ΟΜΑΔΑ Radiation Oncologist Oncology Οδοντίατρος Chemotherapist Social Worker Oncology surgeon

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΜΑΔΑ Radiation Oncologist Oncology Οδοντίατρος Chemotherapist Social Worker Oncology surgeon"

Transcript

1 ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Νίκος Μπουντούρογλου MD, PhD, CRP Ακτινοθεραπευτική ΟΜΑΔΑ Radiation Oncologist Οδοντίατρος Oncology Chemotherapist Social Worker Κοινωνική υπηρεσία Oncology surgeon Pathologist Occupational Therapist Π.χ.Εξειδικευµένος Λογοθεραπευτής Radiation Therapist Τεχνολόγος Dietitian Διαιτολόγος Nurse Radiation Physicist 1

2 Ακτινοβολία Ως ακτινοβολία ορίζεται η διάδοση στο χώρο μιας φυσικής διαδικασίας η οποία συνδέεται με τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΛΗΣ η και με τα δύο ταυτόχρονα. Ακτινοβολία Σωµατιδιακή Κατευθυνόµενη διάδοση σωµατιδίων στο χώρο (ηλεκτρόνια, πρωτόνια, νετρόνια) Κυµατική Μεταφορά ενέργειας Χωρίς ταυτόχρονη µεταφορά µάζας (ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία) Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία» Δράση της ακτινοβολίας στα βιολογικά υλικά Όταν τα φωτόνια προσπίπτουν σε βιολογικό υλικό, είναι πιθανό να συµβούν τα εξής φαινόµενα, ανάλογα µε την ενέργεια τους. 1. Σύµφωνη σκέδαση (αλληλεπίδραση µε εξωτερικό e- το οποίο όµως δε µπορεί να διώξει) 2. Φωτοηλεκτρικό φαινόµενο (πρόσκρουση σε e - της εσωτερικής στοιβάδας). 3. Φαινόµενο Compton (πρόσκρουση σε περιφερικό χαλαρό e - ). 4. Δίδυµη γένεση (παραγωγή ζεύγους). Όταν ένα φωτόνιο ενέργειας 1.02 ΜeV περάσει πολύ κοντά από ένα βαρύ πυρήνα. 5. Φωτοπυρηνική διάσπαση απορρόφηση φωτονίου υψηλής ενέργειας ~ 20MeV από τον πυρήνα. Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» 2002 A..Gordon Steel «Basic Clinical Radiobiology» 3d edition

3 Σύµφωνη σκέδαση Αλληλεπίδραση µε εξωτερικό e-. Δεν έχει ενέργεια ικανή να το διώξει. Παράγεται ένα άλλο φωτόνιο µε άλλη κατεύθυνση. Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία» Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» 2002 A..Gordon Steel «Basic Clinical Radiobiology» 3d edition 2003 Φωτοηλεκτρικό Φαινόµενο ένα φωτόνιο προσπίπτει σε ένα άτοµο µεταδίδοντας όλη του την ενέργεια σε ενα τροχιακο ηλεκτρονιο που βρισκεται στις εσωτερικες στοιβαδες. Tο e - αποσπάται από την έλξη του πυρήνα και διαφεύγει µε κινητική ενέργεια ίση µε την ενέργεια του φωτονίου µείον την ενέργεια σύνδεσης του ηλεκτρονίου. ταυτόχρονα το άτοµο γίνεται θετικό ιόν το οποίο προσπαθώντας να µεταπέσει σε πιο «σταθερή κατάσταση», συµπληρώνει το «ηλεκτρικό κενό» µε περιφερικότερα e - εκπέµποντας χαρακτηριστική ακτινοβολία χ. η πιθανοτητα εξαρταται απο την ενεργεια του φωτονιου, και τον ζ (ατοµικό αρ.). E (photon) =E (remove the electron) + E (moving electron) 1905 Einstein χαµηλές ενέργειες ακτινοδιάγνωση Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία» 2001 Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» 2002 A..Gordon Steel «Basic Clinical Radiobiology» 3d edition

4 Φαινόµενο Compton πρόσπτωση ενός φωτονίου σε ένα περιφερικο και χαλαρα συνδεδεµενο ηλεκτρονιο. τo e- αποσπάται από τον πυρήνα ενώ το φωτόνιο σκεδάζεται µε ενέργεια µικρότερη από αυτή που αρχικά είχε. η πιθανοτητα ειναι ανεξαρτητη του ζ. Ακτινοθεραπεία Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία» 2001 Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» 2002 A..Gordon Steel «Basic Clinical Radiobiology» 3d edition 2003 Δίδυµη γένεση (Εξαύλωση-παραγωγή ζεύγους) Η δίδυμη γένεση ή παραγωγή ζεύγους, συμβαίνει όταν ένα φωτόνιο ενέργειας τουλάχιστον 1,02 ΜeV περάσει πολύ κοντά από ένα βαρύ πυρήνα. Παράγεται τότε ένα e- και ένα e+ (ποζιτρόνιο). Το ποζιτρόνιο είναι βραχύβιο και πολύ γρήγορα συνδέεται με κάποιο ηλεκτρόνιο ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΔΥΟ ΦΩΤΟΝΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜeV, ΠΟΥ ΚΙΝΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΑΝΤΙΘΕΤΕΣ ΦΟΡΕΣ. Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία» 2001 Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» 2002 A..Gordon Steel «Basic Clinical Radiobiology» 3d edition

5 Βιολογικές αρχές της δράσης της ακτινοβολίας σε βιολογικά συστήµατα 1 rad=0.01 Joules ραδιενέργειας /Kg ύλης Στο SI χρησιμοποιείται το Grey (Gy) 1Gy=100 rad= 1Joule/ Kg ύλης A..Gordon Steel «Basic Clinical Radiobiology» 3d edition 2003 Δράση της ακτινοβολίας σε βιολογικά συστήµατα sec sec Δευτ/πτα - ώρες Προσπίπτουσα ακτινοβολία Ιονισµός και ενεργοποίηση ατόµων και µορίων Χηµικές αντιδράσεις µε DNA και ρήξεις ελίκων Βιοχηµικές αλλαγές και βλάβες (ελλιπής επανόρθωση) Φυσική δράση Χηµική δράση Βιοχηµική δράση λεπτά - ηµέρες λεπτά - ηµέρες Μορφολογικές και φυσιολογικές αλλοιώσεις Κυτταρικός θάνατος Βιολογική δράση Jane Dobbs et.al. «Practical Radiotherapy Planning 2004 A..Gordon Steel «Basic Clinical Radiobiology» 3d edition

6 Μοριακό επίπεδο Μεταφορά ενέργειας στην ύλη δια µέσου ιοντισµού 1 fs (10-15 s). Η απορρόφηση της ιοντίζουσας ακτινοβολίας από τα βιολογικά υλικά δηµιουργεί ιοντισµούς και διεγέρσεις µε αποτέλεσµα το σχηµατισµό ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΡΙΖΩΝ*. (hν) Ραδιόλυση του νερού ελεύθερες ρίζες ΟΗ 0 RH+OH 0 R 0 +H 2 O (hν) RH + RH + R 0 + H + ΜΟΝΙΜΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΒΛΑΒΗ *Ελεύθερες ρίζες είναι άτομα ή μόρια ηλεκτρικά ουδέτερα, με ίσους αριθμούς πρωτονίων και ηλεκτρονίων, αλλά ένα e- της εξωτερικής στοιβάδας δε σχηματίζει ζεύγος είναι ασύζευκτο. Οι ελεύθερες ρίζες είναι εξαιρετικά δραστικές A..Gordon Steel «Basic Clinical Radiobiology» 3d edition 2003 Ακτινικές βλάβες στο DNA Τύπος βλάβης Ρήξη διπλής αλυσίδας (Double strand break- DSB) Αριθµός ανά Gy 50 Ρήξη µονής αλυσίδας (Single strand break-ssb) Καταστροφή βάσης Καταστροφή σακχάρου Διασταυρούµενη συνδεση DNA-DNA 30 Διασταυρούµενη συνδεση DNA-Πρωτείνες 150 Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία»

7 Χρωµοσωµικές βλάβες Γονιδιακές ή σηµειακές µεταλλάξεις (επιφέρουν ή κυτταρικό θάνατο ή µεταδίδονται στους απογόνους-δύσκολη ανίχνευση) Ποσοτικές µεταβολές DNA (δηµιουργία γιγαντοκυττάρων) Χρωµοσωµικές µορφολογικές µεταβολές (θραύση τµηµάτων). Επανένωση Εξάλειψη του τµήµατος «λάθος» επανένωση παράδοξα χρωµοσώµατα Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία» 2001 Κατάταξη των ακτινικών επιδράσεων στα κύτταρα Καµία βλάβη Μη θανατηφόρα βλάβη Δυνητικά θανατηφόρα βλάβη Διατήρηση φυσιολογικής αναπαραγωγικής ικανότητας Διατήρηση αναπαραγωγικής ικανότητας µετά από κάποιο διάστηµα ανανήψεως Διατήρηση αναπαραγωγικής ικανότητας µετά από ανάνηψη σε κατάσταση ηρεµίας Καθυστέρηση στη µίτωση Ανεξάρτητα από θανατηφόρο ή µη επίδραση, καθυστέρηση στις φάσεις G2 και S Υπο-θανατηφόρα βλάβη (sub lethal damage) Θανατηφόρα βλάβη (lethal damage) Διατήρηση αναπαραγωγικής ικανότητας, αργός ρυθµός αναπτύξεως Απώλεια αναπαραγωγικής ικανότητας Leibel Philips Textbook of Radiation Oncology 2005 Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία»

8 Κυτταρικές βλάβες Οι «µείζονες» χρωµοσωµικές βλάβες (ασταθείς αλλοιώσεις) επιφέρουν συνήθως ΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΘΑΝΑΤΟ, κατά την επόµενη ή τις λίγες επόµενες µιτώσεις. Ελάσσονες χρωµοσωµικές αλλοιώσεις (σταθερές αλλοιώσεις) δεν προξενούν κυτταρικό θάνατο, αλλά µεταβιβάζονται στους απογόνους. Leibel Philips Textbook of Radiation Oncology 2005 Τυπική διαδικασία της επιδιόρθωσης της µη θανατηφόρας βλάβης, σχηµατικά. Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία»

9 ΜΙΤΩΣΗ Απόπτωση 1 Προγραµµατισµένος κυτταρικός θάνατος. Βλάβη στο γενετικό υλικό 2 επιλογές για το κύτταρο Διακοπή αναπαραγωγής για επιδιόρθωση της βλάβης Αυτοκαταστροφή αν η γενετική βλάβη είναι τέτοια ώστε η διαιώνιση της να θέσει σε κίνδυνο ολόκληρο τον οργανισµό, λόγω του πολλαπλασιασµού των ανωµάλων κυττάρων A..Gordon Steel «Basic Clinical Radiobiology» 3d edition

10 Απόπτωση 2 Η απόπτωση είναι μια διεργασία προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου. Κατά τη διάρκεια της απόπτωσης το κύτταρο συρρικνώνεται, το ίδιο και η χρωματίνη, η μιτοχονδριακή μεμβράνη διαρρηγνύεται και το κύτταρο αποδομείται και σχηματίζει αποπτωτικά σώματα, τα οποία φαγοκυτταρώνονται, χωρίς φλεγμονή. Κατά τη διάρκεια της απόπτωσης έχουμε πρωτεϊνοσύνθεση. Η διαδικασία της απόπτωσης είναι καταστροφική και αυτοενισχυόμενη και μη αντιστρεπτή. Απόπτωση µετά την ακτινοβόληση Η απόπτωση επάγεται από διάφορους παράγοντες όπως τα γλυκοκορτικοειδή, η υπερθερµία, ορισµένοι χηµειοθεραπευτικοί παράγοντες και η ακτινοβολία. Αναφέρεται ότι η απόπτωση παίζει κάποιο ρόλο στη διαµόρφωση της ακτινο-ευαισθησίας των ιστών. Είναι γεγονός ότι το µεγαλύτερο ποσοστό κυτταρικού θανάτου σε ακτινοβολούµενα κύτταρα οφείλεται στον αναπαραγωγικό θάνατο και το µικρότερο στην απόπτωση. A..Gordon Steel «Basic Clinical Radiobiology» 3d edition

11 Κυτταρικός Κύκλος ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ 11

12 Παράγοντες που επηρεάζουν τη βιολογική δραστηριότητα της ακτινοβολίας 1. Ρυθµός δόσης (αύξηση ρυθµού αύξηση βιολογικής δραστικότητας) 2. Κλασµατοποίηση της δόσης 3. Χρονική διάρκεια ακτινοθεραπείας 4. Ακτινοχηµειοθεραπεία Ευαισθητοποίηση Επέµβαση στην ενζυµατική επανόρθωση Ελάττωση των προστατευτικών οµάδων SH Συγχρονισµός κυτταρικού κύκλου (5FU, VCR, Taxol) Υπερθερµία Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology» 2009 Μεγαλύτερη ενέργεια µεγαλύτερο βάθος µέγιστης τιµής Η κατανομή της απορροφούμενης δόσης ενέργειας στους ιστούς εξαρτάται κυρίως από το είδος (σωματιδιακή ή ηλεκτρομαγνητική) και την ενέργεια της ακτινοβολίας. Η κατανομή βάθους χαρακτηρίζει κάθε ακτινοβολία και περιγράφει την απορροφούμενη δόση στον ιστό σε εξάρτηση από το βάθος. Φωτόνια Ηλεκτρόνια Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology» 2009 Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία»

13 Νόµος Bergognie-Tribondeau «Τα κύτταρα είναι ακτινοευαίσθητα όταν είναι μιτωτικά ενεργά και μορφολογικά και λειτουργικά αδιαφοροποίητα.» «Η ακτινοευαισθησία ενός ιστού είναι ανάλογη της μιτωτικής του δραστηριότητας και αντιστρόφως ανάλογη του βαθμού διαφοροποιήσεως των κυττάρων του» Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία» 2001 Ακτινοάντοχα κύτταρα Bone Liver Kidney Cartilage Muscle Nervous tissue Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology»

14 Ακτινοευαίσθητα Κύτταρα Germinal cells Lymphoid tissues Basal cells Hematopoietic tissues Epithelium of the GI tract Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology» 2009 Στην κλινική ακτινοθεραπεία χρησιμοποιούνται σήμερα διαφορετικές πηγές ακτινοβολίας ανάλογα με την ανατομική περιοχή του όγκου και τις βιολογικές και ιστοπαθολογικές του ιδιότητες. Η διάκριση τους από τεχνική άποψη γίνεται με βάση τον τρόπο παραγωγής της ακτινοβολίας: 1. Χρησιμοποίηση φυσικών ή τεχνητών ραδιενεργών στοιχείων (Ra-226, Co-60, Cs-137, J-131, Au-198, Ir-192). 2. Χρησιμοποίηση μηχανών επιτάχυνσης σωματιδίων (κυρίως ηλεκτρονίων) είτε για παραγωγή φωτονιακής ακτινοβολίας, orthovolt για επιφανειακή ακτινοβολία Roentgen και επιταχυντές για ακτινοβολία φωτονίων υψηλής ενέργειας, είτε για απευθείας παραγωγή σωματιδιακής ακτινοβολίας (LINEAC). 14

15 Ακτινοθεραπεία Εξωτερική ακτινοθεραπεία (η πηγή της ακτινοβολίας βρίσκεται έξω από το σώµα) Βραχυθεραπεία (η πηγή της ακτινοβολίας βρίσκεται µέσα στο σώµα) Lineac Cobalt Co 60 Unit Jane Dobbs et.al. «Practical Radiotherapy Planning 2004 Εξωτερική ακτινοθεραπεία Γραµµικός επιταχυντής (LINEAC) Megavoltage X-Ray Therapy 6-22 MeV (photons) 6-22 MeV (electrons) Jane Dobbs et.al. «Practical Radiotherapy Planning

16 Βραχυθεραπεία Ακτινοβολία κατά την οποία η απόσταση της πηγής από τοv ακτινοβολούμενο ιστό είναι μικρή (βραχεία). Ενδοκοιλοτική (π.χ. Γυναικολογικοί Καρκίνοι) Ενδοϊστική (π.χ. Προστάτης) Jane Dobbs et.al. «Practical Radiotherapy Planning 2004 Σχεδιασµός ακτινοθεραπειας Ο σχεδιασµός της ακτινοθεραπευτικής αγωγής έχει στόχο τη µεγιστοποίηση της δόσης στον όγκο µε ταυτόχρονη ελάχιστη επιβάρυνση των υγιών ιστών και εξαρτάται από: 1. Μορφολογία του όγκου 2. Ανατοµική περιοχή του όγκου (σχέση µε υγιείς ιστούς) 3. Βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου 4. Ακτινοαντοχή των υγιών ιστών Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology»

17 Σχεδιασµός της θεραπείας PTV: όγκος + µικροσκ/υποκλιν εστίες + κίνηση σώµατος ITV : Εσωτερικός όγκος-στόχος CTV: όγκος + µικροσκ/υποκλιν εστίες GTV: όγκος Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology» 2009 Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία» 2001 ΙΤV και PTV 17

18 GTV and PTV Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology» 2009 Βελτιστοποίηση της ΑΚΘ 1. Μέθοδος (εξωτερική, βραχυθεραπεία) 2. Είδος ακτινοβολίας (φωτόνια, ηλεκτρόνια) 3. Ενέργεια (MeV/3) 4. Διάταξη πεδίων (Gantry) 5. Περιστροφή διαφραγµάτων (Collimator) 6. Χρησιµοποίηση συστηµάτων διαµόρφωσης της κατανοµής δόσης (σφηνοειδή φίλτρα, πλαστελίνη, blocks κλπ) 7. Θέση του τραπεζιού Γ.Σαρρής, Ν.Μπουντούρογλου «Εισαγωγική-Προεγχειρητική θεραπεία» Επαγγελματική Ένωση Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος,

19 Βέλτιστη ΑΚΘ Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology» 2009 Σκοπός της ΑΚΘ Ριζική Παρηγορητική Προεγχειρητική Μετεγχειρητική Γ.Σαρρής, Ν.Μπουντούρογλου «Εισαγωγική-Προεγχειρητική θεραπεία» Επαγγελματική Ένωση Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος,

20 Παράγοντες για την ΑΚΘ 1. Περιοχή του όγκου 2. Ιστολογία και σε περίπτωση αφαιρεθέντος όγκου µικροσκοπική εξέταση των περιθωρίων (margins) 3. Στάδιο του καρκίνου (µέγεθος, έκταση, λεµφαδένες, µεταστάσεις ΤΝΜ) 4. Χορηγηθείσα θεραπεία (χειρουργείο, χηµειοθεραπεία, ΑΚΘ) 5. Κλινική εικόνα του ασθενούς (αιµατολογική εικόνα,ψυχιατρική εικόνα κλπ) 6. Συνοδά νοσήµατα (καρδιοπάθεια, ΣΔ κλπ) Γ.Σαρρής, Ν.Μπουντούρογλου «Εισαγωγική-Προεγχειρητική θεραπεία» Επαγγελματική Ένωση Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος, 2007 Ακριβής εντόπιση του Όγκου pre-rt CT scan SPECT perfusion 18 FDG-PET Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology»

21 Εξοµοίωση Εξοµοιώνει τις συνθήκες πραγµατικής ΑΚΘ Ακτινοσκόπηση (για σχεδιασµό του PTV) Pb Pb Pb Pb Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» 2002 Ακινητοποίηση Μάσκα Μυϊκά Εγκέφαλος Βάση Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology»

22 Κλασσική δυσδιάστατη ΑΚΘ 2D RT Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» D Σύμμορφη (Conformal) ΑΚΘ Multiple radiation beams are used to deliver a high dose of radiation to the tumor while minimizing the dose to normal tissue. Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» 2002 Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology»

23 Ποια είναι η λειτουργία των πνευμόνων Οι πνεύµονες αποτελούνται από πέντε λοβούς, τρεις στο δεξιό πνεύµονα και δύο στον αριστερό πνεύµονα. Τα περισσότερα κύτταρα στον πνεύµονα είναι επιθηλιακά κύτταρα, τα οποία καλύπτουν τους αεραγωγούς και παράγουν βλέννη, η οποία λιπαίνει και προστατεύει τους πνεύµονες Η κύρια λειτουργία των πνευµόνων είναι να επιτρέπει στο οξυγόνο από τον αέρα να εισέλθει στην κυκλοφορία του αίµατος για παράδοση στην υπόλοιπο του σώµατος Cancer Education Slides ASCO 2010 Γνώση ανατομίας Ισάμ Μπανκουσλί «Πρακτική προσέγγιση στην Κλινική Ογκολογία»

24 Εντοπισμός του GTV ΡΕΤ scan βοήθεια για να περιγράψει το στόχο με μεγαλύτερη ακρίβεια για το σχεδιασμό της ακτινοθεραπείας, χωρίς «χαθεί» μέρος του όγκου. Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» 2002 Εντοπισμός του GTV PET scan help radiation oncologist to outline the target more accurately for radiation therapy planning and to spare as much normal tissue as possible. Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions»

25 PET- Scan στο σχεδιασμό A. vanbaardwijk et al. The current status of FDG-PET in tumour volume definition in radiotherapy treatment planning. Cancer Treat Rev Jun;32(4): Review PET- Scan στο σχεδιασµό A. vanbaardwijk et al. The current status of FDG-PET in tumour volume definition in radiotherapy treatment planning. Cancer Treat Rev Jun;32(4): Review 25

26 Lung: GTV ctpet = Μικρότερο = Λιγότερα τοξικό και ασφαλές. p<0.001 p<0.001 Van der Wel et al. Int J Radiat Oncol Biol Phys 2005;61: De Ruysscher D et al. Int. J. Radiation Oncology Biol. Phys., Vol. 62, No. 4, pp , 2005 De Ruysscher et al. Radiotherapy and Oncology 80 (2006) MLD=Mean Lung Dose Radiation dose escalation with CT or PET-CT planning for a fixed risk of complications = isotoxic RT p=0.002 p=0.003 p=0.01 p=0.033 Van der Wel et al. Int J Radiat Oncol Biol Phys 2005 De Ruysscher et al. Radiother Oncol 2005 TCP=Tumor Control Probability 26

27 Ορισµός CTV Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» 2002 Ορισµός CTV Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions»

28 Ορισµός PTV Carlos Perez et al. «Radiation Oncology, Management Decisions» 2002 Intensity modulated radiotherapy (IMRT) Intensity Modulated Radiation Therapy (IMRT) is a specialized 3D conformal radiation treatment plan where thousands of tiny beams from several beam angles are used to target a tumor. The radiation intensity of these beams is modulated, or controlled, with a system of movable leaves called a multi-leaf collimator (MLC). Image-guided radiation therapy Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology»

29 Σχεδιασµός πριν και µετά τη ΧΘ Leibel and Phillips «Textbook of Radiation Oncology» 2009 Σχεδιασµός πριν και µετά τη ΧΘ 29

30 Βελτιστοποίηση της ΑΚΘ (IF vs STDF) Βελτιστοποίηση της ΑΚΘ 30

31 PET-CT Εξοµοίωση και σχεδιασµός CT = not treated PET = treated Παρενέργειες της ΑΚΘ «Τα κύτταρα είναι ακτινοευαίσθητα όταν είναι μιτωτικά ενεργά και μορφολογικά και λειτουργικά αδιαφοροποίητα. Η ακτινοευαισθησία ενός ιστού είναι ανάλογη της μιτωτικής του δραστηριότητας και αντιστρόφως ανάλογη του βαθμού διαφοροποίησης των κυττάρων του» Γ.Α. Πλατανιώτης «Κλινική Ραδιοβιολογία»

32 V 20 Τοξικότητητα-Επιβίωση Τι είναι το V20 V20 = the % lung volume receiving 20 Gy (both lungs minus PTV) 32

33 Παρενέργειες της ΑΚΘ Οξέως αντιδρώντες ιστοί Όψιμως αντιδρώντες ιστοί Η ανανέωση και η λειτουργία γίνεται από διαφορετικούς πληθυσμούς κυττάρων Μικρή μιτωτική δραστηριότητα Η ανανέωση και η λειτουργία γίνεται από τους ίδιους πληθυσμούς Μεγάλη μιτωτική δραστηριότητα (αιμοποιητικός ιστός, επιδερμίδα, έντερο) Μεγάλη μιτωτική δραστηριότητα Μικρή μιτωτική δραστηριότητα (νεύρα, ήπαρ, πνεύμονες) Επιδερμίδα ημέρες ανανέωση Λεπτό έντερο 3 ημέρες αναέωση Παράγοντες που επηρεάζουν τις παρενέργειες της ΑΚΘ Είδος ΑΚΘ Προηγειθείσα θεραπεία (ΧΘ, χειρουργείο) Δόση ακτινοβολίας Κλασματοποίηση δόσης Πεδίο Ογκος ακτινοβολημένου ιστού (πχ ολοσωματική) Είδος ιστού (τύπου Η, τύπου F) Ακτινοευαισθησία του ιστού Παράγοντες ασθενούς (διαβήτης, κάπνισμα, ηλικία κλπ) 33

34 Παρενέργειες ΑΚΘ σε σχέση με την πιθανότητα εμφάνισης τους Στοχαστικές (πιθανολογικές) Η βαρύτητα τους είναι πάντοτε η μέγιστη δυνατή, ενώ η πιθανότητα εμφανίσεως αυξάνεται με τη δόση χωρίς να υπάρχει κατώφλι (ουδός) Καρκινογένεση Μεταλλάξεις Χρωμοσωμικές ανωμαλίες Μη στοχαστικές (μη πιθανολογικές) Εμφανίζονται πάντοτε πάνω από μία δόση κατωφλίου και η βαρύτητα τους αυξάνεται με τη δόση (υπάρχει βαθμονόμηση Grade I,II,III,IV) Ελάχιστη αποδεκτή δόση (tolerance dose) TD 5/5 TD 50/5 Η δόση που σε πέντε χρόνια το 5% του πληθυσμού εμφάνισε τη συγκεκριμένη αντίδραση Η δόση που σε 5 χρόνια το 50% του πληθυσμού εμφάνισε τη συγκεκριμένη αντίδραση Παρενέργειες ΑΚΘ σε σχέση με το χρόνο εμφάνισης τους 1. Οξεία τοξικότητα (έναρξη παρενεργειών έως 6 εβδομάδες μετά το πέρας) Ιστοί Η. 2. Όψιμη τοξικότητα (>6 εβδ έως 5χρόνια). Ιστοί F 34

35 ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΙΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Δέρμα: Η πρώτη αντίδραση είναι το ερύθημα που εμφανίζεται μετά από μερικές ώρες μετά την εφάπαξ ακτινοβόλησης με 5-6 Gy. Είναι αγγειακή αντίδραση (δεν έχει βρεθεί ο υπέυθυνος κυτταρικός πληθυσμός). Απολέπιση Επούλωση. Μέσα σε μήνες έως χρόνια το δέρμα θα εμφανίσει τηλεαγγειεκτασίες (κύτταρα-στόχος το αγγειακό ενδοθήλιο), σκληρία (διαταραχή σύνθεσης κολλαγόνου), νέκρωση έλκος (βλάβη δερμίδας και αγγείων) Βλεννογονίτιδα: Οι οξείες αντιδράσεις από τους από τους βλεννογόνους. Δυσκαταποσία (οισοφαγίτιδα) Στοματίτιδα Δυσουρία, συχνουρία (κυστίτιδα) Διάρροιες, κοιλιακό άλγος (εντερίτιδα) Φυσιολογικός οισοφάγος Οισοφαγίτιδα Μυελοτοξικότητα: Όταν στο πεδίο ΑΚΘ υπάρχει μυελός των οστών. Πτώση των λευκοκυττάρων (λευκοπενία) Πτώση αιμοπεταλίων (θρομβοπενία) Πτώση αιματοκρίτη (αναιμία) 35

36 Πνεύμονας: Η ΠΡΩΤΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΥΓΙΟΥΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΥ ΠΑΡΕΓΧΥΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΚΘ ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΙΔΡΩΣΗ ΥΓΡΟΥ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ (κύτταρα στόχοι είναι τα κυψελιδικά κύτταρα τύπου ΙΙ τα οποία παράγουν τον επιφανειοδραστικό παράγοντα, ενδοθηλιακά κύτταρα που εμποδίζουν την έξοδο νερού και μακρομορίων στο διάμεσο ιστό). Βλάβη αυτών των πληθυσμών οδηγεί σε σύμπτωση των τοιχωμάτων των κυψελίδων και σε έξοδο υγρού πλούσιου σε πρωτεΐνες στο διάμεσο ιστό (εξίδρωμα). ΒΗΧΑΣ, ΚΑΚΟΥΧΙΑ, ΔΥΣΠΝΟΙΑ, ΠΥΡΕΤΟΣ. Αντιμετώπιση με κορτιζόνη, οξυγόνο, αντιβίωση, βρογχοδιασταλτικά. Κατώφλι για ακτινική πνευμονίτιδα είναι 7,5Gy εφάπαξ. ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ Πνεύµονας: Η πρώτη αντίδραση του υγιούς πνευµονικού παρεγχύµατος στην Ακθ Η ΕΞΙΔΡΩΣΗ ΥΓΡΟΥ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ. Βλάβη αυτών των πληθυσµών οδηγεί σε σύµπτωση των τοιχωµάτων των κυψελίδων και σε έξοδο υγρού πλούσιου σε πρωτεΐνες στο διάµεσο ιστό (εξίδρωµα). ΒΗΧΑΣ, ΚΑΚΟΥΧΙΑ, ΔΥΣΠΝΟΙΑ, ΠΥΡΕΤΟΣ. Αντιµετώπιση µε κορτιζόνη, οξυγόνο, αντιβίωση, βρογχοδιασταλτικά. Κατώφλι για ακτινική πνευµονίτιδα είναι 7,5Gy εφάπαξ. 36

37 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ Μυελοτοξικότητα: Όταν στο πεδίο ΑΚΘ υπάρχει µυελός των οστών. Πτώση των λευκοκυττάρων (λευκοπενία) Πτώση αιµοπεταλίων (θροµβοπενία) Πτώση αιµατοκρίτη (αναιµία) ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Νωτιαίος µυελός: Οι κυτταρικοί πληθυσµοί-στόχοι είναι τα νευρογλοιακά κύτταρα και τα ενδοθηλιακά κύτταρα των αγγείων. Δύο τύποι αντιδράσεων του ΚΝΣ στην ΑΚΘ. Πρώιµη αντίδραση (Λευκή ουσία ολιγοδενδροκύτταρα). Εµφανίζεται µε εφάπαξ δόση 30-40Gy Όψιµη αντίδραση (αγγειακό ενδοθήλιο). Εµφανίζεται µετά από δόση 20-30Gy 37

38 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΟΣΤΩΝ Οστά: Οστεονέκρωση, οστεοδυστροφία (ανώµαλη ανάπτυξη οστού) ΔΟΣΕΙΣ ΑΝΟΧΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ 38

39 39

40 13% of all cases of lung cancer SCLC Background Estimated 27,000 cases in 2007 Nearly all tumors stain positive for keratin, EMA, TTF-1 Most tumors also stain positive for neuroendocrine markers including chromogranin A, NSE, synaptophysin and NCAM SCLC Small-cell lung cancer grows rapidly. Small-cell lung cancer spreads quickly. Small-cell lung cancer responds well to chemotherapy (using medications to kill cancer cells) and radiation therapy (using high-dose x-rays or other high-energy rays to kill cancer cells). Small-cell lung cancer is frequently associated with distinct paraneoplastic syndromes (collection of symptoms that result from substances produced by the tumor, occurring far away from the tumor). 40

41 SCLC Πρόγνωση For limited disease, 20 months with a 2-year survival rate of 45% and a 5-year survival rate of 20% For extensive disease, 12 months with a 2-year survival rate in 1973 of 1.5% and 2-year survival rate in 2000 of 4.6% SCLC Διάδοση Τοπική Local tumor growth: Small cell carcinomas usually are centrally located and may cause irritation, obstruction, or both of the major airway. Common symptoms resulting from local tumor growth include cough, dyspnea, and hemoptysis. Patients give a short history of symptoms of recent onset, with rapid worsening. Rapid tumor growth may lead to obstruction of major airways, with distal collapse and consequent postobstructive pneumonitis. Fever may result from infections distal to obstruction or from the tumor itself. 41

42 SCLC Διάδοση Ενδοθωρακική Small cell carcinomas grow in size rapidly and metastasize to the mediastinal lymph nodes relatively early in the course of the disease Superior vena cava obstruction: Malignancy is the most common cause of superior vena cava (SVC) obstruction, and lung cancer accounts for the overwhelming majority of cases (60-90%). Paralysis of the recurrent laryngeal nerve: Phrenic nerve palsy: Compression of the phrenic nerve causes paralysis of the ipsilateral hemidiaphragm, contributing to respiratory symptoms. Esophageal compression: dysphagia and odynophagia. Tracheal compression: shortness of breath and stridor. SCLC Σταδιοποίηση VALSG Κατηγοριοποίηση Limited disease (LD-SCLC) - Tumors confined to one hemithorax - Local extension and ipsilateral supraclavicular lymph nodes allowed if they could be encompassed into the same radiation portal as the primary tumor Extensive disease (ED-SCLC) - Any disease beyond the limits of limited disease Zelen M Cancer Chemother Rep 1973; 4:

43 SCLC Σταδιοποίηση Limited disease (LD) Disease confined to one hemithorax; includes involvement of mediastinal, contralateral hilar, and/or supraclavicular and scalene lymph nodes. Malignant pleural effusion is excluded. Extensive disease (ED) Disease has spread beyond the definition of limited stage, or pleural effusion with positive cytology Maghfoor I, Perry M, Smith NB Lung Cancer, Oat Cell (Small Cell). SCLC Σταδιοποίηση SCLCL Επιβίωση ανάλογα µε το στάδιο TNM Shepherd FA J Thorac Oncol 2007; 2:

44 SCLC Staging SCLCL Survival by TNM Stage Shepherd FA J Thorac Oncol 2007; 2: SCLC Σταδιοποίηση 44

45 Θωρακική Ακτινοθεραπεία LD-SCLC NCCN v Guidelines T1-2N0 ( very-limited SCLC) - Surgery followed by chemotherapy > T1-2N0 - Chemotherapy and RT 45

46 A Meta-Analysis of Thoracic Radiotherapy for SCLC 13 trials and 2140 patients with limited disease. 3yr survival rate 14,35 +/- 1,1% Thoracic radiotherapy moderately improves survival in patients with limited small-cell lung cancer who are treated with combination chemotherapy (40-50Gy) 3yr survival rate 8,8 +/- 0,9% N Engl J Med 1992, Jean-Pierre Pignon, M.D et.al LD-SCLC Timing of Thoracic RT (Early vs Late) Fried DB, J Clin Oncol 2004; 22:

47 RT Ταυτόχρονη vs Διαδοχική LD-SCLC RT Υπερκλασµατοποίηση (21 vs 35 days) Turrisi AT, N Engl J Med 1999; 340:

48 PS status Standard RT LD-SCLC Standard Therapy Gy bid for a total of 45 Gy Gy/day for a total of 60-70Gy 2.67 Χ 15 Fr 40,5 Gy total dose 48

49 LD-SCLC (take home message) The addition of TRT to chemotherapy decreases local failure by 25 to 30% and improves the 2-year survival by 5-7% Concurrent chemoradiotherapy is better than sequential treatment in patients with good performance status There is a modest benefit from early TRT, defined as treatment delivered between chemotherapy cycles 1 to 3 Twice daily RT is better than once daily in selected patients Outcomes for LD-SCLC treated with chemoradiotherapy: - RR 70-90%, median OS months, 5-year OS 15-20% SCLC Prophylactic Cranial Irradiation (PCI) Brain metastases are seen in approximately 20% of SCLC patients at presentation and 50% to 60% at 2 years Chemotherapy agents are less effective against small and asymptomatic brain metastases compared with large and symptomatic lesions 49

50 Προφυλακτική Κρανιακή Ακτινοθεραπεία SCLC - PCI Μετα-ανάλυση 7 RCTs with 987 SCLC patients in complete remission RR of death for PCI was 0.84 (95% CI ; p = 0.01) 5.4% survival improvement at 3 years (15.3% no PCI to 20.7% PCI) Decreased cumulative risk of brain metastases by 25.3% (58.6% to 33.3% PCI. P < 0.001) Benefit was also seen in the small number of patients with Extensive stage PCI (Prophylactic Cranial Irradiation) 50

51 SCLC CR-PCI (Brain mets ) Auperin A, N Engl J Med 1999; 341: SCLC CR-PCI (OS ) Auperin A, N Engl J Med 1999; 341:

52 SCLC CR Κλινικές Μελέτες SCLC µείωση τοξικότητας PCI 52

53 PCI σε ED-SCLC Multicenter RCT by EORTC 286 patients with ED-SCLC achieving any response to chemotherapy Median OS increased by 1.3 months (5.4 months in no PCI to 6.7 months in PCI; p = 0.003) OS at 1 year increased from 13.3% to 27.1% Decreased symptomatic brain metastases from 41.3% to 16.8% (p < 0.001) Slotman B, N Engl J Med 2007; 357:

54 Παρηγορητική ΑΚΘ Σύνδροµο Άνω Κοίλης Φλέβας 54

55 Στοχοποιηµένες Θεραπείες BEC-2/BCG Imatinib Marimastat Tanomastat Tipafarnib Gefitinib Vandetanib Cediranib Temsirolimus Everolimus Biricodar Oblimersen Bortezomib SCLC Bevacizumab Sunitinib Sorafenib Dasatinib * AT-101 ABT 263 Vorinostat (HDAC) AMG 102 (HGF) AMG 479 (IGF-1R) Συµπεράσµατα SCLC παραμένει θανατηφόρα νόσος Limited progress achieved over the last several years Despite good response to initial therapy, approximately 80% of LD-SCLC and virtually all patients with ED-SCLC succumb (υποκύπτουν) to their disease 55

56 Συµπεράσµατα TNM staging should be used, particularly to stratify patients with LD-SCLC Pleural effusion is usually treated as stage ED- SCLC and will be considered stage IV in the new TNM classification Συµπεράσµατα Patient with very limited SCLC (T1-2N0M0) may be considered for surgical resection LD-SCLC patient with good performance status should be treated with concurrent chemoradiotherapy Whenever possible, RT should be started in the 1 st or 2 nd cycles of chemotherapy In selected patients, hyperfractionated RT (BID) is better than once daily 56

57 Συµπεράσµατα PCI improves survival in SCLC and should be offered for both LD-SCLC and ED-SCLC who respond to 1 st line therapy ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΑΣ 57

58 58

Αντιμετώπιση καρκίνου πνεύμονα με βάση τις Διεθνείς κατευθυντήριες Οδηγίες

Αντιμετώπιση καρκίνου πνεύμονα με βάση τις Διεθνείς κατευθυντήριες Οδηγίες Αντιμετώπιση καρκίνου πνεύμονα με βάση τις Διεθνείς κατευθυντήριες Οδηγίες Μη μικροκυτταρικός Καρκίνος Πνεύμονα Στάδιο ΙΙΙ (τοπικά εκτεταμένος) Βάσσος Δημήτριος MD MSc Πνευμονολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές χηµειοθεραπείας στην αντιµετώπιση του µικροκυτταρικού καρκίνου (SCLC)

Βασικές αρχές χηµειοθεραπείας στην αντιµετώπιση του µικροκυτταρικού καρκίνου (SCLC) Βασικές αρχές χηµειοθεραπείας στην αντιµετώπιση του µικροκυτταρικού καρκίνου (SCLC) Δηµήτρης Διονυσόπουλος MD, PhD Ειδικός Παθολόγος Ογκολόγος Επιµελητής Β Γ.Ν. Παπαγεωργίου Απρίλιος 2014 Progress in the

Διαβάστε περισσότερα

Η ακτινοθεραπεία ως 1 ης γραμμής θεραπεία στο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα

Η ακτινοθεραπεία ως 1 ης γραμμής θεραπεία στο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα Η ακτινοθεραπεία ως 1 ης γραμμής θεραπεία στο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα Ιωάννης Ανδρονικίδης Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης Καρκίνος πνεύμονος - Διαχείριση ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Χημειοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σταδιοποίηση του καρκίνου του πνέυμονα. Καλκάνης Αλέξανδρος, Πνευμονολόγος

Σταδιοποίηση του καρκίνου του πνέυμονα. Καλκάνης Αλέξανδρος, Πνευμονολόγος Σταδιοποίηση του καρκίνου του πνέυμονα { Καλκάνης Αλέξανδρος, Πνευμονολόγος grading and staging { Ορισμός: Η προτυποποιημένη διαδικασία έκφρασης της διαφοροποίησης καρκινικών κυττάρων, που καλείται ταξινόμηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ. Ευάγγελος Παντελής Λέκτορας Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ. Ευάγγελος Παντελής Λέκτορας Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ευάγγελος Παντελής Λέκτορας Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών Κεφάλαιο 15 : Θεραπευτικές εφαρμογές ιοντιζουσών ακτινοβολιών - Ακτινοθεραπεία ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC)

ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC) ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC) Aνδριανή Γ. Χαρπίδου Πνευμονολόγος SCLC Αντιπροσωπεύει το 1/3 των κακοηθειών του πνεύμονα Σχέση με κάπνισμα Το 1/3 αναφέρονται ως Περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξάμηνο Υ/Ε Ώρες Θεωρίας Ώρες Ασκήσης Διδακτικές μονάδες ECTS Ζ Ε Διδάσκων

ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξάμηνο Υ/Ε Ώρες Θεωρίας Ώρες Ασκήσης Διδακτικές μονάδες ECTS Ζ Ε Διδάσκων ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Εξάμηνο Υ/Ε Ώρες Θεωρίας Ώρες Ασκήσης Διδακτικές μονάδες ECTS Ζ Ε 2 0 2 2 Διδάσκων Α. Ζησιμόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πυρηνικής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής ΔΠΘ. Aντικειμενικοί στόχοι του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ..Not everything that counts can be counted and not everything that can be counted counts.. Albert Einstein ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ «Σταδιοποίηση και φυσική ιστορία (πρόγνωση) καρκίνου πνεύμονα»

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Εξατοµικευµένες Τεχνικές ΑΚΘ στον Kαρκίνο του Πνεύµονα. Ζιώγας Δηµήτριος Ακτινοθεραπευτής- Ογκολόγος 424 ΓΣΝΕ Iατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Εξατοµικευµένες Τεχνικές ΑΚΘ στον Kαρκίνο του Πνεύµονα. Ζιώγας Δηµήτριος Ακτινοθεραπευτής- Ογκολόγος 424 ΓΣΝΕ Iατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Εξατοµικευµένες Τεχνικές ΑΚΘ στον Kαρκίνο του Πνεύµονα Ζιώγας Δηµήτριος Ακτινοθεραπευτής- Ογκολόγος 424 ΓΣΝΕ Iατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Τεχνολογικές εξελίξεις που βελτίωσαν την ΑΚΘ του πνεύµονα την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινοθεραπεία Βασικές Αρχές Λειτουργίας και Ακτινοπροστασία

Ακτινοθεραπεία Βασικές Αρχές Λειτουργίας και Ακτινοπροστασία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ακτινοβολίες & Ακτινοπροστασία Ακτινοθεραπεία Βασικές Αρχές Λειτουργίας και Ακτινοπροστασία

Διαβάστε περισσότερα

Aκτινοθεραπεία. στον καρκίνο του πνεύμονα

Aκτινοθεραπεία. στον καρκίνο του πνεύμονα Aκτινοθεραπεία στον καρκίνο του πνεύμονα Δρ. Β. Κουλουλίας Επίκουρος Καθηγητής Ακτινοθεραπευτικής ογκολογίας Β. Εργαστήριο Ακτινολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ Η απορρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδρασηφορτισµένων σωµατιδίωνµετηνύληκαιεφαρµογές

Αλληλεπίδρασηφορτισµένων σωµατιδίωνµετηνύληκαιεφαρµογές Αλληλεπίδρασηφορτισµένων σωµατιδίωνµετηνύληκαιεφαρµογές ηµήτρης Εµφιετζόγλου Εργ. ΙατρικήςΦυσικής Παν/µιο Ιωαννίνων demfietz@cc.uoi.gr, demfietz@yahoo.gr http://users.uoi.gr/demfietz/ Φορτισµένα 1 Φορτισµένα

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Τι είναι, σε τι χρησιμεύουν; Σταυρούλα Βογιατζή Τμήμα Αδειών & Ελέγχων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ www.

Ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Τι είναι, σε τι χρησιμεύουν; Σταυρούλα Βογιατζή Τμήμα Αδειών & Ελέγχων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ www. Ιοντίζουσες ακτινοβολίες Τι είναι, σε τι χρησιμεύουν; Σταυρούλα Βογιατζή Τμήμα Αδειών & Ελέγχων Η ακτινοβολία ΔΕΝ «φαίνεται» ΔΕΝ «μυρίζει» ΔΕΝ προκαλεί - με την πρώτη επαφή - άμεσα συμπτώματα (πχ τσούξιμο,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Δ.Ν.Έξαρχος Τμήμα CT-MRI&PET/CT Γ.N.Α «Ο Ευαγγελισμός»

Δ.Ν.Έξαρχος Τμήμα CT-MRI&PET/CT Γ.N.Α «Ο Ευαγγελισμός» Δ.Ν.Έξαρχος Τμήμα CT-MRI&PET/CT Γ.N.Α «Ο Ευαγγελισμός» H μέθοδος εφαρμόζεται ευρέος τα τελευταία χρόνια στη σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα και ιδιαίτερα στην επιλογή μεταξύ χειρουργήσιμου ή δυνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΡΑ ΙΟΧΗΜΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΡΑ ΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΡΑ ΙΟΧΗΜΕΙΑΣ Ατοµικός αριθµός (Ζ): Μαζικός αριθµός (Α) : Ισότοπα : Ισοβαρή: Νοuκλίδιο: Ολικός αριθµός των πρωτονίων ενός πυρήνα. Χαρακτηρίζει το στοιχείο. Άθροισµα του αριθµού

Διαβάστε περισσότερα

Η απορρόφηση των φωτονίων από την ύλη βασίζεται σε τρεις µηχανισµούς:

Η απορρόφηση των φωτονίων από την ύλη βασίζεται σε τρεις µηχανισµούς: AΣΚΗΣΗ 5 ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ-γ (1 o ΜΕΡΟΣ) - Βαθµονόµηση και εύρεση της απόδοσης του ανιχνευτή - Μέτρηση της διακριτικότητας ενέργειας του ανιχνευτή 1. Εισαγωγή Η ακτινοβολία -γ είναι ηλεκτροµαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινοθεραπεία Ακτινοβιολογία

Ακτινοθεραπεία Ακτινοβιολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ακτινοβολίες & Ακτινοπροστασία Ακτινοθεραπεία Ακτινοβιολογία Κική Θεοδώρου Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ. Αλληλεπίδραση ιοντίζουσας ακτινοβολίας και ύλης.

ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ. Αλληλεπίδραση ιοντίζουσας ακτινοβολίας και ύλης. ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ Αλληλεπίδραση ιοντίζουσας ακτινοβολίας και ύλης http://eclass.uoa.gr/courses/md73/ Ε. Παντελής Επικ. Καθηγητής, Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Ιατρική Σχολή Αθηνών. Εργαστήριο προσομοίωσης 10-746

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ Όταν οι ακτίνες Χ περνούν μέσα από την ύλη (πχ το σώμα του ασθενή) μπορεί να συμβεί οποιοδήποτε από τα 4 φαινόμενα που αναλύονται στις επόμενες σελίδες. Πρέπει να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

καρκίνος στομάχου έχει θέση η ακτινοθεραπεία; Ιωάννης Γεωργακόπουλος Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος

καρκίνος στομάχου έχει θέση η ακτινοθεραπεία; Ιωάννης Γεωργακόπουλος Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος καρκίνος στομάχου έχει θέση η ακτινοθεραπεία; Ιωάννης Γεωργακόπουλος Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος δήλωση συμφερόντων δηλώνω ότι δεν έχω (προσωπικά ή ως μέλος εργασιακής/ερευνητικής ομάδας) ή μέλος της οικογένειάς

Διαβάστε περισσότερα

Η ακτινοθεραπεία στον καρκίνο του πνεύμονα και η θέση της στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας

Η ακτινοθεραπεία στον καρκίνο του πνεύμονα και η θέση της στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας Η ακτινοθεραπεία στον καρκίνο του πνεύμονα και η θέση της στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας Ιωάννης Ανδρονικίδης Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης Καρκίνος πνεύμονος - Διαχείριση ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Χημειοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ Π ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝ ΝΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΕΛΕΝΗ ΣΥΝΑΙΝΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Ακτινοθεραπεία

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Ακτινοθεραπεία Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Ακτινοθεραπεία Ακτινοθεραπεία είναι η επιστήμη αντικείμενο της οποίας είναι η θεραπεία διαφόρων νόσων με τη χρήση ιοντιζουσών ακτινοβολιών. Η ακτινοθεραπεία εφαρμόζεται, είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος προστάτη σε ασθενείς ενδιάμεσου κινδύνου. Ριζική προστατεκτομή vs. Ακτινοθεραπεία

Καρκίνος προστάτη σε ασθενείς ενδιάμεσου κινδύνου. Ριζική προστατεκτομή vs. Ακτινοθεραπεία Καρκίνος προστάτη σε ασθενείς ενδιάμεσου κινδύνου. Ριζική προστατεκτομή vs. Ακτινοθεραπεία Καμπέρης Ευστάθιος Ακτινοθεραπευτής - Ογκολόγος 13 Ιουνίου 2015 Δηλώνω ότι δεν έχω καμία διένεξη συμφέροντος.

Διαβάστε περισσότερα

Δυσμενείς παράγοντες μετά ριζική προστατεκτομή. Μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία διάσωσης;

Δυσμενείς παράγοντες μετά ριζική προστατεκτομή. Μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία διάσωσης; Δυσμενείς παράγοντες μετά ριζική προστατεκτομή. Μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία διάσωσης; Καμπέρης Ευστάθιος Ακτινοθεραπευτής - Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης 6 Νοεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 18 Αλληλεπίδραση ακτινοβολίας με την ύλη.

Μάθημα 18 Αλληλεπίδραση ακτινοβολίας με την ύλη. Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων (5ου εξαμήνου, χειμερινό 2015-16) Τμήμα T3: Κ. Κορδάς & Σ. Ε. Τζαμαρίας Μάθημα 18 Αλληλεπίδραση ακτινοβολίας με την ύλη. Κώστας Κορδάς Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Επαγόμενες από την ακτινοβολία βλάβες του DNA μετά από πράξεις επεμβατικής καρδιολογίας

Επαγόμενες από την ακτινοβολία βλάβες του DNA μετά από πράξεις επεμβατικής καρδιολογίας 36 ο Διεθνές Καρδιολογικό Συνέδριο Επαγόμενες από την ακτινοβολία βλάβες του DNA μετά από πράξεις επεμβατικής καρδιολογίας Μ. Χαμπίμπη, Π. Καρυοφύλλης, Β. Χατζή, Γ. Τερζούδη, Α. Γεωργακίλας, Γ. Παντελιάς,

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΛΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΛΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΛΗ Φορτισμένα σωμάτια: Σωμάτια α, β και πρωτόνια Προκαλούν ιοντισμό των ατόμων και διέγερση, ιοντισμό ή και διάσπαση των μορίων. Ενέργεια σωματίου α ή β 1MeV Ενέργεια ιοντισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ JOHN MATTHEW UPLEDGER

ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ JOHN MATTHEW UPLEDGER ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ JOHN MATTHEW UPLEDGER Μήνυμα ζωής του John Matthew Upledger στους συνέδρους της 13ης Ημερίδας «Φυσικοθεραπεία & Ογκολογία», 5 Νοεμβρίου 2016 CranioSacral Therapy and Cancer My journey with CranioSacral

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία. 2. Βασικές αρχές Φυσικής. 3. Επιλογή του θεραπευτικού µηχανήµατος και της τεχνικής

Περιεχόµενα. 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία. 2. Βασικές αρχές Φυσικής. 3. Επιλογή του θεραπευτικού µηχανήµατος και της τεχνικής Περιεχόµενα 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία 1.1. O ογκολογικός ασθενής... 17 1.2. Ο ρόλος της ακτινοθεραπείας στην αντινεοπλασµατική αγωγή... 21 1.3. ιαγνωστική και θεραπευτική στρατηγική... 23 2.

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή.

Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή. Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή. Μ.Χαραλαμπίδου, Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Διευθύντρια Ακτινοθεραπευτικό Ογκολογικό τμήμα ΑΝΘ «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Ø Κλινικές μελέτες; Λίγες Ø Τοξικότητα;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ AΚΤΙΝΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Τα φαινόμενα που διαδραματίζονται κατά και μετά την έκθεση ενός κυττάρου (φυσιολογικού ή καρκινικού) σε δέσμη ιοντίζουσας ακτινοβολίας, εξακολουθούν να γοητεύουν τους επιστήμονες. Σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΔΕΡΜΑΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΔΕΡΜΑΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΔΕΡΜΑΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΟΛΙΑΡΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ - ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ» Το βασικοκυτταρικό και πλακώδες

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Φυσική. Π. Παπαγιάννης Επίκ. Καθηγητής, Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Ιατρική Σχολή Αθηνών Γραφείο

Ιατρική Φυσική. Π. Παπαγιάννης Επίκ. Καθηγητής, Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Ιατρική Σχολή Αθηνών Γραφείο Ιατρική Φυσική Π. Παπαγιάννης Επίκ. Καθηγητής, Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Ιατρική Σχολή Αθηνών Γραφείο 21 210-746 2442 ppapagi@phys.uoa.gr PHYS215 Ιατρική Φυσική: Δοσιμετρία Ιοντίζουσας Ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΛΗ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΛΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΛΗ Η σχέση της σ κάθε τρόπου απορρόφησης φωτονίων-γ από το νερό συναρτήσει της ενέργειας των φωτονίων φαίνεται στο σχήμα: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΟΡΘΟΥ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ A1. Εθνικότητα Ελληνική Άλλη Εθνικότητα Άλλη Εθνικότητα A2. Τωρινό Επάγγελμα A3. Έτη στο τωρινό

Διαβάστε περισσότερα

Indications for HIPEC in HPB Cancer: if any.

Indications for HIPEC in HPB Cancer: if any. Indications for HIPEC in HPB Cancer: if any. Ιωάννης Δ. Σπηλιώτης, MD, PhD Συντονιστής Διευθυντής Α Χειρουργικής Κλινικής Ειδικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά ΜΕΤΑΞΑ ΧΩΡΙΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Κυτταρομειωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενεργές διασπάσεις. Ραδιονουκλίδια στην ιατρική

Ραδιενεργές διασπάσεις. Ραδιονουκλίδια στην ιατρική Ραδιενεργές διασπάσεις Ραδιονουκλίδια στην ιατρική Νουκλίδια Οι πυρήνες µε διαφορετικό αριθµό πρωτονίων ή/και νετρονίων ονοµάζονται νουκλίδια. Υπάρχουν 1500 περίπου νουκλίδια (φυσικά +τεχνητά). Η ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Βιοδοσιμετρία και εξατομίκευση επικινδυνότητας υπερέκθεσης σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες με κυτταρογενετικές μεθόδους

Βιοδοσιμετρία και εξατομίκευση επικινδυνότητας υπερέκθεσης σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες με κυτταρογενετικές μεθόδους Βιοδοσιμετρία και εξατομίκευση επικινδυνότητας υπερέκθεσης σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες με κυτταρογενετικές μεθόδους Δρ. Γεωργία Τερζούδη Ερευνήτρια Γ Ανάπτυξη κυτταρογενετικών μεθόδων για την: εκτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινολογική Εκτίμηση Ανταπόκρισης Νόσου στη Θεραπεία: RECIST Κριτήρια

Ακτινολογική Εκτίμηση Ανταπόκρισης Νόσου στη Θεραπεία: RECIST Κριτήρια Ακτινολογική Εκτίμηση Ανταπόκρισης Νόσου στη Θεραπεία: RECIST Κριτήρια Η απεικόνιση αποτελεί σημαντικό βιολογικό δείκτη ανταπόκρισης στη θεραπεία, είτε στα πλαίσια της καθημερινής κλινικής πράξης είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Άννα Ιµπρισίµη, ΤΕ Νοσηλεύτρια, Δ Παθολογική κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Δάφνη Μαυροπούλου, ΤΕ Νοσηλεύτρια, Δ Παθολογική κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Ελένη Καλαϊτζή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ: 1. ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΛΗ Αλληλεπιδράσεις σωματιδίων α, β, ακτίνων γ και νετρονίων Φυσικά και χημικά αποτελέσματα της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΣΤΟΙΧΕΙΩΣΗ ΠΥΡΗΝΩΝ

ΜΕΤΑΣΤΟΙΧΕΙΩΣΗ ΠΥΡΗΝΩΝ Ραδιενέργεια ΜΕΤΑΣΤΟΙΧΕΙΩΣΗ ΠΥΡΗΝΩΝ Πυρήνες με μεγάλο ατομικό αριθμό διασπώνται (αυθόρμητα ή εξαιτίας εξωτερικής διέγερσης) σε άλλους με διαφορετικό, υπό ταυτόχρονη έκλυση ακτινοβολίας Το φαινόμενο ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Ακτινοβιολογίας. Γ. Τσούγκος

Αρχές Ακτινοβιολογίας. Γ. Τσούγκος Αρχές Ακτινοβιολογίας Γ. Τσούγκος Γενικά Στοιχεία Ακτινικές Βλάβες στα Κύτταρα Κύκλος ζωής του κυττάρου Φάσεις Βιολογικής Βλάβης Διεγερτικές Βλαπτικές Κυτταρικές Επιδράσεις Ακτινικές Βλάβες στους Ιστούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ Η ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ Η ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ Η ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ? W. Heisenberg: Όλοι οι πυρήνες αποτελούνται αποκλειστικά από νετρόνια (Ν) και πρωτόνια (Ζ) ο συνολικός αριθμός των

Διαβάστε περισσότερα

Η ακτινοβολία γ παράγεται από διεγερμένους πυρήνες κατά τη μετάπτωσή τους σε χαμηλότερα ενεργειακά επίπεδα.

Η ακτινοβολία γ παράγεται από διεγερμένους πυρήνες κατά τη μετάπτωσή τους σε χαμηλότερα ενεργειακά επίπεδα. Η/Μ ακτινοβολία ακτίνες γ Η ακτινοβολία γ παράγεται από διεγερμένους πυρήνες κατά τη μετάπτωσή τους σε χαμηλότερα ενεργειακά επίπεδα. Η/Μ ακτινοβολία ακτίνες γ Οι β διάσπαση είναι αργή διαδικασία με χρόνο

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητές πηγές ακτινοβολιών και η χρήση τους από τον άνθρωπο

Τεχνητές πηγές ακτινοβολιών και η χρήση τους από τον άνθρωπο Ιοντίζουσες ακτινοβολίες είναι οι ακτινοβολίες που μεταφέρουν ενέργεια ικανή να εισχωρήσει στην ύλη, να προκαλέσει ιοντισμό των ατόμων της, να διασπάσει βίαια χημικούς δεσμούς και να προκαλέσει βιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ηλεκτρομαγνητικών. Κυμάτων με την Ύλη. Ελένη Καλδούδη. Υποψήφια Επίκουρος ΔΠΘ Φυσική Ιατρική Απεικόνισης - Τηλεϊατρική

Αλληλεπίδραση Ηλεκτρομαγνητικών. Κυμάτων με την Ύλη. Ελένη Καλδούδη. Υποψήφια Επίκουρος ΔΠΘ Φυσική Ιατρική Απεικόνισης - Τηλεϊατρική Αλληλεπίδραση Ηλεκτρομαγνητικών Κυμάτων με την Ύλη Ελένη Καλδούδη Υποψήφια Επίκουρος ΔΠΘ Φυσική Ιατρική Απεικόνισης - Τηλεϊατρική δομή μαθήματος φύση & χαρακτηριστικά ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόοδος µαθήµατος «οµικής και Χηµικής Ανάλυσης Υλικών» Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες

Πρόοδος µαθήµατος «οµικής και Χηµικής Ανάλυσης Υλικών» Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες 21 Οκτωβρίου 2009 Πρόοδος µαθήµατος «οµικής και Χηµικής Ανάλυσης Υλικών» Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες 1) α. Ποια είναι η διαφορά µεταξύ της ιονίζουσας και της µη ιονίζουσας ακτινοβολίας; β. Ποιες είναι οι γνωστότερες

Διαβάστε περισσότερα

Χημειοθεραπεία στο Χολαγγειοκαρκίνωμα Τι νεότερο?

Χημειοθεραπεία στο Χολαγγειοκαρκίνωμα Τι νεότερο? Χημειοθεραπεία στο Χολαγγειοκαρκίνωμα Τι νεότερο? Μιχάλης Β. Καραμούζης MD, PhD Παθολόγος Ογκολόγος Αναπληρωτής Καθηγητής Εργαστήριο Βιολογικής Χημείας & Α Παθολογική Κλινική ΛΑΪΚΟ ΓΝΑ Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Newsletter Oct 2016 Αφιέρωμα στον Καρκίνο του Μαστού

Newsletter Oct 2016 Αφιέρωμα στον Καρκίνο του Μαστού Newsletter Oct 2016 Αφιέρωμα στον Καρκίνο του Μαστού ΚΡΙΤΣΕΛΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ w w w. o n c o c a r e. g r 1 Oncocare ΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ Αναγνωρίζοντας τις σύγχρονες ανάγκες των ογκολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΦΟΡΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΦΟΡΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΜΒΛΙΑ ΦΟΡΤΙΣΜΝΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ μβέλεια είδος (φορτίο, μάζα) & ενέρεια Φ.Σ. μβέλεια πυκνότητα, Ζ & Α του Α.Μ. μβέλεια σωματιδίων-α 1. Κινούνται σε ευθεία ραμμή μέσα στο Α.Μ.. Στα στερεά και υρά μικρότερη εμβέλεια

Διαβάστε περισσότερα

Ξανθή Κ. Ξουργιά Επιμ.Α Πυρηνικής Ιατρικής ΠΓΝ Ιωαννίνων

Ξανθή Κ. Ξουργιά Επιμ.Α Πυρηνικής Ιατρικής ΠΓΝ Ιωαννίνων Ξανθή Κ. Ξουργιά Επιμ.Α Πυρηνικής Ιατρικής ΠΓΝ Ιωαννίνων SI unit: traditional unit: 1 Gy = 100 rad H = D W R Dose Equivalent (Η) = Dose W R SI unit: 1 sievert (Sv) = 1Gy W R radiation Radiation weighting

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Δ.Μ. ΚΑΡΔΑΜΑΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Δ.Μ. ΚΑΡΔΑΜΑΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Δ.Μ. ΚΑΡΔΑΜΑΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Ορισμός της ακτινοβιολογίας Ιστορικά στοιχεία Μέθοδοι έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

N-Status and Number of Involved N-Zones

N-Status and Number of Involved N-Zones ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΗ ΝΟΣΟ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ιωάννης Χ. Γκιόζος MD, FCCP Πνευμονολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Πανεπιστημίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ, ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία N-Descriptors N-Status

Διαβάστε περισσότερα

Απεικονιστικά Καθοδηγούμενη Ακτινοθεραπεία IGRT. Αναστασία Σαρχόσογλου Τεχνολόγος-Ακτινοθεραπείας, MSc ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

Απεικονιστικά Καθοδηγούμενη Ακτινοθεραπεία IGRT. Αναστασία Σαρχόσογλου Τεχνολόγος-Ακτινοθεραπείας, MSc ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Απεικονιστικά Καθοδηγούμενη Ακτινοθεραπεία IGRT Αναστασία Σαρχόσογλου Τεχνολόγος-Ακτινοθεραπείας, MSc ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» 1 Ακτινοθεραπεία (ΑΚΘ): Απεικονιστικά καθοδηγούμενη ειδικότητα Εξομοίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΝΕΤ. NET ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ. Ιωσήφ Σγουρός Παθολόγος- Ογκολόγος Επιμελητής Α ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΝΕΤ. NET ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ. Ιωσήφ Σγουρός Παθολόγος- Ογκολόγος Επιμελητής Α ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΝΕΤ. NET ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Ιωσήφ Σγουρός Παθολόγος- Ογκολόγος Επιμελητής Α ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Νοέμβριος 2012 Άντρας 54 ετών Αιτία προσέλευσης στο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Συζευγμένα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία τα οποία κινούνται με την ταχύτητα του φωτός και παρουσιάζουν τυπική κυματική συμπεριφορά Αν τα φορτία ταλαντώνονται περιοδικά οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος πνεύμονα. Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα

Καρκίνος πνεύμονα. Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα Καρκίνος πνεύμονα Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Σταδιοποίηση Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

Newsletter JAN 2017 Αφιέρωμα στον Καρκίνο του Προστάτη

Newsletter JAN 2017 Αφιέρωμα στον Καρκίνο του Προστάτη Newsletter JAN 2017 Αφιέρωμα στον Καρκίνο του Προστάτη ΚΡΙΤΣΕΛΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ w w w. o n c o c a r e. g r 1 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Γενική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ 1. ΧΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΡΑΔΙΟΝΟΥΚΛΙΔΙΩΝ 2. ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΟΥ ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ 3. ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΩΝ-γ 4. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΑΚΤΙΝΩΝ-γ (ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Σύμπλοκες Επεμβάσεις στην Χειρουργική Αντιμετώπιση του NSCLC. Αθανάσιος Κλέωντας MD, MSc Χειρουργός Θώρακος

Σύμπλοκες Επεμβάσεις στην Χειρουργική Αντιμετώπιση του NSCLC. Αθανάσιος Κλέωντας MD, MSc Χειρουργός Θώρακος Σύμπλοκες Επεμβάσεις στην Χειρουργική Αντιμετώπιση του NSCLC Copyright Σταδιοποίηση http://staginglungcancer.org Στόχος Χειρουργείου Ο όρος "εξαιρεσιμότητα" (resectability) σχετίζεται με τον όγκο και σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Α. Αράπης Διευθυντής Ε.Σ.Υ. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ 2 Η ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΝΘΑ «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΙΟΥΝΙΟΣ 2016

Γιάννης Α. Αράπης Διευθυντής Ε.Σ.Υ. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ 2 Η ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΝΘΑ «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΙΟΥΝΙΟΣ 2016 Γιάννης Α. Αράπης Διευθυντής Ε.Σ.Υ. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ 2 Η ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΝΘΑ «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΙΟΥΝΙΟΣ 2016 ΜΚΚΠ 10-15% όλων των καρκίνων πνεύμονα 260000 νέες περιπτώσεις παγκοσμίως 2015 :31000

Διαβάστε περισσότερα

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 Πυρηνική Ιατρική Εισαγωγή Η Πυρηνική Ιατρική είναι κλάδος της ιατρικής που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ MAΘΑΙΝ ΥΜΕ για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Περί ακτινοβολίας Τι είναι η ακτινοβολία; Η ακτινοβολία είναι ενέργεια σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΗΠX ΚΑΡΚΙΝΟ

Η ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΗΠX ΚΑΡΚΙΝΟ Η ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΗΠX ΚΑΡΚΙΝΟ Κουλουλίας Ειρ. Βασίλειος Αναπλ. Καθηγητής Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας Ιατρική Σχολή Παν. Αθηνών B Εργαστηριο Ακτινολογίας Μονάδα Ακτινοθεραπείας ΠΓΝ ATTIKON

Διαβάστε περισσότερα

Συμπέρασμα: η Η/Μ ακτινοβολία έχει διπλή φύση, κυματική και σωματιδιακή.

Συμπέρασμα: η Η/Μ ακτινοβολία έχει διπλή φύση, κυματική και σωματιδιακή. ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Άτομα μόρια Από 10-10 m ως 10-6 m Συνήθεις μονάδες: 1 Å (Angstrom) = 10-10 m (~ διάμετρος ατόμου Υδρογόνου) 1 nm = 10-9 m 1 μm = 10-6 m Διαστάσεις βιομορίων. Πχ διάμετρος σφαιρικής πρωτεΐνης

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική ακτινο-χημειο-θεραπεία του καρκίνου του ορθού

Προεγχειρητική ακτινο-χημειο-θεραπεία του καρκίνου του ορθού 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο της Εταιρείας Μελέτης του Καρκίνου του Πεπτικού Συστήματος «Διαβάζοντας τα Ίχνη των Καρκίνων του Πεπτικού» Προεγχειρητική ακτινο-χημειο-θεραπεία του καρκίνου του ορθού Στέφανος

Διαβάστε περισσότερα

«Μεταλλάξεις και ο ρόλος τους στην γενετική ποικιλότητα»

«Μεταλλάξεις και ο ρόλος τους στην γενετική ποικιλότητα» «Μεταλλάξεις και ο ρόλος τους στην γενετική ποικιλότητα» «Τι είναι Μετάλλαξη» Γενικά με τον όρο μετάλλαξη ονομάζουμε τις αλλαγές στο γενετικό υλικό, το DNA δηλαδή ενός ζωντανού οργανισμού και πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

PET/CT σε CA Πνεύμονα Σταδιοποίηση, Ανταπόκριση, Επανασταδιοποίηση

PET/CT σε CA Πνεύμονα Σταδιοποίηση, Ανταπόκριση, Επανασταδιοποίηση PET/CT σε CA Πνεύμονα Σταδιοποίηση, Ανταπόκριση, Επανασταδιοποίηση Σοφία Χατζηιωάννου Υπεύθυνη PET/CT Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών Επίκουρος Καθηγήτρια Β Εργαστήριο Ακτινολογίας-

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Ισότοπα: Χαρακτηρίζονται τα άτομα του ίδιου χημικού στοιχείου που έχουν διαφορετικό αριθμό νετρονίων στον πυρήνα τους. Χρόνος ημιζωής: Είναι ο χρόνος που χρειάζεται ένα ισότοπο για να αποβάλει την μισή

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Χημικοί Μηχανισμοί Παραγωγή εξ επαγωγής, φωτο-χημικών φαινομένων φωτο-ευαισθητοποίησης και φωτο-απομάκρυνσης.

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1. 1s 2s 2p (δ) 1s 3 2s 1. (ε) 1s 2 2s 1 2p 7 (στ) 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 3d 8 4s 2

Άσκηση 1. 1s 2s 2p (δ) 1s 3 2s 1. (ε) 1s 2 2s 1 2p 7 (στ) 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 3d 8 4s 2 Άσκηση 1 Ποια από τα ακόλουθα διαγράµµατα τροχιακών και τις ηλεκτρονικές δοµές είναι επιτρεπτό και ποιο αδύνατο, σύµφωνα µε την απαγορευτική αρχή του Pauli; Εξηγήστε. (α) (β) (γ) 1s 2s 2p (δ) 1s 3 2s 1

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Υπάρχουν περιπτώσεις που μια μέλλουσα μητέρα χρειάζεται να υποβληθεί σε κάποια ιατρική διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία με ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Επίσης, δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα