ΑΡΧΕΙΑΕΛΛΗΝΙΚΗΣΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΧΕΙΑΕΛΛΗΝΙΚΗΣΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΑΡΧΕΙΑΕΛΛΗΝΙΚΗΣΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΟΡΓΑΝΟΤΗΣΕΛΛΗΝΙΚΗΣΕΤΑΙΡΕΙΑΣΣΤΟΜΑΤΟΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ HELLENICARCHIVESOFORAL ANDMAXILLOFACIALSURGERY OFFICIALJOURNALOFTHEHELLENICASSOCIATIONFORORALANDMAXILLOFACIALSURGERY MMIX HelenicAssociationforOralandMaxilofacialSurgery

2 ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΟΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τόμος 4, Τεύχος 3, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2003 Τριμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Ιδιοκτησία Ελληνική Εταιρεία Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Διεύθυνση διαδικτύου: Εκδότης Μ.Ι. Παξινός Συμβουλευτική Συντακτική Επιτροπή Α. Αγγελόπουλος Ν. Ζαχαριάδης Χ. Μάρτης Δ. Καρακάσης Γ. Πάνος Διευθυντής Σύνταξης Α. Αγγελόπουλος Οδοντιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Θηβών 2, Γουδί Αθήνα 5 27 Τηλ.: Fax: Αναπληρωτές Διευθυντές Σύνταξης Ν. Κατσικέρης Χ. Σκουτέρης Συντάκτες Τομέων Ακτινολογία: Κ. Τσιχλάκης, Δ. Παρίσσης, Ε. Στεφάνου Εμφυτευματολογία: Κ. Αλεξανδρίδης, Π. Αναστασιάδης, Λ. Ζουλοϋμης Επανορθωτική Χειρουργική: Ν. Λαζαρίδης, Θ. Ράπης, Ι. Δημητρακόπουλος Ογκολογία: Κ. Αντωνιάδης, Α. Ραπίδης, Ν. Παπαδογεωργάκης Ορθογναθική και Αισθητική Χειρουργική Προσώπου Ε. Βαϊρακτάρης. Ε. Καραμπουτα, Π. Χατζημανώλης Οδοντοφατνιακή Χειρουργική: Α. Πατρικίου, Μ. Μποσινάκου, Κ. Μάρτη Παθολογία Στόματος: Ι. Καγιάδης, Σ. Παπανικολάου, Α. Σκλαβούνου Τραυματιολογία: Ι. Ιατρού, Ε. Ελευθεριάδης, Γ. Ράλλης Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής ( ) Δ. Καρακάσης, Πρόεδρος Ν. Λαζαρίδης, Α ' Αντιπρόεδρος Χρ. Σκουτέρης, Β' Αντιπρόεδρος Γ. Ράλλης, Γεν. Γραμματέας Π. Χατζημανώλης, Ειδ. Γραμματέας Σ. Γαβριήλ, Ταμίας Ελ. Βαϊρακτάρης, Μέλος Ι. Ιατρού, Μέλος Γ. Πάνος, Μέλος Επιμέλεια επιστημονικών κειμένων Α. Συκά Φωτοστοιχειοθεσία «Φωτόπλεγμα», Τηλ.: , Fax: Εκτύπωση Γραφικές Τέχνες - Νικ. Δόμπριτς, Τηλ.: , Fax: Διαφημίσεις - Δημόσιες σχέσεις Mix. Ι. Παξινός, Τηλ.: Παραγωγή - Προώθηση - Συνδρομές MEDICON Ε.Π.Ε. Δ. Πλακεντίας 29-3, Αθήνα 5 23 Τηλ.: , Fax: Ετήσιες συνδρομές Εσωτερικού: Εξωτερικού: Νοσοκομεία Κέντρα Υγείας, Εταιρείες: 4 60 δολ. ΗΠΑ 53 Περιεχόμενα Στοματοτραχηλοπροσωπικές Λοιμώξεις Οδοντογενούς Αιτιολογίας. Κλινικό στατιστική Μελέτη και Εμπειρία των Ετών (822 Περιπτώσεις). Ζουλούμης Α., Γκανάς Σ., Τσάμης Χ., Λαζαρίδης Ν. 69 Οδοντογναθικές Ανωμαλίες και Δυσμορφίες του Προσώπου. Η Εμπειρία μας από την Αντιμετώπιση 42 Περιπτώσεων. Χατζημανώλης Π., Κουσολάκη Ε., Ρωμανός Γ., Γκανασούλη Δ 85 Η Πρόγνωση του Δοντιού που Βρίσκεται στη Γραμμή Κατάγματος της Κάτω Γνάθου. Κλινικοστατιστική Μελέτη. Κύζας Π., Πισιάρας Α., Ελευθεριάδης Ε., Σκουτέρης Χρ., Αγγελόπουλος Αγγ 98 Οστεοσαρκώματα των Γναθών. Κλινική Μελέτη. Μαγγούδη Α., Τηλαβερίδης ί, Λαζαρίδης Ν., Καρακάσης Δ 208 Χρόνια Νεανική Αρθρίτιδα - Συστηματικός Τύπος ή Νόσος του Still. Αναφορά Περιπτώσεως με Προσβολή των Κροταφογναθικών Διαρθρώσεων και Ανασκόπηση της Βιβλιογραφίας. Παπαγρηγοράκης Μ.Ι., Γκισάκης Ι.Γ., Αμφιλοχίου Av., Πετρουλάκης Α., Καμπερος Σ 26 Αίτια Αποτυχίας Στελεχιαίας Αναισθησίας του Κάτω Φατνιακού Νεύρου. II. Σφάλματα Τεχνικής. Κολόμβος Ν., Καμπέρος Σπ.,Αγγελόπουλος Α. 225 Η Σελίδα των Ειδικευομένων 237 Τρέχουσα Βιβλιογραφία - Περιλήψεις 238 Τα Νέα της Εταιρείας - Ανακοινώσεις 242

3 HELLENIC ARCHIVES OF ORAL AND MAXILLOFACIAL SURGERY OFFICIAL JOURNAL OF THE HELLENIC ASSOCIATION FOR ORAL AND MAXILLOFACIAL SURGERY Vol. 4, No 3, July - September 2003 Quarterly Scientific Journal Ownership Hellenic Association for Oral and Maxillofacial Surgery Website: Publisher M.J. Paxinos Advisory Editorial Board A. Angelopoulos N. Zahariadis Ch. Martis D. Karakasis G. Panos Editor - in - chief A. Angelopoulos School of Dentistry, University of Athens 2 Thivon Street, Goudi Athens 5 27 Tel.: Fax: Associate Editors N. Katsikeris Ch. Skouteris Section Editors Radiology: K. Tsichlakis, D. Parisis, E. Stefanou Implantology: C. Alexandridis, P. Anastasiadis, L. Zouloumis Reconstructive Surgery: N. Lazaridis, Th. Rapis, J. Dimitrakopoulos Oncology: K. Antoniadis, A. Rapidis, N. Papadogeorgakis Orthognathic and Facial Esthetic Surgery: E. Vairaktaris, E. Karabouta, P. Hatzimanolis Dentoalveolar Surgery: A. Patrikiou, M. Bosinakou, K. Marti Oral Pathology: G. Kayiavis, S. Papanikolaou, A. Sklavounou Traumatology: J. Iatrou, E. Eleftheriadis, G. Ralis Executive Council of the Hellenic Association for Oral and Maxillofacial Surgery ( ) D. Karakasis, President N. Lazaridis, First Vice President C. Skouteris, Second Vice President G. Ralis, Secretary General P. Xatzimanolis, Special Secretary S. Gavril, Treasurer El. Vairaktaris, Member I. Iatrou, Member G. Panos, Member Proof - reading A. Sika Phototypesetting «Photoplegma» Tel.: , Fax: Printing: Graphic Arts - N. Domprits, Tel.: , Advertising - Public relations M. J. Paxinos, Tel.: , Production - Promotion MEDICON Ltd D. Plakentias Str., Athens 5 23 Tel.: , Fax: Annual Subscription Rates Greece: 4 Other Countries: 60 U.S. Dollars Hospitals, Health Centers, Scientific Societies: 53 Contents Maxillofacial and Neck Infections of Odontogenic Origin. Clinicostatistical Study of 822 Cases (Experience of the Years ). ZouloumisL., GanasS., Tsamis X., Lazaridis Ν 69 Dentofacial Deformities. Our Experience from the Management of 42 Cases. Hatzimanolis P.I., Konsolaki E., Romanos G., Ganasouli D 85 Prognosis of Parmanent Teeth in the Line of Mandibular Fractures. Statistical Analysis. Kyzas P., Pisiaras Ant, Eleftheriades E., Skouteris Chr., Angelopoulos Ang 98 Osteosarcoma of the Jaws. Clinical Study. Mangoudi D., Tilaveridis L, Lazaridis N., Karakasis D. 208 Juvenile Chronic Arthritis. Systemic-Onset or Still's Disease. A Case Report With Temporomandibular Joint Destruction. Papagrigorakis M.J., Gisakis I.G., Amfilohiou Α., PetroulakisA., KamberosS 26 Reasons for Inferior Alveolar Nerve's Block Anesthesia Failure. II. Technical Errors. Kolomvos N., KamberosS., Angelopoulos A 225 Residents' Column 237 Current Literature - Abstracts 238 Association News - Announcements 242

4 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 4(3): 69-84, Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Στοματοτραχηλοπροσωπικές Λοιμώξεις Οδοντογενούς Αιτιολογίας. Κλινικοστατιστική Μελέτη και Εμπειρία των Ετών (822 Περιπτώσεις). Ζονλούμης Λ., ΓκανάςΣ. 2, ΤσάμηςΧ. 2, Λαζαρίδης Ν. 3 Από το εργαστήριο Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής του Οδοντιατρικού Τμήματος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Πανεπιστημιακή Κλινική της Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής του Γενικού Περιφερειακού Νοσοκομείου «Γ. Παπανικολάου». (Διευθυντής: Καθηγητής Δ. Καρακάσης). ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι λοιμώξεις οδοντογενούς αιτιολογίας αποτελούν συχνές παθήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο κλινικός οδοντίατρος. Αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως μπορεί να αποτελέσουν κίνδυνο ακόμα και για τη ζωή του ασθενούς. Στπν εργασία αυτή παρουσιάζεται μια κλινικοστατιστική εμλέτη των οδοντογενών λοιμώξεων για τα έτπ Την περίοδο αυτή στην Κλινική της Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής του Γενικού Περιφερειακού Νοσοκομείου «Γ. Παπανικολάου» αντιμετωπίσαμε 822 ασθενείς με λοιμώξεις οδοντογενούς αιτιολογίας. Γίνεται λοιπόν φανερό από αυτή, ότι τα συχνότερα εμπλεκόμενα δόντια είναι τα οπίσθια της κάτω γνάθου και το συχνότερα εμπλεκόμενο διάστημα είναι το παρειακό. Επίσης, σε ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών υπήρχε επέκταση της λοίμωξης σε περισσότερα του ενός διαστήματα. Τέλος, οι 97 ασθενείς κρίθηκε αναγκαίο να εισαχθούν στην κλινική για νοσηλεία και συστηματικότερη αντιμετώπιση. Ταυτόχρονα, επιχειρείται μια αναφορά στη μικροβιολογία των λοιμώξεων αυτών, από την οποία γίνεται φανερό ότι στο μεγαλύτερο ποσοστό υπεύθυνοι είναι τόσο τα αερόβια όσο και τα αναερόβια βακτήρια (μεικτές λοιμώξεις). Όσον αφορά τη θεραπευτική αντιμετώπιση των οδοντογενών λοιμώξεων, τόσο από το θεραπευτικό πρωτόκολλο της κλινικής μας, όσο και από τη διεθνή βιβλιογραφία, αυτή περιλαμβάνει: α) τη σχέση και παροχέτευση του αποστήματος, β) την άρση του αιτίου (πιθανή εξαγωγή ή ενδοδοντική θεραπεία και γ) τη χορήγηση της ενδεικνυόμενης για την περίπτωση φαρμακευτικής αγωγής. Όμως, σε περίπτωση στην οποία η λοίμωξη δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, αυτή μπορεί να επεκταθεί είτε προς τον εγκέφαλο, είτε προς τον τράχηλο ή το θώρακα (ανάλογα με το υπεύθυνο δόντι) και να απειλήσει ακόμα και τη ζωή του ασθενή. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι περισσότερες λοιμώξεις στη σιοματογναθοπροσωπική χώρα είναι οδονιογενούς προέλευσης και κατά κύριο λόγο αφορούν τους περιακρορριζικούς ή τους περιοδοντικούς ιστούς. Είτε είναι στην οξεία,. Επίκουρος καθηγητής. 2. Οδοντίατρος. 3. Καθηγητής. Λέξεις Kλειδιά: Τραχηλοπροσωπικά διαστήματα, Οδοντογενείς λοιμώξεις, Επέκταση, Επικινδυνότητα. την υποξεία, ή τη χρόνια φάση τους, προκαλούν την αντίδραση των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού και κατά συνέπεια φλεγμονή. Η είσοδος των μικροβίων μπορεί να γίνει είτε μέσα από ένα σηπτικό ριζικό σωλήνα, λόγω τερηδόνας ή κατάγματος του δοντιού, είτε μέσω της ουλοδοντικής σχισμής και να επεκταθεί σιους περιακρορριζικούς ιστούς. Από εκεί η επέκταση της λοίμωξης μπορεί να γίνει αφενός κατά συνέχει ιστού ή από φυσιολογικούς πόρους-κοιλότητες, αφετέρου μέσω αιμοφόρων αγγείων (αιματογενώς) ή λεμφαγγείων (λεμφογενώς) (Ariji και συν. 2002). Η λοίμωξη από

5 70 ΣΤΟΜΑΤΟΤΡΑΧΗΛΟΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΔΟΝΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ τη στιγμή που εξέρχεται από το ριζικό σωλήνα, μέσω των περιακρορριζικών ιστών, προσβάλει αρχικά τον οστίτη ιστό του φατνιακού οστού και χαρακτηρίζεται ως ενδοστικό απόστημα. Επεκτεινόμενη μέσω της οδού μικρότερης αντίστασης, μεταβάλλεται σε υπσπεριοριστικό αρχικά και εξερχόμενη του οστού, σε υποβλεννογόνιο. Τελικά μπορεί να φτάσει σε υποδόριο απόστημα, οπότε γίνεται εμφανές με απλή παρατήρηση. Βέβαια, εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι τραχηλοπροσωπικές λοιμώξεις μπορεί να δημιουργηθούν και μετά από επιμόλυνση κύστεων, τραυμάτων, καταγμάτων καθώς και από δοθιήνες (Καρακάσης 986). Η αιτιολογία των οδοντογενών λοιμώξεων είναι καθαρά μικροβιακή, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, χωρίς να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι η εξέλιξη της βλάβης εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, από την άμυνα του οργανισμού. Τα συνηθέστερα απομονούμενα μικρόβια είναι Gram+ κόκκοι με προεξάρχοντες τους στρεπτόκοκκους, τους σταφυλόκοκκους και άλλα Gram + βακτήρια (διφθεροειδή), καθώς και Gram- βακτήρια (εϊκενέλλα, κλεμπσιέλλα) (Storoe και συν. 200, Kuriyama και συν. 2000). Με βάση τη μέχρι σήμερα γνώση της μικροβιολογίας των οδοντογενών λοιμώξεων πρέπει να σημειωθεί ότι σημαντική είναι η διαφοροδιάγνωση των σταδίων επέκτασης της λοίμωξης, αλλά κυρίως σημασία έχει η πρόληψη και όπου αυτή δεν είναι εφικτή, η θεραπεία και η αντιμετώπιση της βλάβης σε όσο το δυνατόν αρχικότερα στάδια. Η μέχρι σήμερα θεραπευτική αντιμετώπιση των οδοντογενών λοιμώξεων είναι τριπλή και αποτελείται από τη σχάση και παροχέτευση του αποστήματος, την άρση του αιτίου (ενδοδοντική θεραπεία, εξαγωγή του υπευθύνου δοντιού και τη χορήγηση αντιμικροβιακής χημειοθεραπείας δραστικής τόσο απέναντι στα αερόβια όσο και στα αναερόβια μικρόβια (Wynn και συν. 200, Καρακάσης 986). Αν η αντιμετώπιση δεν γίνει άμεσα, όπως προαναφέρθηκε, η λοίμωξη θα επεκταθεί σε κάποιο μυοπεριτοναϊκό διάστημα και ακολούθως θα προσβάλλει και τα γειτονικά. Πολλές φορές όμως, είτε λόγω αμέλειας του ασθενούς, είτε του ίδιου του γιατρού, μια βλάβη προερχόμενη από την άνω γνάθο (π.χ. κυνικού βόθρου) μπορεί να επεκταθεί μέσω της οφθαλμικής φλέβας στον εγκέφαλο και να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα, μέχρι και θάνατο (Τηλαβερίδης και συν. 996, Curson και συν. 200, Wang και συν. 2002), αντίστοιχα μια βλάβη προερχόμενη από κάποιο δόντι της κάτω γνάθου μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή της γλωττίδας, ασφυκτικά φαινόμενα, επέκταση στο μεσοθωράκιο και περικαρδίτιδα, καταστάσεις που αντιμετωπίζονται δύσκολα και χρειάζονται τη συνδρομή άλλων ειδικοτήτων (θωρακοχειρούργος) απειλώντας άμεσα τη ζωή του αρρώστου (Green και συν. 200, Ιορδανίδης και συν 996, Garatea- Grelgo και Gay-Escoda 99). Αρκετά συχνά τυγχάνει να γίνονται αντιληπτές στην κοινή γνώμη περιπτώσεις θανάτων ατόμων, λόγω κάποιας λοίμωξης οδοντογενούς αιτιολογίας, προκαλώντας εύλογα τον πανικό. ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΔΟΝΤΟΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Οι οδοντογενείς λοιμώξεις προκαλούνται από μικρόβια της φυσιολογικής χλωρίδας του στόματος, στα οποία περιλαμβάνονται αναερόβιοι και αερόβιοι Gram + κόκκοι και Gram - αναερόβια βακτηρίδια. Σε αντίθεση με την αντίληψη που επικρατούσε στο παρελθόν ότι οι οδοντογενείς λοιμώξεις ήταν κυρίως από αερόβιους μικροοργανισμούς, σήμερα έχει αποδειχθεί ότι το 65-70% των οδοντογενών λοιμώξεων είναι μεικτές, δηλαδή ενοχοποιούνται και αερόβιοι και αναερόβιοι μικροοργανισμοί. Το 25-30% είναι αναερόβιες λοιμώξεις και μόνο το 5% είναι καθαρά αερόβιες (Baker και Fotos 994). Από τους αερόβιους μικροοργανισμούς, συχνότερα απαντώνται οι στρεπτόκοκκοι (70%), σταφυλόκοκκοι (6%) και ποικίλοι άλλοι μικροοργανισμοί (%). Σπάνια απαντώνται βακτήρια όπως ο στρεπτόκοκκος D, είδη ναϊσέριας, κορυνοβακτηρίδια και διάφορα είδη αιμόφιλου. Τα συχνότερα απαντώμενα αναερόβια μικρόβια στις οδοντογενείς λοιμώξεις είναι: α) Gram + (αναερόβιοι στρεπτόκοκκοι, πεπτοστρεπτόκοκκοι, πεπτόκοκκοι) σε ποσοστό %, β) Gram + βακτήρια σε ποσοστό 5% των αναερόβιων μικροβίων και γ) Gram- αναερόβια βακτήρια σε ποσοστό 2%. Το 34% των αναερόβιων Gram- Βακτηριδίων είναι bacteroides και το 3% fusobacterium (Morcillo και συν. 996, Lee 993, Baker και Fotos 994) (Πίνακας ). Τα συνηθέστερα εμπλεκόμενα μικρόβια είναι Gram + κόκκοι. Οι σταφυλόκοκκοι (κυρίως χρυσίζο- ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

6 Λ. ΖΟΥΛΟΥΜΗΣ και συν. 7 Πίνακας. Κυριότερα μικρόβια υπεύθυνα για τις λοιμώξεις οδοντογενούς. Gram -I- κόκκοι άλλα Gram + βακτήρια Gram - αναερόβια κ.α. Gram - βακτήρια α-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος χρυσίζων σταφυλόκκος πεπτοστρεπτόκοκκος διφθεροειδές ακτινομύκητας βακτηριοειδή (εϊκενέλλα, κλεμπσιέλλα) πρεβοτέλλα ναϊσέρια ντες) προκαλούν κυρίως εντοπισμένες λοιμώξεις, περικεχαρακωμένες, που χαρακτηρίζονται από ταχεία νέκρωση με διαπύηση και σχηματισμό παχύρρευστου πύου. Η περιχαράκωση της λοίμωξης οφείλεται στην παραγωγή πηκτάσης (από τους πηκτάση + σταφυλόκοκκους). Σε περίπτωση επιμόλυνσης εγχειρητικών τραυμάτων σε νοσηλευόμενους ασθενείς, οι λοιμώξεις είναι πιο εκτεταμένες και μπορεί να προκαλέσουν πυαιμίες και σηψαιμικές καταστάσεις. Οι στρεπτόκοκκοι (κυρίως β-αιμολυτικοί) είναι περισσότερο επιθετικοί σε σχέση με τους σταφυλόκοκκους, χάρη στην παραγωγή υαλουρονιδάσης, και δίνουν πιο εκτεταμένες λοιμώξεις και μικροβιαιμίες. Μπορεί να οδηγήσουν στην ανάπτυξη ενδοκαρδίτιδας (κυρίως σε ασθενείς με βαλβιδοπάθεια) και σπειραματονεφρίτιδας. Ο streptococcus pyogenus είναι το κύριο αίτιο της κυτταρίτιδας. Από τα παθογόνα αναερόβια, συνήθως απομονώνονται βακτηριοειδή (και σε ενδο-πέριο βλάβες) ενώ οι πεπτοστρεπτόκοκκοι αναπτύσσονται συχνά στον ριζικό σωλήνα και δημιουργούν πυώδεις και γαγγραινώδεις βλάβες. Στη σύγχρονη βιβλιογραφία, πολύ συχνά, αναφέρετια και η απομόνωση της πρεβοτέλλα (Kuriyama και συν. 2000, Storoe και συν. 200, Καρακάσης 986). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπτώσεις ακτινομυκητίασης (την τριετία αντιμετωπίστηκαν τρεις περιπτώσεις), που οφείλονται στον ακτινομύκητα Israeli. Αυτός προϋπάρχει στη χλωρίδα του στόματος, αλλά κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη λοίμωξης (ακτνομυκητίαση). Αυτό χαρακτηρίζεται από την επιμονή των συμπτωμάτων, παρά τη θεραπεία, και γι' αυτό απαιτείται καλλιέργεια πύου, για ανακάλυψη του Α. Israeli. Αξίζει να σημειωθεί ότι στις περισσότερες πρόσφατες έρευνες ο αριθμός των αναερόβιων μικροοργανισμών που εντοπίζονται είναι σχεδόν διπλάσιος από τους αντίστοιχους αερόβιους (Storoe και συν. 200). ΚΛΙΝΙΚΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ο σκοπός της μελέτης αυτής είναι να καταδειχθεί πρώτον, ο μεγάλος αριθμός των ασθενών με οδοντογενείς λοιμώξεις, που προσέρχονται συην κλινική μας για αντιμετώπιση, παρά την ευρεία διάδοση των αντιβιοτικών. Δεύτερον, η αποτυχία πολλές φορές της αντιμετώπισης τέτοιων περιστατικών από τον κλινικό οδοντίατρο, είτε από έλλειψη γνώσεων της μικροβιολογίας των οδοντογενών λοιμώξεων και των σύγχρονων θεραπευτικών σχημάτων, που απαιτούνται για την αντιμετώπιση τους, είτε από αμέλεια των ίδιων των ασθενών, αγνοώντας πολλές φορές την επικινδυνότητα τους. Τρίτον, η κατάλληλη αντιμετώπιση όλων αυτών των ασθενών με ένα σύγχρονο πρωτόκολλο θεραπευτικών σχημάτων και χειρουργικών χειρισμών, που έχουν κατατάξει την κλινική μας σε ένα υψηλό επίπεδο, σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα, στην αντιμετώπιση των οδοντογενών λοιμώξεων. Τα έτη αντιμετωπίσαμε στη Γναθοχειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου Παπανικολάου 822 περιπτώσεις οδοντογενών λοιμώξεων (Πίνακας 2). Όπως φαίνεται και από τον πίνακα τα συχνότερα εμπλεκόμενα δόντια είναι τα οπίσθια της κάτω γνάθου, ενώ ακολουθούν τα οπίσθια της άνω. Αξιοσημείωτη είναι η εμπλοκή των σωφρονιστήρων της κάτω γνάθου, κυρίως λόγω της αδυναμίας επαρκούς καθαρισμού από τους ασθενείς. Από τα εμπλεκόμενα δόντια, τα τρία ήταν νεογιλοί γομφίοι (δύο της ΤΟΜΟΣ 4, No 3, 2003

7 72 ΣΤΟΜΑΤΟΤΡΑΧΗΛΟΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΔΟΝΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ κάτω γνάθου και ένας της άνω). Το 36,43% των λοιμώξεων ήταν ενδοοσπκές, ενώ το 60,7% επεκτάθηκε σε κάποιο μυοπεριτοναϊκό διάστημα (ένα ή περισσότερα). Επίσης, το 3,4% δημιούργησε ένδο - εξωσιοματικά συρίγγια, που καταδεικνύουν χρονιότητα της λοίμωξης (Πίνακας 3). Από τις λοιμώξεις που εξελίχθηκαν σε υποβλεννογόνιες ή υποδόριες, το 86,85% αναπτύχθηκε σε ένα διάστημα, ενώ το 3,5% εμπλέκει δύο ή περισσότερα μυοπεριτοναϊκά διαστήματα της τραχηλοπροσωπικής περιοχής (Πίνακας 4). Τα συχνότερα εμπλεκόμενα διαστήματα είναι το παρειακό, ενώ ακολουθούν σε συχνότητα το υπογνάθιο και το υπογενείδιο. Αμελητέα δε μπορεί να χαρακτηριστεί και η εμφάνιση λοίμωξης στον κυνικό βόθρο ή στην υπερώα. Σ' αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι για θεραπεία προσήλθαν και έντεκα ασθενείς με λουδοβίκειο κυνάνχη, στην οποία εμπλέκονται αμφοτερόπλευρα το υπογνάθιο και το υπογλώσσιο διάστημα καθώς και το υπογενείδιο. Επίσης, δύο ασθενείς εμφάνιζαν τα συμπτώματα του διάχυτου φλέγμωνα (κυτταρίτιδα), κατάσταση αρκετά επικίνδυνη για τη ζωή του αρρώστου, λόγω της επιθετικότητας της λοίμωξης. Παρ' όλο που και οι δύο καταστάσεις εμπλέκουν περισσότερα του ενός διαστήματα, αναφέρονται καθαρά για λόγους κατηγοριοποίησης στα απλά αποστήματα (Πίνακας 5), (Εικ. έως ). Στις περιπτώσεις που εμπλέκονταν περισσότερα του ενός διαστήματα, πιο συχνός ήταν ο συνδυασμός του παρειακού με το υπογνάθιο διάστημα και ακολουθούν το υπογνάθιο με το υπογενείδιο. Σε περίπτωση τριπλής εμπλοκής, πιο συχνά εμφανίζεται λοίμωξη στο υπογνάθιο υπογλώσιο και το παραφαρυγγικό διάστημα (Πίνακας 6). Από τις 822 περιπτώσεις που προσήλθαν για εξέταση και αντιμετώπιση, οι 97 (24%) κρίθηκε αναγκαίο να εισαχθούν στο νοσοκομείο για παρακολούθηση και θεραπεία, ενώ οι υπόλοιποι 625 (76%) ήταν περιπατητικοί ασθενείς και αντιμετωπίστηκαν Πίνακας 2. Συχνότητα υπεύθυνων δοντιών. Ομάδα δοντιών Αριθμός Ποσοστό % Οπίσθια άνω Σωφρονιστήρες άνω Πρόσθια άνω Οπίσθια κάτω Σωφρονιστήρες κάτω Πρόσθια κάτω , 3,9 9,9 35,85 6,8 9,45 Σύνολο Πίνακας 3. Συχνότητα κατηγοριών λοιμώξεων. Κατηγορίες λοιμώξεων Ενδοστικό Υποβλεννογόνιο Με συρίγγιο Σύνολο Αριθμός Ποσοστό % 36,43 60,7 3,4 00 Πίνακας 4. Επέκταση σε ένα ή περισσότερα διαστήματα. Αριθμός Εμπλοκή ενός διαστήματος 46 Εμπλοκή πολλαπλών διαστημάτων 63 Ποσοστό % 86,85% 3,5% ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

8 Λ. ΖΟΥΛΟΥΜΗΣ και συν. 73 Πίνακας 5. Συχνότητα εμπλοκής των διαφόρων διαστημάτων. Α/Α Αποστήματα Αριθμός Ποσοστό % Παρειακό Υπογνάθιο Υπογενείδιο Κυνικού βόθρου (Κυνοδοντικό) Υπερώιο Προσιομιακό Ουλοπαρειακής αύλακας Πτερυγογναθιαίο Παραφαρυγγικό Ιγμόρειου άντρου (Ιγμορίτιδα) Άνω χείλους Υπομασητήριο Κροταφικό Τραχηλοπροσωπικό (Γενικό) Τραχηλικό Υπογλώσσιο Κάτω Γνάθου Γενειακό Ρινοχειλικό (Άνω χείλους - Ρινοχειλικής αύλακας) Οφθαλμού Μετωπιαίο Κάτω βλεφάρου Περικογχικό οίδημα Παραγναθικό Γλωσσικό Υποκροτάφιο Υποκονδυλικό Εδάφους στόματος Τομικού πόρου Πρόσθιο τραχηλικό Κλάδου κάτω γνάθου Μαλακής Υπερώας Υποκόγχιο Ρινοφαρυγγικό Συγχειλίας Λουδοβίκειος Κυνάνχη Κυτταρίτιδα Περιοδοντικό Γλωσσικών ούλων Παρειακών ούλων Ενδοπεριοδοντικό Οδοντοφατνιακό (Οδοντογενής λοίμωξη) Ακρορριζική αλλοίωση Συρίγγιο Στοματορρινικό συρίγγιο Σύνολα ΤΟΜΟΣ 4, No 3,

9 74 ΣΤΟΜΑΤΟΤΡΑΧΗΛΟΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΔΟΝΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ. Εικ. 3: Παρειακό απόστημα σε πλάγια απεικόνιση. Εικ. : Κλινική εικόνα παραφαρυγγικούαποστήματος ενδοστοματικά. Εικ. 4: Γλωσσικό απόστημα. Εικ. 2: Κλινική εικόνα παρειακού αποστήματος σε κατά πρόσωπο απεικόνιση. Εικ. 5: Κροταφικό απόστημα. ανάλογα (Πίνακας 7). Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί και η αντιμετώπιση οδοντσγενών λοιμώξεων που αναπτύχθηκαν σε υπόβαθρο άλλων συστηματικών νόσων ή εγκυμονσύνης ή ακτινοβολίας, που επιβαρύνουν την πρόγνωση και επιβάλλουν πιο συστηματική και προσεκτική αντιμετώπιση. Πιο συγκεκριμένα, αντιμετωπίσθηκαν ένα περιστατικό οδοντογενούς ιγμορίτιδας σε ασθενή που εμφάνιζε νεφροπάθεια, τρία περιστατικά οδοντοφατνιακών αποστημάτων σε διαβητικούς ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

10 Λ. ΖΟΥΛΟΥΜΗΣ και συν. 75 Εικ. 6: Απόστημα της βάσης του άνω χείλους. Εικ. 9: Υπογενείδιο απόστημα. Εικ. 7: Υπογνάθιο απόστημα. Εικ. 0: Διάχυτη φλεγμονή (κυτταρίτιδα) από κυνόδοντα της άνω γνάθου. Εικ. 8: Γενειακό απόστημα. Εικ. : Οίδημα βλεφάρων από λοίμωξη κυνοδοντικού βόθρου. ασθενείς, δύο περιστατικά σε πάσχοντες από χρόνια μυελογενή λευχαιμία και ένα σε ασθενή που έπασχε από ιδιοπαθή θρομβοπενική πορφύρα. Επιπλέον, αντιμετωπίστηκε υπογνάθιο οδοντογενές απόστημα σε έδαφος ακτινοδολημένης περιοχής, λόγω καρκίνου, καθώς και εκτεταμένη οδοντογενής λοίμωξη του υπογνάθιου, του υπογενείδιου και του παραφαρυγγικού διαστήματος σε έγκυο ασθενή. ΤΟΜΟΣ 4, No 3,2003

11 76 ΣΤΟΜΑΤΟΤΡΑΧΗΛΟΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΔΟΝΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ Πίνακας 6. Συχνότητα εμπλοκής των διαφόρων διαστημάτων όταν η λοίμωξη επεκτείνεται σε περισσότερα διαστήματα. Α/Α Αποστήματα Αριθμός Ποσοστό % Παρειακό - Υπογνάθιο Υπογνάθιο - Υπογενείδιο Παρειακό - Κυνικό 4 4 Υπογνάθιο - Υπογλώσσιο Υπογλώσσιο - Υπογενείδιο Παρειακό - Προστομιακό Υπογνάθιο - Υπογλώσσιο - Παραφαρυγγικό Υπογνάθιο - Παραφαρυγγικό Κυνικό - Άνω χείλους Υπογενείδιο - Πλαγιοφαρυγγικό Πτερυγογναθιαίο - Παραφαρυγγικό Κροταφικό - Υποκροτάφιο Κροταφικό - Παρειακό Υπογνάθιο - Υπομασητήριο Παριεακό - Υπογνάθιο - Περυγογναθιαίο Υπογνάθιο - Παραφαρυγγικό - Παρειακό Υπογνάθιο - Υποκροτάφιο - Πτερυγογνάθικο Υπογνάθιο - Υπογενείδιο - Τραχηλικό Υπογνάθιο - Βάσης τραχήλου Υπομασητήριο - Παραφαρυγγικό Υπομασητήριο - Πτερυγογναθιαίο Παρειακό - Υπομασητήριο Προστομιακό - Κυνικού βόθρου Υποκόγχιο - Κυνικού Βόθρου Υπογνάθιο - Υπογενείδιο - Πτερυγογνάθ Σύνολα Πίνακας 7. Αναγκαιότητα για αντιμετώπιση με εισαγωγή στο νοσοκομείο. Αριθμός Ποσοστό % Περιπατητικοί ασθενείς Νοσηλευόμενοι ασθενείς % 24% ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στη Γναθοχειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου Παπανικολάου το θεραπευτικό πρωτόκολλο κάποιου ασθενή με οδοντογενή λοίμωξη περιλαμβάνει τη σχάση και παροχέτευση του αποστήματος, την άρση του αιτίου και τη φαρμακευτική αντιμετώπιση. Σε μικρά ενδοοσπκά αποστήματα η παροχέτευση μπορεί να γίνει μέσα από το ριζικό σωλήνα, αφού προηγηθεί απόφραξη αυτού με τη βοήθεια κάποιου μικροεργαλείου. Αντίθετα, σε υποδόρια αποστήματα είναι αναγκαία η σχάση, αρκεί αυτό να έχει σχηματιστεί (κάτι που φαίνεται από το αν κλυδάζει). Η σχάση πραγατοποιείται με τη βοήθεια ενός οξύαιχμου νυστεριού, αφού το χειρουργικό πεδίο καθαρισθεί με τη βοήθεια ιωδιούχου ποβιδόνης και γίνει τοπικά αναισθησία, περιφερικά του αποστήματος. Αν η επέμβαση μπορεί να γίνει ενδοστοματικά, αυτό προτιμάται λόγω της ταχύτερης επούλωσης του τραύματος και της μη δημιουργίας αντιαισθητικής ουλής. Διαφορετικά, η εξωστοματική σχάση καλό είναι να γίνει στο σημείο εντονότερου κλυδασμού κατά μήκος των γραμμών του προσώπου. Ιδιαίτερη προσοχή κατά την τομή απαιτείται ώστε να μην τρωθούν ζωτικά αγγεία και νεύρα της περιοχής. Μετά την τομή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια κλειστή αιμοστατική ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

12 Λ. ΖΟΥΛΟΥΜΗΣ και συν. 77 Εικ. 2: Παρακέντηση πύου από υπογλώσσιο απόστημα για καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα. Εικ. 5: Ενδοστοματική - εξωστοματική σχάση και παροχέτευση. Εικ. 3: Λήψη φλεγμονώδους υλικού από χρόνιο υπογενείδιο απόστημα για καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα. Εικ. 6: Τομή ενδοστοματική για παροχέτευση παραφαρυγγικού αποστήματος. Εικ. 4: Ελαστικός σωλήνας παροχέτευσης με οπές για αποφυγή απόφραξης από βύσμα πύου. λαβίδα η οποία ωθείται στην κοιλότητα με κλεισιά τα σκέλη και αφού διανοιχτεί αφαιρείται (μέθοδος hilton). Τέλος, επιβάλλεται να τοποθετηθεί ως αγωγός παροχέτευσης πλαστικό σωληνάκι που σταθεροποιείται με ράμματα. Ταυτόχρονα, πρέπει να πάψει να υφίσταται το αίτιο της λοίμωξης και η δίοδος των μικροβίων προς την αποσιηματική κοιλότητα. Έτσι, είτε γίνεται ενδοδοντική θεραπεία στο υπεύθυνο δόντι και ο ριζικός σωλήνας (αφού ολοκληρωθεί η παροχέτευση του πύου) εμφράσσεται ερμητικά, είτε γίνεται εξαγωγή του υπεύθυνου δοντιού. Η εξαγωγή μπορεί να γίνει είτε εν θερμώ αν αυτό απαιτείται και είναι εφικτό, είτε μετά την αποδρομή των έντονων ΤΟΜΟΣ 4, No

13 78 ΣΤΟΜΑΤΟΤΡΑΧΗΛΟΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΔΟΝΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΙΤΙΟΛΟΠΑΣ Εικ. 20: Κατά τη διάρκεια παροχέτευσης με λαβίδα. Εικ. 7: Ενδοστοματική παροχέτευση με λαβίδα παραφαρυγγτκού αποστήματος. Εικ. 2: Τοποθέτηση δύο σωληνίσκων για παροχέτευση σε εκτεταμένο υπογνάθιο - παραφαρυγγικό απόστημα. Εικ. 8: Σχάση και παροχέτευση γλωσσικού αποστήματος. Εικ. 9: Θέση τομής για σχάση υπογνάθιου αποστήματος. συμπτωμάτων της φλεγμονής (το συνηθέστερο) (Flynn 2000, Καρακάσης 986) (Εικ. 4 έως 2). Εκτός των παραπάνω βέβαια, λόγω της μικροβιακής αιτιολογίας των λοιμώξεων (εξ ορισμού) απαραίτητη θεωρείται και η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής, η οποία αφ' ενός θα εμποδίσει την επέκταση της βλάβης και αφ' ετέρου θα βελτιώσει την κλινική εικόνα του ασθενούς. Στην κλινική μας, σύμφωνα και με τα διεθνή δεδομένα, χρησιμοποιείται συγκεκριμένο πρωτόκολλο φαρμακευτικής αντιμετώπισης των τραχηλοπροσωπικών λοιμώξεων οδοντογενούς αιτιολογίας, τόσο για τους περιπατητικούς ασθενείς όσο και για τους νοσηλευόμενους. Διαφέρει μόνο ως προς την οδό χορήγησης και βέβαια διαφοροποιείται σε επιμονή των συμπτωμάτων και σε κίνδυνο επέκτασης σε γειτονικές περιοχές (θώρακα-εγκέφαλο) με υψηλό βαθμό επικινδυνότητας για τη ζωή του ασθενή. Έτσι, το σχήμα των αντιβιοτικών που συνήθως ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

14 Λ. ΖΟΥΛΟΥΜΗΣ και συν. 79 καλύπτει ευρύ φάσμα αερόβιων και αναερόβιων μικροοργανισμών είναι η αμοξυκιλλίνη, με ή χωρίς κλαβουλονικό οξύ (Amoxil, Augmentin), σε συνδυασμό με μετρονιδαζόλη (Flagyl, Colpocid). Για τους περιπατητικούς ασθενείς η οδός χορήγησης είναι από το στόμα (per os) ή ενδομυϊκά (i.m.). Για τους ασθενείς που νοσηλεύονται στην κλινική μας η οδός χορήγησης είναι ενδοφλέβια (i.v.). Επίσης, σα μονοθεραπεία που καλύπτει το φάσμα των υπεύθυνων μικροβίων των τραχηλοπροσωπικών λοιμώξεων χορηγείται η γλυνταμυκίνη (Dalacin C) από το στόμα, ενδομυϊκά ή ενδοφλέβια ανάλογα με την περίπτωση. Σε περίπτωση όμως όπου η λοίμωξη δεν ελέγχεται με τα παραπάνω σχήματα θεραπείας και ο βαθμός επικινδυνότητας είναι μεγάλος για τη ζωή του ασθενούς από την επέκταση σε ζωτικά όργανα (εγκέφαλος-θώρακας), τότε το σχήμα επεκτείνεται με τη χορήγηση επιπλέον μιας αμινογλυκοσίδης (Nebcin, Neetromycin, Briklin), ή με μια κεφαλοσπορίνη γ' γενεάς. Τελευταία, έχουν χρησιμοποιηθεί και οι κινολόνες β' γενεάς (Ciproxin, Ufexil) για την περίπτωση σηψαιμίας, βακτηριαιμίας, σε ασθενείς που νοσηλεύονται στη Μ.Ε.Θ., καθώς και για χορήγηση από το στόμα σε χρόνιες οστεομυελίτιδες. Επίσης, σαν μονοθεραπεία χορηγούμε τελευταία και την τικαρκιλλίνη με κλαβουλονικό οξύ (Timentin) σε ενδοφλέβια χορήγηση για την αντιμετώπιση των τραχηλοπροσωπικών λοιμώξεων σε νοσηλευόμενους ασθενείς, καλύπτοντας ένα ευρύ αντιμικροβιακό φάσμα (Πίνακας 8). Η επιλογή του αντιβιοτικού γίνεται είτε εμπειρικά, όπως συμβαίνει στην καθημερινή πράξη, είτε με τη βοήθεια του αντιβιογράμματος. Αντιβιόγραμμα απαιτείται σε περίπτωση επιμονής λοιμώξεων (π.χ. ακτινομυκητίαση), ενώ καλλιέργεια των μικροβίων μπορεί να γίνει άμεσα μετά τη λήψη πύου, που ακολουθεί την παροχέτευση του αποστήματος. Αν δε συμβεί αυτό, λαμβάνουμε πύο είτε με αναρρόφηση, είτε με τη βοήθεια βαμβακοφόρου στειλεού (Εικ. 2, 3). Αντιβίωση χορηγείται τουλάχιστον για 5-7 ημέρες, μιας και οι 2 πρώτες είναι αναγκαίες για την επίτευξη της απαραίτητης συγκέντρωσης αντιβιοτικού στο αίμα, οι 2 επόμενες για ύφεση των κλινικών σημείων και οι 2-3 τελευταίες για πλήρη εξάλλειψη των σημείων της λοίμωξης, δηλαδή του πύου και του τρισμού. Ο έλεγχος της πορείας της λοίμωξης και της ανταπόκρισης του ασθενούς στη φαρμακευτική αγωγή γίνεται με την παρακολούθηση του οιδήματος, του τρισμού (αν υπάρχει), της εκροής πύου, της γενικής κατάστασης του ασθενούς, της πυρετικής του κίνησης, καθώς και της αιματολογικής εικόνας. Η αιματολογική εικόνα και πιο συγκεκριμένα ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων δεν αξιολογείται τόσο αναφορικά με τη βαρύτητα της λοίμωξης, όσο για να παρακολουθήσουμε την ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή (Peters και συν. 996). Σε περίπτωση ακτινομυκητίασης, αρχικά χορηγείται εμπειρικά αντιβίωση, μέχρι την πραγματοποίηση του αντιβιογράμματος, που μπορεί να καθυστερήσει μέχρι και 72 ώρες, λόγω της δυσκολίας στην καλλιέργεια του Α. Israeli. Η ενδεικνυόμενη θεραπευτική αγωγή (βάση αντιβιογράμματος) πρέπει να χορηγηθεί μακροχρόνια για να επιτευχθεί πλήρη ίαση. Αρκετά συχνά, εμφανίζονται μικρόβια που είναι Πίνακας 8. Κυριότερα σχήματα χορηγούμενης φαρμακευτικής αγωγής. Θεραπεία πρώτης γραμμής: Αμοξυκιλλίνη με ή χωρίς κλαβουλονικό οξύ (Amoxil, Augmentin) και μετρονιδαζόλη (Flagyl, Colpocid). Εναλλακτική θεραπεία πρώτης γραμμής: Γλυνταμυκίνη (Dalacin-C). Αν δεν ελέγχεται η λοίμωξη: Τριπλό σχήμα: Αμοξυκιλλίνη με ή χωρίς κλαβουνικό οξύ (Amoxil, Augmentin), μετρονιδαζόλη (Flagyl, Colpocid) και αμινογλυκοσίδη (Nebcin, Netromycin, Briklin) ή κεφαλοσπορίνη γ' γενεάς (Solvetam, Rocephin). Εναλλακτική τα τελευταία χρόνια: Τικαρκιλλίνη με κλαβουνικό οξύ (Timentim). ΤΟΜΟΣ 4, No 3, 2003

15 80 ΣΤΟΜΑΤΟΤΡΑΧΗΛΟΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΔΟΝΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ ανθεκτικά στα αντιβιοτικά. Ο Neu το 992 αναφέρει ότι «τα βακτήρια είναι πιο έξυπνα από τους ανθρώπους». Έτσι, κυρίως οι σταφυλόκοκκοι από τα Gram+ και οι κλεμπσιέλλες από τα Gram- εμφανίζονται ανθεκτικοί σε ένα ή περισσότερα αντιβιοτικά, κάτι που αφενός καθιστά απαραίτητη την πραγματοποίηση του αντιβιογράματος και αφετέρου καταδεικνύει τις αρνητικές συνέπειες της υπερκατανάλωσης φαρμάκων που διακρίνει την εποχή μας (Kuriyama και συν. 200, 2000, Storoe και συν. 200). Τέλος, σε ασθενείς με οδοντογενείς λοιμώξεις χορηγούνται αντιπυρετικά, αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη, για την ανακούφιση από τα συμπτώματα της μόλυνσης. ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΟΔΟΝΤΟΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Οι οδοντογενείς λοιμώξεις συχνά δεν είναι προβλέψιμες ως προς το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Τα κλινικά σημεία και συμπτώματα ποικίλουν από το απλό οίδημα (πρήξιμο) μέχρι τα έντονα συμπτώματα, που μπορεί να απειλήσουν τη ζωή του ασθενούς. Αρκετές περιπτώσεις ανταποκρίνονται εύκολα στη θεραπεία (χειρουργική - αντιμικροβιακή), άλλες όμως χριεάζονται εκτεταμένη χειρουργική και φαρμακευτική παρέμβαση, όπως μεγάλες και πολλαπλές εξωστοματικές σχάσεις και ενδοφλέβια χορήγηση διπλών και τριπλών αντιβιοτικών θεραπευτικών σχημάτων. θ κίνδυνος επέκτασης από δόντια της άνω γνάθου στον οφθαλμό και δια της οφθαλμικής φλέβας στον σηραγγώδη κόλπο (κίνδυνος εγκεφαλικού αποστήματος), καθώς και η επέκταση από δόντια της κάτω γνάθου στον τράχηλο, μεσοθωράκιο και περικάρδιο, μας κάνουν επιφυλακτικούς ως προς την πρόβλεψη της έκβασης μιας οδοντογενούς λοίμωξης, αλλά συγχρόνως και επιθετικούς ως προς την αντιμετώπιση, για την αποφυγή τέτοιων σοβαρών επιπλοκών, που μπορεί να είναι θανατηφόρες για τον ασθενή. Αυτή είναι και η πολιτική που ακολουθεί η κλινική μας για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε οδοντογενούς λοίμωξης (Τηλαβερίδης και συν. 996, Curson και συν. 200, Wang και συν. 2002, Green και συν. 200, Ιορδανίδης και συν. 996, Garatea-Grelgo, και Gay-Escoda 99) (Εικ. 22 έως 27). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Από τη διεθνή βιβλιογραφία καταδεικνύεται ότι η κλινική εικόνα και πρόγνωση των οδοντογενών λοιμώξεων εξαρτάται από τρεις κυρίως παράγοντες: α) Τη μικροβιακή χλωρίδα, που προκαλεί τη λοίμωξη, β) Την ανατομική οδό που ακολουθεί η λοίμωξη επεκτεινόμενη στα διάφορα τραχηλοπροσωπικά διαστήματα και γ) Την άμυνα του οργανισμού (Chow και συν. 978). Ο Moenning και συν. το 989 αναφέρουν ότι η γνώση του συνόλου των υπευθύνων μικροοργανισμών, που μπορεί να προκαλέσουν οδοντογενείς λοιμώξεις, καθορίζει τόσο τον τρόπο συλλογής και ανάλυσης των δειγμάτων για πραγματοποίηση αντιβιογράμματος, όσο και τη χορήγηση της ενδεικνυόμενης θεραπευτικής αγωγής. Σήμερα γνωρίζουμε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των λοιμώξεων οδοντογενούς αιτιολογίας είναι μεικτές (Baker και Fotos 994) καθώς και ότι συχνότερα ευθύνονται οι στρε- Εικ. 22: Επέκταση οξείας οδοντογενους ιγμορίτιδας (από τον 28) στον οφθαλμικό κόγχο. ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

16 Λ. ΖΟΥΛΟΥΜΗΣ και συν. 8 Εικ. 25: Επέκταση της οδοντογενούς λοίμωξης στον οπισθοφαρυγγικό χώρο. Εικ. 23: Στεφανιαία τομή που δείχνει την κατάληψη του ιγμόρειου και του κόγχου από τη φλεγμονή. Εικ. 26: Επέκταση της οδοντογενούς λοίμωξης στο θώρακα. Διακρίνεται η συλλογή πύου στο δεξιό ημιθωράκιο. Εικ. 24: Μετά την αποδρομή της λοίμωξης (παροχέτευση με διάτρηση του ιγμόρειου άντρου). πτόκοκκοι, από τα αερόβια μικρόβια και οι πεπτοστρεπτόκοκκοι και η πρεβοτέλα από τα αναερόβια (Kyriyama και συν. 2000). Από την εμπειρία των ετών καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι, ακόμη και σήμερα που το βιοτικό επίπεδο έχει ανέβει πολύ και η παροχή οδοντιατρικής περίθαλψης στους ασθενείς είναι ικα- ΤΟΜΟΣ 4. No

17 82 ΣΤΟΜΑΤΟΤΡΑΧΗΛΟΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΔΟΝΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ Εικ. 27: Παροχέτευση με Bullau της πλευρικής συλλογής. νοποιητική, αναπτύσσονται οδοντογενείς λοιμώξεις. Αυτές μάλιστα δυστυχώς δεν είναι μόνο εντοπισμένες, αλλά, λόγω αμελείας του ασθενή ή μη ορθής αντιμετώπισης, επεκτείνονται σε ένα ή περισσότερα διαστήματα. Τα συχνότερα εμπλεκόμενα από αυτά είναι το παρειακό και το υπογνάθισ διάστημα και τα δόντια, που συνήθως ευθύνονται είναι τα οπίσθια άνω και τα οπίσθια κάτω (Πίνακας 9). Η ανάπτυξη των λοιμώξεων οφείλεται κυρίως στη δράση Gram+ κόκκων, χωρίς να είναι αμελητέα η δράση και Gram- αναερόβιων μικροοργανισμών. Η αντιμετώπιση των σχηματισζόμενων αποστημάτων επιβάλλεται να είναι άμεση με τη σχάση και παροχέτευση αυτών, με την άρση του αιτίου και τη χορήγηση κυρίως αμοξυκιλλίνης και μετρονιδαζόλης ή κλυνδαμυκίνης. Ορισμένοι από τους ασθενείς θεωρήθηκε απαραίτητο να νοσηλευτούν για να τους προσφερθεί η απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό αντιμετωπίστηκε στα εξωτερικά ιατρεία, ως περιπατητικοί ασθενείς. Το γεγονός οτι πάνω από το 60% των λοιμώξεων είχαν ξεφύγει από το ενδοστικό στάδιο και είχαν μεταπέσει σε υποβλεννογόνιες, καταδεικνύει εκτός των άλλων και την αμέλεια που επιδεικνύουν ακόμα και σήμερα οι ασθενείς, παρόλο που το βιοτικό επίπεδο έχει ανέβει κατακόρυφα, καθώς και την αβλεψία ορισμένων οδοντιάτρων. Το 3% των παραπάνω λοιμώξεων έχει επεκταθεί σε περισσότερα του ενός διαστήματα, ενώ το 24% των ασθενών κρίθηκε αναγκαίο να νοσηλευτεί στην κλινική για πιο εντατική θεραπεία. Η αντιμετώπιση των σχηματιζόμενων αποστημάτων, όπως άλλωστε προβλέπουν και όλα τα διεθνή πρωτόκολλα (American Dental Association, Canadian Dental Association κ.α.) και όπως τονίζουν και οι Lee (993) και Detroux (200), στην κλινική μας γίνεται μετά από λεπτομερή εκτίμηση της κλινικής εικόνας του ασθενούς. Περιλαμβάνει α) σχάση και παροχέτευση της αποστηματικής κοιλότητας, β) άρση του ατιολογικού παράγοντα και γ) αντιμικροβιακή αγωγή. Οι Sandor και συν. το 998 προτείνουν στην πρώτη γραμμή αντιμικροβιακής θεραπείας τις πενικιλίνες, αλλά τονίζουν ότι η ανάπτυξη ανθεκτικών σιε- Πίνακας 9. Συχνότητα των κυριότερων εμπλεκομένων ανατομικών διαστημάτων. Α/Α Αποστήματα Αριθμός Ποσοστό % Παρειακό Υπογνάθιο Υπογενείδιο Κυνικού βόθρου (Κυνοδοντικό) Υπερώιο Προστομιακό Ουλοπαρειακής αύλακας Πτερυγογναθιαίο Παραφαρυγγικό Ιγμορείου Άντρου (Ιγμορίτιδα) Άνω χείλους Υπομασπτήριο Λοιπά διαστήματα ,5 2 7, ,5 3,2 2,8 2,2,5,2 ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

18 Λ. ΖΟΥΛΟΥΜΗΣ και συν. 83 λεχών από τα μικρόβια και πιθανές αλλεργίες του ασθενούς καθιστούν την γλυνταμυκίνη ως ελκυστική λύση. Αξίζει να σημειωθεί ότι κάθε μικροοργανισμός αντιδρά διαφορετικά απέναντι σε συγκεκριμένο αντιβιοτικό και γι' αυτό πολλές φορές, ειδικά σε επίμονες λοιμώξεις, είναι αναγκαία η διενέργεια αντιβιογράμματος (Kuriyama και συν. 2000). Άλλες φορές πάλι είναι αναγκαίος και ο συνδυασμός δύο ή περισσοτέρων ανπβιωτικών (Brook και συν. 984). Η συστηματική και σωστή αντιμετώπιση των οδοντογενών λοιμώξεων στην εποχή μας γενικότερα και στην Ελλάδα ειδικότερα έχει μειώσει στο ελάχιστο τη θνησιμότητα από αυτές. Από τα περιστατικά που αντιμετωπίστηκαν τα τελευταία τρία χρόνια κανένα δεν κατέληξε. Αλλά και παλιότερα ασθενείς που κατέληξαν νοσηλευόταν ήδη στη μονάδα εντατικής θεραπείας. Βέβαια, κάτι τέτοιο δε δικαιολογεί κανενός είδους εφησυχασμό, αλλά αντίθετα, επιβάλλει πιο εντατικές προσπάθειες για να διατηρηθούν, ή και να βελτιωθούν τα παραπάνω αποτελέσματα. Συμπληρωματικά, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι στην αντιμετώπιση διαβητικών ασθενών, εκτός από τη χορήγηση πενικιλίνης ή γλυνταμυκίνης, απαιτείται και η ρύθμιση της συγκέντρωσης σακχάρων στο αίμα και η συστηματική παρακολούθηση, κάτι που επιτυγχάνεται καλύτερα με τη νοσηλεία του ασθενούς (UetaKaiouv. 993). Σε ακτινοβολημένους ασθενείς, εκτός των συνηθισμένων μπορεί να επιχειρηθεί ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού (Chow και συν. 978), ενώ σε περίπτωση οστεομυελίτιδας μπορεί να χρησιμοποιηθεί και υπερβαρικό οξυγόνο (Hudson 993 και Topazian 993). Στην περίπτωση νεφροπαθούς ασθενούς αναγκαία είναι η ελάττωση της δόσης του χορηγούμενου αντιβιοτικού και η συνεργασία με το θεράποντα ιατρό του ασθενούς (Wynn και συν. 200). Τέλος, στην περίπτωση της εγκύου ασθενούς, λόγω του εκτεταμένου της λοίμωξης και της επιβαρημένης κατάστασης της, θεωρήθηκε αναγκαία η νοσηλεία, χορηγήθηκε γλυνταμυκίνη και έγινε παροχέτευση. Η γλυνταμυκίνη ανήκει στην κατηγορία Β κατά FDA και δεν ενέχει κανένα κίνδυνο για το έμβρυο η χορήγηση της (Calleja και συν. 2002). Από όλα τα παραπάνω, γίνεται φανερό ότι οι οδοντογενείς λοιμώξεις, εκτός του ότι αποτελούν συχνό πρόβλημα που καλείται να λύσει ο σύγχρονος οδοντίατρος, ενέχουν και αρκετούς κινδύνους και δυσκολίες κατά την αντιμετώπιση τους. Γι' αυτό απαιτείται επισταμένος κλινικός έλεγχος και καθορισμός της βαρύτητας της λοίμωξης και άμεση και αποτελεσματική θεραπεία. Βέβαια, τα παραπάνω προϋποθέτουν γνώση της μικροβιολογίας και των σύγχρονων θεραπευτικών μεθόδων αντιμετώπισης, ενώ αρκετές φορές η παραπομπή σε ειδικό (γναθοχειρουργό) από τον κλινικό οδοντίατρο θεωρείται αναγκαία. Hellenic Arch Oral Maxillofac Surg 4(3): 69-84, SUMMARY Maxillofacial and Neck Infections of Odontogenic Origin. Clinicostatistical Study of 822 Cases (Experience of the Years ). Zouloumis L., Ganas S. 2, Tsamis X. 2, Lazaridis N. 3 From the University Clinic of Oran and Maxillofacial Surgery, «Papanikolaou» General Hospital, Thessaloniki (Head: Prof. D. Karakasis). The purpose of this study is to present the large number of patients with odontogenic infections, we treated in our clinic during the years This study contains also the bacteriological features of these infections and the results of treatment protocols and techniques that are followed for these patients. In thsi period , we took care of 822 patients with infections of odontogenic origin, in our clinic of Maxillofacial Surgery of the General Peripheral Hospital «G. Papanikolaou». From this analysis it is obvious that the most frequent teeth, involved in these infections, are the molars and the premolars of the mandible and the most frequent maxillofacial space is the bucal space. A large number of them involved also more than one space. Furthermore, 97 of these patients were needed to be hospitalized for more intensive care. Moreover, we report the bacteriological features of these infections. It is obvious that the higher percentage of them is caused from both aerobics and anaerobics bacteria. We also present the therapeutic protocol followed ΤΟΜΟΣ 4, No 3, 2003

19 84 ΣΤΟΜΑΤΟΤΡΑΧΗΛΟΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΔΟΝΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ in our clinic. There seems to be a good deal of agreament between the findings of this study and of other investigations done at different institutions, under different conditions, and at different times. This includes the treatment on three stages: a) The incision and drainage of the abscess. b) The removal of the cause (extraction of the tooth or endodontic therapy). c) The proper antimicrobial therapy. In our clinic we face the odontogenic infections either in non hospitalized or in hospitalized patients with aggressive treatment, including all we refer above, because of the danger of brain, involvement neck, or thorax, that may be threatening for the patients life.. Assistant Professor. 2. Dental Surgeon. 3. Professor. Key words: Odontogenic infections, Maxillofacial spaces, Treatment, Life threatening consequences. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ariji Y, Gotoh M, Kumura Y, Naitoh M, Kurita K, Natsume N, Ariji E: Odontogenic infection pathway to the submandibular space: imaging assessment. Int J Oral Maxillofac Surg 2002, 3(2): Baker KA, Fotos PG: The management of odontogenic infections; a rationale for appropriate chemotherapy. Dent Chin North Amer 994, 38(4): Brook I, Coolbauch JC, Walker RI, Weiss E: Synergism between penicillin, clindamicin or metronidazole and genamicin against species of bacteriods fragilis groups. Antimicrob. Agents Chemother 984, 25: 7. Calleja QE, Comez CJ, Garcia HA: Antibiotics employment in odontogenic infections in pregnant patients. Rev. A.D.M. 2002, 59(3): Chow AW, Roser SM, Brady FA: Orofacial odontogenic infections. Ann Intern Med 978, 88: 392. Curson MA, Postlethwait KP, Seymour RA: Are dental infections a cause of brain abscess? Case report and review of the literature. Oral Dis 200, 7(): Detroux E: Complications of dental infections. Rev Med Bruxo 200, 22(4): Flynn Tr: Surgical management of orofacial infections. Atlas Oral Maxillofac Surg Clin North Am 2000, 8(): Garatea-Crelgo J, Gay-Escoda C: Mediastinitis from odontogenic infection. Report of three cases and review of the literature. Int J Oral Maxillofac Surg 99, 20(2): Green AW, Flower EA, New NE: Mortality associated with odontogenic infection! Br Dent J 200, 26; 90(0): Hudson JW: Osteomyelitis of the jaws. A 50 year prospective. J Oral Maxillofac Surg 993, 5: 294. Ιορδανίδης Σ, Τηλαβερίδης Ν, Λαζαρίδης Ν, Κόμματα Α: Οξεία πυώδης μεσοθωρακίτιδα και εμπύημα μετά από οδοντογενή Λοίμωξη. ΕΛΛ. Ω.Ρ.Α. Χειρ. Κεφ. Τραχ. 996, 2: 7-5. Καρακάσης Δ: Μαθήματα οδοντογναθικής χειρουργικής. Υπηρεσία δημοσιευμάτων Α.Π.θ. Θεσσαλονίκη 986, Μέρος β', -2, Kuriyama Τ, Karasawa Κ, Saiki Y, Yamamoto ET, Nakamura SH: Bactériologie features and antimicrobial susceptibility in isolates form orofacial odontogenic infections. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2000, 90: Kuriyama T, Karasawa T, Kanazawa K, Yamamoto E, Nakamura S: Incidence of beta-lactamase production and antimicrobial susceptibility of anaerobic gram-negative rods isolated from pus specimens of orofacial odontogenic infections. Oral Microbiol Immunol 200, 6(): 0-5. Lee CY: Management of odontogenic infections with microbial, anatomic and antibiotic considerations. Hawaii Dent J 993, 24(8): 8-. Moenning JE, Nelson CL, Kohler RB: The microbiology and chemotherapy of odontogenic infections J Oral Maxillofac Surg 989, 47: 976. Morcillo E, Cortijo J, Villagrasa V: Pharmacological bases of the antibiotic therapy in odontogenic infections. Med Oral 996, (): Neu HC: The crisis in antibiotic resistance. Science 992, 257: 064. Sandor GK, Low DE, Judd PL, Davidson RJ: Antimicrobial treatment options in the management of odontogenic infections J Can Dent Assoc 998, 64(7): / Comment in: J Can Dent Assoc 999, 65(): 602. Storoe W, Haug R, Lillich TH: The changing face of odontogenic infections. J Oral Maxillofac Surg 200, 59: Τηλαθερίδης Ι, Λαζαρίδης Ν, Δημητρακόπουλος Ι, Καρακάσης Δ: Οδοντογενείς Λοιμώξεις του οφθαλμικού κόγχου. Γαληνός 996, 38(3): Topazian RG: Osteomyelitis of the jaws. In: Topazain RG, Goldberg MH, editors: Oral and Maxillofacial infections. 3 rd ed. WB. Saunders, Philadelphia 993: 25. Ueta E, Osaki T, Yoneda K, Yamamoto T: Prevalence of diabetes mellitus in odontogenic infections and oral candidiasis: an analysis of neutrophil suppression. J Oral Pathol Med 993, 22(4): Wang LF, Kuo WR, Lin CS, Lee KW, Huang KJ: Space infection of the head and neck. Kaohsiung J. Med Sci 2002, 8(8): Wynn RL, Bergam SA, Meiller TF, Grossley HL: Antibiotics in treating oral-facial infections of odontogenic origin: an update. Gen Dent 200, 49(3): Διεύθυνση για ανάτυπα: Dr. Ζουλουμης Λάμπρος Πλ. Ιπποδρομίου Θεσ/νίκη ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

20 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 4(3): 85-97, Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Οδοντογναθικές Ανωμαλίες και Δυσμορφίες του Προσώπου. Η Εμπειρία μας από την Αντιμετώπιση 42 Περιπτώσεων. Χατζημανώλης Π., Κονσολάκη Ε. 2, Ρωμανός Γ. 3, Γκανασούλη Δ. 4 Γναθοπροσωπική Χειρουργική Κλινική, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου (Διευθυντής: Δρ.Π.Ι. Χατζημανώλης). ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία αυτή καταγράφεται η εμπειρία μας an την εφαρμογή της ορθονναθικής χειρουργικής στην αντιμετώπιση των οδοντογναθικών ανωμαλιών. Είναι το πρώτο, απ' όσο γνωρίζουμε, άρθρο στην ελληνική βιβλιογραφία το οποίο καταπιάνεται με τη συστηματική ανάλυση των ορθονναθικών ασθενών σ' ένα «κλειστό» δείγμα πληθυσμού της χώρας. Συνολικά 42 ασθενείς αντιμετωπίσθηκαν μεταξύ Ιανουαρίου 99 και Ιουλίου 200. Η αναλογία γυναικών - ανδρών ήταν 90:52, ενώ το 88,75% διένυε τη 2η και 3η δεκαετία της ζωής τους. Σε σχέση με το προσθιοπίσθιο επίπεδο 23,9% ανήκαν στην Ηη σκελετική τάξη, και το 56,3% στην ΙΠη σκελετική τάξη. Αμφινναθικές οστεοτομίες έγιναν σε 42,9% των ασθενών και μονονναθικές στο 57,%. Η Le Fort Ι οστεοτομία της άνω γνάθου, διενεργήθηκε σε 75 ασθενείς, η αμφοτερόπλευρη οβελιαία οστεοτομία των κλάδων της κάτω γνάθου σε 99 ασθενείς και επεμβάσεις γενειοπλαστικής σε 66 ασθενείς. Σε σχέση με την προβλεπόμενη απώλεια αίματος και την ανάγκη για μετάγγιση, ένα πρωτόκολλο αυτόλογης προκατάθεσης αίματος ακολουθείται στην κλινική μας τα τελευταία 5 χρόνια. Σε ένα δείγμα 70 ασθενών που είχαν κάνει αυτόλογη προκατάθεση αίματος, μόνο το 55,7% χρειάσθηκε να μεταγγισθούν διεγχειρητικά. Τέλος παρατίθενται οι επιπλοκές που σημειώθηκαν τόσο διεγχειρητικά όσο και μετεγχειρητικά. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι οδοντογναθικές ανωμαλίες και οι δυσμορφίες του προσώπου είναι κυρίως αναπτυξιακές διαταραχές των γνάθων, χωρίς να αποκλείεται η ύπαρξη διαταραχών και στα υπόλοιπα οστά του προσωπικού κρανίου. Οι διαταραχές αυτές συνοδεύονται και από διαταραχές της οδοντικής συγκλείσεως, αλλά και από δυσαναλογίες στην ανάπτυξη και διαμόρφωση των. Δρ. Γναθοχεφονργός, Διευθυντής Γναθοχεφουργικής Κλινικής. 2. Γναθοχειρουργός, Επιμελήτρια Α ' Γναθοχειρουργικής Κλινικής. 3. Γναθοχειρουργός MS, Επιμελητής Γναθοχειρουργικής Κλινικής. 4. Γναθοχειρουργός, Επιμελήτρια Β' Γναθοχειρουρνικής Κλινικής. Λέξεις κλειδιά: Οδοντογναθικές ανωμαλίες, Οστεοτομία, Ορθογναθική χειρουργική. γνάθων. Ορισμένες φορές η ύπαρξη οδοντογναθικών ανωμαλιών οφείλεται σε σύνδρομα της κεφαλής και του τραχήλου, σε συγγενείς ανωμαλίες, σε βλαπτικές επιδράσεις εξωγενών παραγόντων, σε φλεγμονώδη αίτια, σε τραύματα κατά τη διάρκεια του τοκετού ή τη φάση της διάπλασης των οστών του προσωπικού κρανίου και ιδιαίτερα των γνάθων ή είναι αποτέλεσμα διαφόρων έξεων. Η αναγνώριση των ανωμαλιών και των διαταραχών αυτών, γίνεται με την αξιολόγηση κάποιων κριτηρίων και δεδομένων που παρέχονται από το ιστορικό, την κλινική εξέταση, τα εργαστηριακά ευρήματα, αλλά και τη σημαντική βοήθεια που προσφέρουν σήμερα οι σύγχρονες απεικονιστικές μέθοδοι και τεχνικές. Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα ευρήματα από τις πανοραμικές και κεφαλομετρικές ακτινογραφίες,

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθμ. Πρωτ. Y7α/Γ.Π οικ.85787 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Ταχ Δ/νση : Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, 106 80 Αθήνα Τηλ., Fax: 210 3637 247

Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, 106 80 Αθήνα Τηλ., Fax: 210 3637 247 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ online www.haoms.org Τόμος 0, Τεύχος, Δεκέμβριος 009 ISSN 08-89 X Τετραμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές

Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές Θεραπεία Αναεροβίων Λοιμώξεων Βασικές Αρχές Η εντόπιση της λοιμώξεως π.χ. ενδοκοιλιακή - μαλακών μορίων κλπ Ο προσδιορισμός ή η εμπειρική γνώση των παθογόνων αιτίων Η γνώση της αντοχής και κυρίως του Β.

Διαβάστε περισσότερα

Πεπραγμένα του τμήματος Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής κατά την πενταετία 2010-2014

Πεπραγμένα του τμήματος Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής κατά την πενταετία 2010-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1 η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΤ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Β ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΤΜΗΜΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ & ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Συντονιστής Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές δραστηριότητες

Κλινικές δραστηριότητες Ο ηλικιωμένος ασθενής στη δευτεροβάθμια περίθαλψη Φλώρα Ζερβού-Βάλβη MPhil Med, Δρ Οδοντ Συντονίστρια Διευθύντρια Οδοντιατρικού Τμήματος Ειδικής Μονάδας ΑΜΕΑ Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείο Βούλας» Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗ

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗ Άγγελος Πεφάνης Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 η Για να χορηγηθούν αντιβιοτικά προφυλακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Σκοπός Να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στις συγκλεισιακές ανωμαλίες & στην

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Θεραπεία Στόχοι : Περιορισμός της οξείας λοίμωξης Πρόληψη άμεσων επιπλοκών

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο ΓΝΑΘΙΟΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ & ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡ/ΚΗ www.gnathion.gr Μια ασυνήθης αναπτυξιακή διαταραχή των δοντιών είναι και η σύντηξη/διδυμία,

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ Ζ.Σ. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ Οδοντίατρος Ιατρός Ειδικευθείς στην Περιοδοντολογία στο Πανεπιστήμιο Pennsylvania ΗΠΑ Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Περιοδοντολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Fellow

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Μαρία Σουλή Επ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Λοιμώξεων Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ Γυναίκα 25 ετών προσέρχεται λόγω δυσουρίας και

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού Οδοντικά προβλήματα των κουνελιών και των τρωκτικών Σεραφείμ Αθ. Παπαδημητρίου επ. καθηγητής Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι τόσο τα κουνέλια όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. 10 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ Σκοπός του Σεμιναρίου: Είναι να γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Σύντομα ιατρικά νέα Ενδιαφέροντα άρθρα Γνώμες ασθενών BIOFILMS Κύκλος του biofilm

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus»

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» 1. ΓΕΝΙΚΑ Τι είναι: Η παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού που παρεκκλίνει προς τα υπόλοιπα δάκτυλα. Σε ποιούς εμφανίζεται: Είναι πιο συχνό στις γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Πανοραμική ακτινογραφία. Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής

Πανοραμική ακτινογραφία. Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής Πανοραμική ακτινογραφία Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής Ενδοστοματικές ακτινογραφίες Εξωστοματικές ακτινογραφίες Οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για τις περισσότερες κλινικές ανάγκες είναι: Οι ενδοστοματικές

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Προτάσεις για όρια Ευαισθησίας στις Καρμπαπενέμες. Θεραπευτικές Οδηγίες Πρόταση Απόφαση: Με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασιλική Κουλουρίδα Βιοπαθολόγος Συντ. δ/ντρια, ΓΠΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Λοίμωξη του διαβητικού ποδιού (DFI) Όλες οι δερματικές βλάβες, έλκη, είναι επιμολυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

απασχόλησης επισκέψεων Κόστος Συνολικός χρόνος (min) Κόστος

απασχόλησης επισκέψεων Κόστος Συνολικός χρόνος (min) Κόστος Κωδικός ΓΕΝΙΚΑ 360100001 Εξέταση ασθενή στο ιατρείο 20 0,4783 6,1365 0,0000 8,1084 14,7232 360100002 Χορήγηση πιστοποιητικού µετά από εξέταση 30 0,4783 9,2048 0,0000 12,1626 21,8456 360100003 Συµµετοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών

Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών Δήμητρα Σαλαβούρα 1, Σταματία Αλεξοπούλου 2,5,6, Γεωργία Πομόνη 3, Μαρίνα Καλιφείδα

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 - ΕΞΑΚΤΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΞΑΚΤΙΚΗΣ

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 - ΕΞΑΚΤΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΞΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΞΑΚΤΙΚΗΣ Στα πλεονεκτήµατα της ενδοσυνδεσµικής αναισθησίας περιλαµβάνονται: Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ: Εντοπισµένο αναισθητικό αποτέλεσµα Ποια θεωρείται ιδιαίτερα επώδυνη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

FotoSan. Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα

FotoSan. Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα FotoSan Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα Περίληψη FotoSan αντιβακτηριακή θεραπεία Εντοπισμένη θεραπεία Καταστρέφει βακτήρια, ιούς, μύκητες, πρωτόζωα Χωρίς παρενέργειες Χωρίς αντενδείξεις ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΣΦΑΛΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ.

ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 3 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

(FESS=Functional Endoscopic Sinus Surgery)

(FESS=Functional Endoscopic Sinus Surgery) Δρ Γεράσιμος Κυριακίδης Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Dr Yerasimos Kyriakides ENT Surgeon Πόσες εγχειρήσεις παραρρινίων κόλπων διενεργούνται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ? Σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Αεροαποτριβή Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΦΩΤΗΣ Χ. ΤΖΕΡΜΠΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Στόχοι του μαθήματος Αντίληψη της προέλευσης των αρτηριών της κεφαλής και του τραχήλου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ 5% ΕΡΠΗΤΟΪΟΣ 1-2 4% ΙΟΣ EPSTEIN-BARR 2%

Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ 5% ΕΡΠΗΤΟΪΟΣ 1-2 4% ΙΟΣ EPSTEIN-BARR 2% Μιχάλης Σαββίδης Παθολόγος ΟΞΕΙΑ ΦΑΡΥΓΓΟΑΜΥΓΔΑΛΙΤΙΔΑ Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. Πίνακας 1: Αίτια οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ

ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ Βασίλειος Ψυχογιός DVM, ESAVS dentistry ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Παθήσεις των δοντιών Παιδοδοντικές Ορθοδοντικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές αντιμετώπισης των τραυμάτων από δήγμα. Μπασδάνη Λένα

Αρχές αντιμετώπισης των τραυμάτων από δήγμα. Μπασδάνη Λένα Αρχές αντιμετώπισης των τραυμάτων από δήγμα Μπασδάνη Λένα ogbite wounds. Bacteriology nd treatment outcome in 37 cases GM. Griffin, DE. Holt Am Anim Hosp Assoc 2001; 37:453 460 Δήγματα ΤΥΠΟΣ 1: Μερικού

Διαβάστε περισσότερα

Οστεονέκρωση των γνάθων μετά από ταυτόχρονη χορήγηση κορτικοστεροειδών και διφωσφονικών από το στόμα: Αναφορά περίπτωσης

Οστεονέκρωση των γνάθων μετά από ταυτόχρονη χορήγηση κορτικοστεροειδών και διφωσφονικών από το στόμα: Αναφορά περίπτωσης Παρουσίαση Ενδιαφέρουσας Περίπτωσης EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,19(4):335-339 Οστεονέκρωση των γνάθων μετά από ταυτόχρονη χορήγηση κορτικοστεροειδών και διφωσφονικών από το στόμα: Αναφορά περίπτωσης Π.

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Οι παράγοντες επικινδυνότητας για τη δημιουργία γλαυκώματος είναι: Το Γλαύκωμα είναι μια ομάδα οφθαλμικών παθήσεων που προξενεί προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου Παγκόσμια Ημέρα κατά του Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου http://www.ifhnos.org/world- cancer- day Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας- Θράκης 27η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ Κλειστά (χωρίς λύση της συνέχειας του δέρματος) Ανοικτά (λύση της συνέχειας του δέρματος) επείγουσα χειρουργική επέμβαση Grade I: Grade II: Grade III

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΔΙΑ ΒΊΟΥ ΒΙΟΕΠΙΣΤΉΜΕΣ Ώρα μαθήματος Αντικείμενο Τίτλος μαθήματος 14.00-18.00 Παθολογία (Χ. Κουτίνας, Ν. Σούµπασης) Παθολογία (Χ. Κουτίνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΛΟΙΜΩΞΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) Επιπολής (SSI S) Εν τω βάθει (SSI D) Οργάνου/Χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ > 11 Δραστηριότητες συνεχιζόμενης εκπαίδευσης > Θεωρητική εκπαίδευση και πρακτική άσκηση > Στην Οδοντιατρική Σχολή: Θηβών 2, Γουδή-Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Κόστος συμμετοχής Ασφαλισμένου (Ποσό σε ) 1. ΓΕΝΙΚΑ Οδοντιατρική εξέταση 6 Καθαρισμός οδόντων μέχρι δύο (2) φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο II. Βασική Υποστήριξη της Ζωής

Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο II. Βασική Υποστήριξη της Ζωής Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 1(4): 326-331, 2000. 2000 Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Υπεύθυνος δραστηριότητας: Μ. Γ. ΧΑΜΠΑΖ Σκοπός: Σκοπός αυτού του μετεκπαιδευτικού προγράμματος είναι η συνεχής επιμόρφωση των οδοντιάτρων

Διαβάστε περισσότερα

Δισχιδής γναθιαίος πόρος. Παρουσίαση περίπτωσης και ανασκόπηση βιβλιογραφίας.

Δισχιδής γναθιαίος πόρος. Παρουσίαση περίπτωσης και ανασκόπηση βιβλιογραφίας. σελ. 5 ΓΙΑ ΤΕΛΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΣTOMA 2014; 42 : 81-85 Στοματική και Γναθοπροσωπική χειρουργική ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΘΕΜΑ Ενδιαφέρουσα περίπτωση Δισχιδής γναθιαίος πόρος. Παρουσίαση περίπτωσης και ανασκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα