ΘΕΜΑ: Η σύµβαση υπεργολαβίας στις διεθνείς κατασκευές: συγκριτική µελέτη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΜΑ: Η σύµβαση υπεργολαβίας στις διεθνείς κατασκευές: συγκριτική µελέτη"

Transcript

1 Μεταπτυχιακό Τµήµα Διεθνών Νοµικών Σπουδών Κατεύθυνση Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου Εργασία στο µάθηµα: Δίκαιο Διεθνών Συναλλαγών Διδάσκουσα: Αναπλ. Καθηγ. κα Ελίνα Ν. Μουσταΐρα Ενότητα: Διεθνείς Κατασκευές ΘΕΜΑ: Η σύµβαση υπεργολαβίας στις διεθνείς κατασκευές: συγκριτική µελέτη Μάρτιος 2011, Αντωνία Κορκά

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ι. Ιστορική αναδροµή.2 ΙΙ. Οι Διεθνείς Συµβάσεις Κατασκευών ως Διεθνείς Εµπορικές Συναλλαγές...3 ΙΙΙ. Διεθνής κατασκευαστική σύµβαση ή ακριβέστερα συµβάσεις: Μία κύρια σύµβαση & συµβάσεις - δορυφόροι ΜΕΡΟΣ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α I. Σύµβαση υπεργολαβίας Ορισµός.7 II. Διαφανής Μη διαφανής σύµβαση υπεργολαβίας... 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β I. Ανάθεση έργου σε υπεργολάβο /ους. Χαρακτήρας intuitu personae της κατασκευαστικής σύµβασης...10 II. Πότε γίνεται η ανάθεση στον/ους υπεργολάβο/ους...13 III. Οι υποχρεώσεις που αναλαµβάνει ο υπεργολάβος και η ευθύνη του έναντι του κυρίως εργολάβου...13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ Ι. Η σηµασία της υπεργολαβίας στο διεθνές εµπορικό δίκαιο...14 II. Προστασία των υπεργολάβων σε διάφορα εθνικά δίκαια...14 III. Εφαρµοστέο δίκαιο στη διεθνή κατασκευαστική σύµβαση...17 Α. Ιδιωτικά Έργα...17 Β. Δηµόσια Έργα...18 IV. Εφαρµοστέο δίκαιο στο πλέγµα κατασκευαστικών συµβάσεων. Ένα δίκαιο εφαρµοστέο, που εποµένως ισχύει για τη σύµβαση υπεργολαβίας ή διαφορετικά δίκαια σε κάθε µία κατασκευαστική σύµβαση;...19 V. Είναι σκόπιµη µια παρεπόµενη απόδοση / εξάρτηση (accessory determination) του εφαρµοστέου δικαίου της σύµβασης της υπεργολαβίας µε το δίκαιο της κύριας σύµβασης; ΜΕΡΟΣ Β ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Το δικαίωµα για ευθεία αξίωση / αγωγή από τον κύριο του έργου (direct action)...23 Α. Γαλλία, άρθρα 3 & 12 του νόµου Β. Αραβικοί Αστικοί Κώδικες...24 Γ. Ισπανία άρθρο 1597 ισπανικού ΑΚ...24 Δ. Βέλγιο άρθρο 1798 ΑΚ...25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β Ι. Χαρακτηρισµός του δικαιώµατος για ευθεία αξίωση / αγωγή πληρωµής του υπεργολάβου από τον κύριο του έργου (direct action) 1.Θεωρία της αποκαταστατικής λειτουργίας - actio de in rem verso Θεωρία της εγγυητικής λειτουργίας...26

3 3. Θεωρία της ιδιαιτερότητας του δικαιώµατος...27 Συµπεράσµατα που προκύπτουν από τις ως άνω θεωρίες...27 ΙΙ. Το δίκαιο που διέπει το δικαίωµα για άµεση αξίωση από τον κύριο του έργου (direct action) Το δίκαιο της κύριας σύµβασης Το δίκαιο της κύριας σύµβασης εργολαβίας και το δίκαιο της σύµβασης υπεργολαβίας Το δίκαιο της σύµβασης υπεργολαβίας Θεωρία εκτίµησης του δικαίου σε δύο βήµατα (two-step approach) Εναλλακτική θεωρία Η γαλλική θεωρία της «αλυσίδας συµβάσεων»...30 Συµπεράσµατα από τις ως άνω θεωρίες...30 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ Ι. Η ρήτρα pay when paid (ή pay if paid) στη σύµβαση υπεργολαβίας...30 ΙΙ. Τα διεθνή, πρότυπα, συµβατικά κείµενα.31 ΙΙΙ. Η πρότυπη σύµβαση υπεργολαβίας Fidic...32 IV. Επίλυση Διαφορών: Διαιτησία...34 V. Ευθύνη από ελαττώµατα στο έργο...35 VI. Λήξη της σύµβασης εργολαβίας σύµφωνα µε τους πρότυπους όρους Fidic Συµπερασµατικές Παρατηρήσεις...37

4 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΚ ΔΕΚ Co. Construction L. Int l Const. L.J. FIDIC ICE INCOTERMS JCT ICC ICLR Ltd Q&A Αστικός Κώδικας Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Company Construction Law International Construction Law Journal Fédération internationale des ingénieurs-conseils Institution of Civil Engineers International Commercial Terms Joint Contracts Tribunal International Chamber of Commerce International Construction Law Review Limited Questions & Answers_

5 1 Η σύµβαση υπεργολαβίας στις διεθνείς κατασκευές: συγκριτική µελέτη ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Στην παρούσα εργασία θα εξεταστεί η σύµβαση υπεργολαβίας µέσα στο πλαίσιο των διεθνών κατασκευαστικών συµβάσεων. Τα κύρια θέµατα που θα αναλυθούν είναι ο στενός σύνδεσµος ανάµεσα στην κύρια σύµβαση εργολαβίας και στη σύµβαση υπεργολαβίας, το εφαρµοστέο δίκαιο στη σύµβαση υπεργολαβίας, το δικαίωµα για ευθεία αξίωση / αγωγή πληρωµής του υπεργολάβου έναντι του κυρίου του έργου και το δίκαιο που διέπει το δικαίωµα αυτό. Επιπλέον, θα επισηµανθούν τα διεθνή πρότυπα συµβατικά κείµενα, η σηµασία των ελαττωµάτων στο έργο και η συνήθης προτίµηση των µερών για την επίλυση των διαφορών µε τη διαδικασία της διαιτησίας. Όλα τα παραπάνω θέµατα συνθέτουν το οικοδόµηµα µιας µικρής µελέτης στα ενδιαφέροντα ζητήµατα ιδιωτικού διεθνούς δικαίου που προκύπτουν από µία σύµβαση υπεργολαβίας ως µέρος των διεθνών κατασκευαστικών συµβάσεων.

6 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ I. Ιστορική Διαδροµή Περί τα µέσα του 18ου αιώνα, και σχεδόν παράλληλα µε τη Γαλλική Επανάσταση (1798), άρχισε στην Αγγλία µια εξέλιξη, η οποία µετέτρεψε τη συγκεκριµένη χώρα σε κέντρο της σύγχρονης τεχνολογίας 1. Αυτή η εξέλιξη οδήγησε στην εκµηχάνιση της παραγωγής, ένα φαινόµενο που ήταν µέχρι τότε άγνωστο στην Ιστορία. Η εκµηχάνιση έδωσε, µε τις αλλεπάλληλες δοµικές και λειτουργικές βελτιώσεις και τις αναδράσεις και κλιµακώσεις, οι οποίες προκαλούσαν αλυσιδωτά νεότερες βελτιώσεις, τη θέση της στην εκβιοµηχάνιση και αυτή µε τη σειρά της το έναυσµα για τη βιοµηχανική επανάσταση (Α Βιοµηχανική Επανάσταση, ) 2. Η βιοµηχανική επανάσταση ήταν ένα ιδιαίτερα σύνθετο σύστηµα τεχνικών, οικονοµικών και κοινωνικών ανακατατάξεων, οι οποίες οδήγησαν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες από την αγροτική στη βιοµηχανική µορφή τους. Οι ιστορικοί προβληµατίστηκαν εκ των υστέρων και θεώρησαν απαραίτητο να καταγράψουν, ποιες προϋποθέσεις και ποιες εξελίξεις οδήγησαν στη βιοµηχανική επανάσταση και µάλιστα στην Αγγλία. Από τη σηµερινή σκοπιά δεν φαίνεται να υπήρχαν σηµαντικές διαφορές µεταξύ των µεγάλων χωρών της Ευρώπης, Βρετανία, Γαλλία, Γερµανία. Και όσον αφορά στον τεχνολογικό τοµέα, αυτή η αντίληψη είναι σωστή. Υπήρχαν όµως διαφορές στον πολιτικό, στον οικονοµικό και στον κοινωνικό τοµέα, καθώς η Μεγάλη Βρετανία ήταν αυτή την εποχή η ισχυρότερη από τις µεγάλες δυνάµεις και ίσως η µοναδική παγκόσµια δύναµη, µε αποικίες σε όλες τις ηπείρους. Αν και µέχρι τα µέσα του 19 ου αιώνα κύρια πηγή εσόδων στη Βρετανία ήταν ο γεωργικός τοµέας, το εµπόριο αναπτυσσόταν όλο και περισσότερο και τελικά έπαιξε, µαζί µε τη βιοµηχανία, πρωτεύοντα ρόλο στην οικονοµική πρωτοπορία της χώρας. Στα µέσα του 17 ου αιώνα είχε µεταβληθεί η παραδοσιακή δοµή της µεγάλης αγροτικής ιδιοκτησίας στη Βρετανία, κάτι που ήταν συνέπεια µιας «κοινωνικής επανάστασης» 3. Οι διαχωριστικές γραµµές µεταξύ κοινωνικών τάξεων είχαν γίνει σε πολλές περιπτώσεις δυσδιάκριτες, λόγω παραµερισµού διαφόρων παραδοσιακών 1 βλ. Στ. Γ. Φραγκόπουλος, Δρ.Μηχ., Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας. Ιστορία της Τεχνολογίας: Ατµοκίνηση, Βιοµηχανική επανάσταση, ιστοσελίδα: 2 βλ. Σηµειώσεις Οικονοµικής Ιστορίας Ι, Ευρωπαϊκή Οικονοµική Ιστορία ( ), Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, ιστοσελίδα: 3 ο.π. 1

7 3 εµποδίων ανελίξεως. Έτσι, δηµιουργήθηκε µεταξύ των επαγγελµάτων κινητικότητα, η οποία βοήθησε στη µεταφορά και διάδοση γνώσεων και δεξιοτήτων. Η ανακάλυψη της ατµοµηχανής, και συνακόλουθα του σιδηροδρόµου, οδήγησαν στη µετακίνηση πληθυσµού προς αναζήτηση εργασίας σε νέες περιοχές, οι οποίες είχαν µεγάλη προσφορά εργασίας λόγω των εργοστασίων ή µονάδων εργασίας που είχαν χτιστεί στο έδαφός τους 4. Το αποτέλεσµα ήταν ότι στις νέες αυτές περιοχές δηµιουργήθηκε η ανάγκη χτισίµατος και οικιών για να µείνουν οι νέοι κάτοικοι. Με την παρόδο του χρόνου και την ανάπτυξη της τεχνολογίας και των µεταφορών, όλο και περισσότεροι άνθρωποι µετακινούνταν πέρα από τα σύνορα της χώρας τους, ενώ παράλληλα, η ανάγκη για διεθνή κατασκευαστικά έργα γινόταν ολοένα και πιο έντονη µέσα στο πλαίσιο της παγκοσµιοποίησης. Ο επαγγελµατικός τοµέας των διεθνών κατασκευών προκάλεσε µεγάλο ενδιαφέρον, καθώς επρόκειτο για επένδυση που προσφερόταν για γρήγορη οικονοµική επιτυχία 5, µε πολλούς κινδύνους και µεγάλο ρίσκο, βέβαια, και για αντίθετη πορεία 6. Όπως ήταν επόµενο, λόγω των κοινωνικο-οικονοµικών συνθηκών, τα διεθνή κατασκευαστικά έργα ήταν ο κλάδος των διεθνών εµπορικών συναλλαγών που γνώρισε µεγάλη και ταχεία ανάπτυξη. II. Οι Διεθνείς Συµβάσεις Κατασκευών ως Διεθνείς Εµπορικές Συναλλαγές Διεθνείς εµπορικές συναλλαγές ορίζονται οι συµβατικές σχέσεις που αναπτύσσονται µεταξύ επιχειρήσεων ή επιχειρηµατιών από διαφορετικές χώρες που ασκούν διασυνοριακή οικονοµική δραστηριότητα σε διάφορους τοµείς, όπως είναι η προµήθεια αγαθών, η παροχή υπηρεσιών, η κατασκευή έργων, η εκµετάλλευση δικαιωµάτων πνευµατικής ιδιοκτησίας και κίνησης κεφαλαίων. 7 Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά στον κατασκευαστικό τοµέα, διεθνείς συναλλαγές αναπτύσσονται ανάµεσα στη διεθνή κατασκευαστική βιοµηχανία (international construction industry), δηλαδή στην κατασκευαστική βιοµηχανία µιας χώρας που είναι προσανατολισµένη στις εξαγωγές και στους αγοραστές κατασκευαστικών υπηρεσιών (construction services) 4 βλ. Reg Thomas BSc (Hons), Construction Contract Claims, Second Edition, Palgrave editions, σελ. 1 5 βλ. Cushman Robert Frank, Myers James J., Construction Law Handbook, Aspen Publishers, Volume 1, Construction Law Library, Wolters Kluwer, Law & Business, 1999, σελ ο.π. 4, σελ. 2 7 βλ. Π. Γκλαβίνης, Δίκαιο Διεθνών Συναλλαγών, Διεθνείς συµβάσεις κατασκευών, Εκδόσεις Νοµική Βιβλιοθήκη, σελ. 701

8 4 ή κατασκευαστικών έργων (construction works), που βρίσκονται σε άλλη χώρα, δηλαδή στη χώρα εκτέλεσης του κατασκευαστικού έργου (construction project) 8. Σηµαντικό µεθοδολογικό ζήτηµα που τίθεται για οποιαδήποτε διεθνή εµπορική συναλλαγή, και άρα για τη διεθνή κατασκευαστική σύµβαση, είναι η έννοµη τάξη αναφοράς, δηλαδή η έννοµη τάξη µε βάση την οποία µπορούν να εξεταστούν in vitro τα νοµικά ζητήµατα που προκύπτουν από µία τέτοιου είδους δραστηριότητα 9, καθώς ο περιορισµός σε µία συγκεκριµένη έννοµη τάξη 10 θα είχε και περιορισµένα συµπεράσµατα, που δεν συνάδουν µε τη φύση της εν λόγω δραστηριότητας. Συνήθως, οι συναλλασσόµενοι στο διεθνές εµπόριο δεν γνωρίζονται, αφού δεν δραστηριοποιούνται εντός της ίδιας (εθνικής) αγοράς. Χαρακτηριστικό είναι ότι συχνά δεν χρησιµοποιούν την ίδια γλώσσα εµπορικής επικοινωνίας. Έτσι, ήταν επόµενο να έχουν αναπτυχθεί, µε την πάροδο του χρόνου και την ανάπτυξη των διεθνών εµπορικών δραστηριοτήτων, ενιαίες διαδικασίες προσέγγισης και οµοιόµορφοι τρόποι λειτουργίας, που διασφαλίζουν την καλή πίστη στις συναλλαγές αυτές. Η επιστήµη του διεθνούς δικαίου διατύπωσε τη θεωρία ότι εκτός από τις εθνικές έννοµες τάξεις και τη διεθνή έννοµη τάξη, υπάρχει και µια τρίτη έννοµη τάξη που ρυθµίζει αποτελεσµατικά τις διεθνείς οικονοµικές σχέσεις µε δικούς της δικαιοπαραγωγικούς, δικαοδοτικούς και εκτελεστικούς µηχανισµούς. Η έννοµη αυτή τάξη είναι γνωστή ως διεθνική (transnational), ανεθνική 11 ή όπως έχει επικρατήσει να αποκαλείται ως lex mercatoria 12. Ουσιαστικά, lex mercatoria είναι το δίκαιο της αυτορρύθµισης της διεθνούς οικονοµικής δραστηριότητας, που δεσµεύει (όταν και εφόσον επιτρέπεται να ισχύσει) τα µέρη. Βέβαια, η εκτεταµένη αυτονοµία της βουλήσεως που αναγνωρίζουν πολλά εθνικά εφαρµοστέα δίκαια δεν σηµαίνει ότι εξαφανίζονται οι εθνικές ιδιαιτερότητες. Αντιθέτως, οι ιδιαιτερότητες αυτές εκδηλώνονται ανάλογα µε το εφαρµοστέο δίκαιο που ισχύει κάθε φορά και τα όρια της αυτονοµίας της βουλήσεως είναι θέµα οριοθέτησης της ρυθµιστικής παρέµβασης που έχει ο νόµος σε σχέση µε την ενοποιητική παρέµβαση της διεθνούς 8 ο.π., σελ ο.π., σελ Αν και συνήθως πρόκειται για την έννοµη τάξη είναι αυτή όπου κατασκευάζεται το έργο και εκτελείται η σύµβαση. 11 Μία µερίδα θεωρητικών, οι παραδοσιακοί (traditionalists) σε αντίθεση µε τους «διεθνικούς» (transnationalists) αµφισβητούν κατά πόσον µπορεί να υπάρχει µία τέτοια ανεθνική πραγµατικότητα, βλ. Dirk Lehmkuhl, Resolving Transnational Disputes: Commercial Arbitration and the Multiple Providers of Governance Services, 2003 ECPR Joint Sessions in Edinburgh, March 28 April 2, Workshop 11: The Governance of Global Issues: Effectiveness, Accountability, and Constitutionalization, 3 12 ο.π.

9 5 κατασκευαστικής βιοµηχανίας. Άλλωστε, σε ορισµένα κράτη η κατασκευαστική σύµβαση ρυθµίζεται αποκλειστικά από το ιδιωτικό δίκαιο, ενώ σε άλλα κράτη το λόγο έχει το δηµόσιο δίκαιο όταν το ένα συµβαλλόµενο µέρος είναι κράτος ή κρατική επιχείρηση 13. Στην Ελλάδα, η κατασκευαστική σύµβαση υπάγεται στο δίκαιο των συµβάσεων (και ρυθµίζεται από τα άρθρα 681 επ. ΑΚ για τη σύµβαση έργου), ενώ υπάγεται στο διοικητικό δίκαιο όταν συµµετέχει κράτος/κρατική επιχείρηση 14 (οπότε επισέρχεται σε ισχύ ο Νόµος περί δηµοσίων έργων: ν. 1418/1984, όπως τροποποιήθηκε από ν.2229/94 & π.δ.609/85) 15. Ιδιαίτερη σηµασία για την κατασκευαστική σύµβαση έχει η διάκριση µεταξύ οφειλέτη και δανειστή, αφού καθορίζει τα δικαιώµατα των συµβαλλοµένων λόγω υπερηµερίας ή αδυναµίας εκπληρώσεως. Σύµφωνα µε την κρατούσα γνώµη, οφειλέτης θεωρείται ο κατασκευαστής / εργολάβος και δανειστής ο κύριος του έργου, καθώς η απαιτούµενη συνεργασία του κυρίου του έργου κατά την εκτέλεση του έργου δεν αποτελεί αυτοτελή ενοχή και συνεπώς δεν πρόκειται για ενοχή οφειλέτη. III. Διεθνής κατασκευαστική σύµβαση ή ακριβέστερα συµβάσεις: Μία κύρια σύµβαση & συµβάσεις - δορυφόροι Η διεθνής κατασκευαστική δραστηριότητα είναι µια διασυνοριακή εµπορική συναλλαγή µε ιδιαιτερότητες. Λόγω της ίδιας της φύσης της δραστηριότητας, υπάρχει αδιαµφισβήτητη στενή διασύνδεσή της µε την επικράτεια της χώρας εγκατάστασης του έργου, µε αποτέλεσµα να είναι έντονος ο επενδυτικός χαρακτήρας της. Προσεγγίζει πολύ περισσότερο µια επενδυτική δραστηριότητα από µία απλή εµπορική συναλλαγή, καθώς ο εργολάβος καλείται να αντιµετωπίσει αυξηµένους κινδύνους στη χώρα υποδοχής, χώρα κατασκευής του έργου 16. Στην πιο απλή µορφή της η διεθνής κατασκευστική σύµβαση είναι µια σύµβαση έργου µεταξύ ενός αλλοδαπού εργολάβου και ενός κυρίου του έργου της χώρας εγκατάστασης της κατασκευής, µε την οποία σύµβαση έργου ο εργολάβος αναλαµβάνει την υποχρέωση να εκτελέσει τις εργασίες κατασκευής του έργου επί της 13 βλ. Ελίνα Ν. Μουσταΐρα, Κοινοδίκαιον 2000, Κατασκευαστική Σύµβαση: Συγκριτική Επισκόπηση Δικαίων και Ζητήµατα Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου, σελ ο.π., σελ Και για τα έργα αυτά ισχύουν οι διατάξεις του ελληνικού Αστικού Κώδικα. Αν βέβαια υπάρξει σύγκρουση ανάµεσα στις προβλέψεις του ΑΚ και του Νόµου περί δηµοσίων έργων, συνήθως υπερισχύει και εφαρµόζεται ο δεύτερος, βλ. Vivian Katsantonis, Stavros Georgiades, John B. Tieder Jr, An Overview Of Construction Contracting Under Greek Law, σελ βλ. Π. Γκλαβίνης, ο.π. 7, σελ. 706

10 6 ιδιοκτησίας του κυρίου 17. Δεν υπάρχει όµως, ένα ενιαίο πρότυπο διεθνούς κατασκευαστικής σύµβασης, λόγω της πολλαπλότητας των παροχών που αποτελούν το αντικείµενό της. Άλλωστε, δεν θα µπορούσε να εξεταστεί η διεθνής κατασκευαστική σύµβαση χωριστά από τις υπόλοιπες συµβάσεις που υλοποιούν το ίδιο κατασκευαστικό έργο 18. Γι αυτό και είναι πιο ακριβής ο όρος κατασκευαστικές συµβάσεις στον πληθυντικό αριθµό, καθώς πρόκειται για ένα συµβατικό σύνολο πραγµατικά αλληλεξαρτώµενο. Η κύρια σύµβαση µεταξύ του εργολάβου και του κυρίου του έργου καθίσταται σύµβαση πλαίσιο, την οποία πλαισιώνουν συµβάσεις δορυφόροι που αφορούν σε µια συγκεκριµένη δραστηριότητα ειδικότητα του παρεµβαίνοντος 19. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο συνάπτεται και η σύµβαση υπεργολαβίας. 17 ο.π., σελ Χαρακτηριστικό είναι ότι στην Ελβετία η κατασκευαστική σύµβαση θεωρείται µικτή σύµβαση (mixed contract), δηλαδή και σύµβαση έργου και σύµβαση υπηρεσιών, βλ. Matthias Scherer and Michael E. Schneider, International Construction Contracts under Swiss Law: an introduction, (2007) 23 Const. L.J. No8, σελ βλ. Ελίνα Ν. Μουσταΐρα, Κοινοδίκαιον, ο.π. 13, σελ. 328

11 7 - ΜΕΡΟΣ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α I. Σύµβαση υπεργολαβίας - Ορισµός Ορισµός της σύµβασης υπεργολαβίας δεν υπάρχει ούτε στο αγγλικό δίκαιο ούτε στην Οδηγία 2000/35/EC για την καταπολέµηση των καθυστερήσεων πληρωµών στις εµπορικές συναλλαγές ή ακόµη και στη γερµανική, βελγική ή ισπανική νοµοθεσία που προστατεύει τους υπεργολάβους 20. Οι ορισµοί που περιέχουν οι κατασκευαστικές συµβάσεις για τους υπεργολάβους δεν ορίζουν πάντα τον υπεργολάβο κατασκευαστή αλλά είναι ευρύτεροι ορισµοί, που περιλαµβάνουν και τους απλούς προµηθευτές υλικών ή εκµισθωτές µηχανηµάτων, που όµως συνδέονται µε τον εργολάβο µε άλλου είδους σύµβαση (π.χ. µε σύµβαση πώλησης ή µίσθωσης) 21. Πάντως, ο όρος «υπεργολάβος» ακόµη και από την ετυµολογία του («υπό» και «εργολάβος») µας δείχνει ότι πρέπει να ερµηνευτεί από τη συµβατική σχέση που υπάρχει ανάµεσα σε τρία πρόσωπα ή οντότητες (entities). Έτσι, ένας ορισµός της σύµβασης υπεργολαβίας θα µπορούσε να είναι ο εξής: Πρόσωπο ή οντότητα (entity) που έχει αναλάβει την κατασκευή ενός έργου (µε συµβατική υποχρέωση έναντι του κυρίου του έργου) αναθέτει σε τρίτο να προβεί - σύµφωνα µε τις οδηγίες του- στην εκτέλεση τµήµατος / τµηµάτων του έργου 22. Όπως διαφαίνεται από τον παραπάνω ορισµό για τη σύµβαση υπεργολαβίας, κοµβικό σηµείο του ορισµού της είναι η τριµερής φύση της σχέσης, καθώς η σύµβαση που συνάπτει ο υπεργολάβος έχει σηµείο εκκίνησης µία άλλη, προϋπάρχουσα σύµβαση, χωρίς όµως να υπάρχει συµβατική σχέση µεταξύ του κυρίου του έργου και του υπεργολάβου. Το γεγονός της µη ύπαρξης συµβατικής σχέσης µεταξύ του κυρίου του έργου και του υπεργολάβου προσδίδει στη σύµβαση υπεργολαβίας αυτονοµία, την οποία ενισχύει και το φαινόµενο της εξειδικεύσεως. Κάτι που συνηθίζεται άλλωστε, στα σύνθετα έργα είναι ότι εξειδικευµένος εργολάβος µπορεί να προτείνει την προηγούµενη υπογραφή σύµβασης αποκλειστικότητας. Η δε αυτονοµία της 20 βλ. J. Florian Pulkowski, The Subcontractor s direct claim in international business law, International Construction Law Review 2004, σελ βλ. Π. Γκλαβίνης, ο.π. 7, σελ βλ. Ελίνα Ν. Μουσταΐρα, Κοινοδίκαιον, ο.π. 13, σελ. 332, βλ. και J. Florian Pulkowski, ο.π. 20, σελ.33, βλ. και Paola Pirodi, Yearbook of Private International Law, Vol.VII, 2005, edited by Petar Sarcevic, Paul Volken, Andrea Bonomi, Sellier European Law Publishers, 2006, σελ. 290

12 8 συµβάσεως υπεργολαβίας και η τριµερής σχέση ανάµεσα στον κύριο του έργου, τον εργολάβο και τον υπεργολάβο έχουν ως συνέπεια ότι ο εργολάβος υπέχει ευθύνη για τα λάθη του υπεργολάβου έναντι του κυρίου του έργου 23. Καταρχήν, αν το εφαρµοστέο δίκαιο στην κύρια σύµβαση σιωπά, θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι η υπεργολαβία επιτρέπεται 24. Βέβαια, είθισται οι όροι της συµβάσεως υπεργολαβίας να αντιστοιχούν στους όρους της κύριας συµβάσεως, για ό,τι αφορά την εκτέλεση των εργασιών που ανατέθηκαν στον υπεργολάβο. Αυτό συµβαίνει καθώς ο εργολάβος επιθυµεί να δεσµεύσει τον υπεργολάβο κατά τρόπο όµοιο µε τον οποίο δεσµεύτηκε ο ίδιος έναντι του κυρίου του έργου (εκτός ίσως για το τίµηµα της υπεργολαβίας) 25. Έτσι, η σύµβαση υπεργολαβίας διακρίνεται σε διαφανή και µη διαφανή 26. II. Διαφανής Μη διαφανής σύµβαση υπεργολαβίας Σε διαφανή σύµβαση υπεργολαβίας, οι όροι της κύριας σύµβασης που αφορούν στο κοµµάτι / τµήµα του έργου η εκτέλεση του οποίου ανατίθεται στον υπεργολάβο µεταφέρονται αυτούσιοι στη σύµβαση υπεργολαβίας. Εποµένως, στη διαφανή σύµβαση υπεργολαβίας όλοι οι όροι της κύριας σύµβασης που αφορούν στον υπεργολάβο µετατρέπονται σε όρους της σύµβασης του υπεργολάβου µε τον εργολάβο. Σε µία µη διαφανή σύµβαση υπεργολαβίας ο εργολάβος αναθέτει, ως άλλος κύριος του έργου, ένα συγκεκριµένο έργο στον υπεργολάβο, µε ειδικούς όρους, εντελώς ανεξάρτητους από την κύρια σύµβαση. Με αυτόν τον τρόπο, οι όροι και οι συνθήκες εκτέλεσης της κύριας σύµβασης διαφοροποιούνται εντελώς από τους όρους και τις συνθήκες εκτέλεσης της σύµβασης υπεργολαβίας. Βέβαια, στην πράξη µια σύµβαση υπεργολαβίας δεν είναι µόνο διαφανής ή µόνο µη διαφανής, καθώς οι 23 Ειδικότερα για το Βέλγιο και τη Γερµανία, βλ. Belgium Schoups, Van Bosstraeten & C Law Firm, Construction and Projects 2010/11, Country Q&ABelgium, PLCCROSS-BORDER HANDBOOKS 9, σελ. 12 και 13, ερώτηση 17 και Germany Oliver Moufang, Stefan Koser, Manteo Eisenlohr, Uwe Pirl, Lorenz Claussen, Martin Bünning and Oliver Koos GSK Stockmann + Kollegen, Construction and Projects 2010/11, Country Q&A Germany, PLCCROSS-BORDER HANDBOOKS 65, ερώτηση 17, σελ βλ. Ελίνα Ν. Μουσταΐρα, ο.π. 13, σελ Η δέσµευση αυτή είναι γνωστή και ως συµφωνία back to back agreement, βλ. Dr Jörn Zons, Construction Law International, June 2010, The Minefield of Back-to-Back Subcontracts Part 2, σελ βλ. Π. Γκλαβίνης, ο.π. 7, σελ. 764

13 9 διαβαθµίσεις που υπάρχουν στη διασύνδεση των όρων της κύριας σύµβασης και της σύµβασης υπεργολαβίας είναι πολλές 27. Αξίζει να σηµειωθεί ότι υποστηρίζεται και η άποψη ότι στις περιπτώσεις συµβάσεων προµήθειας, κατασκευής εξοπλισµού, παροχής υπηρεσιών και επιτόπιων εργασιών πρόκειται για οιονεί υπεργολαβίες 28. Επιπλέον, προκειµένου να διασαφηνιστεί ο ορισµός της σύµβασης υπεργολαβίας, θα ήταν χρήσιµο να γίνει µία αντιπαραβολή της σύµβασης υπεργολαβίας και της σύµβασης εκχωρήσεως. Η δυνατότητα εκχώρησης της κύριας κατασκευαστικής συµβάσεως έχει ιδιαίτερη σηµασία όταν το έργο εκτελείται σε συγκεκριµένο κράτος, στο οποίο µόνο οι εταιρίες µε την έδρα τους στο συγκεκριµένο κράτος µπορούν να αναλάβουν την κατασκευή του έργου 29. Η συνήθης πρακτική είναι να προβλέπεται από την κύρια σύµβαση, µεταξύ του κυρίου του έργου και του εργολάβου, η ίδρυση θυγατρικής εταιρίας στο κράτος, και η εκχώρηση της σύµβασης κατασκευής του έργου στη θυγατρική αυτή εταιρία. Όπως όµως, αναφέρθηκε παραπάνω, στη σύµβαση υπεργολαβίας δεν υπάρχει συµβατικός δεσµός ανάµεσα στον υπεργολάβο και στον κύριο του έργου και αυτή είναι και η βασική διαφορά της σύµβασης υπεργολαβίας µε τη σύµβαση εκχώρησης. Στη σύµβαση εκχώρησης, ο εκδοχέας καθίσταται άµεσος αντισυµβαλλόµενος του άλλου συµβαλλόµενου µέρους. Το γεγονός αυτό αποτελεί και το πλεονέκτηµα που παρουσιάζει η εκχώρηση έναντι της υπεργολαβίας, καθώς συγκεντρώνει όλες τις εργασίες. Ειδικότερη περίπτωση εκχώρησης της σύµβασης αποτελεί η εκχώρηση από κράτος, που είναι κύριος του έργου, σε υπηρεσία του. Σε ένα τέτοιο ενδεχόµενο, αν υπάρξει παράβαση από τον εκδοχέα ως προς τις συµβατικές υποχρεώσεις του, τότε θα πρέπει το κράτος να παραιτηθεί από την ετεροδικία του 30. Η σύµβαση υπεργολαβίας πρέπει να διαχωριστεί και από τη σύµβαση προµήθειας αγαθών (supply contract) 31. Ο ορισµός subforitura που υπάρχει για την υπεργολαβία στον ιταλικό νόµο Law No192 είναι πολύ πιο ευρύς, µε αποτέλεσµα να περιλαµβάνει όχι µόνο τις υπεργολαβίες αλλά και τις συµβάσεις προµήθειας αγαθών. Παράλληλα, το γαλλικό δικαστήριο Cour de Cassation έκρινε το 2002, στην απόφαση No 5133, Ste Entrepose Echafaudages v. SCI du carillon de Nanterre, ότι οι 27 ο.π. 28 βλ. Ελίνα Ν. Μουσταΐρα, ο.π. 13, σελ ο.π., σελ ο.π. 31 βλ. J. Florian Pulkowski, ο.π. 20, σελ. 33

14 10 υποχρεώσεις που περιέχει µια υπεργολαβία σύµφωνα µε το γαλλικό νόµο περί υπεργολαβίας Law δεν πρέπει να περιορίζονται στην παροχή αγαθών 32. Η σύµβαση προµήθειας αγαθών επίσης, προϋποθέτει την ύπαρξη µιας τριµερούς σχέσης µεταξύ του προµηθευτή, του επιχειρηµατία και του πελάτη. Η διαφορά της όµως, µε τη σύµβαση υπεργολαβίας είναι ότι ο προµηθευτής δεν εκτελεί µια προϋπάρχουσα υποχρέωση του επιχειρηµατία. Άλλο ένα σηµείο που εµφανίζει ενδιαφέρον όσον αφορά στον ορισµό της σύµβασης υπεργολαβίας, είναι το ερώτηµα πότε µία σύµβαση υπεργολαβίας είναι διεθνής, καθώς τις περισσότερες φορές ο υπεργολάβος έχει την έδρα του στην ίδια χώρα από την οποία προέρχεται και ο εργολάβος. Και πρόκειται για ερώτηµα µε πρακτικές συνέπειες, καθώς µε βάση την απάντηση θα µπορεί να καθοριστεί η καταβολή του τιµήµατος σε ξένο νόµισµα ή η υπαγωγή της σύµβασης υπεργολαβίας σε ξένο δίκαιο, στο δίκαιο της κύριας σύµβασης 33. Υποστηρίζεται ότι αν η σύµβαση υπεργολαβίας κριθεί µε βάση το οικονοµικό κριτήριο, ως µία σύµβαση που εξυπηρετεί το διεθνές εµπόριο και συνάπτεται προς εκτέλεση µέρους µιας άλλης διεθνούς σύµβασης, τότε θα αναγνωριστεί και ο διεθνής χαρακτήρας της. Αυτό το γεγονός αποτελεί και µία από τις ιδιαιτερότητες της σύµβασης υπεργολαβίας, αφού δεν εξετάζεται, ως είθισται, αν κάποιο συµβαλλόµενο µέρος είναι αλλοδαπό ή αν η εκτέλεση του έργου περιλαµβάνει περισσότερες από µία χώρες αλλά εξετάζεται ως µία σύµβαση που αποτελεί µέρος µίας µεγαλύτερης οικονοµικής συναλλαγής -ως µέρος της κύριας σύµβασης. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αποφάσεις των γαλλικών δικαστηρίων αρκούνται στο διεθνή χαρακτήρα της κύριας σύµβασης, προκειµένου να χαρακτηρίσουν µία σύµβαση υπεργολαβίας ως διεθνή 34. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β I. Ανάθεση έργου σε υπεργολάβο /ους. Χαρακτήρας intuitu personae της κατασκευαστικής σύµβασης Μετά την ανάθεση της κύριας σύµβασης, η σύναψη µιας ή περισσοτέρων υπεργολαβικών συµβάσεων µε υπεργολάβους που δεν έχουν προταθεί, κατά το 32 ο.π. 33 βλ. Π. Γκλαβίνης, ο.π. 7, σελ βλ. Απόφαση ICC N 7528, Yearbook Comm. Arb n XXII, 125, 130 (1997), The Franco-British Lawyers Society in collaboration with The Society Of Construction Law, Overview Of The Protection Of Subcontractors Under French Law, Maître Carole Malinvaud Avocat Associé Gide Loyrette Nouel, Paris, Tuesday, 5th September 2006 at 6 pm at The National Liberal Club Whitehall Place, London SW1, σελ. 8

15 11 προσυµβατικό στάδιο, από τον εργολάβο τελεί υπό την αίρεση της συµφωνίας από τον κύριο του έργου 35. Αυτό συµβαίνει λόγω του χαρακτήρα intuitu personae της κατασκευαστικής σύµβασης 36. Ο κύριος του έργου εµπιστεύεται τον εργολάβο για το πρόσωπο που έχει η δική του επιχείρηση και του αναθέτει την εκτέλεση του έργου 37, µε βάση επαγγελµατικά και οικονοµικά κριτήρια 38. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο απαγορεύεται συνήθως η ανάθεση της εκτέλεσης, µέσω υπεργολαβιών, του συνόλου του έργου που έχει ανατεθεί στον εργολάβο από τον κύριο του έργου 39. Μάλιστα, η αθέτηση αυτής της υποχρέωσης συνιστά και λόγο καταγγελίας της κύριας σύµβασης. Εποµένως, το κύριο πρόσωπο που αναθέτει στον/στους υπεργολάβο/ους είναι ο εργολάβος, δυνάµει της κύριας σύµβασης που έχει αναλάβει έναντι του κυρίου του έργου. Σε ειδικές περιπτώσεις σύµβασης υπεργολαβίας, µπορεί να αναθέσει στον υπεργολάβο κοινοπραξία κατασκευαστικών εταιριών 40 ή ο κύριος του έργου (nominated subcontractor) 4142 ή ο project manager (οπότε και γίνεται prime contractor 43 ) ή παραχωρησιούχος εταιρία (στην περίπτωση µεγάλων έργων µε χρηµατοδότηση) 44. Ξεχωριστή περίπτωση για τις διεθνείς κατασκευαστικές συµβάσεις αποτελεί και η λεγόµενη επιβεβληµένη υπεργολαβία, που είναι η υπεργολαβία η οποία επιβάλλεται στον εργολάβο από τον κύριο του έργου. Στην επιβεβληµένη υπεργολαβία, ο κύριος του έργου υποδεικνύει στον εργολάβο έναν ή περισσότερους υπεργολάβους που προέρχονται από τη χώρα εκτέλεσης του έργου (designated subcontractors), στους οποίους υποχρεούται ο εργολάβος να αναθέσει την εκτέλεση 35 βλ. Π. Γκλαβίνης, ο.π. 7, σελ βλ. Ελίνα Ν. Μουσταΐρα, Κοινοδίκαιον, Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα Αθήνα 2002, Βιβλιογραφική Επισκόπηση, Roger Philippe Budin, Guide pratique de l execution des contrats internationaux de construction (Staempfli Editions SA Berne 1998) σελ. ΧΙΧ+298, σελ Σύµφωνα µε το ελβετικό δίκαιο (άρθρο 364(2) ελβετικού ΑΚ, ένα δίκαιο που πολλές φορές επιλέγεται ως ένα ουδέτερο δίκαιο, η υπεργολαβία είναι η εξαίρεση, βλ. Matthias Scherer, Michael E. Schneider, International Construction Contracts under Swiss Law: an introduction, (2007) 23 Const. L.J. No8, σελ Να σηµειωθεί εδώ, ότι όπως επισηµαίνει η Ελίνα Ν. Μουσταΐρα, Κοινοδίκαιον, ο.π. 13, σελ. 333, η πτώχευση ενός µικρού υπεργολάβου µπορεί να έχει ως συνέπεια αλυσιδωτές αντιδράσεις, γι αυτό άλλωστε και η υπεργολαβία κρίνεται ως η νοµική αχίλλειος πτέρνα της κατασκευαστικής διαδικασίας. 39 Αντίστοιχα, στην Κίνα απαγορεύεται στους υπεργολάβους να παραχωρούν περαιτέρω υπεργολαβίες των έργων, ο.π., σελ βλ. Π. Γκλαβίνης, ο.π. 7, σελ βλ. Ελίνα Ν. Μουσταΐρα, ο.π. 13, σελ Ο κύριος του έργου όµως, µπορεί να στραφεί κατά του υπεργολάβου µόνο αν προβλέπεται µε ρητή διάταξη, ειδάλλως η αυτονοµία της κύριας σύµβασης σε σχέση µε τη σύµβαση υπεργολαβίας µένει άθικτη ( διαφάνεια ρήτρα If and When ), ο.π., σελ. 332, παραποµπή ο.π, σελ βλ. Π. Γκλαβίνης, ο.π. 7, σελ. 738

16 12 του έργου που έχει αναλάβει, συνάπτοντας µία ή περισσότερες συµβάσεις υπεργολαβίας µαζί τους 45. Η επιβολή µιας τέτοιου είδους υποχρέωσης συµβαίνει, εκτός από τον προφανή λόγο της ενδυνάµωσης του τοπικού εργατικού δυναµικού, και για την αποφυγή πληρωµής σε αλλοδαπό νόµισµα και είναι µια υποχρέωση που µπορεί να έχει ως συνέπειες δυσχέρειες και ενίοτε και ανεπανόρθωτες ζηµίες για την αλλοδαπή επιχείρηση 46. Προβλήµατα που µπορεί να προκύψουν είναι για παράδειγµα η παροχή ανεπαρκούς ποιότητας από τους επιβεβληµένους υπεργολάβους, καθυστερήσεις, διαφωνίες µε το µηχανικό ή µε τον εργολάβο, άρνηση επιδιόρθωσης σφαλµάτων χωρίς πρόσθετη πληρωµή, πιέσεις προς είσπραξη προκαταβολών µη οφειλοµένων ή συµπληρωµατικών τιµών (πολλές φορές µάλιστα και µε απειλές περί εγκατάλειψης των εργασιών), διαδικασίες αφερεγγυότητας 47. Κάθε έννοµη τάξη παρουσιάζει και διαφορές σε ποιους επιτρέπεται και σε ποιους όχι να αναθέσουν έργο σε υπεργολάβους. Έτσι, για παράδειγµα στην Ιαπωνία, ο κύριος του έργου δεν µπορεί να ορίσει υπεργολάβο, ενώ στην ίδια χώρα, στις συµβάσεις ιδιωτικών κατασκευαστικών εργών, ένας άλλος κατασκευαστής / εργολάβος, ένα τρίτο πρόσωπο εγγυάται να εκτελέσει και να ολοκληρώσει το έργο, διαδεχόµενος τον αρχικό συµβαλλόµενο εργολάβο στην περίπτωση που αυτός αδυνατεί να το ολοκληρώσει 48. Στην Ιαπωνία, επίσης, οι µεγάλες κατασκευαστικές εταιρίες δεν διαθέτουν ούτε άµεσους εργαζόµενους ούτε κατασκευαστικό εξοπλισµό και προκειµένου να ολοκληρώσουν το έργο που αναλαµβάνουν συµβατικά έναντι του κυρίου του έργου συνάπτουν συµβάσεις υπεργολαβίας µε άλλες κατασκευαστικές εταιρίες. Οι εν λόγω υπεργολαβίες ανατίθενται µε διαπραγµάτευση σε υπεργολάβους, µε τους οποίους έχουν συνεργασία για αρκετά χρόνια. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι ο εργολάβος κατά κανόνα προµηθεύει τον/τους υπεργολάβο/ους µε υλικά και κατασκευαστικό εξοπλισµό που θα χρειαστεί, αλλά επειδή ο ίδιος δεν τα διαθέτει, όπως σηµειώθηκε παραπάνω, µισθώνει από εταιρίες εκµισθώσεως εξοπλισµού. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα βασικά καθήκοντα του εργολάβου είναι να ελέγχει την ποιότητα, το πρόγραµµα, την ασφάλεια και το κόστος του έργου ο.π., σελ βλ. Ελίνα Ν. Μουσταΐρα, Βιβλιογραφική Επισκόπηση, ο.π. 36, σελ ο.π., σελ βλ. Ελίνα Ν. Μουσταΐρα, Κοινοδίκαιον, ο.π. 13, σελ ο.π.

17 13 II. Πότε γίνεται η ανάθεση στον/ους υπεργολάβο/ους Η ανάθεση της εκτέλεσης έργου σε υπεργολάβο/ους µπορεί να γίνει πριν την κύρια κατασκευαστική σύµβαση, µε την αίρεση υπογραφής εργολαβικής σύµβασης. Η ανάθεση της εκτέλεσης του έργου µπορεί να γίνει και µετά την κύρια κατασκευαστική σύµβαση, αν και ο/οι υπεργολάβος/οι εµφανίζονται στην προσφορά του εργολάβου προς τον κύριο του έργου. III. Οι υποχρεώσεις που αναλαµβάνει ο υπεργολάβος και η ευθύνη του έναντι του κυρίως εργολάβου Με τη σύµβαση υπεργολαβίας, η υποχρέωση του υπεργολάβου έναντι του κυρίως εργολάβου είναι τριπλή, καθώς εγγυάται 50 : 1. για την ποιότητα των προµηθειών, των έργων και των παροχών του, 2. για το σεβασµό της προθεσµίας εκτελέσεως, 3. για το σεβασµό της συµφωνηθείσας τιµής. Ο υπεργολάβος ευθύνεται έναντι του κυρίως εργολάβου όπως και ένας εργολάβος 51. Όπως σηµειώθηκε και παραπάνω, ο κυρίως εργολάβος φροντίζει να µεταφέρει στους υπεργολάβους του όλη την έκταση της δικής του ευθύνης έναντι του κυρίου του έργου, και µάλιστα πολλές φορές µε τον πιο αυστηρό τρόπο. Η αθέτηση από την πλευρά του υπεργολάβου των συµβατικών υποχρεώσεών του έναντι του εργολάβου δεν επιφέρει άµεσο θέµα ευθύνης του εργολάβου έναντι του κυρίου του έργου, στο µέτρο που οι δύο συµβάσεις (σύµβαση υπεργολαβίας και κύρια σύµβαση) είναι αυτόνοµες. Βέβαια, συνήθως στην πράξη, η παράβαση εκ µέρους του υπεργολάβου έχει συνέπειες και για την κύρια σύµβαση που συνδέει τον εργολάβο µε τον κύριο του έργου. Με τον ίδιο τρόπο, συµπαρασύρεται και η σύµβαση υπεργολαβίας όταν υπάρχει καταγγελία ή λύση της κύριας σύµβασης, ειδικά όταν πρόκειται για διάφανη υπεργολαβία ο.π., σελ βλ. Π. Γκλαβίνης, ο.π. 7, σελ ο.π.

18 14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ I. Η σηµασία της υπεργολαβίας στο διεθνές εµπορικό δίκαιο Η υπεργολαβία έχει ιδιαίτερη σηµασία µέσα στις σύγχρονες τάσεις του διεθνούς εµπορικού δικαίου. Οι µεγάλες κατασκευαστικές εταιρίες αναλαµβάνουν πολύ µεγάλα έργα, δηµόσια ή ιδιωτικά, και πολλές φορές προκειµένου να ανταποκριθούν στις συµβατικές υποχρεώσεις πρέπει να βασιστούν σε άλλες επιχειρήσεις, µε τεχνική κατάρτιση σε συγκεκριµένους τοµείς είτε για λόγους που συνδέονται µε την εξειδίκευση των επιχειρήσεων αυτών είτε για οικονοµικούς και πρακτικούς λόγους 53. Έτσι, είναι πολύ σύνηθες να εκτελεί τις υποχρεώσεις του εργολάβου άλλος ή άλλοι υπεργολάβος ή υπεργολάβοι, που τις περισσότερες φορές είναι µικρές επιχειρήσεις, χωρίς όµως αυτό να είναι απαραίτητο. Το γεγονός ότι πλέον, τα έργα λειτουργούν µέσα σε πολλαπλές αγορές, έξω από τα στενά όρια µίας επικράτειας, είχε ως συνέπεια οι κατασκευαστικές εργασίες να µην εκτελούνται πλέον µε βάση µία σύµβαση αλλά µε περισσότερες (αλληλεξαρτώµενες) συµβάσεις. Βέβαια, οι εµπορικοί νόµοι και οι νοµοθεσίες που ισχύουν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προβλέπουν την προστασία των εµπορικών συναλλαγών, έχουν οδηγήσει στην αυξανόµενη ανάθεση σε υπεργολάβους από χώρες χαµηλού κόστους, καθώς οι κανόνες αµέσου εφαρµογής σπάνια προστατεύουν τους υπεργολάβους 54. II. Προστασία των υπεργολάβων σε διάφορα εθνικά δίκαια Οι υπεργολάβοι έχουν άµεση οικονοµική εξάρτηση από τους εργολάβους 55. Άλλωστε, η πρακτική της συνεχούς και µακράς συνεργασίας µεταξύ εργολάβων και υπεργολάβων, δίνει από τη µία την ευκαιρία σε υπεργολάβους να έχουν δουλειά σε σταθερή βάση αλλά από την άλλη πλευρά ενέχει και σοβαρούς κινδύνους λόγω της οικονοµικής εξάρτησης που τους συνδέει. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση που ο εργολάβος µπει σε διαδικασία αφερρεγυότητας, συµπαρασύρει και τους υπεργολάβους, που πολύ συχνά, µπαίνουν και οι ίδιοι σε διαδικασία πτώχευσης 56. Οι υπεργολάβοι είναι συνήθως, εταιρίες µικρού ή µεσαίου µεγέθους που συµβάλλονται µε µεγάλες κατασκευαστικές εταιρίες. Όπως είναι επόµενο, δεν έχουν τις λογιστικές 53 βλ. J. Florian Pulkowski, ο.π. 20, σελ ο.π., σελ ο.π. 56 Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγµα της γερµανικής εταιρίας Holzmann Ag που προκάλεσε την πτώχευση εκατοντάδων υπεργολάβων, βλ. New York Times, Big Builder In Germany Is Bankrupt, Mar 22, 2002

19 15 ή νοµικές γνώσεις που χρειάζεται προκειµένου να εισέλθουν σε σύνθετες συµβάσεις µεγάλου οικονοµικού ενδιαφέροντος. Γι αυτό και συνήθως βρίσκονται σε υποδεέστερη θέση και γίνονται αντικείµενο εκµετάλλευσης από τους πιο δυνατούς παίχτες της σύµβασης. Το αποτέλεσµα είναι ότι αποτελούν τον πιο αδύναµο κρίκο της αλυσίδας των κατασκευαστικών συµβάσεων. Αυτοί οι λόγοι οδήγησαν στην ανάγκη της προστασίας των υπεργολάβων έναντι των άδικων συµβατικών όρων. Πρώτη η Ιαπωνία το 1956, αναγνώρισε αυτήν την ανάγκη και προέβη σε νοµοθετική ρύθµιση µε το νόµο της 1 ης Ιουνίου 1956, Act against delay in Payment of Subcontract Proceeds, etc. to Subcontractors No 120, προκειµένου να εξασφαλίσει την προσήκουσα πληρωµή των υπεργολάβων 57. Η Ιταλία και η Γαλλία προέβησαν σε κωδικοποίηση κανόνων, η µεν Ιταλία µε το νόµο Law of 18 June No 192, και η Γαλλία µε το νόµο Law / Η Αγγλία, η Ουαλία και η Σκωτία προέβλεψαν την προστασία στα άρθρα του νόµου Housing Grants, Construction & Regeneration Act 1996, η Βόρεια Ιρλανδία προέβη στη θέσπιση του The Construction Contracts Order 1997, η Πορτογαλία προέβλεψε µε τα άρθρα 1213 και 1226 του ΑΚ, η Ισπανία µε το άρθρο 1597 ΑΚ, το Βέλγιο µε το άρθρο 1798 ΑΚ και η Γερµανία µε το άρθρο 641 σηµείο 2 ΑΚ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσε την Οδηγία 2000/35/EC 59 προκειµένου να καταπολεµήσει την καθυστέρηση πληρωµών στις εµπορικές συναλλαγές, που εµπεριέχει σηµεία προστασίας για τους υπεργολάβους. Συγκεκριµένα, στο σηµείο 7 του Προοιµίου η Οδηγία τονίζει ότι οι µικρές και οι µεσαίου µεγέθους επιχειρήσεις επωµίζονται το µεγάλο βάρος των οικονοµικών συναλλαγών, ως αποτέλεσµα των εκτεταµένων περιόδων πληρωµής και των καθυστερήσεων των πληρωµών. Μάλιστα, αυτό το οικονοµικό βάρος είναι και ο µέγιστος παράγοντας που οδηγεί στην πτώχευση, απειλώντας την ίδια την ύπαρξη των επιχειρήσεων αυτών. Παρακάτω, στο σηµείο 19 του Προοιµίου ορίζεται ως εκµετάλλευση (abuse) αν ο εργολάβος επιβάλλει στους υπεργολάβους του δυσµενείς όρους πληρωµής, τους οποίους δεν δικαιολογείται να επιβάλλει µε βάση την κύρια σύµβαση που έχει µε τον κύριο του έργου. Στο δε σηµείο 22 του Προοιµίου, προβλέπεται ότι η Οδηγία ισχύει τόσο για 57 βλ. J. Florian Pulkowski, ο.π. 20, σελ βλ. Law On Subcontracting (n ), with the participation of Louis VOGEL, Professor at the University of Paris II, discussion and adoption of 20 December Στην οδηγία 2000/35/EC η Ελλάδα προσαρµόζεται δια του Προεδρικού Διατάγµατος 166/2003, βλ. διαδικτυακός τόπος Lawnet, LawNews Center, Ελλάδα, Εντός τριάντα ηµερών οι πληρωµές του Δηµοσίου, 11/2/2010 9:59:50 πµ

20 16 ιδιωτικές όσο και για δηµόσεις συµβάσεις αλλά και ότι η Οδηγία ρυθµίζει όλες τις εµπορικές συναλλαγές µεταξύ των κυρίως εργολάβων και των προµηθευτών τους και των υπεργολάβων τους 60. Η νοµοθεσία κάποιων κρατών προβλέπει την εγγραφή «νόµιµης υποθήκης» από τον εργολάβο σε ακίνητο του κυρίου του έργου όταν δεν πληρώνει τη συµφωνηθείσα αµοιβή. Αυτή τη δυνατότητα µπορεί να την έχουν και οι υπεργολάβοι. Το αποτέλεσµα είναι ακόµη κι αν ο κύριος του έργου έχει πλήρωσει τον αντισυµβαλλόµενό του κύριο εργολάβο, αν ο τελευταίος δεν έχει πληρώσει τους υπεργολάβους του, τότε αυτοί έχουν το δικαίωµα να ζητήσουν από τον αρµόδιο δικαστή την άδεια εγγραφής υποθήκης επί του ακινήτου του κυρίου του έργου. Η εγγραφή µιας τέτοιας υποθήκης µπορεί να έχει ως συνέπεια την ακύρωση της πιστώσεως για την κατασκευή, γεγονός που θα προκαλέσει πολύ µεγάλη ζηµιά στον κύριο του έργου. Αν λοιπόν, υφίσταται τέτοια νοµοθεσία στο κράτος εκτέλεσης του έργου, ο κίνδυνος αυτός για το έργο µπορεί να αποφευχθεί µε τη συνεχή επιθεώρηση της πληρωµής των υπεργολάβων από το βασικό επιχειρηµατία ή και από τον µηχανικό, αν σχετική ρήτρα προβλέπει τέτοιου είδους καθήκοντα για τον µηχανικό. Πάντως, ο θεµελιώδης κανόνας που ισχύει είναι να προσοµοιάζουν οι όροι της σύµβασης υπεργολαβίας µε αυτούς της κύριας σύµβασης, για ό,τι αφορά στην εκτέλεση των εργασιών που ανατίθενται στον υπεργολάβο, µε τη διαφανή υπεργολαβία. Κάποιες από τις προστατευτικές νοµοθετικές προβλέψεις (ο γαλλικός νόµος Law /1975, η Ισπανία µε το άρθρο 1597 ΑΚ και το Βέλγιο µε το άρθρο 1798 ΑΚ) δίνουν το δικαίωµα στον υπεργολάβο να αξιώσει αποζηµίωση/πληρωµή για την εργασία που εκτέλεσε απευθείας από τον κύριο του έργου. Η καθιέρωση αυτού του δικαιώµατος ευθείας αξίωσης / αγωγής πληρωµής από τον κύριο του έργου 61 (right of direct action) προστατεύει τους υπεργολάβους από το µεγαλύτερο κίνδυνο που αντιµετωπίζουν: την πτώχευση του κυρίως εργολάβου 62. Αν όµως, κάποιο από τα τρία πρόσωπα (ή οντότητες) της τριµερούς σχέσης που συνδέει την κύρια σύµβαση µε τη σύµβαση υπεργολαβίας έχει την έδρα του σε διαφορετική χώρα από τους υπόλοιπους, τότε το ερώτηµα είναι ποιο δίκαιο αποφασίζει την ύπαρξη ή τα όρια της ευθείας αξίωσης του υπεργολάβου έναντι του κυρίου του έργου. 60 βλ. Οδηγία 2000/35/ΕΚ της 29ης Ιουνίου 2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου για την καταπολέµηση των καθυστερήσεων πληρωµών στις εµπορικές συναλλαγές 61 βλ. περισσότερα παρακάτω, Μέρος Β 62 βλ. J. Florian Pulkowski, ο.π. 20, σελ.32-33

Γενικοί Όροι & Πολιτική Αγορών της Fon

Γενικοί Όροι & Πολιτική Αγορών της Fon Γενικοί Όροι & Πολιτική Αγορών της Fon Ορισµοί Όροι και Προϋποθέσεις: Οι παρόντες Όροι και Προϋποθέσεις Πώλησης Εξοπλισµού (εφεξής: «ΟΠΠΕ»). Fon Technology, S.L.: Η Εταιρία η οποία προµηθεύει ή πωλεί τα

Διαβάστε περισσότερα

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. 23.7.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 191/5 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 636/2009 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2009 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1126/2008 για την υιοθέτηση ορισμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου Πανεπιστηµίου 69 & Αιόλου, 105 64 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου Η ΡΑΕ, στο πλαίσιο διαµόρφωσης γνώµης

Διαβάστε περισσότερα

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής εκπροσωπεί την γερμανική ΕΠΕ και ενεργεί επ'ονόματι αυτής κάθε πράξη διαχείρισης. Ποιος μπορεί να γίνει διαχειριστής σε μία γερμανική ΕΠΕ Διαχειριστής μίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000)

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) Άρθρο 7 Εναρμόνιση με την Οδηγία 96/9/ΕΟΚτου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 1996 σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης»

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης» Προς τη Βουλή των Ελλήνων Το εν θέµατι Πρωτόκολλο υπογράφηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι

Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι ΣΦΗΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΘΗΝΑ 2009 Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ ΠΛΕΥΡΑ 1. Η ανώνυµη εταιρία µε την επωνυµία «BIG SOLAR

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

(EEL 280/29.10.1994) την απόκτηση δικαιώματος χρήσης ενός ή περισσοτέρων ακινήτων υπό καθεστώς χρονομεριστικής

(EEL 280/29.10.1994) την απόκτηση δικαιώματος χρήσης ενός ή περισσοτέρων ακινήτων υπό καθεστώς χρονομεριστικής 5. ΟΔΗΓΙΑ 94/47/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 26ης Οκτωβρίου 1994 περί της προστασίας των αγοραστών ως προς ορισμένες πλευρές των συμβάσεων που αφορούν την απόκτηση δικαιώματος

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΠΗΛΙΟΣ ΓΚΕΝΕΡΑΛΗΣ

ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΠΗΛΙΟΣ ΓΚΕΝΕΡΑΛΗΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΠΗΛΙΟΣ ΓΚΕΝΕΡΑΛΗΣ Λύσεις μπροστά Στις αυξανόμενες ανάγκες και απαιτήσεις ξένων και Ελλήνων επιχειρηματιών μπορούν πλέον να ανταποκριθούν μόνο σύγχρονες δικηγορικές εταιρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας. 1. Η σύμβαση εξηρτημένης εργασίας. 2. Το στοιχείο της εξαρτήσεως 3. Σύμβαση εταιρείας... 4. Ενδείξεις διαφοροποιήσεως μεταξύ συμβάσεως εξηρτημένης εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

D.A.S. HELLAS Ασφάλειες Νοµικής Προστασίας Εισαγωγή - Ιστορικά Η ασφάλιση Νοµικής Προστασίας είναι ένας από τους νεώτερους ασφαλιστικούς κλάδους. Στην Ευρώπη εµφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα στη Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ Χριστίνα Σαραντίδου, LLM (NU, Chicago IL), Δικηγορικό Γραφείο «Μεταξάς & Συνεργάτες» Ημερίδα: «Η ελληνική ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε.

Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε. Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε. Οι διατάξεις περί ευθύνης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου εφαρμόζονται και σε πρόσωπα που δεν είναι μέλη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα : Η αρνητική αναθεώρηση ανατρέπει το δικαιοπρακτικό θεμέλιο των δημοσίων συμβάσεων στα έργα. Απαιτείται νομοθετική ρύθμιση.

Θέμα : Η αρνητική αναθεώρηση ανατρέπει το δικαιοπρακτικό θεμέλιο των δημοσίων συμβάσεων στα έργα. Απαιτείται νομοθετική ρύθμιση. Αθήνα, 04 Μαίου 2015 Αριθ. Πρωτ.1273 Προς Τον Υπουργό Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού κ. Γεώργιο Σταθάκη Τον Υπουργό Επικρατείας κ. Αλέξανδρο Φλαμπουράρη Τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών Η παρούσα Πολιτική Κατηγοριοποίησης Πελατών ισχύει για το σύνολο του Οµίλου της Τράπεζας Πειραιώς,

Διαβάστε περισσότερα

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους;

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Με το ν.3838/2010 εισήχθησαν στην ελληνική έννοµη τάξη ρυθµίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ-ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ι. Γένεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ : ΔΠΠ-Η/5002019

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ : ΔΠΠ-Η/5002019 Διεύθυνση Περιφέρειας Πελ/σου Ηπείρου Σμύρνης 1, 26222, Πάτρα ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ : ΔΠΠ-Η/5002019 ΕΡΓΟ : «ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ ΔΕΔΔΗΕ/ΔΠΠ-Η ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΣΜΥΡΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν 1. Γενικοί Οροι Ασφάλισης 2. Γενικοί Οροι Ασφαλιστηρίων Συµβολαίων 3. Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης έναντι Τρίτων 3.1 Ειδικοί όροι 3.2 Αντικείµενο ασφάλισης 3.3 Ορια αποζηµίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.6.2014 L 175/9 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 634/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Ιουνίου 2014 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1126/2008 για την υιοθέτηση ορισμένων διεθνών λογιστικών προτύπων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΈΓΓΡΑΦΟ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Α: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ 1. Εισαγωγή Το Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου (που περιλαμβάνει την Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, τις θυγατρικές της εταιρείες καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Τί πρέπει να προσέχει κανείς σε µια σύµβαση έκδοσης έργου σε ψηφιακό περιβάλλον; ΜΑΡΙΑ ΑΦΝΗ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΥ,.Ν. ΙΚΗΓΟΡΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΟΠΙ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΥΠΠΟΤ Μερικά νούµερα αντί εισαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Άρθρο 648 Έννοια Με τη σύµβαση εργασίας ο εργαζόµενος έχει υποχρέωση

Διαβάστε περισσότερα

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και LEGAL INSIGHT ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΜΕΝΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γιώργος Ψαράκης Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

Athens Tax Forum 11 ο ΕτήσιοΦορολογικόΣυνέδριο American-Hellenic Chamber of Commerce

Athens Tax Forum 11 ο ΕτήσιοΦορολογικόΣυνέδριο American-Hellenic Chamber of Commerce Athens Tax Forum 11 ο ΕτήσιοΦορολογικόΣυνέδριο American-Hellenic Chamber of Commerce 20 Απριλίου 2015 H φορολογία απέναντι στις σύγχρονες απαιτήσεις του πολιτικού, οικονοµικού και κοινωνικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ 1. Εισαγωγή Η παρούσα Πολιτική Κατηγοριοποίησης Πελατών εφαρµόζεται στις εταιρείες του Οµίλου της Τράπεζας Πειραιώς, οι οποίες παρέχουν επενδυτικές υπηρεσίες κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Διεξαγωγή Εθνικής Δημόσιας Διαβούλευσης της ΕΕΤΤ αναφορικά με την τροποποίηση του Κανονισμού Γενικών Αδειών σε σχέση με τις ρυθμιζόμενες υπηρεσίες

Διεξαγωγή Εθνικής Δημόσιας Διαβούλευσης της ΕΕΤΤ αναφορικά με την τροποποίηση του Κανονισμού Γενικών Αδειών σε σχέση με τις ρυθμιζόμενες υπηρεσίες Διεξαγωγή Εθνικής Δημόσιας Διαβούλευσης της ΕΕΤΤ αναφορικά με την τροποποίηση του Κανονισμού Γενικών Αδειών σε σχέση με τις ρυθμιζόμενες υπηρεσίες περιαγωγής φωνητικών κλήσεων, σύντομων μηνυμάτων (SMS)

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 3 η. Νικόλαος Καρανάσιος

Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 3 η. Νικόλαος Καρανάσιος Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 3 η Νικόλαος Καρανάσιος Φυσικά και Νομικά πρόσωπα. Φυσικό Πρόσωπο Ικανότητα Δικαιοπραξίας Κατάλληλη Ηλικία Υγεία Μη απαγόρευση Κάτοικος Επικράτειας Ιθαγένεια Ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ (Τίτλος του Έργου) Στ... σήμερα.... ημέρα.οι παρακάτω συμβαλλόμενοι : (Στοιχεία Φυσικού ή Νομικού προσώπου) 1. Ο., που θα ονομάζεται στο εξής, για συντομία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ (ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΥ) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 11/13:

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ (ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΥ) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 11/13: ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ (ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΥ) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 11/13: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΤΗ 2014 ΚΑΙ 2015 Συνολικός προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ H ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΩΣ ΚΡΑΤΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ H ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΩΣ ΚΡΑΤΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...xiii ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ H ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΩΣ ΚΡΑΤΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ 1. Το περιεχόμενο και η έκταση της κρατικής υποχρέωσης για την προστασία του καταναλωτή...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010

L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010 L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 20ής Δεκεμβρίου 2010 για τη θέσπιση ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα του δικαίου που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 70/2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΒΕΝΖΙΝΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΟΧΗΜΑΤΩΝ 28.144,99 Φ.Π.Α. ΠΟΥ ΑΝΑΛΟΓΕΙ 23% 6.473,35 ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΠΙΣΤΩΣΗ 34.618,34 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ 1. Διακήρυξη Δημοπρασίας 2. Τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΤΕΕ 2013 "ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΠΛΗΡΩΜΕΣ - ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ" Μιχάλης Παπαστεργίου Πολιτικός Μηχανικός

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΤΕΕ 2013 ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΠΛΗΡΩΜΕΣ - ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ Μιχάλης Παπαστεργίου Πολιτικός Μηχανικός ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΤΕΕ 2013 "ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΠΛΗΡΩΜΕΣ - ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ" Μιχάλης Παπαστεργίου Πολιτικός Μηχανικός ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Ν.. 3669/18.06.2008, (ΦΕΚ( ΦΕΚ116Α), "Κύρωση" της Κωδικοποίησης της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΟΠΛΙΣΤΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΘΑΝΑΣΙΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΟΠΛΙΣΤΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΘΑΝΑΣΙΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΟΠΛΙΣΤΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΘΑΝΑΣΙΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΕΝΝΟΙΑ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗ- ΚΥΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ- ΕΦΟΠΛΙΣΤΗ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗΣ = φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εκμεταλλεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό σύστημα αυτόματων χρεώσεων SEPA Έγγραφο πληροφόρησης Οφειλέτη

Βασικό σύστημα αυτόματων χρεώσεων SEPA Έγγραφο πληροφόρησης Οφειλέτη 1. Εισαγωγή Βασικό σύστημα αυτόματων χρεώσεων SEPA Ο SEPA είναι ο ενιαίος χώρος πληρωμών σε ευρώ, ο οποίος περιλαμβάνει 34 χώρες το σύνολο των 28 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τρεις χώρες του Ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα EIRO Περιεχόμενα Άρθρο 1. Ορισμοί... 3 Άρθρο 2. Συμβατική Σχέση... 3 Άρθρο 3. Καταχώρηση Πιστώσεων... 4 Άρθρο 4. Χρεωστικό Υπόλοιπο σε Χρήματα... 4 Άρθρο 5. Απλή Εκτέλεση...

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική των επιχειρήσεων

Διοικητική των επιχειρήσεων 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοικητική των επιχειρήσεων Ενότητα 11 : Σύγχρονες οργανωτικές δομές Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ. ΘΕΜΑ: Έκδοση στοιχείων κατά την καταβολή δικαστικής δαπάνης και τόκων υπερηµερίας.

ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ. ΘΕΜΑ: Έκδοση στοιχείων κατά την καταβολή δικαστικής δαπάνης και τόκων υπερηµερίας. Αθήνα 13/7/2013 ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΘΕΜΑ: Έκδοση στοιχείων κατά την καταβολή δικαστικής δαπάνης και τόκων υπερηµερίας. Εταιρεία Α.Ε µέλος του ΣΑΤΕ, έθεσε τα εξής ερωτήµατα: Εις βάρος της εταιρείας και υπέρ προµηθευτή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΟΔΟΦΩΤΙΣΜΟΥ

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΟΔΟΦΩΤΙΣΜΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑ 12.12.2014 ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΟΔΙΚΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ: ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΟΔΟΦΩΤΙΣΜΟΥ Πέτρος

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων

Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων Plus500CY Ltd. Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων Περίληψη της Δήλωσης Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων 1. Εισαγωγή 1.1. Με τη συγκεκριμένη Δήλωση Πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 1/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΒΕΝΖΙΝΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΟΧΗΜΑΤΩΝ 12.191,28 Φ.Π.Α. ΠΟΥ ΑΝΑΛΟΓΕΙ 23% 2.803,99 ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΠΙΣΤΩΣΗ 14.995,27 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ 1. Τεχνική Έκθεση 2. Κοινό λεξιλόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... VII Συντομογραφίες... IX

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... VII Συντομογραφίες... IX ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... VII Συντομογραφίες... IX Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Γειτονικό δίκαιο, έννοια και δικαιολογία... 3 1.1. Έννοια γειτονικού δικαίου, παραδείγματα 1.2. Σύγκρουση κυριοτήτων και συμφερόντων. Δικαιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13 Νοεμβρίου 2007 Αρ. Πρωτ. :1554 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ Πρόσφατα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Συντοµογραφίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1. Εννοιολογικός προσδιορισµός 1. Σύνολο ειδικών διατάξεων 2. Η εξυγίανση ως µορφή συλλογικής εκτέλεσης 3. Ανάγκη συνύπαρξης εξυγιαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989),

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989), Θεόδωρος Π. Φορτσάκης Καθηγητής της Νοµικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών ικηγόρος στον Άρειο Πάγο Μητροπόλεως 38, 10563 Αθήνα, τηλ. +30 210 32 18 900, φαξ +30 210 32 18 933, e-mail thfortsakis@fdmalaw.com

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Γενικοί Όροι Ασφάλισης 2. Γενικοί Όροι Ασφαλιστηρίων Συµβολαίων 3. Ειδικότερο περιεχόµενο Ασφαλιστηρίων Συµβολαίων 3.1 Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης του Αναδόχου έναντι Τρίτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 593/2008 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 17ης Ιουνίου 2008

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 593/2008 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 17ης Ιουνίου 2008 L 177/6 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 4.7.2008 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 593/2008 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 17ης Ιουνίου 2008 για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΚΑΒΑΛΑΣ Α.Ε. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ LEADER+ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ Γενικοί Οροι Συτµβολαίου 1/6 Ι. ΟΡΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΑΣΗΣ (Γ.Ο.Σ.) ΠΡΟΣΦΕΡΩΝ - ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΩΟ ΠΑΡΟΧΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΙΣΘΩΣΗ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ

ΜΗΤΡΩΟ ΠΑΡΟΧΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΙΣΘΩΣΗ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ ΜΗΤΡΩΟ ΠΑΡΟΧΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΙΣΘΩΣΗ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 1 η 07 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 Παρακαλούµε βρείτε τις απαντήσεις στα ερωτήµατα που τέθηκαν στο πλαίσιο της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος

Διαβάστε περισσότερα

site : www.ktimel.gr e-mail : ktimel@ktimel.gr

site : www.ktimel.gr e-mail : ktimel@ktimel.gr ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ISO 9001:2000) ΚΤΗΜΕΛ Α.Ε. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ : ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ :........ Προς : ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ Εγκατάσταση συστήµατος διαχείρισης ποιότητας (ISO 9001:2000) για την διασφάλιση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ.

Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ. Θεοχάρης Δημ. Κατσαούνη Αδ. Κατσιγιάννης Κ. Κωτσάκη Αικ. Μεϊδάνης Χαρ. Μπαλάδη Νικ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Η ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΕ Η έννομη προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Τμήματος Ανδρονίκη. Θεοτοκάτου, Αντιπρόεδρο, τους Συμβούλους Άννα Λιγωμένου και Σταμάτιο

Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Τμήματος Ανδρονίκη. Θεοτοκάτου, Αντιπρόεδρο, τους Συμβούλους Άννα Λιγωμένου και Σταμάτιο Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Τμήματος Ανδρονίκη Θεοτοκάτου, Αντιπρόεδρο, τους Συμβούλους Άννα Λιγωμένου και Σταμάτιο Πουλή και τους Παρέδρους Ευφροσύνη Παπαδημητρίου και Γεώργιο Παπαϊσιδώρου (εισηγητή),

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων LIBE_OJ(2011)1208_1 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Ι: Γενικές διατάξεις

Μέρος Ι: Γενικές διατάξεις Τα πιστωτικά ιδρύματα-μέλη της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών (εφεξής «ΕΕΤ») υιοθετούν στο πλαίσιο της αυτορρύθμισης τον παρόντα εθελοντικό Κώδικα βέλτιστης πρακτικής για τη σύναψη και διαχείριση κοινοπρακτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΝΑΝ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ ΚΩ ΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΑΝΕΙΑ ("ΣΥΜΦΩΝΙΑ")

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΝΑΝ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ ΚΩ ΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΑΝΕΙΑ (ΣΥΜΦΩΝΙΑ) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΝΑΝ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ ΚΩ ΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΑΝΕΙΑ ("ΣΥΜΦΩΝΙΑ") Τη συµφωνία διαπραγµατεύθηκαν και ενέκριναν οι ευρωπαϊκές ενώσεις καταναλωτών καθώς και οι ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Λ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΑΣ 144, 114 71 ΑΘΗΝΑ / ΤΗΛ.:210 6460284, 210 6460734, ΦΑΞ:

Λ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΑΣ 144, 114 71 ΑΘΗΝΑ / ΤΗΛ.:210 6460284, 210 6460734, ΦΑΞ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πληροφορίες: Ανδρέας Μαντζουράνης Ειδικός Επιστήµονας Ηλεκτρον. /νση: amantzouranis@synigoroskatanaloti.gr Αθήνα, 13 Ιουλίου 2010 Αριθ. Πρωτ. : 1580 ΠΡΟΣ:... 2. ΕΥ ΑΠ Α.Ε. Ωρωπού 156

Διαβάστε περισσότερα

ημερολογιακό τρίμηνο. Κατ εξαίρεση η σταθερότητα των τιμών περιορίζεται μόνο στο ημερολογιακό τρίμηνο εκκίνησης όταν πρόκειται για έργα οποιασδήποτε

ημερολογιακό τρίμηνο. Κατ εξαίρεση η σταθερότητα των τιμών περιορίζεται μόνο στο ημερολογιακό τρίμηνο εκκίνησης όταν πρόκειται για έργα οποιασδήποτε Ερώτηση: Σε περίπτωση που από την εφαρμογή του προβλεπόμενου στο άρθρο 10 του Ν. 1418/1984 μαθηματικού τύπου προκύψει αρνητική αναθεώρηση, η οποία οδηγεί σε μειωτική αναπροσαρμογή των συμβατικών τιμών,

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΑΣΗΣ

ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Στη Θεσσαλονίκη σήμερα, 19η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015, οι παρακάτω συμβαλλόμενοι: 1. Αθανάσιος Ιωσήφ ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ του Ιωσήφ και της Χρυσάνθης, κάτοικος Καλαμαριάς

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΚΥΚΛΟΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙ Α 1. Έκταση εφαρµογής της πολιτικής 3 2. Εντοπισµός περιπτώσεων πιθανής συγκρούσεως

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο: «Διεθνικό και Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο και Εναλλακτικοί Τρόποι Επίλυσης των Διαφορών»

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο: «Διεθνικό και Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο και Εναλλακτικοί Τρόποι Επίλυσης των Διαφορών» Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο: «Διεθνικό και Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο και Εναλλακτικοί Τρόποι Επίλυσης των Διαφορών» Το νέο Π.Μ.Σ. Το νέο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.)

Διαβάστε περισσότερα

LEGAL INSIGHT. Γιώργος Ψαράκης ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015

LEGAL INSIGHT. Γιώργος Ψαράκης ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 LEGAL INSIGHT ΕΛΕΓΧΟΣ ΡΕΥΣΤΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ (ΜΕΤΡΗΤΩΝ) ΠΟΥ ΕΙΣΕΡΧΟΝΤΑΙ Ή ΕΞΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Γιώργος Ψαράκης Βάσει κοινοτικής και εθνικής νομοθεσίας κάθε εξερχόμενο ή εισερχόμενο στην Ε.Ε. φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ. Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ. Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισµού σχετικά µε τις συµφωνίες ήσσονος σηµασίας οι οποίες δεν περιορίζουν σηµαντικά τον ανταγωνισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ 0476/2012 2013 ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. - ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΙΛΙΟΥ

ΑΡΙΘΜΟΣ 0476/2012 2013 ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. - ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΙΛΙΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ 0476/2012 2013 ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. - ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΙΛΙΟΥ Στην Αθήνα, σήμερα, 3/12/2012, οι υπογράφοντες τη παρούσα: Αφενός το Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΆΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΡΑΕΚ Αριθμός Διαγωνισμού: 08/2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Μίσθωση και εκμίσθωση αγαθών. 1 Θανάσης Παζαρλόγλου

Μίσθωση και εκμίσθωση αγαθών. 1 Θανάσης Παζαρλόγλου Μίσθωση και εκμίσθωση αγαθών 1 Θανάσης Παζαρλόγλου Νομοθετικό πλαίσιο α) 11389/8-3-1993 απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών «Ενιαίος κανονισμός προμηθειών Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης» (ΦΕΚ Β 185). β)

Διαβάστε περισσότερα