«Γκουέρνικα» - ένα σταυροδρόμι θεατρικής αγωγής, εικαστικών και νέων τεχνολογιών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Γκουέρνικα» - ένα σταυροδρόμι θεατρικής αγωγής, εικαστικών και νέων τεχνολογιών"

Transcript

1 394 η Διεθνής Συνδιάσκεψη Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 7για το Θέατρο στην Εκπαίδευση 2012 Θέατρο & Εκπαίδευση δεσμοί αλληλεγγύης ΑΡΗΣ: Ούτ εγώ! Άρα μπορεί και Γκόβας, να μην το Ν., διαλέξαμε Κατσαρίδου, εμείς! Μ., Μαυρέας, Δ. (επιμ.). (2012). ΤΙΤΑ: Ναι, μπορεί! Αθήνα: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση ΑΡΗΣ: Θέατρο Άρα αφού & δεν το διαλέξαμε εμείς γιατί μαλώνουμε; ΤΙΤΑ: Εκπαίδευση Δεν ξέρω (Παύση) Κι άμα ISBN το διαλέξαμε; Πάει να πει πως πρέπει να μαλώνουμε; ΑΡΗΣ: Ε; (το σκέφτεται) Όχι Δίκιο έχεις! Και πάλι δεν πρέπει!» δεσμοί αλληλεγγύης Theatre & Education Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν έντυπο αξιολόγησης του εργαστηρίου, όπου μεταξύ άλλων σημείωσαν: Μου άρεσε περισσότερο το θέμα και η μέθοδος που ακολουθήθηκε, ο προβληματισμός που προέκυψε σε σχέση με τα στερεότυπα, Ο-Λ-Α!..., η τεχνική και bonds η έμπνευση of από την solidarity παράσταση, οι νέοι τρόποι επεξεργασίας μιας παράστασης, ότι βγήκαν στοιχεία προσωπικά και δεν το περίμενα, η τεχνική του ρόλου στον τοίχο, ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ το παιχνίδι με τα περιγράμματα, η συμμετοχή Govas, των N., ηθοποιών Katsaridou, οι τεχνικές M., που Mavreas, παρουσιάστηκαν D. (eds.). και (2012). Νίκος Γκόβας, Μάρθα Κατσαρίδου, Δημήτρης Μαυρέας οι αυτοσχεδιασμοί σε ομάδες, η συμμετοχή μας Athens: και οι συζητήσεις Hellenic που Theatre/Drama προέκυψαν, η ροή και & Education η δομή (εναλλαγή Network θεωρίας/πράξης), το βιωματικό μέρος, η προσέγγιση του θέματος με επιχειρηματολογία και το στοιχείο έκπληξης που απαιτούσε την ενεργή μας συμμετοχή ISBN άμεσα. Βιβλιογραφία Αρχοντάκη, Ζ. & Φιλίππου, Δ. (2003). 205 Βιωματικές ασκήσεις για την εμψύχωση ομάδων. Αθήνα: Καστανιώτης. Αυδή, Α., & Χατζηγεωργίου, Μ. (2007). Η Τέχνη του Δράματος στην Εκπαίδευση. Αθήνα: Μεταίχμιο. Καλλιαντά, Θ. (2009). Το Παιχνίδι και το Εκπαιδευτικό Δράμα ως εργαλείο διδασκαλίας και μάθησης: μια πρόταση εφαρμογής βασισμένη στην κοινωνικο-ιστορική και πολιτισμική προσέγγιση του L.S. Vygotsky. Στο Μ. Πουρκός (επιμ), Τέχνη Παιχνίδι Αφήγηση. Αθήνα: Τόπος. Σεϊτάνης, Δ. (2011) Αν εσύ ήμουν εγώ! Αθήνα: Πατάκης. Φιλίππου, Δ. & Καραντάνα, Π. (2010). Ιστορίες για να ονειρεύεσαι, παιχνίδια για να μεγαλώνεις Αθήνα: Καστανιώτης. «Γκουέρνικα» - ένα σταυροδρόμι θεατρικής αγωγής, εικαστικών και νέων τεχνολογιών Η Θάλεια Καλλιαντά είναι δασκάλα, απόφοιτος του Π.Τ.Δ.Ε. Αθήνας και του Μαράσλειου Διδασκαλείου. Έχει παρακολουθήσει μεγάλο αριθμό σεμιναρίων για το Εκπαιδευτικό Δράμα και το Θέατρο στην Εκπαίδευση (ΠΑ.Σ.Ε.Δ., Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση), το κουκλοθέατρο (Σοφία Ντινιακού κ.ά.), τα εικαστικά (Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης), τη δυσλεξία (Δώρα Μαυρομάτη) και τη Συστημική προσέγγιση ως μέθοδο Ψυχοθεραπείας (Θεραπευτικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο ΑΝΤΙΣΤΙΞΗ). Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στο Εκπαιδευτικό Δράμα (MA: Drama in Education, U.C.E.), μέλος του Π.Ε.ΣΥ.Θ. και του Πανελλήνιου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση. Από το 2001 εργάζεται ως δασκάλα στο δημόσιο. Έχει διδάξει στα ΠΕΚ, έχει κάνει παρουσιάσεις σε συνέδρια σχετικά με τη σύνδεση των τεχνών και της εκπαίδευσης κι έχει λάβει μέρος στην παρουσίαση των νέων διδακτικών πακέτων Α θμιας Εκπαίδευσης το Έχει συνεργαστεί με το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας και έχει συμμετάσχει στην οργάνωση παιδικών κατασκηνώσεων. Έχει διατελέσει μέλος του Δ.Σ. του Πανελλήνιου Συλλόγου Εκπαιδευτικού Δράματος, στα πλαίσια του οποίου συνδιοργάνωσε ετήσιους και μικρότερους κύκλους σεμιναρίων για τη δραματική τέχνη στην εκπαίδευση στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει λάβει μέρος σε διεθνή συνέδρια για το θέατρο και την εκπαίδευση, έχει γράψει άρθρα σε εκπαιδευτικά περιοδικά και ιστοσελίδες και από το 2010 είναι υπεύθυνη του Εκπαιδευτικού Τμήματος του Θεάτρου Νέων στο Πολιτιστικό Κέντρο «Ακαδήμεια». i Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: Η Μαρία Μαραγκοπούλου είναι Ψυχοθεραπεύτρια και Οικογενειακή Θεραπεύτρια, Αριστούχος κάτοχος M.Sc. Κοινωνικής Ψυχιατρικής Εκδότης: Παιδοψυχιατρικής Πανελλήνιο της Ιατρικής Δίκτυο Σχολής Ιωαννίνων. για το Θέατρο Έχει 7ετή στην ειδίκευση Εκπαίδευση στην Ψυχοθεραπεία και μεγάλη κλινική εμπειρία Για παραγγελίες σε χώρους θεραπείας. σε έντυπη Είναι μέλος μορφή της ΕΛΕΣΥΘ όλων των (Ελληνικής βιβλίων: Εταιρίας Συστημικής Θεραπείας) και του ΣΚΛΕ (Συλλόγου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας). Είναι συνεργάτιδα του Πανεπιστημιου Αθήνας και της Μονάδας Εφηβικής Υγείας της Β Παιδιατρικής κλινικής του προγράμματος ΑΡΙΑΔΝΗ : για τον εθισμό των παιδιών και των εφήβων στο διαδίκτυο. This article Υπήρξε is Εργαστηριακός freely accesible Συνεργάτης via του the ΤΕΙ website Αθήνας. Έχει πραγματοποιήσει ομιλίες, εργαστήρια, έχει συμμετάσχει Published σε μεγάλο αριθμό by the συνεδρίων Hellenic σεμιναρίων Theatre/Drama και ημερίδων & και Education έχει δημοσιεύσει Network. άρθρα ανακοινώσεις - εργασίες σε σχετικά περιοδικά To order και Επιστημονικά hard copies Συνέδρια. write Δουλεύει to με μεμονωμένα άτομα ομάδες ζευγάρια-οικογένειες στον χώρο της ψυχικής υγείας υλοποιώντας ομάδες θεραπείας, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας βιωματικά εργαστήρια, ομάδες έκφρασης και δημιουργίας κ.ά. Πραγματοποιεί παρεμβάσεις με στόχο την αυτογνωσία, την ψυχοθεραπεία, τη συμβουλευτική και την υποστήριξη σε γονείς, εκπαιδευτικούς, νέους, οικογένειες, ζευγάρια, εργαζόμενους που επιθυμούν να κατανοήσουν και να βιώσουν μια ζωή σε αρμονία με τον εαυτό τους και τους άλλους. Αρθρογραφεί και υποστηρίζει επιστημονικά έγκυρους ιστότοπους (www.in2life.gr, Από το 2010 στο Πολιτιστικό Κέντρο ΔΙΑΒΑΣΤΕ Ακαδήμεια πραγματοποιεί ΤΟ σεμινάρια ΑΡΘΡΟ προσωπικής ΠΑΡΑΚΑΤΩ ανάπτυξης και αυτογνωσίας και θεραπευτική ομάδα. Τέλος πραγματοποιεί On - line συνεδρίες Συμβουλευτικής Ψυχοθεραπείας μέσω της ιστοσελίδας της Read the article below Σπυριδούλα Μπιρπίλη, Ελένη Ζυμαράκη Το άρθρο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί δωρεάν για έρευνα, διδασκαλία και προσωπική μελέτη. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση μετά από άδεια του εκδότη.

2 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 395 «Γκουέρνικα» - ένα σταυροδρόμι θεατρικής αγωγής, εικαστικών και νέων τεχνολογιών Σπυριδούλα Μπιρπίλη, Ελένη Ζυμαράκη Περίληψη Τι έχει να πει η «Γκουέρνικα» σήμερα στα παιδιά ενός δημοτικού σχολείου της Αθήνας; Το έργο του Πάμπλο Πικάσο «Γκουέρνικα», με τη διπλή του διάσταση ως έργου τέχνης, αλλά και ως ντοκουμέντου της φρικαλεότητας του Β Παγκοσμίου Πολέμου και του πόνου που προκαλεί ο πόλεμος, στάθηκε η αφορμή για να προκύψει η διαθεματική εργασία «Παίζοντας με την Γκουέρνικα». Σε μια κοινωνία όπου η ανθρωπιστική εκπαίδευση είναι πλέον κοινό μυστικό ότι είναι παραγκωνισμένη, τα εικαστικά και η θεατρική αγωγή ένωσαν τις δυνάμεις τους, αναδεικνύοντας την αλληλεγγύη των τεχνών μέσα από μια συλλογική εργασία των μαθητών. Η προσέγγιση του θέματος του πολέμου και των συνεπειών του έγινε μέσα από τις μεθόδους του εκπαιδευτικού δράματος και με την αρωγή της οπτικοακουστικής αγωγής (φωτογραφία, βίντεο, κινηματογράφος, media). Τα τελικά προϊόντα της διαθεματικής αυτής εργασίας υπήρξαν μια μαθητική ταινία μικρού μήκους που έθιγε τα βαθύτερα ζητήματα της Γκουέρνικα καθώς και ένας νέος πίνακας «Γκουέρνικα» με την τεχνική του κολάζ. Οι στόχοι μας ήταν από τη μια καλλιτεχνικοί (αίσθηση του ρυθμού, εκφραστικότητα, κίνηση, δημιουργική γραφή, εκτίμηση ενός έργου τέχνης), και από την άλλη πλευρά θελήσαμε να αναδείξουμε την παιδευτική λειτουργία του θεάτρου και των εικαστικών. Λέξεις κλειδιά: Εικαστικά, θεατρική αγωγή, τεχνικές εκπαιδευτικού δράματος, διαθεματικό πρόγραμμα project, βιωματική μάθηση, θεωρία πολλαπλής νοημοσύνης Gardner Εισαγωγή Ένα έργο τέχνης έχει συνήθως το «μειονέκτημα» ότι βρίσκεται μακριά από ό, τι έχουν συνηθίσει να βλέπουν τα παιδιά. Ο «χώρος» του είναι ένα μουσείο ή μια γκαλερί, ένας χώρος σοβαρός όπου δεν χωράνε παιχνίδια και αστεϊσμοί. Η ιστορία ενός έργου τέχνης έχει συνδυαστεί με μακροσκελείς μονολόγους, ημερομηνίες, ρεύματα τέχνης και ονόματα. Κι αυτό γιατί ένα έργο τέχνης δεν μπορεί να είναι αποκομμένο από το περιβάλλον μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε. Οι ιστορικές συγκυρίες κατά τη διάρκεια της δημιουργίας τους έχουν σίγουρα αφήσει τα ίχνη τους επάνω του, και ιδιαίτερα στην περίπτωση της Γκουέρνικα αυτό είναι κάτι παραπάνω από φανερό. Η τέχνη όμως είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Μετά τη δημιουργία του, ένα έργο τέχνης ανήκει πλέον στο κοινό και μπορεί να δεχτεί τις ερμηνείες του εκάστοτε κοινού στο πέρασμα των αιώνων. Έχει τη δύναμη να αφήνει τα μηνύματά του σε κάθε εποχή, καθώς είναι ένα έργο ανθρώπινο και οι ανθρώπινες καταστάσεις επαναλαμβάνονται, με παραλλαγμένες ίσως μορφές, αλλά πάντως τα ανθρώπινα προβλήματα και οι ανθρώπινοι προβληματισμοί είναι διαχρονικοί. Από την άλλη πλευρά, ένα έργο τέχνης γεννιέται από το συναίσθημα του καλλιτέχνη. Μοιάζει λοιπόν παράδοξο να προσπαθούμε να συλλάβουμε με τη νόηση και τη λογική κάτι που προέκυψε από το συναίσθημα. Πώς θα μπορούσαμε, λοιπόν, να δώσουμε σε 11χρονα παιδιά το ιστορικό πλαίσιο της Γκουέρνικα, χωρίς να γίνουμε βαρετοί και με τρόπο τέτοιο που οι μαθητές θα έκαναν τις συνδέσεις με την δική τους πραγματικότητα; Η απάντηση που δώσαμε ήταν να προσεγγίσουμε τη γνώση μέσα από την τέχνη. Ο τίτλος της εισήγησής μας ξεκινά με το όνομα μιας ισπανικής πόλης, αλλά το πρώτο που μας έρχεται στο μυαλό όταν ακούμε Γκουέρνικα είναι ο Πικάσο. Η ιστορία του πίνακα ανήκει στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και συγκαταλέγεται στις γνώσεις που κάποιος άνθρωπος οφείλει να έχει. Αυτά στη θεωρία. Και εν μέρει είναι σωστά. Πώς όμως ένα παιδί του δημοτικού θα μάθει για αυτόν τον πίνακα; Ακούγοντας απλώς

3 396 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης πληροφορίες από τον/ την δάσκαλο/α του; Ή μήπως θα ήταν πιο προοδευτικό ο/η δάσκαλος-/α του να αναθέσει στους μαθητές να βρουν εκείνοι πληροφορίες γύρω από τον πίνακα και να τις παρουσιάσουν στην τάξη; Ο προβληματισμός μας ήταν ότι δεν αρκεί να μάθουν οι μαθητές την ιστορία πίσω από τον πίνακα, αλλά ο πίνακας να σταθεί η αφορμή για να μάθουν για τις συνέπειες ενός πολέμου ή μιας γενικότερης βίαιης συμπεριφοράς. Ο Πιραντέλο στο έργο του «Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα» γράφει: Τα γεγονότα είναι όπως τα σακιά. Όταν είναι άδεια, δεν στέκονται. Για να μπορέσει να σταθεί ένα γεγονός πρέπει να το γεμίσουμε πρώτα με τις σκέψεις και τα αισθήματα που το προκάλεσαν. Σχεδιασμός project Έχοντας στο μυαλό μας τις νέες παιδαγωγικές μεθόδους της βιωματικότητας και της ομαδοσυνεργατικής μάθησης από τη μια και τη σκληρή πραγματικότητα για τη θέση των τεχνών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα από την άλλη, θελήσαμε να αποδείξουμε ότι οι τέχνες στο σχολείο μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από σκετσάκια και τραγούδια σε εθνικές επετείους και από ζωγραφική σε κόλλες Α4 για να «γεμίσει» μια κενή ώρα. Σχεδιάσαμε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα (project) που προσέγγιζε από άλλο δρόμο τον πίνακα του Πικάσο. Η ολιστική θεώρηση της γνώσης, η διαθεματικότητα, η μάθηση ως προσωπική υπόθεση και η ομαδοσυνεργατικότητα που διέπουν τις σύγχρονες παιδαγωγικές θεωρίες (Dewey, Ματσαγγούρας, Gardner) υπήρξαν καθοριστικοί παράγοντες διαμόρφωσης και επιλογής των δραστηριοτήτων και του υλικού της καινοτόμου δράσης «Παίζοντας με την Γκουέρνικα». Έχοντας ως όχημά μας τη θεωρία της Πολλαπλής Νοημοσύνης του Gardner στοχεύσαμε στη χρήση και ενεργοποίηση και εκείνων των μορφών νοημοσύνης που έχουν συνήθως δευτερεύοντα λόγο στην εκπαίδευση. Έτσι πέρα από τη γλωσσική και μαθηματική ανάπτυξη των μαθητών, μας απασχόλησαν και εκείνες οι μορφές νοημοσύνης που έχουν να κάνουν με την οπτική, ακουστική, κιναισθητική, διαπροσωπική και ενδοπροσωπική τους ανάπτυξη (Gardner 1983). Πρωταρχικός μας στόχος και επιδίωξη υπήρξε η ολιστική αντιμετώπιση της γνώσης και η αποφυγή του κατακερματισμού της σε διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα. Το σχέδιο εργασίας (project) για την Γκουέρνικα διαχέεται διαθεματικά στα μαθήματα της θεατρικής αγωγής (μέθοδος drama in education) και των εικαστικών, με την αρωγή των νέων τεχνολογιών (υπολογιστές, βίντεο, ψηφιακή φωτογραφία). Η προσέγγιση του πίνακα έγινε μέσω των αισθήσεων και στη συνέχεια μέσω της νόησης. Η Γκουέρνικα υπήρξε ο σταθμός στον οποίο φτάσαμε ακολουθώντας διαφορετικά μονοπάτια. Το μονοπάτι της θεατρικής αγωγής και το μονοπάτι των εικαστικών. Ξεκινάμε παίρνοντας το δρόμο της θεατρικής αγωγής και στη συνέχεια θα ακολουθήσουμε το μονοπάτι των εικαστικών. Στόχοι θεατρικής αγωγής Η θεατρική αγωγή μοιάζει να είναι από τις λίγες, ίσως και μοναδική, τέχνη που τα τελευταία χρόνια κερδίζει έδαφος στο ελληνικό σχολείο, και ειδικά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Κι όχι μόνο ως αυτόνομη δραστηριότητα τέχνης, αλλά και ως όχημα διδασκαλίας άλλων μαθημάτων του αναλυτικού προγράμματος σπουδών (ΔΕΠΠΣ για το θέατρο, ΥΠΕΠΘ). Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ. για τη θεατρική αγωγή ο ειδικός στόχος για τη ΣΤ δημοτικού είναι: «Να εμβαθύνουν οι μαθητές στη χρήση του αυτοσχεδιασμού, προκειμένου να προσεγγίσουν το θέατρο και να εκφράσουν τον εσωτερικό κόσμο τους. Να κατανοήσουν τις διαφορετικές οπτικές γωνίες από τις οποίες μπορεί να θεωρηθεί το ίδιο αντικείμενο» Ο σχεδιασμός της δράσης βασίστηκε κυρίως στην τεχνική του αυτοσχεδιασμού με σκοπό να δουν οι μαθητές ένα έργο τέχνης, τον πίνακα του Π. Πικάσο, από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Στο διαθεματικό πρόγραμμα «Παίζοντας με την Γκουέρνικα» το θέατρο/δράμα χρησιμοποιήθηκε ως εκπαιδευτικό μέσο και κοινωνικό εργαλείο αποτελώντας τον κορμό ενός θεατροπαιδαγωγικού προγράμματος με άξονες το θεατρικό παιχνίδι, τα εικαστικά, τον χορό και το χοροθέατρο αλλά και τομείς της οπτικοακουστικής αγωγής (φωτογραφία, βίντεο). Η βιωματική προσέγγιση της γνώσης, ώστε μέσα από τις ανάγκες των μαθητών να προκύψει η μάθηση, ακολουθεί την αντίστροφη πορεία από αυτή που μέχρι τώρα έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στις αίθουσες διδασκαλίας. Αντί για το σχήμα: Πληροφορία-Μάθηση-Σύνδεση με την πραγματικότητα, στηριχτήκαμε στο σχήμα: Πραγματικότητα των Παιδιών-Πληροφορία- Μάθηση. Οι στόχοι που τέθηκαν από το πρόγραμμα για τη θεατρική αγωγή ήταν: Η ενθάρρυνση της δημιουργικής έκφρασης και η γνωριμία του παιδιού με τον εαυτό του, η συνεργασία και η αρμονική ένταξή του στην ομάδα, η άμεση ενεργοποίηση, η συμμετοχή και η παρέμβαση του μαθητή στη διδακτική διαδικασία, η διαμόρφωση αισθητικής - καλλιτεχνικής αντίληψης και κριτηρίου και η παραγωγή καλλιτεχνικού προϊόντος (θεατρική παράσταση/ οι μαθητές ως δέκτες και δημιουργοί), η συνειδητοποίηση της έννοιας του ρόλου (ΔΕΠΠΣ για το θέατρο, ΥΠΕΠΘ).

4 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 397 Περιγραφή Ο πίνακας «Γκουέρνικα» παρουσιάστηκε στους μαθητές χωρίς να δοθούν επιπλέον πληροφορίες και τους ζητήθηκε να αναπαραστήσουν με τη μέθοδο της παγωμένης εικόνας ό, τι έβλεπαν και στη συνέχεια με την τεχνική του εκπαιδευτικού δράματος «σκέψεις που λέγονται φωναχτά», οι ήρωες του πίνακα απέκτησαν τη δική τους φωνή. Δόθηκε έτσι η ευκαιρία στους μαθητές να «ζήσουν» τις μορφές του πίνακα, να τις κάνουν δικές τους και έτσι να προκύψει η επιθυμία και η ανάγκη να τις γνωρίσουν. Οι βασικές τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν στο σχεδιασμό του διαθεματικού προγράμματος project ήταν ο αυτοσχεδιασμός, η παγωμένη εικόνα, σκέψεις που λέγονται φωναχτά, τελετουργικό, ανίχνευση της σκέψης και γραφή σε ρόλο. Οι δραματικές αυτές τεχνικές έχουν το πλεονέκτημα ότι δίνουν τη δυνατότητα στους μαθητές να παγώσουν τον χρόνο κι έτσι να διευρύνουν τη στιγμή και από την άλλη τους δίνουν βήμα να μιλήσουν και να εκφράσουν τις δικές τους σκέψεις, αγωνίες, προβληματισμούς γύρω από μια κατάσταση ή ένα θέμα. Ακολουθεί μια πολύ συνοπτική παρουσίαση των τεχνικών αυτών ώστε να φανεί για ποιο λόγο επιλέχθηκαν. Αυτοσχεδιασμός Χαρακτηριστικά της μεθόδου του αυτοσχεδιασμού είναι το αυθόρμητο και το τυχαίο. Οι ρόλοι, έχοντας κάποιες γενικές οδηγίες και ένα πλαίσιο, δημιουργούν μια σκηνή. Η σημασία του αυτοσχεδιασμού έγκειται στο γεγονός ότι οι μαθητές λειτουργούν ως δημιουργοί οι οποίοι «γράφουν» το κείμενο, το ερμηνεύουν και το σκηνοθετούν. Στην περίπτωση της Γκουέρνικα, με αφορμή τον πίνακα, οι μαθητές δημιούργησαν μια πρωτότυπη σύνθεση έχοντας ως πρωτογενές υλικό ένα έργο τέχνης. Η τεχνική του αυτοσχεδιασμού ήταν ο βασικός κορμός του θεατροπαιδαγωγικού προγράμματος, καθώς σκοπός μας ήταν να δημιουργηθεί μια ταινία με εφαλτήριο τη Γκουέρνικα, η οποία να είναι δημιούργημα των παιδιών από την αλληλεπίδρασή τους με τον πίνακα. Παγωμένη εικόνα: Οι μαθητές πρέπει να αναπαραστήσουν μια σκηνή χωρίς να κινούνται. Τους δίνεται έτσι η ευκαιρία να δώσουν έμφαση στη λεπτομέρεια της έκφρασης του προσώπου και της στάσης του σώματος. Σκέψεις που λέγονται φωναχτά: Ο εμψυχωτής παγώνει τη δράση και ακουμπώντας κάποιον ρόλο του δίνει την ευκαιρία να μιλήσει και να πει φωναχτά τι σκέφτεται εκείνη τη στιγμή. «Στις ερωτήσεις οι συμμετέχοντες απαντούν σε ρόλο, αποκαλύπτοντας τις βαθύτερες σκέψεις τους, τα κίνητρα, τις προθέσεις, τις πραγματικές τους επιδιώξεις Ο στυλιζαρισμένος και στοχαστικός χαρακτήρας της τεχνικής σταματά το χρόνο και δίνει τη δυνατότητα στο ακροατήριο να κατανοήσει όλα όσα δε λέγονται κατά τη διάρκεια της αυτοσχέδιας δράσης Η ασφάλεια που τους δίνει ο ρόλος να αποκαλύπτουν τις πραγματικές αιτίες και προθέσεις καλλιεργεί την κριτική και στοχαστική τους ικανότητα, αφού τους ζητά να παρατηρήσουν ή να ξαναδούν τη στάση τους Η αποστασιοποίηση τους βγάζει από τη δυναμική της δράσης και τους εισάγει σε έναν κόσμο ελέγχου της δράσης. (Παπαδόπουλος 2010: ) Τελετουργικό/ Απαγγελία εν χορώ: Όπως στα χορικά του αρχαίου δράματος, όλη η ομάδα απαγγέλει μαζί μια φράση ή ένα κείμενο. Το περιεχόμενο του κειμένου ή της φράσης μπορεί να είναι μια περίληψη, μια εισαγωγή, μια περιγραφή ή μια κριτική σε ένα θέμα. Οι φράσεις μπορούν να επισημαίνουν ένα σημαντικό στοιχείο για το θέμα και να συνοδεύονται από ομαδική κίνηση. Μέσα από τις τεχνικές αυτές επιτυγχάνεται η συνεργασία, ο συντονισμός και η δημιουργικότητα της ομάδας. (Κοντογιάννη 2008: 263, 267) Ανίχνευση της σκέψης: Οι ρόλοι είναι «παγωμένοι» και εκφράζουν τις σκέψεις τους με το άγγιγμα του εμψυχωτή. Δίδεται έτσι η ευκαιρία στους ρόλους να εκφράσουν τις πιο μύχιες σκέψεις τους, να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους και τέλος είναι μια τεχνική που προετοιμάζει τους συμμετέχοντες για τον αυτοσχεδιασμό. Γραφή σε ρόλο: Τα παιδιά που έχουν συμμετάσχει σε μια ιστορία γράφουν σε ρόλο ημερολόγιο για το πώς πέρασαν ή τι αισθάνθηκαν, γράφουν ένα γράμμα σε κάποιον από τους άλλους ρόλους ή αφήνουν ένα μήνυμα. «Ιδωμένη μέσα από την επικοινωνιακή τους διάσταση, η γραφή τους είναι συνυφασμένη με την παραγωγή και την χρήση, με στόχο την έκφραση και την ανταλλαγή σημασιών» (Παπαδόπουλος 2007: 67) Στόχοι εικαστικών: Να προσεγγίσουμε την γνώση μέσα από την τέχνη. Να προσεγγίσουμε ένα έργο τέχνης μέσω των αισθήσεων και στη συνέχεια μέσω της νόησης. Να εμπλέξουμε στην αξιολόγηση του έργου τέχνης τους μαθητές και η αξία του έργου να προκύψει από τους ίδιους.

5 398 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης Να επικεντρωθούμε στις ανάγκες των μαθητών και η μάθηση να στηριχτεί στις παιδαγωγικές αρχές της αυτενέργειας, της εγγύτητας στη ζωή, της βιωματικότητας, της επικοινωνίας και της ομαδοσυνεργατικής μάθησης. Να διαχυθεί η γνώση σε όλα τα μαθήματα του αναλυτικού προγράμματος και να αξιοποιηθούν τα καινούρια διδακτικά αντικείμενα που εισήχθησαν στα σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Πρόγραμμα (Θεατρική Αγωγή, Εικαστικά, Πληροφορική). Η σκέψη μας ήταν πως η διδακτική πρακτική στο δημοτικό σχολείο θα πρέπει να προάγει και να ενισχύει τη «συνομιλία» όλων των γνωστικών αντικειμένων, τη συνεργασία ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς καθώς και ανάμεσα στους μαθητές όλων των τάξεων και να αποσκοπεί στην καλλιέργεια των όσο το δυνατόν περισσότερων τομέων νοημοσύνης (Gardner) και στην ολιστική ανάπτυξή τους (γνωστική, συναισθηματική, αισθητική, στοχαστική). Να δοθεί έμφαση στην αυτονομία της σκέψης των μαθητών μέσω της χρήσης συγκεκριμένων εκπαιδευτικών τεχνικών (thinking routines) κυρίως ερωτηματολογίων ώστε να επιτευχθεί η βαθιά κατανόηση των αντικειμένων μάθησης. Για το λόγο αυτό διαμορφώσαμε δραστηριότητες και υλικό στα χνάρια της εκπαιδευτικής τεχνικής στοχασμού See / Think / Wonder από το εκπαιδευτικό project Visible Thinking του πανεπιστημίου του Harvard. Να υλοποιηθούν μέσω των εκπαιδευτικών τεχνικών που διαμορφώθηκαν οι βασικοί στόχοι των Δ.Ε.Π.Π.Σ και Α.Π.Σ. για το μάθημα των εικαστικών όπως να καλλιεργηθεί: 1. Η ευαίσθητη ανταπόκριση, η κατανόηση, η κριτική προσέγγιση και ανάλυση του εικαστικού έργου, 2. Η δημιουργικότητα του μαθητή, η παραγωγή καλλιτεχνικού έργου αλλά και η ανάλυση του εικαστικού έργου, 3. Η κατανόηση της πολιτιστικής διάστασης της τέχνης. Περιγραφή πορείας μαθήματος εικαστικών 1 ο Στάδιο Αρχικά και στα χνάρια της τεχνικής στοχασμού See / Think / Wonder δόθηκε σε κάθε μαθητή η φωτογραφία της Γκουέρνικα και ένα ερωτηματολόγιο με ερωτήσεις που σχεδιάστηκαν ώστε να : oo στοχεύουν στον να ενθαρρύνουν τους μαθητές να παρατηρήσουν προσεκτικά το έργο και να το ερμηνεύσουν, oo βοηθούν στο να ερεθίσουν την περιέργειά τους και να δημιουργήσουν κίνητρα για έρευνα, oo ωθούν τους μαθητές να αναρωτηθούν γιατί το έργο τέχνης έχει φτιαχτεί με τον τρόπο που έχει φτιαχτεί από τον καλλιτέχνη, oo ενθαρρύνει τους μαθητές να εκφράσουν -γραπτά- με τρόπο αβίαστο τις απόψεις/ερμηνείες τους για κάποια σημεία ή και για το έργο ολόκληρο και να τις στηρίξουν με επιχειρήματα. Συγκεκριμένα οι ερωτήσεις που επελέγησαν για το ερωτηματολόγιο είναι οι παρακάτω: Πόσα πρόσωπα ανθρώπων διακρίνεις στον πίνακα; Τι έκφραση έχουν; Ποια ζώα διακρίνεις και ποια αντικείμενα; Τι πιστεύεις ότι δείχνει αυτό το έργο; Τι έχει συμβεί; Ποιο τίτλο θα έδινες σ αυτόν τον πίνακα; Τι θα έλεγες στο ζωγράφο αν τον συναντούσες; Δίχως να έχει δοθεί καμία επιπλέον πληροφορία για το έργο ή τον καλλιτέχνη οι μαθητές κλήθηκαν να απαντήσουν τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου ο καθένας ατομικά. 2 ο Στάδιο Εφόσον με την προηγούμενη δραστηριότητα και παράλληλα με τις δράσεις στη Θεατρική Αγωγή ενεργοποιήθηκε το ενδιαφέρον των μαθητών για την ανάλυση και ερμηνεία της Γκουέρνικα αναθέτουμε στον καθένα ξεχωριστά να αναζητήσει πληροφορίες και υλικό σχετικά με τον πίνακα και τον δημιουργό του που θα μας βοηθήσουν να τους κατανοήσουμε σε βάθος. Το υλικό από το Διαδίκτυο, τη Λογοτεχνία και την Ιστορία που ο κάθε μαθητής βρίσκει παρουσιάζεται στην τάξη από τον ίδιο και ακολουθεί συζήτηση. Στα τετράδια εικαστικών σημειώνονται οι πληροφορίες για την Γκουέρνικα και τον Π. Πικάσο που βοηθούν τους μαθητές να σχηματίσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για το ιστορικό, πολιτικό, κοινωνικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο δημιουργίας του πίνακα. Με τον τρόπο αυτό επισημαίνεται και κατανοείται η πολιτιστική διάσταση του έργου τέχνης και οι μαθητές είναι πια σε θέση να αντιληφθούν το διαχρονικό ρόλο της Γκουέρνικα ως συμβόλου κατά του πολέμου.

6 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης ο Στάδιο Ένα δεύτερο ερωτηματολόγιο δίδεται στους μαθητές με στόχο να ενισχύσει και να ταυτόχρονα να αξιολογήσει τη στοχαστική τους διάθεση σχετικά με την πολιτιστική διάσταση, διαχρονικότητα και συμβολισμό της Γκουέρνικα που επισημάνθηκαν και συζητήθηκαν στο στάδιο που προηγήθηκε. Συγκεκριμένα η ερώτηση που κλήθηκαν οι μαθητές να απαντήσουν ήταν: «Η Γκουέρνικα είναι ένα έργο που φτιάχτηκε το Ήταν η αντίδραση του Πάμπλο Πικάσο στη βαρβαρότητα του Ισπανικού Εμφυλίου πολέμου. Πιστεύεις ότι το έργο αυτό έχει να πει κάτι σήμερα σε όσους το βλέπουν; Αν ναι, τι;». 4 ο Στάδιο Στο στάδιο αυτό πρωταγωνιστικό ρόλο έχει η έκφραση της δημιουργικότητας των μαθητών και η παραγωγή καλλιτεχνικού έργου που προκύπτει αβίαστα ως φυσική συνέχεια των τεχνικών στοχασμού για την Γκουέρνικα που προηγήθηκαν. Οι μαθητές επιλέγουν να εργαστούν ομαδικά με την τεχνική του κολάζ. Ένα έργο μεγάλων διαστάσεων δημιουργείται, «Η Γκουέρνικα των Παιδιών». Είναι μια κατάθεση ψυχής, μια αντίδραση στα δεινά του πολέμου και στην τραγωδία που ο πραγματικός πίνακας αναπαριστά. Η επιθυμία για ένα δεύτερο εικαστικό έργο προκύπτει αυθόρμητα και ομαδικά υλοποιείται από τους μαθητές «Η Γκουέρνικα της Ειρήνης», ένα πανό με φιλειρηνικά συνθήματα. Τα έργα τοποθετούνται κοντά το ένα στο άλλο σε χώρο του σχολείου ώστε να είναι εφικτός ένας οπτικός διάλογος ανάμεσά τους. Αποτελέσματα προγράμματος Μέσα από αυτές τις δράσεις και τις τεχνικές οι μαθητές δημιούργησαν μια ταινία μικρού μήκους με δικό τους σενάριο. Η ταινία προβλήθηκε στις Δ, Ε και Στ τάξεις του σχολείου και πλαισιώθηκε με ένα χοροθεατρικό δρώμενο το οποίο δημιουργήθηκε από τους μαθητές του ολοήμερου τμήματος. Η έκθεση του έργου των μαθητών η «Γκουέρνικα των παιδιών» στον χώρο του σχολείου και η προβολή της ταινίας έφερε έναν αέρα δημιουργικότητας και η καρδιά της μαθητικής κοινότητας χτυπούσε για ένα τρίμηνο στο ρυθμό της τέχνης. Αξιολόγηση Πέρα από την αξιολόγηση του προγράμματος από τις ίδιες τις εκπαιδευτικούς θελήσαμε να εμπλέξουμε στην αξιολόγηση του έργου τέχνης τους μαθητές ώστε η αξία του έργου να προκύψει από τους ίδιους. Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε μέσα από δράσεις που έγιναν στα μαθήματα των εικαστικών και

7 400 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης της θεατρικής αγωγής, με σκοπό να διαπιστώσουμε τι αποκόμισαν τα παιδιά από την εμπειρία αυτή. Στο μάθημα των εικαστικών δόθηκαν στους μαθητές πληροφορίες για τον πίνακα του Π. Πικάσο. Οι πληροφορίες αναφέρονταν στις συνθήκες δημιουργίας του πίνακα (πότε και γιατί δημιουργήθηκε), αλλά και στην τεχνική του ζωγράφου και το καλλιτεχνικό ρεύμα στο οποίο ανήκει. Μετά από αυτό τα παιδιά συνέθεσαν τη δική τους «Γκουέρνικα» που όμως τώρα είχε θέμα την ειρήνη. Τι θα ζωγράφιζαν αν ήταν ο Πικάσο και αντί για τον βομβαρδισμό στη Γκουέρνικα είχαν ακούσει ένα χαρούμενο γεγονός; Τι θα ζωγράφιζαν, για παράδειγμα, τη μέρα που άκουσαν ότι τέλειωσε ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος; Ή, κάτι πιο κοντινό τους, τη μέρα που θα άκουγαν ότι τέλειωσαν οι εχθροπραξίες στην Γάζα; Στο μάθημα της θεατρικής αγωγής δόθηκε στους μαθητές ένα «ερωτηματολόγιο χαρακτήρων», στο οποίο απάντησαν σε ρόλο. Η πρώτη ερώτηση καλούσε τους συμμετέχοντες να θυμηθούν τι είχαν απαντήσει στην τεχνική της ανίχνευσης της σκέψης και η δεύτερη ερώτηση ζητούσε να απαντήσουν σχετικά με το μέλλον των ηρώων τους. Σκοπός ήταν να αναστοχαστούν πάνω στις δράσεις τους και αποστασιοποιημένοι από την ένταση της δράσης να αποκρυσταλλώσουν μέσα από το γραπτό λόγο τις σκέψεις τους και τους προβληματισμούς τους. Συμπεράσματα Μέσα από τη διαθεματική εργασία «Παίζοντας με τη Γκουέρνικα» οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα διάσημο έργο τέχνης, το οποίο προσέγγισαν τόσο αισθητικά όσο και εμπειρικά. Η μάθηση για τη μοντέρνα τέχνη, κομμάτι της οποίας είναι και η Γκουέρνικα, προέκυψε αβίαστα και εμφανίστηκε ως ανάγκη των ίδιων των μαθητών και όχι ως επιβαλλόμενη δραστηριότητα. Μέσα από τις απαντήσεις των μαθητών φάνηκε ότι το θέατρο ως πεδίο ελεύθερου πειραματισμού και έκφρασης, οδήγησε τα παιδιά να σκεφτούν όχι τόσο το ποιος φταίει, αλλά τι αποτελέσματα είχε ο πόλεμος στις ζωές των ανθρώπων. Σε κανένα από τα φύλλα δεν υπήρχε κάποια νύξη ή μομφή για τον ισπανικό εμφύλιο. Η ευχή ήταν να «μην ξαναγίνει πόλεμος». Τα φύλλα αξιολόγησης και τα ερωτηματολόγια έδειξαν ότι οι μαθητές δεν κατακυριεύτηκαν από την εμπειρία, αλλά εφάρμοσαν τη γνώση στο σήμερα και προσπάθησαν μέσω της Τέχνης να απαντήσουν στους σύγχρονους προβληματισμούς τους. Συνέδεσαν τη σημερινή πραγματικότητα με το παρελθόν ψάχνοντας και βρίσκοντας αναλογίες σε αντίστοιχες σύγχρονες καταστάσεις. Οι μαθητές ανέλαβαν πρωτοβουλίες και το project τους έδωσε την ευκαιρία να αξιοποιήσουν τις ιδιαίτερες κλίσεις και ταλέντα τους σε διάφορους τομείς όπως οι νέες τεχνολογίες, τα εικαστικά, η μουσική, ο χορός και η υποκριτική. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη παιδαγωγική αξία, καθώς άλλαξε τις ισορροπίες μεταξύ των συμμαθητών. Περιθωριοποιημένοι μαθητές που συχνά γίνονταν στόχος λεκτικής ή ψυχολογικής βίας αντιμετωπίστηκαν διαφορετικά όταν οι υπόλοιποι μαθητές διαπίστωσαν μέσα από τις ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες τι μπορούσαν να προσφέρουν οι μαθητές αυτοί. Η ταινία μικρού μήκους, καθώς και οι δυο εικαστικές συνθέσεις έδωσαν στους μαθητές την ευκαιρία να συνεργαστούν σε πολλαπλά επίπεδα και να γνωρίσουν τους συμμαθητές τους σε βάθος. Ο ενθουσιασμός για την Γκουέρνικα και τις δραστηριότητες που προέκυψαν από αυτήν στάθηκαν αφορμή για πολλές συζητήσεις μέσα στην τάξη. Η ενασχόληση με το θέμα του πολέμου και η σύνδεσή του με τη σημερινή πραγματικότητα οδήγησε τους μαθητές στην εφαρμοσμένη μάθηση. Οι μαθητές στα φυλλάδια αξιολόγησης συνέδεσαν τα θέματα που είχαν προκύψει με αφορμή την Γκουέρνικα με εκφάνσεις της σύγχρονης πραγματικότητας. Τέλος, όσον αφορά το γνωστικό μέρος του project, η σπουδαιότητά του έγκειται στο γεγονός ότι η αναζήτηση της γνώσης καθώς και τα γραπτά κείμενα των μαθητών (σενάριο ταινίας, ερωτηματολόγια, φύλλα αξιολόγησης) προέκυψαν αβίαστα, μέσα από την ανάγκη τους να μάθουν και να εκφραστούν, διαδικασία σύμφωνη με την παιδαγωγική αρχή ότι η μάθηση πρέπει να προκύπτει και να έχει ως εφαλτήριο τις ανάγκες των μαθητών. Παραπομπές: Πηγές από το Διαδίκτυο Project Zero: Visible Thinking: Δ.Ε.Π.Π.Σ.: Τα βιβλία του δημοτικού σε ψηφιακή μορφή:

8 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 401 Βιβλιογραφία: Dewey, J. (1934). Art as Experience. New York: Minton Balch. Gardner, H. (2010). Frames of mind. Η θεωρία των πολλαπλών τύπων νοημοσύνης. Αθήνα: Μαραθιάς Κόκκος, Α. (2011). Εκπαίδευση μέσα από τις Τέχνες. Αθήνα: Μεταίχμιο. Κοντογιάννη, Α. (2008). Μαύρη Αγελάδα- άσπρη αγελάδα. Δραματική Τέχνη στην Εκπαίδευση και Διαπολιτισμικότητα. Αθήνα: Τόπος Ματσαγγούρας, Η. (1994). Στρατηγικές διδασκαλίας: Από την πληροφόρηση στην κριτική σκέψη. Αθήνα: Gutemberg. Miller, A. (2002). Αϊνστάιν Πικάσο. Ο χώρος, ο χρόνος και η ομορφιά. Π. Τραυλός: Αθήνα. Παπαδόπουλος, Σ. (2007). Mε τη Γλώσσα του Θεάτρου. Αθήνα: Κέδρος Παπαδόπουλος, Σ. (2010). Παιδαγωγική του Θεάτρου. Αθήνα Perkins, D. (1994). The Intelligent eye: Learning to Think by Looking at Art. Los Angeles: The Getty Education Institute for the Arts. Read, H. (1958). Education Through Art. London: Faber. Η Ελένη Ζυμαράκη είναι δασκάλα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στην Ιστορία και Θεωρία της Τέχνης από το αντίστοιχο τμήμα του πανεπιστημίου του Essex/UK. Αυτή τη περίοδο παρακολουθεί το μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών με τίτλο Learning and Visitor Studies in Museums and Galleries στο τμήμα Μουσειολογίας του πανεπιστημίου του Leicester/UK. Έχει παρακολουθήσει πλήθος σεμιναρίων/συνεδρίων/εργαστηρίων σχετικών με την Τέχνη, την Ιστορία και τη Διδακτική της. Υπήρξε επιμορφώτρια της ειδικότητας των εικαστικών στην Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών Αισθητικής Αγωγής στα Δημοτικά Σχολεία, που πραγματοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος Έχει συμμετάσχει ως εισηγήτρια σε συνέδρια, ημερίδες και εργαστήρια με αντικείμενο την Τέχνη και την Εκπαίδευση. Έχει λάβει τρεις φορές Υποτροφία από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών της Ελλάδας (ΙΚΥ) για τη συμμετοχή της σε διεθνή σεμινάρια ενδουπηρεσιακής κατάρτισης σε Μάλτα, Σιέννα και Ρώμη. Έχει επιμεληθεί δύο εκθέσεις τέχνης και πρόσφατα ήταν υπεύθυνη για το σύνολο του εκπαιδευτικού υλικού και των προγραμμάτων που αναπτύχθηκαν για την 3η Μπιενάλε της Αθήνας Μονόδρομος, 23/10-11/12/2011. H Σπυριδούλα Μπιρπίλη είναι θεατρολόγος, απόφοιτη του τμήματος Θεατρικών Σπουδών (Φιλοσοφική Σχολή/ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών). Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος με τίτλο Το Δράμα και οι δημιουργικές τέχνες στην εκπαίδευση (University of Exeter/ UK). Από το 2004 διδάσκει το μάθημα της θεατρικής αγωγής σε δημοτικά σχολεία της Αττικής και σε δημόσια ΙΕΚ τα μαθήματα Ιστορία Ενδυμασίας και Θεατρικό Παιχνίδι, καθώς και το μάθημα Ιστορία Θεάτρου σε Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων (ΚΕΕ). Έχει παρακολουθήσει πλήθος σεμιναρίων, ημερίδων και συνδιασκέψεων με θέμα το θεατρικό παιχνίδι, το εκπαιδευτικό δράμα, τον αυτοσχεδιασμό, το παραμύθι, το κουκλοθέατρο και τη δραματοθεραπεία, με Έλληνες και ξένους εισηγητές- εμψυχωτές. Έχει συμμετάσχει σε συνέδρια ως εισηγήτρια και εμψυχώτρια βιωματικών εργαστηρίων (1 ο Forum νέων επιστημόνων- 2008/ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών Πολιτιστικών Θεμάτων (Π.Ε.Ε.ΠΟ.ΘΕ) / Διεθνές Συνέδριο Τέχνες και Γλώσσα- 2011/ Β Θεατρολογικό Συνέδριο- 2012). Υπήρξε μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του προγράμματος «Η θεατρική αγωγή ως μέσο ένταξης των αλλοδαπών μαθητών στο Ελληνικό Σχολείο» (Νέα Γενιά & Πανελλήνιος Σύλλογος Θεατρολόγων).

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY Η θεραπεία μέσω των εικαστικών τεχνών, διεθνώς γνωστή ως Art Therapy, αξιοποιώντας τη θεραπευτική δύναμη της εικαστικής δημιουργικής πράξης σε χώρους θεραπευτικούς,

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: www.theatroedu.gr Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: info@theatroedu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε: Μέθοδος Διεξαγωγής

Απευθύνεται σε: Μέθοδος Διεξαγωγής Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ Αθήνα, Λάρισα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ιωάννινα Η Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΝΗΛΙΚΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΝΗΛΙΚΕΣ Αστική - Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία ημιουργική Ομάδα για την Ανάπτυξη της Οπτικοακουστικής Επικοινωνίας και Έκφρασηςτων Νέων Ανθρώπων ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ Διαδίκτυο και συνεργατική μάθηση. Συνεργασία σχολείων, μαθητών για την εκπόνηση εργασιών με τη χρήση του Διαδικτύου, στο πλαίσιο προγράμματος etwinning.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Η Αξιοποίηση της Τέχνης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Καινοτόμες εφαρμογές, καλές πρακτικές στη Δ/θμια Εκπ/ση. Η μέθοδος «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή Το σεμινάριο παρουσιάζει τις βασικές αρχές σχεδίασης και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Εστιάζει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ»

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» Υπάρχουν άνθρωποι που διερωτώνται τι είναι η τέχνη για τον άνθρωπο, γιατί τραγουδάμε, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ 8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Επιστηµονικά υπεύθυνη: Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη MEd, MEd, MSc, Cert.Couns., PhD Επιστηµονική συνεργάτης Α.Π.Θ.! Δ ιοργάνωση: Χορηγός

Διαβάστε περισσότερα

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu.

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu. Αγαπητοί γονείς Αισθανόμαστε την ανάγκη να επικοινωνήσουμε μαζί σας για να σας ενημερώσουμε σχετικά με την ταυτότητα της ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ και το αξιόλογο και πολυεπίπεδο εκπαιδευτικό έργο που επιτελεί.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα!

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Τάξη: Ε Δημοτικού Διδακτικό έτος: 2012-2013 Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας προκύπτουν ερωτήματα και προβληματισμοί των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων & Δια Βίου Μάθηση:

Εκπαίδευση Ενηλίκων & Δια Βίου Μάθηση: Επιμορφωτικό Πρόγραμμα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Εκπαίδευση Ενηλίκων & Δια Βίου Μάθηση: Πρακτικές Εφαρμογές Μικροδιδασκαλίας Προσκεκλημένη Επιμορφώτρια Ρούσου Σοφία MA, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Πιστοποιημένο Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΕΧΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΕΧΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ» Ιουλιανού 28 (1 ος όροφος) - 10434 ΑΘΗΝΑ Σύμπραξη ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ και ΙΝΕ/ΓΣΕΕ για τη Δια Βίου Μάθηση Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου Μη Κερδοσκοπικό ΑΘΗΝΑ 2006 Τηλέφωνο: 210 88 38 680 Φαξ: 210 88 38 148 Email:

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Σκέψη και Επίλυση Προβλημάτων στην Εκπαίδευση, την Εργασία, την Οικογένεια: Θεωρία και Εφαρμογές

Δημιουργική Σκέψη και Επίλυση Προβλημάτων στην Εκπαίδευση, την Εργασία, την Οικογένεια: Θεωρία και Εφαρμογές Σάββατο 5 Απριλίου 2014 ΑΘΗΝΑ Βιωματικό Εργαστήριο Δημιουργική Σκέψη και Επίλυση Προβλημάτων στην Εκπαίδευση, την Εργασία, την Οικογένεια: Θεωρία και Εφαρμογές Προσκεκλημένη ομιλήτρια: Δρ Γιάννακα Νατάσσα

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω. Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ. σχολικό έτος 2014-15

Επιλέγω. Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ. σχολικό έτος 2014-15 Επιλέγω Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Τμήματα Εμπέδωσης σχολικό έτος 2014-15 Η πολύχρονη εκπαιδευτική εμπειρία των εκπαιδευτηρίων Saint-Paul έχει επενδύσει στη διάπλαση μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

45 ευρώ για μη μέλη. Δηλώσεις συμμετοχής και πληροφορίες: Δήμητρα Ανδριτσάκου 210 3890123, dim.andritsakou@gmail.com ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

45 ευρώ για μη μέλη. Δηλώσεις συμμετοχής και πληροφορίες: Δήμητρα Ανδριτσάκου 210 3890123, dim.andritsakou@gmail.com ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ» Διοργάνωση: Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης Ενηλίκων 15 και 16 Μαΐου 2010 Πολυχώρος «Απόλλων» της Νομαρχίας Πειραιά Ερμουπόλεως & Πηλίου 1, Καμίνια (Πάροδος

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΡΙΟΔΟΤΗΣΗ ΩΔΕΙΟΥ (38 (8 ΠΕ & 30 ΔΕ) 1. ΣΠΟΥΔΕΣ : ΣΥΝΟΛΟ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΡΙΟΔΟΤΗΣΗ ΩΔΕΙΟΥ (38 (8 ΠΕ & 30 ΔΕ) 1. ΣΠΟΥΔΕΣ : ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΡΙΟΔΟΤΗΣΗ ΩΔΕΙΟΥ (38 άτομα) (8 ΠΕ & 30 ΔΕ) 1. ΣΠΟΥΔΕΣ : ΣΥΝΟΛΟ 22 μόρια 1.1 Τίτλοι Ωδείων (μέγιστο 7 μόρια) Πτυχίο 1 μόριο Πτυχίο με Άριστα 2 μόρια Δίπλωμα 4 μόρια Δίπλωμα με Άριστα 6 μόρια

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλεξία & Δυσαριθμησία:

Δυσλεξία & Δυσαριθμησία: 22-23 Νοεμβρίου 2014 Αθήνα Δυσλεξία & Δυσαριθμησία: θεωρητική προσέγγιση, προγράμματα αξιολόγησης και αντιμετώπισης Εισηγήτρια: Δρ Φουστάνα Αγγελική Ειδική Παιδαγωγός, Επιστημονική συνεργάτης ΕΚΠΑ, Ερευνήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Μαθηματικά. Η χρυσή τομή φ

Φύση και Μαθηματικά. Η χρυσή τομή φ Φύση και Μαθηματικά Η χρυσή τομή φ Ερευνητική Εργασία (Project) Α' Λυκείου 1ο ΓΕΛ Ξάνθης 2011 2012 Επιβλέποντες καθηγητές Επαμεινώνδας Διαμαντόπουλος Βασιλική Κώττη Φύση και Μαθηματικά 2 Τι είναι η χρυσή

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

7η συνάντηση για το κοινωνικό θέατρο 2014 «Ο πολιτισμός της Ειρήνης» Συνεργάζονται οι φορείς: Εισαγωγή Το θέμα, «Ο πολιτισμός της Ειρήνης»

7η συνάντηση για το κοινωνικό θέατρο 2014 «Ο πολιτισμός της Ειρήνης» Συνεργάζονται οι φορείς: Εισαγωγή Το θέμα, «Ο πολιτισμός της Ειρήνης» 7η συνάντηση για το κοινωνικό θέατρο 2014 Τίτλος: «Ο πολιτισμός της Ειρήνης» Συνεργάζονται οι φορείς: EUNIC THESSALONIKI Goethe Institut thessaloniki Institut Francaise de Thessalonique British Council

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Μαρία Οικονόμου (Πανεπιστήμιο Γλασκώβης & Πανεπιστήμιο Αιγαίου) Λευκωσία, 14 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. 2013-2014 Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. Βαδίζοντας μαζί για δημιουργία και επικοινωνία Γραφείο Εναλλακτικών Δράσεων Επανένταξης Νέος χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο.

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο. ΣΧΟΛΕΙΟ Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης, με θέμα την διατροφή, οι μαθητές με την χρήση των Τ.Π.Ε, εξερευνούν, πειραματίζονται και δοκιμάζουν τις γνώσεις τους σε μια σειρά από ψηφιακές δραστηριότητες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος αξιοποίησης της Τέχνης στην εκπαιδευτική πράξη

Μέθοδος αξιοποίησης της Τέχνης στην εκπαιδευτική πράξη Μέθοδος αξιοποίησης της Τέχνης στην εκπαιδευτική πράξη Αλέξης Κόκκος Καθηγητής Εκπαίδευσης Ενηλίκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Πευκακίων 13, Αγία Παρασκευή, 15342 email: a-kokkos@otenet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program )

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Αποστολή Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τη µελέτη της αµµοθεραπείας (παιχνίδι µε άµµο) όπως διδάσκεται από την Dora

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών σε παιδιά & εφήβους

Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών σε παιδιά & εφήβους Επιμορφωτικό Σεμινάριο: Προσέγγιση των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών σε παιδιά & εφήβους Εισηγήτρια: Δρ Φουστάνα Αγγελική Ειδική Παιδαγωγός, Επιστημονική συνεργάτης ΕΚΠΑ, Ερευνήτρια Katholieke Universiteit

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη

Συναισθηματική Νοημοσύνη WEBINAR: Συναισθηματική Νοημοσύνη Webinars Series 2014 Τετάρτη 18 Ιουνίου 2014 19:00 20:15 ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΕΣΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ - WEBINARS Μια νέα πρωτοποριακή υπηρεσία από την EMPLOY Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι.

«Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι. «Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι. Εισαγωγή Πώς προέκυψε η ιδέα: Ιδέα για συμμετοχή στο Β Παγκύπριο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Μεθοδολογία:

Διδακτική Μεθοδολογία: Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2014, Αθήνα Διδακτική Μεθοδολογία: Σχεδιασμός - Διεξαγωγή και Αξιολόγηση της Διδασκαλίας Εισηγητής: Δρ. Ιγνάτιος Καράμηνας Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ Εκπαιδευτής Ενηλίκων Επιστ. Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ Πρακτική άσκηση εκπαιδευομένων στα Πανεπιστημιακά Κέντρα Επιμόρφωσης (ΠΑΚΕ) (ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό Σημείωμα Αρετή Κυπραίου. Ψυχολόγος

Βιογραφικό Σημείωμα Αρετή Κυπραίου. Ψυχολόγος Βιογραφικό Σημείωμα Αρετή Κυπραίου Ψυχολόγος Προσωπικά Στοιχεία Διεύθυνση: Σίφνου 12, Αγία Παρασκευή και Γαμβέτα 4, Αθήνα Τηλέφωνα: 211 7507337, 210 6397236, 693 6740308 Ε-mail : aretikypreou@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Π Α Ι Α Γ Ω Γ Ι Κ Ο Τ Μ Η Μ Α Η Μ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Σ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Τ Η Ν Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιος Προγραμματισμός 2014-2015

Ετήσιος Προγραμματισμός 2014-2015 Ετήσιος Προγραμματισμός 2014-2015 1 ) Διαδικασία Ετήσιου Προγραμματισμού 1.1 Χρονικό διάστημα υλοποίησης : Από - Έως (2 ημερομηνίες της μορφής (ηη/μμ/εεεε) χωρισμένες με (-) πχ: 01/09/2013-10/06/2014)

Διαβάστε περισσότερα