Η χcι.τcι.νω.ωση 02 α:τό τον εγκέφαλο (CMR02),

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η χcι.τcι.νω.ωση 02 α:τό τον εγκέφαλο (CMR02),"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 85 Νευροχειρουργικές Επεμβάσεις σε Παιδιά. Αντιμετώπιση του Παιδιού με Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση Α. ΖΑΜΠΟΥΡΗ- ΕΥΆΓΓΕΛΟΥ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Η φυσιολογική ενδοκρανιακ1ί πίεση (ICP) στους ενήλικες κυμαίνεται από 5 μέχρι 15 mm Hg ενώ στα παιδιά από 2 μέχρι 8 mm ΗgΤα νεογέννητα μπορεί να έχουν υποατμοσφαιρικές ενδοκρανιακές πιέσεις τις πρώτες μέρες της ζωής'. Παρόλο που το κρανίο θεωρείται μια άκαμπτη κοιλότητα, ο παιδιατρικός ασθενής με ανοικτές πηγές ή ραφές μπορεί να αντιρροπήσει μικρές αυξήσεις του ενδοκρανιακού όγκου διευρύνοντας το κρανίο. Η σφαιρική εγκεφαλικ1ί αιματικ1ί ρωj (CBF) στα παιδιά είναι υψηλότερη από αυηjν των ενηί.ίχc,η. κυμαίνεται δε μεταξύ 65 και 105 mlloog 111in:. Τυ. πρόωρα βρέφη φαίνεται ότι έχουν χcψ ηί.ότερε; τιμέ: εγκεφαλικής αιματικ1ίς ρο1jς. Η ρο1j στη qυι(ι οωίυ. είναι μεγαλύτερη από αυηjν στη ί.ει χ1j οι σία χω οι περιοχές έντονης εγκεφαλιιοjς δραστηριότητας στα παιδιά μετατοπίζονται καθcδς αυτύ μεγαί.cδνσι ν'. Οι περιοχές με υψηλ1ί δραστηριότητα έχουν και υψηλότερα επίπεδα εγκεφαλικ1jς ωματιχ1jς ρωjς. Οι ενίjλικες διατηρούν σταθερ1j CBF Ίια ένα εύρος τιμών της μέσης αρτηριακ1ίς πίεσης μεταξύ 60 και 160 mm ΗgΌ Τα όρια αυτορρύθμισης στα βρέφη και παιδιά δεν είναι σαφώς ξεκαθαρισμένα, μετρ1jσεις όμως σε νεογνά ζώων έδειξαν ότι το κατώτερο όριο είναι γύρω στα 40mm Hg5 Αφού τα νεογνά έχουν μέσες aρτηριακές πιέσεις κάτω από 60 mm Hg, είναι λογικό να θεωρήσουμε ότι το κατώτερο όριο αυτορρύθμισης είναι ακόμη χαμηλότερο. Η CBF μεταβάλλεται γραμμικά σε σχέση με την PaC02 μεταξύ 20 και 80m111 Hg. Πειραματικές μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι ο ανώριμος εγκέφαλος είναι σχετικά αναντίδραστος στις μικρές μεταβολές της PaC02. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες, που χρησιμοποίησαν διακρανιακό Doppler στα παιδιά, δείχνουν φυσιολογική απαντητικότητα στο CO{ Η απάντηση των εγκεφαλικών αγγείων στην υποξία δεν έχει μελετηθεί καλά στα παιδιά. Οι εν1jλικες δεν μεταβάλλουν την CBF μέχρι η Pa02 πέσει κάτω από Hg, σημείο στο ο;τοίο η CBF αρχίζει να αυξάνει εκθετιχcι. Η χcι.τcι.νω.ωση 02 α:τό τον εγκέφαλο (CMR02), ιιετροί'ιι ενη στα :τcι.ιδιcί. ( ! o2.ίoog/111in) είναι σηιιαντιχ(ι ιιε :cιί.ί'τερη α:τό αι ηjν των ενηλίκων7 Γ Γ\ ΙΚΗ Α:\..\Ι ΘΗ ΙΟλΟΓΙΚΗ ΑΝΊΙΜΕΤΩΙΙΙΣΗ Προεγzειρητική εκτίμηση Βcωιχό -, ια τον cινcι.ισθησωί.<5γο είνcι.ι να αναγνωρίσει την :τcι 1οι σίcι. ε\ δοχρανιαχ1jς ι πέρτασης και ιιε, ύί.c,j\' ηι ροί.ο :ιχυ)ν α\ ωμαλι(ι)ν. Τα σημεία και σι μ:ττcι)ματcι τη: cιι ;ημένη; ICP διαφέρουν ανάλογα με τ ψ ηί.ιχία το ι αρρ(ι)στοι. Τ α νεcηνά και τα βρέφη σι χν(ι εμψινίζοντcι.ι με ένα ιστοριχ<5 αυξημένης ευερεθιστ<5τητcι;. C[ί(!J;.(Jj; σίτιση; 1j λ1jθαργου. Πηγές που :τροβcιλί.οι'\'. διό, χωση 1j παραμ<5ρφωση του κρανίου, χινητιχ1j ανε:τ(ιρχεια χύτω άκρων είναι συν1jθη σημεία αι ξημένη; ICP σ αυηίν την ηλικία. Η παρουσία αυξημένης ICP στην πρώιμη παιδική ηλικία συνή-

2 86 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑ!ΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ θως οφείλεται σε όγκους και εκδηλώνεται με διπλωπία, δυσκολία στην ομιλία 1l την κατάποση, ή απώλεια της ισορροπίας. Συχνά συνυπάρχουν ναυτία και έμετος και τα μεγαλύτερα παιδιά παραπονούνται για πονοκέφαλο, ιδίως το πρωί. Οίδημα θηλής μπορεί να ανευρεθεί κατά τη βυθοσκόπηση. Καθώς η ICP φθάνει σε κρίσιμα επίπεδα, εμφανίζονται έμετος, ελάττωση του επιπέδου συνείδησης, παράλυση κρανιακών νεύρων, οφθαλμοπληγία και σημεία εγκολεασμού. Προβλήματα που ενδιαφέρουν τον αναισθησιολόγο είναι η παρουσία συνοδών παθtjσεων που μπορούν να επηρεάσουν την αναισθησιολογικti αντιμετώπιση καθώς και προβλήματα που έχουν σχέση με την ηλικία του ασθενούς (άπνοια, φτωχti πνευμονική ευενδοτότητα ή ανώριμη νεφρικti λειτουργία). Θα πρέπει να εκτιμηθεί η δυνατότητα προστασίας των αεραγωγών και να ελεγχθεί η παρουσία εισρόφησης. Οι εργαστηριακές εξετάσεις μπορούν να αποκαλύψουν την παρουσία του συνδρόμου aπρόσφορης έκκρισης της ADH (SIADH) καθώς επίσης ηλεκτρολυτικές διαταραχές ή ελαττωμένο ενδαγγειακό όγκο λόγω των συχνών εμέτων. Το προεγχειρητικό ιστορικό μπορεί να αποκαλύψει: 1) την ανάγκη για συμπληρωματική χορήγηση στεροειδών στον ασ0ενt1 που ήδη ελάμβανε στεροειδή για ελάττωση του εγκεφαλικού οιδήματος και 2) την παρουσία σπασμών και τη χρήση αντιεπιληπτικής αγωγής. Προνάρκωση Η συνηθισμένη χορήγηση καταστολής στους παιδιατρικούς νευροχειρουργικούς ασθενείς καλύτερα να αποφεύγεται λόγω του κινδύνου της αναπνευστικής καταστολής και της συνοδού υπερκαπνίας, ιδιαίτερα όταν χορηγείται μακρυά από το άγρυπνο μάτι του αναισθησιολόγου. Εξαίρεση σ' αυτόν τον κανόνα αποτελούν οι ασθενείς με ενδοκρανιακές αγγειακές βλάβες, στους οποίους η καταστολή θα εμποδίσει την εμφάνιση αιμορραγίας. Εισαγωγή στην αναισθησία Συχνά οι παιδιατρικοί ασθενείς έχουν αυξημένη ICP. Κεντρικός στόχος κατά την αναισθησία σ' αυτά τα παιδιά είναι ο γρtjγορος έλεγχος των αεροφόρων οδών με υπεραερισμό για ελάττωση της CBF, η αποφυγή αύξησης της ΑΠ κατά τη διασωλήνωση και μια τεχνικ1j που θα ελαττώνει την πιθανότητα εισρόφησης σε ασθενείς που δεν μπορούν να προστατέψουν τους αεραγωγούς τους 1l έχουν γεμάτο στομάχι. Μια αποτελεσματικti τεχνικ1j είναι η εισαγωγή με συνδυασμό ατροπίνης και ενός βαρβιτουρικού, ενδοφλέβιας λιδοκα'lνης και ενός μη αποπολωτικού μυοχαλαρωτικού, ακολουθούμενη από προσεκτική εφαρμογ1i πίεσης στον κρικοειδή και υπεραερισμό με μάσκαχ. Οπιοειδές μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τα μεγαλύτερα παιδιά. Αν αντιμετωπίζουμε ένα παιδί με υψηλό κίνδυνο εισρόφησης (αν δεν εξασφαλιστούν αμέσως οι αεραγωγοί του), οι γρ1iγορες συνθtjκες διασωλήνωσης που προσφέρονται από τη σουκκινυλοχολίνη υπερτερούν έναντι της μικρής αύξησης που προκαλεί στην ICP. Αν δεν υπάρχει ήδη τοποθετημένος ενδοφλέβιος καθετήρας είναι προτιμότερο να γίνει tiπια εισαγωγή με εισπνεόμενους παράγοντες μέχρι ένα ελαφρό βάθος αναισθησίας που να επιτρέπει την άνετη τοποθέτηση ενδοφλέβιας γραμμ1iς και χορήγηση στη συνέχεια ενδοφλεβίων φαρμάκων. Τα βαθειά επίπεδα αναισθησίας (με την πιθανότητας αύξησης της CBF από τα πτητικά αναισθητικά), ο υποαερισμός και η υπερκαπνία θα πρέπει να αποφεύγονται. Χορήγηση υγρών Η χορtjγηση υγρών στον νευροχειρουργικό ασθενti εξαρτάται από τον τύπο της υποκείμενης παθολογίας. Αν πρόκειται για τοποθέτηση κοιλιακtjς παροχέτευσης (βαλβίδας) 1] αποκατάσταση μηνιγγοκtjλης, η χορήγηση υγρών κατευθύνεται κυρίως στην αντικατάdταση των απωλειών του τρίτου χcίjρου. Ο άρρωστος με αυξημένη ICP ti εγκεφαλικό όγκο χρειάζεται ένα τέτοιο σχήμα που να εξασφαλίζει αφ' ενός επαρκti ενδαγγειακό όγκο και αφ ' ετέρου αφυδάτωση της εγκεφαλικής μάζας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η επιτυχής αφυδάτωση επιτυγχάνεται αυξάνοντας την ωσμωτικότητα του ορού. Τα κρυσταλλοειδti διαλύματα χαμηλtiς τονικότητας συνδυάζονται με αύξηση της περιεκτικότητας του εγκεφάλου σε νερό και σχηματισμό οιδ1iματος. Το διάλυμα NaCl 0.9% προτιμάται για την αντικατάσταση του όγκου και το υπέρτονο νάτριο που χρησιμοποιείται επιτυχώς ίσως αποδειχτεί το πιο κατάλληλο διάλυμα. Η διαηjρηση ωσμωτικής κλίσης (ωσμωτικού gradient) είναι δυνατή μόνο σε περιοχές όπου ο αιματεγκεφαλικός φραγμός είναι ανέπαφος. Δυστυχώς, περιοχές που κατά κύριο λόγο χρειάζονται αφυδάτωση, όπως οι οιδηματώδεις περιοχές γύρω από τον όγκο, εμφανίζουν ανεπάρκεια του αιματεγκεφαλικού

3 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 87 φραγμού και ουσίες με υψηλή ωσμωτικότητα μπορούν να μετακινηθούν προς αυτούς τους ιστούς και να επιδεινώσουν το οίδημα αφού το νερό τις ακολουθεί). Η προσπάθεια aφυδάτωσης του εγκεφάλου περιπλέκεται από την απαίτηση για διατήρηση επαρκούς κυκλοφορούντος όγκου αίματος. Στις περισσότερες νευροχειρουργικές επεμβάσεις, σημαντική ποσόστητα αίματος χάνεται στα οθόνια και έτσι είναι δύσκολο να υπολογιστούν οι απώλειες. Άλλες επεμβάσεις, όπως η αφαίρεση μιας αγγειακής δυπλασίας, μπορεί να απαιτήσουν μαζική χορήγηση όγκου. Η αποβολ1j ούρων ακόμη και παρουσία έντονης διούρησης αποτελεί παραπλανητικό δείκτη επαρκούς ενδαγγειακού όγκου, γι' αυτό ο έλεγχος της ΚΦΠ είναι πιο χρήσιμος. Οι παιδιατρικοί ασθενείς, ιδιαίτερα τα νεογνά και τα βρέφη, εμφανίζουν και το επιπρόσθετο πρόβλημα της ομοιοστασίας της γλυκόζης. Τα διαλύματα που περιέχουν γλυκόζη συνδυάζονται με φτωχ1j νευρολογική έκβαση και θα πρέπει, όπου είναι δυνατό, να αποφεύγονται10. Τα νεογνά που είναι σε κατάσταση stress, έχουν ελαττωμένα αποθέματα γλυκογόνου, και οι ασθενείς της εντατικής μονάδας μπορεί να λαμβάνουν υψηλά φορτία γλυκόζης με την παρεντερικ1j διατροφή. Η απότομη διακοπή των διαλυμάτων με υψηλή περιεκτικότητα γλυκόζης μπορεί να οδηγ1jσει σε υπογλυκαιμία. Σ' αυτούς τους αρρώστους, τα επίπεδα του σακχάρου του αίματος θα πρέπει να ελέγχονται συχνά και να επιδιώκεται νορμογλυκαιμία. Διατήρηση νορμοθερμίας Κατά την εισαγωγ1j στην αναισθησία και τοποθέτηση των ενδοφλεβίων γραμμών και επεμβατικcόν monitors, μεγάλες επιφάνειες του σώματος εκτίθενται στο κρύο περιβάλλον του χειρουργείου. Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά θα πρέπει να θερμαίνονται με ηλεκτρικ1j λυχνία αυτό το χρονικό διάστημα και κατά τη διάρκεια προετοιμασίας για την επέμβαση. Τα άκρα μπορούν να καλυφθούν με πλαστικά καλύματα. Σε επεμβάσεις που απαιτούν τη χορ1jγηση μεγάλου όγκου υγρών θα πρέπει να χησιμοποιείται θερμαντήρας υγρών. Τα νεογνά και τα βρέφη, με τη μεγάλη σχέση επιφάνειας σώματος προς μάζα, είναι ιδιαίτερα επιρρεπή σε υποθερμία. Ακόμη και όταν το περιβάλλον του χειρουργείου είναι θερμό, η θερμοκρασία σώματος ελαττώνεται αρχικά λόγω ανακατανομ1jς της θερμότητας από τους κεντρικούς ιστούς προς την περιφέρεια11. Καθώς η απώλεια θερμότητας συνεχίζεται, οι παιδιατρικοί ασθενείς εμφανίζουν χωρίς ρίγος θερμογένεση στην προσπάθειά τους να επαναθερμανθούν. Στον αναισθητοποιημένο και μυοχαλαρωμένο άρρωστο αυτό μπορεί να εμφανιστεί σαν μια αύξηση στη θερμοκρασία σώματος και στο τελοεκπνευστικό C02 με σταθερό κατά λεπτόν αερισμό12. Αυτό το φαινόμενο μπορεί να μην είναι ιδιαίτερα εμφανές και εύκολα υπερκαλύπτεται από την ψύξη που προκαλείται από τη χορ1jγηση κρύων ενδοφλέβιων υγρών. Η ακριβής θέση ελέγχου της θερμοκρασίας είναι λιγότερο σημαντικ1j σε σχέση με την αξιοπιστία της, και γι' αυτόν τον λόγο συν1jθως επιλέγεται ο οισοφάγειος 1j ο πρωκτικός αισθηηjρας. Η επαναθέρμανση θα πρέπει να συνεχίζεται μετεγχειρητικά μέχρι να επιτευχθεί νορμοθερμία. Ανάνηψη Τα θέματα που ενδιαφέρουν τον αναισθησιολόγο στη φάση της ανάνηψης είναι 1) η απομάκρυνση των αναισθητικών, 2) η αναστροφ1j των μυοχαλαρωτικών, 3) η καθυστερημένη γαστρικtj κένωση, 4) η αυξημένη ICP, και 5) η εκτίμηση της βατότητας των αεραγωγών. Η απόφαση για αποδιασωλ1jνωση της τραχείας στο τέλος της επέμβαση; γίνεται με βάση την επιτυχία της χειρόυργι%1j; επέμβασης, την ομαλ1j διεγχειρητικtj πορεία, την επάνοδο στο φυσιολογικό της ICP, την ηλιr.ία του ασθενούς, και το βαθμό της υπολειμματιιοjς νε-ι ροί.ογικ1jς ανεπάρκειας και πόσο αυηj μπορεί να ε;τηρεάσει την αναπνο1j και την προστασία των αεραγωγlijν. Πριν την α;τοδιασωλ1jνωση θα πρέπει να περιμένουμε ε;ταρκ1j χρόνο για την απομάκρυνση των αναισθητικών και να βεβαιθούμε για την επαρκ1j αναστροφ1j των μυοχαλαρωτιχcδν. Κένωση του στομάχου πριν την α;τοδιασωλ1jνωση επιβάλλεται σε όλους τους ασθενείς με πιθανό γεμάτο στομάχι. Ο άρρωστος θα ;τρέπει να είναι τελείως ξυπνητός με ικανοποιητιχό ανταναχλαστι%ό εμέτου για προστασία των αεραγωγcδν. Οι ασθενείς χωρίς ικανοποιητικ1j αναπνευστικjj ;τροσπάθεια θα κατακρατήσουν co2 με την πιθανότητα αύξησης της ICP. Τα νεογνά με φτωχή πνευμονικ1j ευενδετότητα ή με ανώριμο αναπνευστικό "drive" μπορεί να παραμείνουν διασωληνωμένα μετεγχειρητικά.

4 88 Μετεγχειρητική αντιμετώπιση Η μετεγχειρητικ1i φροντίδα θα πρέπει να περιλαμβάνει: 1. Χορήγηση οξυγόνου και έλεγχο του είδους και της επάρκειας της αναπνοής. Οι νευροχειρουγικοί άρρωστοι γενικά και τα πρόωρα βρέφη < των 50 εβδομάδων κύησης είναι σε υψηλό κίνδυνο να εμφανίσουν παθολογική (περιοδική) αναπνοή 1l άπνοια. Οι ασθενείς που έχουν ανάγκη μετεγχειρητικ1iς αναπνευστικής υποστήριξης θα χρειαστούν επαρκ1i καταστολή και πιθανώς μυοχάλαση για να αποφευχθεί η διέγερση και η αύξηση της ICP. 2. Διατήρηση της θερμοκρασίας σώματος. Οι υποθερμικοί άρρωστοι θα πρέπει να επαναθερμανθούν. 3.Αναλγησία. Οπιούχα αναλγητικά χρησιμοποιούνται με προσοχ1i στα πρόωρα βρέφη και σ ' εκείνους τους παιδιατρικούς ασθενείς με σημαντικές νευρο- ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙ!ΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ λογικές διαταραχές. Η διήθηση του δέρματος της χειρουργικής τομ1iς με τοπικό αναισθητικό διεγχειρητικά μπορεί σημαντικά να ελαττώσει τις απαιηiσεις για μετεγχειρητικ1i αναλγησία. Στους ασθενείς χωρίς νευρολογική διαταραχ1i πριν από την επέμβαση μπορεί με ασφάλεια να χορηγηθεί ένα σύνηθες σχήμα μετεγχειρητικής αναλγησίας. 4. Νευρολογική εκτίμηση. Η χορ1iγηση αναλγησίας θα πρέπει να έχει σαν στόχο την ισορροπία ανάμεσα στην ανακούφιση του αρρώστου και στη δυνατότητα εκτίμησης της νευρολογικής του κατάστασης. Ένας κατεσταλμένος άρρωστος θα πρέπει να εκτιμάται για αυξημένη ICP και για πιθαν1i παθολογία που απαιτεί επείγουσα χειρουργικ1i παρέμβαση όπως η ενδοκρανιακ1i αιμορραγία και όχι να αποδίδεται η υπνηλία του απλά και μόνο στη χρ1iση ναρκωτικών αναλγητικών. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΣΟΒΑΡΉ ΚΕΚ Πολλά παιδιά εισάγονται στα νοσοκομεία κάθε χρόνο για οξεία κρανιοεγκεφαλικ1i κάκωση (ΚΕΚ). Οι αιτίες είναι πολλαπλές: τολμηρά παιχνίδια, πτώση από ύψος ή από ποδήλατο, τροχαία ατυχήματα, κ.λ.π. Η βλάβη στον εγκέφαλο που είναι το άμεσο αποτέλεσμα του τραυματισμού ονομάζεται πρωτοπαθής. Ο όρος δευτεροπαθής χαρακτηρίζει τη βλάβη που ακολουθεί την αρχικ1i προσβολή. Δυνητικές αιτίες της δευτεροπαθούς βλάβης είναι η ενδοκρανιακή υπέρταση και οι αιμοδυναμικές μεταβολές ή οι διαταραχές της αναπνευστικής λειτουργίας. Η ΚΕΚ μπορεί να επιδεινώσει την ανταλλαγ1i των αερίων, είτε άμεσα είτε μέσω επηρεασμού των αεροφόρων οδών και να οδηγήσει σε υποξία και/1i υπερκαπνία. Τα επιζίiμια αποτελέσματα αυτών των μεταβολών μπορούν να πολλαπλασιαστούν λόγω τροποποίησης από την βλάβη της εγκεφαλικ1iς αυτορρύθμισης. Πάνω από 75% των ασθενών13 που πεθαίνουν από ΚΕΚ παρουσιάζουν σαφείς ενδείξεις ισχαιμικής βλάβης του εγκεφάλου. Γι' αυτόν τον λόγο και επειδή λίγα μπορούν να γίνουν σχετικά με την αρχική κάκωση, η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της ενδοκρανιακής αιμορραγίας και η πρόληψη της δευτεροπαθούς εγκεφαλικής βλάβης αποτελούν τους κύριους στόχους στην αντιμετώπιση του παιδιού με ΚΕΚ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ Η πρώτη εκτίμηση στο τμrjμα επειγόντων θα πρέπει να περιλαμβάνει: 1. Μια γρήγορη αξιολόγηση της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας [ αεροφόροι οδοί, αναπνο1i, κυκλοφορία (airway, breathing, circulation)]. 2. Χορήγηση συμπληρωματικού οξυγόνου. 3. Μια γρήγορη εκτίμηση της βαρύτητας της βλάβης με την κλίμακα της Γλασκόβης (πιν.l). Ένα παιδί με κλίμακα Γλασκόβης < 8 θεωρείται ότι έχει σοβαρ1j εγχεφαλικ1j βλάβη1 4-1Ό Επί πλέον, θα πρέπει να ελεγχθούν τα αντανακλαστικά της κόρης και του κερατοειδούς και η παρουσία των αντανακλαστικών του βηχό; και του εμέτου. Η σταθεροποίηση του αυχένα με ένα σκληρό καταλλ1jλου μεγέθους αυχενικό κολλάρο είναι επιβεβλημένη. Ακολουθεί μια σύντομη επιθεώρηση για ορατέ; κακώσεις ή σημεία που αιμορραγούν. Κάθε ανωμαλία στην αρχικti αυηi εκτίμηση απαιτεί άμεση αντιμετώπιση. Σ ' αυτό το στάδιο αρκεί η τοποθέτηση περιφερικών ενδοφλέβιων καθετήρων. Αν η ανεύρεση περιφερικίiς φλέβας είναι αδύνατη μέσα σε λίγα λεπτά, γίνεται τοποθέτηση ενδοοστικής 1l κεντρική; φλεβική;

5 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 89 1/(ναuας 1. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ΓΛΑΣΚΟΒΗΣ ΓΙΑ ΙΙΑΙΔΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΑΠΆΝΤΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 1. ΑΝΟΙΓΜΑ ΜΑΊΙΩΝ Αυτιiματα 4 Με εντολιj 3 Με πιiνο Καμιιi απάντηση ΚlΝΗΊΙΚΟΤΗΤ Α Αυτιiματη (υπωωύει σε προφορικές εντολές) 6 Σκιiπιμη αντίδραση στον π6vο 5 Όχι σκ6;ημη αντίδραση στον πιiνο 4 ΠαΟολογικιj κάμψη στον πιiνο (στιίση αποφλοίωσηc) Παθολογι ιj έκταση στον ;τι\νο (cπάση απεγκεφαλισμού) 2 Καμιιi ωτιiντηση ο.1 I 3. ΟΜΙΛΙΑ Προσανατολισμένο ιj φί.ικιj zαμιiγεί.ο. προυuvατοί.ί ται 5 στου: ιjχου:, cαοί.ουοεί τα αντικείμενα, μουρμουρίζει, ομιλεί πψί<ργα. συνομιλεί. Αλληλεπιδριi με το περιβάλλοv κατc'ιλληλα. Συγκεχυμένες /αποπροσανατολισμένεc -ιj ευκολαπαρηγιi- 4 ρητες φωνές. Επίγνωση του περιβιiλλοντος, μη συνεργάσιμες αντιδράσεις. Ασυνάρτητες λέξειc ιj ασυνάρτητεc επίμονεc κραυγές, στε- 3 ναγμοί, 6χι mαθεριj επίγνωση του περιβάλλοντος -ιj ιiχι σταοεριί παρηγοριjσιμος. Ακαταν6ητοι ήχοι -ιj ανιjσυχες, παρηγόρητες φωνές. 2 Καμιιi επίγνωση του περιβάλλοντος. Καμιά απιiντηση 1 (I ) =Βαθμολογία κώματος 3-15 Από: Rιιbeιι.Ι teίιι 18., Ηαgeιηιιιι JR.: ιιιοιιίtοι"iιιg oj" σίιίωl!ι ιll ίιψιιιt.ι αιιιl ι'iιι/ιiι"ι'ιl. Ω iι Cιπe Cliιι 1988:.J: γραμμής. Ακολουθεί ένα πλ1jρες ιστορικό και μια λεπτομερής φυσική εξέταση. Πάνω από 9% των παιδιατριχc!η αρρcιjοτων με τραυματική εγκεφαλικ1j βλάβη εμφανίζουν τονικοκλονικούς σπασμούς11'. Η εμφάνιση των σπασμών δεν έχει καμιά ιδιαίτερη προγνωστική σημασία αλλά, επειδ1j μπορεί να προκαλέσουν υποξαιμία 1j υπερκαπνία, οι σπασμοί σ' έναν ασθενή με ΚΕΚ θα πρέπει να καταστέλλονται άμεσα και επιθετικά. Σπανίως, οι σπασμοί μπορεί να αποτελούν εκδήλωση αύξησης της ICP. Αρχικά, απαιτείται έλεγχος των αεροφόρων οδών, χορήγηση οξυγόνου, απομάκρυνση των εκκρίσεων και αναπνευστική υποστήριξη. Για τον έλεγχο των σπασμών χορηγείται ένα ταχείας δράσης aντισπασμωδικό όπως μια βενζοδιαζεπίνη (π.χ. διαζεπάμη 0.1 mg/kg I.V.), και ακολουθείται από μια πλήρη δόση εφόδου ενός μεγαλύτερης διάρκειας αντιεπιληπτικού. Η φαινυτο"tνη, 20 mg/kg χορηγούμενη σε δυο τμηματικές δόσεις (με ρ-ι θμό έγχυσης όχι μεγαλύτερο από mg min) προτιμάται από τη φαινοβαρβιτάλη επειδjj έχει μικρότερη πιθανότητα να προκαλέσει αναπνευστικjj καταστολ1j 1j να επηρεάσει δυσμενώς το επίπεδο συνείδησης τοt παιδιού. Αν η αναπνο1j γίνει ανεπαρκ1jς ο:τοτεδ1jποτε. θα πρέπει ν' αρχίσει αμέσως υποβοηθούμενο; αερισμός. ο οποίος διενεργείται πιο εύκολα μέσω ενός ενδοτραχειακού σωλ1jνα όταν η τοποθέτησή του κρίνεται ασφαλ1jς. Κάθε παιδί σε κωματώση κατάσταση μετά από ΚΕΚ θα πρέπι να λαμβάνει προφυλακτικ1j αντιεπιληπτικ1j αγωγ1j εφ' όσον σταθεροποιηθεί η αιμοδυναμικ1j του κατάσταση. Εξασφάλιση αεροφόρων οδών Η ενδοτραχειακή διασωλήνωση αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα στο παιδί με ΚΕΚ. Ενδείξεις για διασωλίiνωση αποτελούν η απόφραξη των αεροφόρων οδών, η απουσία των προστατευτικών αντανακλαστικών, η

6 90 ανώμαλη αναπνοή, οι συνυπάρχουσες θωρακικές 1j πνευμονικές παθήσεις και οι κλινικές ενδείξεις αυξημένης ICP. Επίσης, είναι καλύτερο να διασωληνώνεται το παιδί με σοβαρή βλάβη πριν από τη μεταφορά του σε άλλο νοσοκομείο. Ο έλεγχος των αερίων αίματος διαδραματίζει δευτερεύοντα ρόλο σ' αυτήν την απόφαση. Η διασωλήνωση θα πρέπει να γίνει από εκπαιδευμένο ιατρό. Επειδή οι χειρισμοί στους αεραγωγούς μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή χολινεργικ1j αντίδραση, η προηγούμενη χορήγηση ατροπίνης κρίνεται απαραίτητη. Η λαρυγγοσκόπηση μετά από ατροπίνη ( mg/kg IV), ακόμη και στο παιδί που είναι σε κωματώδη κατάσταση, μπορεί να αυξήσει την ICP17 Η ενδοφλέβια χορήγηση θειοπεντάλης (3-5 mg/kg), λιδοκαίνης (1 mg/kg) και μυοχαλαρωτικών μπορεί να ελαχιστοποιήσει αυτήν την απάντηση1'\ αλλά η αιμοδυναμικίj κατάσταση του αρρώστου πρέπει να εκτιμηθεί και το έλλειμα όγκου να διορθωθεί πριν την χορήγηση φαρμάκων. Παιδιά με κακώσεις στο πρόσωπο, στη στοματική κοιλότητα και τον λάρυγγα ίσως χρειαστούν ειδικές τεχνικές διασωλήνωσης. Αυτές περιλαμβάνουν την προώθηση του τραχειοσωλήνα χρησιμοποιώντας σαν οδηγό ένα ινοοπτικό εύκαμπτο βρογχοσκόπιο, την επείγουσα τραχειοστομία και την εισαγωγή ενός καθετήρας μέσω της κρικοθυρεοειδούς μεμβράνης. Τα monitoring των αρρώστων με ΚΕΚ πρέπει ν' αρχίζει το γρηγορότερο με συνεχή καταγραφ1j του κορεσμού σε οξυγόνο του aρτηριακού αίματος (Sp02). Μετά τη διασωλήνωση τοποθετείται στοματογαστρικός καθετήρας. Η τοποθέτησή του από τη μύτη αποφεύγεται ιδιαίτερα όταν υπάρχει υποψία καταγμάτων της βάσης του κρανίου. Αιμοδυναμική υποστήριξη Η αποκατάσταση του ενδαγγειακού όγκου είναι ο κύριος στόχος στο τμήμα επειγόντων. Η αρχική χορήγηση υγρών περιλαμβάνει: αίμα, εφ' όσον υπάρχουν τραυματικές απώλειες*, κολλοειδ1j (π.χ. 5% αλβουμίνη), ή κρυσταλλοειδή (π.χ. γαλακτικό Ringer, φυσιολογικός ορός) διαλύματα. Το monitoring στο τμήμα επειγόντων πρέπει να συμπεριλαμβάνει συνεχή καταγραφή του ΗΚΓφήματος, συχνό προσδιορισμό της ΑΠ και συχνή εκτίμηση της περιφερικής αιμάτωσης ( επαναπλήρωση τριχοειδών, σφύξεις).'ενας καθετήρας στην ουροδόχο κύστη ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ είναι απαραίτητος αν μπορεί να τοποθετηθεί με ασφάλεια. Νευρολογική εκτίμηση Αν η κατάσταση του ασθενούς είναι σταθερή και δεν επιδεινώνεται, θα πρέπει να γίνουν γρήγορα ακτινογραφίες της ΑΜΣΣ και αξονική τομογραφία της κεφαλής για να εκτιμηθεί το είδος και το μέγεθος της κάκωσης. Αν η νευρολογική κατάσταση του ασθενούς μεταβάλλεται, δηλ. το κώμα επιδεινώνεται, εμφανίζονται αντιδράσεις από το στέλεχος (κιν1jσεις aποφλοίωσης ή απεγκεφαλισμού), τροποποιούνται τα ζωτικά σημεία (παρατηρείται υπέρταση και βραδυκαρδία), ή μεταβάλλονται οι κόρες, τότε πρόκειται για απόλυτα επείγουσα κατάσταση, γιατί όλα αυτά μπορούν να αποτελούν σημεία εγκεφαλικού εγκολεασμού. Αυτή η επιδείνωση συχνά οφείλεται σε μια γρήγορα επεκτεινόμενη χωροκατακτητικ1j βλάβη. Η άμεση αντιμετώπιση είναι αποφασιστικής σημασίας. Έλεγχος των αεροφόρων οδών - διασωλ1jνωση και υπεραερισμός - και γρήγορη εκτίμηση της επάρκειας του ενδαγγειακού όγκου του αρρώστου αποτελούν τις πρώτες σωτήριες παρεμβάσεις μας. Αφού αποκατασταθεί ο ενδαγγειακός όγκος, μπορεί να χορηγηθεί μαννιτόλη. Μόλις σταθεροποιηθεί η κατάσταση του παιδιού και μπορεί με ασφάλεια να μετακινηθεί, γίνεται αξονικ1j τομογραφία. Αν δεν βρεθεί χειρουργικά διορθώσιμη βλάβη, το παιδί οδηγείται στη ΜΕΘ. ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΙΙΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΚΕΚ Η μεταφορά του βρέφους 1j του παιδιού με ΚΕΚ θα πρέπει να γίνεται από ομάδα ατόμων που έχουν γνώσεις παιδιατρικής και ασφαλούς μεταφοράς των αρρώστων. Δυο αρκετά πρόσφατες μελέτες τονίζουν εκ νέου την ιδιαίτερη ευαισθησία των αρρώστων κατά τη διάρκεια της μεταφοράς τους από το ένα νοσοκομείο στο άλλο 1j και μέσα στο ίδιο νοσοκομείο Η αιμοδυναμικ1j και αναπνευστικ1j αστάθεια πριν από τη μεταφορά συνδυάστηκε με διακυμάνσεις στην ΑΠ και αποκορεσμό του aρτηριακού αίματος κατά τη μεταφορά. Αυτές οι μεταβολές θεωρήθηκε ότι είχαν δυσμενή επίδραση στην έκβαση των ασθενών. Η μεταφορά ενός βρέφους ή παιδιού με ΚΕΚ απαιτεί προσεκτική, λεπτομερειακή προετοιμασία. Η εκτί- * Απο)λεια μιας ποcη5τητας α(ιιατuς ιj υ:τυ(α ε(jιω αμελητέα για rίιαν ενήλαα μ:τυρr{ JJ(1 α:rυτελε( μεyriλη α:rώλεω για {JJ( πωδι: Γι' αvrr5 και το Ι':rισκληρ[δω ωμciτωμο. uτujj.7ωδωτρικrj ασrενιί. τtς :τη_jηηη5πρες rrυρ{ς απυ.ιη (τη χυρrίίηση ω) ω τος αq;utί μrγ(lλυ μέρος του ενδαγγεωκυύ rί-γκυv εγκλωβπ;ετω μέσα υτυ ωμriτωμα.

7 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊ!ΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 91 μηση και η σταθεροποίηση της κατάστασ1ίς του ακολουθεί τις κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρθηκαν στο κεφάλαιο της ανιτμετώπισης στο τμήμα επειγόντων. Η ομάδα που θα το μεταφέρει πρέπει να βεβαιωθεί ότι έχει επιτευχθεί αναπνευστική και αιμοδυναμικ1ί σταθερότητα πριν από τη μεταφορά. Οι αεροφόροι οδοί θα πρέπει να είναι ασφαλείς και να χορηγείται 02. Αν υπάρχει ένδειξη για ενδοτραχειακίί διασωλ1ίνωση, αυτή θα πρέπει να γίνει πριν την αναχώρηση. Λογικές δόσεις απιοειδών και μυοχαλαρωτικών ίσως χρειαστούν ώστε να διατηρηθεί η σταθερότητα κατά τη μεταφορά (καρδιακιj συχνότητα, αρτηριακ1j πίεση, περιφερική αιμάτωση). Αν χορηγηθεί κάποιο φάρμακο που επηρεάζει το καρδιαγγειακό ( οποισύχα, αντιεπιληπτικά, διουρητικά), θα πρέπει να εκτιμηθεί η επίδρασιj του για σύντομο χρονικό διάστημα πριν την αναχώρηση. Εξοπλισμός: Ασκός και προσωπίδα καταλλ1jλου μεγέθους, λαρυγγοσκόπιο, επαρκείς ενδοτραχειακοί σωλήνες, κολλοειδή και ισότονα κρυσταλλοειδ1j διαλύματα, φάρμακα αναζωογόνησης και διασωλήνωσης, αντιεπιλητπικά, ωσμωτικά διουρητικά, οποιούχα και μυοχαλαρωτικά. Η διάρκεια και ο τρόπος μεταφοράς ( ασθενοφόρο, ελικόπτερο, αεροπλάνο) έχουν ιδιαίτερη σημασία. Αν η μεταφορά γίνει με αεροπλάνο, θα πρέπει να ληφθεί υπ' όψη η επίδραση που έχει το υψόμετρο στην ατμοσφαιρική πίεση και στην μερικ1j πίεση του 02, επειδή η πίεση μέσα στο αεροπλάνο διαφέρει από αυηjν στο επίπεδο της θάλασσας". Στην πράξη είναι συν1jθως αρκετό να ρυθμίζεται η εισπνεόμενη συγκέντρωη 02 (FI02) και η ΡΕΕΡ και να εκκενώνεται ακόμη και ο μικρού βαθμού πενυμονοθώρακας. Κατά τη μεταφορά με ελικόπτερο, η έλλειψη χώρου περιορίζει την πρόσβαση προς τον άρρωστο, καθιστώντας την οποιαδ1jποτε ιατρικ1j παρέμβαση εξαιρετικά δύσκολη. Επίσης η επίβλεψη και το monitoring του αρρώστου παρουσιάζουν δυσκολίες λόγω της περιορισμένης ορατότητας, του θορύβου και των ταλαντώσεων. Το νοσοκομείο που θα παραλάβει το παιδί θα πρέπει να έχει ειδοποιηθεί για τον πιθανό χρόνο άφιξης και για τη βαρύτητα της κατάστασης του παιδιού. Το monitoring του αρρώστου κατά τη μεταφορά θα πρέπει να περιλαμβάνει συνεχές ΗΚΓ, δυνατότητα μέτρησης της ΑΠ, συνεχ1j έλεγχο του κορεσμού και, όπου απαιτείται, έλεγχο του τελοεκπνευστικού C02. Η εντός του ίδιου νοσοκομείου μεταφορά αναφέρεται συνήθως στη μετακίνηση του παιδιού από το τμήμα επειγόντων στη ΜΕΘ ή στο χειρουργείο και στη μεταφορά του για διαγνωστικές εξετάσεις. Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι η μετακίνηση ενός αρρώστου με ΚΕΚ μπορεί να προκαλέσει οξεία επιδείνωση της κατάστασ1jς του. Γι' αυτό η σχέση κινδύνου προς όφελος (risk/benefit ratio) θα πρέπει να λαμβάνεται υπ' όψη πριν από μια προτεινόμενη διαγνωστική εξέταση. Όταν είναι δυνατό, οι εξετάσεις και οι παρεμβάσεις θα πρέπει να διεξάγονται στο κρεββάτι του αρρώστου. Οι ενδονοσοκομιακές μεταφορές απαιτούν την ίδια προσεκτικ1j προετοιμασία και το ίδιο monitoring όπως και οι μεταφορές από το ένα νοσοκομείο στο άλλο. ΣΤΟΧΟΙ ΑΝτΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΡΕΦΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΚΕΚ ΣΤΗ ΜΕΘ Τα παιδιά με ΚΕΚ θα πρέπει να εισάγονται στην παιδιατρική εντατική μονάδα, στην οποία η αναλογία αδελφών-προς-ασθενή είναι μεγαλύτερη, οι ιατροί που την στελεχώνουν έχουν τις απαραίτητες γνώσεις επείγουσας παιδιατρικής φροντίδας και η τεχνολογία για τους σκοπούς του monitoring και για διάφορες ιατρικές παρεμβάσεις (π.χ. αιμοδυναμικό monitoring και monitoring της ICP, μηχανικός αερισμός) είναι κατάλληλη για τον παιδιατρικό άρρωστο. Δεν χρειάζονται όλοι οι άρρωστοι που εισάγονται στην εντατική εξειδεικευμένες τεχνολογικές παρεμβάσεις. Για τους περισσότερους, η καλύτερη στρατηγική είναι η προσεκτική παρακολούθηση της νευρολογικής κατάστασης και των ζωτικών σημείων σ' ένα ήσυχο και κατάλληλο περιβάλλον. Τα επώδυνα ερεθίσματα (εξέταση για απάντηση στον πόνο, φλεβικ1j και αρτηριακ1j παρακέντηση) θα πρέπει να είναι ελάχιστα για όλους του ασθενείς με ΚΕΚ. Όταν εκτιμά κανείς ένα βρέφος 1j ένα παιδί, θα πρέπει να λαμβάνει υ7τ' όψη την ηλικία του και την αναμενόμενη εξελικτικ1j του πορεία. Το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό που θα φροντίσει το παιδί με ΚΕΚ θα πρέπει να έχει μεγάλη εμπειρία γύρω από τη φοοντίδα του παιδιατρικού αρρώστου. Ένα παιδί χωρίς συνείδηση (unconscious) που διατηρεί μια θέση σώματος ασύμμετρη και χαλαρ1j, όπως είναι η θέση του φυσιολογικού ύπνου, πιθανώς δεν έχει επικίνδυνα υψηλ1j ICP. Από την άλλη πλευρά,

8 92 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓ!ΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ένα παιδιί που το σώμα του διατηρεί θέση συμμετρική και άκαμπτη, κατά πάσαν πιθανότητα έχει αυξημένη ICP. Άλλα στοιχεία ενδεικτικά αύξησης της ICP είναι η επι,δείνωση της νευρολογικής κατάστασης (ιδιαίτερα η στάση aποφλοίωσης ή απεγκεφαλισμού), η παθολογική αναπνοή και η ετερόπλευρη 1l αμφοτερόπλευρη μυδρίαση. Η αντιμετώπιση του παιδιού με αυξημένη ICP αποτελεί πρόκληση. Για να σχεδιάσουμε ένα λογικό πρωτόκολλο δράσης, θα πρέπει να καθορίσουμε το πρόβλημα και τους αντικειμενικούς μας στόχους. Σ' αυτήν την περίπτωση, ο στόχος είναι η πρόληψη του εγκολεασμού και η διατήρηση της αιμάτωσης και της προσφοράς θρεπτικών ουσιών και οξυγόνου στον εγκέφαλο. Στην πράξη η πίεση εγκεφαλικής διήθησης (CPP) είναι η μόνη κλινικά μετρούμενη παράμετρος που έχει σχέση με την παροχ1i 02 και θρεπτικών ουσιών. Προς το παρόν δεν μπορεί να μετρηθεί απ' ευθείας, αλλά προσδιορίζεται αφαιρώντας την ICP από τη μέση αρτηριακή πίεση (ΜΑΡ). Πρόσφατες εργασίες τονίζουν τη σημασία της CPP και θεωρούν ότι αντικαθιστά την ICP σαν στόχος αντιμετώπισης των ασθενών με οξεία ΚΕΚ2'. Η πίεση δι1ίθησης αυξάνει όταν η ΜΑΡ αυξάνει περισσότερο από την ICP, 1j όταν η ICP ελαττώνεται περισσότερο από τη ΜΑΡ. Αυτό αποτελεί τον σκελετό δράσης στον οποίο όλες οι θεραπευτικές παρεμβάσεις εξετάζονται προσεκτικά όσον αφορά την επίδρασή τους στην αρτηριακ1j πίεση, τον ενδοκρανιακό όγκο και την ενδοκρανιακ1ί πίεση. Οι φυσιολογικές τιμές της CPP θεωρείται ότι είναι μεταξύ 50 και 70 mm Hg22, αλλά δεν υπάρχουν ακριβείς ενδείξεις ότι οι κάπως χαμηλότερες 1l κάπως υψηλότερες τιμές είναι επιζ1iμιες για τον άρρωστο. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Welch Κ.: Intracranial pressure in infants. J Neufosurg 1980; 52: Settergren G., Lindblad BS., Andpersson Β.: Cerelπal l-,jood flow ;-ιnd exchι-ιnge of oxygen, glucose, ketone bodies, Iactate, pyruvate and amino-acids in anaesthetized children. Acta Paediatr Scand 1980; 69: Ogawa Α, Sakurai Υ., Kayama Υ, et al: Regional cerebral blood flow with age: Changes in rcbf in childhood. Neurol Res 1989; 11: Lassen ΝΑ., Christensen MS.: Physiology of cerebral brood flow. Br J Anaesth 1976; 48: Hernandez MJ., Brennan RW., Bowman GS.: Autoregulation of cerebral blood flow in newborn dog. Brain Res 1980; 184: Pilato ΜΑ, Bissonette Β., Lerman J.: Transcranial Doppler: Response of cerebral blood flow velocity to carbon dioxide in anaesthetized children. Can J Anaesth 1991; 38: Kennedy C., Sokolff L.: Απ adaptation of the nitrous oxide method to the cerebral circulation in children: Normal values for cerebral blood flow and cerebral metabolite rate in childhood. J. Clin Invest 1957; 36: Moynthan R., Brock-Utne JG.: Cricoid pressure in infants revisited. Anesthesiology 1991; 75:Α Kaieda R., Todd ΜΜ., Cook LN, et al: Acute effects of changing plasma osmolality and colloid oncotic pressure on the formation of brain edem<ι after cryogenic injury. Neurosurgery 1989; 24: Lanier WL., Stangland ΚJ., Scheithauer BW, et al: The effects of dextrose infusion and head position on neurologic outcome after complete cerebral ischemia in primates: Exι-ιmination of ;:ι model. Anesthesiology 1987; 66: Bissonnette Β.: Body temperature ;:ιnd anesthesia. In: Lerman J (ed): New developments in pediatric <ιnesthesia. Anesthesiol Clin North Am 1991; 9: Bissonnette Β., Sessler DI.: The thermoregulι-ιtory threshold in infants and children <ιnesthetized with isoflurane and c<ιudal bupiνacaine. Anestl1esiology 1990; 73: Levin HS., Williams D., Crofford MJ.: Relationship of depth of brain lesions to consciousness and outcome after head in.iury. J Neurosurg 1988; 69: Teasdale GM., Jennett Β.: Assessment of coma and impaired consciousness: Α practiccιl scale. Lancet 1974; 2:81-4

9 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Rubenstein JS., Hageman JR.: Monitoring of critically ill infants and children. Crit C<:ιre Clin 1988; 4: Kennedy CR, Freeman JM.: Posttraumatic seizures <:ιnd posttraumatic epilepsy in children. J Head Trauma Rehabil1986; 1(4): Burney RG., Winn R.: Increased cerebrospinal fluid pressure during laryngoscopy and intubation for induction of anesthesia. Anesth Analg 1975; 54: Bedford RF., Persing JA., Pobereskin L. et al: Lidoc<:ιine or thiopental for rapid control of intracr<:ιnial hypertension? Anesth Αωιlg 1980; 59: Andrews PJD, Piper IR, Dearden ΝΜ., et <:ι!: Clinical prcιctice; secondcιry insults during intrcιhospital trcιnsport of hecιd-injured pcιtients. Lcιncet 1990; 335: Gentlemcιn D,., Jennett Β.: Audit of transfer of unconscious hecιd-injured pcιtients to <ι neurosurgiccιl unit. L<ιncet 1990; 335: Grande CM.: Criticcιl ccιre trcιnsport: Α trcιumcι perspective. Crit Care Clin 1990; 6(1): Rosner MJ., Daughton S.: Cerebrcιl perfusion pressure management in head injury. J Τrιιumιι 1990; 30:

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Κασσιανή Θεοδωράκη, Αντεια Παρασκευά, ηµήτρης Βαλσαµίδης, Αργυρώ Φασουλάκη Σκοπός της ύπαρξης κατευθυντηρίων οδηγιών µεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 1.1. Εισαγωγή και λογική Η ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωµα ανεξάρτητα ηλικίας. Τα νεογνά αισθάνονται πόνο και µάλιστα τα πρόωρα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας

Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 253 Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας ΜΑΡΙΑ ΖΟΥΚΑ, ΜΑΡΙΑ-ΛΟΥΪΖΑ ΚΟΝΤΕΛΙΔΟΥ, ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΖΗΡΝΑ, ΛΕΟΝΤΙΑ ΤΑΡΑΜΟΝΛΗ, ΕΛΠΙΔΑ ΚΟΝΤΕΣΙΔΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Μονάδες Μεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

(Monitored Anesthesia Care MAC)

(Monitored Anesthesia Care MAC) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΕ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑΣ Α. Μπαϊρακτάρη, Β. Αρώνη, Φ. Γιαννακά, Μ. Κοκολάκη, Ε. Μαστροκώστα H χειρουργική και η αναισθησία σε επεµβάσεις µιας ηµέρας θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Οι ΚΕΚ ταξινοµούνται ανάλογα µε: ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τραύµα της κεφαλής που µπορεί Να οδηγήσει σε κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βρογχοσκόπηση µε εύκαµπτο βρογχοσκόπιο στα παιδιά Οδηγίες προς τους γονείς Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Παιδοαναισθησιολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης Το φυλλάδιο αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός Β Νευροχειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αττικόν» Οι κρανιοεγκεφαλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστες προδιαγραφές χορήγησης ασφαλούς αναισθησίας Η ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ.

Ελάχιστες προδιαγραφές χορήγησης ασφαλούς αναισθησίας Η ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Ελάχιστες προδιαγραφές χορήγησης ασφαλούς αναισθησίας Η ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1044 25 Νοεμβρίου 1997... Καθορισμός (ελαχίστων) ορίων προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 15 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος Περιεχόµενα Εισαγωγή....................................................... 19 Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό 1.1 Λήψη και καταγραφή ιατρικού ιστορικού............................. 23 1.2 Δεξιότητες επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ Παυλίδου Κυριακή Υποψ.Διδάκτορας Αναισθησιολογίας & Εντατικής Θεραπείας, Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Α.Π.Θ «Το δηλητήριο βρίσκεται σε καθετί και τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ Βασικός εχθρός στην αντιμετώπιση του τραυματία και του ασθενούς είναι ο χρόνος. Σ ένα τραυματία οι πιθανότητες επιβίωσης ελαττώνονται αν δεν αντιμετωπισθεί

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ)

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ) Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ) Επίπτωση ΚΕΚ ~ 4 εκατομμύρια το έτος στις ΗΠΑ ~ 450.000 χρειάζονται νοσηλεία 75.000 θάνατοι Το κύριο αίτιο θανάτου στις ηλικίες 15-40 ετών Κύριο αίτιο αναπηρίας Στην πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής;

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Δήμητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Εισαγωγή 80% ανακοπών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Φροντίδα τραχειοστομίας Βασική Νοσηλευτική Ι Εργαστήριο (Βασιλική Καρρά ΠΕ Νοσηλεύτρια MSc, PhD(c), ΓΝΑ ΣιΣμανόγλειο) Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Δομές αναπνευστικού συστήματος 1

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες 1. Σκοπός της άμεσης μετεγχειρητικής περιόδου είναι η επούλωση των τραυμάτων από τον χειρουργικό τραυματισμό, η αναλγησία και η προετοιμασία για την έναρξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΜΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Άμεση ανάγκη (μεταφορά και αντιμετώπιση το ταχύτερο δυνατόν) ΜΑΖΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΒΑΡΥΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΣΜΟΣ Η αρχή του αναπνευστικού και πεπτικού συστήματος είναι κοινή (στοματική κοιλότητα-φάρυγγας). Η επιγλωττίδα καλύπτει κατά την κατάποση τον λάρυγγα, δηλαδή την τραχεία,

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει;

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Φαρυγγικός λεμφικός ιστός: Φαρυγγική και Παρίσθμιες Αμυγδαλές Φαρυγγική A. Καδίτης Ειδική Μονάδα Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Εργαστήριο Διαταραχών Αναπνοής στον

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 26-34. Αεροφόροι οδοί

Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 26-34. Αεροφόροι οδοί Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 26-34 Αεροφόροι οδοί Οι αεροφόροι οδοί επιτρέπουν την είσοδο του αέρα από το Περιβάλλον µέχρι τους πνεύµονες κατά τη φάση της εισπνοής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΗ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΗ ΑΘΗΝΑ 2008 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δύσκολος Αεραγωγός ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΤΡΙΚΟΥΠΗ, ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΟΠΑΛΙΔΟΥ

Δύσκολος Αεραγωγός ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΤΡΙΚΟΥΠΗ, ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΟΠΑΛΙΔΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 59 Δύσκολος Αεραγωγός ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΤΡΙΚΟΥΠΗ, ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΟΠΑΛΙΔΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αποτυχία της διασωλήνωσης της τραχείας εξακολουθεί να είναι μία από τις κύριες αιτίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Δηλητηρίαση Η έκθεση σε τοξίνη που δύναται να έχει βλαπτική επίδραση στον οργανισμό Τοξίνη είναι η ουσία που προκαλεί βλάβη στη λειτουργία ενός ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) «Επιταγή Εισόδου στην Αγορά Εργασίας για Ανέργους Νέους έως 29 Ετών» ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Η κατάρτιση και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΗ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΗ Η καταστολή και αναλγησία, θεωρείται από τους περισσότερους γαστρεντερολόγους απαραίτητη, κατά την εκτέλεση της σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Καταστολή και Αναλγησία. Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς»

Καταστολή και Αναλγησία. Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» Καταστολή και Αναλγησία στο ΤΕΠ Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» Αναισθησιολογική φροντίδα στο ΤΕΠ ιαχείριση ασθενών ποικίλης επικινδυνότητας/βαρύτητας

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι: Θερμοκρασία. Αρτηριακός σφυγμός. Αναπνοή. Αρτηριακή πίεση

Ποια είναι: Θερμοκρασία. Αρτηριακός σφυγμός. Αναπνοή. Αρτηριακή πίεση ΖΩΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ 1 Θερμοκρασία Ποια είναι: Αρτηριακός σφυγμός Αναπνοή Αρτηριακή πίεση 2 Θερμοκρασία σώματος Ορισμός: Είναι το αποτέλεσμα του ισοζυγίου μεταξύ παραγόμενης και αποβαλλόμενης θερμότητας. Ρυθμίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΥΠΝΟΣ αναζωογόνηση του οργανισμού επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα επηρεάζει τη σωματική και διανοητική υγεία ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ τακτική,

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικός Αερισμός ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΣΟΡΑΚΙΔΟΥ, ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΕΛΕΝΗ ΜΟΥΛΟΥΔΗ

Μηχανικός Αερισμός ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΣΟΡΑΚΙΔΟΥ, ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΕΛΕΝΗ ΜΟΥΛΟΥΔΗ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 45 Μηχανικός Αερισμός ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΣΟΡΑΚΙΔΟΥ, ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΕΛΕΝΗ ΜΟΥΛΟΥΔΗ 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΑΕΡΙΣΜΟΥ Οι ανάγκεs μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματοι Εξωτερικοί Απινιδωτές (AEDs)

Αυτόματοι Εξωτερικοί Απινιδωτές (AEDs) Αυτόματοι Εξωτερικοί Απινιδωτές (AEDs) Παρότι οι πρόοδοι στην επείγουσα καρδιακή φροντίδα συνεχίζουν να βελτιώνουν τις πιθανότητες επιβίωσης από καρδιακή ανακοπή, αυτή παραμένει βασική αιτία θανάτου σε

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Αναισθησία

Πληροφορίες σχετικά με την Αναισθησία Πληροφορίες σχετικά με την Αναισθησία Ο όρος αναισθησία εννοεί την απουσία αίσθησης. Η αναισθησιολογία αντίστοιχα είναι η ιατρική ειδικότητα που μελετά τα φάρμακα και τις τεχνικές που προκαλούν καταστολή

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη

Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη Ορίζεται ως παροδική απώλεια επικοινωνίας με το περιβάλλον που δεν οφείλεται σε τραυματισμό του εγκεφάλου και προς τον παρόν δεν έχει καθοριστεί το αίτιο

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Πρόκειται για μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή, πολυοργανική αντίδραση υπερευαισθησίας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης.

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Κατ οίκον νοσηλεία Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. www.pd3.gr 22-04-2012 Παιδιά εξαρτώμενα από την τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Παρουσίαση περιστατικού Ονόµατα: Α.Γιακαµόζης, Β.Βουτσάς, Θ.Λαζαρίδης,, Β.Ράντου, Π.Κοντού, Α.Ιωαννίδου, Ι Φρανσές, Μ.Μπιτζάνη ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη επιπλοκών από καταστολή στις ενδοσκοπήσεις πεπτικού. Α. Νταϊλιάνας, γαστρεντερολόγος

Πρόληψη επιπλοκών από καταστολή στις ενδοσκοπήσεις πεπτικού. Α. Νταϊλιάνας, γαστρεντερολόγος Πρόληψη επιπλοκών από καταστολή στις ενδοσκοπήσεις πεπτικού Α. Νταϊλιάνας, γαστρεντερολόγος Ενδοσκόπηση με καταστολή Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Ολοκλήρωση της εξέτασης με άνεση από τον ενδοσκόπο Συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά What is "abnormal" in pediatric sleep? Συγγραφέας : Leila Kheiradish- Gozal MD Κέντρο :Department of Pediatrics and Comer Children's Hospital, Pritzker School

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS

DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS Damage Control «Η λιγότερο κατανοητή έννοια της δεκαετίας» Απλά σημαίνει: Εάν ο πολυτραυματίας ασθενής οδηγηθεί στο χειρουργείο πρέπει να γίνει κάτι για τα κατάγματα των μακρών

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση

Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση European Resuscitation Council www.erc.edu Αιφνίδιος Καρδιακός Θάνατος Το πρόβλημα 75.000 εξωνοσοκομειακοί θάνατοι από ΑΚΑ/έτος στο UK & 330.000 στις USA Πιθανότητα επιβίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Δεδομένα «CESDI (Confidential Enquiry into Stillbirths and Deaths in Infancy)» Ελλιπής φροντίδα σε 75% των θανάτων

Διαβάστε περισσότερα

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος συγγραφέα... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Κατάλογος ερωτήσεων... 15 Α. Φροντίδα ασθενούς στο νοσοκομείο...

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΠΑΘΕΙΑ

ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΠΑΘΕΙΑ ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΠΑΘΕΙΑ Ένας ενηµερωτικός οδηγός για την πραγµατικότητα του σήµερα ρ. Αναστάσιος-Ιωάννης Κανελλόπουλος Καθηγητής Οφθαλµολογίας Παν/µιου Νέας Υόρκης Ο διαβήτης µπορεί να επηρεάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα