Θεραπευτική. H κλινική σημασία της εκρίζωσης του σταφυλοκόκκου από θέσεις αποικισμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θεραπευτική. H κλινική σημασία της εκρίζωσης του σταφυλοκόκκου από θέσεις αποικισμού"

Transcript

1 Θεραπευτική H κλινική σημασία της εκρίζωσης του σταφυλοκόκκου από θέσεις αποικισμού Παπαρίζος Β. Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος είναι συχνότατο αίτιο λοιμώξεων του δέρματος και των μαλακών μορίων. Η παρουσία του στο δέρμα θεωρείται συνήθης, αφού μεγάλο μέρος του πληθυσμού είναι χρόνιοι ή περιστασιακοί φορείς. Οι προτιμώμενες από το μικρόβιο θέσεις αποικισμού είναι κατά κύριο λόγο οι ρινικές κοιλότητες, αλλά περαιτέρω και οι μασχαλιαίες και μηρογεννητικές πτυχές, το περίνεο, τα μεσοδακτύλια διαστήματα και το υπωνύχιο. Αποικίζει επίσης σε μεγάλη αναλογία το δέρμα των ατοπικών ασθενών και δυνητικά συμμετέχει, άμεσα ή έμμεσα, στην αιτιοπαθογένεια των εξάρσεών της. Ο απο-αποικισμός των ρινικών κοιλοτήτων από τον σταφυλόκοκκο είναι γενικά εφικτός με τη χρήση τοπικών ή συστηματικών αντιβιοτικών, με περισσότερο διαδεδομένο μέσο την τοπική εφαρμογή mupirocin. Εν τούτοις, η κλινική σημασία του αποτελέσματος, δεν έχει αναμφίβολα τεκμηρωθεί με τη μείωση των λοιμώξεων, στις περισσότερες από τις μελέτες που έχουν διεξαχθεί. Επιπλέον, το νόημα της προσέγγισης αυτής περιορίζεται, αφού η διάρκεια της εκρίζωσης είναι βραχεία και ο επανα-αποικισμός συμβαίνει σύντομα. Ανάλογα είναι τα δεδομένα της προσπάθειας εκρίζωσης του σταφυλόκοκκου επί ασθενών με ατοπική δερματίτιδα, όπου το κλινικό όφελος της χρήσης αντιβιοτικών περιορίζεται στην αντιμετώπιση των ενεργών λοιμώξεων και των συνδεομένων με αυτές εξάρσεων της νόσου. Κατά συνέπεια, η εκρίζωση του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου έχει θέση μόνον επί υποτροπιαζουσών ενεργών λοιμώξεων δέρματος και μαλακών μορίων ή επί αλλεπάλληλων εξάρσεων της ατοπικής δερματίτιδας, συνδεόμενων με λοιμώξεις. Η προσπάθεια εκρίζωσης του μικροβίου από τα άτομα του οικιακού ή εργασιακού περιβάλλοντος των ασθενών θεωρείται δικαιολογημένη σε αντίστοιχες συνθήκες, και μόνον όταν η μετάδοση του παθογόνου από τα άτομα αυτά θεωρείται προφανής ή πολύ πιθανή. Η γενικευμένη, αδιάκριτη χρήση αντιβιοτικών για απο-αποικισμό των φορέων πέραν των συγκεκριμένων ενδείξεων πρέπει να αποφεύγεται, εφ όσον η χρήση αυτή έχει συνδεθεί με ανάπτυξη και διασπορά αντοχής. Summa ry The Clinical Significance of the Staphylococcus Aureus Eradication of Sites of Colonization Paparizos V. Staphylococcus aureus is a very common cause of skin and soft tissue infections. Its presence on the skin is not unusual, since a great part of the population is chronic or occasional carrier. The most preferable places for colonization are the nasal mucosa, but also the axilla, the inguinal folds, the perineum, the interdigital and the subungual. In addition, it colonizes the skin of atopic patients and potentially participates in the etiopathogenesis of exacerbation. Eëë. Åðéè. Äåñì. Áöñ. 24: , 2013

2 122 B. Παπαρίζος The decolonization is possible by the use of local or systematic antibiotics, with the most popular means the local application of mupirocin. However, the clinical significance of the result has not been proved by studies. Furthermore, the duration of the eradication is short and recolonization happens soon. Similar are the data of the eradication of Staphylococcus on patients with atopic dermatitis. The clinical benefits of antibiotic use are limited to dealing with active infections and the related outbreaks of the disease. As a result, the eradication of Staphylococcus aureus, takes place only in recurrent active skin and soft tissue infections or in recurrent outbreaks of atopic dermatitis related to infections. The effort to eradicate the bacterium from households is considered justified in circumstances, when the trasmission of the pathogen to these people is obvious or very possible. The general, generalized use of antibiotics for decolonization of carriers except for the specific indications must be avoided, since it has been linked to development and dispersion of resistance. ËÅ ÎÅÉÓ ÅÕ ÑÅ ÔÇ ÑÉÏÕ Χρυσίζων σταφυλόκοκκος, λοίμωξη, ατοπική δερματίτις, αποικισμός, εκρίζωση, μουπιροσίνη. KEY WORDS Staphylococcus aureus, infection, atopic eczema, colonization, eradication, mupirocine ΕΙΣΑΓΩΓΗ Oχρυσίζων σταφυλόκοκκος (Staphylococcus aureus) αποτελεί την συνηθέστερη αιτία λοιμώξεων του δέρματος και των μαλακών μορίων. Ο σταφυλόκοκκος ενέχεται στη αιτιολογία λοιμώξεων όπως μολυσματικό κηρίο, θυλακίτις, δοθιήνωση, έκθυμα, παρωνυχία, ερυσίπελας, κυτταρίτις, επιμολύνσεις τραυμάτων, εγκαυμάτων, ελκών κλπ. Επιπλοκές των ανωτέρω λοιμώξεων αποτελούν εν τω βάθει λοιμώξεις, όπως οστεομυελίτις, ενδοκαρδίτις κλπ. Στελέχη του σταφυλόκοκκου παράγουν εξωτοξίνες, που δρουν ως υπερ-αντιγόνα και προκαλούν μεγάλο εύρος δερματικών και συστηματικών διαταραχών, ενίοτε σημαντικής βαρύτητας, όπως το Staphylococcal Scalded-Skin Syndrome (SSSS) και το Staphylococcal Toxic Shock Syndrome (TSS). Περαιτέρω, ο σταφυλόκοκκος είναι το συχνότερο παθογόνο που αποικίζει τις βλάβες της ατοπικής δερματίτιδας, συμμετέχοντας στην αιτιοπαθογένεια των εξάρσεών της με τις επιμολύνσεις και την άμεση επιδείνωση της φλεγμονής, ή έμμεσα, με την παραγωγή των εξωτοξινών. Κατά την τελευταία δεκαετία, οι λοιμώξεις του δέρματος και των μαλακών μορίων από χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο έχουν αυξηθεί σημαντικά. 1-3 Ο αποικισμός του δέρματος σε διάφορες θέσεις από το μικρόβιο θεωρείται ότι συμβάλλει στην ανάπτυξη των λοιμώξεων αυτών. Γενικώς, η συχνότητα ανεύρεσης του σταφυλόκοκκου στο δέρμα, ποκίλλει αναλόγως της χρησιμοποιούμενης μεθόδου αναζήτησης. Με επανειλημμένες λήψεις από πολλαπλές θέσεις και καλλιέργειες με ειδικές τεχνικές, η αναλογία θετικών αποτελεσμάτων ανέρχεται έως και το 100%, έτσι ώστε η παρουσία του μικροβίου να θεωρείται ως φυσιολογικό φαινόμενο. 4 Περίπου το 20% του γενικού πληθυσμού είναι χρόνιοι φορείς του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου, ενώ ακόμη 30-60% είναι περιστασιακοί, παροδικοί φορείς (transient) ή εμφανίζουν περιόδους φορείας (intermittent). Οι συνήθεις θέσεις αποικισμού του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου είναι οι ρώθωνες, αλλά και οι μασχαλιαίες κοιλότητες, ο λάρυγγας, το περίνεο και η περιπρωκτική περιοχή, τα χέρια και οι όνυχες. Mε τις συμβατικές μεθόδους καλλιεργειών, η συχνότητα ανέρχεται περίπου στο 35% για τους ρώθωνες, 20% για το περίνεο και 5-10% για τις μασχαλιαίες κοιλότητες και τα μεσοδακτύλια διαστήματα των ποδών. 4 Οι χρόνιοι φορείς είναι έντονα αποικισμένοι, σε περισσότερες θέσεις, περισσότερο μεταδοτικοί και πιό πιθανό να αναπτύξουν λοίμωξη. Ο αποικισμός από τον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο θεωρείται ότι αποτελεί παράγοντα κινδύνου για λοιμώξεις, σε αρκετούς ευπαθείς πληθυσμούς ασθενών. Σε ασθενείς μετά από χειρουργικές επεμβάσεις, στις χειρουργικές τομές, αλλά και σε καθετήρες, φλεβι- ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

3 Η ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΡΙΖΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟΥ ΑΠΟ ΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΥ 123 κές γραμμές κ.λπ., 5-7 σε νοσηλευόμενους σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), σε ασθενείς σε αιμοδιάλυση, σε μεταμοσχευθέντες, σε ασθενείς με HIV λοίμωξη και γενικώς σε ανοσοκατασταλμένους. 8 Ο κίνδυνος αυτός δεν έχει όμως επιβεβαιωθεί για τον γενικό πληθυσμό. H συσχέτιση μεταξύ αποικισμού με σταφυλόκοκκο και ανάπτυξης λοιμώξεων στην κοινότητα δεν έχει τεκμηριωθεί στις διεξαχθείσες μελέτες. 9 Η μετάδοση του μικροβίου από τις θέσεις αποικισμού σε άλλες θέσεις ή σε άλλα άτομα γίνεται κυρίως μέσω των χεριών και πολύ σπανιότερα αερογενώς. Σε χειρουργικούς ασθενείς με επιμολύνσεις χειρουργικών τραυμάτων, έχει ανευρεθεί ότι η αναλογία αυτο-επιμόλυνσης, συνήθως από τους ρώθωνες, ανέρχεται στο 76-86% Οι ασθενείς με ατοπική δερματίτιδα παρουσιάζουν επίσης ιδιαίτερη ευπάθεια στον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο. Οι βλάβες της ατοπικής δερματίτιδας φιλοξενούν το μικρόβιο σε αναλογία πάνω από 90%, αλλά συχνότατα αυτό ανευρίσκεται επίσης και στο υγιές δέρμα ατοπικών ασθενών. 13 Η ευπάθεια αυτή έναντι του σταφυλόκοκκου αποδίδεται σε πολλαπλά αίτια, όπως η ένδεια αντιμικροβιακών πεπτιδίων του ατοπικού δέρματος, η ξηροδερμία και οι λύσεις της συνεχείας της επιδερμίδας, η αλλοίωση του ph κλπ. Η παρουσία του παθογόνου συνδέεται συχνά με επιμολύνσεις των βλαβών. Περαιτέρω, οι εξωτοξίνες του μικροβίου, δρώντας ως υπεραντιγόνα επιδεινώνουν την φλεγμονή ανεξαρτήτως λοίμωξης, μέσω της μαζικής, πολυκλωνικής διέγερσης των Τ-λεμφοκυττάρων και των αντιγονοπαρουσιαστικών κυττάρων, αλλά και της επαγωγής έκφρασης IL-31, που επιδεινώνει άμεσα τον κνησμό. Έτσι, ο αποικισμός από σταφυλόκοκκο του ατοπικού δέρματος συνδέεται με εξάρσεις της νόσου, αλλα και δευτερογενείς λοιμώξεις. Κατά τα ανωτέρω, το παθογόνο συμμετέχει τόσο στα αίτια, όσο και στα αποτελέσματα της ατοπικής δερματίτιδας. Δεδομένης της αυξανόμενης επίπτωσης των σταφυλοκοκκικών λοιμώξεων, αλλά και της σημασίας της ασυμπτωματικής φορείας για επακόλουθη ανάπτυξη λοιμώξεων, η εκρίζωση του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου από τους χρόνιους φορείς θα μπορούσε θεωρητικώς να συνεισφέρει: Στην πρόληψη των λοιμώξεων Στην πρόληψη της μετάδοσης από άτομο σε άτομο Στη βελτίωση της αντιμετώπισης της ατοπικής δερματίτιδας Στα κλασσικά συγγράμματα η παρουσία του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου στις ρινικές κοιλότητες τουλάχιστον, θεωρείται ως φυσιολογική κατάσταση, μη αποτελούσα αφ εαυτής ένδειξη θεραπείας. 4 Εν τούτοις, σε άτομα που λόγω επαγγέλματος μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο ευπαθείς ασθενείς (προσωπικό χειρουργείου, νοσηλευτικό προσωπικό που ασχολείται με νεογνά), ή σε επιβεβαιωμένους φορείς που εμφανίζουν υποτροπιάζουσες σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις, η προσπάθεια εκρίζωσης είναι δικαιολογημένη. Αν και η μόνιμη και οριστική εκρίζωση του σταφυλόκοκκου είναι ανέφικτη, η προσωρινή έστω εξάλειψη ή μείωση της πυκνότητάς του, έχει δυνητικά σημαντικό κλινικό όφελος. 4 Στη βιβλιογραφία απαντώνται πολυάριθμες κλινικές δοκιμές, με χρήση πολλών διαφορετικών μέσων και μεθόδων, που αποσκοπούν στην εκρίζωση του μικροβίου από τις θέσεις αποικισμού. Τα αποτελέσματα της προσπάθειας αυτής δεν είναι πάντοτε ικανοποιητικά σε όλες τις μελέτες, εφ όσον η μικροβιολογική κάθαρση δεν επιτυγχάνεται πάντοτε σε υψηλή αναλογία, η διάρκεια της αποτελεσματικότητας είναι συχνά περιορισμένη και η κλινική σημασία των αποτελεσμάτων σχετικά αμφιλεγόμενη. Αμφίβολη παραμένει επίσης η αξία της προσπάθειας εκρίζωσης του παθογόνου από το συγγενικό ή εργασιακό περιβάλλον των ασθενών, σχετικά με την οποία η βιβλιογραφία είναι φτωχότερη. Τα μέσα που έχουν χρησιμοποιηθεί είναι τοπικά αντιβιοτικά και κυρίως η mupirocin, αλλά επίσης το fusidic acid, η bacitracin, η retapamulin κλπ. Eυρύτατα έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί τοπικά αντισηπτικά (κυρίως chlorexidine), αλλά και συστηματικώς χορηγούμενα αντιβιοτικά (τετρακυκλίνες, κεφαλοσπορίνες, μακρολίδια, κινολόνες, τριμεθοπρίμησουλφαμεθοξαζόλη, κλινδαμυκίνη κλπ). ΕΚΡΙΖΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟΥ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Tο συνηθέστερα χρησιμοποιούμενο μέσο, τόσο στις κλινικές δοκιμές, όσο και στην καθημερινή πρακτική, είναι η mupirocin σε τοπική (ρινική) εφαρμογή διαρκείας συνήθως 5-7 ημερών, με στόχο κατά κύριο λόγο την εκρίζωση του σταφυλόκοκκου από τους ρώθωνες, που αποτελούν την συχνότερη θέση αποικισμού. Η αποτελεσματικότητα της τοπικής εφαρμογής mupirocin είναι γενικώς ισχυρή, αν και διαφέρει αναλόγως μελέτης. Μελέτες με σύγκριση με placebo, τόσο επί στελεχών σταφυλόκοκκου ευαίσθητων στη Ôüìïò 24, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2013

4 124 B. Παπαρίζος μεθικιλλίνη (Methicilline Sensitive Staphylococcus Aureus, MSSA), όσο και ανθεκτικών (MRSA) κατέληξαν σε ισχυρή αποτελεσματικότητα της mupirocin (87-100%) μετά από μία εβδομάδα θεραπείας Η αναλογία των επιτυχών αποτελεσμάτων μειώνεται όμως δραστικά μετά από σύντομο χρονικό διάστημα, τόσο μάλιστα περισσότερο, όσο επιμηκύνεται ο χρόνος παρακολούθησης μετά το τέλος της θεραπείας, φθάνοντας έως και 43% μετά από 70 ημέρες. 18 Σύμφωνα με μετα-ανάλυση των Ammerlaan HS et al, 19 η εκρίζωση μετά από μία εβδομάδα εφαρμογής mupirocin στους ρώθωνες επιτυγχάνεται σε αναλογία περίπου 90%, τόσο σε ανθεκτικά όσο και σε ευαίσθητα στη μεθικιλλίνη στελέχη σταφυλόκοκκου, και ο σχετικός κίνδυνος αποτυχίας της θεραπείας είναι μικρός (RR 0.10, range ). O συνδυασμός τοπικής εφαρμογής mupirocin με λουτρά με chlorhexidin μικρό πλεονέκτημα αποτελεσματικότητας προσφέρει μετά από επταήμερη θεραπεία, σε σχέση με τα αποτελέσματα των μελετών με χρήση μόνο mupirocin. H εκρίζωση με τον συνδυασμό επιτυγχάνεται σε αναλογία % Η διάρκεια του αποτελέσματος όμως διαφέρει σημαντικά από εργασία σε εργασία, κυμαινόμενη από 25% 22 έως 96% 21 μετά από τέσσερις εβδομάδες παρακολούθησης, έτσι ώστε η εξαγωγή ασφαλούς συμπεράσματος είναι ανέφικτη. H αποτελεσματικότητα είναι πολύ μικρότερη σε εργασίες που περιλαμβάνουν περισσότερες θέσεις αποικισμού, με σχετικό κίνδυνο αποτυχίας 0.60 (RR 0.60, range ). 23,14-16 Η επιτυχής κάθαρση του μικροβίου από τις ρινικές χοάνες δεν εξασφαλίζει την εξάλειψή του από άλλες θέσεις, υπογραμμίζοντας ότι η μύτη δεν είναι η μόνη δεξαμενή διασποράς του σταφυλόκοκκου στο δέρμα. Άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως συστηματική χορήγηση αντιβιοτικών ή τοπική χρήση fusidic acid 28 δεν πέτυχαν καλύτερα αποτελέσματα από τη mupirocin. Επιπλέον, πέραν των παρενεργειών, συνοδεύθηκαν από ανάπτυξη αντοχής του μικροβίου στα χρησιμοποιούμενα φάρμακα. 28,29 H ανάπτυξη αντοχής επισημαίνεται και στη μετα-ανάλυση των Loeb et al, που κατέληξε ότι δεν προκύπτει επαρκής τεκμηρίωση της χρήσης τοπικής ή συστηματικής θεραπείας για την εκρίζωση του σταφυλόκοκκου από τις ρινικές κοιλότητες ή άλλες θέσεις. 30 ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Η βραχεία διάρκεια του αποτελέσματος της προσπάθειας εκρίζωσης του σταφυλόκοκκου από τους χρόνιους φορείς είναι κοινός τόπος σε όλες τις μελέτες. Συνήθως, η διάρκεια αυτή είναι περί τις 90 ημέρες, αν και ενίοτε απαντώνται στη βιβλιογραφία και μακρότερα διαστήματα. 31 Στην μετα-ανάλυση των Ammerlaan et al, 19 όταν η διάρκεια του follow-up στις μελέτες εκτείνεται από 14 ημέρες και άνω, και σε ορισμένες μελέτες μέχρι και τις 365 ημέρες, ο σχετικός κίνδυνος επανα-αποικισμού ανέρχεται σχεδόν στο 50% (RR 0.44, range ). Σε παρόμοια συμπεράσματα κατέληξε μετα-ανάλυση των Bradley et al, 31 με αναλογία επανα-αποικισμού αναλόγως του εκάστοτε δείγματος: 39% σε οικιακές νοσοκόμες μετά από 90 ημέρες, 56% σε ασθενείς υπό αιμοδιάλυση μετά από 4 μήνες, 71% σε HIV-ασθενείς μετά από 2,5 μήνες. Σε μελέτη των Patel t al, 32 η παρουσία ή απουσία του σταφυλόκοκκου σε ατοπικούς ασθενείς δεν σχετιζόταν με ιστορικό χρήσης αντισταφυλοκοκκικών αντιβιοτικών ή αντισηπτικών, εύρημα που υποδεικνύει την χρονικά περιορισμένη σημασία των μέσων αυτών. Στις περισσότερες περιπτώσεις (έως και 86%), ο επανα-αποικισμός συμβαίνει με το ίδιο στέλεχος, γεγονός που υποδεικνύει ατελή εκρίζωση και υποτροπή και όχι εξωγενή αναμόλυνση. 8 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΤΟΧΗΣ Δεδομένης της ευρείας διασποράς στην κοινότητα μικροβιακών στελεχών με σημαντική αντοχή σε κλασσικά, αλλά και ειδικά αντισταφυλοκοκκικά αντιβιοτικά, όπως η μεθικιλλίνη, η αντιμετώπιση του σταφυλόκοκκου με τοπικά αντιβακτηριδιακά μέσα είναι η προτιμώμενη μέθοδος. 33 H mupirocin έχει θεωρητικά μικρές πιθανότητες εμφάνισης διασταυρούμενης αντοχής, εφ όσον η χημική της δομή διαφέρει από άλλα αντιβιοτικά. Εν τούτοις, έχουν καταγραφεί επιδημίες ανθεκτικών στη mupirocin στελεχών σε νοσοκομεία, ενώ έχει ανευρεθεί μειωμένη ευαισθησία και στην κοινότητα Στελέχη σταφυλόκοκκου με αντοχή στη μεθικιλλίνη είναι δύο φορές πιθανότερο να αναπτύξουν αντοχή και στη mupirocin. 35 Η αντοχή αυτή μεταδίδεται μεταξύ διαφορετικών μικροβιακών στελεχών μέσω πλασμιδίων και η εμφάνισή της έχει συνδεθεί με υπερβολικά συχνή ή παρατεταμένη, και γενικώς αδόκιμη χρήση του φαρμάκου. 36,37 Στις μελέτες απο-αποικισμού με εφαρμογή mupirocin επί περιορισμένο διάστημα (συνήθως 5-7 ημέρες), και συχνά σε συνδυασμό με chlorexidine, η ανάπτυξη αντοχής κατά τη διάρκεια της κλινικής δο- ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

5 Η ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΡΙΖΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟΥ ΑΠΟ ΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΥ 125 κιμής αναφέρθηκε σε αναλογία 1%. 19 Το εύρημα αυτό προέκυψε σε ιδανικές συνθήκες χρήσης του φαρμάκου. Σε μελέτες όμως επιδημιολογικής επιτήρησης, αναφέρθηκαν ανθεκτικά στη mupirocin στελέχη σε περισσότερο από το 13% ασθενών που δεν είχαν ιστορικό συχνής χρήσης της, ενώ σε περιοχές με συχνή κα ευρεία χρήση του φαρμάκου, το ποσοστό αντοχής υπερέβαινε το 65%. 38 Στη μελέτη των Simor AE et al, επί MRSA στελεχών σταφυλόκοκκου, το 24% των στελεχών αυτών είχαν ήδη αντοχή, συνήθως υψηλού επιπέδου, στη mupirocin. Ο γόνος mupa, υπεύθυνος για την αντοχή στο φάρμακο, ανευρίσκεται σε πλασμίδιο των MRSA στελεχών USA300, που χαρακτηρίζονται και από υψηλή μεταδοτικότητα. 39 Kατά συνέπεια, η χορήγηση της mupirocin, όπως και οποιουδήποτε άλλου αντιβιοτικού, πρέπει να περιορίζεται στις σαφώς εγκεκριμένες ενδείξεις και οδηγίες. ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΟ- ΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Η επιτυχής εκρίζωση του σταφυλόκοκκου από τους ρώθωνες ή άλλες θέσεις, δεν συνδέεται υποχρεωτικά με αντίστοιχο κλινικό αποτέλεσμα, όπως η μείωση των λοιμώξεων του δέρματος και των μαλακών μορίων. Μελέτες επί ασθενών σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, όχι τυχαιοποιημένες, κατέληξαν σε θετικό συμπέρασμα. 39,40 Εν τούτοις το αποτέλεσμα αυτό είχε σαφώς περιορισμένη διάρκεια. Σε εργασία των Fritz SA et al, 41 επί ασθενών με υποτροπιάζουσες λοιμώξεις δέρματος και μαλακών μορίων, ένα μήνα μετά το τέλος της τοπικής θεραπείας με mupirocin ή με mupirocin και chlorhexidin, υποτροπές λοιμώξεων καταγράφηκαν στο 20% των ασθενών και 4 μήνες μετά, στο 36%. Σε μεγάλη μελέτη επί 891 χειρουργικών ασθενών, η ρινική εφαρμογή mupirocin δεν μείωσε τις λοιμώξεις των χειρουργικών τραυμάτων, αν και καταγράφηκε γενικώς συνολική μείωση των νοσοκομειακών σταφυλοκοκκικών λοιμώξεων στους ασθενείς που ήταν φορείς του μικροβίου. 10 Aντιθέτως, σε αντίστοιχη πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη μελέτη επί νοσοκομειακών ασθενών, η εφαρμογή του αντιβιοτικού δεν οδήγησε σε μείωση των λοιμώξεων από σταφυλόκοκκο. 42 Σε τυχαιοποιημένη εργασία επί καρδιοχειρουργικών ασθενών, παρά το ότι η επιτυχία του ρινικού απο-αποικισμού με mupirocin έφθασε το 81,5%, δεν επηρέασε τη συχνότητα εμφάνισης των λοιμώξεων, που ήταν 3,8% στην ομάδα της mupirocin και 3,2% στην ομάδα του placebo. 43 Στη Μ. Βρεττανία, το National Institute of Clinical Excellence εξέδωσε (22 Oκτωβρίου 2008) oδηγία για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων στο χειρουργείο, στην οποία αναφέρεται: «αποδεικνύεται ότι η απολύμανση της ρινός με mupirocin ή chlorhexidin σε όλους τους ασθενείς του χειρουργείου δεν μειώνει την συνολική αναλογία των λοιμώξεων δέρματος και μαλακών μορίων. Αποδεικνύεται ότι η απολύμανση της ρινός με mupirocin σε όλους τους χρόνιους φορείς χειρουργικούς ασθενείς δεν μειώνει ούτε την επίπτωση των σταφυλοκοκκικών λοιμώξεων, ούτε του συνόλου των λοιμώξεων». 44 ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Η σχέση του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου και ατοπικής δερματίτιδας είναι από παλαιά γνωστή και η χρησιμότητα της συστηματικής ή τοπικής χορήγησης αντιβιοτικών επί εμφάνισης επιμολύνσεων δεν αμφισβητείται. Η κλινική σημασία όμως του μικροβίου στις εξάρσεις, επί μη επιμολυνθέντος εκζέματος, δεν είναι ομοίως σαφής. 45 Κατά συνέπεια, η χορήγηση αντιβιοτικών με στόχο την εκρίζωση του σταφυλόκοκκου στην ατοπική δερματίτιδα τελεί υπό συνεχή διερεύνηση. Kατά τους Gomes PL et al, 46 η συχνότητα και η πυκνότητα αποικισμού του δέρματος από σταφυλόκοκκο συνδέεται με την βαρύτητα της ατοπικής δερματίτιδας, ασθενείς δε με βαρύτερη νόσο είναι πιθανότερο να φέρουν στέλεχος ανθεκτικό στα συνήθη αντιβιοτικά. Ομοίως, άλλοι ερευνητές συμπέραναν ότι η πυκνότητα του σταφυλόκοκκου στο περιβάλλον των ασθενών, συμβάλλει στην σοβαρότητα και τη χρονιότητα του εκζέματος. 47 Περαιτέρω, οι Lebon A et al48 στη μελέτη τους επιβεβαίωσαν ότι ο αποικισμός τους πρώτους 6-12 μήνες της ζωής στα παιδιά, σχετίζεται με τη σοβαρότητα της ατοπικής δερματίτιδας μετέπειτα. Απεναντίας, οι Patel GK et al, 32 κατέληξαν σε αντίθετο συμπέρασμα και, στην εργασία τους, δεν τεκμηριώθηκε συσχέτιση του μικροβιακού αποικισμού με την βαρύτητα της νόσου. Επιπλέον και σε άλλη εργασία επί ασθενών παιδικής ηλικίας δεν διαπιστώθηκε συσχέτιση του μικροβιακού αποικισμού σε νεογνά και βρέφη με επακόλουθο κίνδυνο ατοπικής δερματίτιδας τα επόμενα τρία χρόνια. 49 Οι επιδημιολογικές αυτές μελέτες, αν και διερευνούν τη σχέση σταφυλόκοκκου και ατοπικής δερμα- Ôüìïò 24, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2013

6 126 B. Παπαρίζος τίτιδας σε κλινικό επίπεδο, δεν είναι δυνατό να προσδιορίσουν κατά πόσο η σοβαρότητα της νόσου είναι αποτέλεσμα της δράσης του σταφυλόκοκκου, ή απλώς συνιστούν αίτιο αυξημένου αποικισμού λόγω αυξημένης φλεγμονής. Αν και η χρήση αντιβιοτικών, κυρίως σε συνδυασμό με κορτικοστεροειδή ή άλλα φάρμακα κατά της ατοπικής δερματίτιδας είναι συνήθης στην κλινική πρακτική, 50 η βιβλιογραφική της τεκμηρίωση είναι ανεπαρκής. Δεδομένου ότι ο αποικισμός με τον σταφυλόκοκκο του ατοπικού δέρματος είναι δευτερογενές φαινόμενο, επακόλουθο της φλεγμονής και των αλλοιώσεων της επιδερμίδας από τη νόσο, συχνά η βελτίωση της με την αντι-εκζεματική μόνον αγωγή, μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του αποικισμού. Οι Guzik TJ et al, 51 θεραπεύοντας 34 ασθενείς με αντιισταμινικά και τοπικά κορτικοστεροειδή χωρίς αντιβιοτικά, διαπίστωσαν εξαφάνιση του μικροβίου στο 70% των ασθενών. Ομοίως, οι Remitz A et al, 52 χορηγώντας τοπικό σκεύασμα Tacrolimus. Οι Schuttelaar ML et al, 53 σε διπλή-τυφλή μελέτη σύγκριναν τα αποτελέσματα θεραπείας με τοπική χρήση triamcinolone, με αυτά του συνδυασμού triamcinolone με tetracycline τοπικά. Αν και στην ομάδα των ασθενών με τη συνδυασμένη αγωγή καταγράφηκε μεγαλύτερη μείωση του αποικισμού με σταφυλόκοκκο, τα κλινικά αποτελέσματα δεν διέφεραν στις δύο ομάδες. Οι ερευνητές συμπέραναν ότι δεν υπήρξε κλινικό όφελος από την προσθήκη του αντιβιοτικού στην αγωγή της δερματίτιδας. Σε άλλη εργασία, η προσθήκη mupirocin με υδροκορτιζόνη στη θεραπεία μη επιμολυσμένης ατοπικής δερματίτιδας, δεν απέφερε στατιστικά σημαντική διαφορά στη βελτίωση των δεικτών SCORAD και EASI, σε σύγκριση με τη υδροκορτιζόνη μόνη της. 54 Σχετικό όφελος δεν προέκυψε ούτε με την μακράς χρονικής διάρκειας συστηματική χορήγηση cloxacilline, όπως στη μελέτη των Ewing CI et al. 55 Περαιτέρω, σε μετα-ανάλυση επί 26 μελετών οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι από αυτές δεν αποδεικνύεται όφελος από την χρήση αντιβιοτικών στην μη επιμολυνθείσα ατοπική δερματίτιδα. 45 Σε ανάλογη επεξεργασία από την Cochrane Database Systematic Review, επί 21 μελετών, οι Birnie AJ et al διαπίστωσαν ότι ομοίως δεν προέκυψε σαφές όφελος από την χρήση τοπικών ή συστηματικών αντιβιοτικών. 56 Αν και η καθολική χρήση αντιβιοτικών στους ατοπικούς ασθενείς για την εκρίζωση του σταφυλόκοκκου δεν τεκμηριώνεται, σε ασθενείς με συχνές εξάρσεις ατοπικής δερματίτιδας, συνδεόμενες με λοίμωξη, τα μέτρα αντιμετώπισης του παθογόνου θεωρούνται δικαιολογημένα. 57 Η χρήση όμως αντιβιοτικών ως μοναδικής θεραπείας στην ατοπική δερματίτιδα δεν συνιστάται, διότι: Ο αποικισμός του δέρματος στην ατοπική δερματίτιδα υφίσταται τόσο στις βλάβες, όσο και στο υγιές δέρμα Τα αντιβιοτικά μειώνουν το μικροβιακό «φορτίο», αλλά δεν έχουν επίδραση στη φλεγμονή Μετά τη χρήση αντιβιοτικών, το ατοπικό δέρμα επανα-αποικίζεται ταχέως Η ευρεία χρήση αντιβιοτικών οδηγεί σε ανάπτυξη και διασπορά αντοχής Κατά συνέπεια, χρήση αντιβιοτικών στην ατοπική δερματίτιδα έχει νόημα ως συνδυασμός με τα υπόλοιπα θεραπευτικά μέσα. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το οικιακό ή εργασιακό περιβάλλον θεωρείται ως σημαντική παρακαταθήκη χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου. Υπό δυσμενείς προϋποθέσεις, αποτελεί πηγή μόλυνσης και κατά συνέπεια αποικισμού ή και λοίμωξης σε ανθρώπους. Η παρουσία του παθογόνου στο άμεσο περιβάλλον των ασθενών σχετίζεται τόσο με τα συγγενικά πρόσωπα ή με πρόσωπα με εργασιακή σχέση, όσο και με μολυσμένα oικόσιτα ζώα ή και αντικείμενα. Το κατά πόσο η παρουσία του σταφυλόκοκκου στο περιβάλλον αποτελεί αιτία αποικισμού του ανθρώπου και λοιμώξεων, αποτέλεσμα, ή άλλοτε και τα δύο, είναι ασαφές στη βιβλιογραφία. Σύμφωνα με τους πολλούς ερευνητές, 33 στους παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη λοιμώξεων δέρματος και μαλακών μορίων από χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο περιλαμβάνεται η πρόσφατη διάγνωση παρόμοιας λοίμωξης σε κάποιον από τους οικείους. Στις μελέτες της Stephanie Fritz et al (2009 και 2012), 7,58 η πρόσφατη σταφυλοκοκκική λοίμωξη σε συγγενείς, αποτελεί παράγοντα κινδύνου για επακόλουθη εμφάνιση λοίμωξης και στα παιδιά. Τα πορίσματα αυτά δεν συνιστούν έκπληξη, δεδομένης της μεταδοτικότητας του παθογόνου. Σε ανάλογη εργασία των Calfee DP et al 59 επί ασθενών με νοσοκομειακή λοίμωξη από MRSA, οι στενότεροι συγγενείς είχαν 7,5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να ευρε- ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

7 Η ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΡΙΖΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟΥ ΑΠΟ ΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΥ 127 θούν αποικιζόμενοι από το μικρόβιο, από αυτούς με λιγότερο στενή σχέση. Σε αντίστοιχη μελέτη των Uhlemann AC et al, 60 τo 56% των συγγενών ασθενών με σταφυλοκοκκική λοίμωξη της κοινότητας ήταν φορείς του παθογόνου, σε σύγκριση με το 38% ομάδας μαρτύρων, διαφορά που ήταν στατιστικά σημαντική. Το μικρόβιο ανευρέθηκε επίσης σε αναλογία 30% σε οικιακά αντικείμενα των ασθενών και μόνον σε 5% των μαρτύρων. Ομοίως, οι ίδιοι ερευνητές σε μεταγενέστερη εργασία τους, απομόνωσαν τον σταφυλόκοκκο σε 62% των συγγενών και στο 54% των οικιακών αντικειμένων. Εν τούτοις, κατά τους Coates T et al, στις περισσότερες περιπτώσεις, για τη λοίμωξη ευθύνονται τα μικρόβια που αποικίζουν τον ίδιο τον ασθενή και όχι το περιβάλλον του. 8 Σε χειρουργικούς ασθενείς, το στέλεχος του S.aureus που απομονώνεται στις πληγές είναι ταυτόσημο με αυτό που απομονώνεται στους ρώθωνες κατά 76-86%. 11,42,62 Oι ασθενείς με σοβαρή ατοπική δερματίτιδα ευρέθηκε να έχουν σημαντικά περισσότερες πηγές στο άμεσο περιβάλλον τους, όπως στη σκόνη των κρεββατιών, του δαπέδου ή των σάκων της ηλεκτρικής σκούπας. 47 Σε οικείους παιδιών με ατοπική δερματίτιδα ο αποικισμός των ρινικών κοιλοτήτων από σταφυλόκοκκο, ήταν πολύ συχνότερος σε σχέση με τους οικείους παιδιών χωρίς το έκζεμα. 63 Οι Miller LG et al 64 σε μελέτη επί 350 ασθενών με ατοπική δερματίτιδα και 862 συγγενών τους, κατέληξαν στο εύρημα ότι το 40% των ασθενών και το 50% των συγγενών τους ήταν αποικισμένοι από σταφυλόκοκκο. Εν τούτοις, στη μελέτη των Patel et al επί παιδιών με ατοπική δερματίτιδα, ρινικός αποικισμός διαπιστώθηκε μόνο σε 6 από τους 46 γονείς των ασθενών. 32 Οι ερευνητές συμπέραναν ότι υπήρχε ασθενής μόνο συσχέτιση μεταξύ του αποικισμού του δέρματος των παιδιών και της παρουσίας του σταφυλόκοκκου στις ρινικές κοιλότητες των γονέων. Οι Kim BS et al 65 μελέτησαν δείγματα (ρώθωνες, δέρμα, υπωνύχιο) από 527 παιδιά δημοτικού σχολείου ή νηπιαγωγείου και 32 υγιείς δασκάλους. Τα παιδιά με ατοπική δερματίτιδα είχαν υψηλότερη αναλογία αποικισμού από σταφυλόκοκκο (34,6%) σε σχέση με τα άλλα (21,1-25,4%). Η απομόνωση του μικροβίου ήταν συχνότερη από το υπωνύχιο (30,8%) σε σχέση με τους ρώθωνες (19,2%). Η ταυτοποίηση των στελεχών απέδειξε ότι κύρια οδός μόλυνσης ήταν ο αυτο-ενοφθαλμισμός από τους ρώθωνες μέσω των δακτύλων, ενώ δεν ήταν σημαντική η πιθανότητα μετάδοσης από παιδί σε παιδί ή από δάσκαλο σε παιδί, μέσα στη τάξη. Oι ίδιοι ερευνητές, σε άλλη μελέτη, 66 επιβεβαίωσαν τον υψηλό επιπολασμό του αποικισμού με σταφυλόκοκκο παιδιών με σοβαρή ατοπική δερματίτιδα (72,7%) σε σχέση με παιδιά με ήπιες εκδηλώσεις ή υγιή. Εν τούτοις, οι μητέρες παιδιών με τη σοβαρή ατοπική δερματίτιδα δεν είχαν περισσότερο αποικισμό σε σχέση με τις άλλες, γεγονός που υποδεικνύει ως κύρια πηγή την αυτο-επιμόλυνση. ΕΚΡΙΖΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟΥ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ Αν και η χορήγηση αγωγής για τον σταφυλόκοκκο στους συγγενείς των ασθενών είναι κλινική πρακτική με ευρεία αποδοχή, που αναφέρεται και σε παλαιότερα συγγράμματα, 67 οι σχετικές μελέτες είναι ελάχιστες και η βιβλιογραφική τεκμηρίωση ανεπαρκής. Οι Ammerlaan HS et al, 23 σε μεγάλη μελέτη επί 633 ασθενών, διαπίστωσαν ότι η φορεία των οικείων ήταν ανεξάρτητος παράγων κινδύνου για αποτυχία της θεραπείας εκρίζωσης MRSA στελέχους. Κατά συνέπεια, η θεραπεία και των συγγενών, θα ωφελούσε θεωρητικά και τους ασθενείς. Οι Fritz SA et al 58 μελέτησαν 183 παιδιατρικούς ασθενείς με σταφυλοκοκκικές δερματικές λοιμώξεις της κοινότητας. Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν σε δύο ομάδες: στη μία έγινε προσπάθεια εκρίζωσης του σταφυλόκοκκου με τοπική χρήση mupirocin στη μύτη και καθημερινά λουτρά με chlorhexidine επί πέντε ημέρες, ενώ στην άλλη ομάδα εφαρμόσθηκε ίδια θεραπεία και στους συγγενείς. Μετά από 12 μήνες, το 54% των ασθενών και το 66% των οικείων ευρέθησαν ελεύθεροι αποικισμού. Εν τούτοις, υποτροπιάζουσες δερματικές σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις καταγράφηκαν κατα τη διάρκεια του δωδεκαμήνου στο 72% των ασθενών και στο 52% των οικείων. Οι ερευνητές συμπέραναν ότι η εκρίζωση του παθογόνου στους συγγενείς δεν είναι περισσότερο αποτελεσματική σε σχέση με την εκρίζωση στους ασθενείς. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Σε σημαντικά ζητήματα σχετικά με τις επιπτώσεις του ασυμπτωματικού αποικισμού από σταφυλόκοκκο και της θεραπείας με σκοπό την εκρίζωσή του δεν Ôüìïò 24, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2013

8 128 B. Παπαρίζος τεκμηριώνονται βιβλιογραφικά αναμφισβήτητα συμπεράσματα. Στα ζητήματα αυτά περιλαμβάνονται: Η ακριβής κλινική σημασία της εκρίζωσης του μικροβίου από τις θέσεις αποικισμού, και ιδίως από τις ρινικές κοιλότητες, σε ασθενείς με υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, αλλά και με ατοπική δερματίτιδα. Οι ακριβείς ενδείξεις χορήγησης θεραπείας εκρίζωσης Η καλύτερη μέθοδος για την επίτευξη εκρίζωσης Η χρονική διάρκεια της θεραπείας, αναλόγως του μέσου που χρησιμοποιείται Εφόσον η διάρκεια του εκάστοτε αποτελέσματος είναι περιορισμένη, το κατά πόσο πρέπει να εφαρμόζεται θεραπεία συντήρησης ή περιοδικές επαναλήψεις της θεραπείας, επί πόσο χρόνο και με ποιά μέθοδο. Το κατά πόσο και με ποιές ενδείξεις στη θεραπεία πρέπει να περιλαμβάνονται προληπτικά και οι συγγενείς των ασθενών Με αυτά τα δεδομένα είναι εύλογη και η σχετική ασάφεια που υφίσταται στις θεραπευτικές οδηγές κλασσικών συγγραμμάτων και στις κατευθυντήριες οδηγίες σημαντικών επιστημονικών οργανισμών. Στις σχετικές οδηγίες της Infectious Diseases Society of America 68 για τη θεραπεία των λοιμώξεων από ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη σταφυλόκοκκο, τονίζεται η σημασία των μέτρων ατομικής υγιεινής για την αντιμετώπιση των υποτροπιαζουσών λοιμώξεων δέρματος και μαλακών μορίων. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται η η καθαριότητα των χεριών και του σώματος, η ορθή περιποίηση των τραυμάτων, ο σχολαστικός καθαρισμός επιφανειών αντικειμένων με συχνή χρήση (πόμολα, είδη υγιεινής), η αποφυγή κοινής χρήσης προσωπικών αντικειμένων όπως ενδυμάτων, πετσετών, ξυριστικών ειδών κλπ. Ο αποαποικισμός του ασθενούς μπορεί να επιχειρείται σε περιπτώσεις αλλεπάλληλων λοιμώξεων, παρά την καλή εφαρμογή των μέτρων υγιεινής. Ο απο-αποικισμός των συγγενών δικαιολογείται σε περίπτωση πολύ πιθανής διαπροσωπικής μετάδοσης, ως επιπλέον των βασικών (μέτρα υγιεινής, θεραπεία ενεργών λοιμώξεων) μέτρων. Στις κατευθυντήριες οδηγίες του NICE (National Institute for Health and Clinical Excellence, 2008) 44 για την πρόληψη και θεραπεία των χειρουργικών λοιμώξεων απορρίπτεται η χρήση αντιβιοτικών για την εκρίζωση του ρινικού σταφυλόκοκκου ως μέθοδος «ρουτίνας» πριν από το χειρουργείο. Η σύσταση αυτή δικαιολογείται από την απουσία σαφών συμπερασμάτων από τις μελέτες. Στο κεφάλαιο περί σταφυλοκοκκικών λοιμώξεων στο σύγγραμμα του Rook, 4 αιτιολογημένη η θεραπεία εκρίζωσης θεωρείται επί φορέων που η απασχόλησή τους μπορεί να προκαλέσει κίνδυνο για άλλα άτομα, όπως προσωπικό χειρουργείου και νοσηλεύτριες σε τμήματα νεογνών, αλλά ασθενείς με υποτροπιάζουσες λοιμώξεις. Στην τελευταία περίπτωση δεν απορρίπτεται η χορήγηση θεραπείας και στους οικείους. Στο αντίστοιχο κεφάλαιο της Δερματολογίας του Fitzpatrick, 13 τονίζεται ότι η αδιάκριτη χρήση της mupirocin πρέπει να αποφεύγεται, διότι σημαντική αντίσταση έχει ήδη αναπτυχθεί. Έτσι, και ενώ το κλινικό όφελος δεν έχει αποδειχθεί, ο κίνδυνος αύξησης της αντοχής είναι δεδομένος. Στην περίπτωση της ατοπικής δερματίτιδας, η χρήση αντιβιοτικών περιορίζεται κατά κύριο λόγο στην αντιμετώπιση των ενεργών λοιμώξεων. Στις οδηγίες για την θεραπεία της ατοπικής δερματίτιδας της Aμερικανικής Ακαδημίας Δερματολογίας (American Academy of Dermatology) 69 αναφέρεται ότι τα αντιβιοτικά μπορεί να προσφέρουν σημαντικό κλινικό όφελος μόνον όταν υπάρχει ενεργός λοίμωξη. Στις αντίστοιχες οδηγίες του NICE της Μ.Βρεττανίας, 70 ορίζεται ότι η χρήση τοπικών αντιβιοτικών, περιλαμβανομένων και των σκευασμάτων με συνδυασμό αντιβιοτικού-κορτικοστεροειδούς, πρέπει να διαφυλάσσεται μόνo για περιπτώσεις ενεργού λοίμωξης, σε περιορισμένη έκταση, και όχι για διάστημα μεγαλύτερο των δύο εβδομάδων. Η χρήση αντισηπτικών επιτρέπεται μόνον στις υποτροπιάζουσες, επιμολυσμένες περιπτώσεις και επίσης όχι για μακροχρόνια διαστήματα. Στο κεφάλαιο περί ατοπικής δερματίτιδας της Δερματολογίας του Rook, 57 η αναφορά στη χρήση αντιβιοτικών περιορίζεται στις εξάρσεις της νόσου που συνδέονται με λοίμωξη. Στις περιπτώσεις αυτές, η μακρά χορήγηση αντιβιοτικών, η τοπική θεραπεία με συνδυασμό αντιβιοτικού και στεροειδούς και ο απο-αποικισμός του ρινικού βλεννογόνου θεωρούνται αποδεκτά μέτρα. Στο σχετικό κεφάλαιο της δερματολογίας του Bolognia 71 η θεραπεία με αντιβιοτικά αναφέρεται επίσης ως «συμπληρωματική» (adjunctive) μόνο στις περιπτώσεις λοίμωξης. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

9 Η ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΡΙΖΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟΥ ΑΠΟ ΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΥ 129 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ Η εκρίζωση του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου από το ρινικό βλενογόννο ή και τις άλλες θέσεις αποικισμού έχει νόημα επί: Ασθενών με υποτροπιάζουσες σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις του δέρματος και των μαλακών μορίων, όταν δεν επαρκούν τα μέτρα υγιεινής Ασθενών με συχνές, σοβαρές εξάρσεις ατοπικής δερματίτιδας, ιδιαιτέρως όταν αυτές συνδέονται με λοιμώξεις Σε αποδεδειγμένα φορείς του μικροβίου που λόγω εργασίας έρχονται σε επαφή με ευπαθή άτομα Σε άτομα του οικιακού ή στενού εργασιακού περιβάλλοντος η προσπάθεια απο-αποικισμού, αν και δεν έχει τεκμηριωθεί, θεωρείται εύλογα δικαιολογημένη σε περίπτωση προφανούς μετάδοσης σε ασθενείς, ατοπικούς ή όχι. Σε κάθε περίπτωση, η γενικευμένη χρήση αντιβιοτικών, ιδιαιτέρως συστηματικών, και για μεγάλα χρονικά διαστηματα, πρέπει να αποφεύγεται. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Hersh AL, Chambers HF, Maselli JH, Gonzales R. National trends in ambulatory visits and antibiotic prescribing for skin and soft-tissue infections. Arch Intern Med. 2008; 168(14): Orscheln RC, Hunstad DA, Fritz SA, et al. Contribution of genetically restricted, methicillin-susceptible strains to the ongoing epidemic of community-acquired Staphylococcus aureus infections. Clin Infect Dis. 2009; 49(4): Kaplan SL. Community-acquired methicillin-resistant Staphylococcus aureus infections in children. Semin Pediatr Infect Dis. 2006; 17(3): Hay RJ, Adriaans BM. Chapter 30, Bacterial infections. In: Rook s Textbook of Dermatology. Burns T, Breathnach S, Cox N, Griffiths C eds, 8th edition, Wiley-Blackwell 2010, p Ellis MW, Hospenthal DR, Dooley DP, et al. Natural history of community-acquired methicillin-resistant Staphylococcus aureus colonization and infection in soldiers. Clin Infect Dis. 2004; 39(7): Toshkova K, Annemüller C, Akineden O, Lämmler C. The significance of nasal carriage of Staphylococcus aureus as risk factor for human skin infections. FEMS Microbiol Lett. 2001; 202(1): Fritz SA, Epplin EK, Garbutt J, Storch GA. Skin infection in children colonized with community-associated methicillin-resistant Staphylococcus aureus. J Infect. 2009; 59(6): Coates T, Bax R, Coates A. Nasal decolonization of Staphylococcus aureus with mupirocin: strengths, weaknesses and future prospects. J Antimicrob Chemother. 2009; 64(1): Miller M, Cook HA, Furuya EY, et al. Staphylococcus aureus in the community: colonization versus infection. PLoS One. 2009; 4(8):e Perl TM, Cullen JJ, Wenzel RP, et al. Mupirocin And The Risk Of Staphylococcus Aureus Study Team. Intranasal mupirocin to prevent postoperative Staphylococcus aureus infections. N Engl J Med. 2002; 346(24): Von Eiff C, Becker K, Machka K, et al. Nasal carriage as a source of Staphylococcus aureus bacteremia. N Engl J Med. 2001; 344(1): Wertheim HF, Vos MC, Ott A, et al. Risk and outcome of nosocomial Staphylococcus aureus bacteraemia in nasal carriers versus non-carriers. Lancet. 2004; 364(9435): Leung DYM, Eichenfield LF, Boguniewicz M. Atopic Dermatitis. In: Chapter 14 Fitzpatrick's Dermatology in General Medicine, 7th Edition, 2008 McGraw-Hill, p Casewell MW, Hill RL. Elimination of nasal carriage of Staphylococcus aureus with mupirocin ('pseudomonic acid')--a controlled trial. J Antimicrob Chemother. 1986; 17(3): Bulanda M, Gruszka M, Heczko B. Effect of mupirocin on nasal carriage of Staphylococcus aureus. J Hosp Infect. 1989; 14(2): Doebbeling BN, Breneman DL, Neu HC, et al. Elimination of Staphylococcus aureus nasal carriage in health care workers: analysis of six clinical trials with calcium mupirocin ointment. The Mupirocin Collaborative Study Group. Clin Infect Dis. 1993; 17(3): Mody L, Kauffman CA, McNeil SA, et al. Mupirocin-based decolonization of Staphylococcus aureus carriers in residents of 2 long-term care facilities: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Clin Infect Dis. 2003; 37(11): Martin JN, Perdreau-Remington F, Kartalija M, et al. A randomized clinical trial of mupirocin in the eradication of staphylococcus aureus nasal carriage in human immunodeficiency virus disease. J Infect Dis. 1999; 180(3): Ammerlaan HS, Kluytmans JA, Wertheim HFL, et al. Eradication of methicillin-resistant Staphylococcus aureus carriage: a systematic review. Clin Infect Dis 2009; 48: Leigh DA, Joy G. Treatment of familial staphylococcal infection--comparison of mupirocin nasal ointment and chlorhexidine/neomycin (Naseptin) cream in eradication of nasal carriage. J Antimicrob Chemother. 1993; 31(6): Parras F, Guerrero MC, Bouza E, et al. Comparative stu- Ôüìïò 24, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2013

10 130 B. Παπαρίζος dy of mupirocin and oral co-trimoxazole plus topical fusidic acid in eradication of nasal carriage of methicillinresistant Staphylococcus aureus. Antimicrob Agents Chemother. 1995; 39(1): Harbarth S, Dharan S, Liassine N, et al. Randomized, placebo-controlled, double-blind trial to evaluate the efficacy of mupirocin for eradicating carriage of methicillin-resistant Staphylococcus aureus. Antimicrob Agents Chemother. 1999; 43(6): Ammerlaan HS, Kluytmans JA, Berkhout H, et al. Eradication of carriage with methicillin-resistant Staphylococcus aureus: determinants of treatment failure. J Antimicrob Chemother. 2011; 66(10): Wilson SZ, Martin RR, Putman M. In vivo effects of josamycin, erythromycin, and placebo therapy on nasal carriage of Staphylococcus aureus. Antimicrob Agents Chemother. 1977; 11(3): Walsh TJ, Standiford HC, Reboli AC, et al. Randomized double-blinded trial of rifampin with either novobiocin or trimethoprim-sulfamethoxazole against methicillinresistant Staphylococcus aureus colonization: prevention of antimicrobial resistance and effect of host factors on outcome. Antimicrob Agents Chemother. 1993; 37(6): Muder RR, Boldin M, Brennen C, et al. A controlled trial of rifampicin, minocycline, and rifampicin plus minocycline for eradication of methicillin-resistant Staphylococcus aureus in long-term care patients. J Antimicrob Chemother. 1994; 34(1): Berg HF, Tjhie JH, Scheffer GJ, et al. Emergence and persistence of macrolide resistance in oropharyngeal flora and elimination of nasal carriage of Staphylococcus aureus after therapy with slow-release clarithromycin: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Antimicrob Agents Chemother. 2004; 48(11): Chang SC, Hsieh SM, Chen ML, et al. Oral fusidic acid fails to eradicate methicillin-resistant Staphylococcus aureus colonization and results in emergence of fusidic acid-resistant strains. Diagn Microbiol Infect Dis. 2000; 36(2): Peterson LR, Quick JN, Jensen B, et al. Emergence of ciprofloxacin resistance in nosocomial methicillin-resistant Staphylococcus aureus isolates. Resistance during ciprofloxacin plus rifampin therapy for methicillin-resistant S aureus colonization. Arch Intern Med. 1990; 150(10): Loeb MB, Main C, Eady A, Walker-Dilks C. Antimicrobial drugs for treating methicillin-resistant Staphylococcus aureus colonization. Cochrane Database Syst Rev. 2003; 4:CD Bradley SF. Eradication or decolonization of methicillinresistant Staphylococcus aureus carriage: what are we doing and why are we doing it? Clin Infect Dis. 2007; 44(2): Patel GK, Wyatt H, Kubiak EM, et al. Staphylococcus aureus colonization in children with atopic eczema and their parents. Acta Dermatol Venereol 2001; 81(5): Smith CH, Goldman RD. Staphylococcus aureus decolonization for recurrent skin and soft tissue infections in children. Can Fam Physician. 2012; 58(12): Leski T, Oliveira D, Trzcinski K, Sanches IS, Aires de Sousa M, Hryniewicz W, et al. Clonal distribution of methicillin-resistant Staphylococcus aureus in Poland. J Clin Microbiol. 1998; 36(12): Schmitz FJ, Lindenlauf E, Hofmann B, et al. The prevalence of low- and high-level mupirocin resistance in staphylococci from 19 European hospitals. J Antimicrob Chemother. 1998; 42(4): Han LL, McDougal LK, Gorwitz RJ, et al. High frequencies of clindamycin and tetracycline resistance in methicillin-resistant Staphylococcus aureus pulsedfield type USA300 isolates collected at a Boston ambulatory health center. J Clin Microbiol. 2007; 45(4): Sladden MJ, Johnston GA. Current options for the treatment of impetigo in children. Expert Opin Pharmacother. 2005; 6(13): Jones JC, Rogers TJ, Brookmeyer P, et al. Mupirocin resistance in patients colonized with methicillin-resistant Staphylococcus aureus in a surgical intensive care unit. Clin Infect Dis. 2007; 45(5): Simor AE, Phillips E, McGeer A, et al. Randomized controlled trial of chlorhexidine gluconate for washing, intranasal mupirocin, and rifampin and doxycycline versus no treatment for the eradication of methicillin-resistant Staphylococcus aureus colonization. Clin Infect Dis. 2007; 44(2): Sandri AM, Dalarosa MG, Ruschel de Alcantara L, et al. Reduction in incidence of nosocomial methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) infection in an intensive care unit: role of treatment with mupirocin ointment and chlorhexidine baths for nasal carriers of MRSA. Infect Control Hosp Epidemiol. 2006; 27(2): Fritz SA, Camins BC, Eisenstein KA, et al. Effectiveness of measures to eradicate Staphylococcus aureus carriage in patients with community-associated skin and softtissue infections: a randomized trial. Infect Control Hosp Epidemiol. 2011; 32(9): Wertheim HF, Vos MC, Ott A, et al. Mupirocin prophylaxis against nosocomial Staphylococcus aureus infections in nonsurgical patients: a randomized study. Ann Intern Med. 2004; 140(6): Konvalinka A, Errett L, Fong IW. Impact of treating Staphylococcus aureus nasal carriers on wound infections in cardiac surgery. J Hosp Infect; 64(2): National Collaborating Centre for Women s and Children s Health. Commissioned by the National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE). Surgical site infection. Prevention and treatment of surgical site in- ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

11 Η ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΡΙΖΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟΥ ΑΠΟ ΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΥ 131 fection National Collaborating Centre for Women s and Children s Health. Published by the RCOG Press at the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Guideline.pdf 45. Bath-Hextall FJ, Birnie AJ, Ravenscroft JC, Williams HC. Interventions to reduce Staphylococcus aureus in the management of atopic eczema: an updated Cochrane review. Br J Dermatol 2010; 163(1): Gomes PL, Malavige GN, Fernando N, et al. Characteristics of Staphylococcus aureus colonization in patients with atopic dermatitis in Sri Lanka. Clin Exp Dermatol. 2011; 36(2): Leung AD, Schiltz AM, Hall CF, Liu AH. Severe atopic dermatitis is associated with a high burden of environmental Staphylococcus aureus. Clin Exp Allergy 2008; 38(5): Lebon A, Labout JA, Verbrugh HA, et al. Role of Staphylococcus aureus nasal colonization in atopic dermatitis in infants: the Generation R Study. Arch Pediatr Adolesc Med. 2009; 163(8): Skov L, Halkjaer LB, Agner T, et al. Neonatal colonization with Staphylococcus aureus is not associated with development of atopic dermatitis. Br J Dermatol. 2009; 160(6): Bunikowski R, Mielke ME, Skarabis H, et al. Evidence for a disease-promoting effect of Staphylococcus aureus-derived exotoxins in atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol. 2000; 105(4): Guzik TJ, Bzowska M, Kasprowicz A, et al. Persistent skin colonization with Staphylococcus aureus in atopic dermatitis: relationship to clinical and immunological parameters. Clin Exp Allergy 2005; 35(4): Remitz A, Kyllönen H, Granlund H, Reitamo S. Tacrolimus ointment reduces staphylococcal colonization of atopic dermatitis lesions. J Allergy Clin Immunol. 2001; 107(1): Schuttelaar ML, Coenraads PJ. A randomized, doubleblind study to assess the efficacy of addition of tetracycline to triamcinolone acetonide in the treatment of moderate to severe atopic dermatitis. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2008; 22(9): Canpolat F, Erkoçoğlu M, Tezer H, et al. Hydrocortisone acetate alone or combined with mupirocin for atopic dermatitis in infants under two years of age - a randomized double blind pilot trial. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2012; 16(14): Ewing CI, Ashcroft C, Gibbs AC, et al. Flucloxacillin in the treatment of atopic dermatitis. Br J Dermatol 1998; 138(6): Birnie AJ, Bath-Hextall FJ, Ravenscroft JC, Williams HC. Interventions to reduce Staphylococcus aureus in the management of atopic eczema. Cochrane Database Syst Rev. 2008; (3):CD Friemann PS, Arden-Jones MR, Holden CA. Chapter 24, Atopic Dermatitis. In: Rook s Textbook of Dermatology. Burns T, Breathnach S, Cox N, Griffiths C eds, 8th edition, Wiley-Blackwell 2010, p Fritz SA, Hogan PG, Hayek G, et al. Household versus individual approaches to eradication of community-associated Staphylococcus aureus in children: a randomized trial. Clin Infect Dis; 54(6): Calfee DP, Durbin LJ, Germanson TP, et al. Spread of methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) among household contacts of individuals with nosocomially acquired MRSA. Infect Control Hosp Epidemiol 2003; 24(6): Uhlemann AC, Knox J, Miller M, et al. The environment as an unrecognized reservoir for community-associated methicillin resistant Staphylococcus aureus USA300: a case-control study. PLoS One 2011; 6(7): e Knox J, Uhlemann AC, Miller M, Hafer C, Vasquez G, Vavagiakis P, et al. Environmental contamination as a risk factor for intra-household Staphylococcus aureus transmission. PLoS One 2012; 7(11):e Kalmeijer MD, Coertjens H, van Nieuwland-Bollen PM, et al. Surgical site infections in orthopedic surgery: the effect of mupirocin nasal ointment in a double-blind, randomized, placebo-controlled study. Clin Infect Dis 2002; 35(4): Chiu LS, Chow VC, Ling JM, Hon KL. Staphylococcus aureus carriage in the anterior nares of close contacts of patients with atopic dermatitis. Arch Dermatol 2010; 146(7): Miller LG, Eells SJ, Taylor AR, et al. Staphylococcus aureus colonization among household contacts of patients with skin infections: risk factors, strain discordance, and complex ecology. Clin Infect Dis 2012; 54(11): Kim BS, Park JY, Song CH, et al. Clarifying the transmission route of Staphylococcus aureus colonizing the skin in early childhood atopic dermatitis. Ann Allergy Asthma Immunol 2012; 109(6): Kim BS, Kim JY, Lim HJ, et al. Colonizing features of Staphylococcus aureus in early childhood atopic dermatitis and in mothers: a cross-sectional comparative study done at four kindergartens in Daegu, South Korea. Ann Allergy Asthma Immunol 2011; 106(4): Leung DYM. Role of staphylococcus aureus in atopic dermatitis. In: Bieber T, Leung DYM: Atopic dermatitis, Markel-Decker editions, 2002, p Liu C, Bayer A, Cosgrove SE et al. Clinical practice guidelines by the Infectious Diseases Society of America for the treatment of methicilin-resistant staphylococcus aureus infections in adults and children. Clin Infect Dis 2011; 52(3): Hanifin JM, Cooper KD, Ho VC et al. Gudelines of care for atopic dermatitis. J Am Acad Dermatol 2004; 50: Ôüìïò 24, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2013

12 132 B. Παπαρίζος 70. National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE). Management of atopic eczema in children from birth up to the age of 12 years. NICE guideline 57, National Collaborating Centre for Women s and Children s Health, December cg057niceguideline.pdf 71. Kang K, Polster AM, Nedorost T, Stevens SR, Cooper KD. Atopic Dermatitis. In: Dermatology, Bolognia JL, Jorizzo JL, Rapini RD eds, 2nd edition, Mosby, Elsevier, Áë ëç ëï ãñá ößá: B.A. Παπαρίζος Νοσοκομείο Α.Συγγρός Ι. Δραγούμη 5 Καισαριανή Τηλ & Fax: ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών

Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών Εφαρμογή λίστας ελέγχου (checklist) για πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά παθογόνα για τη διαχείριση χειρουργημένων ασθενών Δήμητρα Σαλαβούρα 1, Σταματία Αλεξοπούλου 2,5,6, Γεωργία Πομόνη 3, Μαρίνα Καλιφείδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin. ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ BACTROBAN Ρινική αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Θεραπεία Στόχοι : Περιορισμός της οξείας λοίμωξης Πρόληψη άμεσων επιπλοκών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΧΡΥΣΙΖΟΝΤΑ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ ΣΤΗ ΜΕΘΙΚΙΛΛΙΝΗ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΧΡΥΣΙΖΟΝΤΑ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ ΣΤΗ ΜΕΘΙΚΙΛΛΙΝΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΠΟ ΧΡΥΣΙΖΟΝΤΑ ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ο Επαναπροσδιορισμός των Ορίων Ευαισθησίας των Στελεχών Staphylococcus aureus στη Βανκομυκίνη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 1 Μικροβιολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων», 2 Ά Χειρουργική Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων» Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

6η Σύνοδος. Τρόπος διενέργειας του τοκετού ως παράµετρος αύξησης ή ελάττωσης του κινδύνου µόλυνσης του νεογνού. της Ελληνικής HPV Εταιρείας

6η Σύνοδος. Τρόπος διενέργειας του τοκετού ως παράµετρος αύξησης ή ελάττωσης του κινδύνου µόλυνσης του νεογνού. της Ελληνικής HPV Εταιρείας Τρόπος διενέργειας του τοκετού ως παράµετρος αύξησης ή ελάττωσης του κινδύνου µόλυνσης του νεογνού 6η Σύνοδος της Ελληνικής HPV Εταιρείας Αλέξανδρος Ι. Σωτηριάδης Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιμώξεις στα παιδιά

Ουρολοιμώξεις στα παιδιά Ουρολοιμώξεις στα παιδιά Εμπειρική θεραπεία και χημειοπροφύλαξη Μαρία Μπιτσώρη Επιμελήτρια Παιδιατρικής ΠαΓΝΗ Ουρολοιμώξεις Οι συχνότερες βακτηριακές λοιμώξεις στα παιδιά 3% κοριτσιών 1% αγοριών: 1 επ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ Ως χρόνιος κνησμός, ορίζεται ένας κνησμός ο οποίος διαρκεί περισσότερο από 6 εβδομάδες. Ο επιπολασμός του χρονίου κνησμού στο γενικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΕΠΑΦΗΣ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΕΠΑΦΗΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΕΠΑΦΗΣ Α. Σκοπός μέτρησης του δείκτη Ο δείκτης αυτός ανήκει στην κατηγορία των δεικτών επιτήρησης διαδικασιών (process indicator). Αποσκοπεί στην επιτήρηση της εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδόν σε όλες τις ιατρικές και νοσηλευτικές δραστηριότητες τα χέρια μπορούν να επιμολυνθούν Οι επιμολύνσεις με μικροοργανισμούς δεν είναι ορατές Τα

Σχεδόν σε όλες τις ιατρικές και νοσηλευτικές δραστηριότητες τα χέρια μπορούν να επιμολυνθούν Οι επιμολύνσεις με μικροοργανισμούς δεν είναι ορατές Τα ΥΓΙΕΙΝΗ ΧΕΡΙΩΝ Επαγγελματίες Υγείας και μακριά ή τεχνητά Νύχια Χρυσούλα Παναγιώτου Π.Ν.Λ - ΝΕΛ Γ.Ν. ΠΑΦΟΥ OI ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΔΑΚΤΥΛΑ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ MAΣ Μεταφορά μικροβίων Σχεδόν

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης µιας κατάστασης

Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης µιας κατάστασης 1st Workshop on Evidence Based Medicine Athens, 6-7 December 2003 Ελληνικό Ίδρυµα Καρδιολογίας & Εργ. Βιοστατιστικής, Τµήµατος Νοσηλευτικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιµετώπιση της µέσης ωτίτιδας Νίκος Α. Καρανταγλής Παιδίατρος Επιστηµονικός Συνεργάτης Γ Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 1 Ως Μέση Ωτίτιδα ορίζεται η φλεγµονή του µέσου ωτός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτες αναλυτικής επιδημιολογίας στηδιερεύνησηεπιδημιών

Μελέτες αναλυτικής επιδημιολογίας στηδιερεύνησηεπιδημιών Μελέτες αναλυτικής επιδημιολογίας στηδιερεύνησηεπιδημιών Μελέτες ασθενών-μαρτύρων (case-control studies) Πρόγραμμα εκπαίδευσης στην επιδημιολογική επιτήρηση και διερεύνηση επιδημιών ΕΣΔΥ ΚΕΕΛΠΝΟ, 2010

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Σί νεϊτερο ςτθν αντιμετϊπιςθ τθσ ατοπικισ δερματίτιδασ

Σί νεϊτερο ςτθν αντιμετϊπιςθ τθσ ατοπικισ δερματίτιδασ 10 θ Επιςτθμονικι υνάντθςθ Ελλθνικι Ακαδθμία Παιδιατρικισ 25 27 επτεμβρίου 2015 Πόρτο-Χζλι Σί νεϊτερο ςτθν αντιμετϊπιςθ τθσ ατοπικισ δερματίτιδασ Φ. Σαξώνη Παπαγεωργίου Αλλεργιολόγοσ Κυριϊτερθ επιςιμανςθ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ Φλώρα Κοντοπίδου Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος (Phd) Υπεύθυνη Γραφείου Μικροβιακής Αντοχής ΚΕΕΛΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονία της κοινότητας

Πνευμονία της κοινότητας Ε. Χατζηαγόρου, Χ. Ανταχόπουλος Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Πνευμονία της κοινότητας Ποικίλει με την ηλικία (Πιν 1) με μία επίπτωση γύρω στο 0,5% το χρόνο σε παιδιά κάτω των 15 χρόνων και συχνότερη σε

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α.

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Κυριακού Οι λοιμώξεις οφείλονται σε λοιμογόνους παράγοντες ή σε τοξικά τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Προτάσεις για όρια Ευαισθησίας στις Καρμπαπενέμες. Θεραπευτικές Οδηγίες Πρόταση Απόφαση: Με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Βιβλιογραφική Ενημέρωση Βιβλιογραφική Ενημέρωση Bιβλιογραφική Ενημέρωση Ιωαννίδης Δ. Bακιρλής Ε. Καθηγητής Δερματολογίας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης Λέκτορας Δερματολογίας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 83 ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Επιμέλεια: Π. Καδιλτζόγλου,

Διαβάστε περισσότερα

Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος

Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος Αιτιολογία πεπτικού έλκους Σχάση του βλεννογόνου που επεκτείνεται έως τη βλεννογόνια μυική στιβάδα Δύο κύριες αιτίες: -Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού -ΜΣΑΦ και ασπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση Οι ειδικοί στην αναθεώρηση COPAL ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ. ΔΕΣΜΕΥΣΗ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ. Τεχνογνωσία στην αναθεώρηση της ολικής αρθροπλαστικής. Ο αποτελεσματικός συνδυασμός της τεχνικής έμπειρης γνώσης, η προοδευτική και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Το αρχείο αυτό περιέχει Φύλλα Οδηγιών Χρήσης για τις παρακάτω μορφές του φαρμακευτικού προϊόντος Bactroban

Το αρχείο αυτό περιέχει Φύλλα Οδηγιών Χρήσης για τις παρακάτω μορφές του φαρμακευτικού προϊόντος Bactroban Το αρχείο αυτό περιέχει Φύλλα Οδηγιών Χρήσης για τις παρακάτω μορφές του φαρμακευτικού προϊόντος Bactroban 1. Bactroban Nasal Ointment...2 2. Bactroban Ointment..6 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Σύντομα ιατρικά νέα Ενδιαφέροντα άρθρα Γνώμες ασθενών BIOFILMS Κύκλος του biofilm

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Θ. ΠΑΠΑΦΥΛΑΚΤΟΥ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκελετικές ανωμαλίες παρατηρούνται συχνά σε ασθενείς με συγγενή καρδιοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.

Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. «Σισμανόγλειο» Βιολογικοί δείκτες Ορισμός Ο βιολογικός δείκτης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Νίκος Παπαδόπουλος Επ.Καθηγητής, Αλλεργιολογικό τμήμα Β ΠΠΚ Ένα παιδί δεν είναι ένας μικρόσωμος ενήλικας Η διαφορά μοιάζει εμφανής Επίδραση της ηλικίας Δυσκολίεςσεπαιδία

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Χριστοδούλου Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Ιατρικό Τμήμα, Σχολή Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Δημήτρης Χριστοδούλου Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Ιατρικό Τμήμα, Σχολή Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Δημήτρης Χριστοδούλου Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Ιατρικό Τμήμα, Σχολή Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων C difficile Εισαγωγή C. difficile: Το συχνότερο αίτιο μολυσματικής διάρροιας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥΓΙΕΙΝΗΤΩΝΧΕΡΙΩΝ. Δρ. Μαίρη Ελευθεριάδου

ΗΥΓΙΕΙΝΗΤΩΝΧΕΡΙΩΝ. Δρ. Μαίρη Ελευθεριάδου ΗΥΓΙΕΙΝΗΤΩΝΧΕΡΙΩΝ Δρ. Μαίρη Ελευθεριάδου ΓΙΑΤΙ ΤΟΣΗ ΦΑΣΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ; ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΜΙΚΡΟΒΙΩΝ Υγιεινή των χεριών Η πρώτη και πιο σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιµώξεις στην κύηση. Βάιος Παπαδηµητρίου Ουρολόγος, Λαµία 14 Δεκεµβρίου 2013

Ουρολοιµώξεις στην κύηση. Βάιος Παπαδηµητρίου Ουρολόγος, Λαµία 14 Δεκεµβρίου 2013 Ουρολοιµώξεις στην κύηση Βάιος Παπαδηµητρίου Ουρολόγος, Λαµία 14 Δεκεµβρίου 2013 Ουρολοιµώξεις στην κύηση Συχνές στην κύηση- αυξηµένος κίνδυνος! Πολλές γυναίκες έχουν ή αποκτούν κατά τη διάρκεια της κύησης

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων

Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων Σελίδα 1/5 Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον

Διαβάστε περισσότερα

12 η Διημερίδα ΕΠΕΓΕ. Περικλής Αποστολόπουλος Επιμελητής Α Γαστρ/κή Κλινική ΝΙΜΤΣ

12 η Διημερίδα ΕΠΕΓΕ. Περικλής Αποστολόπουλος Επιμελητής Α Γαστρ/κή Κλινική ΝΙΜΤΣ 12 η Διημερίδα ΕΠΕΓΕ Περικλής Αποστολόπουλος Επιμελητής Α Γαστρ/κή Κλινική ΝΙΜΤΣ Απλή γαστρίτιδα Ατροφική γαστρίτιδα Εντερική μεταπλασία Δυσπλασία Αδενοκαρκίνωμα Correa P. Cancer Res 1992; 52: 6735-40

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Aτοπική δερματίτιδα. Δουλιανάκη Νένη Βαλερή Ροζαλία

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Aτοπική δερματίτιδα. Δουλιανάκη Νένη Βαλερή Ροζαλία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 6 Aτοπική δερματίτιδα Δουλιανάκη Νένη Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή Η ατοπική δερματίτιδα είναι μία συχνή, χρόνια, φλεγμονώδης νόσος του δέρματος που αρχίζει συνήθως νωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου

Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου Γιάννης Π. Κιουμής Μονάδα Αναπνευστικών Λοιμώξεων Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Γ. Ν. Θ. «Γ. Παπανικολάου» «H μεγαλύτερη συμφορά που μπορεί να συμβεί

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής ηµήτριος Γ. Πύρρος, MD, EMDM /ντης Ιατρικών Υπηρεσιών, ΚΥ ΕΚΑΒ President-elect, elect, WADEM Ορισµοί Υπάρχουν τουλάχιστον 50 ορισµοί για

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τα χρόνια αποτελέσματα της συστηματικής άσκησης στο διπλό γινόμενο σε υγιή άτομα Αθανάσιος Μανδηλάρης,1 Δημήτριος Σούκος2 1 Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΡΕΘΥΜΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ Α(Η1Ν1) 1) ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ Ξανθή Δεδούκου Γραφείο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων Μικροβιακής Αντοχής και Ορθολογικής Χρήσης Αντιβιοτικών ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ. Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς

ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ. Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ Κ Α Ρ Α Γ Κ Ι Ο Ζ Ο Γ Λ Ο Υ - Λ Α Μ Π Ο Υ Η Θ Ω Μ Α Η Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς Πρωτεϊνες γάλατος αγελάδος % συνόλου % Καζείνη % Λεύκωμα ορού Ειδική απάντηση % περιπτ. ΑΓΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Πολυξένη Πρατσίδου-Γκέρτση Πανεπιστημιακός Υπότροφος ΑΠΘ στην Παιδιατρική Ρευματολογία Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: "ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα "

ΘΕΜΑ: ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ( ΙΔΡΥΜΑΤΑ ) ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΘΕΜΑ: "ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα " ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση

Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση Παιδί 4 χρόνων Πυρετό για 24 ώρες Εξέταση από παιδίατρο λαιμός-αυτιά λ ίγο κόκκινα cefuroxime Δ ρ Μαρκέλλα Μάρκου Ειδική Μικροβιολόγος-Λοιμωξιολόγος Παιδί 4 χρόνων Πυρετό

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Έλεγχος των Λοιμώξεων στα Ελληνικά Νοσοκομεία

Ο Έλεγχος των Λοιμώξεων στα Ελληνικά Νοσοκομεία ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ : Το πρόβλημα και η αντιμετώπιση του 21 Ιουλίου 2014 Αίθουσα τελετών Υπουργείου Υγείας Ο Έλεγχος των Λοιμώξεων στα Ελληνικά Νοσοκομεία Όλγα Δαληγγάρου-Βιλαέτη Πρόεδρος Δ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Η ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα