ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Προπτυχιακή ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Προπτυχιακή ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Προπτυχιακή ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του φοιτητή Μυλωνά Κων/νου, µε θέµα : «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ» Ο επιβλέπων Ι. Σταµέλος, Επίκουρος Καθηγητής Θεσσαλονίκη, Σεπτέµβριος

2 Περιεχόµενα 1. Εισαγωγή Σελ Ορισµός Σελ Εξέλιξη Σελ Μορφές Ηλεκτρονικού Εµπορίου Σελ Βασικές Τεχνολογίες Σελ Επιχειρηµατικά Μοντέλα Σελ Κάποια Συµπεράσµατα Σελ Οι Έλληνες χρήστες Η/Υ και Internet Σελ Εθνική Ερευνα για τις Νέες Τεχνολογίες και την Κοινωνία της Πληροφορίας (2002) Σελ Έρευνα για τις Νέες Τεχνολογίες (2003) Σελ B2C Σελ Εισαγωγή στις B2C ηλεκτρονικές αγορές Σελ Στατιστικά Στοιχεία Σελ B2B Σελ Εισαγωγή στις B2B ηλεκτρονικές αγορές Σελ Πλεονεκτήµατα Σελ Συνήθεις Υπηρεσίες Σελ Η πορεία της ελληνικής B2B αγοράς Σελ Κύκλος Εργασιών ελληνικών e-marketplaces Σελ M-commerce Σελ Εισαγωγή Σελ Το m-commerce στην Ελλάδα Σελ M-banking Σελ Κατηγορίες m-payments Σελ Εφαρµογές m-payments Σελ Κράτος και Ηλεκτρονικό Εµπόριο Σελ E- Government και e-διαγωνισµοί Σελ Νοµοθετικό και Θεσµικό Πλαίσιο για το Ηλεκτρονικό Εµπόριο Σελ Κρατικά Προγράµµατα Σελ Ηλεκτρονικές Πληρωµές (E-payments) Σελ Εισαγωγή Σελ Ανάλυση Συστηµάτων Ηλεκτρονικών Πληρωµών Σελ E-banking Σελ Σχετικά µε το E-banking Σελ Κίνδυνοι του E-banking Σελ Περιπτώσεις Ηλεκτρονικών Επιθέσεων Σελ Το ηλεκτρονικό εµπόριο στο µέλλον Σελ «Τί µέλλει γενέσθαι» Σελ 65 2

3 8.2 Κίνα Ινδία : Οι Νέες Υπερδυνάµεις Σελ Η διείσδυση της Κίνας και της Ινδίας στις Νέες Τεχνολογίες και το Ηλεκτρονικό Εµπόριο Σελ Η οικονοµία της Κίνας και οι κίνδυνοι που παραµονεύουν Σελ E-business στην Κίνα Σελ Νέες Στρατηγικές και Τεχνολογίες Σελ EbXML Σελ FinRead Σελ Ε-CRM Σελ RFID Σελ Επίλογος Σελ Βιβλιογραφία Σελ 77 3

4 1. Εισαγωγή Στο πρόσφατο παρελθόν οι συναλλαγές και οι αγορές των καταναλωτών και αντίστοιχα ο πωλήσεις των εµπόρων γίνονταν µε καθαρά συµβατικά µέσα. Οι καταναλωτές προκειµένου να αγοράσουν αυτό που επιθυµούσαν ή να δεχτούν µία υπηρεσία έπρεπε να µεταβούν στην έδρα του προµηθευτή των αγαθών ή των υπηρεσιών. Στις µέρες µας ο τρόπος διεξαγωγής των συναλλαγών έχει αλλάξει ριζικά. Ένας από τους νέους και τάχιστους τρόπους εξυπηρέτησης των καταναλωτών είναι το Ηλεκτρονικό Εµπόριο το οποίο αναπτύσσεται ραγδαία στο εξωτερικό αλλά και στην Ελλάδα µε πιο αργούς όµως ρυθµούς. Στόχος αυτής της εργασίας είναι να µελετήσει σε βάθος το ηλεκτρονικό εµπόριο, τις εφαρµογές του, τις προοπτικές που προσφέρει αυτός ο νέος τρόπος συναλλαγών, τις µεθόδους, τεχνολογίες και τεχνοτροπίες που χρησιµοποιούνται, τον ρόλο του κράτους αλλά και πως το ίδιο το κράτος µπορεί να επωφεληθεί µέσα από αυτό, και τέλος να προσπαθήσουµε να αποτυπώσουµε, µέσα από την έρευνα, την µελλοντική µορφή του αλλά και την επιρροή που θα έχουν σε αυτό οι νέες ανερχόµενες οικονοµικές υπερδυνάµεις (Κίνα και Ινδία). 1.1 Ορισµός «To ηλεκτρονικό εµπόριο είναι µία εµπορική δραστηριότητα που διεξάγεται µέσω ηλεκτρονικών δικτύων, συχνά µέσω του Internet, η οποία οδηγεί σε αγορά ή πώληση αγαθών ή υπηρεσιών». Ορισµός ΕΙΤΟ, Το ηλεκτρονικό εµπόριο αποτελεί µια ολοκληρωµένη συναλλαγή που πραγµατοποιείται µέσω του διαδικτύου χωρίς να είναι απαραίτητη η φυσική παρουσία των συµβαλλοµένων µερών, δηλαδή του πωλητή και του αγοραστή, οι οποίοι µπορούν να βρίσκονται ακόµα και σε διαφορετικές χώρες. Είναι οποιαδήποτε συναλλαγή που ενέχει διαδικτυακή δέσµευση για αγορά η πώληση αγαθών ή υπηρεσιών. Ηλεκτρονικό εµπόριο θεωρούνται επίσης και οι συναλλαγές µέσω τηλεφώνου και φαξ. Το ηλεκτρονικό εµπόριο διακρίνεται σε έµµεσο και άµεσο. Ο όρος Έµµεσο χρησιµοποιείται όταν πρόκειται για την ηλεκτρονική παραγγελία υλικών αγαθών που µπορούν να παραδοθούν µόνο µε παραδοσιακούς τρόπους όπως είναι το ταχυδροµείο. Άµεσο είναι το ηλεκτρονικό εµπόριο που περιλαµβάνει παραγγελία, πληρωµή και παράδοση άυλων αγαθών και υπηρεσιών. Η πληρωµή των υπηρεσιών αυτών γίνεται 4

5 είτε µε πιστωτικές κάρτες είτε µε ηλεκτρονικό χρήµα µε την αρωγή πάντα και τη σύµπραξη των τραπεζών. 1.2 Εξέλιξη Η εξέλιξη αυτού που σήµερα ονοµάζουµε ηλεκτρονικό εµπόριο, από τις αρχές του 1970, όπου και πρωτοχρησιµοποιήθηκε, σε ένα πρώιµο αρχικό και πολύ διαφορετικό από το σηµερινό στάδιο, έχει ως εξής : εκαετία του 1970 Εµφανίζονται τα συστήµατα ηλεκτρονικής µεταφοράς χρηµατικών πόρων (EFT) µεταξύ τραπεζών, που χρησιµοποιούν ασφαλή ιδιωτικά δίκτυα. Τα συστήµατα EFT αλλάζουν τη µορφή των αγορών. εκαετία του 1980 Οι τεχνολογίες ηλεκτρονικής επικοινωνίας που βασίζονται στην αρχιτεκτονική της ανταλλαγής µηνυµάτων (συστήµατα EDI και ηλεκτρονικό ταχυδροµείο) αποκτούν σηµαντική διάδοση. Πολλές δραστηριότητες, που παραδοσιακά διεκπεραιώνονταν µε βασικό µέσο το χαρτί, µπορούν πλέον να γίνουν ταχύτερα και µε µικρότερο κόστος. Οι συναλλαγές, που παλαιότερα απαιτούσαν έντυπα, όπως παραγγελίες αγοράς, συνοδευτικά έγγραφα και επιταγές πληρωµής, µπορούν να γίνουν κατά ένα µέρος ή στο σύνολό τους ηλεκτρονικά - µε δοµηµένο τρόπο χάρη στα συστήµατα EDI ή µέσω του ηλεκτρονικού ταχυδροµείου. Τέλη της δεκαετίας του αρχές της δεκαετίας του 1990 Τα ηλεκτρονικά δίκτυα προσφέρουν µια νέα µορφή κοινωνικής επικοινωνίας, µε δυνατότητες όπως ηλεκτρονικό ταχυδροµείο ( ), ηλεκτρονική διάσκεψη (conferencing) και ηλεκτρονική συνοµιλία (IRC), οµάδες συζήτησης (newsgroups, forums), µεταφορά αρχείων (FTP) κτλ. Η πρόσβαση στο δίκτυο γίνεται φθηνότερη λόγω της διεθνούς απελευθέρωσης της αγοράς τηλεπικοινωνιών. Μέσα της δεκαετίας του 1990 Η εµφάνιση του Παγκόσµιου Ιστού (WWW) στο Internet και η επικράτηση των προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών (PC) που χρησιµοποιούν λειτουργικά συστήµατα τύπου Windows, προσφέρουν µεγάλη ευκολία χρήσης λύνοντας το πρόβληµα της δηµοσίευσης και της εύρεσης πληροφοριών στο ιαδίκτυο. Το ηλεκτρονικό εµπόριο γίνεται ένας πολύ φθηνότερος τρόπος για την πραγµατοποίηση µεγάλου όγκου συναλλαγών, ενώ συγχρόνως διευκολύνει την παράλληλη λειτουργία πολλών διαφορετικών επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων, επιτρέποντας σε µικρές επιχειρήσεις να ανταγωνιστούν µεγαλύτερες, µε πολύ ευνοϊκότερες προϋποθέσεις. Τέλη της δεκαετίας του 1990 Η καθιέρωση µεθόδων κρυπτογράφησης του περιεχοµένου και εξακρίβωσης της 5

6 ταυτότητας του αποστολέα ηλεκτρονικών µηνυµάτων, καθώς και η σχετική προσαρµογή της νοµοθεσίας στους τοµείς των εισαγωγών-εξαγωγών και των επικοινωνιών, καθιστούν δυνατή την πραγµατοποίηση ασφαλών διεθνών ηλεκτρονικών συναλλαγών. 1.3 Μορφές Ηλεκτρονικού Εµπορίου (µε βάση τους συνδιαλλασσόµενους) B2C (Business to Consumer) : Περιλαµβάνει τις πωλήσεις από επιχείρηση, που διατηρεί ηλεκτρονικό κατάστηµα, προς τους καταναλωτές. B2B (Business to Business) : Περιλαµβάνει την συνδιαλλαγή µεταξύ επιχειρήσεων, χωρίς να περιοριζόµαστε στα στενά όρια των συναλλαγών. Σ αυτή την κατηγορία εντάσσονται και λειτουργίες όπως διαχείριση προµηθειών, έλεγχος αποθήκης. Συνήθως πραγµατοποιείται µέσω ειδικών e-marketplaces. C2C (Consumer to Consumer) : Αφορά τις συναλλαγές µεταξύ καταναλωτών. Είναι το λεγόµενο «ηλεκτρονικό παζάρι» και πραγµατοποιείται συνήθως µέσω ειδικών ηλεκτρονικών τοποθεσιών, όπως είναι το Ebay. E Government : Σε κρατικό επίπεδο το e-business αναπτύσσεται µέσω του µοντέλου Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης (e-government). Η έννοια e-government εποµένως, περικλείει εκείνη την υποδοµή που διασφαλίζει την πρόσβαση των πολιτών τόσο στις υπηρεσίες όσο και στις γενικής φύσεως πληροφορίες που προσφέρουν οι δηµόσιοι οργανισµοί. Χάρις σε αυτόν τον ορισµό, µπορεί να γίνει µια πρώτη διάκριση των υπηρεσιών που µπορεί να παρέχει ένας δηµόσιος οργανισµός στους πολίτες µέσω του διαδικτύου: Government-to-Government (G2G) (Κράτος-προς-Κράτος): Το µοντέλο αυτό υποστηρίζει τις διακυβερνητικές λειτουργίες. Η επικοινωνία, ανταλλαγή και κοινή πρόσβαση πληροφοριών και γενικότερα η συνεργασία τµηµάτων του κράτους πραγµατοποιούνται εντός του πλαισίου του e- Government. Government-to-Citizen (G2C) (Κράτος-προς-Πολίτη): Το G2C ασχολείται µε την επικοινωνία και τις συναλλαγές του κράτους µε τους πολίτες. Τα ζητήµατα που υποστηρίζονται από αυτό το µοντέλο είναι νοµοθετικά, οικονοµικά και κυβερνητικά. (π.χ. ηλεκτρονική συµπλήρωση φορολογικών δηλώσεων). Government-to-Business (G2B) (Κράτος-προς-Επιχείρηση): Το µοντέλο G2B έχει δύο απόψεις. Καταρχάς, περιλαµβάνει θέµατα φορολογίας και γενικότερα διακυβέρνησης, όσον αφορά στις επιχειρήσεις, και κατά δεύτερον υποστηρίζει την συνεργασία του κρατικού µηχανισµού µε επιχειρήσεις. Παράδειγµα αυτής της περίπτωσης είναι η ηλεκτρονική παροχή προµηθειών 6

7 (χαρτική ύλη, έπιπλα γραφείου) της κυβέρνησης από επιχειρήσεις (eprocurement). Government-to-Employee (G2E) (Κράτος-προς-Υπάλληλο): Οι υπηρεσίες του G2E υποστηρίζουν την ενηµέρωση και την διαχείριση γνώσης (knowledge management) για τους υπαλλήλους του δηµοσίου. Το G2E βασίζεται στο συνδυασµό του G2C και του G2G. 1.4 Βασικές Τεχνολογίες Οι τεχνολογίες του ηλεκτρονικού εµπορίου δεν είναι όλες νέες. Οι περισσότερες από αυτές χρησιµοποιούνται εδώ και αρκετά χρόνια από συγκεκριµένες επιχειρήσεις ή κλάδους. Αυτό που τους έδωσε την απαιτούµενη ώθηση και έκανε την αντιµετώπισή τους ενιαία -κάτω από τη µορφή του ηλεκτρονικού εµπορίου- ήταν η αποδοχή διεθνών προτύπων και η ανάγκη για νέες µορφές οργάνωσης και λειτουργικής διαχείρισης. Έτσι, οι επιχειρήσεις θα µπορούσαν στο εξής να αντεπεξέλθουν στις συνθήκες που επιβάλλονται από τη διεθνοποίηση των αγορών, τις νέες καταναλωτικές αντιλήψεις και κοινωνικές συνθήκες. Ηλεκτρονική Ανταλλαγή εδοµένων (EDI - Electronic Data Interchange) ηµιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του '70. Η EDI είναι µια κοινή δοµή αρχείων που σχεδιάστηκε ώστε να επιτρέψει σε µεγάλους οργανισµούς να µεταδίδουν πληροφορίες µέσα από µεγάλα ιδιωτικά δίκτυα. Πρόκειται για την ηλεκτρονική ανταλλαγή εµπορικών και διοικητικών δεδοµένων από υπολογιστή σε υπολογιστή, µε την ελάχιστη παρέµβαση χειρόγραφων διαδικασιών. Τα δεδοµένα αυτά είναι οργανωµένα σε αυτοτελή µηνύµατα (τιµολόγια, παραγγελίες, τιµοκατάλογοι, φορτωτικές κλπ.), το περιεχόµενο και η δοµή των οποίων καθορίζονται από κάποιο κοινώς αποδεκτό πρότυπο. Τα πρότυπα που χρησιµοποιούνται σε παγκόσµιο επίπεδο προέρχονται από τον Οργανισµό Ηνωµένων Εθνών και καλύπτουν ένα ευρύ φάσµα επικοινωνιακών αναγκών των εµπορικών εταιριών. Το πρότυπο αυτό είναι το EDIFACT (EDI For Administration, Commerce and Transportation). Πλεονεκτήµατα του EDI Λιγότερη γραφική εργασία και ανθρώπινη παρέµβαση, εποµένως γρηγορότερη και λιγότερο επιρρεπής σε λάθη επεξεργασία Καλύτερη αντιµετώπιση προβληµάτων και προσφορά καλύτερων υπηρεσιών προς τους πελάτες Αύξηση του πλήθους των πελατών και των προµηθευτών. Αυτοµατοποιηµένη διαχείριση αποθηκών Αυτοµατοποίηση τακτικών συναλλαγών Μεινεκτήµατα του EDI Πολύπλοκη υλοποίηση (χρήση ακριβών Value Added Networks (VANs), δύσκολα και δυσνόητα µηνύµατα) 7

8 Η ύπαρξη δύο EDI προτύπων καθιστά προβληµατική τη συνεργασία µεταξύ αµερικάνικων και ευρωπαϊκών εταιρειών Επίπεδο Ασφαλών Συνδέσεων (SSL - Secure Sockets Layer) Το πρωτόκολλο αυτό σχεδιάστηκε προκειµένου να πραγµατοποιεί ασφαλή σύνδεση µε τον εξυπηρετητή (server). Το SSL χρησιµοποιεί "κλειδί" δηµόσιας κρυπτογράφησης, µε σκοπό να προστατεύει τα δεδοµένα καθώς "ταξιδεύουν" µέσα στο Internet. Ασφαλείς Ηλεκτρονικές Συναλλαγές (SET - Secure Electronic Transactions) Το SET κωδικοποιεί τους αριθµούς της πιστωτικής κάρτας που αποθηκεύονται στον εξυπηρετητή του εµπόρου. Το πρότυπο αυτό, που δηµιουργήθηκε από τη Visa και τη MasterCard, απολαµβάνει µεγάλης αποδοχής από την τραπεζική κοινότητα. Γραµµωτός κώδικας (Barcode) Η τεχνολογία του γραµµωτού κώδικα αποτελεί τµήµα του γενικότερου τοµέα των τεχνολογιών αυτόµατης αναγνώρισης (Auto ID Technologies). Είναι ένα σύγχρονο εργαλείο, το οποίο βοηθά καταλυτικά στην οµαλή διακίνηση και διαχείριση (logistics) προϊόντων και υπηρεσιών. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας του γραµµωτού κώδικα ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1960, µε σκοπό να εξυπηρετήσει την πληρωµή προϊόντων στα καταστήµατα τροφίµων. Οι πρώτες εφαρµογές σε βιοµηχανικό περιβάλλον εµφανίστηκαν στα τέλη της ίδιας δεκαετίας σε µεγάλες αυτοκινητοβιοµηχανίες, για τον περιορισµό του κόστους εργασίας που σχετιζόταν µε την παραγωγή. Εκτεταµένη χρήση παρουσιάστηκε µετά την ανάπτυξη των πρώτων προτύπων (λόγω των πιέσεων των αρκετών πλέον χρηστών - προµηθευτών, υποκατασκευαστών των µεγάλων βιοµηχανιών) στα τέλη της δεκαετίας του Κατά τη δεκαετία του 1980 υπήρξε αλµατώδης ανάπτυξη του εξοπλισµού, κατ' επέκταση και των τρόπων χρήσης της τεχνολογίας γραµµωτού κώδικα. Έξυπνες κάρτες (Smart Cards) Οι "έξυπνες κάρτες" αποτελούν εξέλιξη των καρτών µαγνητικής λωρίδας (παθητικό µέσο αποθήκευσης, τα περιεχόµενα του οποίου µπορούν να διαβαστούν και να αλλαχθούν). Οι έξυπνες κάρτες µπορούν να αποθηκεύσουν µεγάλη ποσότητα δεδοµένων και παρέχουν δυνατότητες κρυπτογράφησης και χειρισµού ηλεκτρονικών υπογραφών για την ασφάλεια των περιεχοµένων τους. Η ιδέα της έξυπνης κάρτας ξεκίνησε στη Γαλλία το Το 1975 τα δικαιώµατα ανάπτυξης πέρασαν σε µεγάλες εταιρίες ηλεκτρονικού εξοπλισµού. Η νέα αυτή τεχνολογία παρουσιάστηκε 8

9 9

10 στο κοινό το Μια σειρά από πιλοτικά σχέδια ξεκίνησε αµέσως, και το 1984 µε µια συλλογική αξιολόγησή τους εκδόθηκαν νέες ολοκληρωµένες προδιαγραφές. Σήµερα επικρατεί η λανθασµένη εντύπωση ότι οι Smart Cards είναι τραπεζικές ή πιστωτικές κάρτες, µε αποτέλεσµα να µην αναγνωρίζεται το µεγάλο εύρος των δυνατοτήτων τους. Η τεχνολογία των έξυπνων καρτών προσφέρει απεριόριστες δυνατότητες χρήσης στη βιοµηχανία, το εµπόριο και τη δηµόσια διοίκηση. Extranets Ενώ το διαδίκτυο µας επιτρέπει να δηµοσιεύουµε πληροφορίες για δηµόσια κατανάλωση, το extranet παρέχει τη δυνατότητα σε ένα περιορισµένο (και αυστηρά καθορισµένο) αριθµό πελατών και προµηθευτών να µοιράζονται µεταξύ τους εµπιστευτικές πληροφορίες της επιχείρησης. Όπως µια ιστοσελίδα, έτσι και ένα Extranet γίνεται προσπελάσιµο µέσω ενός φυλλοµετρητή σελίδων διαδικτύου (web browser). Μπορεί να είναι µια απλή, ασφαλής περιοχή ανταλλαγής εγγράφων που είναι πολύ µεγάλα για να αποσταλλούν µε ή ένας χώρος όπου η εργασία µπορεί να παρακολουθείται και να εγκρίνεται από απόσταση. Η δυνατότητα που παρέχεται στους πελάτες για παρακολούθηση και έλεγχ της προόδου µπορεί να µειώσει την ανάγκη για ταξίδια και να ενισχύσει το αίσθηµα συµµετοχής και συνεργασίας στα προγράµµατα που εκτελούνται. Οι επιχειρήσεις που έχουν ήδη ιστοσελίδες στο διαδίκτυο µπορούν να εγκαταστήσουν ένα extranet µε πολύ χαµηλό κόστος. Με µεγαλύτερη επένδυση, ωστόσο, µπορούν να δηµιουργήσουν ένα extranet που θα επιτρέπει στους πελάτες να έχουν πρόσβαση στο λογαριασµό τους, στα προϊόντα και στις πληροφορίες σχετικά µε τα αποθέµατα ή ακόµη και να κάνουν παραγγελίες. CMS (Σύστηµα ιαχείρισης Περιεχοµένου) Μια επιλογή για την καλή λειτουργία και διαχείριση του διαδικτυακού σας τόπου είναι ένα Σύστηµα ιαχείρισης Περιεχοµένου (Content Management System CMS). Το λογισµικό ενός CMS επιτρέπει σε ένα προσωπικό µη καταρτισµένο τεχνικά να τροποποιεί και να προσθέτει στοιχεία στο δικτυακό τόπο χρησιµοποιώντας ένα σύνολο από φόρµες και µια απλή οθόνη εισόδου δεδοµένων. Ενώ το λογισµικό αυτό χρειάζεται µια σηµαντική αρχική επένδυση, µπορεί να γίνει ένα ανεκτίµητο εργαλείο για µια επιχείρηση της οποίας ο δικτυακός τόπος αποτελεί κεντρικό σηµείο αναφοράς. CRM (Customer Relationship Management) Ο όρος Customer Relationship Management ή Marketing (CRM) δηλώνει την µεθοδολογία που βοηθά στην επισήµανση και την προσέλκυση των καταναλωτών, µέσα από τη διαδικασία ανάπτυξης διαπροσωπικών σχέσεων (επιχείρηση πελάτης). Πρόκειται για µια µεθοδολογία που θέτει τον πελάτη στο επίκεντρο της 10

11 επιχειρηµατικής διαδικασίας. Στόχος του πελατοκεντρικού χαρακτήρα CRM είναι η διαχρονική πώληση κι εξυπηρέτηση πελατών, πιστών στα προϊόντα και τις υπηρεσίες, µέσα από ένα συγκεκριµένο σύστηµα διαχείρισης. Στις προτεραιότητες της µεθοδολογίας αυτής τοποθετείται η συγκέντρωση των συγκεκριµένων και σε πολλές περιπτώσεις διαφορετικών µεταξύ τους αναγκών, που έχουν οι πελάτες. Επίσης προτεραιότητα έχει η τοποθέτηση σειράς ενεργειών από τη πλευρά των επιχειρήσεων, µε τελικό σκοπό την εξυπηρέτηση του καταναλωτικού κοινού. Κυρίαρχο στοιχείο του CRM είναι η αλλαγή που φέρνει στην επιχειρηµατική σκέψη και δοµή, µέσα από τις διευκολύνσεις και φυσικά τις προοπτικές κέρδους. Πρόκειται για µία επιτυχηµένη µέθοδο, που εγκαινιάστηκε στο εξωτερικό κυρίως κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 70, εξελίχθηκε σε αυτή του 80 αλλά γνώρισε την πιο σηµαντική της ώθηση στα τέλη του 90, λόγω της µεγάλης εξέλιξης των πληροφοριακών συστηµάτων και των εφαρµογών τους. Η επίδραση µάλιστα του Internet στο CRM ήταν τέτοια που πλέον ο όρος e-crm ταυτίστηκε µε το CRM (βλ. ενότητα Νέες Στρατηγικές και Τεχνολογίες) Κρυπτογράφηση & πιστοποίηση αυθεντικότητας Ο φόβος πολλών ατόµων να χρησιµοποιήσουν την πιστωτική τους κάρτα µέσα στο ιαδίκτυο, αλλά και ο φόβος των εταιρειών ότι οι πελάτες τους δεν θα ακολουθήσουν τους όρους των συµβολαίων που έχουν κάνει ηλεκτρονικά, είναι προβλήµατα τα οποία λύνονται µε τη χρήση της κρυπτογράφησης. Αυτή βασίζεται στο ότι τα στοιχεία τροποποιούνται µε βάση κάποιους κανόνες, έτσι ώστε µόνο όποιος ξέρει αυτούς τους κανόνες να µπορεί να τα διαβάσει. Υπάρχουν διάφορα είδη κρυπτογράφησης. Σε όλα αυτά χρησιµοποιούνται ένα ή περισσότερα κλειδιά, τα οποία όσο µεγαλύτερα είναι τόσο περισσότερη ασφάλεια παρέχουν. Στην απλή περίπτωση κατά την οποία κάποιος θέλει να προστατέψει τα δεδοµένα που έχει, χρησιµοποιεί ένα κλειδί, µόνο µε τη χρήση του οποίου γίνεται δυνατή η ανάγνωση των δεδοµένων. Για την ασφαλή επικοινωνία, τόσο ο αποστολέας όσο και ο παραλήπτης πρέπει να γνωρίζουν το κατάλληλο κλειδί. Για να εξασφαλιστεί όµως η ασφαλής µεταφορά αυτού του κλειδιού, γίνεται χρήση δυο κλειδιών. Ο αποστολέας κωδικοποιεί το µήνυµα µε βάση το κλειδί του παραλήπτη, και µόνο ο δεύτερος, ο οποίος ξέρει και το υπόλοιπο µέρος του κλειδιού, µπορεί να διαβάσει το µήνυµα. Ένα άλλο πρόβληµα το οποίο παρουσιάζεται µε τη χρήση του ιαδικτύου, είναι η πιστοποίηση της ταυτότητας του αποστολέα. Για αυτόν το σκοπό µπορεί να χρησιµοποιηθεί η κρυπτογράφηση, έτσι ώστε να κωδικοποιηθεί µόνο ένα µέρος του µηνύµατος που θα περιέχει την ηλεκτρονική υπογραφή του αποστολέα. Με αυτόν τον τρόπο ο παραλήπτης, ο οποίος θα γνωρίζει την εν λόγω υπογραφή, θα γνωρίζει την προέλευση του µηνύµατος. Το µόνο ίσως πρόβληµα όσον αφορά στην κρυπτογράφηση γενικώς, είναι ότι για την πραγµατική ασφάλεια πρέπει να χρησιµοποιηθούν κλειδιά της τάξεως των ή bits. Κάτι τέτοιο απαιτεί αρκετά µεγάλη υπολογιστική ισχύ, η οποία καθυστερεί τη διαδικασία κρυπτογράφησης. Υπάρχουν δύο διεθνή πρότυπα ασφάλειας για µεταφορά δεδοµένων. Αυτά είναι το SSL (Secure Sockets Layer) και το SET (Secure Electronic Transaction). Το πρώτο χρησιµοποιείται διεθνώς για µεταφορά ευαίσθητων οικονοµικά δεδοµένων, ενώ το δεύτερο, το οποίο αναπτύχθηκε από τη Visa και τη 11

12 MasterCard και υιοθετήθηκε και από την American Express, χρησιµοποιείται σε περιπτώσεις που υπάρχουν πληρωµές µέσω κάποιας ανάλογης κάρτας. Η καθιέρωση της κρυπτογράφησης, λοιπόν, έδωσε τη λύση σε όλα τα προβλήµατα µετάδοσης ευαίσθητων πληροφοριών. Επίσης, εκτός από την κωδικοποίησηαποκωδικοποίηση της πληροφορίας, η κρυπτογράφηση, εισάγει και τη διαρκή πιστοποίηση (authentication) του δηµιουργού αλλά και του τελικού αποδέκτη της πληροφορίας. Αποτέλεσµα είναι απλές, καθηµερινές διαδικασίες, όπως η υπογραφή ενός κειµένου ως σηµάδι γνησιότητας, µπορούν να µεταφερθούν µέσω της κρυπτογράφησης στο ηλεκτρονικό τους αντίστοιχο και να επικυρώσουν αποφάσεις, συµφωνίες, κτλ. 1.5 Επιχειρηµατικά Μοντέλα Ένα επιχειρηµατικό µοντέλο περιλαµβάνει τις συνιστώσες της αλυσίδας αξιών που υλοποιούνται και δίνουν µορφή σε µια ηλεκτρονική επιχείρηση. Επίσης στον ορισµό του µοντέλου περιλαµβάνονται οι πηγές εσόδων για την επιχείρηση που υλοποιεί το συγκεκριµένο µοντέλο. Εν τέλει, το επιχειρηµατικό µοντέλο, ορίζει µια µέθοδο για την πραγµατοποίηση συναλλαγών, µε τρόπο ώστε η επιχείρηση να µπορεί να αυτοσυντηρείται. Υπό την οπτική του παραπάνω ορισµού, θα παρουσιάσουµε τα κυριώτερα Επιχειρηµατικά Μοντέλα για το ιαδίκτυο. Ηλεκτρονικό κατάστηµα (e-shop) Πρόκειται για δικτυακό marketing µιας εταιρίας ή ενός µαγαζιού. Αρχικά αυτό είχε πραγµατοποιηθεί για την διαφήµιση και προώθηση των αγαθών και των υπηρεσιών της εταιρείας. Εντούτοις, στη συνέχεια στο µοντέλο αυτό ενισχύθηκε µε την δυνατότητα της παραγγελίας και της πληρωµής, που είναι συνήθως συνυφασµένα µε παραδοσιακές µεθόδους συναλλαγών. Τα πλεονεκτήµατα που ανακύπτουν για την εταιρεία είναι αυξηµένη ζήτηση, µια χαµηλού κόστους σφαιρική παρουσία και φυσικά µείωση του κόστους της προώθησης και των πωλήσεων. Τα οφέλη για τους καταναλωτές µπορεί να είναι χαµηλότερες τιµές (συγκρινόµενες µε εκείνες του παραδοσιακού εµπορίου), ευρύτερη επιλογή και δυνατότητα συναλλαγών 24 ώρες το 24ωρο και αποφυγή της µετακίνησης στο φυσικό χώρο του καταστήµατος. Οι πιο εµπορικές δικτυακές ιστοσελίδες αφορούν B2C ηλεκτρονικά µαγαζιά (αποστολή λουλουδιών, αγορά εισιτηρίων, κτλ). Ηλεκτρονική Προµήθεια (e-procurement) Πρόκειται για ηλεκτρονική προµήθεια αγαθών και υπηρεσιών. Μεγάλες επιχειρήσεις δηµόσιοι οργανισµοί υλοποιούν κάποια µορφή ηλεκτρονικής προµήθειας στο δίκτυο. Τα οφέλη που προκύπτουν από ένα τέτοιο επιχειρησιακό µοντέλο είναι η δυνατότητα µιας ευρύτερης επιλογής προµηθευτών η οποία φυσικά µε τη σειρά της 12

13 αναµένεται να οδηγήσει σε χαµηλότερο κόστος και καλύτερη ποιότητα, βελτιωµένη παράδοση, µειωµένο κόστος των προµηθειών. Η ηλεκτρονική διαπραγµάτευση και συναλλαγή µπορεί να οδηγήσει σε εξοικονόµηση χρόνου και κόστους. Όσον αφορά στους προµηθευτές, τα οφέλη εντοπίζονται σε µεγαλύτερες προοπτικές, πιθανόν σε µια πιο παγκόσµια κλίµακα, χαµηλότερο κόστος, το οποίο είναι καλύτερο για µικρότερες βιοτεχνίες. Η κυριότερη πηγή εισόδων είναι η µείωση του κόστους. Ηλεκτρονική ηµοπρασία (e-auction) Οι ηλεκτρονικές δηµοπρασίες στο ιαδίκτυο παρέχουν µια ηλεκτρονική υλοποίηση του µηχανισµού που είναι γνώριµος από τις παραδοσιακές δηµοπρασίες. Αυτό µπορεί να συνοδευτεί από πολυµεσική παρουσίαση των προϊόντων. Συνήθως πάντως δεν περιορίζονται µόνο σε αυτή τη µοναδική λειτουργία. Μπορούν επίσης να προσφέρουν ολοκλήρωση της διαδικασίας, παρέχοντας πληρωµές και διανοµή. Τα οφέλη για τους προµηθευτές αλλά και τους καταναλωτές εντοπίζονται στην αυξηµένη αποτελεσµατικότητα και εξοικονόµηση χρόνου, απαλλαγµένου από την ανάγκη για φυσική µεταφορά µέχρι να εδραιωθεί η συµφωνία. Οι πηγές εσόδων για τους παροχείς της δοσοληψίας εντοπίζονται στην πώληση της τεχνολογικής πλατφόρµας, στην αµοιβή της δοσοληψίας και στη διαφηµίσει. Όσον αφορά στους προµηθευτές, οι πηγές αυτές αφορούν κυρίως στην µείωση του παραπανίσιου αποθέµατος και την αξιοποίηση του όγκου της παραγωγής. Τέλος, όσον αφορά στους αγοραστές πετυχαίνουν µείωση του υψηλού αγοραστικού κόστους, µείωση του κόστους των αγαθών και ων υπηρεσιών. Ηλεκτρονικά Εµπορικά Κέντρα (e-mall) Ένα ηλεκτρονικό εµπορικό κέντρο είναι µια συλλογή από ηλεκτρονικά µαγαζιά που συνήθως εµπλουτίζονται από µια γνωστή πηγή, δηλαδή µια επώνυµη εταιρία. Όταν τα πολυκαταστήµατα αυτά εξειδικεύονται σε συγκεκριµένους τοµείς αγοραστικών προϊόντων µοιάζουν πιο πολύ µε βιοµηχανικές αγορές (industry marketplace) οι οποίες αποκτούν περισσότερη αξία από κάποια εικονικά χαρακτηριστικά που συνυφαίνονται µε την έννοια της κοινότητας. Στο διαχειριστή του ηλεκτρονικού πολυκαταστήµατος µπορεί να είναι αδιάφορο το είδος και η φύση της επιχείρησης και της υπηρεσίας που φιλοξενεί, εντούτοις µπορεί να ωφεληθεί από τις εµπλουτισµένες πωλήσεις των υποστηριζόµενων τεχνολογιών. Εναλλακτικά οφέλη αναζητούνται στις υπηρεσίες, σε διαφηµιστικό χώρο ή οφέλη που προκύπτουν από τα φιλοξενούµενα µαγαζιά, όπως για παράδειγµα η αυξηµένη κυκλοφορία που βασίζεται στην προσδοκία πως η επίσκεψη σε ένα ηλεκτρονικό µαγαζί του πολυκαταστήµατος θα οδηγήσει στην επίσκεψη και των γειτονικών του. Τα πλεονεκτήµατα που προκύπτουν για τον αγοραστή είναι τα αυτά που αναφέρθηκαν για τα ηλεκτρονικά καταστήµατα µε επιπρόσθετη την ευκολία για άνετη πρόσβαση και στα άλλα καταστήµατα. Ειδικά όταν ένα πολυκατάστηµα βρίσκεται κάτω από το όνοµα µιας φίρµας η εµπιστοσύνη του καταναλωτή µεγαλώνει και καθιστά αυτόµατα µεγαλύτερη την πιθανότητα αγοράς. Τα αντίστοιχα οφέλη για τα µέλη του ηλεκτρονικού πολυκαταστήµατος είναι φυσικά το χαµηλότερο κόστος και οι εκλεπτυσµένες λειτουργικότητες, όπως οι ηλεκτρονικές πληρωµές και 13

14 πρόσθετη κυκλοφορία που πηγάζει από τα άλλα καταστήµατα ή ακόµα και από την προσέλευση που συνεπάγεται το όνοµα της φίρµας, που συναθροίζει όλα τα καταστήµατα. Εντούτοις η αποδοτικότητα αυτού του επιχειρησιακού µοντέλου αµφισβητείται στην παρούσα εικόνα της αγοράς. Ένας από τους λόγους είναι ότι η έννοια της «γειτονιάς» δεν µεταφράζεται σε φυσική απόσταση στον κυβερνοχώρο. Αγορές Τρίτου Φορέα (Third Party Marketplaces) Πρόκειται για εταιρείες που δραστηριοποιούνται µέσω του δικτυακού τους τόπου, προσφέροντας υπηρεσίες προώθησης προϊόντων για τις εταιρείες που εγγράφονται ως µέλη τους. Υπό το πρίσµα αυτό, θα µπορούσαν ίσως να θεωρηθούν ως µια πιο εξειδικευµένη εκδοχή των e-mall. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο αυτό, είναι συνήθως ηλεκτρονικές αγορές (electronic marketplaces) δηλαδή δικτυακοί τόποι που παρέχουν ολοκληρωµένες δυνατότητες συναλλαγής, ακόµα και σε επίπεδο B2B. Κατά συνέπεια, σε ορισµένες περιπτώσεις η παροχή υπηρεσιών προώθησης, παρέχεται ως παρελκόµενο του ολοκληρωµένου πακέτου υπηρεσιών, της αγοράς προς τους πελάτες της. Επίσης ανάλογα µε την περίπτωση µπορεί εκτός από το µάρκετινγκ της επιχείρησης, να παραχωρείται διαχείριση των λογιστικών, πληρωµών κ.ο.κ. Ένα από τα παραδείγµατα που µπορούµε να δούµε σ αυτή την κατηγορία είναι το σύστηµα VirtualOrder της FedEx, από τις µεγαλύτερες εταιρείες διανοµής εµπορευµάτων παγκοσµίως, (www.fedex.com) το οποίο επιτρέπει στους χρήστες του να βγάζουν στο διαδίκτυο καταλόγους µε τα προϊόντα τους, να επεξεργάζονται παραγγελίες και να παρακολουθούν την κατάσταση των δεµάτων τους. Εικονικές Κοινότητες (Virtual Communities) εν είναι παρά διαδικτυακοί τόποι, όπου οι εµπλεκόµενοι φορείς συναντούνται, συνεργάζονται και ανταλλάσσουν απόψεις, προωθούν ιδέες και µοιράζονται επιχειρησιακές, εµπορικές πρακτικές. Οι συγκεκριµένοι τόποι είναι προσβάσιµες µόνο σε εγγεγραµµένα µέλη και κατά συνέπεια η εγγραφή σ αυτές αποτελεί πιθανή πηγή εσόδων, σε συνδυασµό µε τις διαφηµίσεις. Οι Εικονικές Κοινότητες αποτελούν δε, σηµείο συνάντησης αλλά και χώρο όπου οι πελάτες µπορούν να καταθέσουν και την άποψή τους για τις παρεχόµενες υπηρεσίες, αποτελώντας έτσι, σηµαντική πηγή ανατροφοδότησης, για τις εταιρείες που τις περιλαµβάνουν στη δικτυακή τους παρουσία. Λόγω της σηµασίας της για την επιχείρηση, δεν είναι λίγες οι φορές που η εικονική κοινότητα, εντάσσεται συµπληρωµατικά στη λειτουργία ενός από τα υπόλοιπα επιχειρηµατικά µοντέλα. Ένα ζωντανό παράδειγµα µιας εικονικής κοινότητας, προέρχεται από τον χώρο της βιοµηχανίας υφασµάτων στη διεύθυνση Παροχέας αλυσίδας αξιών (Value Chain Provider) 14

15 Η αλυσίδα αξιών αποτελείται από όλους εκείνους τους επιµέρους τοµείς που επηρεάζουν την λειτουργία της εταιρείας και που σε ένα βαθµό προσδιορίζουν το βαθµό εµπλοκής της εταιρείας σε συγκεκριµένο εµπορικό µοντέλο. Παραδείγµατα τέτοιων τοµέων είναι τα εισερχόµενα λογιστικά, το µάρκετινκ, τα εξερχόµενα λογιστικά, οι προµήθειες κλπ. Ο Παροχέας αλυσίδας αξιών, έρχεται να προσφέρει ολοκληρωµένες και εξειδικευµένες λύσεις σε έναν από τους κρίκους της αλυσίδας αξιών. Ένα από τα παραδείγµατα είναι το σύστηµα Fedex Internet Ship. Το σύστηµα αυτό προορίζεται για αυτοµατοποίηση της αποστολής εµπορευµάτων και παρέχει δυνατότητα αρχικοποίησης της αποστολής µέσω του ιαδικτύου, χωρίς να χρειάζεται η επιχείρηση να έρθει σε επαφή µε τον τοπικό πράκτορα, παρά µόνο για την φόρτωση. Ολοκλήρωµένο Σύστηµα Αλυσίδας Αξιών (Value Chain Integrator) Όπως ίσως προδίδει και ο τίτλος, πρόκειται για εταιρείες που παρέχουν µε ηλεκτρονικό τρόπο ολοκληρωµένες λύσεις για σειρά από κρίκους της αλυσίδας αξιών. Παράλληλα γίνεται ανάληψη και του έργου της ροής πληροφοριών µεταξύ των τµηµάτων που αποτελούν την αλυσίδα αξιών. Η ροή αυτή λαµβάνει χώρα διαµέσου του Ενδοδικτύου (Intranet) της εταιρείας. Αρκετά από τα ηχηρά ονόµατα παγκοσµίως δραστηριοποιούνται στην παροχή ολοκληρωµένων λύσεων για λογισµικό Ολοκλήρωσης Αλυσίδας Αξιών. Η εταιρεία Sybase (www.sybase.com), παρέχει µια ολοκληρωµένη σουίτα γι αυτόν τον σκοπό, τον BusinessProcessIntegrator, ενώ ανάλογα δραστηριοποιείται και η ΙΒΜ µε το WebSphere. Πλατφόρµες Συνεργασίας (Collaboration Platforms) Στο συγκεκριµένο µοντέλο το βάρος πέφτει στην παροχή εργαλείων και ενός κοινού περιβάλλοντος διαδικτυακής συνεργασίας. Σκοπός της παροχής αυτού του περιβάλλοντος είναι η επίτευξη συνεργασίας καθώς και η διευκόλυνση συνεργασίας µεταξύ εταιρειών. Η συνεργασία µπορεί να επικεντρώνεται σε συγκεκριµένα ζητήµατα ή να έχει τη µορφή στήριξης, λήψη βοηθείας από οµάδα εξειδικευµένων συµβούλων. Οι εταιρείες που παρέχουν πλατφόρµες συνεργασίας αναµένεται να αποκοµίσουν οφέλη από την πώληση συγκεκριµένων εργαλείων λογισµικού που υποβοηθούν τη συνεργασία αλλά και από συνδροµές των εταιρειών µελών. Μεσιτεία Πληροφοριών, Υπηρεσίες Εµπιστοσύνης (InfoBrockerage, TrustServices) Οι πληροφορίες που είναι διαθέσιµες στις εταιρείες µέσω του ιαδικτύου είναι ασύλληπτα µεγάλες σε όγκο. Γι αυτό το λόγο υπάρχουν εταιρείες που διακινούν πληροφορίες ή βοηθούν στην αναζήτηση πληροφοριών. Στην τελευταία κατηγορία 15

16 ανήκουν οι γνωστές ίσως µηχανές αναζήτησης (www.google.com, Εταιρείες όπως η Forrester (www.forrester.com), διενεργούν έρευνες τις οποίες διαθέτουν, έναντι αντιτίµου τις περισσότερες φορές, στους συνδροµητές τους. Στο επίπεδο των Υπηρεσιών Εµπιστοσύνης, εταιρείες δρουν ως µεσάζοντες µεταξύ των συναλλασσόµενων πλευρών και παρέχουν την εγγύησή τους σε θέµατα πιστοποίησης και ηλεκτρονικών συναλλαγών, έναν πολύ ευαίσθητο τοµέα σε ότι έχει να κάνει µε η-επιχειρείν. Ο πιθανός πελάτης βλέποντας το λογότυπο µιας εταιρείας όπως η VeriSign (www.verisign.com), στον δικτυακό τόπο των συναλλαγών, εξασφαλίζεται για την ασφάλεια των συναλλαγών και των δεδοµένων του αλλά και η επιχείρηση από τη µεριά της εξασφαλίζει την ταυτοπροσωπία του πελάτη της. Τα έσοδα για τις εταιρείες που διαθέτουν Υπηρεσίες Εµπιστοσύνης, προέρχονται από πώληση παρεχόµενου λογισµικού και παροχή υπηρεσιών στις εταιρείες µέλη τους. 1.6 Κάποια Συµπεράσµατα : Σύµφωνα µε την έρευνα του Economist, ένας είναι ο κύριος παράγοντας της τόσο σηµαντικής ανόδου του ηλεκτρονικού εµπορίου: η διάδοση των ευρυζωνικών συνδέσεων, δηλαδή του "γρήγορου" Internet (µια άνοδος που παρατηρείται πλέον και στην Ελλάδα). Οι συνδέσεις υψηλής ταχύτητας καθιστούν τις online αγορές ευκολότερες και πιο αξιόπιστες. Σύµφωνα µε µελέτες, οι συνδροµητές ευρυζωνικής σύνδεσης εκτελούν διπλάσιες σε αριθµό εργασίες στο ιαδίκτυο από τους κατόχους απλών συνδέσεων. Το Internet, σύµφωνα µε την έρευνα του Economist, αλλάζει πλέον καταλυτικά και ταχύτατα τις καταναλωτικές συνήθειες των ανθρώπων σε όλο τον κόσµο. Η γνωστή διεθνής εταιρία ερευνών Forrester διεξήγαγε πανευρωπαϊκή έρευνα, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της οποίας, περίπου οι µισοί από τα 60 εκατοµµύρια των Ευρωπαίων που διαθέτουν σύνδεση στο ιαδίκτυο, προτού αγοράσουν προϊόντα offline από "παραδοσιακά" καταστήµατα, είχαν κάνει έρευνα για τις τιµές και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά των προϊόντων στο ιαδίκτυο. Η τάση αυτή, εκτός από προϊόντα που διακινούνται εδώ και χρόνια µέσω Internet (βιβλία, πακέτα διακοπών κ.λπ.) επεκτείνεται ακόµα και σε προϊόντα όπως τα καινούργια και µεταχειρισµένα αυτοκίνητα. Αυτό σηµαίνει ότι, πέρα από την ύπαρξη ηλεκτρονικού καταστήµατος, ένας δικτυακός τόπος µπορεί να αυξήσει τις πωλήσεις της επιχείρησης και µε έµµεσο τρόπο. Ταυτόχρονα, σύµφωνα µε τον Economist, σε αρκετές χώρες οι καταναλωτές αρχίζουν να προµηθεύονται από το Internet πολύ πιο σύνθετα προϊόντα από DVD και βιβλία, ενώ τα ηλεκτρονικά καταστήµατα εξελίσσονται διαρκώς προκειµένου να προσφέρουν νέες δυνατότητες στους επισκέπτες τους. Ως αποτέλεσµα, οι καταναλωτές θεωρούν -σύµφωνα µε έρευνες- το ίδιο ή και περισσότερο ευχάριστο να ψωνίζουν online παρά σε ένα φυσικό κατάστηµα. 16

17 Συνολικά Έσοδα από το e-commerce, Παγκοσµίως (δις $) Πηγή: Keenan Vision Επιπλέον, υπάρχουν δύο ακόµη ενδιαφέροντα στοιχεία για τις τελευταίες τάσεις στις online αγορές: Πρώτον, καθώς το ηλεκτρονικό εµπόριο διευρύνεται, σταδιακά το προφίλ του µέσου καταναλωτή ενός online καταστήµατος τείνει να εξοµοιωθεί µε εκείνο του πελάτη των φυσικών καταστηµάτων. Ο ιντερνετικός καταναλωτής παύει σταδιακά να αποτελεί ειδικό κοινό. Το 2003 ήταν η πρώτη χρονιά κατά την οποία το κορυφαίο είδος σε άνοδο του τζίρου των online πωλήσεων δεν ήταν τα ηλεκτρονικά, το λογισµικό και τα βιβλία αλλά τα προϊόντα ένδυσης. Επίσης, σταδιακά το ιαδίκτυο παύει να είναι προνόµιο των ανδρών νεότερης και µέσης ηλικίας, καθώς η άνοδος του ποσού που δαπάνησαν οι καταναλώτριες παγκοσµίως για αγορές στο ιαδίκτυο έφθασε το εντυπωσιακό 71% τη χρονιά που πέρασε. Πλέον, σε πολλές χώρες οι γυναίκες ξοδεύουν περισσότερα χρήµατα online από ότι οι άνδρες χρήστες. Αυτό σηµαίνει αντίστοιχα ότι το ηλεκτρονικό κατάστηµα, ο δικτυακός τόπος µιας επιχείρησης γενικότερα, οφείλει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός ευρύτερου, διαφορετικού και λιγότερο εξειδικευµένου πλέον κοινού. 1.7 Οι Έλληνες χρήστες Η/Υ και Internet Για να συνειδητοποιήσουµε το µέγεθος διείσδυσης των Ελλήνων στο ηλεκτρονικό εµπόριο, πρέπει πρώτα να δούµε κάποια στοιχεία που υποδεικνύουν αρχικά κατά πόσο οι Έλληνες έχουν Η/Υ και σύνδεση στο Internet, και έπειτα αν τα χρησιµοποιούν αυτά για να συµµετάσχουν σε κάποια µορφή ηλεκτρονικού εµπορίου. 17

18 1.7.1 Εθνική Έρευνα για τις Νέες Τεχνολογίες και την Κοινωνία της Πληροφορίας. Η πανελλαδική αυτή έρευνα πραγµατοποιήθηκε την περίοδο 30 Ιουλίου έως 27 Σεπτεµβρίου 2002 και χρησιµοποίησε σαν δείγµα νοικοκυριά και συνολικά 8030 άτοµα. Οι βασικοί στόχοι της έρευνας είναι : Η διερεύνηση της διάδοσης και της χρήσης του προσωπικού Η/Υ, του Internet και της κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα και η αποτύπωση της σηµερινής κατάστασης. Η καταγραφή και παρακολούθηση του «ψηφιακού χάσµατος» τόσο µεταξύ διαφορετικών πληθυσµιακών οµάδων της χώρας όσο και συγκριτικά µε άλλες χώρες. Η χρήση Internet στους χώρους της εκπαίδευσης και των µικροµεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίοι αποτελούν νευραλγικούς τοµείς για την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονοµίας και της Κοινωνίας της Πληροφορίας στον ελληνικό χώρο. Κάποια συνοπτικά αποτελέσµατα : Η χρήση του Internet στον πληθυσµό αυξήθηκε σχεδόν 10 ποσοστιαίες µονάδες έναντι του 2001 (19.3% έναντι 10.15%) 1 στα 3 νοικοκυριά έχει Η/Υ και 2 στα 15 έχουν σύνδεση στο Internet. Ο προβλεπόµενος ρυθµός αύξησης του βαθµού διείσδυσης στο Internet έχει ιδιαίτερα ενθαρρυντική δυναµική ως προς την µείωση του παρατηρούµενου χάσµατος µε την ΕΕ. Η χρήση νέων ΤΠΕ, εκτός της κινητής τηλεφωνίας, βρίσκεται ακόµα σε αρχικά στάδια ανάπτυξης στην Ελλάδα, συγκριτικά µε άλλες ανεπτυγµένες χώρες. Οι Έλληνες ενδιαφέρονται αρκετά έως πολύ για υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας νέας γενιάς. Οι εργαζόµενοι σε πολύ µικρές επιχειρήσεις (1-5 ατόµων) παρουσίασαν σηµαντικούς ρυθµούς αύξησης στη χρήση Internet µειώνοντας το χάσµα µε τους εργαζοµένους σε µεγαλύτερες επιχειρήσεις. 2 στους 15 εργαζοµένους σε πολύ µικρές επιχειρήσεις χρησιµοποιούν Internet το 2002, ενώ το 2001 ήταν µόλις 1 στα 17 άτοµα. Από τους Έλληνες που χρησιµοποιούν Η/Υ κυρίως για εργασία, οι 4 στους 10 δηλώνουν ότι κάνουν χρήση Η/Υ για εργασία και στο σπίτι, ενώ µόνο 1 στους 10 χρησιµοποιεί το Internet για να στείλει την εργασία που κάνει στο σπίτι σε άλλο χώρο εργασίας, σε συνεργάτες ή σε πελάτες. 1 στους 62 Έλληνες δηλώνει ως κύριο λόγο χρήσης του Internet τις αγορές προϊόντων/υπηρεσιών. 18

19 Κάποια ενδιαφέροντα γραφήµατα της ίδιας έρευνας παρουσιάζονται στις επόµενες σελίδες. Αυτά µας δείχνουν πού και γιατί χρησιµοποιούν το διαδίκτυο οι Έλληνες χρήστες, όπως επίσης και η πρόβλεψη εξέλιξης της χρήσης του Internet στην Ελλάδα σε σχέση µε την ΕΕ, καθώς και η κατοχή Η/Υ αλλά και πρόθεση κατοχής των ελληνικών νοικοκυριών για Η/Υ και Internet. 19

20 20

21 1.7.2 Έρευνα για τις Νέες Τεχνολογίες (2003) Κάποια πιο πρόσφατα στοιχεία που µας δίνει ο Κ. Καρούνος, Προϊστάµενος ιαχειριστικής Αρχής ΕΠ «Κοινωνία της Πληροφορίας», και αφορούν το έτος 2003 και συγκεκριµενα την διείσδυση των Ελλήνων στις Τεχνολογίες Πληροφορικής κ Επικοινωνιών(ΤΠΕ), έχουν ως εξής : Με βάση την έρευνα του 2003 στο συνολικό πληθυσµό της χώρας, χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή έκανε το 27,1%, Ιντερνέτ το 19,9%, ενώ το 64,7% διάθετε κινητό τηλέφωνο. Το 31,9% των χρηστών, χρησιµοποιούσε καθηµερινά το Ιντερνέτ κυρίως στο σπίτι (63,5%), την εργασία (28,2%), το σχολείο (17,3%) και τα Internet cafe (7,9%). Θα πρέπει, εξάλλου να επισηµανθεί ότι κατά το 2003 οι Έλληνες συνδέονται στο Ιντερνέτ κατά µέσο όρο 7 ώρες την εβδοµάδα. Το ποσοστό των νοικοκυριών που διέθετε σύνδεση Ιντερνέτ ανέρχεται σε 15,2%, ενώ το ποσοστό που σκοπεύει να αποκτήσει σύνδεση µέσα στο 2004 είναι 8,6%. Κύριος τύπος σύνδεσης στο Ιντερνέτ παραµένει η απλή τηλεφωνική γραµµή (60%), οι συνδέσεις ISDN φθάνουν το 23%, ενώ οι συνδέσεις ADSL αποτελούν µόλις το 0.3% του συνόλου. Η ηλικία παραµένει ένας από τους σηµαντικότερους προσδιοριστικούς παράγοντες για την υιοθέτηση και χρήση ΤΠΕ. Ιδιαίτερο πρόβληµα παρατηρείται στις ηλικίες άνω των 65 ετών µε σχεδόν µηδενική χρήση νέων τεχνολογιών. Αντίθετα, την πλέον ενθαρρυντική εικόνα παρουσιάζουν οι νεώτερες ηλικίες και ο µαθητικός πληθυσµός: Ένας στους τέσσερις έλληνες ηλικίας ετών, ένας στους τρεις νέους ηλικίας και ένας στους δύο νέους ετών συνδέεται στο Ιντερνετ, µε το ηλεκτρονικό ταχυδροµείο, την αναζήτηση πληροφοριών και τις υπηρεσίες ψυχαγωγίας να είναι σήµερα οι βασικότερες εφαρµογές που χρησιµοποιούνται. Η δυναµική αυτή των νέων αναµένεται αφενός να τονώσει την χρήση των νέων τεχνολογιών σε όλους τους τοµείς της οικονοµικής και κοινωνικής ζωής της χώρας, καθώς αυτοί εισέρχονται στον παραγωγικό ιστό της εγχώριας οικονοµικής δραστηριότητας, αφετέρου µπορούν να αποτελέσουν πυρήνες γνώσης για το οικογενειακό και εργασιακό περιβάλλον. Αντίστοιχα, στο χώρο των επιχειρήσεων σηµαντικότερος προσδιοριστικός παράγοντας υιοθέτησης και χρήσης των ΤΠΕ αναδεικνύεται το µέγεθος της επιχείρησης (αριθµός εργαζοµένων). Άλλοι παράγοντες που επιδρούν ενισχυτικά στη χρήση ΤΠΕ είναι ο κύκλος εργασιών, ο κλάδος οικονοµικής δραστηριότητας, η περιφέρεια που εδρεύει η επιχείρηση, κα. Στο χώρο των Μικρό Μεσαίων Επιχειρήσεων (ΜΜΕ), οι επιχειρήσεις µε προσωπικό 11 έως 250 άτοµα παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά χρήσης ΤΠΕ, συγκρίσιµα µάλιστα µε τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς µέσους όρους: κατοχή Η/Υ 92%, σύνδεση στο Ιντερνέτ 82% και εταιρική παρουσία στο 48% είναι επιδόσεις συγκρίσιµες µε τους ευρωπαϊκούς µέσους όρους (2002) που ήταν 94%, 83% και 52% αντίστοιχα. Τα ποσοστά των επιχειρήσεων που κάνουν ηλεκτρονικές συναλλαγές για ΦΠΑ, ΙΚΑ, ΤΑΧΙS είναι 57%, 50% και 50% αντίστοιχα. Το ποσοστό των επιχειρήσεων που αξιοποιεί υπηρεσίες ηλεκτρονικής τραπεζικής είναι 34%, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά για ηλεκτρονικές προµήθειες και ηλεκτρονικές πωλήσεις είναι 14% και 5%. 21

22 Οµως, τα ποσοστά χρήσης ΤΠΕ παραµένουν συγκριτικά χαµηλά για τη µεγάλη πλειοψηφία των ΜΜΕ κυρίως λόγω των περιορισµένων ποσοστών χρήσης στις πολύ µικρές επιχειρήσεις. Συγκεκριµένα, η χρήση Η/Υ και Ιντερνέτ στις µικροµεσαίες επιχειρήσεις συνολικά (<250 άτοµα) το 2003 ήταν 34% και 18% αντίστοιχα, γιατί ήταν πολύ χαµηλό το επίπεδο ηλεκτρονικών δραστηριοτήτων στις πολύ µικρές επιχειρήσεις (1 5 άτοµα) που αντιπροσωπεύουν το 95% των επιχειρήσεων, περίπου 15% είχαν παρουσία στο Ιντερνέτ και 12% χρησιµοποιούσαν ηλεκτρονικό ταχυδροµείο. Οι µεγάλες επιχειρήσεις (άνω των 250 ατόµων) κάνουν σχεδόν καθολική χρήση των βασικών ΤΠΕ: η κατοχή Η/Υ και σύνδεσης στο Ιντερνέτ φτάνει το 100%, ενώ το 90% έχει δικτυακό τόπο, το 44% διενεργεί ηλεκτρονικές προµήθειες και το 22,7% ηλεκτρονικές πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών ποσοστά που φανερώνουν σύγκλιση µε τους ευρωπαϊκούς µέσους όρους(48% για ηλεκτρονικές προµήθειες και 22% για ηλεκτρονικές πωλήσεις) για τις µεγάλες επιχειρήσεις. Συνολικά, από τις τρεις έρευνες προκύπτει ότι ενώ ένα τµήµα του πληθυσµού και των επιχειρήσεων εµφανίζει µία αξιόλογη δυναµική υιοθετώντας ταχύτατα τις νέες τεχνολογίες, ένα µεγάλο τµήµα τους ακόµα υστερεί, χωρίς να έχει ενσωµατώσει τις ΤΠΕ στις καθηµερινές τους δραστηριότητες. ΛΟΓΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΙΝΤΕΡΝΕΤ, 2003 Ηλεκτρονικό ταχυδροµείο 59% Αναζήτηση πληροφοριών για προϊόντα/υπηρεσίες 52% Ενηµέρωση (νέα, καιρός,αθλητικά) 39% Ψυχαγωγία - παιχνίδια 30% Ψυχαγωγία - µουσική 27% Εκπαίδευση 22% Αναζήτηση πληροφοριών για υπηρεσίες ηµοσίου 15% Chat rooms Αγορές προϊόντων/υπηρεσιών Ψυχαγωγία - ΤV/Video Αναζήτηση εργασίας Τραπεζικές συναλλαγές Πρόσβαση σε δωρεάν λογισµικό Αναζήτηση πληροφοριών για υγεία/περίθαλψη Χρήση υπηρεσιών ηµοσίου 10% 8% 8% 6% 5% 5% 4% 4% Χρηµατιστηριακές συναλλαγές Τηλεφωνικές κλήσεις 2% 1% Η πλειοψηφία των πολιτών και των επιχειρήσεων που δεν έχουν υιοθετήσει ακόµα τις νέες τεχνολογίες δηλώνουν ως κύριο λόγο ότι δεν τις χρειάζονται ή δεν τους ενδιαφέρουν (60%), ενώ το 30% δηλώνει ότι δεν έχει ασχοληθεί ποτέ µε αυτές. Βασικοί ανασταλτικοί παράγοντες χρήσης Η/Υ και ΤΠΕ γενικότερα φαίνεται ότι είναι κυρίως η άγνοια και η έλλειψη κατάλληλων υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης. Άρα κρίνεται απαραίτητη η περαιτέρω εκπαίδευση, ενηµέρωση και κατάρτισή τους, αλλιώς η χώρα µας διατρέχει τον κίνδυνο να µείνει πίσω από τις εξελίξεις προς την Κοινωνία της Πληροφορίας µε σηµαντικές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα της οικονοµίας µας. 22

23 2. B2C - Business To Consumer (Επιχείρηση προς Καταναλωτή) 2.1 Εισαγωγή στις B2C ηλεκτρονικές αγορές Είναι ίσως η πιο κλασσική µορφή ηλεκτρονικού εµπορίου, όχι όµως και η πιο διαδεδοµένη. Αποτελεί το ηλεκτρονικό ανάλογο των καθηµερινών συναλλαγών για αγορά προϊόντων ή χρήση υπηρεσιών. Η επιχείρηση-προµηθευτής διατηρεί έναν διαδικτυακό τόπο (site) στον οποίο παρουσιάζει τα προϊόντα της ή/και τις υπηρεσίες της. Ο τόπος αυτός καλείται ηλεκτρονικό κατάστηµα ή και e-shop. Το ηλεκτρονικό κατάστηµα αποτελείται από ιστοσελίδες που παρουσιάζουν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες του καταστήµατος. Ο χρήστης-επισκέπτης και πιθανός καταναλωτής µπορεί να περιηγηθεί στις ιστοσελίδες του καταστήµατος, να δει τα παρουσιαζόµενα προϊόντα, να επιλέξει τις αγορές του και στο τέλος να προχωρήσει στη διαδικασία πληρωµής και τελικής προµήθειας του προϊόντος. Η πληρωµή γίνεται συνήθως µέσω πιστωτικών καρτών, ή συστηµάτων SET (Secure Electronic Transactions), ενώ η παράδοση της παραγγελίας γίνεται είτε µέσω ταχυδροµείου είτε, σε περιπτώσεις που η παραγγελία αφορά ηλεκτρονικό υλικό, υπάρχει η δυνατότητα ηλεκτρονικής παραλαβής. Το ηλεκτρονικό εµπόριο έχει γνωρίσει αρκετή διάδοση στον τοµέα του λιανικού εµπορίου. Χαρακτηριστικά τέτοια παραδείγµατα είναι η πώληση βιβλίων, CD, πακέτων λογισµικού αλλά οι κλάδοι δραστηριοτήτων των εταιρειών ηλεκτρονικού εµπορίου δεν σταµατούν εδώ. Στο διαδίκτυο µπορούµε να βρούµε ακόµα και supermarket που δίνουν την δυνατότητα πραγµατοποίησης on-line αγορών. Σε ότι αφορά τις υπηρεσίες εδώ εντάσσονται οι δυνατότητες home-banking, δηλαδή πραγµατοποίηση τραπεζικών συναλλαγών µε τη χρήση υπολογιστή (πληρωµή λογαριασµών, δάνεια), κράτηση εισιτηρίων, δωµατίων κλπ. Αρκεί να αναφέρουµε ότι σχεδόν όλες οι µεγάλες αεροπορικές εταιρείες παρέχουν τη δυνατότητα κράτησης θέσεων από τον δικτυακό τους τόπο. Αρκεί να προσθέσουµε ότι η εταιρία EasyJet κάνει πάνω από το 75% των κρατήσεών της on-line, που σε αριθµούς µεταφράζεται σε περίπου θέσεις και 5.5 εκατοµµύρια λίρες ανά εβδοµάδα. 2.2 Στατιστικά Στοιχεία : Το µεγαλύτερο "φανατισµό" στις αγορές µέσω του Internet στην Ευρώπη, παρουσιάζουν οι Βρετανοί. Οι επιχειρήσεις ηλεκτρονικού εµπορίου στο Ηνωµένο Βασίλειο κάνουν χρυσές δουλειές, καθώς οι εγχώριοι αγοραστές όχι µόνο επισκέπτονται συχνά τους δικτυακούς τόπους πωλήσεων, αλλά και ξοδεύουν σηµαντικά ποσά για την απόκτηση προϊόντων. Σύµφωνα µάλιστα µε πρόσφατη έρευνα, το 70% των επισκεπτών συγκεκριµένων δικτυακών τόπων προχωρά σε 23

24 δοσοληψίες (61% πριν από δύο χρόνια). Στη δεύτερη θέση βρίσκονται οι Σουηδοί: σε ποσοστό 61% όσοι επισκέπτονται τις συγκεκριµένες ιστοσελίδες αγοράζουν προϊόντα ή υπηρεσίες. "Συνειδητοποιηµένοι" χρήστες εµφανίζονται και οι Αυστραλοί, µε φετινό ποσοστό 56%. Μεγάλη αύξηση εµφανίζουν επίσης η Ολλανδία µε 51%, το Χονγκ Κονγκ µε 42% και η Ισπανία µε 35%. Πτωτικές τάσεις παρατηρούνται στη Γερµανία και τη Γαλλία. Το Αµερικανικό Υπουργείο Εµπορίου ανακοίνωσε ότι το 2003 ο τζίρος του ηλεκτρονικού εµπορίου σηµείωσε άνοδο κατά 26% στις Ηνωµένες Πολιτείες και διαµορφώθηκε στα 55 δισεκατοµµύρια δολλάρια. Ο αριθµός είναι εντυπωσιακός, αν και αντιστοιχεί µόνο στο 1,6% του συνολικού καταναλωτικού τζίρου στις ΗΠΑ, ενώ σύµφωνα µε εκτιµήσεις, αντίστοιχη άνοδος σηµειώθηκε και στην Ευρώπη, παρ' όλη την οικονοµική ύφεση που επικρατεί. Για παράδειγµα, στη Βρετανία η άνοδος στον όγκο των συναλλαγών που πραγµατοποιήθηκαν σε ηλεκτρονικά καταστήµατα ήταν 10 φορές µεγαλύτερη από την αντίστοιχη του offline λιανεµπορίου. Στα 55 δισ δολάρια δεν περιλαµβάνονται οι πωλήσεις τουριστικών υπηρεσιών και προϊόντων. Μόνο δύο sites, το expedia.com και το hotels.com έχουν κάνει πωλήσεις το 2003 που ξεπερνούν τα 10 δισ. ολάρια, ενώ στον τοµέα του τουρισµού δραστηριοποιούνται online κυριολεκτικά χιλιάδες επιχειρήσεις σε όλο τον κόσµο, η µεγάλη πλειονότητα των οποίων είναι µικροµεσαίες, οι οποίες σε κάποιες χώρες ήδη περιορίζουν σηµαντικά το ρόλο αλλά και τον αριθµό των µεγάλων ταξιδιωτικών πρακτόρων, και γενικότερα των µεσαζόντων του χώρου. Υπάρχουν επίσης και άλλοι εξαιρετικά επικερδείς τοµείς online δραστηριότητας που δεν περιλαµβάνονται στον παραπάνω υπολογισµό. Η βιοµηχανία στοιχηµάτων, online τυχερών παιχνιδιών κ.λπ. έχει φθάσει το ποσό των 6 δισ. δολαρίων. 0,5% 0,4% 0,4% 0,3% 0,2% 0,1% 0,0% 0,1% 0,1% 0,05% 0,024% ΗΠΑ Γερµανία Γαλλία Ιταλία Ελλάδα Ποσοστό του B2C στο συνολικό λιανικό εµπόριο 2000 Πηγή: Strategic International 24

25 To B2C στην Ελλάδα, ($ εκατ.) Πηγή: Merrill Lynch 60% 50% 40% 51,5% 39,8% 37,6% 30% 20% 20,7% 13,2% 10% 0% Κατάλογοι Ταχυδροµικής Παραγγελίας Τηλεφωνική Παραγγελία Συµπληρωµατικά Περιοδικών Telemarketing Μέσω Internet Χρήστες εναλλακτικών τρόπων αγοράς, Ελλάδα 2000 Πηγή: Focus-Bari Οι πωλήσεις φαρµάκων online έχουν υπερβεί τα 0.7 δισ. Μόνο ο δικτυακός τόπος online δηµοπρασιών ebay είχε το 2003 όγκο συναλλαγών που έφθασε τα 24 δισεκατοµµύρια δολάρια (στην Ελλάδα, ένας από τους δηµοφιλέστερους δικτυακούς τόπους είναι ένα site online δηµοπρασιών). Και φυσικά, στα 55 δισ. δεν περιλαµβάνονται τα πολλά δισεκατοµµύρια ευρώ σε τζίρο του εµπορίου µεταξύ επιχειρήσεων (B2B) - ένας τοµέας του ηλεκτρονικού εµπορίου που καθυστέρησε να αναπτυχθεί, πέρασε σοβαρή κρίση, αλλά δείχνει να ανακάµπτει το τελευταίο διάστηµα. Ήδη µεγάλες αλυσίδες και βιοµηχανικά συγκροτήµατα του εξωτερικού 25

26 απαιτούν από τους συνεργάτες και προµηθευτές τους (στις περισσότερες περιπτώσεις, µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις) να συναλλάσσονται µαζί τους αποκλειστικά ηλεκτρονικά. Η πορεία αυτή των ηλεκτρονικών αγορών είναι το ίδιο καλή τόσο στις Ηνωµένες Πολιτείες όσο και στην Ευρώπη. Μάλιστα, σύµφωνα µε την Forrester Research, κατά τη διάρκεια των εορτών του 2004 αναµένονταν στην Ευρώπη, online πωλήσεις που θα ξεπερνούσαν τα 13 δις ευρώ, αυξηµένες κατά 44% σε σχέση µε πέρυσι. Οι πωλήσεις αυτές είναι κατά 3 δις ευρώ υψηλότερες έναντι των προβλέψεων για τις Ηνωµένες Πολιτείες. Η εταιρεία ερευνών αποδίδει την αύξηση αυτή στην προσέλκυση περισσοτέρων εύπορων αγοραστών στις πωλήσεις µέσω Internet και στην ώθηση από πλευράς παραδοσιακών πωλητών λιανικής, οι οποίοι εισέρχονται στο χώρο του ηλεκτρονικού εµπορίου. Τη µερίδα του λέοντος στις online πωλήσεις της Ευρώπης προβλέπεται ότι θα έχουν η Βρετανία και η Γερµανία, µε µερίδιο αγοράς 36% και 29% αντίστοιχα. Η Γαλλία τοποθετείται στην τρίτη θέση, µε µερίδιο αγοράς 9% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο τζίρος του ηλεκτρονικού εµπορίου αποτιµάται ήδη σε δεκάδες δισεκατοµµύρια, ενώ και η άνοδος της διαδικτυακής διαφήµισης (ακόµα και στην Ελλάδα) είναι πολύ σηµαντική. Πολύ απλά το ηλεκτρονικό εµπόριο είναι πλέον µια αγορά τέτοιου µεγέθους, τόσο σε όγκο συναλλαγών όσο και σε κοινό, που καµιά επιχείρηση δεν µπορεί να αγνοήσει. Παράλληλα, οι χρήστες του ιαδικτύου είναι συνήθως οι πιο παραγωγικές οµάδες του πληθυσµού και διαθέτουν σηµαντικά ποσά για online αγορές. 26

27 3. B2C - Business To Business (Επιχείρηση προς Επιχείρηση) 3.1 Εισαγωγή στις B2B ηλεκτρονικές αγορές Αν θεωρήσουµε ότι οι εκτιµήσεις των εταιριών ερευνών θα αποδειχθούν σε µεγάλο βαθµό σωστές, τότε το 2004 η αξία των συναλλαγών που θα πραγµατοποιούνται µέσω του Internet θα αγγίζει τα 7 τρισ. ολλάρια. Σύµφωνα µε τις ίδιες έρευνες, περίπου το 80% των online πράξεων θα αφορά συναλλαγές µεταξύ επιχειρήσεων (business to business ή απλώς B2B). Και το 50% του συνόλου των συναλλαγών θα διεξάγεται µέσα από τις online, καθετοποιηµένες και εξειδικευµένες αγορές, οι οποίες, τους τελευταίους µήνες, αυξάνονται και πηθύνονται µε εντυπωσιακούς ρυθµούς. Τί είναι όµως αυτές οι online αγορές; Με απλά λόγια, θα µπορούσαµε να τις χαρακτηρίσουµε ως ιστοσελίδες, µέσω των οποίων οι επιχειρήσεις µπορούν να αγοράζουν ηλεκτρονικά τα προϊόντα που θέλουν από τους προµηθευτές τους, ή να αναζητούν κάποιον νέο προµηθευτή. Φυσικά, η διαδικασία είναι αρκετά πιο περίπλοκη, καθώς το επίπεδο ασφαλείας που προσφέρεται είναι πολύ υψηλό, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται και η «εµπλοκή» ενός χρηµατοπιστωτικού οργανισµού, ο οποίος θα αναλάβει την πιστοποίηση των συναλλασόµενων πλευρών. Μια πρόσφατη έρευνα απο το Capgemini and Chartered Institute of Purchasing and Supply(CIPS) στις ΗΠΑ έδειξε µια σηµαντική αύξηση στον αριθµό των εταιριών που τα τελευταία τέσσερα χρόνια χρησιµοποίησαν το Internet για να αγορές ή πωλήσεις, αλλά φαίνεται οτι περισσότερο επωφελούνται οι µεγάλες επιχειρήσεις. Το 39% των επιχειρήσεων που απασχολούν περισσότερους απο 500 υπαλλήλους παρατήρησε µια µείωση στα έξοδα λόγω του ηλεκτρονικού εµπορίου ενώ το αντίστοιχο ποσοστό σε επιχειρήσεις µε λιγότερους απο 100 υπαλλήλους είναι 11,7%. Αξίζει να σηµειωθεί πάντως, ότι δεν πρόκειται για την πρώτη φορά που οι εταιρείες συνδυάζουν τη χρήση των συστηµάτων πληροφορικής µε εκείνη των τηλεπικοινωνιακών δικτύων για να µειώσουν το κόστος στην προµηθευτική τους αλυσίδα. Στις αρχές της δεκαετίας του 90 αρκετές εταιρείες έσπευσαν να εκµεταλλευτούν τις δυνατότητες των συστηµάτων EDI (Electronic Data Interchange), τα οποία επέτρεπαν την ηλεκτρονική ανταλλαγή εγγράφων, µειώνοντας κατ αυτόν τον τρόπο το κόστος αλλά και το χρόνο που απαιτείται για µια συναλλαγή. Όµως, το διαδίκτυο θεωρείται και είναι ένα αρκετά πιο έυχρηστο µέσο, ενώ δεν απαιτεί τεράστιες επενδύσεις σε υλικοτεχνική υποδοµή. 3.2 Πλεονεκτήµατα Τα πλεονεκτήµατα των online B2B αγορών είναι σηµαντικά τόσο για τους αγοραστές, όσο και για τους προµηθευτές. Οι πρώτοι ωφελούνται από τη µείωση του 27

28 κόστους, είναι σε δυνατότητα να προσελκύσουν προσφορές από ένα πολύ µεγαλύτερο αριθµό προµηθευτών, τα τµήµατα αγορών µπορούν να ενηµερώνονται πολύ γρήγορα για τις τιµές, τα τεχνικά χαρακτηριστικά και τους όρους απόκτησης των προϊόντων, όπερ σηµαίνει ότι µειώνεται σηµαντικά και ο χρόνος διενέργειας µιας συναλλαγής, ενώ επιπλέον επιτρέπει τον καλύτερο συγχρονισµό της προµηθευτικής αλυσίδας και την µείωση των αποθεµάτων. Όσον αφορά στους προµηθευτές, µπορούν να αυξήσουν τον αριθµό των πελατών τους, καθώς αποκτούν πρόσβαση σε νέες αγορές. Επιπλέον, οι µικρότεροι προµηθευτές µπορούν να βρουν πελάτες σε ολόκληρο τον κόσµο και να ανταγωνιστούν µε καλύτερους όρους τους µεγάλους προµηθευτές Online Offline , ,33 8, ,8 0,67 1, Συναλλαγές Business-to-Business, ΗΠΑ ($ τρις) -Πηγή: Boston Consulting Group Συνοπτικά τα οφέλη που θα αποκοµίσει µια επιχείρηση από την συµµετοχή της σε µια ηλεκτρονική αγορά B2B είναι: Για τους συµµετέχοντες Αγοραστές τα οφέλη συνοψίζονται ως εξής: (α) Μείωση κόστους προϊόντος, η οποία προκύπτει από τη δυνατότητα επιλογής µεταξύ πολλών προµηθευτών. (β) Μείωση λειτουργικού κόστους, η οποία προκύπτει από τη βελτιστοποίηση των διαδικασιών, την καλύτερη διαχείριση των πληροφοριών που σχετίζονται µε αγορές και κόστη και την ιχνηλασιµότητα των παραγγελιών (order tracking). (γ) Καλύτερος έλεγχος των δαπανών των αγορών. 28

29 (δ) Βελτιωµένος προγραµµατισµός. (ε) Εξάλειψη λαθών στις παραγγελίες. Αντίστοιχα, για τους συµµετέχοντες Προµηθευτές τα οφέλη είναι τα εξής: (α) Αύξηση τζίρου λόγω πρόσβασης σε διευρυµένη βάση αγοραστών. (β) Μείωση κόστους πωλήσεων και λειτουργικού κόστους, η οποία προκύπτει από την προτυποποίηση και εύκολη εκποίηση των προϊόντων, τη βελτίωση των διαδικασιών, την εξάλειψη του out-of-stock και τη µείωση λαθών. (γ) Καλύτερος έλεγχος του κόστους και των διαδικασιών (ιχνηλασιµότητα παραγγελιών, βελτιωµένος προγραµµατισµός πωλήσεων). Ακόµα πιο αναλυτικά µπορούµε να πούµε ότι όλες οι επιχειρήσεις µπορούν να πετύχουν: Μείωση του κόστους συναλλαγών Αυτοµατοποιηµένες και διαφανείς διαδικασίες αγορών υναµικούς µηχανισµούς τιµολόγησης, σε πραγµατικό χρόνο Κοινή πλατφόρµα υποβολής και λήψης παραγγελιών Αναγνώριση νέων αγοραστών και προµηθευτών Εύκολη επεκτασιµότητα σε τεχνολογίες Internet Ανταλλαγή πληροφορίας αγοραστών και προµηθευτών σε πολλαπλούς κλάδους και αγαθά (commodities) Προτυποποίηση Πρόσβαση σε τεχνολογία αιχµής µε το χαµηλότερο δυνατό κόστος και απόκτηση στρατηγικού πλεονεκτήµατος - Oλοκλήρωση πληροφορικών συστηµάτων Μείωση overheads πωλήσεων/αγορών Εκµηδενισµό distance barrier 3.3 Συνήθεις Yπηρεσίες σε e-marketplaces : Μια τέτοια ηλεκτρονική αγορά πρέπει να παρέχει στις συµµετέχουσες επιχειρήσεις µια σειρά από εργαλεία παραγωγικότητας και µείωσης κόστους, όπως: (α) Ηλεκτρονική καταγραφή όλων των διαδικασιών που σχετίζονται µε τη δηµιουργία και διεκπεραίωση των παραγγελιών (για Αγοραστές) (β) Ηλεκτρονική δηµιουργία καταλόγων (για Προµηθευτές) (γ) Ηλεκτρονική αναζήτηση προϊόντων είτε µέσα από καταλόγους που έχουν ενταχθεί στο σύστηµα, είτε µέσω ηλεκτρονικών δηµοπρασιών (RFQ) 29

30 (δ) ιαπραγµάτευση/εύρεση τιµών µέσω οµαδικών παραγγελιών (ε) Ηλεκτρονική δηµιουργία αιτηµάτων παραγγελιών (PR, PO) (στ) Ηλεκτρονική διεκπεραίωση παραγγελιών (ζ) Ιχνηλασιµότητα παραγγελιών (order tracking) (η) Αναλυτική καταγραφή όλων των πληροφοριών που σχετίζονται µε την κάθε παραγγελία (reporting) (θ) Ολοκλήρωση παραγγελιών µε πληρωµές (ι) Υπηρεσίες Τηλεπικοινωνιών (Connectivity Services, Internet Corporate Services) Αλληλεπιδράσεις στα B2B 3.4 Η Πορεία της Ελληνικής Β2Β Αγοράς Αν και οι αρχικές προβλέψεις δεν ανταποκρίνονται στη σηµερινή εικόνα, το σύνολο των ελληνικών e-marketplaces δηλώνει περισσότερο ικανοποιηµένο από την πορεία του. Σύµφωνα µε τον κ. Χρήστο Λεµονή, διευθυντή marketing και επικοινωνίας της cosmoone, ορισµένοι µεγάλοι οργανισµοί στην Ελλάδα έχουν αρχίσει να υλοποιούν συστήµατα Ηλεκτρονικών προµηθειών. Ήδη κάποιοι έχουν ξεπεράσει τις αναπόφευκτες 'παιδικές ασθένειες' και έχουν αρχίσει να ξεχνούν πως ήταν πριν η 30

31 κατάσταση και οι τότε διαδικασίες. Οι ηλεκτρονικές ηµοπρασίες δεν αποτελούν πλέον κάτι εξωτικό και για πολλούς από τους συµµετέχοντες είναι κάτι 'κοινό'. Πέραν του σχεδιασµού και της υλοποίησης συγκεκριµένων έργων, αναµφισβήτητα τα τελευταία δύο χρόνια έχει γίνει πολλή δουλειά από τους παρόχους υπηρεσιών και τεχνολογίας ηλεκτρονικού εµπορίου B2B, και προς την κατεύθυνση 'εκπαίδευσης' της αγοράς και προς την κατεύθυνση ενηµέρωσης των κυβερνητικών (υπουργείων και ΕΚΟ) και µη οργανισµών (ΣΕΠΕ). Από την άλλη πλευρά, ο κ. Πέτρος Αγγελάκης, γενικός διευθυντής της Business Exchanges, τονίζει ότι το B2B εµπόριο και οι σχετικές µε αυτό εφαρµογές αποτελούν σήµερα το µόνο χώρο, στο ευρύτερο πεδίο του Internet, που παρουσιάζει σταθερή αύξηση και συνεχή ενδυνάµωση. 'Κάτω απ' αυτό το πρίσµα, οι αρχικές µας προβλέψεις και το επιχειρηµατικό µας µοντέλο µπορούµε να πούµε ότι κάθε άλλο παρά διαψεύσθηκαν. Σίγουρα η ταχύτητα αποδοχής δεν είναι αυτή που πριν τριάµισι χρόνια εκτιµούσε η ελληνική και η παγκόσµια αγορά αλλά, αν παρατηρήσουµε προσεχτικά, θα δούµε ότι οι πάροχοι B2B υπηρεσιών, µε σωστό σχεδιασµό και σωστές µετοχικές και οργανωτικές βάσεις, αντιµετωπίζουν τις προκλήσεις πολύ πιο οµαλά και µε καλύτερα αποτελέσµατα, επιτυγχάνοντας την αύξηση του αριθµού των συναλλασσοµένων επιχειρήσεων αλλά και του όγκου αγορών που ηλεκτρονικοποιείται. Σε παρόµοιο πλαίσιο κινείται και ο κ. Αντώνης Σαρόπουλος, γενικός διευθυντής της E-construction που έχει δηµιουργήσει την ηλεκτρονική αγορά b2bconstuct.gr. Ο κ. Σαρόπουλος υποστηρίζει ότι η µέχρι σήµερα πορεία των ελληνικών b2b marketplaces χαρακτηρίζεται από µια συνεχή ανάπτυξη, τόσο στον τοµέα των συµµετεχόντων όσο και στο ύψος των συναλλαγών που πραγµατοποιούν. 'Παρ' όλα αυτά, η εξέλιξη δεν υπήρξε αυτή που αναµενόταν τόσο για την ελληνική όσο και την παγκόσµια πραγµατικότητα. Ειδικότερα, στα ελληνικά marketplaces βλέπουµε ένα µικρό αλλά συνάµα σταθερό ρυθµό ανάπτυξης, παράγοντας που είναι δυνατό να βοηθήσει στην επιβίωσή τους κατά την διάρκεια των πρώτων ετών λειτουργίας τους για την επίτευξη κρίσιµης µάζας συµµετεχόντων και συναλλαγών. Σήµερα, το ενθαρρυντικό της υπόθεσης είναι ότι ολοένα και περισσότερες εταιρίες είναι πλέον έτοιµες να συµµετάσχουν και να αναπτύξουν την εµπορική τους δραστηριότητα µέσα από τέτοιου είδους εφαρµογές'. Στη γνώση από τα λάθη του παρελθόντος αναφέρεται η κα Ζωή Σταυρουλάκη, marketing manager της Yassas.com, εξηγώντας ότι τα σηµερινά µεγέθη -αν και µικρότερα των αρχικών προβλέψεων- δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητα. Η Ελλάδα, όπως και η υπόλοιπη Ευρώπη, είχε το πλεονέκτηµα να γνωρίζει τα επιχειρηµατικά λάθη που έγιναν στις ΗΠΑ στο χώρο του ηλεκτρονικού εµπορίου και να αποφύγει λανθασµένες κινήσεις που θα είχαν καταστροφικά αποτελέσµατα. Λαµβάνοντας όµως κανείς υπόψη την παγκόσµια οικονοµική κρίση, την άνοδο του ευρώ έναντι του δολαρίου καθώς και προβλήµατα που δηµιουργήθηκαν κατά το πέρασµα από τα κοινοτικά νοµίσµατα στην εποχή του ευρώ, µπορεί να αντιληφθεί ότι οι κοινωνικοοικονοµικές εξελίξεις είναι ο αστάθµητος παράγοντας που στάθηκε τροχοπέδη στις εξελίξεις. Αλλος ένας σηµαντικός παράγοντας αισιοδοξίας για τα εγχώρια marketplaces αφορά στα κονδύλια της Κοινωνίας της Πληροφορίας. Αν και το µέτρο για τη δηµιουργία ή συµµετοχή σε e-marketplaces που συµπεριλαµβάνονταν στο β κύκλο του 'Επιχειρείτε 31

32 Ηλεκτρονικά' δεν προσέλκυσε το ενδιαφέρον παρά µόνο 17 επιχειρήσεων, το έργο για το marketplace του Ο Υ (Οργανισµός ιαχείρισης ηµοσίου Υλικού), οι αντίστοιχες προσπάθειες των Επιµελητηρίων, το έργο ανάπτυξης και πιλοτικής λειτουργίας συστήµατος διεπεχειρησιακού ηλεκτρονικού εµπορίου προβολής αγροτικών και παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων, συνολικού προϋπολογισµού 1,35 εκατ. ευρώ, της Γενικής Γραµµατείας Τουρισµού αλλά, κυρίως, το µεγάλο έργο ανάπτυξης εθνικού συστήµατος ηλεκτρονικών δηµοσίων προµηθειών, ύψους 15 εκ. ευρώ (βλέπε ne.o Νοεµβρίου 2003), µε τελικό δικαίουχο τη Γενική Γραµµατεία Εµπορίου (ΓΓΕ), εκτιµάται ότι θα δηµιουργήσουν ευοίωνες προοπτικές για το σύνολο του κλάδου των ηλεκτρονικών αγορών. 3.5 Κύκλος Εργασιών ελληνικών e-marketplaces Το ηλεκτρονικό εµπόριο στην Ελλάδα σήµερα βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, εάν συγκρίνει κανείς την εικόνα που εµφανίζει η χώρα µας σε σύγκριση µε τους Ευρωπαίους εταίρους της. Σύµφωνα µε πρόσφατη έρευνα της Gartner, ο τζίρος τους Β2Β Ηλεκτρονικού εµπορίου στην Ευρώπη αναµένεται να αυξηθεί σε 2.3 τρισ. δολάρια από 500 δισ.. που είναι σήµερα. B2bmarketsite Εντυπωσιακά είναι τα στατιστικά στοιχεία που αφορούν στις υπηρεσίες ηλεκτρονικού εµπορίου που προσφέρει η cosmoone στις ελληνικές επιχειρήσεις. Πιο συγκεκριµένα, ο όγκος συναλλαγών στην ηλεκτρονική αγορά b2bmarketsite, από την 1/1/2002 έως τις 31/12/2002 ξεπέρασε τα 310 εκ. Ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση της τάξεως του 384% σε σχέση µε το έτος Αξίζει επίσης να αναφερθεί πως σήµερα ο αριθµός των εταιριών που συναλλάσσονται ηλεκτρονικά µέσω της cosmoone ξεπερνούν τις 80, ενώ περισσότερα από είδη (προϊόντα και υπηρεσίες) είναι διαθέσιµα µε τη µορφή ηλεκτρονικών καταλόγων. Μία ακόµη ιδιαίτερα σηµαντική εξέλιξη είναι το γεγονός πως οι παραγγελίες που διεκπεραιώθηκαν µέσω της ηλεκτρονικής αγοράς της cosmoone δεν αφορούσαν µόνο "απλά" είδη, όπως είδη ηλεκτρονικών υπολογιστών, γραφείου, κινητής τηλεφωνίας κ.α., αλλά και πολυσύνθετα έργα, όπως η προµήθεια υλικών και υπηρεσιών για την κατασκευή σταθµών βάσης κινητής τηλεφωνίας. Επισηµαίνεται πως αυτά τα έργα απαιτούν τόσο την προµήθεια πολλαπλών υλικών, όσο και πολύπλοκων υπηρεσιών. Σηµαντική αύξηση παρουσιάζει και ο αριθµός των ηλεκτρονικών δηµοπρασιών, αλλά και η αξία των υλικών που δηµοπρατήθηκαν µέσω της υπηρεσίας b2bauctions της cosmoone. Αναλυτικότερα, κατά τη διάρκεια του 2002 πραγµατοποιήθηκαν 96 ηλεκτρονικές δηµοπρασίες. Ο ρυθµός αύξησης των δηµοπρασιών σε σχέση µε το 2001 είναι της τάξεως του 166%, γεγονός που αποδεικνύει το ολοένα αυξανόµενο ενδιαφέρον του επιχειρηµατικού κόσµου για τα πλεονεκτήµατα που απορρέουν από τη συγκεκριµένη µορφή επιχειρηµατικών διαπραγµατεύσεων. Έτσι, συνολικά από την εφαρµογή της υπηρεσίας τον Απρίλιο του 2001 µέχρι το τέλος εκεµβρίου 2002 είχαν πραγµατοποιηθεί συνολικά 132 ηλεκτρονικές δηµοπρασίες. Ο αριθµός των συµµετοχών ξεπέρασε τις 700, ενώ οι οικονοµίες κλίµακας για τους διοργανωτές έφτασαν κατά µέσο όρο το 24%. Ενδεικτικά αναφέρονται µερικά από τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που δηµοπρατήθηκαν ηλεκτρονικά: χαρτί & προϊόντα χάρτου, εξοπλισµός IT, µηχανολογικά, µεταφορές, συµβουλευτικές υπηρεσίες κ.α. 32

33 Be24 Η εταιρεία ξεκίνησε τη δραστηριότητά της τον Ιούνιο του Tα πρώτα στοιχεία είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς οι εµπορικές συναλλαγές τον Ιούνιο του 2002 έχουν ξεπεράσει τις 4.500, και όγκος των συναλλαγών τα 13 εκ. ενώ µέσω του έχουν ολοκληρωθεί 14 διαγωνισµοί αξίας 16 εκ. H Business Exchanges έχει προσελκύσει σήµερα περίπου 130 επιχειρήσεις οι οποίες πρωταγωνιστούν στον κλάδο που δραστηριοποιούνται όπως Eurobank, Vodafone, Famar, Θράκη, Compaq, Byte, Γερολυµάτος, ΑΑΝΚΑΛ, Σαράντης, Σαµαράς, Πλαίσιο, Printec, Σοφιανός, Technicomer, SATO, ελούδης, IBM, Interflora, Vizzavi και άλλες µεγάλες και αξιόλογες επιχειρήσεις. B2bplaisio Το πιο πρόσφατο e-marketplace είναι αυτό της γνωστής εταιρίας Πλαίσιο, ωστόσο δεν υπάρχουν ακόµη επίσηµα στοιχεία σχετικά µε την κίνηση που παρουσιάζεται σε αυτό και την επιτυχία που αυτό έχει. Σύµφωνα πάντως µε την ίδια την εταιρία, το εν λόγω marketplace εξυπηρετεί ήδη πελάτες. 33

34 4. M-commerce 4.1 Εισαγωγή «Το M-commerce (mobile commerce) είναι η αγορά και η πώληση αγαθών και υπηρεσιών µέσω ασύρµατων συσκευών όπως το κινητό τηλέφωνο και προσωπικών ψηφιακών βοηθών (PDAs). Γνωστό επίσης και µε τον όρο επόµενης γενιάς ηλεκτρονικό εµπόριο, το m-commerce καθιστά ικανούς τους χρήστες να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο χωρίς να χρειάζονται να βρούν ένα µέρος όπου υπάρχει ενσύρµατη καλωδίωση.» Ένας άλλος ορισµός, σύµφωνα µε τηνν Durlacher Research Ltd (1999), Κινητό Ηλεκτρονικό Εµπόριο είναι κάθε συναλλαγή µε νοµισµατική αξία η οποία γίνεται διαµέσου κινητού τηλεπικοινωνιακού δικτύου. Το στοιχείο που καθιστά το κινητό τηλέφωνο ανεκτίµητο εργαλείο για την εξυπηρέτηση των σκοπών του άµεσου (direct) marketing είναι η δυνατότητα αποστολής προσωπικών µηνυµάτων SMS (Το SMS - Short Message Service - είναι µια υπηρεσία για την αποστολή και λήψη γραπτών µηνυµάτων µέχρι 160 χαρακτήρες σε κινητά τηλέφωνα χρησιµοποιώντας το GSM και πρωτοχρησιµοποιήθηκε στην Ευρώπη) ή MMS (To MMS - Multimedia Messaging Service - είναι µια υπηρεσία για την αποστολή και λήψη µηνυµάτων που περιέχουν εικόνα και ήχο και χρησιµοποιούν το δίκτυο κινητής τηλεφωνίας γενιάς 2,5) αλλά και της επίτευξης εξαιρετικά ακριβούς στόχευσης (targeting). Το κινητό τηλέφωνο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την αγορά ηλεκτρονικών αλλά και υλικών αγαθών. Ένα παράδειγµα χρήσης του κινητού τηλεφώνου για την αγορά ηλεκτρονικών αγαθών είναι το εξής: Ένας χρήστης της κινητής τηλεφωνίας στέλνει ένα SMS ειδικής χρέωσης µε τον κωδικό µιας µελωδίας και µέσα σε λίγα δευτερόλεπτα λαµβάνει την µελωδία. Ένα παράδειγµα χρήσης του κινητού τηλεφώνου για την αγορά υλικών αγαθών είναι το εξής: Ένας χρήστης της κινητής τηλεφωνίας στέλνει ένα SMS ειδικής χρέωσης για την αγορά ενός εισητηρίου. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα λαµβάνει πίσω ένα SMS µε τον κωδικό του εισητηρίου, τον οποίο τον χρησιµοποιεί δείχνοντας το σε κάποιο από τα µέσα µαζικής µεταφοράς αντί για την χρήση εισητηρίου. Στο παρελθόν υπήρξαν αρκετές προσπάθειες εκµετάλλευσης της κινητής τηλεφωνίας για σκοπούς marketing. Όµως, οι προσπάθειες αυτές αρκετές φορές δεν είχαν ξεκάθαρους στόχους, δεν αξιοποίησαν σωστά τις τεχνικές τµηµατοποίησης και στόχευσης της αγοράς και αρκέστηκαν κυρίως σε µια διερευνητική χρήση ενός νέου επικοινωνιακού µέσου. Το ευτύχηµα από όλες αυτές τις ανεπαρκείς -οργανωτικάκινήσεις ήταν ότι το µέσο δεν αλώθηκε ούτε επλήγη σε σηµαντικό βαθµό, ώστε οι καταναλωτές να αποκτήσουν αρνητική στάση προς αυτό. Και πραγµατικά, οι κίνδυνοι να συµβεί κάτι τέτοιο, στην περίπτωση του mobile marketing, είναι πάρα πολύ µεγάλοι. 34

35 Παρ όλα αυτά, οι διάφορες προβλέψεις λένε ότι η πραγµατοποίηση συναλλαγών όπως κρατήσεις ξενοδοχείων, εισιτηρίων, αγορές προϊόντων µε χρήση κινητού τηλεφώνου ή άλλης συσκευής θα αποτελέσει τον κυρίαρχο τρόπο για την ολοκλήρωση όµοιων ενεργειών στη νέα 3G εποχή (3η γενιά ασύρµατων, κινητών τηλεπικοινωνιακών standards). Η αρχή έχει ήδη γίνει, καθώς, σύµφωνα µε έρευνες, το mobile marketing αποδεικνύεται αρκετά αποτελεσµατικό, ενώ ταυτόχρονα οι καταναλωτές το εκτιµούν περισσότερο σε σχέση µε τα άλλα µέσα. Χαρακτηριστική είναι η έρευνα της εταιρίας ερευνών marketing Nightfly στη Μ. Βρετανία, σύµφωνα µε την οποία το 39% της πελατειακής βάσης της προτιµά το SMS Marketing από την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο. Επίσης, µία ακόµα εταιρία ερευνών marketing, η Enpocket, διαπιστώνει ότι το permission-based mobile marketing είναι 50% πιο αποδοτικό από την τηλεόραση και 130% πιο αποδοτικό από το ραδιόφωνο. ιείσδυση Κινητής Τηλεφωνίας στην Ευρώπη Πηγή ebusinessforum.gr 4.2 To m-commerce στην Ελλάδα Η διείσδυση της κινητής τηλεφωνίας στη χώρα µας έχει φτάσει σε επίπεδα άνω του 75%. Αυτό πρακτικά σηµαίνει ότι 3 στους 4 κατοίκους της χώρας έχουν στα χέρια τους µία προσωπική επικοινωνιακή συσκευή, ικανή να χρησιµοποιηθεί για επικοινωνία µε ήχο, κείµενο αλλά και εικόνα. Παρά το γεγονός ότι η κινητή τηλεφωνία έχει µεγαλύτερη διείσδυση στη χώρα µας από ό,τι η σταθερή τηλεφωνία, εντούτοις το γεγονός ότι πρόκειται για ένα σχετικά νέο µέσο δεν έχει δώσει το χρόνο στα τµήµατα marketing και διαφήµισης των εταιριών να δουν το πώς θα εκµεταλλευτούν αποτελεσµατικά αυτό το νέο εργαλείο. Μπορούµε να ισχυριστούµε ότι µόλις τον τελευταίο χρόνο έχουµε δει στη χώρα µας προσπάθειες εκµετάλλευσης του mobile marketing αλλά και γενικότερες 35

36 επιχειρηµατικές κινήσεις προς την κατεύθυνση αυτή, οι οποίες να µην προέρχονται από τις εταιρίες κινητής τηλεφωνίας. Με δεδοµένη τη µεγάλη διείσδυση αλλά και την αναµενόµενη επέκταση των παρεχοµένων υπηρεσιών και δυνατοτήτων, οι εταιρίες θα πρέπει να υλοποιήσουν πλάνα για το πώς θα µπορέσουν να αξιοποιήσουν το mobile marketing για την προώθηση των προϊόντων και υπηρεσιών τους, πάντα µε γνώµονα την επίτευξη των καλύτερων δυνατών αποτελεσµάτων για τις ίδιες, χωρίς να "βανδαλίσουν" το νέο αυτό εργαλείο. Τα παρακάτω διαγράµµατα εκφράζουν κάποια από τα αποτελέσµατα της έρευνας που διεξήγαγε η ερευνητική οµάδα του έργου MOBICOM. Η ερεύνα αυτή είχε σκοπό να καταγράψει την στάση και την άποψη των χρηστών Internet και κινητής τηλεφωνίας ως προς τις νέες τεχνολογίες και υπηρεσίες στην κινητή τηλεφωνία (WAP, GPRS, UMTS κτλ). Η έρευνα διεξήχθη κατά την περίοδο Μάρτιο - Μαϊο 2001 µέσω διαδικτύου µε τη συµµετοχή ερωτηθέντων από Γερµανία, Φινλανδία και Ελλάδα. Η ερεύνα δεν αµευθύνθηκε σε καθορισµένο δείγµα αλλά οι συµµετέχοντες επέλεξαν να απαντήσουν στο ερωτηµατολόγιο. Εποµένως το δείγµα χαρακτηρίζεται ως αυτοεπιλεγόµενο και κατά συνέπεια δεν είναι αντιπροσωπευτικό των πληθυσµών αλλά χαρακτηριστικό του πλέον ενεργού τµήµατος της αγοράς ως προς το Internet. Το σύνολο των συµµετεχόντων ανήλθε σε 3730 και πάνω από το 94% των ερωτηθέντων είναι κάτοχοι κινητού τηλεφώνου. Από τα κυριότερα συµπεράσµατα της ερεύνας, σχετικά πάντα µε το κινητό ηλεκτρονικό εµπόριο είναι οι λόγοι για τους οποίους αυτό και οι υπόλοιπες σχετικές υπηρεσίες µέσω κινητού δεν έχουν διαδοθεί αρκετά. Μάλιστα, όπως φαίνεται και στο σχετικό διάγραµµα, υπάρχει σχετική συµφωνία απόψεων στους ερωτηθέντες και των τριών χωρών. Πρόκειται κυρίως για το κόστος σύνδεσης µέσω WAP και τη δυσχρηστία των συσκευών και της διεπαφής µε τον χρήστη. Επίσης η ποιότητα των υπηρεσιών δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των χρηστών, τόσο σε ότι αφορά την ταχύτητα πρόσβασης όσο και την αξία του περιεχοµένου αυτού καθαυτού. Όσον αφορά τί πρέπει να αλλάξει τί πρέπει να αλλάξει προκειµένου οι κάτοχοι του κινητού τηλεφώνου να χρησιµοποιήσουν περισσότερο τις υπηρεσίες που προσφέρονται, βασικός παράγων και στις τρεις χώρες είναι η µείωση της τιµής. Η βελτίωση της ασφάλειας είναι ο δεύτερος πιο σηµαντικός παράγοντας όσον αφορά τις Γερµανία και Ελλάδα, ενώ η αντίστοιχη έρευνα στη Φινλανδία ανέδειξε ως δεύτερο πιο σηµαντικό παράγοντα τη βελτίωση της συσκευής. 36

37 37

38 4.3 Μ-Banking Το m-banking, σύντµηση του mobile banking, επιτρέπει τη διαχείριση τραπεζικών λογαριασµών από το κινητό τηλέφωνο. Παρέχει τη δυνατότητα για άµεση πληροφόρηση για την κίνηση ενός λογαριασµού, 24 ώρες το 24ωρο και, ανάλογα µε τον τρόπο που έχει σχεδιάσει η τράπεζα την υπηρεσία της, την άµεση διενέργεια συναλλαγών. Ένας ακριβής ορισµός του m-payment έχει δοθεί από το Mobile Payment Forum (2002): Ως m-payment ορίζεται η µεταφορά µε ηλεκτρονικά µέσα ενός ποσού πληρωµής από τον πληρωτή στον αποδέκτη της πληρωµής µέσω της χρήσης µιας συσκευής ηλεκτρονικής πληρωµής, την οποία αποτελεί µια κινητή συσκευή, µέσω της οποίας στέλνονται και λαµβάνονται πληροφορίες δια µέσου µιας ασύρµατης ζεύξης. Με τη συγκεκριµένη υπηρεσία µπορούν να πραγµατοποιηθούν τραπεζικές αλλά και χρηµατιστηριακές συναλλαγές µέσω κινητού τηλεφώνου, από όπου και αν βρίσκεται ο πελάτης. Οι τράπεζες που προσφέρουν την εν λόγω υπηρεσία συνεργάζονται µε συγκεκριµένους παροχείς τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Σηµειώνεται ότι η υπηρεσία δεν προσφέρεται δωρεάν, καθώς χρεώνεται ο λογαριασµός του κινητού τηλεφώνου για κάθε συναλλαγή που πραγµατοποιείται. Όλες οι συναλλαγές γίνονται µέσω γραπτών µηνυµάτων (SMS). Η αποδεικτική αξία των ηλεκτρονικών εντολών είναι ίδια µε αυτή των εγγράφων και οι συναλλαγές γίνονται µόνο από το προσωπικό κινητό τηλέφωνο του χρήστη. Κάποιες από τις υπηρεσίες στις οποίες έχουν πρόσβαση οι πελάτες µέσω κινητού τηλεφώνου είναι: Κατάσταση λογαριασµού Υπόλοιπα και µεταφορές χρηµάτων µεταξύ λογαριασµών της ίδιας τράπεζας Παραγγελία για πλήρη statements 38

39 Αναφορά για απώλεια κάρτας Αγορά και πώληση µετοχών Ενηµέρωση εντός ολίγων λεπτών για εκτέλεση εντολής Ενηµέρωση σε πραγµατικό χρόνο (real time) για την τιµή της µετοχής προς αγορά ή πώληση Παρακολούθηση και αποτίµηση χαρτοφυλακίου Αναλυτική πληροφόρηση για παρελθούσες κινήσεις στο χαρτοφυλάκιο Πληροφορίες και διαφηµιστικά µηνύµατα για υπηρεσίες, προϊόντα και προσφορές της τράπεζας Αλλαγή του απόρρητου κωδικού PIN Προσωπικά µηνύµατα Παρά τα πλεονεκτήµατα, τις ευκολίες και την ευχρηστία του, το m-banking δεν έχει καταφέρει ακόµη να πείσει το ελληνικό καταναλωτικό κοινό. Αυτό οφείλεται ενδεχοµένως στη χρήση του κινητού ως κατεξοχήν µέσου επικοινωνίας, συνεπώς η αποδοχή της αξιοπιστίας του ως µέσου διεξαγωγής χρηµατοοικονοµικών συναλλαγών δεν είναι εύκολη. Οι Έλληνες χρήστες και οι επιχειρήσεις δείχνουν να εµπιστεύονται περισσότερο το Internet, γεγονός που εξηγεί τα µεγαλύτερα ποσοστά διείσδυσης του e-banking έναντι του m-banking. Ωστόσο, µε αργούς αλλά σταθερούς ρυθµούς τα πράγµατα αλλάζουν. Οι επιχειρήσεις, και ειδικότερα οι µικροµεσαίες, αλλά και οι ιδιώτες έχουν αρχίσει να αντιλαµβάνονται ότι οι υπηρεσίες mobile banking αποφέρουν κέρδος σε πολύτιµο χρόνο και, κατά συνέπεια, χρήµα. Από έρευνες που έχουν πραγµατοποιηθεί για λογαριασµό τραπεζών υπολογίζεται ότι το 7% των πελατών τους κάνει σήµερα χρήση του τηλεφώνου για τραπεζικές συναλλαγές. Τα τελευταία στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι τράπεζες δείχνουν ότι το 2001 πραγµατοποιήθηκαν εγχρήµατες συναλλαγές µέσω κινητού τηλεφώνου, ενώ ο τζίρος ανήλθε σε 4 δισ. ευρώ. Φέτος οι συναλλαγές αναµένεται να αυξηθούν σε και ο τζίρος σε 10 δισ. ευρώ. Σύµφωνα µε την αναφορά του Wireless World Forum, η συνολική αξία των πληρωµών µέσω κινητού θα αυξηθούν σε 55.3 δις Euro το Κατηγορίες m-payments Μπορούµε να κατηγοριοποιήσουµε τις πληρωµές µε βάση τον τρόπο πληρωµής των υπηρεσιών (content type), µε βάση το ποσό πληρωµής (Content value), µε βάση τον τύπο της υπηρεσίας ή του αγαθού για το οποίο πληρώνει ο χρήστης (Transaction type) και µε βάση την συµφωνία πληρωµής (Transaction settlement type) Content type Pay per view: O χρήστης πληρώνει µια φορά για την λήψη ενός αρχείου (π.χ. MP3 download) Pay per unit: Ο χρήστης πληρώνει ανά µονάδα, όπως π.χ. η χρέωση (από έναν παροχέα παιχνιδιού) 50 cent για κάθε µονάδα που ξοδεύεται από έναν χρήστη σε ένα διαδικτυακό παιχνίδι. 39

40 Recurrent subscription: Ο χρήστης πληρώνει ένα περιοδικό ποσό για να έχει πρόσβαση στο περιεχόµενο σε απεριόριστη βάση κατά τη διάρκεια µιας συγκεκριµένης χρονικής περιόδου Content value Pico payments < 0.10 Euro Micro payments < 10 Euro Macro payments > 10 Euro Transaction type Ψηφιακής µορφής αγαθά: MP3s, ringtones Αντικείµενα: TVs, CDs Ψηφοφορίες (π.χ διαγωνισµοί) Κράτηση εισητηρίων Transaction settlement type Pre-paid (debit): Ο καταναλωτής πληρώνει προκαταβολικά (π.χ. e-wallet) Post-paid (credit): Ο καταναλωτής κάνει χρήση του ληφθέντος προϊόντος προτού το πληρώσει 4.5 Εφαρµογές M-Payments Nokia Payment Solution H συγκεκριµένη πλατφόρµα βασίζεται στην παρουσία ενός server και υποστηρίζει συναλλαγές µέσω SMS, WAP και Internet. Μέσα στις δυνατότητες ασφάλειας συµπεριλαµβάνονται επικύρωση µε χρήση WIM module (διαθέσιµο στα κινητά τηλέφωνα συµβατά µε WAP 2.0), η οποία επιτρέπει ηλεκτρονικές συναλλαγές πληρωµών µε χρήση ψηφιακής υπογραφής. Nokia Payment Solution διαδικασία 40

41 ipin Commerce router: ιαχειρίζεται τους λογαριασµούς και τις συναλλαγές των πελατών Merchant POS controller: Λογισµικό που συνδέεται στο POS και προωθεί πληροφορίες συναλλαγής από και προς τον commerce router Payment gateway: ιασυνδέει τον commerce router µε το οικονοµικό µέρος της αρχιτεκτονικής Enition ipin διαδικασία Η βασική ιδέα είναι η ενθυλάκωση (encapsulation) και η αποθυλάκωση (decapsulation) των δεδοµένων µε συγκεκριµένα εδικά κουπόνια (tokens). Τα tokens περιέχουν: 1. Μια αξία που εκφράζεται σε συγκεκριµένες µονάδες µέτρησης ( Toll Unit ) 2. Ο προσδιορισµός της οντότητας που δηµιούργησε το token (Service Provider) 3. Enition διαδικασία 41

42 Encorus Βασικό δοµικό στοιχείο: αποτελεί ο Wallet Server, ο οποίος µπορεί να θεωρηθεί ως ένα mobile wallet που περιέχει την ταυτότητα των χρηστών, πληροφορίες πίστωσης και όρια αγορών Για την ασφαλή ανάγνωση και αλλαγή των προσωπικών δεδοµένων των χρηστών παρέχονται κατάλληλες διεπαφές, οι οποίες προσαρµόζονται σε διαφορετικές γλώσσες. Paypal Encorus δαδικασία Το Paypal, το οποίο παρουσιάζεται εκτενέστερα σε άλλη ενότητα αυτής της εργασίας (συγκεκριµένα στις Ηλεκτρονικές Πληρωµές), προσφέρει στους πελάτες του την δυνατότητα να διαχειρίζονται τον λογαριασµό τους στην εταιρεία µέσω του κινητού τους τηλεφώνου, αρκεί αυτό να έχει την δυνατότητα σύνδεσης στο Internet. 42

43 5. Κράτος και Ηλεκτρονικό Εµπόριο 5.1 Ε-Government και e-διαγωνισµοί Τα σηµαντικά οφέλη από τη διεκπεραίωση των διαδικασιών προµηθειών µε ηλεκτρονικό τρόπο προσπαθεί να αποκοµίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία επιβάλλει στα κράτη µέλη να προσαρµοστούν στις σχετικές οδηγίες µέχρι τον Ιανουάριο του Τα οφέλη για τους δηµόσιους οργανισµούς από την λειτουργία ηλεκτρονικών αγορών ή δηµοπρασιών, που ήδη χρησιµοποιούνται σε ορισµένες χώρες της Ένωσης, είναι προφανή: Εκτός από τη µείωση του κόστους (καλύτερες τιµές, µικρότερο διοικητικό κόστος κτλ) περιορίζεται η γραφειοκρατία αλλά και τα φαινόµενα διαπλοκής. Στην Ελλάδα, το ποσοστό των διαγωνισµών του ηµοσίου που πραγµατοποιούνται µε ηλεκτρονικό τρόπο είναι σχεδόν µηδενικό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί πρωταρχικής σηµασίας την ηλεκτρονικοποίηση των διαδικασιών προµηθειών από το ηµόσιο. Εκτιµάται ότι αν το 25% των διαγωνισµών προµηθειών πραγµατοποιείται µε ηλεκτρονικό τρόπο, τότε τα συνολικά οφέλη θα προσεγγίσουν τα 27 δις. Ευρώ ετησίως (µε βάση στοιχεία για τα 15 εκ των 25 κρατών-µελών). Κάποια κράτη-µέλη έχουν πάντως να επιδείξουν συστήµατα ηλεκτρονικών προµηθειών από τα οποία αποκόµισαν σηµαντικά οφέλη. Στο Υπουργείο Αµύνης της Γαλλίας, για παράδειγµα, λειτουργεί ένα τέτοιο σύστηµα, µέσω του οποίου το διοικητικό κόστος της γραµµατείας εξοπλισµών περιορίστηκε κατά 31%. Στην Ιταλία όπου το ηµόσιο αξιοποιεί την ηλεκτρονική αγορά CONSIP, εκτιµάται ότι όταν οι προµήθειες γίνονται µέσω ιαδικτύου το κόστος τους περιορίζεται κατά 36%. Παραδείγµατα Μείωσης του κόστους από εφαρµογή ηλεκτρονικών συστηµάτων στο ηµόσιο ηµόσιος Οργανισµός Οφέλη Γενική διεύθυνση Εξοπλισµών - Μείωση του διοικητικού κόστους Υπουργείο Αµύνης Γαλλίας κατά 31% Κέρδος στερλίνες ανά OGCbuying Solutions - Βρετανία συναλλαγή σε διαγωνισµούς προµηθειών Εκτιµάται όφελος 36% για το δηµόσιο CONSIP - Ιταλία όταν οι αγορές γίνονται ηλεκτρονικά DOPI (ηλεκτρονικές ηµοπρασίες) - Τα κέρδη για το ηµόσιο ανία προσέγγισαν το 18% Εθνικό Πρόγραµµα ηλεκτρονικών Οφέλη 25% στην αγορά χαρτικών Προµηθειών Πορτογαλία (e-auction) για ένα µήνα 53% διαπιστωµένο κέρδος στην προµήθεια αγαθών,περιορισµός Essex Marketplace (ηλ. δηµοπρασίες) του κόστους αναλωσίµων πληροφορικής κατά 26% Wales Health Supplies - Ουαλλία Μείωση κόστους κατά 10% - 43

44 Εκτίµηση κέρδους στερλίνων σε διάστηµα 3 ετών. Πηγή Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ramboll Management 2004 Στην Πορτογαλία µέσω του Εθνικού Προγράµµατος Ηλεκτρονικών Προµηθειών (πραγµατοποιούνται δηµοπρασίες µέσω ιαδικτύου) υπήρξε περιορισµός για αγορά χαρτιού 25% µέσα σε ένα µόνο µήνα. Πολλές άλλες χώρες κράτη-µέλη χρησιµοποιούν παρόµοια προγράµµατα µε ιδιαίτερη επίσης επιτυχία (βλ. πίνακα). Η ελληνική κυβέρνηση εµφανίζεται αποφασισµένη να προωθήσει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα την ηλεκτρονικοποίηση των προµηθειών δηµοσίου. Το e-government θα συµβάλλει θετικά στην υιοθέτηση του ηλεκτρονικού τρόπου συναλλαγής και στον ιδιωτικό τοµέα. Η ηλεκτρονική µέθοδος συναλλαγών του ηµοσίου θα καταστήσει αναγκαίο τον εκσυγχρονισµό των ιδιωτικών επιχειρήσεων, οι περισσότερες εκ των οποίων συναλλάσσονται σε καθηµερινή βάση µε δηµόσιους φορείς και οργανισµούς. Μία από τις εταιρίες που πρωταγωνιστεί στον εκσυγχρονισµό του ηµοσίου Τοµέα είναι η Business Exchanges, καθώς έχει αναλάβει το σχεδιασµό, υλοποίηση και δοκιµαστική λειτουργία του πιλοτικού συστήµατος ηλεκτρονικής διεξαγωγής ιαγωνισµών Κρατικών Προµηθειών για λογαριασµό της Γενικής Γραµµατείας Εµπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης. Το πιλοτικό αυτό έργο, που εντάσσεται στο Γ' ΚΠΣ, αφορά στην παροχή υπηρεσιών και έχει ως στόχο την αυτοµατοποίηση του τρόπου διεξαγωγής των κρατικών προµηθειών. Είναι δε υψίστης σηµασίας, καθώς µετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης και την αξιολόγηση της αποτελεσµατικότητας της υπηρεσίας, αναµένεται η εφαρµογή αντίστοιχου συστήµατος σε πραγµατικές συνθήκες, γεγονός που θα µεταβάλλει σηµαντικά τον τρόπο που πραγµατοποιούνται οι κρατικές προµήθειες, καθώς θα επιτρέψει τον καλύτερο καθορισµό των παραµέτρων και διαδικασιών, θα αυξήσει την ταχύτητα, µειώνοντας παράλληλα το κόστος εκτέλεσής τους και θα προσφέρει πλήρη διαφάνεια και ασφάλεια. Σύµφωνα µάλιστα µε πρόσφατες ανακοινώσεις του υπουργείου Ανάπτυξης, η πλήρης ηλεκτρονικοποίηση των κρατικών προµηθειών θα καταστεί εφικτή σε ταχύτερους χρόνους από τους αρχικά εκτιµώµενους. Σύµφωνα µε τον κ.πέτρου Αγγελάκη, Γενικό ιευθυντή της ΒΕ : «Η όποια παρέµβαση από την πλευρά του κράτους µόνο ως θετική µπορεί να χαρακτηρισθεί. Εξάλλου ας µην ξεχνάµε ότι το e-business και γενικότερα όλες οι νέες τεχνολογίες αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κοµµάτι στην στρατηγική που ακολουθούν οι κυβερνήσεις όλων των ανεπτυγµένων χωρών. Το όραµα για την Κοινωνία της Πληροφορίας απαιτεί τη δηµιουργία µιας σωστής υποδοµής, για το οποίο η κρατική συµµετοχή είναι απαραίτητη. εν µπορούµε δηλαδή να περιµένουµε ανάπτυξη και ενίσχυση του e-business εάν δεν δηµιουργηθεί η απαραίτητη υποδοµή στη χώρα µας που θα δώσει πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες σε περισσότερο κόσµο τόσο από το ηµόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τοµέα.» 44

45 Φορολογία Η απώλεια σηµαντικών φορολογικών εσόδων αποτελεί σηµαντικότατο πρόβληµα για όλα τα κράτη του κόσµου. Βέβαια οι εκάστοτε κυβερνώντες προσπαθώντας να µειώσουν το επίπεδο της φοροδιαφυγής υιοθετούν πολύπλοκα συστήµατα φορολόγησης δυσκολεύοντας αφάνταστα τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Οι τεχνολογικές δυνατότητες του Ηλεκτρονικού Εµπορίου σε συνδυασµό µε άλλες τεχνολογίες και εφαρµογές (π.χ. βάσεις δεδοµένων, πληροφοριακά συστήµατα) παρέχουν τη δυνατότητα αποτελεσµατικού ελέγχου της διακίνησης των εισοδηµάτων, διασταύρωση στοιχείων φορολογικών δηλώσεων, στενή παρακολούθηση δηµόσιων εσόδων και δαπανών κλπ. Οι δυνατότητες αυτές απλοποιούν τη διαδικασία υποβολής, διαχείρισης και ελέγχου των φορολογικών δηλώσεων και µειώνουν σηµαντικά το επίπεδο φοροδιαφυγής. Ένα τέτοιο σύστηµα είναι και το TAXISNET. TAXISNET Η Γενική Γραµµατεία Πληροφοριακών Συστηµάτων έχει υλοποιήσει και λειτουργεί παραγωγικά πληροφοριακά συστήµατα που επιτρέπουν τη διεκπεραίωση συναλλαγών, τη χορήγηση εγγράφων και την παροχή πληροφοριών, µέσω του Internet. Αποτελέσµατα αυτής της επιλογής είναι η συνεχής βελτίωση της εξυπηρέτησης των φορολογουµένων, πολιτών και επιχειρήσεων και η απλούστευση των ακολουθούµενων διαδικασιών. Παράλληλο όφελος είναι η εξοικονόµηση πόρων, µε την απαλλαγή των υπηρεσιών του Υπουργείου Οικονοµίας και Οικονοµικών από χρονοβόρες συναλλαγές. Το βασικότερο από τα πληροφοριακά συστήµατα της Γ.Κ.Π.Σ. που παρέχουν ηλεκτρονικές υπηρεσίες και αποβλέπουν στην ένταξη των πολιτών στο επίκεντρο της εξυπηρέτησης, είναι το TAXISNET. Σύµφωνα µε τα επίσηµα στοιχεία της Γενικής Γραµµατείας Πληροφοριακών Συστηµάτων για την υποβολή των φετινών φορολογικών δηλώσεων µέσω του δικτυακού τόπου TaxisNet του υπουργείου Οικονοµίας και Οικονοµικών παρατηρήθηκε αύξηση 38% σε σύγκριση µε αυτές που υποβλήθησαν κατά την διάρκεια της περυσινής περιόδου. Συγκεκριµένα, φέτος υποβλήθησαν φορολογικές δηλώσεις ένταντι κατά το προηγούµενο έτος. Ένα σηµαντικό πλεονέκτηµα του TAXISNET είναι αποφυγή ενδεχοµένων περιπτώσεων φοροδιαφυγής. Σύµφωνα µε το Υπουργείο Oικονοµίας και Oικονοµικών, περίπου µικροµεσαίες επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελµατίες υποχρεούνται να υποβάλουν τις περιοδικές τους δηλώσεις ΦΠA µέσω του διαδικτύου. Έτσι, από την 1η Iουλίου 2003, όσοι τηρούν βιβλία B κατηγορίας καλούνται να εφαρµόσουν υποχρεωτικά το µέτρο της ηλεκτρονικής υποβολής των δηλώσεων ΦΠA και ηλεκτρονικής πληρωµής του φόρου µέσω Internet banking, phone banking κ.λ.π. H υποβολή των δηλώσεων αυτών µέσω του TAXISNET θα συµβάλλει στον περιορισµό της φοροδιαφυγής του ΦΠA καθώς η Γενική Γραµµατεία Πληροφορικών Συστηµάτων θα προχωράει αυτόµατα σε ελέγχους και διασταυρώσεις στα στοιχεία που αναγράφονται στις περιοδικές δηλώσεις ΦΠA µε στόχο τον εντοπισµό κυρίως πλαστών τιµολογίων και εικονικών συναλλαγών. 45

46 5.2 Νοµοθετικό και Θεσµικό Πλαίσιο για το Ηλεκτρονικό Εµπόριο Ένα από τα βασικά προβλήµατα του ηλεκτρονικού εµπορίου, µέχρι και πρόσφατα, ήταν το ασαφές θεσµικό πλαίσιο στο οποίο αυτό κινούνταν. Ωστόσο η προώθηση και ψήφιση του ανάλογου Προεδρικού ιατάγµατος ήρθε για να ξεδιαλύνει το τοπίο γύρω από αυτό το θέµα και για να εξαφαλισθεί η ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών της Κοινωνίας της Πληροφορίας. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στην εναρµόνιση της ελληνικής νοµοθεσίας µε την κοινοτική οδηγία 2000/31ΕΚ «σχετικά µε ορισµένες νοµικές πτυχές των υπηρεσίων της Κοινωνίας της Πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εµπορίου, στην εσωτερική αγορά». Το θεσµικό πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εµπόριο, όπως τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση του υπουργείου, είναι ζωτικής σηµασίας για τις επιχειρήσεις και για τους καταναλωτές, αφού θα εφαρµόζεται τόσο στις συναλλαγές µεταξύ των επιχειρήσεων όσο και µεταξύ των επιχειρήσεων και των καταναλωτών. Το Προεδρικό ιάταγµα καθιερώνει την αρχή της εσωτερικής αγοράς και εστιάζει στον προσδιορισµό της νοµικής έννοιας της εγκατάστασης, αίροντας τη νοµική αβεβαιότητα και καθιερώνοντας το κριτήριο της πραγµατικής άσκησης της εµπορικής δραστηριότητας, τον προσδιορισµό των εµπορικών επικοινωνιών, την ηλεκτρονική σύναψη συµβάσεων, την εύθυνση των ενδιάµεσων φορέων παροχής υπηρεσιών και την εφαρµογή των ρυθµίσεων, όπως οι κώδικες δεοντολογίας, οι εξώδικοι διακανονισµοί των διαφορών, τα µέσα έννοµης προστασίας και η συνεργασία µεταξύ των κρατών µελών της ΕΕ. Επίσης, το θεσµικό πλαίσιο για το e-commerce εξασφαλίζει ταχείες διαδικασίες έννοµης προστασίας (για παράδειγµα διαδικασία ασφαλιστικών µέτρων), τη δυνατότητα προσφυγής σε µηχανισµούς εξώδικης επίλυσης των διαφορών, ιδίως µε ηλεκτρονικά µέσα και τη συνεργασία µε τις αρµόδιες αρχές των άλλων κρατών-µελών για την ταχύτερη και καλύτερη επίλυση των διαφορών και προβληµάτων. 5.3 Κρατικά Προγράµµατα Το πρόγραµµα «ικτυωθείτε» Το πρόγραµµα «ικτυωθείτε» αφορά στην ενίσχυση των επιχειρήσεων όλων των κλάδων και τοµέων οικονοµικής δραστηριότητας που απασχολούν από 1 έως 10 άτοµα για την απόκτηση του ελάχιστου αναγκαίου εξοπλισµού για την διασύνδεσή τους µε το Internet και την επιχειρηµατική του χρήση. Μέχρι τη λήξη του προγράµµατος, που είναι το 2006, αναµένεται να επιδοτηθούν από το πρόγραµµα αυτό συνολικά επιχειρήσεις. Ήδη έχει ξεκινήσει ο δεύτερος κύκλος του προγράµµατος µε τίτλο «ικτυωθείτε 2» (βλ. παρακάτω). Η αίτηση ένταξης στο πρόγραµµα περιλαµβάνει µία απλή µονοσέλιδη αίτηση. Η αξιολόγηση των αιτήσεων γίνεται εντός του µηνός που υποβλήθηκε η αίτηση (απαιτείται πλέον µόνο η έγκριση του Προέδρου του ΕΟΜΜΕΧ, ενώ η καταβολή της επιδότησης γίνεται µέσω Τραπεζικού Λογαριασµού µε χρήση του ιατραπεζικού Συστήµατος ΙΑΣ). 46

47 Το Πρόγραµµα : «ικτυωθείτε 2» Την ένταξη του έργου «ικτυωθείτε ΙΙ» στο Επιχειρησιακό Πρόγραµµα «Κοινωνία της Πληροφορίας», µε συνολικό προϋπολογισµό , υπέγραψε ο Ειδικός Γραµµατέας για την Κοινωνία της Πληροφορίας, καθ. Βασίλης Ασηµακόπουλος. ικαιούχοι του προγράµµατος είναι οι ελληνικές επιχειρήσεις µε αριθµό µόνιµα απασχολούµενου προσωπικού µέχρι και 10 άτοµα. Φορέας υλοποίησης του έργου είναι ο Ελληνικός Οργανισµός Μικροµεσαίων Επιχειρήσεων (ΕΟΜΜΕΧ). Ο Ειδικός Γραµµατέας κ. Ασηµακόπουλος υπογράµµισε ότι στόχος του προγράµµατος «ικτυωθείτε ΙΙ», είναι η αξιοποίηση του ιαδικτύου από τις µικρές επιχειρήσεις µε ευέλικτο και αποδοτικό τρόπο, προκειµένου να βελτιώσουν την παραγωγικότητα, την ταχύτητα των συναλλαγών τους και την πληροφόρησή τους. Το Πρόγραµµα «ικτυωθείτε ΙΙ», βασιζόµενο στα συµπεράσµατα που προέκυψαν από την υλοποίηση του προηγούµενου κύκλου, στοχεύει στο να προσφέρει στην κρίσιµη µάζα των µικρών και πολύ µικρών επιχειρήσεων που αποτελούν υψηλό ποσοστό των ελληνικών επιχειρήσεων, δυνατότητες όπως ενδεικτικά: πρόσβαση στο ιαδίκτυο, ανάπτυξη επιχειρηµατικών ιστοσελίδων, δηµιουργία ηλεκτρονικών αγορών (e-marketplaces) κλπ. Παράλληλα το «ικτυωθείτε ΙΙ», σκοπεύει να ενηµερώσει τις ελληνικές επιχειρήσεις για το Επιχειρησιακό Πρόγραµµα «Κοινωνία της Πληροφορίας» και να τις εξοικειώσει ευρύτερα µε το ιαδίκτυο, ενισχύοντας το ρόλο του ως επιχειρηµατικού εργαλείου. Οι επιχειρήσεις που θα συµµετάσχουν στο πρόγραµµα «ικτυωθείτε ΙΙ» θα µπορούν να χρηµατοδοτηθούν για την προµήθεια εξοπλισµού και υπηρεσιών µεταξύ εναλλακτικών «καλαθιών», που περιλαµβάνουν ενδεικτικά την προµήθεια του ελάχιστου αναγκαίου τερµατικού εξοπλισµού για την σύνδεση στο Internet και τεχνική υποστήριξη, την ανάπτυξη απλής εµπορικής ιστοσελίδας, τη συντήρηση και φιλοξενία της (virtual hosting) σε παροχέα σχετικών υπηρεσιών, τη δηµιουργία σελίδων ηλεκτρονικών αγορών, την εκπαίδευσή του στη χρήση κλπ. Η τελική σύνθεση των «καλαθιών» εξοπλισµού και υπηρεσιών καθώς και οι δυνατότητες µετάβασης από τη µια κατηγορία καλαθιού στην άλλη, θα εξειδικευθούν από τον ΕΟΜΜΕΧ. Το ανώτερο ποσοστό χρηµατοδότησης και για τις δύο κατηγορίες επενδύσεων ανέρχεται στο 40% του κόστους της επένδυσης και µέχρι το ποσό των Τα οφέλη για τις επιχορηγούµενες επιχειρήσεις συνοψίζονται στην: µείωση του λειτουργικού κόστους και του χρόνου για την ολοκλήρωση των εργασιών τους, µέσω της υιοθέτησης ηλεκτρονικών διαδικασιών ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, µέσα από την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει το ιαδίκτυο για ηλεκτρονικές παραγγελίες, πωλήσεις, εξυπηρέτηση πελατών κλπ. καλύτερη εκµετάλλευση του υφιστάµενου εξοπλισµού πληροφορικής, 47

48 αξιοποίηση υπηρεσιών που ήδη σήµερα παρέχονται µέσω ιαδικτύου (πχ. υποβολή φορολογικών στοιχείων στο σύστηµα TAXISnet) για την διευκόλυνση των συναλλαγών τους, µείωση του κόστους και του χρόνου ανάκτησης πληροφοριών από τις επιχειρήσεις, ενίσχυση δυνατότητας των επιχειρήσεων να αναπτύξουν εµπορικές δραστηριότητες στην διεθνή αγορά. Το Πρόγραµµα «ικτυωθείτε ΙΙ» και η Εκπαιδευτική του Στήριξη, αποτελεί αποτέλεσµα επιτυχηµένης συνεργασίας µεταξύ της Ειδικής Γραµµατείας για την Κοινωνία της Πληροφορίας, του Υπουργείου Οικονοµίας και Οικονοµικών και του Υπουργείου Ανάπτυξης. Το έργο ανταποκρίνεται στη στρατηγική ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων µέσω των τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας, αποτελώντας µια από τις κύριες ευρωπαϊκές επιδιώξεις. Bάσει των επίσηµων στατιστικών του ΕΠ Κοινωνία της Πληροφορίας, οι µέχρι σήµερα ενταγµένες επιχειρήσεις στον πρώτο κύκλο του «ικτυωθείτε» ξεπερνούν τις , από τις οποίες έχουν ολοκληρώσει την εκπαίδευση των χρηστών τους στο Internet. Τα παρακάτω στοιχεία αποτελούν µέρος των απαντήσεων που έδωσαν 350 µικροµεσαίες επιχειρήσεις που συµµετείχαν στο πρόγραµµα ικτυωθείτε. 48

49 49

50 Το πρόγραµµα «Εκπαιδευτική Στήριξη» Το «ικτυωθελιτε συνεπικουρείται από το πρόγραµµα «Εκπαιδευτική Στήριξη» που χρηµατοδοτείται από το πρόγραµµα «Ανταγωνιστικότητα» και το οποίο παρέχει δωρεάν επιτόπια εκπαίδευση για την εξοικείωση των πολύ µικρών επιχειρήσεων µε τις πρακτικές και τις δυνατότητες του ηλεκτρονικού επιχειρείν. Την εκπαίδευση παρέχουν Σύµβουλοι Υποστήριξης και Καθοδήγησης (Σ.Υ.Κ.) που έχουν κατάλληλα εκπαιδευτεί και σταλεί από περιφερειακές κοινοπραξίες, ΑΕΙ, ΤΕΙ, επιµελητηρίων και τοπικών φορέων, υπό το συντονισµό του Εθνικού ικτύου Έρευνας και Τεχνολογίας. Έτσι, οποιαδήποτε επιχείριση η οποία απασχολεί έως δέκα άτοµα µπορεί µε ένα απλό τηλεφώνηµα να δεχθεί τρεις εκπαιδευτικές επισκέψεις των επτά ωρών από εκπαιδευόµενο σύµβουλο. Το πρόγραµµα «Επιχειρείτε Ηλεκτρονικά» Το πρόγραµµα «Επιχειρείτε Ηλεκτρονικά» ενισχύει επιχειρήσεις όλων των κλάδων που απασχολούν από 5 έως 200 άτοµα για την υλοποίηση ολοκληρωµένων 50

51 επενδυτικών σχεδίων που αφορούν την εγκατάσταση ή χρήση υπηρεσιών πληροφοριακών συστηµάτων διαχείρισης επιχειρησιακών πόρων, εσωτερικής οργάνωσης και διοίκησης της επιχείρησης, την υιοθέτηση σύγχρονων εργαλείων του ηλεκτρονικού επιχειρείν, την ανάπτυξη ψηφιακού περιεχοµένου ή τη συµµετοχή σε ηλεκτρονικές αγορές (e-marketplaces). Ο Α κύκλος του προγράµµατος, συνολικού προϋπολογισµού 88,2 εκατοµµυρίων Ευρώ ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2003 µε την επιλογή 800 επιχειρήσεων, οι οποίες υλοποιούν σήµερα τις αντίστοιχες επενδύσεις. Ο Β κύκλος του προγράµµατος συνολικού προϋπολογισµού 184,4 εκατοµµυρίων Ευρώ, προκηρύχθηκε τον Αύγουστο του 2003 µε λήξη προθεσµίας υποβολής το Νοέµβριο του Μέχρι το τέλος του 2004 πιστοποιήθηκε το φυσικό και οικονοµικό αντικείµενο 313 έργων (απο τα 793 του Α' Κύκλου) συνολικού προϋπολογισµού ,87. Ηδη καταβλήθηκε η ηµόσια Επιχορήγηση σε 271 επιχειρήσεις συνολικού ύψους ,95 και οι υπηρεσίες της Γενικής Γραµµατείας Βιοµηχανίας προχωρούν γρήγορα τόσο σε ελέγχους όσο και σε τελικές πιστοποιήσεις των έργων. 51

52 6. Ηλεκτρονικές Πληρωµές (e-payments) 6.1 Εισαγωγή Ένας από τους πιο σηµαντικούς τοµείς του ηλεκτρονικού εµπορίου, που σχετίζονται άµεσα µε την ασφάλεια αλλά και την ευκολία του, είναι οι ηλεκτρονικές πληρωµές. Αν και εξελίσσεται διαρκώς, µε τις διάφορες εταιρείες που ασχολούνται µε τον τοµέα των ηλεκτρονικών συναλλαγών να προβάλλουν τις δικές τους λύσεις και προτάσεις, µπορούµε να πούµε ότι οι βασικές κατηγορίες συστηµάτων ηλεκτρονικών πληρωµών είναι δύο: 1 ον ) Token based systems 2 ον ) Notational based systems Κατηγοριοποίηση Συστηµάτων Ηλεκτρονικών Πληρωµών Token based systems Τα συστήµατα αυτά χρησιµοποιούν «κουπόνια» (tokens) τα οποία εµπεριέχουν κάποια χρηµατική αξία. Κατηγορίες: Electronic cash (e-µετρητά) Electronic purse systems (e-πορτοφόλια) 52

53 Notational based systems Στα συστήµατα αυτά η συναλλαγή είναι έµµεσα ή άµεσα συνδεδεµένη µε «αξία» η οποία βρίσκεται αλλού αποθηκευµένη. Κατηγορίες: Εντολές ηλεκτρονικών πληρωµών που µεταφέρονται µέσω του Internet. Χρέωση Πιστωτικών καρτών µέσω του Internet Encrypted credit cards Αριθµοί εξουσιοδότησης τριτεγγυητών (Third-party authorization numbers) Smart-card (έξυπνες κάρτες) based notational systems Κατηγοριοποίηση υπαρχόντων συστηµάτων Token systems Electronic cash DigiCash DigiCash Millicent Digital Inc Equipment Electronic purse systems CAFΙ ESPRIT Program MONDEX Nat West, U.K. Notational Electronic payment orders transferred NetBill Carnegie systems over the nets Mellon NetCheque University of California Credit card billing over the nets Encrypted credit cards CyberCash SET Third-party First Virtual authorisation Smart-card based notational systems FSTC e- check CyberCash Inc. VISA, MASTERCARD First Vistual Holdings, Inc FSTC inc 6.2 Ανάλυση Συστηµάτων Ηλεκτρονικών Πληρωµών Digicash Το DigiCash είναι ένα σύστηµα πληρωµών βασισµένο στο «ηλεκτρονικό πορτοφόλι» και στα «ηλεκτρονικά νοµίσµατα» Συµµετέχοντες: Πελάτες Έµποροι e-cash banks Κάποια από τα βασικά χαρακτηριστικά του είναι : 53

54 Χαµηλό κόστος συναλλαγής ηµιουργία ζεύγους δηµοσίου-ιδιωτικού κλειδιού µε τον RSA αλγόριθµο Καταγραφή των serial numbers των νοµισµάτων που παράγονται από την e- cash bank για την αποφυγή διπλής χρήσης των νοµισµάτων Μηχανισµός για την επαναφορά χαµένων νοµισµάτων Κρυπτογράφηση της επικοινωνίας µε χρήση συµµετρικών και ασύµµετρων αλγορίθµων Ανωνυµία πληρωτή µε την χρήση blinded digital signatures Προφύλαξη στοιχείων χρήσιµα για την εξακρίβωσης του πληρωτή Παροχή νοµισµάτων διαφόρων αξιών Αδυναµία επιστροφής χρηµάτων ρέστα Purse to purse transfer Digicash διαδικασία Millicent Το Millicent αποτελεί ένα σύστηµα µικροπληρωµών (micropayments) όπου οι συναλλαγές αφορούν ποσά τα οποία είναι κλάσµατα του cent και οι οποίες εκτελούνται γρήγορα. Το σύστηµα χρησιµοποιεί scripts (µορφή tokens) τα οποία είναι έγκυρα µόνο για συναλλαγή µε κάποιο συγκεκριµένο έµπορο και για συγκεκριµένη χρονική περίοδο. Συµµετέχοντες: Πελάτες (Customers) Έµποροι (Vendors) Μεσάζοντες (Brokers) Χαρακτηριστικά : Προσφέρει τρία επίπεδα ασφάλειας : Script in the clear Private and secure 54

55 Secure without encryption Αποτρέπει την επαναχρησιµοποίηση των script Προσφέρει σε κάποιο βαθµό ανωνυµία του πληρωτή εν αποτρέπει την εξακρίβωση του πληρωτή Offline verification Παροχή script µε οποιαδήποτε αξία Millicent διαδικασία Εδώ και αρκετά χρόνια πολλοί επιχειρηµατίες και οικονοµολόγοι θεωρούν τις "µικροσυναλλαγές" ως την επόµενη εξέλιξη στο e-commerce διότι θα δηµιουργήσει µια νέα αγορά από προϊόντα που σήµερα είναι πολύ µικρά για να πουληθούν. Καθώς το κόστος διαχείρισης κάθε συναλλαγής µειώνεται συνεχώς υποτίθεται ότι το ηλεκτρονικό "µικροχρήµα" είναι πλέον προ των πυλών. Ωστόσο υπάρχουν και αυτοί που διατηρούν µια όχι και τόσο θετική στάση απέναντι σε αυτό τον τρόπο πληρωµών. Έτσι, σύµφωνα µε ένα πρόσφατο άρθρο του ελληνικού portal Pathfinder: «Οι καταναλωτές προτιµούν τις πιστωτικές κάρτες οι οποίες αξιοποιώντας τις ίδιες τεχνολογίες τους επιτρέπουν να αγοράζουν σε όλο και µικρότερα ποσά όπως το ένα ευρώ. εν έχουν πολλούς λόγους λοιπόν να δυσκολέψουν τη ζωή τους υιοθετώντας µια καινούρια τεχνολογία. Ούτε και οι έµποροι όµως έχουν πολλά να κερδίσουν. Πολλοί προτιµούν να συγκεντρώνουν πολλά προϊόντα µαζί και να τα πωλούν όλα ως πακέτο (bundling) χρεώνοντας έτσι περισσότερο». Café Το Café αποτελεί µία ευρωπαϊκή προσπάθεια για την δηµιουργία ενός συστήµατος το οποίο προσφέρει ανωνυµία στην πραγµατοποίηση ηλεκτρονικών αγορών, την πρόσβαση σε πληροφορίες καθώς και δυνατότητα ταυτοποίησης, µε την χρήση ενός ηλεκτρονικού πορτοφολιού (electronic wallet) Το Café χρησιµοποιεί: Smart card Wallet το οποίο αποτελείται από 2 µέρη: Observer Purse 55

56 Η ανάληψη µέσω του Café γίνεται ως εξής: Ο αγοραστής επικοινωνεί µε την τράπεζα από την οποία µεταφέρει «payment slips» στην smart card και η οποία αφαιρεί το ανάλογο ποσό από τον τραπεζικό λογαριασµό του χρήστη. Ο αριθµός των «payment slips» παρακολουθείται από τον observer στην smart card Βήµατα: Η smart card στέλνει την ταυτότητα του χρήστη και το δηµόσιο κλειδί της τράπεζας στο τερµατικό. Η τράπεζα και η smart card επαληθεύουν η µία την άλλη. Η κάρτα δηµιουργεί payment slips και προωθεί το hash αποτέλεσµα αυτών στην τράπεζα. Η τράπεζα µε την σειρά της, υπογράφει ηλεκτρονικά τα hash codes που λαµβάνει και επιστρέφει το αποτέλεσµα στην κάρτα. Η κάρτα αποθηκεύει µόνο την υπογραφεί της τράπεζας µία και η υπόλοιπη πληροφορία µπορεί να ξαναγεννηθεί όποτε χρειαστεί. Χαρακτηριστικά : Authentication: η smart card πιστοποιηθεί µε χρήση PIN Message integrity: το τµήµα του observer στο ηλεκτρονικό πορτοφόλι βεβαιώνει την ορθότητα των συναλλαγών. Double-spending: η αποτροπή γίνεται σε 2 επίπεδα. Πρώτα ο έµπορος τσεκάρει να εάν τα payment slips έχουν επαναχρησιµοποιηθεί και έπειτα η τράπεζα η οποία διατηρεί και µία black list την οποία διανέµει περιοδικά στους εµπόρους Loss-tolerance: οι τράπεζες µπορούν να επαναφέρουν τα payment slips που χάθηκαν χρησιµοποιώντας backups αναλήψεων και λίστα µε transactions που έχει πραγµατοποιήσει ο χρήστης Confidentiality: η purse κρύβει κάθε επικοινωνία η οποία µεταφέρει πληροφορία σχετικά µε την ταυτότητα του χρήστη Café διαδικασία 56

57 Netbill To NetBill υλοποιεί ένα µοντέλο στο οποίο υπάρχει η χρήση των check και χρησιµοποιεί ένα συνδυασµό συµµετρικής και ασύµµετρης κρυπτογραφίας. Απαιτεί από τους χρήστες να διαθέτουν NetBill λογαριασµούς από τους οποίους θα πραγµατοποιούνται όλες οι πληρωµές Συµµετέχοντες: Αγοραστές Έµποροι NetBill server Χαρακτηριστικά : Transaction costs: µέτρια Authentication and payment confidentiality: όλοι οι συµµετέχοντες στην διαδικασία αναγνωρίζουν ο ένας τον άλλο. Για την επικοινωνία αγοραστήεµπόρου και εµπόρου-netbill server εκδίδονται και διατηρούνται κρυπτογραφικά κλειδιά και tickets (modified version of kerberos) Message integrity: όλη η επικοινωνία είναι κρυπτογραφηµένη Non-repudiation: εξαρτάται από την έκδοση του NetBill Anonymity: το σύστηµα υποστηρίζει την χρήση ψευδωνύµων αλλά ο NetBill server γνωρίζει όλους τους συµµετέχοντες NetBill διαδικασία SET Το SET (Secure Electronic Transactions) πρωτόκολλο αναπτύχθηκε από την Visa και την Mastercard σε συνεργασία µε τις Microsoft, IBM, Netscape, SAIC, GTE, RSA, Terisa Systems και VeriSign. Χαρακτηριστικά : 57

58 Transaction cost: µέτριο, όχι οικονοµικό για µικροπληρωµές Authentication: µε την χρήση RSA, DES και των digital certificates Non-repudiation: παρέχει την δυνατότητα επίλυσης διαφορών Payment Confidentiality: θεωρητικά τα στοιχεία της κάρτας του πελάτη δεν γίνονται γνωστά στον έµπορο Anonymity: τα στοιχεία του πελάτη κρυπτογραφούνται και είναι ορατά µόνο στην τράπεζα FirstVirtual SET διαδικασία Το FirstVirtual αποτελεί ένα από τα πρώτα συστήµατα τα οποία αναπτύχθηκαν για ηλεκτρονικές πληρωµές από την First Virtual Holdings, Inc. Για την συµµετοχή στο σύστηµα αγοραστές και πωλητές δηµιουργούν λογαριασµούς στη First Virtual και αποκτούν VirtualPIN τα οποία χρησιµοποιούνται για την αναγνώριση τους. Συµµετέχοντες: Αγοραστής Έµπορος FirstVirtual server Χαρακτηριστικά : Authentication: χαµηλή ασφάλεια λόγο του ότι δεν χρησιµοποιείται κρυπτογράφηση Message integrity: χαµηλή ασφάλεια, µια και στηρίζεται στην ασφάλεια που προσφέρει το Non-repudiation: χαµηλού επιπέδου Payment confidentiality: τα VirtualPIN µπορούν αν λειτουργήσουν σαν ψευδώνυµα Payer anonymity: µερική Online: ο έµπορος είναι υποχρεωµένος να έχει online σύνδεση µε τον FirstVirtual server 58

59 FirstVirtual διαδικασία FSTC To FSTC είναι οµάδα οργανισµών που συνεργάζονται στην έρευνα και ανάπτυξη συστηµάτων για τράπεζες. Ένα από τα έργα τους είναι και η ανάπτυξη ενός συστήµατος ανάλογου των check µε την χρήση smart cards. Χαρακτηριστικά : Authentication: χρήση δηµοσίων-ιδιωτικών κλειδιών και certificates Message integrity: µειωµένη Payment confidentiality: µεταβλητή FSTC διαδικασία 59

60 Paypal Το Paypal είναι σήµερα το βασικότερο µέσο συναλλαγής χρηµάτων online παγκοσµίως. Χρησιµοποιείται σε 45 χώρες, έχει πάνω από χρήστες και σύµφωνα µε το περιοδικό Economist, χειρίζεται πάνω από 17 δισεκατοµµύρια δολλάρια σε συναλλαγές κάθε χρόνο. Το Οκτώβρη του 2002 το Ebay αγόρασε το Paypal. Έτσι, σήµερα το Paypal είναι η µοναδική υπηρεσία πληρωµών που είναι ενσωµατωµένη στο Ebay, το µεγαλύτερο site δηµοπρασιών στον κόσµο. Λειτουργεί σαν ηλεκτρονική τράπεζα, αν και δεν είναι τράπεζα, µε πάρα πολλές ιδιότητες και υπηρεσίες. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ηλεκτρονικό πορτοφόλι, όπου ο χρήστης τοποθετεί πόρους, οι οποίοι προέρχονται από τον λογαριασµό τραπέζης του ή από την πιστωτική του κάρτα ή και από άλλες πηγές. Τους πόρους αυτούς ο κάθε χρήστης µπορεί να τους χρησιµοποιήσει όπως αυτός επιθυµεί. Παρέχεται επίσης ένας µεγάλος αριθµός εργαλείων συναλλαγών (merchant tools) αλλά και µία µεγάλη ποικιλία εργαλείων πωλήσεων και αγορών. Πλεονεκτήµατα : Είναι γρήγορο, καθώς οι πληρωµές γίνονται άµεσα. Προτατεύει την ιδιωτικότητα του πελάτη. εν εµφανίζει ευαίσθητα οικονοµικά δεδοµένα, όπως αριθµό πιστωτικής κάρτας και άλλα, στους πωλητές Λειτουργεί παγκόσµια και µπορεί να χρησιµοποιηθεί για πληρωµές τοπικά αλλά και σε όλο τον κόσµο. Είναι εύκολο, καθώς ο καθένας µπορεί να στείλει χρήµατα µε το πάτηµα µερικών κουµπιών. Συνήθως το µόνο που απαιτείται είναι η χρήση ενός και µόνο password. Είναι σίγουρο και αποτελεί εγγύηση, τόσο για τους αγοραστές όσο και για τους πωλητές. Τα ευαίσθητα δεδοµένα δίνονται µόνο µια φορά από τους χρήστες και έπειτα αποθηκεύονται στον server της εταιρείας. Εποµένως κάθε µετέπειτα πληρωµή ή ανάληψη γίνεται άµεσα χωρίς ο χρήστης να χρειαστεί να αναµεταδώσει τα στοιχεία του. εν κοστίζει καθόλου στους πελάτες, δηλαδή η αποστολή χρηµάτων είναι εντελώς δωρεάν. Μειονεκτήµατα : Η χρήση ενός και µόνο password για το login αλλά και τις πληρωµές, αλλά και την ανάληψη χρηµάτων έχει αποδειχθεί αρκετά «επικίνδυνη». Πολλοί επιτήδειοι έχουν ανακαλύψει τρόπους µε τους οποίους να ανακτούν το password κάποιου χρήστη µε συνέπεια την ανασφάλεια στους λογαριασµούς. Αυτό επιτυγχάνεται κυρίως µέσω spoof mail, δηλαδή s όπου υποκρίνονται τους τεχνικούς ή κάποια άλλη υπηρεσία του Paypal και ζητούν από τους ανύποπτους χρήστες να πληκτρολογήσουν ευαίσθητα δεδοµένα τους. Ίσως η χρήση κάποιων ΤΑΝ αριθµών (επιπλέον κωδικοί πρόσβασης που αποστέλλονται µέσω ταχυδροµείου), τουλάχιστον για µεταφορές χρηµάτων και αναλήψεις σηµαντικών ποσών να είναι η λύση, ωστόσο η διεύθυνση της εταιρείας δεν φαίνεται να επιχειρεί να λύσει το εν λόγω πρόβληµα, γιατί κάτι 60

61 τέτοιο, αν και θα βελτίωνε κατά πολύ την συνολική ασφάλεια, θα έκανε πιο δύσχρηστες τις υπηρεσίες τους. εν ενδείκνυται για τις ελληνικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις µερικών άλλων χωρών, καθώς δεν υπάρχει εύκολος τρόπος ανάληψης χρηµάτων, αφού η µεταφορά χρηµάτων απευθείας σε ελληνική τράπεζα, αλλά και σε τράπεζες µερικών άλλων χωρών (όπως π.χ. η Ιαπωνία) δεν είναι δυνατή. Ο µόνος τρόπος ανάληψης είναι µέσω Αµερικανικής Τραπέζης, όπου η δηµιουργία λογαριασµού σε µια τέτοια τράπεζα είναι από πολύ δύσκολη έως αδύνατη για τους Έλληνες χρήστες : Απαιτείται US SSN Αριθµός Κοινωνικής Ασφάλισης καθώς και ενεργή διεύθυνση στις ΗΠΑ για λήψη αλληλογραφίας. Paypal διαδικασία 61

62 7. E-banking 7.1 Σχετικά µε το E-banking Οι τεράστιες δυνατότητες που προσφέρει σήµερα η τεχνολογία για την άµεση και συνεχόµενη διασύνδεση της επιχειρηµατικής τραπεζικής πελατείας µε όλα τα προϊόντα και υπηρεσίες του τραπεζικού συστήµατος είναι δεδοµένη. Οι νέες αυτές δυνατότητες συµπεριλαµβάνουν στην πιο απλή τους µορφή τις αυτόµατες ταµειακές µηχανές, τις ηλεκτρονικές αγορές µέσω καρτών και τις τηλεφωνικές συναλλαγές και ολοκληρώνονται πρόσφατα από την τραπεζική µέσω διαδικτύου. Η σχέση των επιχειρήσεων µε τις τράπεζες προσαρµόζεται πλέον στους ρυθµούς µε τους οποίους εργάζεται η σύγχρονη, παγκοσµιοποιηµένη και συνεχώς ανταγωνιστικότερη οικονοµία. Συνεχής λειτουργία επί 24 ώρες και για τις 7 ηµέρες της εβδοµάδας, µε παράλληλη εντυπωσιακή µείωση του χρόνου εκτέλεσης των εντολών µε το συνεπακόλουθο περιορισµό του κόστους. Ωστόσο, στην Ελλάδα, σύµφωνα και µε τις πρόσφατες έρευνες που διεξήγαγε το e- business forum για την εισαγωγή του internet και της πληροφορικής στη λειτουργία της ελληνικής επιχείρησης προέκυψε ότι µόλις το 28% των ελληνικών επιχειρήσεων που χρησιµοποιούν internet λαµβάνουν σήµερα υπηρεσίες e-banking. Αντίθετα, διεθνώς το web banking αναδεικνύεται ως ένα από τα ισχυρότερα κίνητρα για την αρχική ηλεκτρονική ενεργοποίηση των επιχειρήσεων. Πάντως οι Ελληνικές Τράπεζες φαίνεται πως είναι έτοιµες να εξυπηρετήσουν τους Έλληνες καταναλωτές και τις ελληνικές επιχειρήσεις µε µεγάλο πλήθος υπηρεσιών. Σύµφωνα µε έρευνα που πραγµατοποίησε το Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών και η εταιρεία στρατηγικής επικοινωνίας Consilium ThinkTank, οι ελληνικές τράπεζες είναι εφάµιλλες των Ευρωπαίων ανταγωνιστών τους όσον αφορά στην παρουσία τους στο ιαδίκτυο. Το έργο είχε ως αντικείµενο την αξιολόγηση των ιστοχώρων των ελληνικών τραπεζών σε σύγκριση µε τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές τους και κατέληξε στο συµπέρασµα ότι η παρουσία τους είναι ισάξια, καθώς οι ελληνικές τράπεζες εισχώρησαν στο E-banking αργότερα, µε αποτέλεσµα να έχουν πρόσβαση σε τελειότερη τεχνολογία και τεχνογνωσία. Οι σηµαντικότερες online υπηρεσίες που προσφέρονται από τις ελληνικές τράπεζες είναι : Ενηµέρωση (υπόλοιπα λογαριασµών, κινήσεις) Πληρωµή λογαριασµών (πιστωτικές κάρτες, ΕΚΟ, κινητή τηλεφωνία) Πληρωµή ΦΠΑ (αν έχει υποβληθεί σχετική αίτηση µέσω Internet-Taxisnet) Πληρωµή ασφαλιστικών ταµείων (ΙΚΑ, ΤΕΒΕ) Μισθοδοσία Μεταφορές χρηµάτων σε λογαριασµούς τρίτων στην ίδια ή άλλη τράπεζα (πχ πληρωµή προµηθευτών, εµβάσµατα) 62

63 Αιτήσεις τραπεζικών προϊόντων (κάρτες, δάνεια, καρνέ επιταγών) Χρηµατιστηριακές συναλλαγές Τα οφέλη που αποκοµίζουν οι χρήστες είναι : Μείωση λειτουργικού κόστους: Μείωση λειτουργικών εξόδων Μείωση προµηθειών Ελαχιστοποίηση κινδύνου απωλειών χρηµάτων Εξοικονόµηση χρόνου εν αποµακρύνεστε από το σπίτι ή το γραφείο εν περιµένετε σε χρονοβόρες ουρές Ευελιξία Εκτελείτε τις συναλλαγές σας από οποιοδήποτε χώρο όλο το 24ωρο 7 ηµέρες την εβδοµάδα 7.2 Κίνδυνοι του E-banking Αν και οι ηλεκτρονικές επιθέσεις δεν αποτελούν νέο φαινόµενο, η συχνότητά τους τα τελευταία χρόνια αυξάνεται µια και όλο και περισσότερες τράπεζες παρέχουν στους πελάτες τους on-line υπηρεσίες. Η αύξηση αυτή δεν είναι τεράστια, εντούτοις όµως αποτελεί ένα ανησυχητικό φαινόµενο µια και πολλοί θεωρούν τις οικονοµικές πληροφορίες που τους αφορούν άκρως απόρρητες και διατηρούν µια επιφυλακτική στάση απέναντι σε διαδικασίες που τις καθιστούν ευάλωτες στο ευρύ κοινό, όπως είναι το e-banking. Στοιχεία για το ηλεκτρονικό έγκληµα δεν κοινοποιούνται δηµοσίως, αλλά υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α. χάνονται ετησίως περίπου 11 δισεκατοµµύρια δολάρια από εταιρείες και καταναλωτές λόγω αυτής της µορφής εγκλήµατος. Το µεγαλύτερο µέρος προέρχεται από οικονοµικά ιδρύµατα. Μάλιστα το µεγαλύτερο µέρος των ζηµιών δεν προκύπτει από τις κλοπές χρηµάτων, αλλά από έξοδα που κάνουν οι εταιρείες µετά από τέτοιου είδους επιθέσεις, προκειµένου να διασφαλίσουν τα συστήµατά τους ώστε να µην ξανασυµβούν. Ειδικοί σε θέµατα ασφάλειας έχουν υπολογίσει ότι µια τράπεζα µπορεί να ξοδέψει µέχρι και 1 εκατοµµύριο δολάρια σε εξοπλισµό και συµβούλους ασφάλειας προκειµένου να διορθώσει τις ατέλειες και να κλείσει τις «τρύπες» στο σύστηµά της. Το πρόβληµα πάντως δεν προβάλλεται στις πλήρεις του διαστάσεις για ευνόητους λόγους. Οι µεγαλύτερες και εντυπωσιακότερες επιθέσεις είναι αυτές φτάνουν στο φως της δηµοσιότητας, οι υπόλοιπες και περισσότερες, κρατούνται κρυφές. Οι επίδοξοι εισβολείς έχουν πολλούς τρόπους πάντως να επιτύχουν τους σκοπούς τους. Παρά τις οποιεσδήποτε τεχνικές αδυναµίες των συστηµάτων για online banking, οι µεγαλύτεροι κίνδυνοι προέρχονται από τον ανθρώπινο παράγοντα. Έρευνες που έχουν γίνει από ειδικούς σε θέµατα ασφάλειας αποδεικνύουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις επιθέσεων, οι εισβολείς είχαν την εκούσια ή ακούσια βοήθεια και κάποιου που εργαζόταν στην τράπεζα. Και χωρίς τη βοήθεια εκ των έσω, πάντως, οι εισβολείς µπορούν να εκµεταλλευτούν την πρόσβαση που έχουν οι 63

64 πελάτες της τράπεζας από το σπίτι τους, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν χρησιµοποιούν λογισµικό για ασφάλεια. Οι άνθρωποι αυτοί αποτελούν τους πιο προκλητικούς στόχους, µια και δεν έχουν συνείδηση του µεγέθους της ζηµιάς που µπορούν να κάνουν ανοίγοντας απλά µια επισύναψη στο ηλεκτρονικό τους ταχυδροµείο ή ακολουθώντας ένα link. Οι απλοί χρήστες πέφτουν πολύ εύκολα θύµατα προγραµµάτων που υποτίθεται ότι κάνουν κάτι χρήσιµο για αυτούς, αλλά στην πραγµατικότητα ανοίγουν «τρύπες» ασφάλειας στο σύστηµα επιτρέποντας σε χάκερς, να έχουν πρόσβαση σε αυτό. Μια άλλη µέθοδος που τις περισσότερες φορές έχει αποτελέσµατα δεν επικεντρώνεται στην τράπεζα ευθέως, αλλά σε µια από τις εταιρείες που συνεργάζονται µε αυτήν προκειµένου να διαχειριστούν τις πληρωµές των λογαριασµών και τις συναλλαγές µε τους πελάτες της. Σε πολλές περιπτώσεις οι τράπεζες επιτρέπουν στις εταιρείες αυτές να διαχειρίζονται ολόκληρο το δίκτυό τους. Σε αυτήν την περίπτωση, ο εισβολέας θα πρέπει να µελετήσει τον τρόπο µε τον οποίο οι εταιρείες επεξεργάζονται τις πληρωµές και µεταφέρουν τα χρήµατα. Μόλις βρεθεί µια αδυναµία κάνουν την κίνησή τους. Ένας άλλος τρόπος είναι να χτυπήσουν τις µικρές, τοπικές τράπεζες οι οποίες µπήκαν στον τοµέα του e-banking εσπευσµένα προκειµένου να διατηρήσουν τον ανταγωνισµό µε τις µεγαλύτερες τράπεζες. υστυχώς όµως λόγω αυτής της βιασύνης, οι τράπεζες αφήνουν πολλές «τρύπες» στα συστήµατά τους, κάτι που οι επίδοξοι εισβολείς εκµεταλλεύονται πολύ εύκολα. Οι ειδικοί µας πληροφορούν ότι κλοπές ποσών από 5 µέχρι 10 χιλιάδες δολαρίων µπορούν να πραγµατοποιηθούν σε χρονικό διάστηµα µερικών εβδοµάδων. Για ποσά µέχρι και 1 εκατοµµυρίου δολαρίων χρειάζονται 4 µέχρι και 6 µήνες. 7.3 Περιπτώσεις Ηλεκτρονικών Επιθέσεων Citibank (1994) Ο Ρώσος χάκερ Βλαντιµίρ Λέβιν απέσπασε πόσο από λογαριασµούς της Citibank που υπολογίστηκε ότι ανερχόταν στα 10 εκατοµµύρια δολάρια. Απέκτησε πρόσβαση στα δίκτυα της τράπεζας από την Αγία Πετρούπολη στη Ρωσία. Όταν συνελήφθη από την Σκότλαντ Γιαρντ και το FBI, παραδέχτηκε ότι χρησιµοποίησε κλεµµένους κωδικούς και passwords από πελάτες της τράπεζας και µετέφερε ποσά στο λογαριασµό του. Το 1998, ένα δικαστήριο στις Η.Π.Α. τον καταδίκασε σε 3 χρόνια κάθειρξη. Η τράπεζα ανέκτησε όλο το ποσό εκτός από δολάρια. ABN AMRO (Σεπτέµβριος 2000) Ένα ολλανδικό τηλεοπτικό πρόγραµµα αποκάλυψε πως χάκερς, έκλεβαν σηµαντικές πληροφορίες των πελατών της Ολλανδικής αυτής πολυεθνικής τράπεζας. Οι χάκερς έστελναν στους πελάτες της τράπεζας µηνύµατα ηλεκτρονικού ταχυδροµείου που υποτίθεται ότι προέρχονταν από την τράπεζα (spoof). Τα mails αυτά εγκαθιστούσαν στους υπολογιστές των πελατών προγράµµατα τα οποία επέτρεπαν στους χάκερς να έχουν πρόσβαση σε κρίσιµες πληροφορίες των λογαριασµών τους και µε αυτόν τον 64

65 τρόπο να µεταφέρουν χρήµατα από αυτούς. Η τράπεζα διένειµε καινούριες εκδόσεις του λογισµικού της. E*Trade (Σεπτέµβριος 2000) Η εταιρεία παραδέχτηκε πως ο δικτυακός της τόπος είχε ένα τρωτό σηµείο από όπου κάποιος χάκερ θα µπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδοµένα. Ο προγραµµατιστής που το ανακάλυψε δήλωσε πως ένας χάκερ εκµεταλλευόµενος το πρόβληµα αυτό, θα µπορούσε να αποκτήσει τον κωδικό και το username κάθε χρήστη. Charles Schwab ( εκέµβριος 2000) Η Charles Schwab είναι η µεγαλύτερη online χρηµατιστηριακή εταιρεία στις Η.Π.Α. Ο δικτυακός τόπος της εταιρείας έδινε τη δυνατότητα σε χάκερς να έχουν πρόσβαση σε όλους τους λογαριασµούς των πελατών της. Μάλιστα, όσο ο πελάτης ήταν συνδεδεµένος στο σύστηµα, ο χάκερ µπορούσε να αγοράσει και να πουλήσει µετοχές από το λογαριασµό του. Ποιος: Nara Bank, Western Union, Central National Bank κ.α. (Απρίλιος 2001) Αµερικανοί εισαγγελείς κατηγόρησαν δύο Ρώσους για ηλεκτρονικά εγκλήµατα που σχετίζονταν µε µια σειρά επιθέσεων σε δίκτυα τραπεζών και άλλων εταιρειών. Οι δύο χάκερς, εισέβαλαν στα συστήµατα των εταιρειών, έκλεψαν πολύτιµες πληροφορίες και κατόπιν εµφανίζονταν στις εταιρείες ως σύµβουλοι ασφάλειας και προσέφεραν τις υπηρεσίες τους για διορθωθούν τα σφάλµατα. 65

66 8. Το Ηλεκτρονικό Εµπόριο στο Μέλλον Πριν ξεκινήσουµε να δούµε τί µας επιφυλάσσει το άµεσο µέλλον, και τί ετοιµάζουν οι εταιρείες software και hardware, που θα αλλάξουν ή θα βελτιώσουν την εικόνα του ηλεκτρονικού εµπορίου, ας ρίξουµε µια κλεφτή µατιά λίγο πιο µακριά. Οδηγός µας θα είναι ο Κ. Μιχάλης ερτούζος, συγγραφέας καθηγητής στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασσαχουσέτης (MIT). Το παρακάτω απόσπασµα είναι από το βιβλίο «Τί Μέλλει Γενέσθαι;» : 8.1 «Τί Μέλλει Γενέσθαι;» Όταν οι άνθρωποι µιλούν για ηλεκτρονικό εµπόριο, συχνά συγχέουν τις δύο διαφορετικές «γεύσεις» που θα έχει. Το εκτενέστερο από τα δύο, µε διαφορά, συνεπάγεται χειρισµό των πληροφοριών που απαιτούνται για το εµπόριο των φυσικών αγαθών. Είτε έχει να κάνει µε τη ροή του φυσικού αερίου κατά µήκους ενός διηπειρωτικού αγωγού, είτε µε την αγορά παππουτσιών στο Παγκόσµιο Κατάστηµα, αυτό το «έµµεσο ηλεκτρονικό εµπόριο» όπως θα το ονοµάσουµε, χειρίζεται τη διαφήµιση, την έρευνα, τις πωλήσεις, τη σύναψη συµβολαίων, τις πληρωµές και άλλες τέτοιες λειτουργίες άµεσα σχετιζόµενες µε την πληροφορία παρ όλο που τα πραγµατικά προϊόντα ή υπηρεσίες είναι φυσικά αγαθά που αποστέλονται µε παραδοσιακά συστήµατα µεταφοράς. Το 1997, το έµµεσο ηλεκτρονικό εµπόριο αντιπροσώπευε ποσό τουλάχιστον ενός δισεκατοµµυρίου δολλαρίων και αφορούσε στην αγορά και πώληση βιβλίων, υπολογιστών, στερεοφωνικών, ειδών µπακαλικής και αυτοκινήτων. Το έµµεσο ηλεκτρονικό εµπόριο θα ανθήσει και θα αποφέρει σηµαντικά κέρδη σε αγοραστές και πωλητές, λόγω του ότι µεγάλο µέρων των µεταξύ τους συναλλαγών είναι πληροφορίες. Αντιθέτως, το «άµεσο ηλεκτρονικό εµπόριο» αφορά αγαθά που είναι από µόνα τους πληροφορία και αποστέλλονται άµεσα µέσω της Πληροφοριακής Αγοράς. Αυτά τα αγαθά περιλαµβάνουν όλα ηλεκτρονικό ταχυδροµείο, λογισµικό, εγχειρίδια και βιβλία που τυπώνονται ή αποστέλλονται µέσω ικτύου, φωτογραφίες, ακτινογραφίες, ιατρικά αρχεία, µουσική, ταινίες, ταξιδιωτικούς οδηγούς, ειδήσεις, τιµές χρηµατιστηρίου, χρήµατα, έντυπα, εκπαιδευτικό υλικό, συµβουλές και όλη την πληροφοριακή εργασία για την οποία µιλήσαµε. Καλύτερες συσκευές εξόδου, όπως έγχρωµοι εκτυπωτές µε δυνατότητα φωτορεαλιστικής εκτύπωσης, υψηλής πιστότητας ηχεία, µεγάλες οθόνες, συστήµατα εικονικής πραγµατικότητας, ολόσωµες στολέςκαι πλήθος εξειδικευµένων συσκευών θα κάνουν αυτό το είδος ηλεκτρονικού εµπορίου ακόµα πιο ελκυστικό. Το 1997, το άµεσο ηλεκτρονικό εµπόριο άρχισε να εκτινάσσεται δυναµικά στο χώρο κυρίως της ανθρώπινης εργασίας, όπως είναι οι τοµείς των συγγραφέων και των γραφιστών. Αλλά λόγω του ότι η επιτάχυνση στη διανοµή ικανοποιεί την ανθρώπινη ανάγκη για άµεση εκπλήρωση επιθυµιών, το άµεσο ηλεκτρονικό εµπόριο είναι πιθανό να γίνει σηµαντικό στοιχείο της Πληροφοριακής αγοράς. 66

67 Όπως αναµένεται να γίνει και µε άλλες δραστηριότητες στην Πληροφοριακή αγορά, µεγάλο µέρος της επιτυχίας του ηλεκτρονικού εµπορίου θα εξαρτηθεί από το βαθµό µερισµού και τυποποίησης που θα συµφωνήσουν αγοραστές και πωλητές (συµβάσεις αυτοµατοποίησης). Αυτά τα εργαλεία, που θα αποτελέσουν τη νέα «γλώσσα του εµπορίου», θα εξελιχθούν µέσα σε µεγάλες εταιρείες και τοµείς επιχειρήσεων, εφόσον εταιρείες, ενώσεις και οµάδες µε κοινά ενδιαφέροντα συµφωνήσουν σε ότι θα κάνουν µαζί και στο πώς θα το κάνουν. Ένα απλό αλλά ωστόσο ισχυρό εργαλείο είναι ένα ηλεκτρονικό έντυπο που αυτοµατοποιεί ή ηµιαυτοµατοποιεί έρευνα, συναλλαγή, παραγγελίες, σύναψη συµβολαίων και χρέωση και µπορεί επίσης να περιορίσει τα γλωσσικά εµπόδια που προκύπτουν στα πλαίσια του διεθνούς εµπορίου. Ένας Κεντροευρωπαίος αγοραστής φρούτων σε τιµές χονδρικής εκδίδει ένα ηλεκτρονικό έντυπο ζητώντας προσφορές για διακόσιους τόνους πορτοκάλια συγκεκριµένης ποιότητας και µεγέθους, παραδοτέα σε µια µέρα. Το ηλεκτρονικό του έντυπο µεταφράζεται αµέσως στα ελληνικά, ισπανικά και ιταλικά (εύκολη δουλειά λόγω της προσυµφωνηµένης έννοιας των καταχωρίσεων), ενώ εµφανίζεται στις οθόνες των πωλητών στις αντίστοιχες µεσογειακές χώρες. Οι πωλητές µπορούν να ανασκοπήσουν την παραγγελία, ενώ τα µηχανήµατά τους ανταποκρίνονται σχεδόν άµεσα, και λίγα λεπτά αργότερα η συµφωνία έχει κλείσει! Ιδού λοιπόν, η πρώτη συνταγή για τους οργανισµούς που φιλοδοξούν να χρησιµοποιήσουν την Πληροφοριακή Αγορά για ηλεκτρονικό εµπόριο: Συναντηθείτε µε συναδέλφους σας και οµάδες που µοιράζονται τα ενδιαφέροντά σας και επαγγελµατικά σωµατεία, ακόµα και τους ανταγωνιστές σας, και αναπτύξτε απλά ηλεκτρονικά έντυπα που θα συµφωνήσετε όλοι ότι θα σας εξοικονοµήσουν χρόνο και χρήµατα µέσω αυτοµατοποίησης. Αυτό άρχισε να συµβαίνει κυρίως για οικονοµικά και εύκολα υπολογίσιµα δεδοµένα. Τα πρότυπα ANSI x.12 και τα Edifact των Ηνωµένων Εθνών καλύπτουν ήδη κάµποσους διαφορετικούς χώρους επιχειρήσεων, ενώ µεγάλες εταιρίες, όπως η Φορντ, χρησιµοποιούν πειραµατικά τον Ιστό για να συνδέονται µε τους πελάτες και τους προµηθευτές τους. Ακολουθώντας αυτή την πορεία, επιχειρήσεις και σωµατεία πρέπει να εξασφαλίσουν ότι αυτό που κάνουν σκοπεύει ξεκάθαρα στην αυτοµατοποίηση µάλλον παρά στους στενότερους στόχους κάποιων συµβάσεων του EDI (Electronic Document Interchange = Ηλεκτρονική Ανταλλαγή Εγγράφων) που περιορίζονται σε οικονοµικές συναλλαγές. 8.2 Κίνα Ινδία : Οι Νέες Υπερδυνάµεις Η διείσδυση της Κίνας και της Ινδίας στις Νέες Τεχνολογίες και το Ηλεκτρονικό Εµπόριο Σύµφωνα µε όλες τις εκτιµήσεις, µε σχεδόν καµία διαφωνία, οι εποµένες παγκόσµιες οικονοµικές υπερδυνάµεις θα είναι η Κίνα και η Ινδία, µε άµεσες φυσικά επιπτώσεις και στο παγκόσµιο ηλεκτρονικό εµπόριο, καθώς η εισχώρησή τους στον τοµέα αυτό µέλλει να αλλάξει τις γνωστές ισορροπίες. Γι αυτόν τον λόγο αφιερώνουµε µια ενότητα στις χώρες αυτές, προσπαθώντας να κατανοήσουµε τις δυνατότητες και τις προοπτικές ανάπτυξης των χωρών αυτών. 67

68 Έτσι, σύµφωνα µε την Forrester Research, µέχρι το 2010 αναµένεται διπλασιασµός του αριθµού των προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών που χρησιµοποιούνται παγκοσµίως αναµένει η µέχρι το Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές αναµένεται να φθάσουν σχεδόν το 1,3 δισεκατοµµύριο, έναντι 575 εκατοµµυρίων που είναι σήµερα. Στην αύξηση αυτή αναµένεται να πρωταγωνιστήσουν οι αναδυόµενες αγορές, µε την Κίνα, την Ινδία και την Ινδονησία να βρίσκονται στην "πρώτη γραµµή". Συγκεκριµένα, στην Κίνα υπολογίζεται ότι σε πέντε χρόνια θα χρησιµοποιούνται 178 εκατοµµύρια προσωπικοί υπολογιστές επιπλέον, στην Ινδία 89 εκατοµµύρια και στην Ινδονησία 40 εκατοµµύρια. Εξάλλου, η Κίνα αναµένεται να καταστεί η µεγαλύτερη αγορά ηλεκτρονικών υπολογιστών στον κόσµο, ξεπερνώντας ακόµα και τις Ηνωµένες Πολιτείες, ενώ στους κερδισµένους, σύµφωνα µε την Forrester, θα βρίσκονται η Lenovo στην Κίνα, η οποία πρόσφατα εξαγόρασε τον τοµέα ηλεκτρονικών υπολογιστών της IBM, αγορά που κόστισε 1,25 δισ. δολλάρια. Επίσης, η Ινδία και η Κίνα καθιστούν την Ασία ως τη µεγαλύτερη τηλεπικοινωνιακή αγορά του κόσµου, η οποία απέχει µακράν από τις άλλες αγορές. Οι τηλεφωνικές συνδροµές στην Ασία ανέρχονται σε 1,03 δισεκατοµµύρια, έναντι 766 εκατοµµυρίων στην Ευρώπη και 566,5 εκατ. στις ΗΠΑ. Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία της ιεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών. Τόσο η Κίνα όσο και η Ινδία, παρουσιάζουν εξαιρετικά υψηλούς ρυθµούς ανάπτυξης στον τοµέα της κινητής τηλεφωνίας, ενώ υπάρχει τεράστια δυναµική για περαιτέρω ανάπτυξη. Εποµένως, σε συνδυασµό µε τα πολύ φθηνά προϊόντα, απόρρεια των επίσης φθηνών εργατικών χεριών και πρώτων υλών στις εν λόγω χώρες, µπορούµε εύκολα να φαντασθούµε ποιες χώρες θα έχουν την πρωτοκαθεδρία τα επόµενα χρόνια στο Ηλεκτρονικό Εµπρόριο (e-commerce) αλλά και στο Ηλεκτρονικό Κινητό Εµπόριο (m-commerce) Η Οικονοµία της Κίνας και οι κίνδυνοι που παραµονεύουν Στις 25 Ιανουαρίου 2005, οι Κινεζικές αρχές δειλά οµολόγησαν ότι η οικονοµία, το 2004, ξεπέρασε τους αναµενόµενους ρυθµούς ανάπτυξης, µεγαλώνοντας κατά 9.5%. Οπουδήποτε αλλού τέτοιου είδους νέα θα ήταν καλοδεχούµενα, ωστόσο οι ειδικοί τα αντιµετωπίζουν µε σκεπτικισµό. Οι ανησυχίες εντοπίζονται στις σκέψεις περί «υπερθέρµανσης» της Κινεζικής οικονοµίες και εκφράζονται φόβοι ανώµαλης προσγείωσης. Οι ανησυχίες έφθασαν στο αποκορύφωµά τους όταν οι τράπεζες άρχισαν να δανείζουν χωρίς µέτρο, οι επενδύσεις επεκτείνονταν στα «τυφλά» και οι τιµές αυξάνονταν πολύ γρήγορα. Μάλιστα, αυτή η ανησυχία άγγιξε και την κυβέρνηση της χώρα, µε τον πρωθυπουργό Wen Jiabao να δηλώνει τον Απρίλιο του 2004 ότι : «η χώρα θα λάβει αυστηρά µέτρα για την αυτοσυγκράτηση της οικονοµίας». Έτσι τον Οκτώβρη η Κεντρική Τράπεζα αύξησε τα επιτόκια (εστω και λίγο) για πρώτη φορά µετά από 9 χρόνια. Οι φοβοι δεν έχουν να κάνουν µε την ίδια την ανάπτυξη, όσο µε τις τεράστιες και αλόγιστες επενδύσεις που γίνονται. Το πρώτο τέταρτο του 2004, τα έξοδα σε πάγιο ενεργητικό µεγάλωσαν κατά 43%. Οι επενδύσεις µετρήθηκαν στο 42% του ΑΕΠ το 2003 και ίσως ακόµη περισσότερο το Καµία οικονοµία δεν µπορεί να στηρίξειένα τέτοιο κολοσσιαίο ρυθµό συσσώρευσης κεφαλαίου. 68

69 Ακόµη και αυτοί που ελπίζουν σε οµαλή προσγείωση της οικονοµίας πιστεύουν πως ο ραγδαίος ρυθµός επενδύσεων πρέπει να µειωθεί. Αλλά ελπίζουν πως οι εξαγωγές και η εγχώρια κατανάλωση µπορούν να βηθήσουν την κατάσταση. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά ένα τρίτο τον εκέµβριο 2004 (63.8 δις δολλάρια). Τα έσοδα στον αγροτικό τοµέα αυξήθηκαν κατά 6.8% και στις πόλεις, τα καθαρά έσοδα αυξήθηκαν κατά 7.7%, ενώ οι πωλήσεις λιανικής κατά 14.5% E-business στην Κίνα Το ΑΕΠ της Κίνας από το 2001 έως το 2004 Υπάρχει µια βασική διαφορά µεταξύ Κίνας και του υπόλοιπου δυτικού επιχειρηµατικού κόσµου. Στις πλούσιες χώρες, µέσω του Internet, επιχειρήσεις και βιοµηχανίες που αναπτύσσονταν για δεκαετίες, γίνονται πλέον πιο αποτελεσµατικές. Ωστόσο στην Κίνα, πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις δεν υπήρξαν ποτέ, έτσι το Internet τις βοηθά να δηµιουργηθούν από το µηδέν. Για παράδειγµα, ας δούµε την βιοµηχανία ταξιδίων. Οι Αµερικάνοι και οι Ευρωπαίοι θεωρούν ως δεδοµένες τις τεράστιες αλυσίδες παροχών υπηρεσιών που τους επιτρέπουν να µπουν σε ένα ταξιδιωτικό γραφείο και να αγοράσουν το φθηνότερο εισητήριο και να κλείσουν δωµάτιο σε ένα φθηνό και καλό ξενοδοχείο. Το Internet για αυτούς µόνο υπόσχεται να µετακινήσει online µερικούς συνδέσµους αυτής της αλυσίδας. Όχι όµως και στην Κίνα. Τα ταξίδια ήταν εκτός ορίων ή απλά το κόστος τους ήταν άπιαστο για τους πολίτες. Έτσι, οι αναπτυσσόµενοι τώρα οικονοµικά «µικροµεσαίοι» σχηµατίζουν ουρές για ταξιδιωτικά εισητήρια και δεν υπάρχει αξιοσηµείωτη ταξιδιωτική βιοµηχανία. Π.χ. δεν υπήρχε µέχρι πρότινως κατάλογος ή βάση δεδοµένων για 4500 Κινέζικα ξενοδοχεία. Αυτό φάνηκε παράξενο στον Κ. Neil, ο οποίος έστησε το 1999 ένα από τα πρώτα online ταξιδιωτικά καταστήµατα (ctrip.com), όπου οι επισκέπτες µπορούν να πάρουν πληροφορίες για ταξιδιωτικούς τόπους και να κλείσουν αεροπορικά εισητήρια και δωµάτια ξενοδοχείων. Αλλά η δηµιουργία αυτής της επιχείρησης συνδεόταν µε επίπονη και χρονοβόρο εργασία. Το ctrip είχε 20 εργαζοµένους που τηλεφωνούσαν καθηµερινά σε ξενοδοχεία για να οργανώσουν την πρώτη βάση δεδοµένων της χώρας µε τιµές δωµατίων. Μάλιστα επειδή η Κίνα στερείται βασικών υπηρεσιών πιστωτικών καρτών και εταιρείες Express-mail, ο Κ. Shen προσέλαβε τοπικούς γαλατάδες για να συγκεντρώνουν χρήµατα πόρτα-πόρτα. 69

70 Η συλλογή πληροφοριών αυτού του είδους γεννά πολλαπλές βιοµηχανίες υπηρεσίων. Όπως λέει η Κα. Judy Pan της Boston Consulting Group, από την φαρµακευτική, µέχρι τα ξενοδοχεία και εστιατόρια, η Κίνα απέφευγε σκόπιµα την συλλογή πληροφοριών. Μόλις το 1999 εκδόθηκε ο πρώτος Χρυσός Οδηγός στην Κίνα. Μια άλλη περίπτωση είναι η AsiaEC.com, η πρώτη εταιρεία προµηθειών (eprocurement) στην Κίνα. Υπάρχουν χιλιάδες µικρά καταστήµατα και κρατικές εταιρείες στην Κίνα που κατασκευάζουν µολύβια, στυλούς κ.α., όµως δεν υπήρχε η κατάλληλη σύνδεση µε τους πελάτες. Η εταιρεία εξέδωε τους πρώτους καταλόγους µε προµήθειες γραφείου, τόσο σε χαρτί όσο και online. Επίσης διατηρεί τις αποθήκες και εκτελεί τις πωλήσεις χονδρικής. Μισθώνει µέχρι και τα φορτηγά που µεταφέρουν τα προϊόντα. Αυτό που είναι αξιοσηµείωτο, τόσο για την ctrip, όσο και για την AsiaEC, είναι ότι έβαλαν τις βάσεις τους ξεκινώντας από το µηδέν, εκεί που άλλες εταιρείες του δυτικού κόσµου αναπτύσσονταν για δεκαετίες. 8.3 Νέες Στρατηγικές και Τεχνολογίες Electronic Business XML Ένα καινούριο πρότυπο για το παγκόσµιο ηλεκτρονικό εµπόριο Το ebxml είναι ένα σύνολο από προδιαγραφές που καθιστούν δυνατόν σε επιχειρήσεις από όλο τον κόσµο, οποιουδήποτε µεγέθους, οποιασδήποτε γεωγραφικής περιοχής να συνάπτουν συνεργασίες µέσω του διαδικτύου. Με την χρήση του ebxml, οι εταιρίες θα έχουν µία σταθερή µέθοδο για να ανταλλάσσουν µηνύµατα, να συνάπτουν επιχειρηµατικές σχέσεις, να µεταδίδουν δεδοµένα µε κοινά αποδεκτούς όρους και να ορίζουν και καταγράφουν επιχειρηµατικές διαδικασίες. Φυσικά βασίζεται στην γλώσσα XML (Extensible Markup Language). Η κατασκευή του ανακοινώθηκε τον Σεπτέµβριο του 1999 και βρίσκεται ακόµα σε εξέλιξη αν και οι πρώτες µορφές του είναι ήδη έτοιµες και µπορεί κάποιος να τις βρει στην ιστοσελίδα της εταιρίας. Ήδη υποστηριζόµενο από τα UN/CEFACT (United Nations Centre for Trade Facilitation and Electronic Business) και OASIS (Organization for the Advancement of Structured Information Standards), το ebxml προσφέρει ένα πλαίσιο εργασίας το οποίο σκοπεύει να µετατραπεί σε ένα παγκόσµιο standard, κάτω από την κηδεµονία του UN/CEFACT, ενός από τα τέσσερα µεγαλύτερα νοµικά σώµατα στον κόσµο. Μέχρι τώρα, η υπάρχουσα τεχνολογία για να ανταλλάσσουν δεδοµένα οι περισσότερες επιχειρήσεις ήταν το EDI, το οποιο είχε σηµαντική προσφορά στην παραγωγικότητα και στον έλεγχο των αποθηκών. Ωστόσο οι περισσότερες εταιρείες θεωρούσαν το EDI ακριβό και δύσκολο στην εκτέλεσή του. Το ebxml χρησιµοποιώντας τις οικονοµικές κλίµακες που παρουσιάζονται στο ιαδίκτυο, ξεπερνάει αυτά τα εµπόδια. Εκτός από B2B, το ebxml υποστηρίζει µηνύµατα και 70

71 υπηρεσίες B2C. Ωστόσο για τις B2C συναλλαγές, οι προδιαγραφές ορίζουν µόνο την αρχιτεκτονική από την πλευρά της επιχείρησης, και όχι του καταναλωτή. XML Specifications Scenarios Business Profiles INDUSTRY ebxml compliant Business Object Library Business Process Model 6Query about COMPANY A profile ebxml Registry COMPANY A profile details 7 10 Request COMPANY A scenario details COMPANY A scenario details ebxml compliant Request ebxml specifications ebxml specifications details Submit scenarios and implementation details Submit company business profile Confirm Profile and Scenarios Accepted 5 1 Business Object Library Business Process Model Submit Trading Partner Arrangement ( TPA) 9 C onfirm TPA details accepted Build Local System Implementation 8 12 DO BUSINESS TRANSACTIONS 3 COMPANY A COMPANY B Παράδειγµα χρήσης του Electronic Business XML 71

72 8.3.2 Finread Οι χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες βρίσκονται εδώ και πάρα πολλά χρόνια στην κυκλοφορία και όπως είναι φυσικό, δεν σχεδιάστηκαν για να συµβαδίσει η λειτουργία τους µε το Internet. Εν έτη 2000, οι απάτες µε πιστωτικές κάρτες ήταν στο σύνολό τους εκατοντάδες εκατοµµυρίων Ευρώ και το 2001, ανέβηκε κατά ένα µνηµειώδες 50%. Σε αντίδραση σε αυτό το πρόβληµα, ένα consortium από Ευρωπαίους συνεργάτες, χρηµατοδοτούµενο από την ΕΕ, ξεκίνησαν το πρότζεκτ Ολοκληρωµένο Κύκλωµα Ανάγνωσης Κάρτας Οικονοµικών Συναλλαγών (Financial Transactional Integrated Circuit Card Reader FINREAD). Είναι η πρώτη φορά που επτά Ευρωπαϊκές κατασκευαστικές εταιρείες πιστωτικών καρτών ένωσαν τις δυνάµεις τους για να αντιµετωπίσουν το καταναλωτικό αυτό έγκληµα. Από την έναρξη του FINREAD, καθιερώθηκε ένα σύνολο από τεχνικές προδιαγραφές για ένα νέο είδος έξυπνων αναγνωστών καρτών, µε αποτελέσµατα στην τεχνολογία Ολοκληρωµένων Κυκλωµάτων (IC) για ασφαλείς πληρωµές από το ιαδίκτυο. Στις αρχικές µέρες οι πιστωτικές κάρτες είχαν απλά µια µαγνητική λωρίδα, αλλά τώρα τουάχιστον το 50% των καρτών είναι βασισµένο σε τσιπάκια. Ο κυριότερος λόγος είναι το Internet, το οποίο εξελίσσεται σε µία από τις βασικότερες πιθανές αιτίες για την βαρυσήµαντη άυξηση στις τραπεζικές απάτες. Για επιτυχή αποτελέσµατα ήταν αναγκαία η χρήση προδιαγραφών ανοικτού κώδικα. Έτσι, οι σχεδιαστές έξυπνων καρτών είχαν ελεύθερη πρόσβαση στις προδιαγραφές, διασφαλίζοντας στο FINREAD την περαιτέρω ανάπτυξη ενός παγκόσµιου συνδέσιµου σε Η/Υ αναγνωστή καρτών. Η τεχνολογία πίσω από την έξυπνη κάρτα, σε συνδυασµό µε τον αναγνώστη καρτών, επιτρέπει σε εναν αποµακρυσµένο διακοµιστή να κατεβάζει, διαµέσου του FINREAD και µιας πολύ ασφαλούς οδού, ένα µικρό applet το οποίο αναλαµβάνει όλες τις ευαίσθητες λειτουργίες (π.χ. πληκτρολόγηση PIN, προβολή ευαίσθητων δεδοµένων, πρόσβαση στην έξυπνη κάρτα κτλ), τα οποία συνήθως γίνονταν συνήθως σε ανασφαλής Η/Υ. Πολλές απόπειρες είχαν γίνει µε σκοπό την ανακάλυψη µιας κοινής αρχιτεκτονικής, η οποία θα παρείχε ένα ασφαλές interface για τους αναγνώστες καρτών ολοκληρωµένων κυκλωµάτων. Ωστόσο οι περισσότερες από αυτές πιθανές λύσεις βασίζονται στη χρήση των ιδιαιτεροτήτων που παρέχονται από τους κατασκευαστές. Αυτό δεν αποτελεί πρόβληµα για τον αναγνώστη καρτών FINREAD επειδή όταν συνδέεται µε έναν Η/Υ, είναι σε θέση να διαχειρίζεται όλους τους τύπους πληρωµών και άλλων τύπων καρτών σε µία µόνο φυσική µονάδα. Το ίδιο applet θα τρέχει σε κάθε συµβατό µε το FINREAD αναγνώστη, ανεξάρτητα από τον κατασκευαστή. 72

73 Ο FINREAD αναγνώστης επίσης έχει την δυνατότητα να αλλάζει από την ασφαλή κατάσταση (default), στην διαφανή κατάσταση για µη-ευαίσθητα ή µη-συµβατά FINREAD applets. Επιπρόσθετα πλεονεκτήµατα είναι η εµπιστοσύνη του ιδιοκτήτη της κάρτας σε σχέση µε τις αγορές µέσω Internet, ασφαλείς πληρωµές µέσω τραπεζών και ασφαλείς πληρωµές λιανικής µέσω ανοικτών δικτύων. Μάλιστα, στις 11 Οκτωβρίου του 2004, ένα σύνολο από 20 χώρες-µέλη του πρότυπου ISO (International Organisation for Standardization) έδωσαν την έγκρισή τους στο FINREAD, ώστε αυτό να γίνει ένα νέο Αντικείµενο Εργασίας (Work Item) για την έκδοση τεχνικών προδιαγραφών για µια ασφαλή και διαδραστική συσκευή συναλλαγών IC κάρτας E-CRM Η έλευση του Internet άλλαξε δραστικά την κατάσταση και κατέστησε το CRM (Customer Relationship Management) ως electronic-crm ή e-crm. Το χαµηλό κόστος επικοινωνίας του Internet επιτρέπει στις επιχειρήσεις να συλλέγουν και να επεξεργάζονται σε πολύ µικρό χρόνο, µεγάλο όγκο δεδοµένων πωλήσεων, ανεξαρτήτως της γεωγραφικής περιοχής στην οποία πραγµατοποιούνται οι συναλλαγές. Πλέον κανείς δεν θεωρεί µεθοδολογίες CRM, χωρίς τη χρήση της νέας τεχνολογίας της τηλεπληροφορικής. Το Internet προσφέρεται για την ενσωµάτωση διαδικασιών CRM, εφόσον όµως υπάρχει η απαραίτητη υποδοµή σε µια επιχείρηση. Κατά κανόνα το CRM µπορεί ν αξιοποιηθεί από τις επιχειρήσεις εκείνες που διαθέτουν κάποιου είδους µηχανογράφηση και στους υπολογιστές τους υπάρχουν αποθηκευµένα τα στοιχεία των πελατών τους. Κάποια από τα κυριότερα πλεονεκτήµατα του CRM και του E-CRM είναι : Εντοπισµός σηµαντικότερων πελατών Αύξηση των ποσών που διαθέτουν για καταναλωτικές δαπάνες Στόχευση της εµπορικής επικοινωνίας Περιορισµός των απωλειών στην καταναλωτική βάση ηµιουργία πιστού αγοραστικού κοινού H µεγάλη υπόσχεση του CRM είναι η δυνατότητα ανταπόκρισης στις εξατοµικευµένες ανάγκες των πελατών µε µία συστηµατοποιηµένη µεθοδολογία. Η νέα τεχνολογία και η εξέλιξη του λογισµικού των ηλεκτρονικών υπολογιστών επιτρέπουν τον προγραµµατισµό και την ενεργοποίηση επαφών µε τους πελάτες, µε βάση την ίδια την αγοραστική συµπεριφορά και τις συνήθειες τους, τις οποίες µπορούµε να γνωρίζουµε σε αρκετά µεγάλο βάθος. 73

74 8.3.4 RFID Tο RFID, είναι µία διαρκώς αναπτυσσόµενη τεχνολογία, που χρησιµοποιεί ραδιοσυχνότητες για την αναγνώριση προϊόντων και την µετάδοση πληροφοριών µέσα στην εφοδιαστική αλυσίδα και αποτελεί ένα βασικό φορέα δεδοµένων που συµπληρώνει το σύνολο των προτύπων EAN UCC σε σηµαντικά πεδία εφαρµογών όπως: Τη ιαχείριση των «επιστρεφοµένων - κενών» και των µονάδων logistics προς επαναχρησιµοποίηση Τις διαδικασίες logistics, συµπεριλαµβανοµένης της παρακολούθησης και του εντοπισµού των ευπαθών και αλλοιουµένων ειδών Τον Ηλεκτρονικό Έλεγχο Προϊόντων για προγράµµατα αντικλεπτικής προστασίας Η βασική ιδέα είναι αρκετά απλή: ενσωµατώνουµε µικρούς ραδιοφωνικούς ποµπούς οπουδήποτε υπάρχει για κάτι αναγκαιότητα ανάγνωσης, σάρωσης, εναποθήκευσης ή ελέγχου. Όταν το RFID tag είναι ενεργοποιηµένο από µία συσκευή ανάγνωσης, µεταδίδει πληροφορίες από το chip σε ένα κεντρικό υπολογιστικό σύστηµα. Περίπου δύο kilobytes πληροφορίας, µπορούν να αποθηκευθούν σε ένα και µόνο chip. Οι επιστήµονες προβλέπουν τη διεύρυνση της χρήσης του RFID µέσα στην επόµενη δεκαετία. Ήδη η Mastercard δοκιµάζει αυτή την τεχνολογία, σε Αµερικανούς πελάτες της. Ωστόσο, στην προοπτική αυτή αντιδρούν οργανώσεις για τα πολιτικά δικαιώµατα και άλλοι επιστήµονες, που υποστηρίζουν ότι, οι καταναλωτές θα γίνουν ευάλωτοι στις κλοπές. Εφαρµογές του RFID : Το θα φέρει µεγάλες αλλαγές στις διαδικασίες διαχείρισης του αποθέµατος στην εφοδαστική αλυσίδα. Οι αλλαγές αυτές µε τη σειρά τους θα φέρουν µεγάλες απαιτήσεις από την υποδοµή της επιχείρησης για την σωστή διαχείριση του όγκου των δεδοµένων. Ακόµη, το κόστος υλοποίησης µιας λύσης RFID έχει µειωθεί δραµατικά και εξακολουθεί να µειώνεται. Σύµφωνα πάντως µε ένα πολύ πρόσφατο δελτίο τύπου, η διείσδυση του RFID προβλέπεται να γίνει γρηγορότερα από το αναµενόµενο. Οι εφαρµογές των ετικεττών RFID είναι ατελείωτες. Μερικά παραδείγµατα είναι : ασφαλής πρόσβαση σε ευαίσθητους χώρους και δεδοµένα, πρόληψη απάτης για πωλητές, παρακολούθηση αποθήκης, δεδοµένα αποστολής και συλλογή δεδοµένων παραγωγικής διαδικασίας για κατασκευαστές. Το πιο σηµαντικό όµως είναι ότι το RFID αναµένεται να εξελιχθεί σε έναν από τους πιο κρίσιµους παράγοντες για την επίτευξη του Real Time Enterprise (Εγχειρήµατα σε Πραγµατικό Χρόνο). METRO Group Η METRO Group η τρίτη µεγαλύτερη εταιρία λιανικού εµπορίου παγκοσµίως και πρωτοπόρος στη εγκατάσταση συστηµάτων RFID και η Intermec Technologies 74

75 Corporation ανήγγειλαν την επιτυχή ολοκλήρωση της εφαρµογής συστήµατος RFID στο µεγαλύτερο και πιο πολυάσχολο κέντρο διανοµής της ΜΕΤΡΟ στην Unna της Γερµανίας. Το κέντρο διανοµής είναι εξοπλισµένο µε αναγνώστες Intermec IF5 Intelligent RFID και ετικέτες (tags) RFID της Intermec. Η «λύση» περιλαµβάνει την εγκατάσταση ετικετών σε περισσότερες από παλέτες. Πιο αξιοσηµείωτο γεγονός από αυτό αποτελεί το ποσοστό επιτυχούς ανάγνωσης ετικετών που αγγίζει το 99% καθώς και η πλήρης συµµόρφωση του συστήµατος µε τα πρότυπα του ETSI για λειτουργία στην Ευρώπη. Σύµφωνα µε τον Dr. Gerd Wolfram, Executive Project Manager του προγράµµατος Future Store Initiative της METRO, «Η Intermec κατανοεί απόλυτα το RFID και αποτελεί τον πλέον βασικό συνεργάτη της METRO στην προσπάθεια της εταιρίας να εγκαταστήσει επιτυχώς και σύντοµα ολοκληρωµένες λύσεις RFID. Τα υψηλά ποσοστά ανάγνωσης και η υψηλή απόδοση του µηχανολογικού εξοπλισµού της Intermec αποδεικνύουν και έµπρακτα την αποδοτικότητα και ακρίβεια που το RFID δύναται να προσφέρει στις εταιρίες.» Το σχέδιο ενσωµάτωσης της τεχνολογίας RFID στην εταιρεία Metro Group Airbus S.A.S Η Airbus S.A.S. παρουσίασε την Τρίτη 19 Ιανουαρίου το νέο αεροσκάφος του στόλου της (555 θέσεων) το οποίο θα είναι και το µεγαλύτερο εµπορικό και πιο τεχνικά προηγµένο αεροσκάφος παγκοσµίως. Η Airbus έχει εξοπλίσει το Α380 µε passive RFID tags στα µετακινούµενα µέρη αυτού, όπως καθίσµατα επιβατών, σωσίβια, φρένα κλπ. Επίσης σκοπεύει να επεκτείνει τη χρήσης της τεχνολογίας και στα στρατιωτικά µεταγωγικά αεροσκάφη που κατασκευάζει (Α400Μ). Η εταιρία ξεκίνησε τη χρήση RFID πριν τέσσερα έτη για τη διαχείριση αποθεµάτων (groung equipment and tools). 75

Τι είναι το Ηλεκτρονικό Εµπόριο Με έναν απλό ορισµό, θα µπορούσαµε να πούµε πως ηλεκτρονικό εµπόριο είναι η αγοραπωλησία προϊόντων και υπηρεσιών µέσω του Internet. Βέβαια, εάν θέλουµε να είµαστε πιο σωστοί

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικά Μοντέλα στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης

Επιχειρηματικά Μοντέλα στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης Επιχειρηματικά Μοντέλα στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης 1 Επιχειρηματικό Μοντέλο - Ορισμός Για τη διαδικασία του Ηλεκτρονικού Επιχειρείν,

Διαβάστε περισσότερα

e-επιχειρείν e-επιχειρείν

e-επιχειρείν e-επιχειρείν Σκοπός Παρουσίασης Κατανόηση των εννοιών του (ebusiness) καθώς και του e-εμπορίου (ecommerce) Τα σημαντικότερα επιχειρηματικά μοντέλα (Business Models) Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα εφαρμογών Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν

Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΧΑΝΙΩΝ Σειρά Σεμιναρίων 2013 «Ηλεκτρονικό εμπόριο η επιχείρηση στη νέα ψηφιακή εποχή» Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν Δρ. Μάρκος Κουργιαντάκης Διδάκτορας Τμ. Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ELECTRONIC DATA PROCESSING SOURCE SA

ELECTRONIC DATA PROCESSING SOURCE SA EDPS AE ELECTRONIC DATA PROCESSING SOURCE SA 28/09/00 1 ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ ΣΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ www.edps.gr 28/09/00 2 Το ηλεκτρονικό εµπόριο ως νέο µέσο συναλλαγής µεταξύ του αγοραστή και

Διαβάστε περισσότερα

Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια

Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια Κουργιαντάκης Μάρκος Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµατος Οικονοµικών Πανεπιστηµίου Κρήτης- Συνεργάτης του Επιµελητηρίου για τη δηµιουργία του Ηλεκτρονικού Κέντρου Εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

e-market: Παρουσίαση του μοντέλου των Ηλεκτρονικών Αγορών B2B βήμα προς βήμα Σπανού Σοφία

e-market: Παρουσίαση του μοντέλου των Ηλεκτρονικών Αγορών B2B βήμα προς βήμα Σπανού Σοφία e-market: Παρουσίαση του μοντέλου των Ηλεκτρονικών Αγορών B2B βήμα προς βήμα Σπανού Σοφία Internet & Επιχειρήσεις Internet & Επιχειρήσεις Παλαιότερα: Η αγορά αγαθών από την οθόνη του υπολογιστή έμοιαζε

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου B-C στην Ελλάδα: Αντιλήψεις και συμπεριφορά των on-line καταναλωτών

Καταγραφή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου B-C στην Ελλάδα: Αντιλήψεις και συμπεριφορά των on-line καταναλωτών Καταγραφή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου B-C στην Ελλάδα: Αντιλήψεις και συμπεριφορά των on-line καταναλωτών Υπ. Διδ. Κ. Φραϊδάκη Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου-ELTRUN Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια πανελλήνια έρευνα Ελλήνων on-line καταναλωτών

Ετήσια πανελλήνια έρευνα Ελλήνων on-line καταναλωτών Ετήσια πανελλήνια έρευνα Ελλήνων on-line καταναλωτών Καινοτομία στις Πωλήσεις μέσω Internet Social Media Καθ. Γεώργιος Ι. Δουκίδης, Διευθυντής Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου-ELTRUN Τμήμα Διοικητικής

Διαβάστε περισσότερα

Το εμπόριο που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα, δηλαδή μια ολοκληρωμένη συναλλαγή που

Το εμπόριο που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα, δηλαδή μια ολοκληρωμένη συναλλαγή που Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ως Ηλεκτρονικό Εμπόριο ορίζεται: Το εμπόριο που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα, δηλαδή μια ολοκληρωμένη συναλλαγή που πραγματοποιείται μέσω διαδικτύου internet χωρίς να είναι

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 3 Αυγούστου 2009

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 3 Αυγούστου 2009 Νέες ευκαιρίες για αλλαγή επιχειρηματικού προφίλ των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων μέσα από την αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 24η θέση στο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΟΝΤΕΛΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζουμε επιγραμματικά τα σημαντικότερα μοντέλα ηλεκτρονικών επιχειρήσεων. Στα επόμενα κεφάλαια αναλύουμε διεξοδικότερα κάθε ένα από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Γκιπάλη Δώρα, A.M. 7795 Καρρά

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Alexandros Socratous Λύκειο Αγίου Νεοφύτου Εμπορικά Β Λυκείου. Alexandros Socratous Economics

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Alexandros Socratous Λύκειο Αγίου Νεοφύτου Εμπορικά Β Λυκείου. Alexandros Socratous Economics Ηλεκτρονικό Εμπόριο Alexandros Socratous Λύκειο Αγίου Νεοφύτου Εμπορικά Β Λυκείου 1 Διάγραμμα ύλης 1. Στοιχεία ορισμού του η/ε 2. Απαραίτητη τεχνική υποδομή 3. Οφέλη από το η/ε 4. Περιορισμοί στην εξάπλωση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΛΥΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΛΥΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ E-INVOICING 1 η Υπηρεσία Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα 1 η Ολοκληρωμένη εφαρμογή Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης βασισμένη στην Ελληνική Νομοθεσία και το Φορολογικό Πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες. Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες. Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΡΟΣ Β

B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΡΟΣ Β B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΡΟΣ Β Ηλεκτρονική Αγορά Προσανατολισμένη σς Ενδιάμεσους : Η περίπτωση PART της BOEING Η Boeing στην προκειμένη περίπτωση, παίζει το ρόλο ενδιάμεσου στην παροχή ανταλλακτικών συντήρησης

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό εμπόριο Απρίλιος 2011

Ηλεκτρονικό εμπόριο Απρίλιος 2011 Ηλεκτρονικό εμπόριο Απρίλιος 2011 Ηλεκτρονικό Εμπόριο 3 Ηλεκτρονικό Εμπόριο τύπου Επιχείρησης - Πελάτη 4 Οργάνωση του ηλεκτρονικού εμπορίου 5 Ιστοσελίδα του Ηλεκτρονικού Καταστήματος 6 Ηλεκτρονικές Πληρωμές

Διαβάστε περισσότερα

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες Συνοπτική παρουσίαση του ευνητικού έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ενοποίηση τρίτων παρόχων υπηρεσιών με ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα σε πολυλειτουργικές πλατφόρμες

Διαβάστε περισσότερα

Ο SKROUTZ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

Ο SKROUTZ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΠΑΛ ΦΑΡΣΑΛΩΝ Ο SKROUTZ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ Υπεύθυνοι καθηγητές: Αδάμος Δημήτριος, ΠΕ19 Φουρκιώτου Σταματία, ΠΕ18.02 Τμήματα: Β Πληροφορικής Β Οικονομίας - Διοίκησης Τι είναι το

Διαβάστε περισσότερα

«Η εξέλιξη της Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης, η προσαρµογή και η εφαρµογή της στην Ελληνική Πραγµατικότητα»

«Η εξέλιξη της Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης, η προσαρµογή και η εφαρµογή της στην Ελληνική Πραγµατικότητα» Πανεπιστήµιο Πειραιά, Τµήµα Βιοµηχανικής ιοίκησης & Τεχνολογίας «Η εξέλιξη της Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης, η προσαρµογή και η εφαρµογή της στην Ελληνική Πραγµατικότητα» Τί είναι το e-government Είναι η

Διαβάστε περισσότερα

«Από την Κοινωνία της Πληροφορίας στην Ψηφιακή Σύγκλιση»

«Από την Κοινωνία της Πληροφορίας στην Ψηφιακή Σύγκλιση» «Από την Κοινωνία της Πληροφορίας στην Ψηφιακή Σύγκλιση» ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΠ ΚΤΠ Ο ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Στο πλαίσιο του ΕΠ ΚτΠ ο Δήμος Ηρακλείου σχεδίασε και υλοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι. 8 η Διάλεξη. Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου

Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι. 8 η Διάλεξη. Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι 8 η Διάλεξη Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου Περιεχόμενα 8 η διάλεξη Ηλεκτρονικό εμπόριο Ορισμός Ως Ηλεκτρονικό Εμπόριο, ή ευρέως γνωστό ως e-commerce

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ Box 55565, 102 04 Stockholm, Sweden Tηλ. (+46-8) 545 660 16, 17, Tέλεφαξ (+46-8) 667 32 93 Email: sweden.oey@greekembassy.se

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχείρηση μετά τα e

Η επιχείρηση μετά τα e ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η επιχείρηση μετά τα e Εισαγωγή στο ηλεκτρονικό εμπόριο e-commerce Παρουσίαση στα πλαίσια των κύκλων εκπαίδευσης του ΕΒΕΘ Θεσσαλονίκη, Απρίλιος 2006 Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ

ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ Επιμέλεια: Δράκου Πηνελόπη Λυτρίβης Κων/νος Επιβλέπων καθηγητής: Μαρέτας Δημήτριος Ηλεκτρονικό Μάρκετινγκ Η επίτευξη των επιχειρησιακών

Διαβάστε περισσότερα

DIGI - RETAIL ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

DIGI - RETAIL ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ DIGI - RETAIL ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Σας ενημερώνουμε ότι προκηρύχθηκε το πρόγραμμα «Digi - Retail» στα πλαίσια του επιχειρησιακού προγράμματος Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα για τις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Telecoms. Retail. Τοµείς δραστηριοποίησης: Wholesale. στο χώρο της διανοµής προϊόντων τεχνολογίας µέσω της εταιρείας WestNet Distribution

Telecoms. Retail. Τοµείς δραστηριοποίησης: Wholesale. στο χώρο της διανοµής προϊόντων τεχνολογίας µέσω της εταιρείας WestNet Distribution Ο Όµιλος Εταιριών Olympia, του επιχειρηµατία Πάνου Γερµανού, αποτελεί σηµείο αναφοράς για την ελληνική επιχειρηµατική σκηνή ήδη από τη δεκαετία του 1980 και συνεχίζει αδιάλειπτα να στηρίζει την εθνική

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός µαθήµατος Γενική παρουσίαση του Ηλεκτρονικού εµπορίου και των κυριότερων χαρακτηριστικών του.

Σκοπός µαθήµατος Γενική παρουσίαση του Ηλεκτρονικού εµπορίου και των κυριότερων χαρακτηριστικών του. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8ο e-επιχειρείν (Electronic Commerce) Χρήση νέων τεχνολογιών στις επιχειρήσεις Σκοπός µαθήµατος Γενική παρουσίαση του Ηλεκτρονικού εµπορίου και των κυριότερων χαρακτηριστικών του. Στόχοι µαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Η πρακτική εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου στο σύγχρονο επιχειρηματικό και καταναλωτικό περιβάλλον δημιούργησε την ανάγκη για ανάπτυξη νέων μορφών πληρωμών, περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας

Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΟΙKΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας Web & Mobile apps Για µια ανοικτή επιχείρηση Σήµερα περισσότερο από ποτέ, µια επιχείρηση που θέλει να ανοίξει νέους δρόµους ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ)

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ) Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ) Γιώργος Μανής Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τι είναι οι Τεχνολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Δημήτριος Α. Κουτσομητρόπουλος. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Α.Τ.Ε.Ι. Πάτρας 2012-2013

Δρ. Δημήτριος Α. Κουτσομητρόπουλος. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Α.Τ.Ε.Ι. Πάτρας 2012-2013 e-επιχειρείν Δρ. Δημήτριος Α. Κουτσομητρόπουλος Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Α.Τ.Ε.Ι. Πάτρας 2012-2013 Σκοπός του Μαθήματος Να μελετηθούν: Τι είναι το e-εμπόριο και το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Εισαγωγικές Έννοιες

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Εισαγωγικές Έννοιες ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Εισαγωγικές Έννοιες Νικόλαος Α. Παναγιώτου Αθήνα, 2004 Ιστορική Αναδρομή 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ Ηλεκτρονικό Εµπόριο e-commerce ανταλλαγή επιχειρηµατικής ή εµπορικής

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικές ηµοπρασίες

Ηλεκτρονικές ηµοπρασίες Ηλεκτρονικές ηµοπρασίες Του Ιωάννη Βάρδα Υποψήφιου ιδάκτορα Οικονοµικών Πανεπιστηµίου Κρήτης Συνεργάτη του Επιµελητηρίου για τη δηµιουργία του Ηλεκτρονικού Κέντρου Εµπορίου Κρήτης α. Εισαγωγή Η εκρηκτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις Ηλεκτρονικές Αγορές στην Ελλάδα

Έρευνα για τις Ηλεκτρονικές Αγορές στην Ελλάδα Έρευνα για τις Ηλεκτρονικές Αγορές στην Ελλάδα Αποτελέσματα της ομάδας Ιβ3 του e-business Forum Λευτέρης Κιοσές, Υποψήφιος Διδάκτωρ, Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, ΟΠΑ Κατερίνα Πραματάρη,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα ομιλίας: Ευκαιρίες και Δυνατότητες Ανάπτυξης στο Περιβάλλον του Ηλεκτρονικού Επιχειρείν και της Ψηφιακής Οικονομίας

Θέμα ομιλίας: Ευκαιρίες και Δυνατότητες Ανάπτυξης στο Περιβάλλον του Ηλεκτρονικού Επιχειρείν και της Ψηφιακής Οικονομίας Θέμα ομιλίας: Ευκαιρίες και Δυνατότητες Ανάπτυξης στο Περιβάλλον του Ηλεκτρονικού Επιχειρείν και της Ψηφιακής Οικονομίας Εισηγητής: Γιάννης Νάνος Εκπρόσωπος Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος, Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

Cloud ERP. Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας

Cloud ERP. Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας Cloud ERP Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας για µια ανοικτή επιχείρηση... Με τις προκλήσεις της αγοράς να αυξάνονται διαρκώς, κάθε επιχείρηση, ανεξαρτήτως μεγέθους και κλάδου δραστηριοποίησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Ηλεκτρονικό Εμπόριο και παρουσίαση e-shop byzantiumicons.com»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Ηλεκτρονικό Εμπόριο και παρουσίαση e-shop byzantiumicons.com» Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Λογιστικής ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Ηλεκτρονικό Εμπόριο και παρουσίαση e-shop byzantiumicons.com» ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΑΜ: 11406 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΠΡΙΝΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΤοδιαδίκτυοστηνΕλλάδα: Εµπόδια και Προοπτικές

ΤοδιαδίκτυοστηνΕλλάδα: Εµπόδια και Προοπτικές Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ& ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσσου 11, 117 42 Αθήνα,, TηλT ηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassou sou

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων

ιοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων ιοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων ιάλεξη 4 η 4.1 Αρχιτεκτονική Επιχειρησιακών Εφαρµογών 4.2 1 Επιχειρησιακά Συστήµατα ή Επιχειρησιακά Συστήµατα ιαχείρισης Πόρων(ERPs) Συστήµατα ιαχείρισης Εφοδιαστικής Αλυσίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Τεχνολογική Υποδομή ERP Βασίλειος Ταμπακάς, Καθηγητής Αθανάσιος Καλογεράς, Επ. Συνεργάτης Τεχνικά Χαρακτηριστικά ERP Αποτελεί σύνθεση ολοκληρωμένων

Διαβάστε περισσότερα

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας ΖΗΣΕ ΤΗΝ ΕΜΠΕIΡΙΑ EXPERT Το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο της Expert είναι το όνομά της. Παρέχει στους

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ηλεκτρονικό Εμπόριο Χρησιμοποιείται για να περιγράψει την χρήση τηλεπικοινωνιακών μέσων (κυρίως δικτύων) για κάθε είδους εμπορικές συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ Ο τομέας του ηλεκτρονικού εμπορίου που ονομάζουμε δι-επιχειρησιακό ηλεκτρονικό εμπόριο (business-to-business electronic commerce B2B B E.C), E ή πιο απλά δι- επιχειρησιακές συναλλαγές,

Διαβάστε περισσότερα

CRM. Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης. Customer Relationship Management

CRM. Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης. Customer Relationship Management CRM Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης Customer Relationship Management Το Customer Relationship Management ή Marketing είναι µια συνολική πελατοκεντρική προσέγγιση που επιτρέπει τον εντοπισµό,

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένες λύσεις ERP για κάθε επιχείρηση

Ολοκληρωµένες λύσεις ERP για κάθε επιχείρηση Ολοκληρωµένες λύσεις ERP για κάθε επιχείρηση Η εταιρία H Data Communication ΑΕ ιδρύθηκε το 1987 στην Αθήνα µε αντικείµενο την ανάπτυξη λογισµικού για επιχειρήσεις και την παροχή ολοκληρωµένων λύσεων πληροφορικής.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας 1 2015 2

Δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας 1 2015 2 Δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας 1 2015 2 Προφίλ χώρας Η έχει συνολική 3 0,36 και κατατάσσεται στην 26η θέση μεταξύ των 28 κρατών μελών της. Σε σχέση με το προηγούμενο έτος, η έχει σημειώσει πρόοδο

Διαβάστε περισσότερα

E-SHOP.GR Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΙΑΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

E-SHOP.GR Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΙΑΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ E-SHOP.GR Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΙΑΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Ιανουάριος 2006-1 - AGENDA E-shop.gr με μια ματιά Πληροφορική:μια κλασσική αγορά Καινοτομία στην e-shop.gr Αποτελέσματα/Συμπεράσματα - 2

Διαβάστε περισσότερα

Θωρακείστε την επιχείρηση σας

Θωρακείστε την επιχείρηση σας Θωρακείστε την επιχείρηση σας Χαµηλό κόστος Γρήγορη εκµάθηση w.agrosoft.gr Άµεσα αποτελέσµατα Εισαγωγή Το προϊόν Itemtracker, έκδοση 1.0, είναι η σύγχρονη και µοντέρνα λύση στην Ιχνηλασιµότητα των τροφίµων

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» (ΕΠ ΚτΠ) Δράση e-services

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» (ΕΠ ΚτΠ) Δράση e-services Η ΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» (ΕΠ ΚτΠ) Δράση e-services BYTE COMPUTER ΑΒΕΕ ΚΑΛΛΙΡΡΟΗΣ 98 & ΤΡΙΒΟΛΗ, 117 41 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210 900 2000, FAX.: 210 924 4084 E-MAIL:

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρία µας στελεχώνεται από: Μηχανικούς Πληροφορικής. ιδάκτορες Πληροφορικής. Επιµελητές κειµένων και Marketing υλικού

Η εταιρία µας στελεχώνεται από: Μηχανικούς Πληροφορικής. ιδάκτορες Πληροφορικής. Επιµελητές κειµένων και Marketing υλικού ΕΤΑΙΡΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ Η Silicontech ιδρύθηκε πρόσφατα (Νοέµβριο 2004) πραγµατοποιώντας το όραµα µιας ολοκληρωµένης οµάδας συνεργατών, ειδικευµένων στον τοµέα της πληροφορικής και των επικοινωνιών. Μετά από µια

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για την Ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα

Προτάσεις για την Ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα Προτάσεις για την Ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα I. ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Στο πλαίσιο των νομοθετημάτων της Πολιτείας ( ν. 3842/2010, ν. 3943/2011, ν. 4093/2012) και των Υπουργικών Αποφάσεων (ΑΥΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες Επικοινωνίας και Τηλεργασία: : Κατάσταση και Προοπτικές στην Ελλάδα

Νέες Τεχνολογίες Επικοινωνίας και Τηλεργασία: : Κατάσταση και Προοπτικές στην Ελλάδα Νέες Τεχνολογίες Επικοινωνίας και Τηλεργασία: : Κατάσταση και Προοπτικές στην Ελλάδα Οµάδα Εργασίας Γ2 Συντονιστές: Νατάσα Κωνσταντέλου, Ερευνήτρια ' ΕΠΙΣΕΥ- ΕΜΠ Αγγελική Πουλυµενάκου, Επικ. Καθηγήτρια,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: Η χρονική διάρκεια κάθε έργου ορίζεται από 12 έως 24 μήνες.

ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: Η χρονική διάρκεια κάθε έργου ορίζεται από 12 έως 24 μήνες. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ: Η δράση υποστηρίζει την διευκόλυνση της αξιοποίησης ενός τεκμηριωμένα ώριμου ερευνητικού αποτελέσματος σε επιχειρηματική / εμπορική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών κώστας βεργίδης λέκτορας τμ. Εφαρμοσμένης Πληροφορικής γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 συστήματα ηλεκτρονικού εμπορίου εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ σελ. 1 Κατανοώντας το Ηλεκτρονικό Εμπόριο Τι είναι; Ο όρος ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce) αφορά στις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α:Γενικά Στοιχεία. ιαβούλευση για τη «Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης» της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων 2014-2020

Α:Γενικά Στοιχεία. ιαβούλευση για τη «Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης» της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων 2014-2020 ιαβούλευση για τη «Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης» της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων 2014-2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ / ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ερευνα Γνώµης Επιχειρήσεων (Σεπτ-Οκτ. 2013) Α:Γενικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

χρήστες και υπηρεσίες

χρήστες και υπηρεσίες ιδακτικό υλικό µαθητή χρήστες και υπηρεσίες Από όσα αναφέρθηκαν, γίνεται αντιληπτό ότι όποιος έχει τον κατάλληλο εξοπλισµό και έχει εξασφαλίσει τον τρόπο σύνδεσής του µε το ιαδίκτυο, µπορεί να το χρησιµοποιήσει.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις Ηλεκτρονικές Αγορές στην Ελλάδα. Επιστήμης και Τεχνολογίας, ΟΠΑ Λευτέρης Κιοσές, Υποψήφιος Διδάκτωρ, Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης

Έρευνα για τις Ηλεκτρονικές Αγορές στην Ελλάδα. Επιστήμης και Τεχνολογίας, ΟΠΑ Λευτέρης Κιοσές, Υποψήφιος Διδάκτωρ, Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης Έρευνα για τις Ηλεκτρονικές Αγορές στην Ελλάδα Αποτελέσματα της ομάδας Ιβ3 του e Business Forum Κατερίνα α Πραματάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, α, Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, ΟΠΑ Λευτέρης Κιοσές,

Διαβάστε περισσότερα

Παράθυρο στη γνώση. Ευρυζωνικότητα για όλους. Συνδέσου ασύρματα και δωρεάν στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα www.broadbandcity.

Παράθυρο στη γνώση. Ευρυζωνικότητα για όλους. Συνδέσου ασύρματα και δωρεάν στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα www.broadbandcity. Παράθυρο στη γνώση Ευρυζωνικότητα για όλους Συνδέσου ασύρματα και δωρεάν στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα www.broadbandcity.gr 0101011011101010000000010101010101 010000101010000101010101010101011111111111010101010101010000001010101010101011111111111110101010101010

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα Βελτιωμένη Εφαρμογή Νέες δυνατότητες Νέα Ιστοσελίδα ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 1 ΦΟΡΕΙΣ Α.Σ.Ε.Π. ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 2 Φάση Α: Α: Μελέτη Εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ:

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ - ΠΕΛΑΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΟΙΤΙΔΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕ ΑΚΡΩΝΥΜΙΟ «ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟ - ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ» ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ, ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Infographics (Ιούνιος 2014) Οι νέες τεχνολογίες στην καθηµερινή ζωή των πολιτών

Infographics (Ιούνιος 2014) Οι νέες τεχνολογίες στην καθηµερινή ζωή των πολιτών Infographics (Ιούνιος 2014) Οι νέες τεχνολογίες στην καθηµερινή ζωή των πολιτών ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΑ ΧΡΗΣΤΗ TOY ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ EI ΙΚΕΣ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΕΣ ΟΜΑ ΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ 72,2% Οι δηµοφιλέστερες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε.

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. Στα πλαίσια της συµµετοχής της MERIT Α.Χ.Ε.Π.Ε.Υ. στη δηµόσια εγγραφή της Εκδοτικός Οργανισµός Λιβάνη Α.Β.Ε. στο Χ.Α.Α, σας αποστέλλουµε πληροφοριακό υλικό σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

e-επιχειρείν Επιχειρηματικά Μοντέλα

e-επιχειρείν Επιχειρηματικά Μοντέλα e-επιχειρείν Επιχειρηματικά Μοντέλα Δρ. Δημήτριος Α. Κουτσομητρόπουλος Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Α.Τ.Ε.Ι. Πάτρας 2012-2013 Περιεχόμενα μαθήματος Τι είναι επιχειρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ηλεκτρονικό Εμπόριο Αναπτύσσοντας ένα Ηλεκτρονικό Κατάστημα Ηλεκτρονικό Εμπόριο Θέματα Προσδιορισμός επιχειρηματικού μοντέλου

Διαβάστε περισσότερα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 1 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα Γιατί η επιχείρησή σας χρειάζεται να έχει παρουσία στο διαδίκτυο? 2 1. Η εταιρική σας ιστοσελίδα είναι ανοιχτή στον κόσμο 24 ώρες την ημέρα,

Διαβάστε περισσότερα

Συστηµατική παρακολούθηση και καταγραφή όλων των φάσεων παραγωγής σε πραγµατικό χρόνο Το Σύστηµα Ιχνηλασιµότητας ICHNOS της εταιρείας Data & Control Systems είναι ένα ολοκληρωµένο σύστηµα το οποίο καλύπτει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

06-06-08 Σημεία Ομιλίας του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών Κωστή Χατζηδάκη στο 3 ο Διεθνές Συνέδριο της ΕΕΤΤ για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο

06-06-08 Σημεία Ομιλίας του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών Κωστή Χατζηδάκη στο 3 ο Διεθνές Συνέδριο της ΕΕΤΤ για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο 06-06-08 Σημεία Ομιλίας του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών Κωστή Χατζηδάκη στο 3 ο Διεθνές Συνέδριο της ΕΕΤΤ για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο Την ώρα που κάποιος Αμερικάνος βλέπει ένα βίντεο στο youtube,

Διαβάστε περισσότερα

Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη

Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη IP/04/285 Βρυξέλλες, 2 η Μαρτίου 2004 Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη Η τελευταία έκθεση σχετικά µε τις τιµές των αυτοκινήτων

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας 1 2015 2

Δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας 1 2015 2 Δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας 1 2015 2 Προφίλ χώρας Όσον αφορά τον δείκτη DESI 2015, η έχει συνολική 3 0,39 και κατατάσσεται στην 22 η θέση μεταξύ των 28 κρατών μελών της. Όλα τα κυπριακά νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα

GoDigital.Store E-Commerce Platform

GoDigital.Store E-Commerce Platform GoDigital.Store E-Commerce Platform Πλήρης διαχείριση καταλόγου και καταστήματος banet Α.Ε. Βαλαωρίτου 20 54625 Θεσσαλονίκη Τ.2310253999 F.2310253998 www.banet.gr info@banet.gr GoDigital.Store Γενική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Τεχνο-οικονοµικά Συστήµατα ΜΑΘΗΜΑ: Ηλεκτρονικές Συναλλαγές ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Syllabus Certified Customer Service Executive (CCSE) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικές Αγορές στην Ελλάδα: Προχωρηµένες Τηλεπικοινωνιακές Υπηρεσίες για το Επιχειρηµατικό Εµπόριο και Συναλλαγές

Ηλεκτρονικές Αγορές στην Ελλάδα: Προχωρηµένες Τηλεπικοινωνιακές Υπηρεσίες για το Επιχειρηµατικό Εµπόριο και Συναλλαγές Ηλεκτρονικές Αγορές στην Ελλάδα: Προχωρηµένες Τηλεπικοινωνιακές Υπηρεσίες για το Επιχειρηµατικό Εµπόριο και Συναλλαγές Καθ. Γεώργιος ουκίδης και Λευτέρης Κιοσές Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Επιχειρείν ELTRUN

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA

ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ PHARMATHEN ΑΒΕΕ... 3 2. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά

Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά REFLEXIS RETAIL: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ / ICT Η στροφή προς τις υψηλές τεχνολογίες, κυρίως στο πλαίσιο της Ψηφιακής Στρατηγικής (2006-2013) έχει οδηγήσει στην βελτίωση των περισσότερων δεικτών Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ Παναγιώτης Σταθόπουλος, email: pstath@ekt.gr, τηλ: 210 7273 996 Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης/Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Τμήμα Πληροφοριακών Συστημάτων Υπεύθυνος Μονάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Το ERP είναι ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης επιχειρησιακών πόρων. Διαχειρίζεται και συντονίζει όλες τις λειτουργίες και διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα σε μια επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν

Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν Πανεπιστήμιο Πειραιά Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν Κουκουράκης Δημήτρης MSc Logistics ΕΜΠ-Πανεπιστήμιο Πειραιά Μάϊος 2012 Logistics (business) Είναι το τμήμα της επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Δεκεμβρίου 2015 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ : 2015 Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

Στην ελληνική Φαρμακευτική Νομοθεσία υπάρχει αναφορά για την παρουσία φυσικών φαρμακείων στο διαδίκτυο. Από τη μια πλευρά δεν απαγορεύεται

Στην ελληνική Φαρμακευτική Νομοθεσία υπάρχει αναφορά για την παρουσία φυσικών φαρμακείων στο διαδίκτυο. Από τη μια πλευρά δεν απαγορεύεται Πωλήσεις μέσω διαδικτύου στην Ελλάδα Στην ελληνική Φαρμακευτική Νομοθεσία υπάρχει αναφορά για την παρουσία φυσικών φαρμακείων στο διαδίκτυο. Από τη μια πλευρά δεν απαγορεύεται η παρουσία ενός φυσικού φαρμακείου

Διαβάστε περισσότερα

OptiplanFlex. Χαρακτηριστικά

OptiplanFlex. Χαρακτηριστικά OptiplanFlex Η σειρά OptiplanFlex είναι µια προσεκτική προσέγγιση στις πραγµατικές ανάγκες του επιχειρηµατία και του διοικητικού στελέχους για να επιτυγχάνει τη βέλτιστη λειτουργία. Βασισµένο πάνω σε τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στις επιχειρήσεις: πού γίνονται επενδύσεις;

Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στις επιχειρήσεις: πού γίνονται επενδύσεις; Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας 12ο Greek ICT Forum Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στις επιχειρήσεις: πού γίνονται επενδύσεις; Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής 5 Οκτωβρίου 2010 - Αθήνα Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ό κ α τ ά σ τ η μ α. Γενικά χαρακτηριστικά της εφαρμογής για κατασκευή eshop

Η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ό κ α τ ά σ τ η μ α. Γενικά χαρακτηριστικά της εφαρμογής για κατασκευή eshop WEB AGENCY ALBATROS Διαφημιστικές Υπηρεσίες & Σχεδιασμός ιστοσελίδων www.webagencyalbatros.com Τηλ 6939052115 Η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ό κ α τ ά σ τ η μ α Γενικά χαρακτηριστικά της εφαρμογής για κατασκευή eshop

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

E-COMMERCE 2014. Προκλήσεις & παράγοντες επιτυχίας. Χριστιάνα Κογεβίνα, Greek Geeks

E-COMMERCE 2014. Προκλήσεις & παράγοντες επιτυχίας. Χριστιάνα Κογεβίνα, Greek Geeks E-COMMERCE 2014 Προκλήσεις & παράγοντες επιτυχίας Χριστιάνα Κογεβίνα, Greek Geeks ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΣΤΟ INTERNET Δεν μπορείτε να αγνοήσετε το κοινό του Internet 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Αγοράζουν

Διαβάστε περισσότερα