Ποιότητα ζωής και χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου: µία ποιοτική ανάλυση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ποιότητα ζωής και χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου: µία ποιοτική ανάλυση"

Transcript

1 ιεπιστηµονική Φροντίδα Υγείας (2011) Τόµος 3, Τεύχος 2, Ποιότητα ζωής και χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου: µία ποιοτική ανάλυση Θεοφίλου Π. 1 1 ρ. Ψυχολογίας Υγείας, Πάντειο Πανεπιστήµιο, Τµήµα Ψυχολογίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός: Η καταγραφή των απόψεων των ασθενών που υποβάλλονται σε αιµοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση σχετικά µε την έννοια της ποιότητας ζωής γενικότερα, τους παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν την ποιότητα ζωής ενός ατόµου καθώς και τις διαστάσεις που οι ίδιοι οι ασθενείς θεωρούν ότι ασκούν επίδραση στη δική τους ποιότητα ζωής. Υλικό και Μέθοδος: Για τη συλλογή των δεδοµένων επιλέχθηκαν ηµι-κατευθυνόµενες συνεντεύξεις σχετικές µε την ποιότητα ζωής. Οι τρεις ερωτήσεις που τέθηκαν στους ασθενείς αφορούσαν την έννοια της ποιότητας ζωής και τους παράγοντες επίδρασης. Επίσης, διερευνήθηκαν τα στοιχεία εκείνα, τα οποία κατά τη γνώµη των ερωτώµενων επηρεάζουν την ποιότητα της δικής τους ζωής λόγω των προβληµάτων που αντιµετωπίζουν µε την υγεία τους. Αναφορικά µε το υλικό της συγκεκριµένης ποιοτικής µελέτης, συµµετείχαν 20 ασθενείς µε χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου. Ειδικότερα, 10 ασθενείς που υποβάλλονταν σε χρόνια περιοδική αιµοκάθαρση µε τεχνητό νεφρό και 10 ασθενείς που υποβάλλονταν σε Συνεχή Φορητή Περιτοναϊκή Κάθαρση. Οι συνεντεύξεις πραγµατοποιήθηκαν τον Νοέµβριο Αποτελέσµατα: Τέσσερις ασθενείς σε αιµοκάθαρση υποστήριξαν ότι τόσο η έλλειψη ανεξαρτησίας όσο και οι περιορισµοί στην ψυχαγωγία αποτελούν δύο από τους πιο βασικούς παράγοντες που επιδρούν στην καθηµερινή τους ζωή. Όσον αφορά στην ποιότητα ζωής των ασθενών που υπόκειντο σε περιτοναϊκή κάθαρση, επτά από αυτούς ανέφεραν ότι η στήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος επηρεάζει την ποιότητα της ζωής τους. Συµπεράσµατα: Ο χρόνος που αφιερώνει ο νεφροπαθής στο µηχάνηµα τεχνητού νεφρού είναι ένα ουσιώδες εµπόδιο για µία φυσιολογική ζωή. Λέξεις-Κλειδιά: ποιότητα ζωής, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, αιµοκάθαρση, περιτοναϊκή κάθαρση 70 Υπεύθ. Αλ/φίας: Θεοφίλου Π Ερατούς 12, Κρυονέρι Αττικής, 14568, τηλ , κιν ,

2 Interscientific Health Care (2011) Vol 3, Issue 2, Quality of life in end - stage renal disease: a qualitative analysis Theofilou P. 1 ρ. Ψυχολογίας Υγείας, Πάντειο Πανεπιστήµιο, Τµήµα Ψυχολογίας ABSTRACT Aim: The presenting of views both of haemodialysis and peritoneal dialysis patients concerning the meaning of quality of life in general, the factors that affect individual s quality of life as well as the dimensions which patients themselves consider that they affect their quality of life. Material and Method: For data collection, semi-directed interviews were selected. The three questions which were answered by patients were referring to the meaning of quality of life as well as to the influence factors. The factors which affect patients quality of life, according to them, were also investigated. As far as the material of the specific qualitative analysis is concerned, 20 patients with endstage renal disease participated. Specifically, 10 haemodialysis patients and 10 peritoneal dialysis patients. The interviews took place in November Results: Four patients in haemodialysis considered that not only the lack of independence but also the restrictions on entertainment are two of the most important factors that affect their everyday life. Regarding peritoneal dialysis patients, seven of them reported that the support of family affect their quality of life. Conclusions: The time which patient with chronic renal failure spends in the artificial kidney disease is an essential barrier for a normal life. Keywords: quality of life, chronic renal failure, haemodialysis, peritoneal dialysis ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια (ΧΝΑ) αποτελεί µία σοβαρή, χρόνια νόσο, η οποία επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής (ΠΖ) των ασθενών, και ειδικότερα όσον αφορά στη ψυχολογική τους ευεξία, αλλά και στην κοινωνική και οικονοµική τους ευηµερία 1-2. Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται σηµαντική ανάπτυξη κατάλληλων µεθόδων διερεύνησης και παρεµβάσεων από την πλευρά των ειδικών σε θέµατα ποιότητας ζωής των ασθενών. Στην κατεύθυνση αυτή έχει συµβάλλει η προοδευτική επικράτηση της ολιστικής προσέγγισης στην υγεία και της αντίληψης ότι ο ασθενής πρέπει να αποτελεί το επίκεντρο της ιατρικής πράξης (patient-centered medicine) 3. Ως εκ τούτου, σε αρκετές µελέτες εξετάζονται οι συσχετίσεις µεταξύ παραγόντων που αφορούν στη θεραπευτική αγωγή και των επιπτώσεων στην ΠΖ των ασθενών µε χρόνιες παθήσεις, όπως των ασθενών µε ΧΝΑ 4-6. Όσον αφορά στην ψυχική υγεία, σε αρκετές µελέτες έχει βρεθεί ότι οι ασθενείς, οι οποίοι υποβάλλονται σε αιµοκάθαρση, αναφέρουν περισσότερα συµπτώµατα κατάθλιψης από τους ασθενείς σε περιτοναϊκή κάθαρση 5,7. Η κατάθλιψη µπορεί να θεωρηθεί ότι σχετίζεται µε την ιατρική διαδικασία της αιµοκάθαρσης, εφόσον οι ασθενείς χρειάζεται να είναι συνεχώς συνδεδεµένοι µε το µηχάνηµα τεχνητού νεφρού, συνθήκη, η οποία συµβάλλει στην ύπαρξη σοβαρών Cor. Author: Theofilou P. Eratous 12, Krioneri attikis, 14568, Tel , mob , 71

3 ΠΙΝΑΣ 1. Κοινωνικοδηµογραφικά χαρακτηριστικά (N= 20). Ασθενείς σε Ασθενείς σε ΣΦ N=10 (50.0%) N=10(50.0%) Ηλικία (έτη) Μέση τιµή ± Τυπ. απόκλιση 70.7 ± ± Φύλο Άνδρας 6 (60.0%) 5 (50.0%) Γυναίκα 4 (40.0%) 5 (50.0%) 10 (100.0%) 10 (100.0%) Οικογενειακή κατάσταση Άγαµος/η 1 (10%) 2 (20%) Έγγαµος/η 6 (60%) 7 (70%) ιαζευγµένος/η 1 (10%) 0 (0%) Χήρος/α 2 (20%) 1 (10%) 10 (100.0%) 10 (100.0%) Εκπαίδευση Πρωτοβάθµια 2 (20%) 3 (30%) ευτεροβάθµια 7 (70%) 6 (60%) Τριτοβάθµια 1 (10%) 1 (10%) 10 (100.0%) 10 (100.0%) περιορισµών στην αυτόνοµη διαβίωση 5,7. Επίσης, το ποσοστό των αυτοκτονιών στους ασθενείς που ακολουθούν πρόγραµµα αιµοκάθαρσης είναι υψηλότερο, στο οποίο θα µπορούσε να συνυπολογιστεί το ποσοστό των θανάτων που προέρχονται από διαιτολογικές παραβιάσεις 8. Αντίθετα, οι ασθενείς σε περιτοναϊκή κάθαρση φαίνεται να δηλώνουν καλύτερη ΠΖ και µεγαλύτερη ικανοποίηση από τις υπηρεσίες υγείας 9. Υλικό και Μέθοδος Για τη συλλογή των δεδοµένων επιλέχθηκαν ηµικατευθυνόµενες συνεντεύξεις σχετικές µε την ποιότητα ζωής. Οι τρεις ερωτήσεις που τέθηκαν στους ασθενείς αφορούσαν την έννοια της ποιότητας ζωής και τους παράγοντες επίδρασης. Επίσης, διερευνήθηκαν τα στοιχεία εκείνα, τα οποία κατά τη γνώµη των ερωτώµενων επηρεάζουν την ποιότητα της δικής τους ζωής λόγω των προβληµάτων που αντιµετωπίζουν µε την υγεία τους. Αναφορικά µε το υλικό της συγκεκριµένης ποιοτικής µελέτης, συµµετείχαν 20 ασθενείς µε Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια (ΧΝΑ) τελικού σταδίου. Ειδικότερα, 10 ασθενείς που υποβάλλονταν σε χρόνια περιοδική αιµοκάθαρση µε τεχνητό νεφρό στο και 10 ασθενείς που υποβάλλονταν σε Συνεχή Φορητή Περιτοναϊκή Κάθαρση (ΣΦ). Τα κοινωνικοδηµογραφικά χαρακτηριστικά των δύο οµάδων παρουσιάζονται αναλυτικά στον πίνακα 1. Οι συνεντεύξεις πραγµατοποιήθηκαν τον Νοέµβριο Τα κριτήρια επιλογής των ατόµων ήταν τα εξής: 1. Ηλικία άνω των Ικανότητα επικοινωνίας στην ελληνική γλώσσα 3. ιάγνωση ΧΝΑ τελικού σταδίου 4. Παρακολούθηση προγράµµατος αιµοκάθαρσης ή περιτοναϊκής κάθαρσης τουλάχιστον για 1 έτος Ικανοποιητικό επίπεδο συνεργασίας και αντιληπτικής ικανότητας Οι ασθενείς κλήθηκαν να πάρουν µέρος στην ποιοτική µελέτη, ύστερα από επικοινωνία µε τους διευθυντές νεφρολόγους, ενώ τους δόθηκε η σχετική περιγραφή της έρευνας και το έντυπο πληροφορηµένης συγκατάθεσης. Επίσης, ενηµερώθηκαν για την εµπιστευτική φύση των απαντήσεών τους. Η συµµετοχή ήταν εθελοντική. Η διεξαγωγή της µελέτης είχε την έγκριση των επιστηµονικών συµβουλίων και των επιτροπών δεοντολογίας των συµµετεχόντων νοσοκοµειακών µονάδων. Οι συνεντεύξεις έγιναν στη διάρκεια της αιµοκάθαρσης ενώ αναφορικά µε τους περιτοναϊκούς ασθενείς, οι απαντήσεις δόθηκαν λίγη ώρα πριν το προκαθορισµένο ραντεβού µε τον θεράποντα ιατρό. Η χρονική διάρκεια των συνεντεύξεων ήταν περίπου 20 λεπτά. Είναι σηµαντικό να αναφερθεί ότι όλοι οι συµµετέχοντες έδειξαν θετική στάση και απάντησαν µε προθυµία στις ερωτήσεις. Στις απαντήσεις των δύο οµάδων ασθενών έγινε ποιοτική ανάλυση περιεχοµένου σύµφωνα µε τη µέθοδο της οµαδοποίησης θεµάτων. Αποτελέσµατα Στους πίνακες 2, 3 και 4, παρουσιάζονται α) οι απαντήσεις των ασθενών που υποβάλλονται σε αιµοκάθαρση αναφορικά µε τον προσδιορισµό της έννοιας ποιότητα ζωής (ΠΖ), β) οι παράγοντες που µπορούν να επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά την ΠΖ του ατόµου και γ) οι παράγοντες που ασκούν επίδραση στη δική τους ΠΖ. Στους πίνακες εµφανίζονται µέσω των τιµών 1 και 0 η αναφορά ή µη αναφορά κάθε ασθενούς στο συγκεκριµένο παράγοντα ΠΖ. Οι παράγοντες

4 ΠΙΝΑΣ 2. Παράγοντες που περιλαµβάνονται στην έννοια της ΠΖ του ατόµου σύµφωνα µε τις αναφορές των ασθενών σε αιµοκάθαρση (Συχνότητα ). Παράγοντες για τον ορισµό της ΠΖ 1 ος 2 ος 3 ος 4 ος 5 ος 6 ος 7 ος 1. Οικονοµική άνεση Ψυχαγωγία Φυσικό Περιβάλλον Συνθήκες κατοικίας Ψυχική ευεξία Καλή διατροφή Σωµατική ευεξία Προσευχή, κατανόηση Στήριξη φίλων Κοινωνικές δραστηριότητες Τεχνολογία, επιστήµη Ανεξαρτησία Εργασία Εκπαίδευση Ιατροφαρµακευτ. περίθαλψη Κοινωνική πολιτική Σεξουαλική διάθεση Ασθενείς ()/ Αναφορά-µη αναφορά (1-0) ΠΙΝΑΣ 3. Παράγοντες που επιδρούν στην ΠΖ του ατόµου σύµφωνα µε τις απόψεις των ασθενών σε αιµοκάθαρση Παράγοντες επίδρασης ΠΖ 1 ος 2 ος 3 ος 4 ος 5 ος 6 ος 7 ος 1. Οικονοµική άνεση Σωµατική ευεξία Στήριξη φίλων Στήριξη οικογένειας Ψυχαγωγία Κοινωνικές δραστηριότητες Καλή διατροφή Τεχνολογία, επιστήµη Φυσικό Περιβάλλον Κοινωνικοπολιτικό σύστηµα Μορφωτικό πολιτιστικό επίπεδο 12. Ψυχική ευεξία Ηθικές αξίες Βία, πόλεµοι Σεξουαλική διάθεση παρουσιάζονται κατά σειρά προτίµησης από τους ασθενείς. Με βάση τα αποτελέσµατα, τα οποία εµφανίζονται στον πίνακα 2, βλέπουµε ότι οι επτά στους δέκα ασθενείς που υποβάλλονται σε αιµοκάθαρση µε τεχνητό νεφρό (ΤΝ) επέλεξαν να δώσουν ως απάντηση στο ερώτηµα σχετικά µε το ποιος παράγοντας καθορίζει την έννοια της ΠΖ, την παράµετρο της οικονοµικής άνεσης. Ακολουθεί ο παράγοντας ψυχαγωγία µε πέντε απαντήσεις. Οι 73

5 ΠΙΝΑΣ 4. Παράγοντες µε αρνητική επίδραση στην ΠΖ των ασθενών σε αιµοκάθαρση. Παράγοντες επίδρασης ΠΖ των ίδιων των ασθενών 1. Χαµηλό οικονοµικό επίπεδο 2. Έλλειψη ανεξαρτησίας 3. Περιορισµοί στην ψυχαγωγία 4. Περιορισµοί στη διατροφή 5. Περιορισµοί στις κοινωνικές σχέσεις 6. Σωµατική κούραση 7. Ψυχολογική κατάπτωση 8. Μη στήριξη από την οικογένεια 9. Μη στήριξη από τους φίλους 10. Μειωµένη σεξουαλική διάθεση 1 ος 2 ος 3 ος 4 ος 5 ος 6 ος 7 ος ΠΙΝΑΣ 5. Παράγοντες που περιλαµβάνονται στην έννοια της ΠΖ του ατόµου σύµφωνα µε τις αναφορές των ασθενών σε περιτοναϊκή κάθαρση (Συχνότητα ). Παράγοντες για τον ορισµό της ΠΖ 1 ος 2 ος 3 ος 4 ος 5 ος 6 ος 7 ος 1. Στήριξη οικογένειας Σωµατική ευεξία Εργασία Στήριξη φίλων Φυσικό περιβάλλον Ψυχαγωγία Οικονοµική άνεση Πολιτική εξουσία Εξωτερική εµφάνιση Καλή διατροφή Ασθενείς ()/ Αναφορά-µη αναφορά (1-0) παράµετροι του φυσικού περιβάλλοντος και των συνθηκών κατοικίας, της ψυχικής και σωµατικής ευεξίας, καθώς και της καλής διατροφής επιλέχθηκαν από δύο ασθενείς. Αναφορικά µε τους παράγοντες επίδρασης της ΠΖ γενικότερα, τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι οι ασθενείς σε αιµοκάθαρση επέλεξαν και πάλι την οικονοµική άνεση ως βασικότερο παράγοντα (4 απαντήσεις). εύτερο σηµαντικότερο παράγοντα µε τρεις απαντήσεις που καθορίζει την ποιότητα ζωής ενός ατόµου αποτελούν η σωµατική ευεξία καθώς και η στήριξη των φίλων και του οικογενειακού περιβάλλοντος. Ο παράγοντας της ψυχαγωγίας επιλέχθηκε από δύο ασθενείς (πίνακας 3). Όσον αφορά στην ΠΖ των ίδιων των ασθενών, πέντε από αυτούς ανέφεραν ότι το χαµηλό οικονοµικό επίπεδο επηρεάζει την ποιότητα της ζωής τους. 74 Τέσσερις ασθενείς υποστήριξαν ότι τόσο η έλλειψη ανεξαρτησίας όσο και οι περιορισµοί στην ψυχαγωγία αποτελούν δύο από τους πιο βασικούς παράγοντες που επιδρούν στην καθηµερινή τους ζωή λόγω της εξάρτησης από το µηχάνηµα του ΤΝ και της αναγκαίας προσέλευσης στο νοσοκοµείο τρεις φορές την εβδοµάδα. Επιπρόσθετα, βάσει των απαντήσεων τριών ασθενών, οι περιορισµοί στη διατροφή και στις κοινωνικές σχέσεις καθώς και η σωµατική κούραση που προκαλείται από τη διαδικασία της αιµοκάθαρσης επηρεάζουν αρνητικά την ΠΖ τους. Η ψυχολογική κατάπτωση µε την εµφάνιση άγχους και κατάθλιψης αναφέρθηκε από δύο ασθενείς. Τέλος, η µη στήριξη της οικογένειας αλλά και των φίλων καθώς και η µειωµένη σεξουαλική διάθεση δόθηκαν ως απαντήσεις από έναν ασθενή (πίνακας 4).

6 ΠΙΝΑΣ 6. Παράγοντες που επιδρούν στην ΠΖ του ατόµου σύµφωνα µε τις απόψεις των ασθενών σε περιτοναϊκή κάθαρση. Παράγοντες επίδρασης ΠΖ 1 ος 2 ος 3 ος 4 ος 5 ος 6 ος 7 ος 1. Στήριξη οικογένειας Στήριξη φίλων Σωµατική ευεξία Εργασία Οικονοµική άνεση Φυσικό περιβάλλον Ψυχαγωγία Πολιτική εξουσία Εξωτερική εµφάνιση Καλή διατροφή ΠΙΝΑΣ 7. Παράγοντες επίδρασης στην ΠΖ των ασθενών σε περιτοναϊκή κάθαρση. Παράγοντες 1 ος 2 ος 3 ος 4 ος 5 ος 6 ος 7 ος επίδρασης ΠΖ των ίδιων των ασθενών 1. Στήριξη οικογένειας 2. Οδηγίες γιατρού Εργασία Φυσικό περιβάλλον Στήριξη φίλων Ψυχαγωγία Σωµατική ευεξία Oικονοµικό επίπεδο Πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας Εξωτερική εµφάνιση Καλή διατροφή Στους πίνακες 5, 6 και 7, παρουσιάζονται οι απαντήσεις των ασθενών που υπόκεινται σε περιτοναϊκή κάθαρση αναφορικά µε την έννοια της ποιότητας ζωής (ΠΖ), τους παράγοντες που µπορούν να επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά την ΠΖ του ατόµου καθώς και τους παράγοντες που ασκούν επίδραση στη δική τους ΠΖ. Ειδικότερα, στον πίνακα 5, βλέπουµε ότι πέντε ασθενείς επέλεξαν να δώσουν ως απάντηση στο ερώτηµα σχετικά µε την έννοια της ΠΖ τη στήριξη της οικογένειας. Οι παράµετροι της σωµατικής ευεξίας, της εργασίας καθώς και της στήριξης του φιλικού περιβάλλοντος επιλέχθηκαν από τέσσερις ασθενείς. Ακολουθούν η ψυχαγωγία, το φυσικό περιβάλλον και η οικονοµική άνεση (3 απαντήσεις). Επιπρόσθετα, η πολιτική εξουσία, η εξωτερική εµφάνιση και η καλή διατροφή δόθηκαν ως απαντήσεις από έναν ασθενή. Αναφορικά µε τους παράγοντες επίδρασης της ΠΖ γενικότερα, τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι οι ασθενείς σε περιτοναϊκή κάθαρση επέλεξαν και πάλι τη στήριξη της οικογένειας ως βασικότερο παράγοντα (6 απαντήσεις). εύτερο σηµαντικότερο παράγοντα µε πέντε απαντήσεις που καθορίζει την ποιότητα ζωής ενός ατόµου αποτελεί η στήριξη των φίλων. Ο παράγοντας της σωµατικής ευεξίας επιλέχθηκε από τέσσερις ασθενείς ενώ η εργασία και η οικονοµική άνεση δόθηκαν ως απαντήσεις από τρεις ασθενείς. Επιπλέον, δύο ασθενείς επέλεξαν το φυσικό περιβάλλον και την ψυχαγωγία. Η πολιτική εξουσία, η εξωτερική εµφάνιση και η καλή διατροφή δόθηκαν ως απαντήσεις από έναν ασθενή (πίνακας 6). Όσον αφορά στην ΠΖ των ασθενών που παρακολουθούν πρόγραµµα περιτοναϊκής κάθαρσης, επτά από αυτούς ανέφεραν ότι η στήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος επηρεάζει την ποιότητα της ζωής τους. Τρεις ασθενείς υποστήριξαν ότι οι ιατρικές οδηγίες, η εργασία, το φυσικό περιβάλλον, η στήριξη των φίλων αλλά και η ψυχαγωγία αποτελούν 75

7 ΠΙΝΑΣ 8. Παράγοντες που προσδιορίζουν την έννοια της ΠΖ του ατόµου σύµφωνα µε τις αναφορές όλων των ασθενών (Συχνότητα ). Ασθενείς (-)/ Αναφορά-µη αναφορά (1-0) Παράγοντες για τον 1 ος 2 ος 3 ος 4 ος 5 ος 6 ος 7 ος 11 ος 12 ος 13 ος 14 ος 15 ος 16 ος 17 ος ορισµό της ΠΖ ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν 18ος ασθεν 19ος 20 ος αναφορώ ασθεν ασθεν ν 1. Οικονοµική άνεση Ψυχαγωγία Σωµατική ευεξία Φυσικό περιβάλλον Στήριξη φίλων Εργασία Στήριξη οικογένειας Καλή διατροφή Συνθήκες κατοικίας Ψυχική ευεξία Προσευχή Κοινωνικές ραστηριότητες 13.Τεχνολογία, Επιστήµη Ανεξαρτησία Εκπαίδευση Ιατροφαρµ. Περίθαλψη Κοινωνική πολιτική Σεξουαλική ιάθεση Πολιτική εξουσία Εξωτερική εµφάνιση βασικούς παράγοντες που επιδρούν στην καθηµερινή τους ζωή. Επιπρόσθετα, βάσει των απαντήσεων δύο ασθενών, τόσο η σωµατική ευεξία όσο και το οικονοµικό επίπεδο επηρεάζουν την ΠΖ τους. Τέλος, η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, η εξωτερική εµφάνιση και η καλή διατροφή δόθηκαν ως απαντήσεις από έναν ασθενή (πίνακας 7). Στους πίνακες 8, 9 και 10 παρουσιάζονται οι απαντήσεις των ασθενών στο σύνολό τους αναφορικά µε την έννοια της ποιότητας ζωής (ΠΖ), τους παράγοντες που µπορούν να επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά την ΠΖ του ατόµου καθώς και τους παράγοντες που ασκούν επίδραση στη δική τους ΠΖ. Συγκεκριµένα, µε βάση τα αποτελέσµατα, τα οποία εµφανίζονται στον πίνακα 8, βλέπουµε ότι οι δέκα από τους είκοσι ασθενείς που συµµετείχαν στην έρευνα επέλεξαν να δώσουν ως απάντηση στο ερώτηµα σχετικά µε την έννοια της ΠΖ την παράµετρο της οικονοµικής άνεσης. Ακολουθεί η ψυχαγωγία µε οκτώ απαντήσεις. Η παράµετρος της σωµατικής ευεξίας επιλέχθηκε από έξι ασθενείς ενώ οι παράµετροι του φυσικού περιβάλλοντος, της εργασίας καθώς και της στήριξης τόσο από το οικογενειακό περιβάλλον όσο και από το φιλικό επιλέχθηκαν από πέντε ασθενείς στο σύνολό τους. Αναφορικά µε τους παράγοντες επίδρασης της ΠΖ γενικότερα, τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι οι ασθενείς θεωρούν τη στήριξη της οικογένειας ως το βασικότερο παράγοντα (9 απαντήσεις). εύτερο σηµαντικότερο παράγοντα µε οκτώ απαντήσεις που καθορίζει την ποιότητα ζωής ενός ατόµου αποτελεί η στήριξη των 76 φίλων. Οι παράγοντες της σωµατικής ευεξίας και της οικονοµικής άνεσης επιλέχθηκαν από επτά ασθενείς ενώ η ψυχαγωγία επιλέχθηκε από τέσσερις. Τρεις ασθενείς επέλεξαν την εργασία καθώς και το φυσικό περιβάλλον (πίνακας 9). Όσον αφορά στην ΠΖ των ίδιων των ασθενών, οκτώ από αυτούς ανέφεραν ότι η στήριξη της οικογένειας επηρεάζει την ποιότητα της ζωής τους. Επτά ασθενείς υποστήριξαν ότι το χαµηλό οικονοµικό επίπεδο αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες που επιδρούν στην καθηµερινή τους ζωή. Επιπλέον, λόγω της εξάρτησης από το µηχάνηµα του ΤΝ και της αναγκαίας προσέλευσης στο νοσοκοµείο τρεις φορές την εβδοµάδα, επιλέχθηκαν η έλλειψη ανεξαρτησίας και οι περιορισµοί στην ψυχαγωγία από τέσσερις ασθενείς σε αιµοκάθαρση. Τέσσερις ασθενείς ανέφεραν επίσης τη σηµαντικότητα της στήριξης των φίλων. Επιπρόσθετα, βάσει των απαντήσεων τριών ασθενών, οι περιορισµοί στη διατροφή και στις κοινωνικές σχέσεις καθώς και η σωµατική κούραση που προκαλείται από τη διαδικασία της αιµοκάθαρσης επηρεάζουν αρνητικά την ΠΖ τους. Τέλος, οι ιατρικές οδηγίες, το φυσικό περιβάλλον, η εργασία και η ψυχαγωγία δόθηκαν ως απαντήσεις από τρεις ασθενείς (πίνακας 10). Συζήτηση - Συµπεράσµατα Αναφορικά µε την ποιότητα ζωής των ίδιων των ερωτώµενων, οι ασθενείς που υποβάλλονται σε χρόνια

8 ΠΙΝΑΣ 9. Παράγοντες που επιδρούν στην ΠΖ του ατόµου σύµφωνα µε τις απόψεις του συνόλου των ασθενών. Παράγοντες επίδρασης ΠΖ 1 ος 2 ος 3 ος 4 ος 5 ος 6 ος 7 ος 11 ος 12 ος 13 ος 14 ος 15 ος 16 ος 17 ος ος ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν 1. Στήριξη οικογένειας Στήριξη φίλων Σωµατική ευεξία Οικονοµική άνεση Ψυχαγωγία Φυσικό περιβάλλον Εργασία Καλή διατροφή Κοινωνικοπολιτικό σύστηµα Κοινωνικές δραστηριότητες Τεχνολογία, επιστήµη Μορφωτικό-πολιτιστικό επίπεδο Ψυχική ευεξία Ηθικές αξίες Βία, πόλεµοι Σεξουαλική διάθεση Εξωτερική εµφάνιση ΠΙΝΑΣ 10. Παράγοντες που επιδρούν στην ΠΖ των ίδιων των ασθενών σύµφωνα µε τις απόψεις του συνόλου των ασθενών. 1 ος 2 ος 3 ος 4 ος 5 ος 6 ος 7 ος 11 ος 12 ος 13 ος 14 ος 15 ος 16 ος 17 ος ος Παράγοντες επίδρασης ΠΖ των ίδιων των ασθενών ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν ασθεν 1. Στήριξη οικογένειας Χαµηλό οικονοµικό επίπεδο Στήριξη φίλων Έλλειψη ανεξαρτησίας Περιορισµοί στην ψυχαγωγία Περιορισµοί στη διατροφή Περιορισµοί στις κοινωνικές σχέσεις Σωµατική κούραση Ιατρικές οδηγίες Εργασία Φυσικό περιβάλλον Ψυχαγωγία Ψυχολογική κατάπτωση Σωµατική ευεξία Μειωµένη σεξουαλική διάθεση Πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας Εξωτερική εµφάνιση Καλή διατροφή αιµοκάθαρση µε ΤΝ υποστήριξαν ότι το χαµηλό οικονοµικό επίπεδο επηρεάζει σηµαντικά την ποιότητα της ζωής τους. Το εύρηµα αυτό συµφωνεί µε τη βιβλιογραφία. Ειδικότερα, αναφέρεται ότι κάτω από τις πιέσεις λόγω των προβληµάτων υγείας, ο νεφροπαθής πρέπει τις περισσότερες φορές να αλλάξει ή να τροποποιήσει τις επαγγελµατικές του δραστηριότητες µε αποτέλεσµα να υφίσταται µείωση στο εισόδηµά του 10. Ενώ τα ιατρικά και νοσηλευτικά έξοδά του αυξάνουν, οι ευκαιρίες για εργασία και οι δυνατότητες εξασφάλισης ικανού εισοδήµατος γενικά ελαττώνονται, ιδιαίτερα όταν η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια εµφανισθεί σε ανθρώπους που βρίσκονται σε επεκτατική φάση από απόψεως εργασίας και κέρδους των πόρων ζωής. Επιπλέον, η ανεργία θεωρείται ένας επιπλέον στρεσογόνος παράγοντας αφού περισσότεροι από το 75% των ασθενών αυτών είναι ανίκανοι να διατηρήσουν τη µόνιµη εργασία τους µετά την έναρξη της αιµοκάθαρσης 11. Σύµφωνα µε έρευνα που έγινε στη Μονάδα Τεχνητού Νεφρού του Γενικού Νοσοκοµείου Ξάνθης, διαπιστώθηκε η ύπαρξη µάλλον αρνητικής τοποθέτησης και ένα έντονο αίσθηµα ανικανότητας σε ποσοστό 100% των ασθενών. Αυτό φαίνεται να οφείλεται στο γεγονός ότι οι ασθενείς που υπόκεινται σε αιµοκάθαρση καταναλώνουν αρκετό χρόνο στις διαδοχικές επισκέψεις και στην παραµονή στη µονάδα για αιµοκάθαρση και εκ των πραγµάτων δεν µπορούν να εργασθούν κανονικά 8. Ένας άλλος βασικός παράγοντας που παίζει καθοριστικό ρόλο στη ζωή των συγκεκριµένων ασθενών αφορά στην εξάρτηση από το µηχάνηµα του ΤΝ. Ελάχιστα άλλα είδη ιατρικής θεραπείας και όχι σε τέτοια ένταση χρησιµοποιούν τον ασθενή στη θέση αντικειµένου που εξαρτάται από το µηχάνηµα, διαδικαστικά και προσωπικά. Η ικανότητα να βλέπουν την κυκλοφορία του αίµατος έξω από το σώµα τους αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη της ασθένειας. Πολλοί ασθενείς συχνά εκφράζουν κάποια σύγχυση του κατά πόσο το σώµα τους είναι µέσα στο µηχάνηµα ή κατά 77

9 πόσο το µηχάνηµα είναι µέσα στο σώµα τους. Επίσης, ο χρόνος που αφιερώνει ο νεφροπαθής στο µηχάνηµα είναι ένα ουσιώδες εµπόδιο για µία φυσιολογική ζωή. Όπως αναφέρθηκε από δύο ασθενείς, αυτή η εξάρτηση τους δηµιουργεί ψυχολογική κατάπτωση µε την εµφάνιση άγχους και κατάθλιψης. Η ψυχολογική εξάρτηση, η οποία δηµιουργείται µε το µηχάνηµα και το προσωπικό είναι η πιο ουσιώδης από τις δυσκολίες που προκύπτουν για τη συνέχιση µίας κανονικής ζωής. Στις περιπτώσεις δε που ο νεφροπαθής είναι και σωµατικά ανίκανος, η εξάρτηση επεκτείνεται και στις καθηµερινές ανάγκες του, προκαλώντας έτσι θυµό, τύψεις και το αίσθηµα της υποτίµησης του εαυτού του. Από την άλλη πλευρά, η παρουσία συµπτωµάτων άγχους και κατάθλιψης έχει ως άµεση συνέπεια την εµφάνιση σε µεγάλο βαθµό σεξουαλικών προβληµάτων, τα οποία και αναφέρθηκαν ως απάντηση από έναν ασθενή σε αιµοκάθαρση. Τα σεξουαλικά προβλήµατα σχετίζονται συχνά µε τη µείωση της συχνότητας της σεξουαλικής επαφής, την ανικανότητα και την ελάττωση της libido και τα οποία φαίνεται να είναι σοβαρότερα σε ασθενείς µε ΤΝ σε σύγκριση µε τους ασθενείς σε ΣΦ 12. Επιπρόσθετα, όπως δείχνουν και τα αποτελέσµατα της έρευνας, τρεις ασθενείς ανέφεραν τη σωµατική κούραση, την οποία βιώνουν κυρίως µετά από µία συνεδρία αιµοκάθαρσης αλλά και τον περιορισµό που υφίστανται αναφορικά µε τη διατροφή τους. Γενικότερα, οι διαιτητικοί περιορισµοί δεν αποτελούν σηµαντικό πρόβληµα για το νεφροπαθή όταν ο ίδιος υποβάλλεται σε αιµοκάθαρση που γίνεται υπό τις πιο σωστές συνθήκες και όταν η απόδοσή της ελέγχεται συχνά, ώστε κάθε φορά να γίνεται η ανάλογη προσαρµογή της στις βιολογικές και κλινικές ανάγκες του πάσχοντα. Αυτό βέβαια δεν αποτελεί κανόνα γιατί υπάρχουν και οι µη συνεργάσιµοι ασθενείς που δε συµµορφώνονται ή δεν ακολουθούν το απαιτούµενο διαιτολόγιο, σαν αντίδραση στην εξάρτησή τους από το µηχάνηµα. Επιπλέον, µέσα από τις συνεντεύξεις µε τους ασθενείς σε ΤΝ, τονίστηκε η σηµασία των περιορισµών στην ψυχαγωγία καθώς και στις κοινωνικές σχέσεις. Χαρακτηριστική είναι η απάντηση µίας ασθενούς: «η ζωή µου τα τελευταία χρόνια βρίσκεται µεταξύ του σπιτιού και του νοσοκοµείου», υποδηλώνοντας µε αυτόν τον τρόπο τη δυσαρέσκεια τόσο για το γεγονός της έλλειψης ανεξαρτησίας όσο και για το ότι δεν έχει τη δυνατότητα να ασχολείται µε δραστηριότητες που την ευχαριστούν. Από την άλλη µεριά, παρά το γεγονός ότι η αιµοκάθαρση δίνει στον άρρωστο την ευκαιρία για µία καλύτερη ζωή, αυτός παραµένει µακριά από το να είναι απόλυτα υγιής. Κατά διαστήµατα είναι χρόνια αναιµικός, µε µία fistula που δηµιουργεί ένα πρόσθετο stress στην καρδιά του, µε µεταβολικές διαταραχές, µε τα επακόλουθα της εξάντλησης και του πόνου καθώς και µε το έντονο αίσθηµα ότι «χάνει κάτι συνεχώς». Είναι σηµαντικό µάλιστα να αναφερθεί ότι σε ερευνητική µελέτη στην Αµερική σε δείγµα 129 ασθενών σε αιµοκάθαρση, τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι οι πιο ενοχλητικοί παράγοντες για τους συµµετέχοντες ήταν η σωµατική κόπωση, ο χρόνος που ξόδευαν για κάθε συνεδρία αιµοκάθαρσης, ο περιορισµός στη λήψη υγρών καθώς και ο περιορισµός των διακοπών 13. Γενικότερα, υπάρχει συµφωνία απόψεων ότι ο περιορισµός στη 78 λήψη υγρών και τροφής αποτελούν τους πιο συχνούς στρεσογόνους παράγοντες για τα συγκεκριµένα άτοµα Αυτό συµβαίνει γιατί δεν επιτρέπεται να πίνουν περισσότερο από 500ml υγρά την ηµέρα, εφόσον η συσσώρευση των υγρών στον οργανισµό επιδεινώνει την υπέρταση 16 ενώ µπορεί να οδηγήσει και σε πνευµονικό οίδηµα 15. Συνεπώς, οι συγκεκριµένοι ασθενείς απαιτείται να καταβάλλουν ιδιαίτερα σκληρή προσπάθεια, ώστε να ακολουθούν τις απαιτούµενες διαιτητικές οδηγίες, πράγµα, το οποίο τούς προκαλεί έντονο άγχος. Περνώντας στην οµάδα των ασθενών σε περιτοναϊκή κάθαρση, θεωρείται σηµαντικό να εστιάσουµε την προσοχή µας στα εξής. Όπως φαίνεται από τις απαντήσεις των ερωτώµενων, δε γίνεται αναφορά στους περιορισµούς που αναφέρθηκαν από τους ασθενείς που υποβάλλονται σε αιµοκάθαρση. Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι οι τελευταίοι είναι αναγκασµένοι να προσέρχονται στο νοσοκοµείο τρεις (3) φορές την εβδοµάδα για τη θεραπεία τους ενώ οι ασθενείς σε ΣΦ µία (1) φορά το µήνα. Γίνεται εποµένως αντιληπτό ότι η περιτοναϊκή κάθαρση προσφέρει µεγαλύτερη ανεξαρτησία στον ασθενή σε σύγκριση µε τη διαδικασία της αιµοκάθαρσης. Κατ επέκταση, η ΣΦ, ως πιο απλουστευµένη διαδικασία, περιορίζει πολύ λιγότερο τις κοινωνικές δραστηριότητες του ασθενούς και την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου του 17. Επιπρόσθετα, η στήριξη των φίλων καθώς και η ψυχαγωγία που δόθηκαν ως απαντήσεις από τρεις ασθενείς υποδηλώνουν την αυξηµένη κοινωνική δραστηριότητά τους σε σχέση µε τους ασθενείς σε αιµοκάθαρση. Η στήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος επισηµάνθηκε από επτά ασθενείς σε ΣΦ σε αντιδιαστολή µε έναν ασθενή σε αιµοκάθαρση. Η συγκεκριµένη απάντηση φαίνεται να συνδέεται άµεσα µε το γεγονός ότι για την επιλογή της θεραπείας της περιτοναϊκής κάθαρσης τίθεται ως κριτήριο η ύπαρξη ατόµου µέσα στην οικογένεια ή στο ευρύτερο συγγενικό περιβάλλον που θα πρέπει και το ίδιο να εκπαιδευθεί στη µέθοδο των περιτοναϊκών πλύσεων και γενικότερα να φροντίζει τον άρρωστο. Φαίνεται εποµένως η µεγαλύτερη εξάρτηση του ασθενή σε ΣΦ από την οικογένεια από ότι οι ασθενείς σε ΤΝ. Επίσης, τα αποτελέσµατα δείχνουν τους ασθενείς σε ΣΦ να εξαρτώνται και από το ιατρικό προσωπικό καθότι αναφέρουν ως παράγοντα που επιδρά στην ποιότητα ζωής τους τις ιατρικές οδηγίες που πρέπει να ακολουθούν τόσο στο κοµµάτι της εκπαίδευσης στη θεραπεία όσο και στον έλεγχο της πορείας της υγείας τους, γεγονός που κάποιες φορές τους αναγκάζει να νοσηλεύονται για µικρό χρονικό διάστηµα. Το χαµηλό οικονοµικό επίπεδο αναφέρθηκε από δύο µόνο ασθενείς σε αντίθεση µε τους ασθενείς που υποβάλλονται σε χρόνια αιµοκάθαρση, για τους οποίους αποτέλεσε τον πρωταρχικό παράγοντα επίδρασης της ΠΖ τους. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι οι ασθενείς σε ΣΦ δεν περιορίζονται όσον αφορά την εργασιακή τους δραστηριότητα στο βαθµό που περιορίζονται οι ασθενείς στον ΤΝ. Οι ασθενείς, οι οποίοι υποβάλλονται σε ΣΦ, κυρίως εκείνοι που συνεχίζουν την ίδια εργασία, έχουν καλύτερη εργασιακή προσαρµογή από τους ασθενείς σε ΤΝ. Κατ επέκταση, έχουν και καλύτερο οικονοµικό επίπεδο Είναι σηµαντικό επίσης να τονιστεί ότι

10 βάσει των κοινωνικοδηµογραφικών στοιχείων των ασθενών στο σύνολό τους και πιο συγκεκριµένα της εργασιακής τους κατάστασης, ένας ασθενής σε ΣΦ ανέφερε ότι είχε δική του επιχείρηση. Αντίθετα, οι περισσότεροι ασθενείς σε αιµοκάθαρση δήλωσαν συνταξιούχοι. Φαίνεται εποµένως η συσχέτιση που µπορεί να υπάρξει ανάµεσα στις κοινωνικοδηµογραφικές µεταβλητές και τη συχνότητα των απαντήσεων που δίνονται από τους ερωτώµενους. Τέλος, δεν έγινε αναφορά από τη µεριά των ασθενών σε περιτοναϊκή κάθαρση στην ύπαρξη σωµατικής κούρασης ή συµπτωµάτων άγχους και κατάθλιψης. Σε µελέτη που πραγµατοποιήθηκε, οι ασθενείς σε ΣΦ φάνηκε να έχουν καλύτερη φυσική κατάσταση από τους ασθενείς σε ΤΝ 19. Επιπλέον, οι τελευταίοι αναφέρουν περισσότερη επιβάρυνση από τη νόσο καθώς και περισσότερο σχετικά µε τη θεραπεία stress 17, Τα αποτελέσµατα µελέτης που πραγµατοποιήθηκε σε τρεις νοσοκοµειακές µονάδες στην Αθήνα, έδειξαν ότι οι ασθενείς που παρακολουθούν πρόγραµµα αιµοκάθαρσης παρουσίασαν περισσότερα συµπτώµατα άγχους - αϋπνίας και κατάθλιψης 9. Επιπρόσθετα, παρουσίασαν χαµηλότερη ποιότητα ζωής στη διάσταση του περιβάλλοντος. Ειδικότερα, οι συγκεκριµένοι ασθενείς ανέφεραν ότι ήταν δυσαρεστηµένοι µε την οικονοµική τους κατάσταση, τις ευκαιρίες για ψυχαγωγία, τη χρήση των µέσων µεταφοράς καθώς και µε τις ευκαιρίες για απόκτηση πληροφόρησης και γνώσης 9. Αναφορικά µε την έννοια της ΠΖ προσδιοριζόµενη από τους ερωτώµενους, βλέπουµε τους ασθενείς σε αιµοκάθαρση να εστιάζουν το ενδιαφέρον τους αρχικά στην οικονοµική άνεση και κατόπιν στην ψυχαγωγία. Φαίνεται, από αυτές τις απαντήσεις, ότι η συγκεκριµένη οµάδα ασθενών αξιολογεί το οικονοµικό επίπεδο αλλά και την ψυχαγωγία ως πολύ σηµαντικούς παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής τους λόγω της συνεχούς εξάρτησης από το µηχάνηµα του ΤΝ. Επίσης, η ψυχική ευεξία, η οποία αναφέρθηκε από τους ασθενείς στον ΤΝ και όχι σε ΣΦ, προσδιορίζει την ΠΖ ενός ατόµου, στοιχείο που φαίνεται να αντανακλά τη δυσκολία των πρώτων να βιώσουν θετικά συναισθήµατα, όπως ικανοποίηση, χαρά και αισιοδοξία λόγω του σοβαρού προβλήµατος που οι ίδιοι αντιµετωπίζουν µε την υγεία τους και των επιπτώσεων στην κοινωνική τους ζωή. Από την άλλη πλευρά, οι ασθενείς σε περιτοναϊκή κάθαρση συνδέουν κυρίως την έννοια της ΠΖ µε τη στήριξη της οικογένειας και των φίλων καθώς και µε την ψυχαγωγία. Επιπλέον, δίνουν έµφαση στην εργασία και την οικονοµική άνεση, παράγοντες που όπως έχει ήδη φανεί τονίζονται πιο συχνά σε σύγκριση µε τους ασθενείς σε ΤΝ. Όσον αφορά στους παράγοντες, οι οποίοι ασκούν επίδραση στην ποιότητα ζωής γενικότερα των ατόµων, βλέπουµε και εδώ τη διαφοροποίηση που υπάρχει ανάµεσα στις δύο οµάδες ασθενών σχετικά µε τη στήριξη τόσο της οικογένειας όσο και του φιλικού περιβάλλοντος. Ειδικότερα, οι ασθενείς σε ΣΦ αναφέρουν συχνότερα τις συγκεκριµένες παραµέτρους. Αυτό µπορεί να οφείλεται, όπως έχει ήδη αναφερθεί, στο γεγονός ότι κρίνεται αναγκαία η εκπαίδευση τόσο του ίδιου του ασθενούς σε ΣΦ όσο και κάποιου ατόµου από το οικογενειακό του περιβάλλον στη µέθοδο της περιτοναϊκής κάθαρσης αλλά και στο ότι αυτοί οι ασθενείς δεν εµφανίζουν τους περιορισµούς στις φιλικές τους σχέσεις, παράγοντας, ο οποίος ισχύει για τους αρρώστους σε ΤΝ. Επιπλέον, η οµάδα των αρρώστων σε ΣΦ τονίζει την εξωτερική εµφάνιση καθώς και την καλή διατροφή, απαντήσεις που όπως φαίνεται από τα αποτελέσµατα δόθηκαν και στις τρεις ερωτήσεις της έρευνας. Είναι σηµαντικό να αναφερθεί ότι, βάσει της διεθνούς βιβλιογραφίας 22, οι µεταβολές στο παρουσιαστικό των ασθενών σε ΣΦ (περιτοναϊκός καθετήρας κ.λπ.) αποτελούν µία κύρια αιτία έντασης. Η απώλεια της αυτοεκτίµησης µπορεί να συνοδεύεται συχνά µε απώλεια ενδιαφερόντων και εσωστρέφεια και για τις δύο οµάδες αρρώστων. Συνολικά, τα ευρήµατα αυτής της µελέτης µπορούν να φανούν χρήσιµα σε θεωρητικό και σε πρακτικό επίπεδο. Στο θεωρητικό επίπεδο, µπορεί να προταθεί ένα µοντέλο για την ποιότητα ζωής στη ΧΝΑ, υποδεικνύοντας την ηλικία ως περισσότερο καθοριστικό παράγοντα για τον τοµέα της σωµατικής υγείας, την κατάθλιψη για τον τοµέα της ψυχολογικής ευεξίας και των κοινωνικών σχέσεων, την εκπαίδευση και το άγχος για τον τοµέα του περιβάλλοντος και την πεποίθηση εσωτερικής εστίασης ελέγχου για τη συνολική εκτίµηση της ποιότητας ζωής. Σε πρακτικό επίπεδο, τα ευρήµατα είναι χρήσιµα σε επαγγελµατίες υγείας, ιατρούς, ψυχολόγους, νοσηλευτές, καθώς και σε διοικητές υγειονοµικών υπηρεσιών, επιφορτισµένες να προσφέρουν ιατρική θεραπεία σε πάσχοντες από ΧΝΑ τελικού σταδίου. Παραδείγµατος χάριν, θα µπορούσε να προταθεί η ανάπτυξη εξατοµικευµένων ψυχοθεραπευτικών παρεµβάσεων µε στόχο την ψυχολογική υποστήριξη των ασθενών, ιδιαίτερα εκείνων που είναι ηλικιακά µεγαλύτεροι, λιγότερο µορφωµένοι, που ζουν µόνοι και οι οποίοι αναφέρουν συµπτώµατα κατάθλιψης και άγχους. Επίσης, θα µπορούσαν να αναπτυχθούν παρεµβάσεις ψυχοεκπαιδευτικού τύπου και προγράµµατα προαγωγής της υγείας σε νεφροπαθείς, τα οποία να εστιάζουν στην ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση σε συγκεκριµένες συνιστώσες της ψυχικής υγείας, όπως τα καταθλιπτικά στοιχεία, ο αυτοκτονικός ιδεασµός, αλλά και η ενίσχυση των πεποιθήσεων των ασθενών σχετικά µε τη δυνατότητά τους να έχουν οι ίδιοι έναν καθοριστικό ρόλο στα θέµατα που αφορούν στην υγεία τους. Επιπλέον, λαµβάνοντας υπόψη τα ευρήµατα της µελέτης αυτής, καθώς και άλλων σχετικών µε το αντικείµενο µελετών, προτείνεται η δηµιουργία ερευνητικής ατζέντας µε άξονα την ψυχολογική παρέµβαση και στήριξη σε άτοµα που υποβάλλονται σε διαδικασία εξωνεφρικής κάθαρσης, θέτοντας ως στόχο την αναβάθµιση της ποιότητας ζωής τους. Ευχαριστίες Η συγγραφέας θα ήθελε να ευχαριστήσει τους ασθενείς για τη συνεργασία τους και το ενδιαφέρον τους για τη µελέτη. Θα ήθελε επίσης να αναγνωρίσει την υποστήριξη των επαγγελµατιών υγείας και του διοικητικού προσωπικού των µονάδων αιµοκάθαρσης και περιτοναϊκής κάθαρσης που συµµετείχαν στη µελέτη. 79

11 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Griffin, K.W. (1994). Comparison of quality of life in haemodialysis and peritoneal dialysis patients. In R. Khanna (Ed.), Advances in peritoneal dialysis (pp ). Toronto: Peritoneal Dialysis Publications. 2. Christensen, A. & Ehlers, S. (2002). Psychological Factors in End - Stage Renal Disease: An Emerging Context for Behavioral Medicine Research. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 70: Laine, C. & Davidoff, F. (1996). Patient-centered medicine. A professional evolution. The Journal of the American Medical Association. 275: Gokal, R. (1993). Quality of life in patients undergoing renal, replacement therapy. Kidney International. 43: Kimmel, Ρ., Peterson, Α.Α. & Weihs, Κ.Ι. (1995). Aspects of quality of life in haemodialysis patients. Journal of the American Society of Nephrology (JASN). 6: Arnold, R., Ranchor, A.V., Sanderman, R., Kempen, G.I.J.M., Ormel, J. & Suurmeijer, T.P.B.M. (2004). The relative contribution of domains of quality of life to overall quality of life for different chronic diseases. Quality of Life Research. 13: Μοσχοπούλου, Ε. & Σαββιδάκη, Ε. (2003). Ψυχοκοινωνική εικόνα ασθενών σε χρόνιο πρόγραµµα αιµοκάθαρσης. Προσέγγιση - Παρέµβαση. Dialysis Living. 7: Οικονοµίδου, Γ., Ζλατάνος,., Βαϊόπουλος, Χ. & Χατζηδηµητρίου, Χ. (2005). Κατάθλιψη ασθενών µε χρόνια νεφρική ανεπάρκεια. Dialysis Living. 14: Ginieri - Coccossis, M., Theofilou, P., Synodinou, C., Tomaras, V. & Soldatos, C. (2008). Quality of life, mental health and health beliefs in haemodialysis and peritoneal dialysis patients: Investigating differences in early and later years of current treatment. BMC Nephrology. 9: Κωστενίδου, Μ. (1994). Κοινωνική και οικονοµική διάσταση της Χρόνιας Νεφρικής Ανεπάρκειας. Στο Ελληνική Νεφρολογική Ένωση Νοσηλευτών (Επιµ.), Το ολιστικό µοντέλο της νοσηλευτικής φροντίδας - Συντελεστής ποιότητας ζωής νεφροπαθών. Αθήνα: Ελληνική Νεφρολογική Ένωση Νοσηλευτών. 11. Dingwall, R.R. (1997). Living with renal failure: the psychological issues. European Dialysis and Transplant Nurses Association/European Renal Care Association Journal (EDTNA/ERCA). 23: Γερογιάννη, Γ. (2003). Στρεσογόνοι παράγοντες των ατόµων που υποβάλλονται σε χρόνια αιµοκάθαρση. Νοσηλευτική. 42: Gurklis, J.A. & Menke, E.M. (1995). Chronic haemodialysis patients perceptions of stress, coping and social support. American Nephrology Nurses Association Journal. 22: Ellis, P.A. (1997). Haemodialysis. Professional Nurse. 13: Oka, M. & Chaboyer, W. (1999). Dietary behaviors and sources of support in haemodialysis patients. Clinical Nursing Research. 8: Beevers, D.G. & MacGregor, G.A. (1995). Hypertension in practice. London: Martin Dunitz. 17. Ζηρογιάννης, Π., Ντόµπρος, Ν., Αγραφιώτης, Α. & Τσακίρης,. (1995). Η Ποιότητα Ζωής των Ασθενών µε Νεφρική Ανεπάρκεια. Αθήνα: Ελληνική Νεφρολογική Ένωση Νοσηλευτών. 18. Wu, A.W., Fink, N.E., Marsh - Manzi, J.V., Meyer, K.B., Finkelstein, F.O, Chapman, M.M. et al. (2004). Changes in quality of life during haemodialysis and peritoneal dialysis treatment: Generic and disease specific measures. Journal of American Society of Nephrology. 15: Churchill, D.N. (1987). Measurement of quality of life in end-stage renal disease: the time trade-off approach. Clinical and investigative medicine. 10: Daugirdas, J. & Todd, S. (1988). Handbook of Dialysis. Toronto: Little Brown. 21. Gokal, R. (2002). Health-related quality of life in endstage renal failure. Ελληνική Νεφρολογία. 14: Wolcott, D.L. & Nissenson, A.R. (1988). Quality of life in chronic dialysis patients: a critical comparison οf continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD) and haemodialysis. American Journal of Kidney Disease. 11:

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ ΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΟΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: MANΩΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Γνώση και στάση νοσηλευτών στη διαχείριση του πόνου καρκινοπαθών που νοσηλεύονται Παναγιώτης Χαραλάμπους Λεμεσός, 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Μαρία Χρίστου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

17/12/2007. Βασιλική Ζήση, PhD. Ποιότητα ζωής. Είναι ένα συναίσθημα που σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε (Spirduso, 1995)

17/12/2007. Βασιλική Ζήση, PhD. Ποιότητα ζωής. Είναι ένα συναίσθημα που σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε (Spirduso, 1995) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Μάθημα: Ψυχολογική Υποστήριξη σε Κλινικούς Πληθυσμούς Γνωστικοί & συναισθηματικοί παράγοντες Γνωστική Ψυχική ευεξία λειτουργία Υγεία & fittness

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Antoniou, Antonis. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

Antoniou, Antonis. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ µà¹² ÁÅ½Ã Ä Â ¹º ³ ½µ¹±Â þÿæá ½Ä µ¹ ¼»  ¼µ Ãǹ Æ Antoniou, Antonis

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής σε Ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια: Διαφορές μεταξύ Ασθενών με Λιγότερα και Περισσότερα Χρόνια Θεραπείας

Ποιότητα Ζωής σε Ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια: Διαφορές μεταξύ Ασθενών με Λιγότερα και Περισσότερα Χρόνια Θεραπείας ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2010, 49(3): 295 304 NOSILEFTIKI 2010, 49(3): 295 304 Ε Ρ Ε Υ Ν Η Τ Ι Κ Η Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α O R I G I N A L PA P E R Ποιότητα Ζωής σε Ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια: Διαφορές μεταξύ Ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 3 (Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2014) _ΕΙΔΙΚΟ ΑΡΘΡΟ_ Ο Ρόλος του Νοσηλευτή στην Εκπαίδευση και Ψυχολογική Υποστήριξη Ασθενών με Νεφρική Ανεπάρκεια Kαμπά Ευρυδίκη 1, Γερογιάννη

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2010

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2010 www.vima-asklipiou.gr Σελίδα 394 ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Ανάγκες νοσηλευομένων ασθενών με στεφανιαία νόσο Κ ατά τις τελευταίες δεκαετίες, λόγω της αύξησης του προσδόκιμου της επιβίωσης των ασθενών με στεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΝΤΊΚΤΥΠΟς ΤΗς ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉς ΑΡΤΗΡΙΑΚΉς ΥΠΈΡΤΑΣΗς (Π.Α.Υ.) ΣΤΗ

Ο ΑΝΤΊΚΤΥΠΟς ΤΗς ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉς ΑΡΤΗΡΙΑΚΉς ΥΠΈΡΤΑΣΗς (Π.Α.Υ.) ΣΤΗ Ο ΑΝΤΊΚΤΥΠΟς ΤΗς ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉς ΑΡΤΗΡΙΑΚΉς ΥΠΈΡΤΑΣΗς (Π.Α.Υ.) ΣΤΗ ΖΩΉ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΏΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΏΝ Αποτελέσματα Παγκόσμιας Έρευνας The International PAH Patient and Carer Survey has been developed under

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση στον Άξονα Ι Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης..."

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ

Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Κόντζιαλη Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας: 2010414838

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Αγλαΐα Ειρήνη Λένη 1, Μαρία Τουρκογιάννη 1, Αρετή Σταυροπούλου 2, Ζαχαρίας Ζηδιανάκης 3 1. Νοσηλεύτρια ΤΕ, απόφοιτη Τμήματος Νοσηλευτικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Αγγελή, Κ., Ευθυµίου, Κ., Χαρίλα,, Ν., Καλπάκογλου,, Θ., Βλάχου, Μ., & Καλαντζή

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΘΑΝΑΤΟ ΚΑΙ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ Μαρία Χάννα Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«Η γραμμή υποστήριξης ατόμων με ρευματικά νοσήματα και η σημασία της επικοινωνίας»

«Η γραμμή υποστήριξης ατόμων με ρευματικά νοσήματα και η σημασία της επικοινωνίας» Ημερίδα Iatronet «Βήματα Ασθενών» «Η γραμμή υποστήριξης ατόμων με ρευματικά νοσήματα και η σημασία της επικοινωνίας» 210 8237302 Δάφνη Αρετάκη Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπεύτρια Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΡΑΒΙΔΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Τ.Ε ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Γ.Ν.ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΧΑΝΔΟΛΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Τ.Ε ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Γ.Ν.ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΧΝΟΥΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ Καρδιακή ανεπάρκεια & Κατάθλιψη θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος: λόγω του υψηλού επιπολασμού τους & της τάσης

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών ΕΝ4.10-1Α Έκδοση 1 η /.10.014 ΣΧΟΛΗ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ:ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Α/Α Τίτλος Θέματος Μέλος Ε.Π. Σύντομη Περιγραφή Προαπαιτούμενα

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή διατριβή ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 - Η επαγγελματική εξουθένωση

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 - Η επαγγελματική εξουθένωση Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 - Η επαγγελματική εξουθένωση ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: Ιωάννα Καραμήτρη ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ακαδημαϊκό έτος: 2012-2013 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Εισαγωγή στην προαγωγή υγείας Δήμητρα Τριανταφύλλου Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Υγεία Παραδοσιακός Προσδιορισμός «Η υγεία είναι η απουσία της

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ ΩΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ ΩΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ ΩΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ E. Ρουσσάκη 1,2 Γ. Πανομήτρος 2, Π. Σαράφης 2 1 Γενικό Νοσοκομείο Μεσσηνίας Κέντρο Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα ζωής, κατάθλιψη και άγχος. σε άτοµα µε χρόνια νεφρική νόσο. ο ρόλος των αντιλήψεων για την υγεία

Ποιότητα ζωής, κατάθλιψη και άγχος. σε άτοµα µε χρόνια νεφρική νόσο. ο ρόλος των αντιλήψεων για την υγεία Ποιότητα ζωής, κατάθλιψη και άγχος σε ασθενείς µε χρόνια νεφρική νόσο: ο ρόλος των αντιλήψεων για την υγεία Παρασκευή Α. Θεοφίλου ρ. Ψυχολογίας Υγείας, Πάντειο Πανεπιστήµιο, Τµήµα Ψυχολογίας, theofi@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ασθένεια και stress Ο φόβος της πιθανής ασθένειας και η αγωνία για την επιβίωση Ο φόβος της απώλειας του ελέγχου ζωτικών λειτουργιών Ο φόβος της καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα ζωής ασθενών με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Μ. Γκουντάρα Προϊσταμένη ΤΕΠ Α. Κουλούρης Αν. Προιστάμενος ΤΕΠ Γ. Ν.

Ποιότητα ζωής ασθενών με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Μ. Γκουντάρα Προϊσταμένη ΤΕΠ Α. Κουλούρης Αν. Προιστάμενος ΤΕΠ Γ. Ν. Ποιότητα ζωής ασθενών με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο Μ. Γκουντάρα Προϊσταμένη ΤΕΠ Α. Κουλούρης Αν. Προιστάμενος ΤΕΠ Γ. Ν. Ιπποκράτειο 2016 ΟΞΎ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ (ΟΣΣ) Ασταθής στηθάγχη Ο.Ε.Μ χωρίς ανάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Στυλιανού Στυλιανή Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση,

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση, Αλκοολισμός ΟΡΙΣΜΟΣ Ο όρος αναφέρεται για πρώτη φορά από έναν Ολλανδό γιατρό στα τέλη της δεκαετίας του 1840, ενώ αναλύθηκε σε νόσο το 1972 από το γιατρό John Coakley Lettson. Αλκοολισμός σημαίνει δηλητηρίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού Η Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού εορτάζεται από το 2006 κάθε χρόνο τη δεύτερη Πέμπτη του Μαρτίου στοχεύοντας στην κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ͽ Á ¼ µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿµ¾ Å ½Éà  ³º» ³¹ºÎ½ ½ à þÿ ɺÁ Ä ÅÂ,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας: µελέτη κόστους των µεθόδων αιµοκάθαρσης µε φύσιγγα και διττανθρακικό διάλυµα. και της αιµοδιαδιήθησης.

Θεραπεία της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας: µελέτη κόστους των µεθόδων αιµοκάθαρσης µε φύσιγγα και διττανθρακικό διάλυµα. και της αιµοδιαδιήθησης. Θεραπεία της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας: µελέτη κόστους των µεθόδων αιµοκάθαρσης µε φύσιγγα και διττανθρακικό διάλυµα και της αιµοδιαδιήθησης Παρασκευή Θεοφίλου ρ. Ψυχολογίας Υγείας, Εθνική Σχολή ηµόσιας

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.;

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.; 4/22/2016 template from www.brainybetty.com copyright 2006 2 Θέματα για Συζήτηση. Όροι και Ορολογία Συμμόρφωση Προσκόλληση Συνεργατική Θεραπεία - Αυτοδιαχείριση Παράγοντες που επιδρούν Πως εκτιμάται η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Τομέας Οικονομικών της Υγείας ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΡΟΣ 4 Ο ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και κατά πόσο αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση:

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: επιπτώσεις στην έκβαση της κύησης και στο έμβρυο Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Ριαλά Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική στήριξη και η συμμόρφωση προς τη θεραπεία σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια: συστηματική ανασκόπηση

Η κοινωνική στήριξη και η συμμόρφωση προς τη θεραπεία σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια: συστηματική ανασκόπηση Η κοινωνική στήριξη και η συμμόρφωση προς τη θεραπεία σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια: συστηματική ανασκόπηση Κατερίνα Φιλίππου Ειδικό Επιστημονικό Προσωπικό Τμήμα Νοσηλευτικής Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο»

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» «Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» Βασιλική Κουμαντάκη Ψυχολόγος Εθελόντρια & Μέλος Εξελεγκτικής Επιτροπής Συλλόγου «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών Επιστημονικός Συνεργάτης «ΚΕΝΤΡΟ ΜΑΣΤΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ Βασιλική Αλκιβιαδου

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης employ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΣΡΟΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Επιστηµονική Επιµέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Φίλιππος Λουκά Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ Ένα από τα δύσκολα καθήκοντα του γιατρού είναι και η αναγγελία δυσάρεστων ειδήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Πλακούτση Σοφία Νοσηλεύτρια Αιµοδυναµικού Εργαστηρίου Π.Γ.Ν.Ι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, MD ΕΙΔΙΚΟΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ Επικ.ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΝ ΒΟΛΟΥ «ΑΧΙΛΛΟΠΟΥΛΕΙΟΝ»

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, MD ΕΙΔΙΚΟΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ Επικ.ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΝ ΒΟΛΟΥ «ΑΧΙΛΛΟΠΟΥΛΕΙΟΝ» ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, MD ΕΙΔΙΚΟΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ Επικ.ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΝ ΒΟΛΟΥ «ΑΧΙΛΛΟΠΟΥΛΕΙΟΝ» Chronic Kidney Disease Improving Patient Outcomes in the Primary Care Setting

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Οι διαιτολόγοι, ως μέλη ολοκληρωμένων διεπιστημονικών και πολυεπιστημονικών ομάδων, διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 03 / 07 / 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προσδόκιµο και Υγείας 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινή ράση για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών

Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας Τομέας Κοινωνιολογίας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας 17/10/2009 Π.Μ.Σ. Δ.Υ. & Δ.Υ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνος Α. Φουρτούνας Ημερομηνία γέννησης: 14/08/1965 Τόπος γέννησης: Σουφλί Έβρου Υπηκοότητα: Ελληνική Διεύθυνση οικίας: Εθνάρχου Μακαρίου 31, Νίκαια-Λάρισα

Διαβάστε περισσότερα

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Δρ. Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος - Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Υπηρεσίες ψυχικής υγείας στα Δημοτικά Ιατρεία Η υπηρεσία δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης του Δήμου Αθηναίων

ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Υπηρεσίες ψυχικής υγείας στα Δημοτικά Ιατρεία Η υπηρεσία δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης του Δήμου Αθηναίων ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Υπηρεσίες ψυχικής υγείας στα Δημοτικά Ιατρεία Η υπηρεσία δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης του Δήμου Αθηναίων ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΣΑΠΑΤΣΑΡΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ- ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Κατά τον

Διαβάστε περισσότερα

HIV HIV HIV HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 +332

HIV HIV HIV HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 +332 ,**1 The Japanese Society for AIDS Research The Journal of AIDS Research +,, +,, +,, + -. / 0 1 +, -. / 0 1 : :,**- +,**. 1..+ - : +** 22 HIV AIDS HIV HIV AIDS : HIV AIDS HIV :HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 HIV

Διαβάστε περισσότερα