ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ"

Transcript

1 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 1 Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙE ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Ενσωµάτωση της Κοινοτικής Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία Επιβλέπων: Κ. Θεοφύλακτος Σπουδάστρια: Καµπύλη Ασπασία ΑΘΗΝΑ 2004

2 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 2 Περίληψη εργασίας Η παρούσα µελέτη στηρίζεται στην πρόφατη Οδηγία 2004/8/ΕΚ «για την προώθηση της συµπαραγωγής βάσει της ζήτησης για χρήσιµη θερµότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας», προκειµένου να συµβάλει στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασµού, και ταυτόχρονα στην πολιτική προστασίας του περιβάλλοντος. Μέσω της ψηφησθείσας Οδηγίας, η Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας αναδεικνύεται ως η πλεόν αποτελεσµατική τεχνολογία για την ταυτόχρονη παραγωγή ηλεκτρισµού και θερµότητας, συµβάλλοντας στην αποδοτική χρήση των ενεργειακών πηγών και στη µείωση των εκποµπών CO 2, αντικαθιστώντας αποτελεσµατικά τα συµβατικά συστήµατα χωριστής παραγωγής ηλεκτρισµού και θερµότητας. Για το λόγο αυτό, αναµένεται να συνεισφέρει στην πολιτική της Κοινότητας για την αειφόρο ανάπτυξη, κυρίως σε σχέση µε την ανάγκη αύξησης της χρήσης «καθαρής» ενέργειας και της λήψης µέτρων για τον περιορισµό της ενεργειακής ζήτησης. Στην πρώτη ενότητα της µελέτης, παρουσιάζεται και ορίζεται η συµπαραγωγή, καθώς και τα πλεονεκτήµατα κα το πεδίο εφαρµογής της. Στη συνέχεια, περιγράφεται η Οδηγίας 2004/8/ΕΚ και συγκρίνεται το τελικό σχέδιο, οι τροποποιήσεις και οι αλλαγές του, σε σχέση µε το αρχικό κείµενο της Οδηγίας, όπως είχε αρχικά υποβληθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2002), όταν ξεκίνησαν οι διαπραγµατεύσεις µεταξύ των Κρατών-Μελών, αλλά και στις αρµόδιες Επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, για την ψήφισή του. Στόχος της ψηφισθείσας Οδηγίας αποτελεί η προώθηση σταθερού, κοινού και αντικειµενικού θεµικού πλαισίου για τη συµπαραγωγή υψηλής απόδοσης, βάσει κοινών ορισµών και µεθοδολογιών. Ωστόσο, η πρακτική εφαρµογή του πλαισίου αυτού παραµένει στην ευθύνη των Κρατών-Μελών, δεδοµένης της ανοµοιογένειας του τοµέα συµπαραγωγής στα διάφορα κράτη της ΕΕ. Για το λόγο αυτό, παρουσιάζεται και επανεξετάζεται το ισχύον θεσµικό πλάισιο για τη συµπαραγωγή στη χώρα µας. Προκειµένου για την ενσωµάτωση και υιοθέτηση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στο εσωτερικό θεσµικό πλάισιο, προτείνονται αλλαγές, για την κατάργηση των εµποδίων στην προώθηση της συµπαραγωγή και την καθιέρωση ενός διαφανούς, αντικειµένικού πλαισίου για τον τοµέα αυτό.

3 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 3 Summary This study, is based on the Directive 2004/8/EU, on the promotion of cogeneration based on a useful heat demand in the internal energy market. This Directive, building on the dual objectives of contributing both to security of energy supply and to climate change polices, arose from the need for reinforced efforts to promote high-efficiency cogeneration in the internal energy market. By this Directive, cogeneration is being highlighted as a high efficient technique of providing electricity and heat, leeding to efficient use of energy and reduction in CO 2 emissions by replacing efficiently separate production of heat and electricity. Due to its high fuel efficiency and reduced environmental impact, cogeneration is expected to contribute to Community policies on sustainable development, notably in relation to the need for increased use of clean energy and measures to reduce energy demand. In the first part of this study, a definition of cogeneration is been presented, along with the advantages and the field, cogeneration of heat and power can be applicated. After this short introduction in cogeneration, the articles, definitions and regulations of the Directive are being presented and, at the same time, compared to the ones presented in the first plan of this Directive, in the proposal of the Commission (2002). The objective of this Directive is to introduce a stable, common and transparent framework based on common definitions and methodologies, by taking into account the deep complexity of the matter, so as to support and facilitate high-efficiency cogeneration. However, the practical application of the framework remains to the responsibility of the individual Member States, given the heterogeneous nature of the cogeneration sector across Europe and the need to take account of national and climatic circumstances. For this reason, in this study, the existing legislative framework concerning cogeneration is being presented and re-evaluated. Since the internal legislative framework should comply with the framework promoted through this Directive, amendments are being proposed, with a view to reducing barriers to the development of cogeneration, streamlining and expediting procedures and ensuring that rules are objective, transparent and non-discriminatory.

4 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 4 Λέξεις - Κλειδιά Συστήµατα Συµπαραγωγής ηλεκτρισµού και θερµότητας Συµπαραγωγή ηλεκτρισµού και θερµότητας υψηλής απόδοσης Εφαρµογές συµπαραγωγής ηλεκτρισµού και θερµότητας Τεχνολογίες συµπαραγωγής ηλεκτρισµού και θερµότητας Οδηγία 2004/8/ΕΚ για την προώθηση της συµπαραγωγής ενέργειας βάσει της ζήτησης για χρήσιµη θερµότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας και για την τροποποίηση της Οδηγίας 92/42/ΕΟΚ Ν.1559/85 (ΦΕΚ 135/Α/ ) «Ρύθµιση θεµάτων εναλλακτικών µορφών ενέργειας και ειδικών θεµάτων ηλεκτροπαραγωγής από συµβατικά καύσιµα και άλλες διατάξεις» Ν.2244/95 (ΦΕΚ 168/Α/ ) «Ρύθµιση θεµάτων ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιµες πηγές ενέργειας και από συµβατικά καύσιµα και άλλες διατάξεις» Ν.2773/99(ΦΕΚ 286/α/20) «Απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας - Ρύθµιση θεµάτων ενεργειακής πολιτικής και λοιπές διατάξεις».

5 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 5 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Σκοπός και οµή παρούσας εργασίας... 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η προώθηση των συστηµάτων Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού & Θερµότητας στον ελληνικό ενεργειακό τοµέα... 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Η έννοια της Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας Τι είναι Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας; Πλεονεκτήµατα & µειονεκτήµατα της ΣΗΘ Βασικές εφαρµογές ΣΗΘ Προβλήµατα και εµπόδια στην ανάπτυξη των συστηµάτων ΣΗΘ στην Ελλάδα σήµερα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η Οδηγία 2004/8/ΕΚ «για την προώθηση της συµπαραγωγής ενέργειας βάση της ζήτησης για χρήσιµη θερµότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας και για την τροποποίηση της Οδηγίας 92/42/ΕΟΚ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο Υφιστάµενο νοµικό πλαίσιο που διέπει τη Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού & Θερµότητας στην Ελλάδα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο Προτάσεις για το σχεδιασµό νόµου σχετικά µε τη Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού-Θερµότητας, για την ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο Συµπεράσµατα, Επίλογος ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ... 74

6 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 6 Σκοπός και οµή παρούσας εργασίας Αναµφίβολα, ο ενεργειακός τοµέας σήµερα αποτελεί έναν από τους δυναµικότερους κλάδους της οικονοµίας, τόσο στη χώρα µας όσο και διεθνώς, αποσπώντας ολοένα µεγαλύτερο ενδιαφέρον, αφενός λόγω των επικείµενων διαρθρωτικών αλλαγών µε το άνοιγµα των ενεργειακών αγορών στον ανταγωνισµό, και αφετέρου λόγω των σηµαντικών προκλήσεων στις οποίες οφείλει να ανταποκριθεί, όπως η ανάγκη τήρησης περιβαλλοντικών προδιαγραφών και δεσµεύσεων, αλλά και η ανάγκη κάλυψης της ολοένα αυξανόµενης ενεργειακής ζήτησης στη χώρα µας σε συνδυασµό µε την ανάγκη µείωσης της ενεργειακής εξάρτησης από ειαγωγές. Καθίσταται, λοιπόν, προτεραιότητα στην ευρωπαϊκή αλλά και στην ελληνική ενεργειακή πολιτική η προώθηση σύγχρονων τεχνολογιών εξοικονόµησης ενέργειας, φιλικών προς το Περιβάλλον, όπως οι Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας στο εξής ΑΠΕ- και τα συστήµατα Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας στο εξής ΣΗΘ. Στην παρούσα εργασία, και µε αφορµή την πρόσφατη ψήφιση (11 Φεβρουαρίου 2004) της Κοινοτικής Οδηγίας 2004/8/ΕΚ «για την προώθηση της συµπαραγωγής ενέργειας βάση της ζήτησης για χρήσιµη θερµότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας και για την τροποποίηση της Οδηγίας 92/42/ΕΟΚ», επιχειρείται η παρουσίαση του βαθµού διείσδυσης και ανάπτυξης, αλλά και των υφιστάµενων εµποδίων και προβληµάτων που σχετίζονται µε τη Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας, καθώς επίσης και οι προοπτικές και οι επικείµενες, θεσµικές κυρίως, αλλαγές που αναµένονται ενόψει της υιοθέτησης των ρυθµίσεων της πρόσφατης σχετικής οδηγίας. Στο δεύτερο κεφάλαιο της µελέτης, γίνεται µια σύντοµη αναφορά και ορίζεται η έννοια της Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας, ενώ διαπιστώνονται τα πλεονεκτήµατα αλλά και τα πιθανά µειονεκτήµατα που προκύπτουν από την χρήση αυτών των συστηµάτων. Επίσης, περιγράφονται σύντοµα οι διάφορες τεχνολογίες ΣΗΘ και οι δυνατές εφαρµογές τους σε διάφορους τοµείς δραστηριότητας. Στο τρίτο κεφάλαιο της εργασίας, γίνεται σύντοµη περιγραφή και παρουσίαση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ «για την προώθηση της συµπαραγωγής ενέργειας βάση της ζήτησης για χρήσιµη θερµότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας και για την

7 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 7 τροποποίηση της οδηγίας 92/42/ΕΟΚ», και συγκρίνεται το προκύπτον τελικό σχέδιο, οι τροποποιήσεις και οι αλλαγές σε σχέση µε το αρχικό κείµενο της Οδηγίας, όπως είχε αρχικά υποβληθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το έτος 2002, όταν ξεκίνησαν οι διαπραγµατεύσεις µεταξύ των Κρατών-Μελών, αλλά και στις αρµόδιες Επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, για την ψήφισή του. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται το ισχύον θεσµικό και νοµικό πλαίσιο στην Ελλάδα σήµερα, σχετικά µε τη συµπαραγωγή, προκειµένου να εντοπιστούν οι αλλαγές και τροποποιήσεις που πρέπει να γίνουν για την ενσωµάτωση της εν λόγω Οδηγίας στην ελληνική ενεργειακή νοµοθεσία και να διατυπωθούν τελικώς προτάσεις, για την κατάστρωση σχεδίου νόµου, όπως υποχρεούται η ελληνική διοίκηση να προωθήσει µέχρι το 2006, από την προθεσµία της εν λόγω Οδηγίας.

8 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η προώθηση των συστηµάτων Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού & Θερµότητας στον ελληνικό ενεργειακό τοµέα Στην Ελλάδα, η Ενέργεια αποτελεί έναν από τους πλέον δυναµικούς και σηµαντικούς, από πλευρά οικονοµικής δραστηριότητας, τοµείς της οικονοµίας. Η µεγέθυνση της αγροτικής και βιοµηχανικής παραγωγής, καθώς και η αλµατώδης οικιστική ανάπτυξη, καθόρισαν τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας, όπως και τις προτεραιότητες σε πρώτες ύλες του τοµέα ενέργειας. Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, το ελληνικό ενεργειακό σύστηµα παρουσιάζει έντονη δυναµικότητα καθώς διανύει µια περίοδο σηµαντικών αλλαγών, µε την απελευθέρωση των αγορών ενέργειας (ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου) όπως αυτή επιβάλλεται από τις ισχύουσες κοινοτικές Οδηγίες, την κατασκευή διευρωπαϊκών δικτύων, τη διείσδυση του φυσικού αερίου και άλλων πηγών ενέργειας, φιλικότερων προς το περιβάλλον, αποδοτικότερων και οικονοµικότερων, καθώς και την προώθηση των ΑΠΕ, των σύγχρονων συστηµάτων Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας και της εξοικονόµησης ενέργειας. Οι αλλαγές αυτές επιβάλλουν διαρθρωτικές παρεµβάσεις για την αντιµετώπιση των νέων προκλήσεων του ενεργειακού τοµέα. Στο νέο αυτό περιβάλλον διανοίγονται ευκαιρίες για τον τοµέα αυτό, που σχετίζονται µε: Την ανταγωνιστικότητα, που προϋποθέτει τη διατήρηση του κόστους παραγωγής και διάθεσης της ενέργειας στον τελικό καταναλωτή σε χαµηλά επίπεδα. Την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων για περιορισµό της αύξησης των εκποµπών αερίων θερµοκηπίου, σύµφωνα άλλωστε και µε τις δεσµεύεις που έχει αναλάβει η χώρα µας από διεθνείς Συµφωνίες (Πρωτόκολλο Κιότο). Την ενίσχυση των διεθνών ενεργειακών διασυνδέσεων της χώρας, που θα επιτρέψει τη διασφάλιση εναλλακτικών πηγών ενεργειακής τροφοδοσίας. Όπως διαπιστώθηκε στα πλαίσια της αξιολόγησης του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Ανταγωνιστικότητα» (ΕΠΑΝ), ο τοµέας της Ενέργειας της χώρα µας χαρακτηρίζεται από την υψηλή εξάρτηση από εισαγόµενες πηγές ενέργειας και λιγνίτη, την έντονη κυριαρχία του πετρελαίου στο ενεργειακό ισοζύγιο, την ταχεία αύξηση της ενεργειακής ζήτησης, τις υπάρχουσες ασθενείς συνδέσεις µε τα ευρωπαϊκά δίκτυα, τον

9 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 9 κορεσµό της εκµετάλλευσης των υδάτινων πόρων για ηλεκτροπαραγωγή, καθώς επίσης και το χαµηλό βαθµό διείσδυσης και αξιοποίησης των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας παρά το πλούσιο δυναµικό. Για το λόγο αυτό, στα πλαίσια των παραπάνω διαπιστώσεων και µέσω του αναλαµβανόµενων δράσεων του ΕΠΑΝ, προωθήθηκε η διασφάλιση της οµαλής πορείας προς την απελευθέρωση των αγορών ενέργειας (ηλεκτρικής και φυσικού αερίου) σύµφωνα µε τις ισχύουσες κοινοτικές οδηγίες, η διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασµού της χώρας µέσω της εξασφάλισης εναλλακτικών πηγών, και κυρίως, επιχειρήθηκε η ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ, ΣΗΘ και της Εξοικονόµησης Ενέργειας. Οι ΑΠΕ, καθώς και η ΣΗΘ, αναµένεται να αποτελέσουν πρόσφορη λύση για την διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασµού της χώρας, την µείωση της εξάρτησης από εισαγόµενες ενεργειακές πηγές και τη διασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος µε την υιοθέτηση τεχνολογικών συστηµάτων φιλικών προς αυτό. Αλλά και από πιο παλιά, µε αφορµή την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 70, είχε καταστεί ήδη αισθητή η ανάγκη για καλύτερη αξιοποίηση της ενέργειας, αφενός µεν για να αξιοποιούνται καλύτερα οι διατιθέµενοι ενεργειακοί πόροι, αφετέρου δε για τον περιορισµό της ρύπανσης του περιβάλλοντος, κυρίως µέσω της αναζήτησης εναλλακτικών πηγών ενέργειας σε αντιστάθµισµα των συµβατικών πηγών, ενώ είχε ήδη ξεκινήσει η προσπάθεια για την εξοικονόµηση και γενικότερα την καλύτερη και αποδοτικότερη χρήση της ενέργειας µέσω της ανάπτυξης των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) 1 και των συστηµάτων Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας (ΣΗΘ). Η ανάπτυξη των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.), αλλά και των συστηµάτων Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας (Σ.Η.Θ.) αποτελεί βασική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για λόγους ανεξαρτησίας του ενεργειακού εφοδιασµού και προστασίας του περιβάλλοντος. Αυτό εκφράστηκε µε την Λευκή Βίβλο, την πρόσφατη Οδηγία 2001/77/ΕΕ «για την προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιµες πηγές στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας», η οποία υποχρεώνει την Ελλάδα να παράγει έως το 2010, το 20,1% της 1 Έκθεση της ΡΑΕ: «Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)», Φεβρουάριος 2003

10 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 10 συνολικής παραγόµενης ενέργειας στη χώρα από τις ΑΠΕ 2, αλλά και εµµέσως µε την υπογραφή του Πρωτοκόλλου του Κιότο 3. Ο στόχος του 20,1% της συνολικής παραγόµενης ενέργειας από ΑΠΕ έως το 2010, καθορίζει σε µεγάλο βαθµό την προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στην επίλυση των προβληµάτων (έλλειψη υποδοµών-δικτύων µεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, χρονοβόρες αδειοδοτικές διαδικασίες, τοπικές αντιδράσεις κ.λ.π) που δυσκολεύουν την ανάπτυξή τους στη χώρα µας. Η χρήση των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας και των Συστηµάτων Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας διαθέτει εγγενή πλεονεκτήµατα 4 έναντι των συµβατικών µορφών ενέργειας, όπως η δυνατότητα που προσφέρουν για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών on site, και συνεπώς και την µείωση της εξάρτησης από εισαγόµενες ενεργειακές πηγές, η αξιοσηµείωτη περιβαλλοντική ωφελιµότητα - αισθητική εναρµόνιση µε περιβάλλοντες χώρους µικρής κλίµακας, ανανεώνονται από τη φύση και δεν έχουν αξιόλογες περιβαλλοντικές επιπτώσεις -, η τόνωση της ανταγωνιστικότητας µέσω της αύξησης των θέσεων εργασίας και της αύξησης του εισοδήµατος αναπτυσσόµενων περιφερειών κ.α Για τα συστήµατα συµπαραγωγής ηλεκτρισµού και θερµότητας, βασικό πλεονέκτηµα αποτελεί ότι επιτυγχάνεται καλύτερη αξιοποίηση της πρωτογενούς πηγής ενέργειας, δεδοµένου ότι αξιοποιείται και η θερµική ενέργεια η οποία αναπόφευκτα παράγεται κατά τη διαδικασία µετατροπής της πρωτογενούς ενέργειας σε ηλεκτρική. Πρωτογενής ενέργεια στις εγκαταστάσεις συµπαραγωγής είναι συνήθως το φυσικό αέριο, υπάρχουν όµως και άλλες πηγές, όπως το βιοαέριο, η βιοµάζα, η χρησιµοποίηση των οποίων µπορεί να εξυπηρετήσει και άλλους σκοπούς (π.χ. απορρίµµατα). Με τα συστήµατα συµπαραγωγής ηλεκτρισµού και θερµότητας, αλλά και µε τις ΑΠΕ επιτυγχάνεται η «ιανεµηµένη Παραγωγή» (on site generation) της ηλεκτρικής ενέργειας, δηλαδή η 2 Σύµφωνα µε την Οδηγία αυτή ορίζονται συγκεκριµένοι στόχοι για τη συνολική ενεργειακή κατανάλωση και την ηλεκτρική ειδικότερα, που θα προέρχονται από ΑΠΕ κατά το 2010 (ποσοστό 12% της συνολικής και 21% της ηλεκτρικής), καθώς επίσης και ενδεικτικοί για κάθε µέλος στόχοι όσον αφορά την ηλεκτρική κατανάλωση. Για την Ελλάδα ανέρχεται σε 20,1%. Επίσης ορίζεται ότι τα κράτη- µέλη µπορούν να καθορίζουν µόνοι τα µέτρα υποστήριξης των ΑΠΕ, οφείλουν όµως να επανεξετάσουν τις ισχύουσες διαδικασίες αδειοδοτήσεων ώστε να εξασφαλίζεται διαφάνεια, και να λάβουν τα κατάλληλα µέτρα για την κατά προτεραιότητα σύνδεση των ΑΠΕ στα ηλεκτρικά δίκτυα. 3 Το Πρωτόκολλο του Κιότο αφορά στη µείωση των εκποµπών αερίων του θερµοκηπίου. 4 ICAP / ήλος (2001), «Η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα»

11 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 11 παραγωγή της ενέργειας κοντά στην κατανάλωσή της, µε αποτέλεσµα να µειώνεται η φόρτιση και οι απώλειες των δικτύων µεταφοράς και διανοµής. Οπωσδήποτε, η ιανεµηµένη Παραγωγή, λόγω των δυσχερειών ελέγχου και προσαρµογής της παραγωγής προς τη ζήτηση, δηµιουργεί την ανάγκη κατάλληλων προσαρµογών των Συστηµάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας στα οποία συνδέεται, προκειµένου να εξασφαλίζεται η καλή λειτουργία του και κατά συνέπεια και η καλύτερη εξυπηρέτηση των καταναλωτών.

12 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Η έννοια της Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας 1. Τι είναι Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας; Τα συστήµατα Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας αφορούν σε τεχνολογίες για την «ταυτόχρονη παραγωγή εκµεταλλεύσιµης ή αξιοποιήσιµης ηλεκτρικής και θερµικής ενέργειας (η οποία µπορεί να χρησιµοποιηθεί τόσο για θέρµανση όσο και για ψύξη ή κλιµατισµό), από την ίδια ενεργειακή πηγή, µε σκοπό την µεγιστοποίηση του οφέλους που προκύπτει από τη συµπαραγωγή» 5. Ως ενεργειακή πηγή µπορεί να είναι οποιοδήποτε καύσιµο. Σήµερα ωστόσο, και στα πλαίσια της προσπάθειας εξοικονόµησης ενέργειας, φυσικών πόρων και προώθησης των ΑΠΕ, όπως αναφέρθηκε στην προηγούµενη ενότητα, κρίνεται αποδοτική και συµφέρουσα η χρήση καυσίµων, όπως η βιοµάζα και το φυσικό αέριο, που είναι φιλικότερα προς το περιβάλλον και βρίσκονται σε αφθονία. Όπως προκύπτει και από τον ορισµό της Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας, βασικό πλεονέκτηµα και κίνητρο εφαρµογής της αποτελεί η αυξηµένη απόδοση του συστήµατος, έναντι της χωριστής λειτουργίας συµβατικών συστηµάτων ηλεκτροπαραγωγής και θερµικής ενέργειας. Όπως έχει διαπιστωθεί, µε την αξιοποίηση των συστηµάτων ΣΗΘ, επιτυγχάνεται συνολική απόδοση της τάξης του 90% (έναντι 30-35% που είναι ο βαθµός απόδοσης των συµβατικών συστηµάτων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας), εξοικονοµώντας ενέργεια σε σχέση µε την παραγόµενη ηλεκτρική και θερµική ενέργεια από ηλεκτροπαραγωγικούς σταθµούς και λέβητες αντίστοιχα. Η εξοικονόµηση αυτή προκύπτει από την ανάκτηση και αξιοποίηση της θερµότητας, που διαφορετικά θα αποβαλλόταν στο περιβάλλον, κατά τη λειτουργία των συµβατικών µονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Ο τρόπος λειτουργίας και τα οφέλη που προκύπτουν από τα συστήµατα ΣΗΘ, ως προς τον βαθµό απόδοσής τους, γίνονται κατανοητά στα σχήµατα που ακολουθούν, όπου παρουσιάζονται απλοποιηµένα ένα συµβατικό σύστηµα παραγωγής ηλεκτρισµού και ένα σύστηµα ΣΗΘ. 5 Ελληνικός Σύνδεσµος Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού & Θερµότητας (ΕΣΣΗΘ)

13 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 13 Συµβατικό σύστηµα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Σύστηµα συµπαραγωγής ηλεκτρισµού και θερµότητας Τα συστήµατα ΣΗΘ διακρίνονται 6 σε συστήµατα «κορυφής» (topping systems), στα οποία ρευστό υψηλής θερµοκρασίας χρησιµοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρισµού, ενώ η αποβαλλόµενη θερµότητα χαµηλής θερµοκρασίας χρησιµοποιείται σε θερµικές διεργασίες, θέρµανση χώρων ή ακόµη και για παραγωγή πρόσθετης ηλεκτρικής ενέργειας, και σε συστήµατα «βάσης» (bottoming systems), στα οποία παράγεται πρώτα θερµική ενέργεια υψηλής θερµοκρασίας (π.χ. σε φούρνους χαλυβουργείων, υαλουργείων, εργοστασίων τσιµέντου κλπ) και στη συνέχεια τα θερµά αέρια διοχετεύονται συνήθως σε λέβητα ανακοµιδής θερµότητας, όπου παράγεται ατµός που κινεί ατµοστροβιλογεννήτρια. Είναι επίσης δυνατό τα θερµά αέρια να διοχετευθούν σε αεριοστρόβιλο, που κινεί την ηλεκτρογεννήτρια, χωρίς την παρεµβολή λέβητα. Πρόκειται δηλαδή για δυο αντίθετες διαδικασίες, που συνδυάζουν την παραγωγή ηλεκτρικής και θερµικής ενέργειας. 6 Χρίστος Αθ.Φραγκόπουλος, Ηλίας Π Καρυδογιάννης, Γιάννης Κ. Καραλής, έκδοση Νοεµβρίου 1994 από το Ελληνικό Κέντρο Παραγωγικότητας, ΕΛΚΕΠΑ, στα πλαίσια Ευρωπαϊκού Προγράµµατος SAVE της Ευρωπαϊκής Επιτροπής / Γ ΧVII Ενέργειας. «Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας»

14 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 14 Τα κυριότερα συστήµατα 7 Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας που συνήθως χρησιµοποιούνται είναι: Συστήµατα µε παλινδροµική µηχανή εσωτερικής καύσης, τα οποία χρησιµοποιούνται συνήθως σε µονάδες συµπαραγωγής χαµηλής και µέσης ισχύος και διαφέρουν σε ισχύ ανάλογα µε το µέγεθος της µονάδας που χρησιµοποιείται, και συνεπώς διαφοροποιείται και ο βαθµός απόδοσής τους. Έτσι, ο βαθµός απόδοσης για τους µικρούς και µεσαίους κινητήρες είναι 35-45%, ενώ σε σύγχρονους µεγάλους κινητήρες φθάνει το 50%. Ο βαθµός απόδοσης ενός συστήµατος συµπαραγωγής µε εµβολοφόρο κινητήρα εσωτερικής καύσης βρίσκεται στην περιοχή του 80%. Βασικό πλεονέκτηµα των παλινδροµικών µηχανών εσωτερικής καύσης είναι το χαµηλό κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας, η ευκολία συντήρησης, σε σχέση µε τις άλλες τεχνολογίες ΣΗΘ. Συστήµατα ατµοστρόβιλου, ισχύος 500 kw-100 MW ή και παραπάνω, µε βαθµό απόδοσης της τάξης του 60-85%. Πρόκειται για την πιο συχνά χρησιµοποιούµενη τεχνολογία ΣΗΘ, ειδικότερα στις βιοµηχανίες και για τηλεθέρµανση, σε εφαρµογές όπου απαιτείται τόσο ηλεκτρισµός όσο και µεγάλες ποσότητες ατµού σε υψηλές ή χαµηλές πιέσεις. Τελευταία, αναπτύσσεται µια νέα κατηγορία αεριοστρόβιλων, οι µίνι-στρόβιλοι, από 25kW έως 250kW, µε στόχο την αγορά διανεµηµένων πόρων, ενώ αναµένεται να αποτελέσουν µια οικονοµική επιλογή µε τη διάδοσή τους. Συστήµατα αεριοστρόβιλου, ισχύος από 50 kw έως εκατοντάδες MW, µε απόδοση που ποικίλει ανάλογα µε την πίεση και τη θερµοκρασία του αέρα που συµπιέζεται. Γενικά, υποστηρίζεται ότι οι µικρές απαιτήσεις σε συντήρηση, η υψηλή ποιότητα της απορριπτόµενης θερµότητας και οι ηλεκτρικοί βαθµοί 7 Πηγή 1 η :Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας (Κ.Α.Π.Ε.) και Zentrum fur rationelle Energieanwendung und Umwelt (ZREU), ΑΘΗΝΑ, Ιούνιος 2001, «Ο ΗΓΟΣ Συστηµάτων Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας», Πρόγραµµα SAVE II 1999, αριθ. συµβολαίου XVII/4.1031/Z/ Πηγή 2 η : Χρίστος Αθ.Φραγκόπουλος, Ηλίας Π Καρυδογιάννης, Γιάννης Κ. Καραλής, έκδοση Νοεµβρίου 1994 από το Ελληνικό Κέντρο Παραγωγικότητας, ΕΛΚΕΠΑ, στα πλαίσια Ευρωπαϊκού Προγράµµατος SAVE της Ευρωπαϊκής Επιτροπής / Γ ΧVII Ενέργειας. «Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας»

15 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 15 απόδοσης που ποικίλουν µεταξύ του 25% και 40% ευνοούν την αξιοποίηση της τεχνολογίας αυτής για µονάδες πάνω από 5MW. Μονάδες Συνδυασµένου Κύκλου, ισχύος MW και διάρκειας ζωής έτη. Πρόκειται για σύστηµα µε δύο θερµοδυναµικούς κύκλους, οι οποίοι συνδέονται µεταξύ τους µε κάποιο εργαζόµενο ρευστό και λειτουργούν σε διαφορετικές θερµοκρασίες. Ο κύκλος υψηλής θερµοκρασίας (κορυφής) αποβάλλει θερµότητα, που ανακτάται και χρησιµοποιείται από τον κύκλο χαµηλής θερµοκρασίας (βάσης) για την παραγωγή πρόσθετης ηλεκτρικής ή µηχανικής ενέργειας αυξάνοντας έτσι τον βαθµό απόδοσης. Τα πιο διαδεδοµένα συστήµατα συνδυασµένου κύκλου είναι εκείνα µε συνδυασµό αεριοστροβίλου - ατµοστροβίλου (κύκλοι Joule - Rankine). Κυψέλες Καυσίµου, οι οποίες µετατρέπουν τη χηµική ενέργεια του καυσίµου σε ηλεκτρισµό χωρίς τη µεσολάβηση της καύσης. εν έχουν ακόµα ευρεία εφαρµογή αλλά βρίσκονται σε τελικό στάδιο, µε πολύ καλές προοπτικές λόγω των σηµαντικών πλεονεκτηµάτων που εµφανίζουν έναντι των άλλων συστηµάτων και τεχνικών συµπαραγωγής (πολύ χαµηλές εκποµπές ρύπων, χαµηλή στάθµη θορύβου, ευκολία αυτοµατισµού, υψηλός ηλεκτρικός βαθµός απόδοσης κ.λ.π.), µε µειονέκτηµα, ωστόσο, το υψηλό προς το παρόν κόστος κατασκευής και τη σχετικά µικρή διάρκεια ζωής. Στη βασική τους µορφή λειτουργούν ως εξής: υδρογόνο και οξυγόνο αντιδρούν µε την παρουσία ηλεκτρολύτη και παράγουν νερό, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσεται ένα ηλεκτροχηµικό δυναµικό που προκαλεί ροή ηλεκτρικού ρεύµατος στο εξωτερικό κύκλωµα ( φορτίο). Καθώς η αντίδραση είναι εξώθερµη, παράγεται θερµότητα που µπορεί να χρησιµοποιηθεί ωφέλιµα. Τυποποιηµένες µονάδες συµπαραγωγής σε µορφή «πακέτου», ηλεκτρικής ισχύος kw, που αναµένεται να χρησιµοποιηθούν ιδιαίτερα στο µέλλον λόγω του χαµηλού κόστους και της ευκολίας εγκατάστασής τους. Οι µονάδες αυτές συνήθως έχουν κινητήρα Diesel. Σε ισχύεις µικρότερες των 100 kw είναι δυνατή η χρήση αεριοστροβίλου. Τα πακέτα συµπαραγωγής µε κινητήρα Diesel είναι ιδιαίτερα κατάλληλα για τις εφαρµογές του εµπορικού-κτιριακού τοµέα. Είναι γνωστά επίσης µε το όνοµα συστήµατα συµπαραγωγής µικρής κλίµακας

16 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 16 «small-scale cogeneration systems». Το 27-35% της ενέργειας του καυσίµου µετατρέπεται σε ηλεκτρισµό και το 50-55% σε θερµότητα. Μηχανές Stirling, µικρής ισχύος, που ακόµα δεν είναι διαδεδοµένες αλλά αναµένεται να αναπτυχθούν ιδιαίτερα καθώς χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθµό απόδοσης, µεγάλη ευελιξία στην επιλογή του καυσίµου, χαµηλές εκποµπές ρύπων, χαµηλή στάθµη θορύβου και κραδασµών. Κύκλοι βάσης Rankine µε οργανικά ρευστά. Στην περίπτωση αυτή συνήθως εργαζόµενο µέσο είναι το νερό, που εξατµίζεται µε ανάκτηση θερµότητας από αέρια υψηλής θερµοκρασίας (600 ο C ή και υψηλότερης). Η παραγωγή ηλεκτρικής ή µηχανικής ενέργειας µε ανάκτηση θερµότητας χαµηλής θερµοκρασίας ( o C) είναι δυνατή εάν χρησιµοποιηθούν οργανικά ρευστά, π.χ. τολουένη, που έχουν θερµοκρασία βρασµού αρκετά χαµηλότερης εκείνης του νερού. Έτσι, πηγές θερµότητας µπορούν να είναι η ηλιακή ενέργεια, βιοµηχανικά απόβλητα, γεωθερµική ενέργεια, καυσαέρια ή θερµότητα ψύξης µηχανών, κ.λπ. Η ισχύς των συστηµάτων αυτών κυµαίνεται στην περιοχή 2 kw 10 MW. Ο βαθµός απόδοσης είναι µικρός, 10-30%, αλλά σηµασία έχει το γεγονός ότι ένα τέτοιο σύστηµα παράγει πρόσθετη ισχύ χωρίς να ξοδεύει καύσιµο. Η Οδηγία 2004/8/ΕΚ που αναλύεται στην παρούσα εργασία, καλύπτει µια µεγάλη γκάµα χρησιµοποιούµενων τεχνολογιών συµπαραγωγής, όπως: αεριοστρόβιλοι συνδυασµένου κύκλου µε ανάκτηση θερµότητας ατµοστρόβιλοι διαφορικής πίεσης ατµοστρόβιλοι συµπύκνωσης εκτόνωσης µε ανάκτηση θερµότητας αεριοστρόβιλοι µε ανάκτηση θερµότητας µηχανές εσωτερικής καύσης µικροστρόβιλοι κινητήρες Stirling ηλεκτρικά στοιχεία καυσίµου ατµοµηχανές οργανικοί κύκλοι Rankine, και συνδυασµοί των παραπάνω τεχνολογιών, όπως αναφέρεται στο Παράρτηµα Ι της Οδηγίας.

17 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία Πλεονεκτήµατα & µειονεκτήµατα της ΣΗΘ Σήµερα, είναι πλέον γενικώς παραδεκτό ότι η χρήση συστηµάτων ΣΗΘ µπορεί να έχει τόσο θετικές όσο και αρνητικές επιπτώσεις, οι οποίες ωστόσο διαφοροποιούνται, ή και εξαλείφονται αν πρόκειται για αρνητικές, ανάλογα µε το επιλεγόµενο είδος του συστήµατος συµπαραγωγής και τον τρόπο λειτουργίας του. Τα πλεονεκτήµατα που προκύπτουν από την αξιοποίηση των τεχνολογιών ΣΗΘ αναλύονται στη συνέχεια: Εξοικονόµηση καυσίµου: Μια πρώτη βασική σκέψη που έχει ωθήσει στην ανάπτυξη των συστηµάτων ΣΗΘ, αποτελεί η συµβολή τους στην εξοικονόµηση καυσίµων και εµµέσως στην αποφυγή εξάντλησης των µη ανανεώσιµων πηγών ενέργειας. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σηµασία στα πλαίσια της ελληνικής ενεργειακής πολιτικής, καθώς η µειωµένη ανάγκη καυσίµων µε την εκµετάλλευση της συµπαραγωγής αποτελεί λύση για την µείωση της ενεργειακής εξάρτησης από εισαγωγές. Άλλωστε, όλα τα συστήµατα συµπαραγωγής εξοικονοµούν καύσιµο καθώς έχουν υψηλότερο βαθµό απόδοσης από τη χωριστή παραγωγή ηλεκτρισµού και θερµότητας. Για παράδειγµα, έχει διαπιστωθεί ότι η χρήση ενός συστήµατος συµπαραγωγής µε ατµοστρόβιλο µειώνει την κατανάλωση καυσίµου κατά 15% σε σχέση µε τη χωριστή παραγωγή ηλεκτρισµού µε µονάδα ατµοστροβίλου και θερµότητας µε λέβητα, ενώ µε τη χρήση ενός συστήµατος συµπαραγωγής µε κινητήρα Diesel, η εξοικονόµηση καυσίµου που επιτυγχάνεται, φτάνει το 25%. Θα πρέπει ωστόσο να αναφερθεί ότι ο βαθµός εξοικονόµησης καυσίµου δεν εξαρτάται µόνο από τη χρησιµοποιούµενη τεχνολογία συµπαραγωγής, αλλά και από το είδος του καυσίµου (δηλαδή το αν αυτό είναι ακριβό, αν εισάγεται, αν είναι ανανεώσιµο ή όχι) που χρησιµοποιεί το σύστηµα ΣΗΘ σε σχέση µε αυτό που θα καταναλωνόταν από τα χωριστά συστήµατα παραγωγής ηλεκτρισµού και θερµότητας. Επίσης, ένας ακόµα παράγοντας που συµβάλλει σηµαντικά στην µείωση της κατανάλωσης καυσίµου στην περίπτωση των συστηµάτων ΣΗΘ, αποτελούν οι µειωµένες απώλειες ηλεκτρικής ενέργειας, µόλις 8-10% στην περίπτωση της συµπαραγωγής, καθώς τα συστήµατα αυτά βρίσκονται εγκατεστηµένα πιο κοντά στον καταναλωτή απ ότι οι κεντρικοί σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής.

18 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 18 Υψηλότερος βαθµός απόδοσης σε σχέση µε συµβατικές τεχνολογίες χωριστής ηλεκτροπαραγωγής και παραγωγής θερµότητας: Όπως άλλωστε προκύπτει και από τον ορισµό της έννοιας της συµπαραγωγής, βασικό πλεονέκτηµα που οδήγησε στην ανάπτυξή της αποτελεί ο υψηλός βαθµός απόδοσης της χρήσης ενέργειας σε σχέση µε το βαθµός απόδοσης ηλεκτρικής ενέργειας και θερµότητας από χωριστά συστήµατα. Συνεπώς, η συµπαραγωγή θεωρείται η αποτελεσµατικότερη και αποδοτικότερη µορφή ηλεκτροπαραγωγής και παραγωγής θερµότητας. Ευελιξία, ελαχιστοποίηση απωλειών, προσαρµοστικότητα σε τοπικές ενεργειακές ανάγκες, συµβολή στο ενεργειακό δυναµικό και στην ασφάλεια εφοδιασµού: Ένα ακόµη σηµαντικό πλεονέκτηµα των συστηµάτων ΣΗΘ αποτελεί το γεγονός ότι, σε αντίθεση µε τους µεγάλους κεντρικούς σταθµούς ηλεκτροπαραγωγής και λόγω του µικρού µεγέθους που µπορεί να έχουν, σχεδιάζονται και εγκαθίστανται ακόµα και σε γεωγραφικά απόµακρες περιοχές, εξυπηρετώντας τις ανάγκες των τοπικών πελατών και καταναλωτών και αυξάνοντας την προσαρµοστικότητα και ευελιξία στη χρήση των συστηµάτων αυτών, και παράλληλα επιτυγχάνουν και ελαχιστοποίηση των απωλειών µεταφοράς λόγω της µικρής απόστασης από την παραγωγή στην κατανάλωση («ιανεµηµένη Παραγωγή»). Επιπλέον, τα συστήµατα αυτά, λόγω του µικρού χρόνου κατασκευής τους σε σχέση µε τα συµβατικά συστήµατα ηλεκτροπαραγωγής, προσφέρουν µεγαλύτερη ευελιξία και προσαρµοστικότητα σε απρόβλεπτες µελλοντικές µεταβολές της ζήτησης ηλεκτρισµού. Παράλληλα, η κατασκευή µονάδων συµπαραγωγής συµβάλει στην αύξηση του δυναµικού ηλεκτροπαραγωγής της χώρας και της αξιοπιστίας παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως ενόψει την αναµενόµενης αύξησης της ζήτησης για ηλεκτρική ενέργεια και των κινδύνων που αυτή ενέχει, εφόσον δεν κατασκευαστούν ανάλογες µονάδες για τη στήριξη της προσφοράς ενέργειας. Μείωση εκπεµπόµενων ρύπων προς το περιβάλλον: Ίσως ένα από τα πιο σηµαντικά πλεονεκτήµατα που παρουσιάζουν τα συστήµατα ΣΗΘ αποτελεί η δυνατότητα µείωσης των εκποµπών ρύπων, ιδιαίτερα του CO 2 που άλλωστε είναι ιδιαίτερα επιβλαβές για το περιβάλλον. Το πλεονέκτηµα αυτό καθίσταται ιδιαίτερα σηµαντικό σήµερα, ενόψει της ραγδαίας επιβάρυνσης και καταστροφής του περιβάλλοντος σε παγκόσµια κλίµακα, και αποτελεί βιώσιµη και πρόσφορη λύση

19 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 19 για την µείωση των µολυσµατικών ρύπων στην ατµόσφαιρα, ένας στόχος που έχει άλλωστε τεθεί και από το Πρωτόκολλο του Κιότο το οποίο υπέγραψε και δεσµεύει και τη χώρα µας. Προκειµένου να διερευνηθεί η επίδραση ενός συστήµατος συµπαραγωγής στην ποιότητα του αέρα του περιβάλλοντος, πρέπει να υπολογισθούν οι εκποµπές ρύπων του συστήµατος συµπαραγωγής και οι εκποµπές των συµβατικών συστηµάτων χωριστής παραγωγής ηλεκτρισµού και θερµότητας παίρνοντας υπόψη το είδος του καυσίµου που χρησιµοποιεί το καθένα από τα συστήµατα αυτά. Η συµβολή της συµπαραγωγής στη µείωση των εκπεµπόµενων ρύπων προκύπτει ως άµεση απόρροια της δυνατότητας αποδοτικότερης εκµετάλλευσης του καυσίµου, αλλά και έµµεσα, καθώς επιτυγχάνεται µείωση ρύπων και από τον υπόλοιπο κύκλο του καυσίµου (εξόρυξη, επεξεργασία, µεταφορά, αποθήκευση). Γενικά, ο αυξηµένος ενεργειακός βαθµός απόδοσης των συστηµάτων ΣΗΘ που αναφέρθηκε προηγουµένως και ταυτόχρονα οι χαµηλές εκποµπές ρύπων ανά µονάδα ισχύος του συστήµατος ΣΗΘ που επιτυγχάνονται, σε σχέση µε τα συµβατικά συστήµατα ηλεκτροπαραγωγής, φαίνεται στο σχήµα που ακολουθεί. Σχήµα 1: Εκποµπή χηµικών ρύπων ως συνάρτηση του βαθµού απόδοσης συστηµάτων Εκποµπές ανά µονάδα ισχύος συστήµατος Περιοχή συµβατικών συστηµάτων ηλεκτροπαραγωγής Περιοχή προηγµένων συστηµάτων συµπαραγωγής Ενεργειακός βαθµός απόδοσης Πιθανοί κίνδυνοι: Ωστόσο η εγκατάσταση συστηµάτων ΣΗΘ πιθανό να εγκυµονεί κινδύνους για το περιβάλλον, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την εγκατάσταση πολλών µικρών και διάσπαρτων µονάδων που έχουν κατά κανόνα µικρότερες καπνοδόχους από τους κεντρικούς σταθµούς που αντικαθιστούν, οι οποίοι κατά κανόνα βρίσκονται έξω από τα αστικά κέντρα και οι υψηλές καπνοδόχοι τους συντελούν σε ικανοποιητικό διασκορπισµό των ρύπων. Άλλος κίνδυνος που θα πρέπει να λαµβάνεται υπόψη κατά την µελέτη εγκατάστασης µονάδων συµπαραγωγής,

20 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 20 αποτελεί η πιθανότητα πρόκλησης θορύβων από τη λειτουργία των συστηµάτων συµπαραγωγής, που ωστόσο µπορούν να εξαλειφθούν µε τα κατάλληλα µέτρα αποφυγής θορύβου (ηχοπαγίδες), που αποτελούν µέρος του βασικού εξοπλισµού του συστήµατος ΣΗΘ. Συνεπώς, πέρα από τα σηµαντικά πλεονεκτήµατα που απολαµβάνουν τα συστήµατα ΣΗΘ ως προς το βαθµό επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, η απόφασή για την εγκατάστασή τους θα πρέπει να στηρίζεται σε ολοκληρωµένη µελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στη δηµιουργία των προϋποθέσεων για τη φιλική προς το περιβάλλον λειτουργία τους, λαµβάνοντας µέτρα όπως την τοποθέτηση ηχητικής µόνωσης στο σύστηµα, την εγκατάσταση µέσων συλλογής και αποκοµιδής των στερεών και υγρών καταλοίπων, την επιλογή της κατάλληλης τεχνολογίας µε χαµηλές εκποµπές ρύπων, την προσεκτική επιλογή του τόπου εγκατάστασης, την κατασκευή καπνοδόχου υψηλότερης των γειτονικών κτιρίων κ.α. Νέες θέσεις εργασίας, αύξηση απασχόλησης, τόνωση οικονοµικής δραστηριότητας της περιφέρειας: Όπως αναφέρθηκε και προηγουµένως, οι µονάδες συµπαραγωγής είναι συνήθως µικρού µεγέθους, διάσπαρτες και εγκατεστηµένες κοντά σε κατοικηµένες περιοχές, αντίθετα από τους κεντρικούς σταθµούς ηλεκτροπαραγωγής. Αυτή ακριβώς η γεωγραφική διασπορά τους αποτελεί σηµαντικό πλεονέκτηµα για την τόνωση του εργατικού δυναµικού της περιφέρειας, καθώς η δηµιουργία µονάδων ΣΗΘ σε διάφορες πόλεις της χώρας δηµιουργεί νέες θέσεις εργασίας στην κάθε περιοχή, συγκρατεί εκεί το εργατικό δυναµικό και συµβάλλει στην ανάπτυξη της οικονοµικής δραστηριότητας των περιοχών αυτών.

21 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία Βασικές εφαρµογές ΣΗΘ Οι εφαρµογές των συστηµάτων ΣΗΘ µπορούν να διακριθούν στις εξής κύριες κατηγορίες: Σύστηµα ηλεκτρισµού της χώρας Σήµερα, πολλοί σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής µετατρέπονται σε συµπαραγωγικούς προκειµένου να καλύψουν τις θερµικές ανάγκες πόλεων ή οικισµών (τηλεθέρµανση), βιοµηχανιών, µονάδων αφαλάτωσης νερού, θερµοκηπίων, ιχθυοκαλλιεργειών κ.λ.π. που βρίσκονται στην περιοχή τους. Στην Ελλάδα, έχουν κατασκευαστεί συστήµατα τηλεθέρµανσης στην Πτολεµαϊδα, Κοζάνη, Μεγαλόπολη και Αµύνταιο, ύστερα από τροποποίηση των ηλεκτροπαραγωγικών µονάδων της ΕΗ. Εκτός των σταθµών που τροφοδοτούν τα παραπάνω δίκτυα, κανένας άλλος σταθµός της ΕΗ δεν είναι συµπαραγωγικός. Βιοµηχανικός τοµέας 8 Ο τοµέας αυτός καταλαµβάνει το µεγαλύτερο µέρος των εφαρµογών της ΣΗΘ στη χώρα µας. Το σύνολο της εγκαταστηµένης ηλεκτρικής ισχύος των µονάδων βιοµηχανικής συµπαραγωγής είναι 245 MW περίπου και αποτελεί το 2,4% της συνολικής εγκαταστηµένης ισχύος, ενώ το οικονοµικά εκµεταλλεύσιµο δυναµικό στο βιοµηχανικό τοµέα εκτιµάται πάνω από 400 MW 9. Στις βιοµηχανίες µε σηµαντικό δυναµικό συµπαραγωγής εκτελούνται παραγωγικές διεργασίες, που παράγουν ή αποβάλλουν θερµότητα, η οποία είναι σκόπιµο να ανακτάται και να προστίθεται σ εκείνη που παράγεται άµεσα από το σύστηµα συµπαραγωγής. Ορισµένες µάλιστα χηµικές διεργασίες παράγουν καύσιµα αέρια, που µπορούν να αποτελέσουν καύσιµο είτε για τους λέβητες είτε για το ίδιο το σύστηµα συµπαραγωγής. Στον βιοµηχανικό τοµέα, πολλές διεργασίες απαιτούν θερµότητα παράλληλα µε τις ανάγκες για ηλεκτρισµό. Ανάλογα µε τη θερµοκρασία που απαιτείται 10, η συµπαραγωγή µπορεί να 8 Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας (Κ.Α.Π.Ε.) και Zentrum fur rationelle Energieanwendung und Umwelt (ZREU), ΑΘΗΝΑ, Ιούνιος 2001, «Ο ΗΓΟΣ Συστηµάτων Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας», Πρόγραµµα SAVE II 1999, αριθ. συµβολαίου XVII/4.1031/Z/ Ελληνικός Σύνδεσµος Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού & Θερµότητας (ΕΣΣΗΘ) 10 Χρίστος Αθ.Φραγκόπουλος, Ηλίας Π Καρυδογιάννης, Γιάννης Κ. Καραλής, έκδοση Νοεµβρίου 1994 από το Ελληνικό Κέντρο Παραγωγικότητας, ΕΛΚΕΠΑ, στα πλαίσια Ευρωπαϊκού Προγράµµατος SAVE της Ευρωπαϊκής Επιτροπής / Γ ΧVII Ενέργειας. «Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας»

22 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 22 έχει εφαρµογή σε διαφορετικές διεργασίες και παραγωγικές δραστηριότητες. Έτσι, συστήµατα συµπαραγωγής που εµπλέκονται σε διεργασίες χαµηλών θερµοκρασιών (<100 ο C) συναντώνται συνήθως σε εφαρµογές ξήρανσης γεωργικών προϊόντων, θέρµανσης ή ψύξη χώρων, αντίστοιχα για διεργασίες µέτριων θερµοκρασιών, η συµπαραγωγή έχει εφαρµογή στη χαρτοποιία, στην κλωστοϋφαντουργία, στα εργοστάσια ζάχαρης, σε µερικές χηµικές βιοµηχανίες, σε διεργασίες υψηλών θερµοκρασιών ( ο C), η συµπαραγωγή χρησιµοποιείται κυρίως σε χηµικές βιοµηχανίες, ενώ για διεργασίες πολύ υψηλών θερµοκρασιών (>700 ο C), η συµπαραγωγή χρησιµοποιείται συνήθως σε εργοστάσια τσιµέντου, µεταλλουργικές βιοµηχανίες (π.χ. χαλυβουργεία, εργοστάσια παραγωγής αλουµινίου), υαλουργεία, κ.λ.π. Επίσης, η συµπαραγωγή ηλεκτρισµού και θερµότητας µπορεί να έχει εφαρµογή στον κλάδο των αγροτικών τροφίµων, της ζυθοποιίας, της πλινθοποιίας (υψηλό δυναµικό για εφαρµογή ΣΗΘ µε αεριοστρόβιλους και µηχανές εσωτερικής καύσης), στον κλάδο παραγωγής κεραµικών κ.α. Ωστόσο, οι εφαρµογές ΣΗΘ στη βιοµηχανία αναφέρονται κυρίως σε µεγάλα βιοµηχανικά συστήµατα (>50MW), και µόνο στο µέλλον µπορούµε να αναµένουµε την ανάπτυξη µικρότερου και µεσαίου µεγέθους συστηµάτων (1-50MW), µε την ανάπτυξη νέων µικρότερων τεχνολογιών, καινοτόµων σχηµάτων ενεργειακών υπηρεσιών, την αντικατάσταση λεβήτων σε µικρές βιοµηχανίες κ.α. Εµπορικός, κτιριακός τοµέας (τριτογενής τοµέας) Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα συστήµατα ΣΗΘ µικρής κλίµακας που εγκαθίστανται σε ξενοδοχεία µε ικανοποιητικές θερµικές απαιτήσεις και σχετικά σταθερή ζήτηση ηλεκτρισµού, σε νοσοκοµεία όπου παρουσιάζει υψηλή ζήτηση ενέργειας,υψηλό θερµικό φορτίο και όλη η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται µπορεί να χρησιµοποιηθεί επιτόπου, σε πανεπιστηµιουπόλεις µε σταθερά υψηλές απαιτήσεις σε θερµική και ηλεκτρική ενέργεια, σε κολυµβητήρια και γυµναστήρια, εµπορικά κέντρα, σχολεία, κτίρια γραφείων όπου µάλιστα η µεγάλη ζήτηση για θέρµανση το χειµώνα αντισταθµίζεται από την απαίτηση ψυκτικής ισχύος το καλοκαίρι, σε κατοικίες, κ.λ.π., καλύπτοντας ταυτόχρονα τις ανάγκες τους σε ηλεκτρισµό και θερµότητα. Στην Ελλάδα, µονάδα συµπαραγωγής είναι εγκατεστηµένη στο Ηλιακό Χωριό της Λυκόβρυσης και στο Αµερικανικό Κολέγιο της Αγ. Παρασκευής, στην Αττική, λειτουργώντας µε ειδική άδεια ως πειραµατικές, αλλά δεν λειτούργησαν σχεδόν ποτέ, λόγω προβληµάτων συντήρησης και λειτουργίας..

23 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 23 Συµπαραγωγή και βιοµάζα, αγροτικός τοµέας. Αντίθετα από το βιοµηχανικό τοµέα, η συµπαραγωγή δεν χρησιµοποιείται ιδιαίτερα στον αγροτικό κλάδο. Πολύ σπάνια, η συµπαραγωγή εµφανίζεται στον τοµέα αυτό µε την εκµετάλλευση των υπολειµµάτων από τις αγροτικές διεργασίες, όπως για παράδειγµα η αιθανόλη που παράγεται από ανανεώσιµη βιοµάζα (π.χ. κόκκους, σακχαροκάλαµο, κλπ) και είναι καύσιµο κατάλληλο για κινητήρες Otto. Η θερµότητα που ανακτάται χρησιµοποιείται για ξήρανση γεωργικών προϊόντων, θέρµανση σπιτιών, θερµοκηπίων, κλπ. Στην Ελλάδα, εφαρµογή της συµπαραγωγής στον αγροτικό κλάδο 11 συναντάται µόνο στην περίπτωση των Εκκοκιστηρίων Βάµβακος αύλειας, Α.Ε.Β.Ε., όπου έχει εγκατασταθεί ατµοστρόβιλος στα απορρίµµατα από τον εκκοκκισµό του βαµβακιού, τα οποία καίγονται σε ειδικό λέβητα. Ο παραγόµενος ατµός καλύπτει τις θερµικές ανάγκες του συγκροτήµατος και κινεί ατµοστροβιλογεννήτρια ηλεκτρικής ισχύος 500 kw. Όπως έχει εκτιµηθεί, η εκµετάλλευση των απορριµµάτων από τον εκκοκκισµό του βαµβακιού που παράγεται σε όλη τη χώρα ετησίως, ισοδυναµεί, από ενεργειακής πλευράς, µε τόνους πετρελαίου, ποσότητα αρκετή για να καλύψει πλήρως τις θερµικές και µέρους από τις ηλεκτρικές ανάγκες των γεωργικών αυτών µονάδων. Συνεπώς, είναι εµφανής η τεράστια σηµασία που έχει η επέκταση των συστηµάτων αυτών και στους κλάδους αυτούς, αξιοποιώντας την προκύπτουσα βιοµάζα, καύσιµο που άλλωστε ικανοποιεί όλες τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές σήµερα. Πέρα από την δυνατότητα εκµετάλλευσης των γεωργικών υπολειµµάτων, η συµπαραγωγή αποτελεί µια αξιόπιστη µέθοδο διάθεσης και διαχείρισης των αστικών λυµάτων και απορριµµάτων, που στις µεγάλες πόλεις σήµερα συσσωρεύονται µε µεγάλους ρυθµούς δηµιουργώντας σοβαρά προβλήµατα υποβάθµισης του περιβάλλοντος και απειλής της υγείας των κατοίκων των περιοχών αυτών. Η ορθολογική και περιβαλλοντικά αποδεκτή διαχείρισή τους επιτυγχάνεται µε την υγειονοµική ταφή τους και την παραγωγή ενέργειας από το βιοαέριο που εκλύουν. Στην Ελλάδα σήµερα, έχει κατασκευαστεί ένα από τα πιο αξιόλογα παγκοσµίως έργα διαχείρισης των αστικών απορριµµάτων και συµπαραγωγής µε βιοαέριο. Πρόκειται για το σταθµό Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας από βιοαέριο, που είναι 11 Χρίστος Αθ.Φραγκόπουλος, Ηλίας Π Καρυδογιάννης, Γιάννης Κ. Καραλής, έκδοση Νοεµβρίου 1994 από το Ελληνικό Κέντρο Παραγωγικότητας, ΕΛΚΕΠΑ, στα πλαίσια Ευρωπαϊκού Προγράµµατος SAVE της Ευρωπαϊκής Επιτροπής / Γ ΧVII Ενέργειας. «Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας»

24 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 24 εγκατεστηµένος στο Χώρο ιάθεσης Απορριµµάτων (ΧΥΤΑ) στα Άνω Λιόσια 12, και λειτουργεί από το Σεπτέµβριο Έτσι, το βιοαέριο που εκλύεται από τα απορρίµµατα χρησιµοποιείται ως καύσιµο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αρκετής για την ηλεκτροδότηση µιας πόλης κατοίκων, αφού ο συγκεκριµένος σταθµός ΣΗΘ έχει ηλεκτρική ισχύ 14 MW e και θερµική ισχύ 16,5 MW th. Επίσης, ήδη από τα τέλη του 2003 τέθηκε σε δοκιµαστική λειτουργία ο Σταθµός Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας και Θερµότητας από Βιοαέριο, της ΕΥΑΘ, στην Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυµάτων Θεσσαλονίκης (ΕΕΛΘ), στη Σίνδο 13. Με τη λειτουργία του Σταθµού αυτού συµπαραγωγής ηλεκτρικής και θερµικής ενέργειας από βιοαέριο που παράγεται από την αναερόβια χώνευση της ιλύος, η οποία προκύπτει από την επεξεργασία των λυµάτων, αναµένεται να παράγεται ηλεκτρική ενέργεια για την αποκλειστική κάλυψη των αναγκών της ΕΕΛΘ και εκτιµάται ότι θα ανέρχεται σε kwh περίπου ηµερησίως, καλύπτοντας το 47% των απαιτήσεών της σε ενέργεια. Με την ολοκλήρωση της γραµµής χώνευσης µε την οποία θα επιτευχθεί η µεγαλύτερη δυνατή και πλήρης εκµετάλλευσή της προς χώνευση λάσπης για την παραγωγή βιοαερίου, θα είναι δυνατόν να παράγεται ηλεκτρική ενέργεια περίπου kwh ηµερησίως, καλύπτοντας το 86% των καινούργιων απαιτήσεων της ΕΕΛΘ. Τέλος, είναι δυνατή η αξιοποίηση των συστηµάτων Συµπαραγωγής µε την εκµετάλλευση των δασικών και γεωργικών υπολειµµάτων της χώρας (περίπου τόνοι ετησίως), το 25% των οποίων εκτιµάται ότι µπορεί να αξιοποιηθεί για το σκοπό αυτό, δηµιουργώντας ένα σηµαντικό δυναµικό συµπαραγωγής άνω των 400 MW e. Καθώς µάλιστα τα δασικά και γεωργικά αυτά υπολείµµατα είναι διάσπαρτα σε όλη η χώρα, η αξιοποίησή τους από µικρές τοπικές µονάδες ΣΗΘ θα συµβάλλει σηµαντικά στην ικανοποίηση των αναγκών τηλεθέρµανσης και τηλεψύξης σε πολλές αποµακρυσµένες περιοχές. 12 Ελληνικός Σύνδεσµος Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού & Θερµότητας (ΕΣΣΗΘ) 13 περιοδικό «Ενέργεια», άρθρο «ΕΥ ΑΠ: Σταθµός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕΛΘ από βιοαέριο, από τη λάσπη της επεξεργασίας των λυµάτων» (4/12/2003)

25 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία Προβλήµατα και εµπόδια στην ανάπτυξη των συστηµάτων ΣΗΘ στην Ελλάδα σήµερα Η αγορά της Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας στη χώρα µας, µέχρι και σήµερα, δεν έχει αναπτυχθεί ικανοποιητικά. Οι δυσκολίες και τα εµπόδια ποικίλουν, και στη συνέχεια, επιχειρείται η αποτύπωση των βασικών αιτιών 14 που αποτρέπουν την προώθηση της ΣΗΘ στον ελληνικό ενεργειακό τοµέα: Ένα από τα βασικά προβλήµατα που εµποδίζουν την ανάπτυξη και προώθηση των εφαρµογών ΣΗΘ στην Ελλάδα, σήµερα, αποτελεί το ασαφές υπάρχον νοµικό πλαίσιο, και ιδιαίτερα ενόψει των δοµικών αλλαγών που υφίσταται ο ενεργειακός τοµέας σήµερα, µε την απελευθέρωση των αγορών του. Αναφορά σε θέµατα ΣΗΘ γίνεται µόνο έµµεσα, κυρίως στο Ν.2244/94 "Ρύθµιση θεµάτων ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιµες πηγές ενέργειας και από συµβατικά καύσιµα και άλλες διατάξεις", στο Ν.2773/99 που ρυθµίζει θέµατα σχετικά µε την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σύµφωνα µε την Οδηγία 96/92/ΕΕ, καθώς επίσης και στην Οδηγία 2001/77/ΕΕ «για την προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιµες πηγές στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας», στο µέτρο που χρησιµοποιούνται ΑΠΕ για τη ΣΗΘ. Ωστόσο, πρόσφατα, ψηφίστηκε η Οδηγία 2004/8/ΕΚ «για την προώθηση της συµπαραγωγής ενέργειας βάση της ζήτησης για χρήσιµη θερµότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας και για την τροποποίηση της οδηγίας 92/42/ΕΟΚ», η οποία αναµένεται να καλύψει τα όποια κενά στο θέµα της συµπαραγωγής, µετά την ενσωµάτωσή της στο ελληνικό θεσµικό πλαίσιο. Έλλειψη ανταγωνιστικής τιµολογιακής πολιτικής για τη Συµπαραγωγή στον βιοµηχανικό τοµέα. Η υπάρχουσα τιµολόγηση φυσικού αερίου για ΣΗΘ και του τρόπου υπολογισµού της τιµής του, καλύφθηκε από τη ΕΠΑ τον Οκτώβριο του 1999, αλλά λόγω της αβεβαιότητας και της καθυστέρησης οδήγησε σηµαντικά ενεργειακά έργα ΣΗΘ, που επιλέχθηκαν για επιδότηση από το Επιχειρησιακό Πρόγραµµα Ενέργειας του Β ΚΠΣ, στην απένταξη. 14 Ελληνικός Σύνδεσµος Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού & Θερµότητας (ΕΣΣΗΘ)

26 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 26 Παντελής έλλειψη τιµολογιακής πολιτικής για τη Συµπαραγωγή στον τριτογενή τοµέα. Καθυστέρηση του διαγωνισµού διανοµής του φυσικού αερίου για τις µεγάλες πόλεις -πρόσφατα, η διανοµή του φυσικού αερίου σε Θεσσαλονίκη, Λάρισα και Βόλο ανατέθηκε στην Italgas (49%), ενώ για το δίκτυο της Αθήνας η διανοµή ανατέθηκε στη κοινοπραξία Cinergy (USA) και Shellgas (UK)- και δυσκολίες για την περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου διανοµής φυσικού αερίου. Αδυναµία από την πλευρά του ηµοσίου, και κυρίως των φορέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης να αναλάβουν πρωτοβουλίες σε θέµατα συµπαραγωγής, που όπως αναφέρθηκε άλλωστε είναι αποδοτικά για την εξυπηρέτηση τοπικών, αποκεντρωµένων και διάσπαρτων περιοχών. Αυτό έχει ως συνέπεια την ανεπάρκεια στήριξης των έργων ΣΗΘ εκ µέρους των περιφερειακών και τοπικών Αρχών. Η ελλιπής προς το παρόν απελευθέρωση του κλάδου της ενέργειας, παρά τις ισχύουσες νοµοθετικές ρυθµίσεις. Υψηλό τεχνολογικό κόστος και δαπάνες εγκατάστασης συστηµάτων ΣΗΘ. Παντελής απουσία κινήτρων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Ελλιπής ενηµέρωση των ελλήνων µηχανικών σε θέµατα συµπαραγωγής.

27 Ενσωµάτωση της Οδηγίας 2004/8/ΕΚ στην Ελληνική Ενεργειακή Νοµοθεσία 27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η Οδηγία 2004/8/ΕΚ «για την προώθηση της συµπαραγωγής ενέργειας βάση της ζήτησης για χρήσιµη θερµότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας και για την τροποποίηση της Οδηγίας 92/42/ΕΟΚ» Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ύστερα από διαπίστωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου για ανάληψη δράσης µε σκοπό την προώθηση της συµπαραγωγής ενέργειας, έτσι ώστε να αξιοποιηθεί το µεγάλο δυναµικό εξοικονόµησης και να συµβάλει στη βελτίωση της ασφάλειας και του εφοδιασµού στην ΕΕ και την εκπλήρωση των δεσµεύσεων του Κιότο, ανέλαβε την πρωτοβουλία και υπέβαλε πρόταση µε βασικό στόχο την προώθηση της τεχνικής της συµπαραγωγής εντός της ΕΕ. Η πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί στη θέσπιση κοινού πλαισίου που θα προάγει και θα διευκολύνει µε διαφάνεια την εγκατάσταση σταθµών συµπαραγωγής εκεί που υπάρχει ή προβλέπεται ζήτηση ωφέλιµης θερµότητας, επιδιώκοντας βραχυπρόθεσµα την ενίσχυση των υφιστάµενων σταθµών συµπαραγωγής και τη δηµιουργία νέων, ενώ µακροπρόθεσµα, επιδιώκεται η δηµιουργία του απαραίτητου πλαισίου για συµπαραγωγή υψηλής αποδοτικότητας, που θα συµβάλλει στην αειφόρο ανάπτυξη και στον περιορισµό των CO2 και άλλων ουσιών 15. Αντικείµενο της πρότασης ήταν η καθιέρωση κοινών ορισµών για τη συµπαραγωγή και κοινών κριτηρίων για τη συµπαραγωγή υψηλής απόδοσης µέσω του υπολογισµού της εξοικονόµησης πρωτογενούς ενέργειας. Στην πρόταση αυτή διατυπώθηκαν οι υποχρεώσεις των κρατών µελών να διενεργούν αναλύσεις σχετικά µε το εθνικό δυναµικό συµπαραγωγής υψηλής απόδοσης, καθιερωνόταν το σύστηµα «εγγυήσεων προέλευσης», που παρέχει τη δυνατότητα στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από συµπαραγωγή να αποδεικνύουν ότι η ηλεκτρική ενέργεια προέρχεται από συµπαραγωγή, προβλέπονταν διαδικασίες για την αξιολόγηση της αποκτηθείσας πείρας από την εφαρµογή και τη συνύπαρξη των διαφόρων µηχανισµών στήριξης της συµπαραγωγής που χρησιµοποιήθηκαν από τα κράτη µέλη, ορίζονταν αρχές για τη σχέση µεταξύ των ηλεκτροπαραγωγών από συµπαραγωγή και του ηλεκτρικού δικτύου παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς επίσης και οι υποχρεώσεις των κρατών µελών να αξιολογούν τις ισχύουσες διοικητικές διαδικασίες έτσι ώστε να µειωθούν οι διοικητικοί φραγµοί για την ανάπτυξη της συµπαραγωγής. 15

Συµπαραγωγή Η/Θ στη νήσο Ρεβυθούσα ηµήτριος Καρδοµατέας Γεν. ιευθυντήςεργων, Ρυθµιστικών Θεµάτων & Στρατηγικού Σχεδιασµού ΕΣΦΑ Α.Ε. FORUM ΑΠΕ/ΣΗΘ «Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας στην Ελλάδα σήµερα», Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ENERGYRES 2009 FORUM ΑΠΕ/ΕΞΕ Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2009 ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΣΣΗΘ ΠΡΟΕΔΡΟΣ & Δ.Σ. ΙΤΑ α.ε. Τί είναι η Συμπαραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ο ΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ Ο ΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚ ΟΣΗ 1.0 20.12.2007 Α. Πεδίο Εφαρµογής Ο Οδηγός Αξιολόγησης εφαρµόζεται κατά την αξιολόγηση αιτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚΔΟΣΗ 2.0 30.10.2009 Α. Πεδίο Εφαρμογής Ο Οδηγός Αξιολόγησης εφαρμόζεται κατά την αξιολόγηση αιτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Βιομάζα - Δυνατότητες

Βιομάζα - Δυνατότητες Νίκος Πλουμής Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc Προϊστάμενος Τμήματος Θερμοηλεκτρικών Έργων Βιομάζα - Δυνατότητες Οι δυνατότητες ανάπτυξης της βιομάζας στην Ελληνική αγορά σήμερα είναι πολύ σημαντικές: Το δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ

2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ 1. Τηλεθέρμανση / Τηλεψύξη: Ευρωπαϊκή οδηγία 2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΔΗΜ. ΜΟΙΡΑΣ, ΗΛ/ΓΟΣ ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ Περιοχή τηλεθέρμανσης 2009 ΣΗΘΥΑ: : 16

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Δ Η Μ Ο Σ Ι Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Διαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕξέλιξητωνΜικρώνΣυστημάτωνΑΠΕκαιΣΗΘ στην Ελλάδα ενόψει της Νέας Ενεργειακής Πολιτικής. Κώστας Τίγκας Δ/ντης Ενεργειακής Πολιτικής και Σχεδιασμού

ΕξέλιξητωνΜικρώνΣυστημάτωνΑΠΕκαιΣΗΘ στην Ελλάδα ενόψει της Νέας Ενεργειακής Πολιτικής. Κώστας Τίγκας Δ/ντης Ενεργειακής Πολιτικής και Σχεδιασμού ΕξέλιξητωνΜικρώνΣυστημάτωνΑΠΕκαιΣΗΘ στην Ελλάδα ενόψει της Νέας Ενεργειακής Πολιτικής Κώστας Τίγκας Δ/ντης Ενεργειακής Πολιτικής και Σχεδιασμού Η Ενεργειακή Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης 10 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική περίοδος 2014-2020

Προγραμματική περίοδος 2014-2020 «Χρηματοδοτικές ευκαιρίες της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014 2020 για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια» Αθήνα, 27 Νοεμβρίου 2015 Γιάννα Νίκου Προϊσταμένη Μονάδας Α Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ 2244/94 : Ρύθµιση θεµάτων Ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, από Συµβατικά Καύσιµα και άλλες διατάξεις Oί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) - αιολική, ηλιακή, γεωθερµία,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Εφαρμογές Α.Π.Ε. σε Κτίρια και Οικιστικά Σύνολα Μαρία Κίκηρα, ΚΑΠΕ - Τμήμα Κτιρίων Αρχιτέκτων MSc Αναφορές: RES Dissemination, DG

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά 1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1.1 Γενικά Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της Ελληνικής οικονοµίας. Η σηµερινή περίοδος αποτελεί τµήµα µίας µακράς µεταβατικής φάσης προς την «οικονοµία χαµηλού

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Ανδρίτσος. Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008. Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιομηχανίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Νίκος Ανδρίτσος. Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008. Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιομηχανίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Το Ενεργειακό Πρόβλημα των Κυκλάδων: Κρίσιμα Ερωτήματα και Προοπτικές Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008 Γεωθερμικές Εφαρμογές στις Κυκλάδες και Εφαρμογές Υψηλής Ενθαλπίας Μιχάλης Φυτίκας Τμήμα Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις Εδώ και µια εικοσαετία, οι Έλληνες καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί µε τους ηλιακούς θερµοσίφωνες για την παραγωγή ζεστού νερού. Απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης,

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης, ΙΕΝΕ : Ετήσιο 13ο Εθνικό Συνέδριο - «Ενέργεια & Ανάπτυξη 08» (12-13/11-Ίδρυμα Ευγενίδου) Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε Λεβητοστάσια και Εγκαταστάσεις Κλιματισμού Α. Ευθυμιάδης, ρ. Μηχανικός, ιπλ. Μηχ/γος-Ηλ/γος

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

Το smart cascade και η λειτουργία του

Το smart cascade και η λειτουργία του Καινοτομία HITACHI Έξυπνος διαδοχικός ψυκτικός κύκλος (Smart Cascade) Από τον Γιάννη Κονίδη, Μηχανολόγο Μηχανικό Τομέας Συστημάτων Κλιματισμού ΑΒΒ Ελλάδος Το συνεχώς αυξανόμενο κόστος θέρμανσης, με τη

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα εκµετάλλευσης της Θερµικής Ηλιακής Ενέργειας

Συστήµατα εκµετάλλευσης της Θερµικής Ηλιακής Ενέργειας Τριήµερο για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας ΛΑΡΙΣΑ, 29 Νοεµβρίου -1 εκεµβρίου 2007 Συστήµατα εκµετάλλευσης της Θερµικής Ηλιακής Ενέργειας Μ. Μαθιουλάκης Εργαστήριο Ηλιακών & άλλων Ενεργειακών Συστηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Σηµερινή Κατάσταση Ο Εθνικός στόχος για 2010 / 2020 Νοµοθετικό Πλαίσιο Αδειοδοτική διαδικασία Εµπόδια στην Ανάπτυξη των ΑΠΕ

Περιεχόµενα. Σηµερινή Κατάσταση Ο Εθνικός στόχος για 2010 / 2020 Νοµοθετικό Πλαίσιο Αδειοδοτική διαδικασία Εµπόδια στην Ανάπτυξη των ΑΠΕ Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας BiogasIN ΚΑΠΕ Αθήνα, 07 Οκτωβρίου 2011 Ανάπτυξη της Βιοµάζας στην Ελλάδα. Υφιστάµενη Κατάσταση Προοπτικές Ιωάννης Χαραλαµπίδης Ειδικός Επιστήµονας της ΡΑΕ Αθήνα 07.10.2011 1 Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη Τεχνολογίες και Εφαρµογές Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τµήµα υτ. Κρήτης 22-23 Μαΐου 2009, Χανιά Περιφερειακός Σχεδιασµός για την Ενέργεια στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΕΛΒΙΟ Α.Ε. Συστηµάτων Παραγωγής Υδρογόνου και Ενέργειας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ Θ. Χαλκίδης,. Λυγούρας, Ξ. Βερύκιος 2 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Σειρά Πληροφοριακού και εκπαιδευτικού υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 10 11 - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή και τη συντήρηση έργων Α.Π.Ε. με έμφαση στις δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις. Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας

Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις. Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας 1 ο στρατηγικόσυνέδριογιατονκλάδοτηςενέργειας, «ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2011 Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 Ξεν. Holliday Inn, Αττική, 23-24 Οκτωβρίου 2009 ΠΡΑΣΙΝΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Δρ. Γ. Αγερίδης, Α. Ανδρουτσόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Ενέργεια Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα Εναρμόνιση της Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες 1 ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση ΙΑΤΡΙΔΗΣ ΜΗΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 11 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 19 ΜΕΡΟΣ 1 - Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΩΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ... 21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - Η ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗ- ΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Ποιος υποσκάπτει την ανάπτυξη; Δρ. Αλέξανδρος Ζαχαρίου Πρόεδρος Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών 19 Δεκεμβρίου 2012 ΣΕΦ: το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση Ενέργειας στα ηµόσια Νοσοκοµεία

Κατανάλωση Ενέργειας στα ηµόσια Νοσοκοµεία Κατανάλωση Ενέργειας στα ηµόσια Νοσοκοµεία ρ. Ηλίας Σωφρόνης Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας /νση Ενεργειακής Πολιτικής & Σχεδιασµού ιηµερίδα, Αθήνα 14-15/10/2004 15/10/2004 «Ανάπτυξη συστήµατος παρακολούθησης

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη νέας γενιάς σταθµών Ηλεκτροπαραγωγής

Ανάπτυξη νέας γενιάς σταθµών Ηλεκτροπαραγωγής ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. Ανάπτυξη νέας γενιάς σταθµών Ηλεκτροπαραγωγής υνατότητες προσαρµογής υφιστάµενων Μονάδων ΕΗ I. ΚΟΠΑΝΑΚΗΣ Α. ΚΑΣΤΑΝΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗ.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΣΕΕ-Greenpeace-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 2005 Στέλιος Ψωµάς Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, Μάρτιος 2010 Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής Μείωση των εκπομπών ρύπων έως το 2020

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου

Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου Λευτέρης Γιακουμέλος (Φυσικός) Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) Τμήμα Εκπαίδευσης 1 Περιεχόμενα Τεχνολογίες αξιοποίησης του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

αστικά στερεά απορρίµµατα

αστικά στερεά απορρίµµατα υνατότητες ενεργειακής αξιοποίησης βιοαερίου από αστικά στερεά απορρίµµατα Εφαρµογή στον ΧΥΤΑ Ταγαράδων Χριστόδουλος Χατζηδηµούλας, ιευθυντής Λειτουργίας & Συντήρησης Το πρόβληµα των Αστικών Στερεών Απορριµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων

ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων Θεσµικές Ρυθµίσεις για «Αειφόρα Κτίρια σε Αειφόρες Πόλεις: Μηχανισµοί παρακολούθησης και ελέγχου Μαργαρίτα Χονδρού-Καραβασίλη

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά

Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά Γιάννης Βουρδουμπάς ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Φυσικών πόρων και περιβάλλοντος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα κτίρια των ξενοδοχείων στην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες επιτυχίας για την ανάπτυξη της ελληνικήςαγοράςσυσσωµατωµάτων

Παράγοντες επιτυχίας για την ανάπτυξη της ελληνικήςαγοράςσυσσωµατωµάτων Παράγοντες επιτυχίας για την ανάπτυξη της ελληνικήςαγοράςσυσσωµατωµάτων ρ Νικόλαος Καραπαναγιώτης ΚΑΠΕ /νση Τεκµηρίωσης, ιάδοσης και Ανάπτυξης - Marketing nkaras@cres.gr Επικρατέστερες εφαρµογές βιοµάζας-προς-ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΚΠΑΑ) ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Έτη 2008 2009

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΚΠΑΑ) ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Έτη 2008 2009 1 1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΚΠΑΑ) ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Έτη 2008 2009 Βάνια Αρμένη Νομικός, ασκουμένη στο ΕΚΠΑΑ Επιμέλεια: Δρ. Αγγελική Καλλία Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια

υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια Γιώργος Μαρκογιαννάκης ιπλ. Μηχανολόγος - Ενεργειακός Μηχανικός, Μ.Sc. ΚΑΠΕ ιεύθυνση Ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα. Ενέργεια, Περιβάλλον & Εξοικονόμηση Ενέργειας. Αθήνα, πρώην ανατ. αερολιμένας, 11 Απριλίου 2008 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ

Διημερίδα. Ενέργεια, Περιβάλλον & Εξοικονόμηση Ενέργειας. Αθήνα, πρώην ανατ. αερολιμένας, 11 Απριλίου 2008 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ Έκθεση Διημερίδα Ενέργεια, Περιβάλλον & Εξοικονόμηση Ενέργειας Αθήνα, πρώην ανατ. αερολιμένας, 11 Απριλίου 2008 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Ανδρέας Ανδρουτσόπουλος Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

ρ Παρουσίαση τεχνοοικονομικών χαρακτηριστικών και λειτουργιών υφιστάμενου σταθμού βιοαερίου Γιώργος Αντρέου

ρ Παρουσίαση τεχνοοικονομικών χαρακτηριστικών και λειτουργιών υφιστάμενου σταθμού βιοαερίου Γιώργος Αντρέου Εκπαίδευση για το βιοαέριο, 17 Οκτωβρίου Λευκωσία (Κύπρος) ρ Παρουσίαση τεχνοοικονομικών χαρακτηριστικών και λειτουργιών υφιστάμενου σταθμού βιοαερίου Γιώργος Αντρέου Παγκύπριος Σύνδεσμος Παραγωγής Βιοαερίου/Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη τεχνολογιών για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα κτίρια

Ανάπτυξη τεχνολογιών για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα κτίρια ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ και ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΓΓΕΤ με ενσωματωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Πετρέλαιο Κίνησης 21% Μαζούτ 18% Πετρέλαιο Θέρµανσης

Πετρέλαιο Κίνησης 21% Μαζούτ 18% Πετρέλαιο Θέρµανσης «Φυσικό Αέριο στο Μεγάλο Εµπορικό και Βιοµηχανικό Τοµέα της Αττικής: Ανάπτυξη και ιαχείριση Μεγάλων Πελατών περιόδου 2004-2009» 2009» ΕΠΑ Αττικής Νοέµβριος 2010 Αναστάσιος Τόσιος ιευθυντής Τεχνικής Εξυπηρέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Δημήτρης Κουσκουρίδης Διπλ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Α.Π.Θ. & Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός Δ.Π.Θ. Ενεργειακός Σύμβουλος Θεματικές Ενότητες Α. Ενεργειακό ισοζύγιο στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας.

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας. Consultants Construction Renewable energy Tourism investments Finance Τι έιναι η Βιοµάζα Η δηµιουργία εγκατάσταση & λειτουργία σταθµών Βιοµάζας εµπίπτει στις επιχειρήσεις του τοµέα των Ανανεώσιµων Πηγών

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα

Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα Γρηγόριος Θ. Τσιούμαρης Δήμαρχος Πτολεμαΐδας Κοζάνη, 04/09/2009 Το Γενικό Όραμα του Δήμου Πτολεμαΐδας Ο Δήμος Πτολεμαΐδας, δυναμικό ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού κτιρίων The environmental impact of residential heating and cooling systems

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού κτιρίων The environmental impact of residential heating and cooling systems BENCHMARKING SEMINAR ENERGY AND ENVIRONMENT Patras 2012 Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού κτιρίων The environmental impact of residential heating and cooling systems Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή ιαχείριση και Μηχανισµοί Χρηµατοδότησης

Ενεργειακή ιαχείριση και Μηχανισµοί Χρηµατοδότησης Ενεργειακή ιαχείριση και Μηχανισµοί Χρηµατοδότησης Γιώργος Μαρκογιαννάκης ιπλ. Μηχανολόγος Ενεργειακός Μηχανικός, Μ.Sc Τµήµα Κτιρίων Ενεργειακή ιαχείριση Η διαχείριση ενέργειας δεν είναι µόνο ένα τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις στην Αγορά Ηλεκτρισµού της Κύπρου Ενεργειακό Συµπόσιο ΙΕΝΕ 26 Ιανουαρίου 2012 Εισαγωγή Προτού προχωρήσω να αναλύσω το ρόλο της Αρχής Ηλεκτρισµού στο νέο περιβάλλον της απελευθερωµένης Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Το ενεργειακό πρόβλημα προέρχεται από την συνεχώς αυξανόμενη

Το ενεργειακό πρόβλημα προέρχεται από την συνεχώς αυξανόμενη ΤΕΧNΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ «ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΙΚΟΝΑ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ- ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΑΘΗΝΑ, 8-10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010 ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΜΟΝΙΜΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΕΕ Για την 9η Συνεδρία:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής`

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής` ΕΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΕΚ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ Εισηγητής: Γκαβαλιάς Βασίλειος,διπλ μηχανολόγος μηχανικός ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Δ. Παπακωνσταντίνου, Δρ. Δ. Κανελλόπουλος. Αθήνα 31 Μαρτίου 2006 Δ/ΝΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 1

Δρ. Δ. Παπακωνσταντίνου, Δρ. Δ. Κανελλόπουλος. Αθήνα 31 Μαρτίου 2006 Δ/ΝΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 1 Δρ. Δ. Παπακωνσταντίνου, Δρ. Δ. Κανελλόπουλος Διευθυντής ΔΣΠ Τομεάρχης ΔΣΠ Αθήνα 31 Μαρτίου 2006 Δ/ΝΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 1 Περιεχόμενο παρουσίασης Στρατηγική της ΔΕΗ για την Κλιματική Αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

(http://ec.europa.eu/regional_policy/funds/2007/jjj/jessica_en.htm) που αφορά στην

(http://ec.europa.eu/regional_policy/funds/2007/jjj/jessica_en.htm) που αφορά στην ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ Πώς µπορεί να υλοποιηθεί το πρόγραµµα; 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το καλοκαίρι του 2009, παρουσιάστηκε από το τότε Υπουργείο Ανάπτυξης το πρόγραµµα Εξοικονοµώ κατ οίκον το οποίο στόχευε στην ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Χορηγιών για ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ και της Εξοικονόμησης Ενέργειας για τοπικές αρχές και νοικοκυριά

Σχέδια Χορηγιών για ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ και της Εξοικονόμησης Ενέργειας για τοπικές αρχές και νοικοκυριά Σχέδια Χορηγιών για ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ και της Εξοικονόμησης Ενέργειας για τοπικές αρχές και νοικοκυριά Ανδρέας Λιζίδης Υπηρεσία Ενέργειας Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού

Διαβάστε περισσότερα