ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ A ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ A ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ A ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

2 ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ Στην εξέλιξη του νευρικού συστήματος, σημαντική κατεύθυνση αποτέλεσε η εγκεφαλοποίηση, κατά την οποία αναπτύχθηκαν ειδικά αισθητήρια όργανα στο κεφάλι των ζώων, παράλληλα με τα κατάλληλα νευρικά συστήματα στον εγκέφαλο Αυτά τα ειδικά αισθητικά συστήματα, στα οποία περιλαμβάνονται το οπτικό, το ακουστικό, το οσφρητικό και το γευστικό σύστημα, έδωσαν στα ζώα τη δυνατότητα να ανιχνεύουν και να αναλύουν το φως, τον ήχο και τα χημικά σήματα στο περιβάλλον Επιπρόσθετα, εξελίχθηκε το αιθουσιαίο σύστημα, για να σηματοδοτεί τη θέση του εγκεφάλου

3 ΤΟ ΟΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το οπτικό σύστημα ανιχνεύει και ερμηνεύει φωτεινά ερεθίσματα Αποτελεσματικά φωτεινά ερεθίσματα στα σπονδυλωτά είναι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος ανάμεσα στα 400 και τα 700 nm, δηλαδή το ορατό φως Το φως εισέρχεται στον οφθαλμό και πέφτει πάνω στους φωτοϋποδοχείς ενός ειδικευμένου αισθητικού επιθηλίου, του αμφιβληστροειδούς Φωτοϋποδοχείς είναι τα ραβδία και τα κωνία Τα ραβδία έχουν χαμηλό ουδό ανίχνευσης του φωτός και γι αυτό αποδίδουν καλύτερα σε συνθήκες μειωμένου φωτισμού (σκοτοπική) όραση, ωστόσο τα ραβδία ούτε ευκρινή οπτική εικόνα παρέχουν ούτε συμβάλλουν στην έγχρωμη όραση

4 Τα κωνία, αντίθετα, δεν είναι τόσο ευαίσθητα στο φως όσο τα ραβδία, αλλά αποδίδουν καλύτερα σε συνθήκες φωτός της ημέρας (φωτοπική όραση) Τα κωνία συμβάλλουν στη μεγάλη οπτική οξύτητα και στην έγχρωμη όραση Η επεξεργασία των πληροφοριών στον αμφιβληστροειδή γίνεται από τους διάμεσους νευρώνες του αμφιβληστροειδούς, ενώ τα εξερχόμενα σήματα μεταφέρονται στον εγκέφαλο από τους νευράξονες των γαγγλιακών κυττάρων του αμφιβληστροειδούς μέσω των οπτικών νεύρων και των οπτικών ταινιών Η κύρια οπτική οδός περνά από το έξω γωνατώδη πυρήνα του θαλάμου, κατευθυνόμενη προς τις οπτικές υποδεκτικές περιοχές του φλοιού των εγκεφαλικών ημισφαιρίων

5 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

6 ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΥ Το τοίχωμα του βολβού του οφθαλμού σχηματίζεται από τρείς συγκεντρικές στοιβάδες Η εξωτερική στιβάδα είναι ο ινώδης χιτώνας, στον οποίο περιλαμβάνονται ο διαφανής κερατοειδής χιτώνας, με το επιθήλιό του, τον επιπεφυκότα, και ο αδιαφανής σκληρός χιτώνας Η μεσαία στιβάδα είναι ο αγγειώδης χιτώνας, που περιλαμβάνει την ίριδα και τον χοριοειδή χιτώνα Η ίριδα περιέχει τόσο ακτινωτά όσο και κυκλικά προσανατολισμένες λείες μυϊκές ίνες, οι οποίες συνιστούν τον διαστολέα και τον σφιγκτήρα της κόρης

7 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

8 Η ίριδα σχηματίζει ένα διάφραγμα για να ελέγξει το μέγεθος της κόρης Ο διαστολέας ενεργοποιείται από το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και ο σφιγκτήρας από το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα (κοινό κινητικό νεύρο) Ο χοριοειδής είναι πλούσιος σε αιμοφόρα αγγεία, που τροφοδοτούν τις εξωτερικές στιβάδες του αμφιβληστροειδούς Οι εσωτερικές στιβάδες του αμφιβληστροειδούς τρέφονται από κλάδους της κεντρικής αρτηρίας και από τις φλέβες του αμφιβληστροειδούς, τα αγγεία αυτά ακολουθούν την πορεία του οπτικού νεύρου

9 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

10 Η έσω στιβάδα του οφθαλμού είναι ο νευρικός χιτώνας, ο αμφιβληστροειδής Το λειτουργικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς καλύπτει το σύνολο του οπίσθιου οφθαλμού, εκτός από το τυφλό σημείο το οποίο είναι η θηλή του οπτικού νεύρου Η οπτική οξύτητα είναι μέγιστη στο κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς, την ωχρή κηλίδα Ο κεντρικός βολβός είναι ένα εντύπωμα σαν κοίλωμα στο μέσον της κηλίδας, όπου εστιάζονται οι οπτικοί στόχοι, είναι το σημείο εστίασης ή το σημείο όπου εστιάζονται οι ακτίνες του φωτός όταν οι οφθαλμοί είναι στραμμένοι σε έναν οπτικό στόχο που παρουσιάζει ενδιαφέρον

11 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

12 Εκτός από τον αμφιβληστροειδή, ο οφθαλμός περιλαμβάνει τον κρυσταλλοειδή φακό, για να εστιάζει το φως στον αμφιβληστροειδή, μελαγχρωστική για να μειώνει τη διάχυση του φωτός, καθώς και υγρά που ονομάζονται υδατοειδές υγρό και υαλώδες σώμα και βοηθούν στη διατήρηση του σχήματος του οφθαλμού Οι εξωτερικά προσφυόμενοι εξωτερικοί οφθαλμικοί μύες κατευθύνουν τον οφθαλμό σε έναν κατάλληλο οπτικό στόχο

13 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

14 Τον φακό συγκρατούν στη θέση του πίσω από την ίριδα οι κρεμαστήριοι σύνδεσμοι ή ζωνιαίες ίνες οι οποίοι προσφύονται στο τοίχωμα του οφθαλμού με το ακτινωτό σώμα Όταν οι ακτινωτοί μύες χαλαρώνουν, η τάση που ασκούν οι κρεμαστήριοι σύνδεσμοι τείνει να επιπεδώσει τον φακό Όταν οι ακτινωτοί μύες συσπώνται, ελαττώνεται η τάση στους κρεμαστήριους συνδέσμους, επιτρέποντας στον φακό να πάρει πιο σφαιρικό σχήμα, λόγω των ελαστικών ιδιοτήτων του Οι ακτινωτοί μύες ενεργοποιούνται από το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα μέσω του κοινού κινητικού νεύρου

15 Η διάχυση του φωτός μέσα στον οφθαλμό ελαχιστοποιείται χάρις στη μελαγχρωστική, ο χοριοειδής περιέχει άφθονη μελαγχρωστική Επιπρόσθετα, η πιο εξωτερική στιβάδα του αμφιβληστροειδούς είναι ένα επιθήλιο που περιέχει μελαγχρωστική Εκτός από την απορρόφηση του φωτός, τα μελανόχρωμα κύτταρα του μελάγχρου επιθηλίου του αμφιβληστροειδούς παρεμβαίνουν στην ανακύκλωση των εξωτερικών τμημάτων των φωτοϋποδοχέων και στην αναγέννηση της ροδοψίνης

16 Ο χώρος γύρω από την ίριδα είναι γεμάτος με υδατοειδές υγρό, το οποίο είναι ένα διαυγές υγρό, παρόμοιο με το ΕΝΥ Το υδατοειδές υγρό εκκρίνεται ενεργητικά από τις ακτινοειδείς προβολές, οι οποίες σχηματίζουν ένα επιθήλιο που βρίσκεται πίσω από την ίριδα και προβάλλει μέσα σε ένα χώρο που ονομάζεται οπίσθιος θάλαμος Το υδατοειδές υγρό διασχίζει τον οπίσθιο θάλαμο, που περνά από την κόρη και καταλήγει στον πρόσθιο θάλαμο Στην συνέχεια απορροφάται από τον σωλήνα του Schlemm και επιστρέφει στη φλεβική κυκλοφορία

17 Ανισορροπία ανάμεσα στην έκκριση και την απορρόφηση του υδατοειδούς υγρού μπορεί να αυξήσει την ενδοφθάλμια πίεση, πράγμα που απειλεί τη βιωσιμότητα του αμφιβληστροειδούς Η πάθηση αυτή είναι γνωστή ως γλαύκωμα Η απορρόφηση μπορεί να αυξηθεί χειρουργικά, ενώ η έκκριση μπορεί να μειωθεί με φαρμακευτική αγωγή Τα χολινεργικά φάρμακα, όπως η πιλοκαρπίνη, η οποία μικραίνει την κόρη, βοηθούν μειώνοντας την αντίσταση στην παροχέτευση του υδατοειδούς υγρού

18 Ο χώρος πίσω από το φακό περιέχει ένα πηκτοειδές υλικό, το υαλώδεις σώμα ανακυκλώνεται με πολύ αργό ρυθμό Οι εξωτερικοί οφθαλμικοί μύες εισέρχονται στον σκληρό χιτώνα από την έκφυσή τους στον οστέινο κόγχο

19 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ Ο οφθαλμός, συχνά, συγκρίνεται με φωτογραφική μηχανή, και τα δύο είναι μηχανισμοί που συλλαμβάνουν εικόνες χρησιμοποιώντας ένα σύστημα φακών για να εστιάσουν το φως σε μια φωτοευαίσθητη επιφάνεια Η ποιότητα της εικόνας ενισχύεται με τη χρήση ενός διαφράγματος που μειώνει το αποτέλεσμα της σφαιρικής απόκλισης του φακού και αυξάνει το βάθος πεδίου Το διάφραγμα ελέγχει επίσης την ποσότητα του εισερχόμενου φωτός Ο οφθαλμός όπως και η φωτογραφική μηχανή, παράγει ένα ανεστραμμένο είδωλο του αντικειμένου Η αναστροφή προκαλείται από το χιασμό των ακτίνων του φωτός σε ένα κομβικό σημείο μέσα στο φακό Το είδωλο αναστρέφεται και οριζόντια και κατακόρυφα

20 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

21 Η ικανότητα του φακού να κάμψει το φως ονομάζεται διαθλαστική ισχύς του φακού Μονάδα μέτρησης της διαθλαστικής ισχύος είναι η διοπτρία Προκειμένου να εστιαστεί ένα είδωλο στον αμφιβληστροειδή, το φώς, που προέρχεται από ένα σημείο του αντικειμένου και διέρχεται από τον κερατοειδή και τον φακό, πρέπει να διαθλάται ακριβώς τόσο ώστε να πέφτει στο αντίστοιχο σημείο του αμφιβληστροειδούς Ο κερατοειδής είναι η κύρια διαθλαστική επιφάνεια του οφθαλμού, έχει διαθλαστική ισχύ 43 διοπτριών Εν τούτοις, ο φακός συμμετέχει αποφασιστικά στην εστίαση του ειδώλου στον αμφιβληστροειδή, καθώς η διαθλαστική ισχύς του μπορεί να ποικίλλει από διοπτρίες Η διαθλαστική ισχύς του φακού μεταβάλλεται με αλλαγές στο σχήμα του φακού, μέσω χάλασης ή σύσπασης των ακτινωτών μύών Προσαρμογή είναι η διεργασία με την οποία η συστολή του ακτινωτού μυός καθιστά τον φακό πιο σφαιρικό Το αποτέλεσμα της προσαρμογής είναι να εστιάζονται στον αμφιβληστροειδή οι εικόνες των κοντινών αντικειμένων

22 Με την πάροδο των ετών ο φακός χάνει προοδευτικά την ελαστικότητά του Αυτή η απώλεια μειώνει την ικανότητα του οφθαλμού για προσαρμογή Η οπτική αυτή διαταραχή ονομάζεται πρεσβυωπία Άλλες συνήθεις διαταραχές στην ικανότητα εστίασης είναι η μυωπία, η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός Στην μυωπία (κοντινή όραση), τα είδωλα εστιάζονται μπροστά από τον αμφιβληστροειδή, διότι ο φακός είναι δυσανάλογα μακρύς για το διαθλαστικό σύστημα Στην υπερμετρωπία (μακρινή όραση) τα είδωλα εστιάζονται πίσω από τον αμφιβληστροειδή, διότι ο οφθαλμός είναι βραχύς σε σχέση με το διαθλαστικό σύστημα Ο αστιγματισμός είναι αποτέλεσμα ασύμμετρης εστίασης, συνήθως διότι ο κερατοειδής δεν έχει ακτινωτή συμμετρία

23 Ο ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗΣ Η πλέον εξωτερική από τις 10 στιβάδες του αμφιβληστροειδούς είναι το μελάγχρουν επιθήλιο. Τα μελανόχρωμα κύτταρα συλλαμβάνουν το διαχεόμενο φως. Επίσης φαγοκυτταρώνουν κομμάτια μεμβράνης που αποβάλλονται από τα εξωτερικά τμήματα των ραβδοφιόρων και των κωνιοφόρων κυττάρων Οι ουσίες που διακινούνται ανάμεσα στους φωτοϋποδοχείς και στα αιμοφόρα αγγεία του χοριοειδούς χιτώνα πρέπει να περάσουν μέσα από τη στιβάδα των μελαγχρωστικών κυττάρων Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ μελαγχρωστικών κυττάρων και φωτοϋποδοχέων είναι πολύ σημαντικές για την οπτική λειτουργία Τα επιμέρους φωταδεκτικά κύτταρα είναι δυνατόν να επιμεριστούν σε τρεις περιοχές : το εξωτερικό τμήμα, το εσωτερικό τμήμα και τη συναπτική απόληξη. Το εξωτερικό τμήμα περιέχει μια στοίβα από μεμβρανικά δισκία, πλούσια σε φωτοχρωστική. Το εσωτερικό τμήμα συνδέεται με το εξωτερικό τμήμα μέσω ενός τροποποιημένου κροσσού, που περιέχει εννέα ζεύγη μικροσωληναρίων, αλλά στερείται των δύο ζευγών κεντρικών μικροσωληναρίων που απαντούν στους περισσότερους κροσσούς Το εσωτερικό τμήμα του φωτοδεκτικού κυττάρου περιέχει τον πυρήνα, μιτοχόνδρια και άλλα οργανίδια Η συναπτική απόληξη συνδέεται με ένα ή περισσότερα δίπολα κύτταρα

24 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

25 Το ραβδίο είναι τόσο ευαίσθητο στο φως, που μπορεί να αποκριθεί σε ένα και μόνο φωτόνιο Η μεγαλύτερη ευαισθησία των ραβδίων έναντι των κωνίων οφείλεται εν μέρει στα μακρά εξωτερικά τμήματα των ραβδίων Κατά συνέπεια, τα ραβδία περιέχουν περισσότερη φωτοχρωστική, η οποία είναι απλωμένη σε μια μονομοριακή στιβάδα για κάθε δισκίο του εξωτερικού τμήματος Η χρωστική είναι η ροδοψίνη, που αποτελείται από μια χρωμοφόρο ουσία, τη ρετινάλη, και μια πρωτεΐνη την οψίνη Η ρετινάλη είναι αλδεϋδική μορφή της βιταμίνης Α Στο σκοτάδι, η ρετινάλη είναι δεσμευμένη στην οψίνη με τη μορφή 11-cis-ρετινάλης Η απορρόφηση φωτός προκαλεί μετατροπή προς τη μορφή ολο-trans-ρετινάλης, η οποία δεν δεσμεύεται πια στην οψίνη Προκειμένου να αναγεννηθεί η φωτοχρωστική, η ολο-transρετινάλη πρέπει να μεταφερθεί στη στιβάδα των μελανόχρωμων κυττάρων, να αναχθεί, να ισομερισθεί και να εστεροποιηθεί

26 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

27 Τα κωνία περιέχουν και αυτά 11-cis-ρετινάλη προσδεδεμένη σε μια οψίνη Ωστόσο απαντούν τρείς διαφορετικές οψίνες κωνίων σε τρείς διαφορετικούς τύπους κωνίων, καθεμία από τις οποίες είναι ευαίσθητη σε ένα διαφορετικό τμήμα του φάσματος του ορατού φωτός Ένας τύπος κωνίου αποκρίνεται καλύτερα στο μπλε φως (420nm), ένας άλλος στο πράσινο (531nm) και ο τρίτος στο κόκκινο (558nm) Η παρουσία τριών τύπων κωνίων παρέχει στον αμφιβληστροειδή τον μηχανισμό για τριχρωματική έγχρωμη όραση Το φως προκαλεί μια σειρά μετατροπών στη φωτοχρωστική των κωνίων, οι μετατροπές αυτές μοιάζουν με τις ανάλογες διαδοχικές φάσεις στα ραβδία, αλλά οι αντιδράσεις και οι ανάκτηση ολοκληρώνονται ταχύτερα

28 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

29 Τα κωνία είναι περισσότερο συγκεντρωμένα στο κεντρικό βόθρο, όπου όλοι οι υποδοχείς είναι κωνία Αυτή είναι και η περιοχή του αμφιβληστροειδούς που παρέχει την μέγιστη οπτική οξύτητα Στον κεντρικό βόθρο, ο αμφιβληστροειδής είναι πιο λεπτός αποτελούμενος από τις (4) μόνο εξωτερικές στιβάδες, έτσι το είδωλο επιτυγχάνει στο σημείο αυτό την υψηλότερη ποιότητα Τα ραβδία είναι περισσότερο συγκεντρωμένα στην παρά το βόθρο περιοχή Δεν υπάρχουν φωτοϋποδοχείς στην οπτική θηλή, που είναι το σημείο που συγκλίνουν οι νευράξονες των γαγγλιακών κυττάρων για να βγουν από τον οφθαλμό με τη μορφή του οπτικού νεύρου Η οπτική θηλή βρίσκεται στον έσω αμφιβληστροειδή Συνεπώς, το μέρος του οπτικού πεδίου που θα απεικονιζόταν στο τυφλό σημείο θα αντιστοιχούσε στην κροταφική πλευρά του οπτικού πεδίου του συγκεκριμένου οφθαλμού Το τυφλό σημείο δε γίνεται αντιληπτό στη διοφθάλμια όραση, διότι την περιοχή του οπτικού πεδίου που αδυνατεί να δεί το τυφλό σημείο στον έναν οφθαλμό την βλέπει ο άλλος οφθαλμός, αφού το φως πέφτει στην κροταφική πλευρά εκείνου του αμφιβληστροειδούς

30 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

31 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟΝ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗ Η πλέον άμεση οδός για τη ροή πληροφοριών μέσα από τον αμφιβληστροειδή είναι η οδός από τους φωτοϋποδοχείς στα δίπολα κύτταρα και στη συνέχεια, στα γαγγλιακά κύτταρα Τα γαγγγλιακά κύτταρα προωθούν τις εξερχόμενες από τον οφθαλμό πληροφορίες προς τον θάλαμο

32 Οι νευρικές οδοί στον αμφιβληστροειδή διακρίνονται σε οδούς ραβδίων και οδούς κωνίων Η σύγκλιση από φωτοϋποδοχείς προς δίπολα κύτταρα είναι μεγαλύτερη στους οδούς των ραβδίων από ότι στους οδούς των κωνίων Αυτή η σύγκλιση αυξάνει την ευαισθησία των οδών των ραβδίων Οι οδοί των κωνίων παρουσιάζουν σύγκλιση πολύ μικρότερου βαθμού, εναρμονιζόμενες με το ρόλο τους στην οπτική οξύτητα

33 Επειδή τα φωτοδεκτικά κύτταρα και πολλοί από τους διάμεσους νευρώνες του αμφιβληστροειδούς έχουν βραχείες αποφυάδες, δεν απαιτούνται δυναμικά ενεργείας για τη μετάδοση πληροφοριών στο επόμενο κύτταρο του κυκλώματος Αντί αυτού, τοπικά δυναμικά μεταβάλλουν την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών, οι οποίοι, με τη σειρά τους, διενεργούν τη μετάδοση πληροφοριών Στο σκοτάδι, τα φωτοδεκτικά κύτταρα έχουν ανοιχτούς διαύλους Na, πράγμα που προκαλεί ρεύμα σκότους και κατά συνέπεια τονική απελευθέρωση νευροδιαβιβαστή πάνω στα δίπολα και στα οριζόντια κύτταρα Όταν απορροφάται φως κλείνουν οι δίαυλοι Na, πράγμα που οδηγεί σε υπερπόλωση των φωτοδεκτικών κυττάρων και σε μείωση της απελευθέρωσης του διαβιβαστή, που πιθανώς είναι το γλουταμινικό οξύ

34 Σε αυτή την επεξεργασία πληροφοριών συμμετέχει ένας μηχανισμός ενίσχυσης, που στηρίζεται σε ένα σύστημα δεύτερου αγγελιοφόρου Η κυκλική μονοφωσφορική γουανοσίνη (cgmp) διατηρεί τους διαύλους Na σε ανοιχτή στερεοδιάταξη Το φως ενεργοποιεί μια πρωτεΐνη G, που ονομάζεται μεταγωγίνη, στη φωτοδεκτική μεμβράνη, με τη μετατροπή της τριφωσφορικής γουανοσίνης (GTP) σε διφωσφορική γουανοσίνη (GTP) Η μεταγωγίνη με τη σειρά της, ενεργοποιεί μια φωσφοδιεστεράση η οποία υδρολύει την cgmp Αυτό προκαλεί κλείσιμο των διαύλων Na και υπερπόλωση της μεμβράνης

35 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

36 ΚΕΝΤΡΟΜΟΛΕΣ ΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΤΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ Τα οπτικά νεύρα από τους δύο οφθαλμούς συγκλίνουν στο οπτικό χίασμα Εκεί χιάζονται κάποιες από τις ίνες του οπτικού νεύρου, ενώ μερικές άλλες συνεχίζουν τη πορεία τους προς τα πίσω, παραμένοντας στην ίδια πλευρά με τον οφθαλμό προέλευσή τους Οι χιαστές ίνες προέρχονται από τα ρινικά ημιμόρια των δύο αμφιβληστροειδών Οι αχίαστες ίνες προέρχονται από τα κροταφικά ημιμόρια Λόγω της διάταξης αυτής, κάθε οπτική ταινία περιέχει και χιαστές και αχίαστες ίνες

37 ΕΞΩ ΓΟΝΑΤΩΔΕΣ ΠΥΡΗΝΑΣ Οι περισσότεροι νευρώνες στον έξω γονατώδη πυρήνα προβάλλουν στον οπτικό φλοιό, εν τούτοις, μερικοί από αυτούς είναι διάμεσοι νευρώνες Ένας δεδομένος νευρώνας στον ΕΓΠ δέχεται το επικρατούν μήνυμα από ένα ή λίγα γαγγλιακά κύτταρα του αμφιβληστροειδούς και οι αποκρίσεις του μοιάζουν με εκείνες των γαγγλιακών κυττάρων Ωστόσο, οι νευρώνες του ΕΓΠ, δέχονται μηνύματα και από άλλες περιοχές πλην του αμφιβληστροειδούς Στις περιοχές αυτές περιλαμβάνονται ο οπτικός φλοιός, διάφοροι πυρήνες του στελέχους και ο δικτυωτός πυρήνας του θαλάμου Ανασταλτικές επιδράσεις προερχόμενες από το εγκεφαλικό στέλεχος ή τον δικτυωτό πυρήνα μπορούν να εμποδίσουν τα οπτικά σήματα να φθάσουν στο φλοιό ή μπορούν να τα μειώσουν Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, ο ΕΓΠ λειτουργεί ως ηθμός για τις οπτικές πληροφορίες πριν αυτές φθάσουν στον οπτικό φλοιό

38 ΤΑΙΝΙΩΤΟΣ ΦΛΟΙΟΣ Η οπτική ακτινοβολία καταλήγει κυρίως στη στιβάδα IV του πρωταταγούς οπτικού φλοιού Οι πυκνές νευραξονικές απολήξεις σχηματίζουν μια λευκή ράβδωση (την ταινία Gennari), που μπορεί να γίνει χονδρικά ορατή και που δίνει το όνομα ταινιωτός φλοιός στη συγκεκριμένη περιοχή του φλοιού Οι προβολές από τις μεγαλοκυτταρικές και τις μικροκυτταρικές στιβάδες του ΕΓΠ είναι ξεχωριστές και οι νευράξονες που μεταφέρουν πληροφορίες από τους δύο οφθαλμούς καταλήγουν σε εναλλασόμενα τμήματα του φλοιού που ονομάζονται στήλες οφθαλμικής επικράτησης Καταγραφές από νευρώνες στο πεδίο 17 δείχνουν ότι ένας δεδομένος νευρώνας δέχεται συνήθως μήνυμα και από τους δύο οφθαλμούς, αν και ο ένας οφθαλμός είναι ο επικρατών

39 Ο αμφιβληστροειδής χαρτογραφείται πάνω στον οπτικό φλοιό (αμφιβληστροειδοτοπικός χάρτης) Η περιοχή της ωχρής κηλίδας αντιπροσωπεύεται στον ινιακό πόλο, και σε κάποια έκταση, και σε κάποια έκταση, πρόσθια από αυτόν Ο υπόλοιπος (αμφιβληστροειδής ) αντιπροσωπεύεται ακόμη πιο πρόσθια κατά μήκος της έσω πλευρά που ινιακού λοβού Λόγω των απαιτήσεων της οπτικής οξύτητας

40 Οι περισσότεροι νευρώνες του ταινιωτού φλοιού αποκρίνονται καλύτερα σε επιμήκεις φωτεινές πηγές Ένας ορθογώνιος οπτικός στόχος ή το χείλος μιας επιφάνειας προκαλούν πολύ εντονότερη απόκριση από ότι ένα μικρό σημάδι Ο προσανατολισμός του ερεθίσματος είναι σημαντικός παράγοντας Όλοι οι νευρώνες σε μια περιοχή του ταινιωτού φλοιού κάθετη προς τη φλοιϊκή επιφάνεια

41 ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Ο ταινιωτός ή πρωτοταγής οπτικός φλοιός δέχεται οπτικές πληροφορίες από τον ΕΓΠ και αρχίζει την ανάλυσή τους Ο Τ.Φ. συνδέεται με πολλές άλλες περιοχές του φλοιού, γνωστές ως μη ταινιωτός οπτικός φλοιός που συμμετέχουν στην περαιτέρω επεξεργασία των οπτικών πληροφοριών Οι φλοιϊκές αυτές περιοχές διασυνδέονται με άλλους πυρήνες του θαλάμου

42 ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΗ ΟΡΑΣΗ Είναι η διοφθάλμια αντίληψη του βάθους Στηρίζεται σε μικρές διαφορές ανάμεσα στα είδωλα των δυο οφθαλμών, τέτοιες ώστε ένας δεδομένος νευρώνας του φλοιού να έχει το υποδεκτικό του πεδίο σε σημεία των δυο αμφιβληστροειδών που δε θα είναι απόλυτα αντίστοιχα Αυτό παρέχει στον εγκέφαλο ένα μήνυμα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκτίμηση διαφορών στην απόσταση αντικειμένων

43 Η έγχρωμη όραση στηρίζεται στη διάκριση των μηκών κύματος του φωτός Τα γαγγγλιακά κύτταρα του αμφιβληστροειδούς και οι νευρώνες του ΕΓΠ μπορεί να ανταποκρίνονται, ειδικά σε ένα μήκος κύματος και να αναστέλλονται από κάποιο άλλο Τα κύτταρα αυτά ονομάζονται νευρώνες φασματικού ανταγωνισμού

44 ΤΟ ΑΝΩ ΔΙΔΥΜΙΟ Είναι μια στιβαδωτή δομή του μέσου εγκεφάλου που λειτουργεί ως οπτικό κέντρο και ως κέντρο συντονισμού για αντανακλαστικά προσανατολισμού που εκδηλώνονται ως απόκριση σε οπτικά, ακουστικά και σωματικά ερεθίσματα Οι τρείς ραχιαίες στιβάδες παρεμβαίνουν στην οπτική επεξεργασία, ενώ οι τέσσερις βαθύτερες στιβάδες επεξεργάζονται και άλλες αισθητικές πληροφορίες Τα γαγγλιακά κύτταρα του αμφιβληστροειδούς προβάλλουν στις επιφανειακές στιβάδες του άνω διδυμίου Το άνω διδύμιο δέχεται επίσης μια προβολή από το φλοιό των εγγεφαλικών ημισφαιρίων Έτσι τα οπτικά μηνύματα προς το άνω διδύμιο αφορούν την ανίχνευση κίνησης και την ένταση του φωτός Τα εξερχόμενα μηνύματα από τις ανώτερες στιβάδες του άνω διδυμίου επηρεάζουν την οπτική επεξεργασία στο φλοιό Πειράματα σε ζώα δείχνουν ότι το άνω διδύμιο είναι σημαντικό για το καθορισμό της θέσης των αντικειμένων στον οπτικό χώρο, ενώ στο φλοιό καθορίζεται η ταυτότητα των αντικειμένων

45 ΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το ακουστικό σύστημα έχει εξελικτικά διαμορφωθεί έτσι ώστε να προσλαμβάνει και να αναλύει ήχους Η ακοή έχει μεγάλη σημασία όχι μόνο για την αναγνώριση σημάτων από το περιβάλλον, αλλά και για την επικοινωνία και ιδιαίτερα για τη γλώσσα στον άνθρωπο

46 ΗΧΟΣ Ο ήχος παράγεται από εναλλασσόμενα κύματα πίεσης στον αέρα Τα ηχητικά κύματα συνίστανται στο άθροισμα ενός συνόλου ημιτονοειδών κυμάτων με το κατάλληλο εύρος και με την κατάλληλη συχνότητα και φάση Έτσι ο ήχος μπορεί να θεωρηθεί ως μείξη καθαρών τόνων Το ανθρώπινο ακουστικό σύστημα λειτουργεί ως ηθμός ευαίσθητος σε καθαρούς τόνους μέσα σε ένα φάσμα συχνοτήτων από περίπου Hz Ο ουδός ποικίλλει ανάλογα με τη συχνότητα Η ένταση του ήχου μετρείται σε decibel ή db, τα οποία εκφράζονται με βάση ένα επίπεδο αναφοράς για την ηχητική πίεση, συχνά dyne/cm2 τον ουδό της ακοής Ο τύπος για την ένταση του ήχου είναι: ΠΙΕΣΗ ΗΧΟΥ(dB) = 20 log(p/pr)

47 Το ους παρουσιάζει μέγιστη ευαισθησία σε τόνους από 1000 έως 3000 Hz Στις συχνότητες αυτές, ο ουδός είναι εξ ορισμού 0 db Ο ουδός είναι ψηλότερος σε συχνότητες μικρότερες από 1000 Hz και μεγαλύτερες από 3000 Hz Για παράδειγμα, ο ουδός στα 100 Hz είναι περίπου 40 db Η ομιλία έχει ένταση περίπου 65 db Βλάβη της ακουστικής συσκευής μπορεί να προκληθεί από ήχους που ξεπερνούν τα 100 db, ενώ πιέσεις ήχου που ξεπερνούν τα 120 db προκαλούν δυσφορία

48 ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΩΤΟΣ Το ους διαιρείται σε τρια μέρη, στο έξω ους, στο μέσο ους και στο έσω ους Στο έξω ους περιλαμβάνονται το πτερύγιο και ο έξω ακουστικός πόρος, ο αυλός του οποίου οδηγεί (μέσα από τον ακουστικό δίαυλο) στην έξω επιφάνεια του τυμπανικού υμένα Ο ακουστικός δίαυλος περιέχει αδένες που εκκρίνουν κυψελίδα, μια κηροειδή ουσία η οποία προστατεύει το αφτί από εισβολή εντόμων

49 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

50 Το μέσο ους είναι μια κοιλότητα που εκτείνεται επί τα εντός του τυμπανικού υμένα Περιλαμβάνει μια αλυσίδα οσταρίων, τη σφύρα τον άκμονα και τον αναβολέα, τα οποία συνδέουν τον τυμπανικό υμένα με έναν υμένα που καλύπτει την ωοειδή θυρίδα ένα άνοιγμα προς το έσω ους Ένα δεύτερο άνοιγμα ανάμεσα στο μέσο και στο έσω ους επίσης καλυπτόμενο από τον δευτερεύοντα τυμπανικό υμένα, είναι η στρογγύλη θυρίδα Το μέσο ους διαθέτει δύο μυς, τον τείνοντα το τύμπανο μυ και τον μυ του αναβολέα, ο πρώτος προσφύεται στη σφύρα και δεύτερος στον αναβολέα Η συστολή των μυών του μέσου ωτός καταστέλλει τις κινήσεις της αλυσίδας των οσταρίων Η ακουστική σάλπιγγα παρέχει ένα άνοιγμα από το μέσο ους προς τον ρινοφάρυγγα, επιτρέποντας την εξισορρόπηση της πίεσης ανάμεσα στο περιβάλλον και στο μέσο ους

51 Το έσω ους είναι μια κοιλότητα μέσα στο κροταφικό οστούν και περιέχει τον κοχλία και την αιθουσαία συσκευή Ο κοχλίας είναι το όργανο της ακοής και σχηματίζεται από στοιχεία του οστέινου λαβυρίνθου και του υμενώδους λαβυρίνθου Ο χώρος στον οστέινο λαβύρινθο αμέσως μέσα από την ωοειδή θυρίδα είναι η αίθουσα

52 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

53 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

54 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

55 Ο κοχλίας είναι μια σπειροειδής δομή σχηματιζόμενη με διαίρεση του οστέινου λαβυρίνθου σε δύο διαμερίσματα Το χώρισμα μεταξύ των δύο διαμερισμάτων σχηματίζεται από ένα τμήμα του υμενώδους λαβυρίνθου που ονομάζεται κοχλιακός πόρος ή μέση κλίμακα Το τμήμα του οστέινου λαβύρινθου το οποίο αποτελεί συνέχεια της αίθουσας είναι η κλίμακα της αίθουσας Αυτή εκτείνεται κατά μήκος των δυόμιση στροφών του ανθρώπινου κοχλία μέχρι το τέλος του κοχλιακού πόρου Στο σημείο αυτό, η κλίμακα της αίθουσας συνδέεται με την κλίμακα του τυμπάνου, μέσω ενός χώρου που ονομάζεται ελικότρημα Η κλίμακα του τυμπάνου ακολουθεί την ίδια ελικοειδή πορεία, επιστρέφοντας στην οστέινη μεσόφαση με το μέσο ους, και καταλήγει στον δευτερεύοντα τυμπανικό υμένα, που καλύπτει τη στρογγύλη θυρίδα Η βάση του κοχλία είναι κοντά στην ωοειδή και στη στρογγύλη θυρίδα και η κορυφή του είναι το ελικότρημα Ο οστέινος πυρήνας του κοχλία είναι η άτρακτος (κεντρικός στυλίσκος)

56 Ο κοχλιακός πόρος είναι σωλήνας που αποτελεί μέρος του υμενώδους λαβυρίνθου Ο βασικός υμένας σχηματίζει τη βάση του κοχλιακού πόρου και μπορεί να θεωρηθεί ως το κύριο χώρισμα ανάμεσα στην αιθουσαία και στην τυμπανική κλίμακα Ο βασικός υμένας είναι στενότερος κοντά στη βάση του κοχλία και ευρύτερος κοντά στο ελικότρημα Ο βασικός υμένας προσφύεται εσωτερικά σε ένα χείλος, το ελικοειδές πέταλο, που αρχίζει από την άτρακτο Εξωτερικά, ο βασικός υμένας προσδένεται στο τοίχωμα του κοχλία με τον ελικοειδή σύνδεσμο Μέσα στον ελικοειδή σύνδεσμο βρίσκεται μια αγγειακή δομή, η αγγειώδες ταινία Η οροφή πάνω από τον κοχλιακό πόρο σχηματίζεται από τον αιθουσαίο υμένα Ο κοχλιακός πόρος περιέχει την έσω λέμφο, ένα υγρό με υψηλή συγκέντρωση ιόντων καλίου Η έσω λέμφος εκκρίνεται από την αγγειώδη ταινία Ο οστέινος λαβύρινθος περιέχει έξω λέμφο, η οποία μοιάζει με το ΕΝΥ

57 Το όργανο Corti είναι το αισθητήριο όργανο της ακοής Κείται μέσα στον κοχλιακό πόρο κατά μήκος του βασικού υμένα Το όργανο του Corti αποτελείται από τα τριχοφόρα κύτταρα, τον καλυπτήριο υμένα, που είναι ένα δύσκαμπτο πλαίσιο, και διάφορους τύπους ερειστικών κυττάρων Οι στερεοκροσσοί των τριχοφόρων κυττάρων βρίσκονται σε επαφή με τον καλυπτήριο υμένα Τα τριχοφόρα κύτταρα νευρώνονται από πρωτοταγείς προσαγωγούς ίνες καθώς και από απαγωγούς (φυγόκεντρες) ίνες του κοχλιακού νεύρου Τα κυτταρικά σώματα των προσαγωγών ινών βρίσκονται στο ελικοειδές γάγγλιο, το οποίο περιέχεται στην άτρακτο Τα κύτταρα του ελικοειδούς γαγγλίου είναι δίπολοι νευρώνες, των οποίων οι περιφερικές αποφυάδες φθάνουν στα τριχοφόρα κύτταρα, μέσω του ελικοειδούς πετάλου Οι κεντρικές αποφυάδες ενώνονται στο κοχλιακό νεύρο το οποίο προβάλλει στο εγκεφαλικό στέλεχος

58 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

59 APXEΣ ΦYΣIOΛOΓIAΣ, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

60 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΟΔΟΣ Κλάδοι μεμονωμένων πρωτοταγών προσαγωγών ινών του κοχλιακού νεύρου συνάπτονται στο ραχιαίο και στον κοχλιακό πυρήνα Οι κοχλιακοί πυρήνες προβάλλουν σε διάφορους στελεχιαίους πυρήνες, όπως το σύμπλεγμα της άνω ελαίας και το κάτω διδύμιο Πολλοί από τους νευράξονες των κοχλιακών πυρήνων διασχίζουν τη μέση γραμμή στο τραπεζοειδές σώμα για να νευρώσουν το ετερόπλευρο σύμπλεγμα της άνω ελαίας ή για να ανέλθουν μέσα από τον έξω λημνίσκο Το ανιόν ακουστικό σύστημα διαθέτει σταθμούς αναμετάδοσης στο κάτω διδύμιο, στον έσω γονατώδες πυρήνα και στον πρωτοταγή ακουστικό φλοιό Όπως και στο οπτικό σύστημα, αρκετές ακόμα φλοιϊκές περιοχές συμβάλλουν στην ακουστική επεξεργασία

61 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Το σύμπλεγμα της άνω ελαίας έχει σχέση με τον εντοπισμό της πηγής του ήχου Νευρώνες των έσω πυρήνων της άνω ελαίας συγκρίνουν τους χρόνους άφιξης του ήχου στα δύο αφτιά, ενώ νευρώνες στους έξω πυρήνες της άνω ελαίας συγκρίνουν διαφορές στην ένταση των ήχων που φθάνουν στα δύο αφτιά Ένας ήχος προερχόμενος από πηγή που βρίσκεται στα αριστερά θα φθάσει πρώτα στο αριστερό αφτί, ενώ το κεφάλι θα αποτελέσει ακουστική ασπίδα που θα χαμηλώσει την ένταση του ήχου που φθάνει στο δεξιό αφτί Μέσω αυτών των διωτικών πληροφοριών, τα σήματα από τους πυρήνες της άνω ελαίας δίνουν τη δυνατότητα στις κεντρικές ακουστικές οδούς να υπολογίζουν τη θέση της πηγής του ήχου Διωτική επεξεργασία γίνεται και στο φλοιό, όπως υποδηλώνεται από την παρουσία στηλών άθροισης και στηλών καταστολής στον ακουστικό φλοιό Οι αποκρίσεις των νευρώνων των στηλών αυτών εξαρτώνται από το αν οι ήχοι εισάγονται στο αριστερό ή στο δεξιό αφτί ή και στα δύο Στις στήλες άθροισης οι νευρώνες αποκρίνονται καλύτερα όταν ο ήχος φθάνει και στα δύο αφτιά παρά στο ένα μόνο Οι νευρώνες των στηλών καταστολής αποκρίνονται καλύτερα σε ήχους που φθάνουν στο ένα παρά σε ήχους που φθάνουν ταυτόχρονα και στα δύο αφτιά

62 Η ανάλυση συχνότητας μέσα στις κεντρικές ακουστικές οδούς αντικατοπτρίζεται στους τονοτοπικούς χάρτες που χαρακτηρίζουν πολλές ακουστικές δομές Ο τονοτοπικός χάρτης του κοχλία αντικατοπτρίζεται επίσης σε τονοτοπικούς χάρτες των κοχλιακών πυρήνων, του οπισθίου διδυμίου, του έσω γονατώδους πυρήνα και διαφόρων περιοχών του ακουστικού φλοιού

63 Λόγω της αμφοτερόπλευρης οργάνωσης των κεντρικών ακουστικών οδών, νευρολογικές βλάβες στο εγκεφαλικό στέλεχος σε επίπεδα κεφαλικώς των κοχλιακών πυρήνων δεν προκαλούν μονόπλευρη κώφωση (αν και εκτεταμένες μονόπλευρες βλάβες του ακουστικού φλοιού δυσχεραίνουν τον εντοπισμό των ήχων στο χώρο Η μονόπλευρη κώφωση, για παράδειγμα, παραπέμπει σε ελάττωμα στο σύστημα αγωγής του ήχου (π.χ. στον τυμπανικό υμένα ή στην αλυσίδα των οσταρίων) ή στα αρχικά στάδια της ακουστικής οδού (όργανο Corti, κοχλιακό νεύρο ή κοχλιακούς πυρήνες) Οι παθήσεις αυτές ονομάζονται κώφωση αγωγής και νευρογενής κώφωση, αντίστοιχα

64 Ο βαθμός κώφωσης και οι προσβεβλημένες συχνότητες είναι δυνατόν να προσδιοριστούν με την ακοομετρία την εξέταση του ασθενούς σε κάθε αφτί με καθαρούς τόνους διαφόρων συχνοτήτων και εντάσεων Με τη σύγκριση των ακουστικών ουδών για διάφορες δειγματοληπτικές συχνότητες με εκείνους που χαρακτηρίζουν τα φυσιολογικά άτομα, μπορούμε να περιγράψουμε τα ελαττώματα ως προς τα db που έχουν χαθεί για ορισμένα τμήματα του φάσματος των συχνοτήτων ή για ολόκληρο το φάσμα

65 Ο τύπος της κώφωσης μπορεί να προσδιοριστεί με τις δοκιμασίες διαπασών των Weber και Rinné Κατά τη διαδικασία Weber ένα δονούμενο διαπασών τοποθετείται στο μέτωπο Κανονικά ο ήχος δεν εντοπίζεται σε κανένα από τα δύο αφτιά Στην κώφωση αγωγής, ο ήχος εντοπίζεται στο κωφό αφτί Στην νευρογενή κώφωση, ο ήχος εντοπίζεται στο φυσιολογικό αφτί Κατά τη διαδικασία του Rinné η βάση του διαπασών τοποθετείται επί της μαστοειδούς αποφύσεως Στα φυσιολογικά άτομα όταν ο ήχος εξαφανίζεται, είναι δυνατόν να ακουστεί και πάλι εάν το διαπασών μεταφερθεί σε θέση στον αέρα, κοντά στον έξω ακουστικό πόρο (η αγωγή δια του αέρος είναι καλύτερη από την αγωγή δια των οστών) Στην κώφωση αγωγής η αγωγή δια των οστών είναι καλύτερη από εκείνην δια του αέρος και έτσι ο ήχος δεν επανέρχεται όταν το διαπασών μετακινηθεί

66 ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ Ο ήχος προκαλεί παλμικές κινήσεις του τυμπανικού υμένα Οι κινήσεις αυτές μεταδίδονται στην ωοειδή θυρίδα μέσω μιας αλυσίδας οσταρίων Οι παλμικές κινήσεις της ωοειδούς θυρίδας μεταδίδονται στα υγρά μέσα στον κοχλία, προκαλώντας παλμικές κινήσεις του βασικού υμένα Η μεταγωγή του ήχου πραγματοποιείται όταν οι κινήσεις του βασικού υμένα αναγκάζουν τους στερεοκροσσούς των τριχοφόρων κυττάρων του Corti να καμφθούν Αυτό προκαλεί τροποποίηση στην απελευθέρωση του νευροδιαβιβαστή από τα τριχοφόρα κύτταρα και μεταβολή στις εκφορτίσεις των ινών του κοχλιακού νεύρου που νευρώνουν τα τριχοφόρα κύτταρα Οι ίνες του κοχλιακού νεύρου μεταδίδουν σήματα στους κοχλιακούς πυρήνες του εγκεφαλικού στελέχους Ανερχόμενες συνδέσεις γίνονται αμφοτερόπλευρα με το σύμπλεγμα της κάτω ελαίας, με το κάτω διδύμιο, με το θάλαμο και με τον φλοιό Η επεξεργασία της εντόπισης του ήχου αρχίζει στο σύμπλεγμα της άνω ελαίας Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΚΑΘΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΗΣ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως Ιδιότητες των κυµάτων Όραση Α Μήκος κύµατος: απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών κυµατικών µορφών Συχνότητα: αριθµός κύκλων ανά δευτερόλεπτα (εξαρτάται από το µήκος κύµατος) Ορατό φως Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού

Διαβάστε περισσότερα

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων.

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. AKOH HXOΣ ένταση τόνος Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. Ακουστό φάσµα : 20-20000 Hz (συνήθως 1000-4000 Hz) Φάσµα ήχου για την κατανόηση της οµιλίας: 200-2000 Hz ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟ ΟΥΣ Έξω ους

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ /2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Αισθητήρια όργανα - αισθήσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια Όργανα. λκλλκλκλλκκκκ. Εισαγωγή. Ο Οφθαλµός Οφθαλµικός Βολβός Τοιχώµατα του Βολβού Οι Μύες του ΟΦθαλµού Οσφρητικές Φλοιός

Αισθητήρια Όργανα. λκλλκλκλλκκκκ. Εισαγωγή. Ο Οφθαλµός Οφθαλµικός Βολβός Τοιχώµατα του Βολβού Οι Μύες του ΟΦθαλµού Οσφρητικές Φλοιός Αισθητήρια Όργανα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ο Οφθαλµός Οφθαλµικός Βολβός Τοιχώµατα του Βολβού Οι Μύες του ΟΦθαλµού Οσφρητικές Φλοιός Το Αυτί (Ους) Το Έξω Ους Το Μέσο Ους Το Έσω Ους - Λαβύρινθος Εισαγωγή Τα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13 Συναπτική ολοκλήρωση Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα http://www.mpg.de/13795/learning_memory_perception?print=yes 2 Τοποθεσία συνάψεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ελάχιστη απαίτηση. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων είναι η μετατροπή του φωτός. ενέργεια.

Η ελάχιστη απαίτηση. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων είναι η μετατροπή του φωτός. ενέργεια. Η ελάχιστη απαίτηση για τη δημιουργία οφθαλμού είναι η ύπαρξη συμπλέγματος φωτοϋποδεκτικών κυττάρων που περιβάλλονται από κύτταρα που περιέχουν προστατευτική μαύρη χρωστική. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Ο. Αισθήσεις και αισθητήρια όργανα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Ο. Αισθήσεις και αισθητήρια όργανα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Ο Αισθήσεις και αισθητήρια όργανα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Αίσθηση Είναι το συνειδητό αποτέλεσμα ορισμένων νευρικών διαδικασιών που γίνονται στον εγκέφαλο Με τις

Διαβάστε περισσότερα

Να τοποθετήσετε τις αισθήσεις στη σωστή στήλη: αίσθηση θερμού-ψυχρού, ακοή, αφή, γεύση, ισορροπία, όραση, όσφρηση, πίεση, πόνος.

Να τοποθετήσετε τις αισθήσεις στη σωστή στήλη: αίσθηση θερμού-ψυχρού, ακοή, αφή, γεύση, ισορροπία, όραση, όσφρηση, πίεση, πόνος. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δραστηριότητα 1 Α. Τι είναι αίσθηση; Να αναφέρετε παραδείγματα. Β. Τι είναι αισθητήρια όργανα; Να αναφέρετε παραδείγματα. Γ. Από ποιο αισθητήριο όργανο γίνεται αντιληπτή κάθε αίσθηση; Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας.

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Σημειώσεις Προβολής: 1. Στις διαφάνειες, όπου υπάρχουν υπογραμμισμένες λέξεις (υπερσύνδεση), σημαίνει ότι, πατώντας την λέξη, πηγαίνεις σε άλλη, κρυφή σελίδα. Για να επιστρέψεις στην προηγούμενη πατάς

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Eukaryotic cells Microscope Cancer Μικροσκόπια Microscopes Ποια είδη υπάρχουν (και γιατί) Πώς λειτουργούν (βασικές αρχές) Πώς και ποια μικροσκόπια μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητικά εγκεφαλικά νεύρα

Αισθητικά εγκεφαλικά νεύρα Αισθητικά εγκεφαλικά νεύρα Εισαγωγή Το Οσφρητικό Νεύρο (Ι) Έκφυση του Οσφρητικού Νεύρου Οσφρητικός Βολβός Οσφρητική Ταινία Οσφρητικός Φλοιός Το Οπτικό Νεύρο (ΙΙ) Αµφιβληστροειδής Έκφυση του Οπτικού Νεύρου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Όπως συμβαίνει με τη συναπτική διαβίβαση στη νευρομυϊκή σύναψη, σε πολλές μορφές επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων στο κεντρικό νευρικό σύστημα παρεμβαίνουν άμεσα ελεγχόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ

Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ Οφθαλμικός κόγχος Εξωφθάλμιοι βολβοκινητικοί μύες Άνω ορθός Κάτω ορθός Έσω ορθός Έξω ορθός Άνω λοξός Κάτω λοξός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ 5o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11211, 37ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11243, 38ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11244 Ένας μαθητής ακούει το κουδούνι του σχολείου να χτυπά στο τέλος της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι:

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι: ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΦΘΑΛΜΟΥ: ΕΜΜΕΤΡΩΠΙΑ & ΑΜΕΤΡΟΠΙΑ. ΜΥΩΠΙΑ, ΥΠΕΡΜΕΤΡΩΠΙΑ, ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ Τσίτσας Θωμάς Καλιακούδας Μάριος Καραγιαννίδης Αλέξανδρος Μιχόπουλος Σπυρίδων

Διαβάστε περισσότερα

Φάρμακα στον οφθαλμό και στην ουροδόχο κύστη

Φάρμακα στον οφθαλμό και στην ουροδόχο κύστη Φάρμακα στον οφθαλμό και στην ουροδόχο κύστη Χριστίνα Τεσσερομμάτη Αναπ. Καθηγήτρια Φαρμακολογίας Η κόρη είναι το μεταβλητό σε μέγεθος άνοιγμα του ματιού στο κέντρο της ίριδας Τα κύρια ανατομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει»

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» «Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» Γνωστική Νευροεπιστήμη Πώς γίνεται αντιληπτή η αισθητική πληροφορία; Πώς σχηματίζονται οι μνήμες; Πώς μετασχηματίζονται σε λόγο οι αντιλήψεις και

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή εξάσκηση στις διαταραχές κίνησης και οπτικής αντίληψης. Χειμερινό εξάμηνο 2013 2014 Διδάσκων:Ανάργυρος Καραπέτσας

Εργαστηριακή εξάσκηση στις διαταραχές κίνησης και οπτικής αντίληψης. Χειμερινό εξάμηνο 2013 2014 Διδάσκων:Ανάργυρος Καραπέτσας Εργαστηριακή εξάσκηση στις διαταραχές κίνησης και οπτικής αντίληψης Χειμερινό εξάμηνο 2013 2014 Διδάσκων:Ανάργυρος Καραπέτσας 1 Ο οφθαλμός απαρτίζεται από ένα οπτικό τμήμα, το οποίο εστιάζει την οπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Δρ.Κων. Κων.Λαμπρόπουλος. Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου

Δρ.Κων. Κων.Λαμπρόπουλος. Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Δρ.Κων Κων.Λαμπρόπουλος Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Πρόεδρος Ελληνικής Φωνιατρικής Εταιρείας Αθήνα, 17 νοεμβρίου 2010 πέντε αισθήσεις όραση αφή όσφρηση γεύση ακοή η ακοή

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Κεφάλαιο Ι Δεξιότητες 1-8 i. Παθοφυσιολογία όρασης ii. Κινητικότητα-Στραβισμός iii. Διόφθαλμη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ.

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. «Άγιος Σάββας» 28/9/2010 Κ.Οφ.Κ.Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γνώσεις ενός Οφθαλμιάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ

Κεντρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ Κεντρικές Οδοί λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Οδός της Γεύσης Οσφρητική Οδός Ακουστική Οδός Αιθουσαία Οδός Οπτική Οδός Οπτικά Αντανακλαστικά Αντνακλαστικά του Φωτός Αντανακλαστικό της Προσαρµογής Αντανακλαστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΥΧΟΣ 1 ο ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Από το κύτταρο στον οργανισμό 9. Νευρικό σύστημα 10. Αισθητήρια όργανα και αισθήσεις 11. Ενδοκρινείς Αδένες ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΛΟΣΑΚΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα 5o Μάθηµα Αισθητικά Συστήµατα Γραφή Μπράιγ Σωµαταισθητικό Σύστηµα Αισθήσεις:Αφής,Ιδιοδεκτικότητας Πόνου,Θερµοκρασίας Οργάνωση:Ιεραρχική-Παράλληλη Τρείς Νευρώνες:Πρωτοταγής ευτεροταγής Τριτοταγής Ραχιαίο

Διαβάστε περισσότερα

υποδοχείς αισθητικoί νευρώνες ΚΝΣ

υποδοχείς αισθητικoί νευρώνες ΚΝΣ υποδοχείς αισθητικoί νευρώνες ΚΝΣ 1 Ειδικοί υποδοχείς (7ΤΜ και υποδοχείς-ιονικοί δίαυλοι) εκφράζονται σε εξειδικευμένους αισθητικούς νευρώνες οι οποίοι μεταβιβάζουν νευρικές ώσεις στο ΚΝΣ 7ΤΜ Δίαυλοι Ιόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα

Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα Εθνκό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα Βασικές Έννοιες Θάνος Μπίμπας Επ. Καθηγητής ΕΚΠΑ Hon. Reader UCL Ear InsOtute Διαταραχές Φωνής & Ακοής στις Ερμηνευτικές Τέχνες Η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Γιατί μιλάμε για συζυγείς κινήσεις των οφθαλμών? Αν τα μάτια δεν παρουσίαζαν «συζυγή», δηλ. σύγχρονη κίνηση θα κινούνταν άσκοπα προς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 10 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ Β

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 10 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 10 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ Β 1. Ως αίσθηση χαρακτηρίζουμε το αποτέλεσμα της ερμηνείας των ερεθισμάτων που φτάνουν στον εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ.. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΩΠΙΑ» ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: Σκιώτη Ευαγγελία ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Δρ. Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα θέτει σε επικοινωνία τον οργανισμό μας με τον έξω κόσμο. Μοιάζει με τηλεφωνικό δίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ. γ) σύστημα προβολής( φλοιός της πληκτραίας σχισμής του ινιακού λοβού του εγκεφάλου)

ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ. γ) σύστημα προβολής( φλοιός της πληκτραίας σχισμής του ινιακού λοβού του εγκεφάλου) ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ Το αισθητήριο της όρασης Η όραση μοιάζει με σύστημα έγχρωμης Τ.Y και έχει: α) σύστημα λήψης (μάτια) β) σύστημα μεταβίβασης ( οπτικές οδοί) γ) σύστημα προβολής( φλοιός της πληκτραίας σχισμής

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

EI IKA AIΣΘHTHPIA OPΓANA

EI IKA AIΣΘHTHPIA OPΓANA EI IKA AIΣΘHTHPIA OPΓANA H αισθητηριακή πληροφόρηση προέρχεται από εξειδικευµένες αισθητικές νευρικές απολήξεις στις οποίες περιλαµβάνονται δερµατικές τενόντιες απολήξεις - µυϊκές άτρακτοι χηµειοδεκτικά

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ κατάσταση ετοιμότητος του μυός ενός βαθμού μόνιμης σύσπασης που διατηρούν οι μύες στην ηρεμία αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 11 Θεωρητικές Δεξιότητες Πόνος Διαταραχές οπτικής λειτουργίας 9. Επιφανειακός Πόνος 10. Ασθενωπία Διόφθαλμή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ ΚΑΙ ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Τα οστά είναι μια στερεά μορφή συνδετικού ιστού, σχηματίζουν το μεγαλύτερο μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο Εγκέφαλος και ο Νωτιαίος Μυελός περιβάλλονται από (3) τρεις υμένες, τις μήνιγγες : 1. Τη σκληρά μήνιγγα 2. Την αραχνοειδή μήνιγγα

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΚΟΧΛΙΑΚΗ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ & ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΖΙΓΚΑ ΚΥΡΙΑΚΗ Α.Μ.: 12273 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Μάθημα προς τους ειδικευόμενους γιατρούς στην Οφθαλμολογία, Στο Κ.Οφ.Κ.Α. την 18/11/2003. Υπό: Δρος Κων. Ρούγγα, Οφθαλμιάτρου. 1. ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Όταν μια φωτεινή ακτίνα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Ανατοµία του Εγκεφάλου

Ανατοµία του Εγκεφάλου Ανατοµία του Εγκεφάλου Κύριες Σχισµές & Αύλακες: 1. Η επιµήκης σχισµή 2. Η εγκάρσια σχισµή 3. Η πλάγια σχισµή (του Sylvius) πρόσθιο οριζόντιο κλαδο πρόσθιο ανιόντα κλάδο οπίσθιο κλάδο 4. Κεντρική αύλακα

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ Το στέλεχος του εγκεφάλου υποδιαιρείται σε τρία μέρη: 1. Τον Προμήκη Μυελό 2. Τη Γέφυρα 3. Το Μέσο Εγκέφαλο NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ - ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι. ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ Απλή Ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Βρεγµατικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες.

Βιοδυναμικά: Ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα τα οποία παράγονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών κατά τις βιολογικές λειτουργίες. Bιοηλεκτρισμός To νευρικό σύστημα Το νευρικό κύτταρο Ηλεκτρικά δυναμικά στον άξονα Δυναμικά δράσης Ο άξονας ως ηλεκτρικό καλώδιο Διάδοση των δυναμικών δράσης Δυναμικά δράσεις στους μύες Δυναμικά επιφανείας

Διαβάστε περισσότερα

2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα

2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα 2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα 2 Απριλίου 20 Η δομή του οφθαλμού Ιδωμένος ως ένα οπτικό όργανο, ο ανθρώπινος οφθαλμός επιτελεί την ακόλουθη λειτουργία. Δέχεται εισερχόμενες ακτίνες φωτός από απομακρυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Φωτοτεχνία. Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Φωτοτεχνία. Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Φωτοτεχνία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία Γεώργιος Χ. Ιωαννίδης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεφαλικές συζυγίες. Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος

Εγκεφαλικές συζυγίες. Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Εγκεφαλικές συζυγίες Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος ΙΙ. Οπτικό νεύρο οπτική οξύτητα (φώς, αντικείμενα, ειδικοί πίνακες) ΔΔ Διαθλαστικές ανωμαλίες Ελάττωση της διαφάνειας των διαθλαστικών μέσων Βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ

ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ ΤΡΙΤΗ 8 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Ρ. ΜΙΧΑΗΛ Γ. ΑΓΓΕΛΟΥ Αστιγµατισµός ιαθλαστική ανωµαλία του οφθαλµού, κατά την οποία οι προσπίπτουσες σε αυτόν παράλληλες

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος είναι η κίνηση του αέρα με μορφή κυμάτων πίεσης τα οποία ταξιδεύουν με ταχύτητα 344.4 μέτρα το δευτερόλεπτο.

Ήχος είναι η κίνηση του αέρα με μορφή κυμάτων πίεσης τα οποία ταξιδεύουν με ταχύτητα 344.4 μέτρα το δευτερόλεπτο. ΗΧΟΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗ Ηχητικά Κύματα Ορισμός Ήχος είναι η κίνηση του αέρα με μορφή κυμάτων πίεσης τα οποία ταξιδεύουν με ταχύτητα 344.4 μέτρα το δευτερόλεπτο. Στερεά, υγρά και αέρια μπορούν μεταφέρουν τα ηχητικά

Διαβάστε περισσότερα

A. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ. (i) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση.

A. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ. (i) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση. A. ΕΡΩΤΗΣΕΣ ΚΛΕΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ (i) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση. ΚΕΦΑΛΑΟ 1 1. Στον ανθρώπινο οργανισμό α. όλα τα κύτταρα έχουν

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Το γλαύκωµα είναι µια οµάδα οφθαλµικών ασθενειών που προξενουν προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο, στο σηµείο όπου εκείνο αφήνει το µάτι για να µεταφέρει τις οπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΚΝΣ: πολυσύνθετο σύστηµα πολλές από τις λειτουργίες του αδιευκρίνιστες Πρώτες ανατοµικές µελέτες Αριστοτέλης και Γαληνός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ. Τμήμα Ιατρικής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ. Τμήμα Ιατρικής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Βιοϊατρική

Διαβάστε περισσότερα

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ Στόχοι Κατανόησης: -Να σας είναι ξεκάθαρες οι έννοιες πόλωση, εκπόλωση, υπερπόλωση, διεγερτικό ερέθισμα, ανασταλτικό ερέθισμα, κατώφλιο δυναμικό, υποκατώφλιες εκπολώσεις, υπερκατώφλιες

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Οι παράγοντες επικινδυνότητας για τη δημιουργία γλαυκώματος είναι: Το Γλαύκωμα είναι μια ομάδα οφθαλμικών παθήσεων που προξενεί προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΣΟΠΛΕΥΡΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ Σχηματίζονται μεταξύ παρακείμενων πλευρών και καταλαμβάνονται από τους μεσοπλεύριους μύες. Έσω θωρακική

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ µυωπία υπερµετρωπία αστιγµατισµός πρεσβυωπία ξεχάστε τα γυαλιά σας ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ Έχουν περάσει πάνω από 20 χρόνια από τότε που εφαρμόστηκε το excimer laser για τη διόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ. Παρουσιάσεις από το βιβλίο Σύγχρονη Εργονοµία

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ. Παρουσιάσεις από το βιβλίο Σύγχρονη Εργονοµία ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ Παρουσιάσεις από το βιβλίο Σύγχρονη Εργονοµία ρ. Λάµπρου Λάϊου ρ. Μαρίας Γιαννακοπούλου Σιουτάρη Εισηγητής: ρ. Γεώργιος Σκρουµπέλος 1 ΚΕΦ.5.5-H H OΠTIKH O O ΟΣO & Η ΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 1 c 0 0 Όταν το φως αλληλεπιδρά με την ύλη, το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο του

Διαβάστε περισσότερα