«Γκουέρνικα» - ένα σταυροδρόμι θεατρικής αγωγής, εικαστικών και νέων τεχνολογιών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Γκουέρνικα» - ένα σταυροδρόμι θεατρικής αγωγής, εικαστικών και νέων τεχνολογιών"

Transcript

1 394 η Διεθνής Συνδιάσκεψη Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 7για το Θέατρο στην Εκπαίδευση 2012 Θέατρο & Εκπαίδευση δεσμοί αλληλεγγύης ΑΡΗΣ: Ούτ εγώ! Άρα μπορεί και Γκόβας, να μην το Ν., διαλέξαμε Κατσαρίδου, εμείς! Μ., Μαυρέας, Δ. (επιμ.). (2012). ΤΙΤΑ: Ναι, μπορεί! Αθήνα: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση ΑΡΗΣ: Θέατρο Άρα αφού & δεν το διαλέξαμε εμείς γιατί μαλώνουμε; ΤΙΤΑ: Εκπαίδευση Δεν ξέρω (Παύση) Κι άμα ISBN το διαλέξαμε; Πάει να πει πως πρέπει να μαλώνουμε; ΑΡΗΣ: Ε; (το σκέφτεται) Όχι Δίκιο έχεις! Και πάλι δεν πρέπει!» δεσμοί αλληλεγγύης Theatre & Education Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν έντυπο αξιολόγησης του εργαστηρίου, όπου μεταξύ άλλων σημείωσαν: Μου άρεσε περισσότερο το θέμα και η μέθοδος που ακολουθήθηκε, ο προβληματισμός που προέκυψε σε σχέση με τα στερεότυπα, Ο-Λ-Α!..., η τεχνική και bonds η έμπνευση of από την solidarity παράσταση, οι νέοι τρόποι επεξεργασίας μιας παράστασης, ότι βγήκαν στοιχεία προσωπικά και δεν το περίμενα, η τεχνική του ρόλου στον τοίχο, ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ το παιχνίδι με τα περιγράμματα, η συμμετοχή Govas, των N., ηθοποιών Katsaridou, οι τεχνικές M., που Mavreas, παρουσιάστηκαν D. (eds.). και (2012). Νίκος Γκόβας, Μάρθα Κατσαρίδου, Δημήτρης Μαυρέας οι αυτοσχεδιασμοί σε ομάδες, η συμμετοχή μας Athens: και οι συζητήσεις Hellenic που Theatre/Drama προέκυψαν, η ροή και & Education η δομή (εναλλαγή Network θεωρίας/πράξης), το βιωματικό μέρος, η προσέγγιση του θέματος με επιχειρηματολογία και το στοιχείο έκπληξης που απαιτούσε την ενεργή μας συμμετοχή ISBN άμεσα. Βιβλιογραφία Αρχοντάκη, Ζ. & Φιλίππου, Δ. (2003). 205 Βιωματικές ασκήσεις για την εμψύχωση ομάδων. Αθήνα: Καστανιώτης. Αυδή, Α., & Χατζηγεωργίου, Μ. (2007). Η Τέχνη του Δράματος στην Εκπαίδευση. Αθήνα: Μεταίχμιο. Καλλιαντά, Θ. (2009). Το Παιχνίδι και το Εκπαιδευτικό Δράμα ως εργαλείο διδασκαλίας και μάθησης: μια πρόταση εφαρμογής βασισμένη στην κοινωνικο-ιστορική και πολιτισμική προσέγγιση του L.S. Vygotsky. Στο Μ. Πουρκός (επιμ), Τέχνη Παιχνίδι Αφήγηση. Αθήνα: Τόπος. Σεϊτάνης, Δ. (2011) Αν εσύ ήμουν εγώ! Αθήνα: Πατάκης. Φιλίππου, Δ. & Καραντάνα, Π. (2010). Ιστορίες για να ονειρεύεσαι, παιχνίδια για να μεγαλώνεις Αθήνα: Καστανιώτης. «Γκουέρνικα» - ένα σταυροδρόμι θεατρικής αγωγής, εικαστικών και νέων τεχνολογιών Η Θάλεια Καλλιαντά είναι δασκάλα, απόφοιτος του Π.Τ.Δ.Ε. Αθήνας και του Μαράσλειου Διδασκαλείου. Έχει παρακολουθήσει μεγάλο αριθμό σεμιναρίων για το Εκπαιδευτικό Δράμα και το Θέατρο στην Εκπαίδευση (ΠΑ.Σ.Ε.Δ., Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση), το κουκλοθέατρο (Σοφία Ντινιακού κ.ά.), τα εικαστικά (Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης), τη δυσλεξία (Δώρα Μαυρομάτη) και τη Συστημική προσέγγιση ως μέθοδο Ψυχοθεραπείας (Θεραπευτικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο ΑΝΤΙΣΤΙΞΗ). Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στο Εκπαιδευτικό Δράμα (MA: Drama in Education, U.C.E.), μέλος του Π.Ε.ΣΥ.Θ. και του Πανελλήνιου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση. Από το 2001 εργάζεται ως δασκάλα στο δημόσιο. Έχει διδάξει στα ΠΕΚ, έχει κάνει παρουσιάσεις σε συνέδρια σχετικά με τη σύνδεση των τεχνών και της εκπαίδευσης κι έχει λάβει μέρος στην παρουσίαση των νέων διδακτικών πακέτων Α θμιας Εκπαίδευσης το Έχει συνεργαστεί με το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας και έχει συμμετάσχει στην οργάνωση παιδικών κατασκηνώσεων. Έχει διατελέσει μέλος του Δ.Σ. του Πανελλήνιου Συλλόγου Εκπαιδευτικού Δράματος, στα πλαίσια του οποίου συνδιοργάνωσε ετήσιους και μικρότερους κύκλους σεμιναρίων για τη δραματική τέχνη στην εκπαίδευση στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει λάβει μέρος σε διεθνή συνέδρια για το θέατρο και την εκπαίδευση, έχει γράψει άρθρα σε εκπαιδευτικά περιοδικά και ιστοσελίδες και από το 2010 είναι υπεύθυνη του Εκπαιδευτικού Τμήματος του Θεάτρου Νέων στο Πολιτιστικό Κέντρο «Ακαδήμεια». i Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: Η Μαρία Μαραγκοπούλου είναι Ψυχοθεραπεύτρια και Οικογενειακή Θεραπεύτρια, Αριστούχος κάτοχος M.Sc. Κοινωνικής Ψυχιατρικής Εκδότης: Παιδοψυχιατρικής Πανελλήνιο της Ιατρικής Δίκτυο Σχολής Ιωαννίνων. για το Θέατρο Έχει 7ετή στην ειδίκευση Εκπαίδευση στην Ψυχοθεραπεία και μεγάλη κλινική εμπειρία Για παραγγελίες σε χώρους θεραπείας. σε έντυπη Είναι μέλος μορφή της ΕΛΕΣΥΘ όλων των (Ελληνικής βιβλίων: Εταιρίας Συστημικής Θεραπείας) και του ΣΚΛΕ (Συλλόγου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας). Είναι συνεργάτιδα του Πανεπιστημιου Αθήνας και της Μονάδας Εφηβικής Υγείας της Β Παιδιατρικής κλινικής του προγράμματος ΑΡΙΑΔΝΗ : για τον εθισμό των παιδιών και των εφήβων στο διαδίκτυο. This article Υπήρξε is Εργαστηριακός freely accesible Συνεργάτης via του the ΤΕΙ website Αθήνας. Έχει πραγματοποιήσει ομιλίες, εργαστήρια, έχει συμμετάσχει Published σε μεγάλο αριθμό by the συνεδρίων Hellenic σεμιναρίων Theatre/Drama και ημερίδων & και Education έχει δημοσιεύσει Network. άρθρα ανακοινώσεις - εργασίες σε σχετικά περιοδικά To order και Επιστημονικά hard copies Συνέδρια. write Δουλεύει to με μεμονωμένα άτομα ομάδες ζευγάρια-οικογένειες στον χώρο της ψυχικής υγείας υλοποιώντας ομάδες θεραπείας, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας βιωματικά εργαστήρια, ομάδες έκφρασης και δημιουργίας κ.ά. Πραγματοποιεί παρεμβάσεις με στόχο την αυτογνωσία, την ψυχοθεραπεία, τη συμβουλευτική και την υποστήριξη σε γονείς, εκπαιδευτικούς, νέους, οικογένειες, ζευγάρια, εργαζόμενους που επιθυμούν να κατανοήσουν και να βιώσουν μια ζωή σε αρμονία με τον εαυτό τους και τους άλλους. Αρθρογραφεί και υποστηρίζει επιστημονικά έγκυρους ιστότοπους (www.in2life.gr, Από το 2010 στο Πολιτιστικό Κέντρο ΔΙΑΒΑΣΤΕ Ακαδήμεια πραγματοποιεί ΤΟ σεμινάρια ΑΡΘΡΟ προσωπικής ΠΑΡΑΚΑΤΩ ανάπτυξης και αυτογνωσίας και θεραπευτική ομάδα. Τέλος πραγματοποιεί On - line συνεδρίες Συμβουλευτικής Ψυχοθεραπείας μέσω της ιστοσελίδας της Read the article below Σπυριδούλα Μπιρπίλη, Ελένη Ζυμαράκη Το άρθρο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί δωρεάν για έρευνα, διδασκαλία και προσωπική μελέτη. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση μετά από άδεια του εκδότη.

2 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 395 «Γκουέρνικα» - ένα σταυροδρόμι θεατρικής αγωγής, εικαστικών και νέων τεχνολογιών Σπυριδούλα Μπιρπίλη, Ελένη Ζυμαράκη Περίληψη Τι έχει να πει η «Γκουέρνικα» σήμερα στα παιδιά ενός δημοτικού σχολείου της Αθήνας; Το έργο του Πάμπλο Πικάσο «Γκουέρνικα», με τη διπλή του διάσταση ως έργου τέχνης, αλλά και ως ντοκουμέντου της φρικαλεότητας του Β Παγκοσμίου Πολέμου και του πόνου που προκαλεί ο πόλεμος, στάθηκε η αφορμή για να προκύψει η διαθεματική εργασία «Παίζοντας με την Γκουέρνικα». Σε μια κοινωνία όπου η ανθρωπιστική εκπαίδευση είναι πλέον κοινό μυστικό ότι είναι παραγκωνισμένη, τα εικαστικά και η θεατρική αγωγή ένωσαν τις δυνάμεις τους, αναδεικνύοντας την αλληλεγγύη των τεχνών μέσα από μια συλλογική εργασία των μαθητών. Η προσέγγιση του θέματος του πολέμου και των συνεπειών του έγινε μέσα από τις μεθόδους του εκπαιδευτικού δράματος και με την αρωγή της οπτικοακουστικής αγωγής (φωτογραφία, βίντεο, κινηματογράφος, media). Τα τελικά προϊόντα της διαθεματικής αυτής εργασίας υπήρξαν μια μαθητική ταινία μικρού μήκους που έθιγε τα βαθύτερα ζητήματα της Γκουέρνικα καθώς και ένας νέος πίνακας «Γκουέρνικα» με την τεχνική του κολάζ. Οι στόχοι μας ήταν από τη μια καλλιτεχνικοί (αίσθηση του ρυθμού, εκφραστικότητα, κίνηση, δημιουργική γραφή, εκτίμηση ενός έργου τέχνης), και από την άλλη πλευρά θελήσαμε να αναδείξουμε την παιδευτική λειτουργία του θεάτρου και των εικαστικών. Λέξεις κλειδιά: Εικαστικά, θεατρική αγωγή, τεχνικές εκπαιδευτικού δράματος, διαθεματικό πρόγραμμα project, βιωματική μάθηση, θεωρία πολλαπλής νοημοσύνης Gardner Εισαγωγή Ένα έργο τέχνης έχει συνήθως το «μειονέκτημα» ότι βρίσκεται μακριά από ό, τι έχουν συνηθίσει να βλέπουν τα παιδιά. Ο «χώρος» του είναι ένα μουσείο ή μια γκαλερί, ένας χώρος σοβαρός όπου δεν χωράνε παιχνίδια και αστεϊσμοί. Η ιστορία ενός έργου τέχνης έχει συνδυαστεί με μακροσκελείς μονολόγους, ημερομηνίες, ρεύματα τέχνης και ονόματα. Κι αυτό γιατί ένα έργο τέχνης δεν μπορεί να είναι αποκομμένο από το περιβάλλον μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε. Οι ιστορικές συγκυρίες κατά τη διάρκεια της δημιουργίας τους έχουν σίγουρα αφήσει τα ίχνη τους επάνω του, και ιδιαίτερα στην περίπτωση της Γκουέρνικα αυτό είναι κάτι παραπάνω από φανερό. Η τέχνη όμως είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Μετά τη δημιουργία του, ένα έργο τέχνης ανήκει πλέον στο κοινό και μπορεί να δεχτεί τις ερμηνείες του εκάστοτε κοινού στο πέρασμα των αιώνων. Έχει τη δύναμη να αφήνει τα μηνύματά του σε κάθε εποχή, καθώς είναι ένα έργο ανθρώπινο και οι ανθρώπινες καταστάσεις επαναλαμβάνονται, με παραλλαγμένες ίσως μορφές, αλλά πάντως τα ανθρώπινα προβλήματα και οι ανθρώπινοι προβληματισμοί είναι διαχρονικοί. Από την άλλη πλευρά, ένα έργο τέχνης γεννιέται από το συναίσθημα του καλλιτέχνη. Μοιάζει λοιπόν παράδοξο να προσπαθούμε να συλλάβουμε με τη νόηση και τη λογική κάτι που προέκυψε από το συναίσθημα. Πώς θα μπορούσαμε, λοιπόν, να δώσουμε σε 11χρονα παιδιά το ιστορικό πλαίσιο της Γκουέρνικα, χωρίς να γίνουμε βαρετοί και με τρόπο τέτοιο που οι μαθητές θα έκαναν τις συνδέσεις με την δική τους πραγματικότητα; Η απάντηση που δώσαμε ήταν να προσεγγίσουμε τη γνώση μέσα από την τέχνη. Ο τίτλος της εισήγησής μας ξεκινά με το όνομα μιας ισπανικής πόλης, αλλά το πρώτο που μας έρχεται στο μυαλό όταν ακούμε Γκουέρνικα είναι ο Πικάσο. Η ιστορία του πίνακα ανήκει στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και συγκαταλέγεται στις γνώσεις που κάποιος άνθρωπος οφείλει να έχει. Αυτά στη θεωρία. Και εν μέρει είναι σωστά. Πώς όμως ένα παιδί του δημοτικού θα μάθει για αυτόν τον πίνακα; Ακούγοντας απλώς

3 396 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης πληροφορίες από τον/ την δάσκαλο/α του; Ή μήπως θα ήταν πιο προοδευτικό ο/η δάσκαλος-/α του να αναθέσει στους μαθητές να βρουν εκείνοι πληροφορίες γύρω από τον πίνακα και να τις παρουσιάσουν στην τάξη; Ο προβληματισμός μας ήταν ότι δεν αρκεί να μάθουν οι μαθητές την ιστορία πίσω από τον πίνακα, αλλά ο πίνακας να σταθεί η αφορμή για να μάθουν για τις συνέπειες ενός πολέμου ή μιας γενικότερης βίαιης συμπεριφοράς. Ο Πιραντέλο στο έργο του «Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα» γράφει: Τα γεγονότα είναι όπως τα σακιά. Όταν είναι άδεια, δεν στέκονται. Για να μπορέσει να σταθεί ένα γεγονός πρέπει να το γεμίσουμε πρώτα με τις σκέψεις και τα αισθήματα που το προκάλεσαν. Σχεδιασμός project Έχοντας στο μυαλό μας τις νέες παιδαγωγικές μεθόδους της βιωματικότητας και της ομαδοσυνεργατικής μάθησης από τη μια και τη σκληρή πραγματικότητα για τη θέση των τεχνών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα από την άλλη, θελήσαμε να αποδείξουμε ότι οι τέχνες στο σχολείο μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από σκετσάκια και τραγούδια σε εθνικές επετείους και από ζωγραφική σε κόλλες Α4 για να «γεμίσει» μια κενή ώρα. Σχεδιάσαμε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα (project) που προσέγγιζε από άλλο δρόμο τον πίνακα του Πικάσο. Η ολιστική θεώρηση της γνώσης, η διαθεματικότητα, η μάθηση ως προσωπική υπόθεση και η ομαδοσυνεργατικότητα που διέπουν τις σύγχρονες παιδαγωγικές θεωρίες (Dewey, Ματσαγγούρας, Gardner) υπήρξαν καθοριστικοί παράγοντες διαμόρφωσης και επιλογής των δραστηριοτήτων και του υλικού της καινοτόμου δράσης «Παίζοντας με την Γκουέρνικα». Έχοντας ως όχημά μας τη θεωρία της Πολλαπλής Νοημοσύνης του Gardner στοχεύσαμε στη χρήση και ενεργοποίηση και εκείνων των μορφών νοημοσύνης που έχουν συνήθως δευτερεύοντα λόγο στην εκπαίδευση. Έτσι πέρα από τη γλωσσική και μαθηματική ανάπτυξη των μαθητών, μας απασχόλησαν και εκείνες οι μορφές νοημοσύνης που έχουν να κάνουν με την οπτική, ακουστική, κιναισθητική, διαπροσωπική και ενδοπροσωπική τους ανάπτυξη (Gardner 1983). Πρωταρχικός μας στόχος και επιδίωξη υπήρξε η ολιστική αντιμετώπιση της γνώσης και η αποφυγή του κατακερματισμού της σε διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα. Το σχέδιο εργασίας (project) για την Γκουέρνικα διαχέεται διαθεματικά στα μαθήματα της θεατρικής αγωγής (μέθοδος drama in education) και των εικαστικών, με την αρωγή των νέων τεχνολογιών (υπολογιστές, βίντεο, ψηφιακή φωτογραφία). Η προσέγγιση του πίνακα έγινε μέσω των αισθήσεων και στη συνέχεια μέσω της νόησης. Η Γκουέρνικα υπήρξε ο σταθμός στον οποίο φτάσαμε ακολουθώντας διαφορετικά μονοπάτια. Το μονοπάτι της θεατρικής αγωγής και το μονοπάτι των εικαστικών. Ξεκινάμε παίρνοντας το δρόμο της θεατρικής αγωγής και στη συνέχεια θα ακολουθήσουμε το μονοπάτι των εικαστικών. Στόχοι θεατρικής αγωγής Η θεατρική αγωγή μοιάζει να είναι από τις λίγες, ίσως και μοναδική, τέχνη που τα τελευταία χρόνια κερδίζει έδαφος στο ελληνικό σχολείο, και ειδικά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Κι όχι μόνο ως αυτόνομη δραστηριότητα τέχνης, αλλά και ως όχημα διδασκαλίας άλλων μαθημάτων του αναλυτικού προγράμματος σπουδών (ΔΕΠΠΣ για το θέατρο, ΥΠΕΠΘ). Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ. για τη θεατρική αγωγή ο ειδικός στόχος για τη ΣΤ δημοτικού είναι: «Να εμβαθύνουν οι μαθητές στη χρήση του αυτοσχεδιασμού, προκειμένου να προσεγγίσουν το θέατρο και να εκφράσουν τον εσωτερικό κόσμο τους. Να κατανοήσουν τις διαφορετικές οπτικές γωνίες από τις οποίες μπορεί να θεωρηθεί το ίδιο αντικείμενο» Ο σχεδιασμός της δράσης βασίστηκε κυρίως στην τεχνική του αυτοσχεδιασμού με σκοπό να δουν οι μαθητές ένα έργο τέχνης, τον πίνακα του Π. Πικάσο, από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Στο διαθεματικό πρόγραμμα «Παίζοντας με την Γκουέρνικα» το θέατρο/δράμα χρησιμοποιήθηκε ως εκπαιδευτικό μέσο και κοινωνικό εργαλείο αποτελώντας τον κορμό ενός θεατροπαιδαγωγικού προγράμματος με άξονες το θεατρικό παιχνίδι, τα εικαστικά, τον χορό και το χοροθέατρο αλλά και τομείς της οπτικοακουστικής αγωγής (φωτογραφία, βίντεο). Η βιωματική προσέγγιση της γνώσης, ώστε μέσα από τις ανάγκες των μαθητών να προκύψει η μάθηση, ακολουθεί την αντίστροφη πορεία από αυτή που μέχρι τώρα έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στις αίθουσες διδασκαλίας. Αντί για το σχήμα: Πληροφορία-Μάθηση-Σύνδεση με την πραγματικότητα, στηριχτήκαμε στο σχήμα: Πραγματικότητα των Παιδιών-Πληροφορία- Μάθηση. Οι στόχοι που τέθηκαν από το πρόγραμμα για τη θεατρική αγωγή ήταν: Η ενθάρρυνση της δημιουργικής έκφρασης και η γνωριμία του παιδιού με τον εαυτό του, η συνεργασία και η αρμονική ένταξή του στην ομάδα, η άμεση ενεργοποίηση, η συμμετοχή και η παρέμβαση του μαθητή στη διδακτική διαδικασία, η διαμόρφωση αισθητικής - καλλιτεχνικής αντίληψης και κριτηρίου και η παραγωγή καλλιτεχνικού προϊόντος (θεατρική παράσταση/ οι μαθητές ως δέκτες και δημιουργοί), η συνειδητοποίηση της έννοιας του ρόλου (ΔΕΠΠΣ για το θέατρο, ΥΠΕΠΘ).

4 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 397 Περιγραφή Ο πίνακας «Γκουέρνικα» παρουσιάστηκε στους μαθητές χωρίς να δοθούν επιπλέον πληροφορίες και τους ζητήθηκε να αναπαραστήσουν με τη μέθοδο της παγωμένης εικόνας ό, τι έβλεπαν και στη συνέχεια με την τεχνική του εκπαιδευτικού δράματος «σκέψεις που λέγονται φωναχτά», οι ήρωες του πίνακα απέκτησαν τη δική τους φωνή. Δόθηκε έτσι η ευκαιρία στους μαθητές να «ζήσουν» τις μορφές του πίνακα, να τις κάνουν δικές τους και έτσι να προκύψει η επιθυμία και η ανάγκη να τις γνωρίσουν. Οι βασικές τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν στο σχεδιασμό του διαθεματικού προγράμματος project ήταν ο αυτοσχεδιασμός, η παγωμένη εικόνα, σκέψεις που λέγονται φωναχτά, τελετουργικό, ανίχνευση της σκέψης και γραφή σε ρόλο. Οι δραματικές αυτές τεχνικές έχουν το πλεονέκτημα ότι δίνουν τη δυνατότητα στους μαθητές να παγώσουν τον χρόνο κι έτσι να διευρύνουν τη στιγμή και από την άλλη τους δίνουν βήμα να μιλήσουν και να εκφράσουν τις δικές τους σκέψεις, αγωνίες, προβληματισμούς γύρω από μια κατάσταση ή ένα θέμα. Ακολουθεί μια πολύ συνοπτική παρουσίαση των τεχνικών αυτών ώστε να φανεί για ποιο λόγο επιλέχθηκαν. Αυτοσχεδιασμός Χαρακτηριστικά της μεθόδου του αυτοσχεδιασμού είναι το αυθόρμητο και το τυχαίο. Οι ρόλοι, έχοντας κάποιες γενικές οδηγίες και ένα πλαίσιο, δημιουργούν μια σκηνή. Η σημασία του αυτοσχεδιασμού έγκειται στο γεγονός ότι οι μαθητές λειτουργούν ως δημιουργοί οι οποίοι «γράφουν» το κείμενο, το ερμηνεύουν και το σκηνοθετούν. Στην περίπτωση της Γκουέρνικα, με αφορμή τον πίνακα, οι μαθητές δημιούργησαν μια πρωτότυπη σύνθεση έχοντας ως πρωτογενές υλικό ένα έργο τέχνης. Η τεχνική του αυτοσχεδιασμού ήταν ο βασικός κορμός του θεατροπαιδαγωγικού προγράμματος, καθώς σκοπός μας ήταν να δημιουργηθεί μια ταινία με εφαλτήριο τη Γκουέρνικα, η οποία να είναι δημιούργημα των παιδιών από την αλληλεπίδρασή τους με τον πίνακα. Παγωμένη εικόνα: Οι μαθητές πρέπει να αναπαραστήσουν μια σκηνή χωρίς να κινούνται. Τους δίνεται έτσι η ευκαιρία να δώσουν έμφαση στη λεπτομέρεια της έκφρασης του προσώπου και της στάσης του σώματος. Σκέψεις που λέγονται φωναχτά: Ο εμψυχωτής παγώνει τη δράση και ακουμπώντας κάποιον ρόλο του δίνει την ευκαιρία να μιλήσει και να πει φωναχτά τι σκέφτεται εκείνη τη στιγμή. «Στις ερωτήσεις οι συμμετέχοντες απαντούν σε ρόλο, αποκαλύπτοντας τις βαθύτερες σκέψεις τους, τα κίνητρα, τις προθέσεις, τις πραγματικές τους επιδιώξεις Ο στυλιζαρισμένος και στοχαστικός χαρακτήρας της τεχνικής σταματά το χρόνο και δίνει τη δυνατότητα στο ακροατήριο να κατανοήσει όλα όσα δε λέγονται κατά τη διάρκεια της αυτοσχέδιας δράσης Η ασφάλεια που τους δίνει ο ρόλος να αποκαλύπτουν τις πραγματικές αιτίες και προθέσεις καλλιεργεί την κριτική και στοχαστική τους ικανότητα, αφού τους ζητά να παρατηρήσουν ή να ξαναδούν τη στάση τους Η αποστασιοποίηση τους βγάζει από τη δυναμική της δράσης και τους εισάγει σε έναν κόσμο ελέγχου της δράσης. (Παπαδόπουλος 2010: ) Τελετουργικό/ Απαγγελία εν χορώ: Όπως στα χορικά του αρχαίου δράματος, όλη η ομάδα απαγγέλει μαζί μια φράση ή ένα κείμενο. Το περιεχόμενο του κειμένου ή της φράσης μπορεί να είναι μια περίληψη, μια εισαγωγή, μια περιγραφή ή μια κριτική σε ένα θέμα. Οι φράσεις μπορούν να επισημαίνουν ένα σημαντικό στοιχείο για το θέμα και να συνοδεύονται από ομαδική κίνηση. Μέσα από τις τεχνικές αυτές επιτυγχάνεται η συνεργασία, ο συντονισμός και η δημιουργικότητα της ομάδας. (Κοντογιάννη 2008: 263, 267) Ανίχνευση της σκέψης: Οι ρόλοι είναι «παγωμένοι» και εκφράζουν τις σκέψεις τους με το άγγιγμα του εμψυχωτή. Δίδεται έτσι η ευκαιρία στους ρόλους να εκφράσουν τις πιο μύχιες σκέψεις τους, να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους και τέλος είναι μια τεχνική που προετοιμάζει τους συμμετέχοντες για τον αυτοσχεδιασμό. Γραφή σε ρόλο: Τα παιδιά που έχουν συμμετάσχει σε μια ιστορία γράφουν σε ρόλο ημερολόγιο για το πώς πέρασαν ή τι αισθάνθηκαν, γράφουν ένα γράμμα σε κάποιον από τους άλλους ρόλους ή αφήνουν ένα μήνυμα. «Ιδωμένη μέσα από την επικοινωνιακή τους διάσταση, η γραφή τους είναι συνυφασμένη με την παραγωγή και την χρήση, με στόχο την έκφραση και την ανταλλαγή σημασιών» (Παπαδόπουλος 2007: 67) Στόχοι εικαστικών: Να προσεγγίσουμε την γνώση μέσα από την τέχνη. Να προσεγγίσουμε ένα έργο τέχνης μέσω των αισθήσεων και στη συνέχεια μέσω της νόησης. Να εμπλέξουμε στην αξιολόγηση του έργου τέχνης τους μαθητές και η αξία του έργου να προκύψει από τους ίδιους.

5 398 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης Να επικεντρωθούμε στις ανάγκες των μαθητών και η μάθηση να στηριχτεί στις παιδαγωγικές αρχές της αυτενέργειας, της εγγύτητας στη ζωή, της βιωματικότητας, της επικοινωνίας και της ομαδοσυνεργατικής μάθησης. Να διαχυθεί η γνώση σε όλα τα μαθήματα του αναλυτικού προγράμματος και να αξιοποιηθούν τα καινούρια διδακτικά αντικείμενα που εισήχθησαν στα σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Πρόγραμμα (Θεατρική Αγωγή, Εικαστικά, Πληροφορική). Η σκέψη μας ήταν πως η διδακτική πρακτική στο δημοτικό σχολείο θα πρέπει να προάγει και να ενισχύει τη «συνομιλία» όλων των γνωστικών αντικειμένων, τη συνεργασία ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς καθώς και ανάμεσα στους μαθητές όλων των τάξεων και να αποσκοπεί στην καλλιέργεια των όσο το δυνατόν περισσότερων τομέων νοημοσύνης (Gardner) και στην ολιστική ανάπτυξή τους (γνωστική, συναισθηματική, αισθητική, στοχαστική). Να δοθεί έμφαση στην αυτονομία της σκέψης των μαθητών μέσω της χρήσης συγκεκριμένων εκπαιδευτικών τεχνικών (thinking routines) κυρίως ερωτηματολογίων ώστε να επιτευχθεί η βαθιά κατανόηση των αντικειμένων μάθησης. Για το λόγο αυτό διαμορφώσαμε δραστηριότητες και υλικό στα χνάρια της εκπαιδευτικής τεχνικής στοχασμού See / Think / Wonder από το εκπαιδευτικό project Visible Thinking του πανεπιστημίου του Harvard. Να υλοποιηθούν μέσω των εκπαιδευτικών τεχνικών που διαμορφώθηκαν οι βασικοί στόχοι των Δ.Ε.Π.Π.Σ και Α.Π.Σ. για το μάθημα των εικαστικών όπως να καλλιεργηθεί: 1. Η ευαίσθητη ανταπόκριση, η κατανόηση, η κριτική προσέγγιση και ανάλυση του εικαστικού έργου, 2. Η δημιουργικότητα του μαθητή, η παραγωγή καλλιτεχνικού έργου αλλά και η ανάλυση του εικαστικού έργου, 3. Η κατανόηση της πολιτιστικής διάστασης της τέχνης. Περιγραφή πορείας μαθήματος εικαστικών 1 ο Στάδιο Αρχικά και στα χνάρια της τεχνικής στοχασμού See / Think / Wonder δόθηκε σε κάθε μαθητή η φωτογραφία της Γκουέρνικα και ένα ερωτηματολόγιο με ερωτήσεις που σχεδιάστηκαν ώστε να : oo στοχεύουν στον να ενθαρρύνουν τους μαθητές να παρατηρήσουν προσεκτικά το έργο και να το ερμηνεύσουν, oo βοηθούν στο να ερεθίσουν την περιέργειά τους και να δημιουργήσουν κίνητρα για έρευνα, oo ωθούν τους μαθητές να αναρωτηθούν γιατί το έργο τέχνης έχει φτιαχτεί με τον τρόπο που έχει φτιαχτεί από τον καλλιτέχνη, oo ενθαρρύνει τους μαθητές να εκφράσουν -γραπτά- με τρόπο αβίαστο τις απόψεις/ερμηνείες τους για κάποια σημεία ή και για το έργο ολόκληρο και να τις στηρίξουν με επιχειρήματα. Συγκεκριμένα οι ερωτήσεις που επελέγησαν για το ερωτηματολόγιο είναι οι παρακάτω: Πόσα πρόσωπα ανθρώπων διακρίνεις στον πίνακα; Τι έκφραση έχουν; Ποια ζώα διακρίνεις και ποια αντικείμενα; Τι πιστεύεις ότι δείχνει αυτό το έργο; Τι έχει συμβεί; Ποιο τίτλο θα έδινες σ αυτόν τον πίνακα; Τι θα έλεγες στο ζωγράφο αν τον συναντούσες; Δίχως να έχει δοθεί καμία επιπλέον πληροφορία για το έργο ή τον καλλιτέχνη οι μαθητές κλήθηκαν να απαντήσουν τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου ο καθένας ατομικά. 2 ο Στάδιο Εφόσον με την προηγούμενη δραστηριότητα και παράλληλα με τις δράσεις στη Θεατρική Αγωγή ενεργοποιήθηκε το ενδιαφέρον των μαθητών για την ανάλυση και ερμηνεία της Γκουέρνικα αναθέτουμε στον καθένα ξεχωριστά να αναζητήσει πληροφορίες και υλικό σχετικά με τον πίνακα και τον δημιουργό του που θα μας βοηθήσουν να τους κατανοήσουμε σε βάθος. Το υλικό από το Διαδίκτυο, τη Λογοτεχνία και την Ιστορία που ο κάθε μαθητής βρίσκει παρουσιάζεται στην τάξη από τον ίδιο και ακολουθεί συζήτηση. Στα τετράδια εικαστικών σημειώνονται οι πληροφορίες για την Γκουέρνικα και τον Π. Πικάσο που βοηθούν τους μαθητές να σχηματίσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για το ιστορικό, πολιτικό, κοινωνικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο δημιουργίας του πίνακα. Με τον τρόπο αυτό επισημαίνεται και κατανοείται η πολιτιστική διάσταση του έργου τέχνης και οι μαθητές είναι πια σε θέση να αντιληφθούν το διαχρονικό ρόλο της Γκουέρνικα ως συμβόλου κατά του πολέμου.

6 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης ο Στάδιο Ένα δεύτερο ερωτηματολόγιο δίδεται στους μαθητές με στόχο να ενισχύσει και να ταυτόχρονα να αξιολογήσει τη στοχαστική τους διάθεση σχετικά με την πολιτιστική διάσταση, διαχρονικότητα και συμβολισμό της Γκουέρνικα που επισημάνθηκαν και συζητήθηκαν στο στάδιο που προηγήθηκε. Συγκεκριμένα η ερώτηση που κλήθηκαν οι μαθητές να απαντήσουν ήταν: «Η Γκουέρνικα είναι ένα έργο που φτιάχτηκε το Ήταν η αντίδραση του Πάμπλο Πικάσο στη βαρβαρότητα του Ισπανικού Εμφυλίου πολέμου. Πιστεύεις ότι το έργο αυτό έχει να πει κάτι σήμερα σε όσους το βλέπουν; Αν ναι, τι;». 4 ο Στάδιο Στο στάδιο αυτό πρωταγωνιστικό ρόλο έχει η έκφραση της δημιουργικότητας των μαθητών και η παραγωγή καλλιτεχνικού έργου που προκύπτει αβίαστα ως φυσική συνέχεια των τεχνικών στοχασμού για την Γκουέρνικα που προηγήθηκαν. Οι μαθητές επιλέγουν να εργαστούν ομαδικά με την τεχνική του κολάζ. Ένα έργο μεγάλων διαστάσεων δημιουργείται, «Η Γκουέρνικα των Παιδιών». Είναι μια κατάθεση ψυχής, μια αντίδραση στα δεινά του πολέμου και στην τραγωδία που ο πραγματικός πίνακας αναπαριστά. Η επιθυμία για ένα δεύτερο εικαστικό έργο προκύπτει αυθόρμητα και ομαδικά υλοποιείται από τους μαθητές «Η Γκουέρνικα της Ειρήνης», ένα πανό με φιλειρηνικά συνθήματα. Τα έργα τοποθετούνται κοντά το ένα στο άλλο σε χώρο του σχολείου ώστε να είναι εφικτός ένας οπτικός διάλογος ανάμεσά τους. Αποτελέσματα προγράμματος Μέσα από αυτές τις δράσεις και τις τεχνικές οι μαθητές δημιούργησαν μια ταινία μικρού μήκους με δικό τους σενάριο. Η ταινία προβλήθηκε στις Δ, Ε και Στ τάξεις του σχολείου και πλαισιώθηκε με ένα χοροθεατρικό δρώμενο το οποίο δημιουργήθηκε από τους μαθητές του ολοήμερου τμήματος. Η έκθεση του έργου των μαθητών η «Γκουέρνικα των παιδιών» στον χώρο του σχολείου και η προβολή της ταινίας έφερε έναν αέρα δημιουργικότητας και η καρδιά της μαθητικής κοινότητας χτυπούσε για ένα τρίμηνο στο ρυθμό της τέχνης. Αξιολόγηση Πέρα από την αξιολόγηση του προγράμματος από τις ίδιες τις εκπαιδευτικούς θελήσαμε να εμπλέξουμε στην αξιολόγηση του έργου τέχνης τους μαθητές ώστε η αξία του έργου να προκύψει από τους ίδιους. Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε μέσα από δράσεις που έγιναν στα μαθήματα των εικαστικών και

7 400 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης της θεατρικής αγωγής, με σκοπό να διαπιστώσουμε τι αποκόμισαν τα παιδιά από την εμπειρία αυτή. Στο μάθημα των εικαστικών δόθηκαν στους μαθητές πληροφορίες για τον πίνακα του Π. Πικάσο. Οι πληροφορίες αναφέρονταν στις συνθήκες δημιουργίας του πίνακα (πότε και γιατί δημιουργήθηκε), αλλά και στην τεχνική του ζωγράφου και το καλλιτεχνικό ρεύμα στο οποίο ανήκει. Μετά από αυτό τα παιδιά συνέθεσαν τη δική τους «Γκουέρνικα» που όμως τώρα είχε θέμα την ειρήνη. Τι θα ζωγράφιζαν αν ήταν ο Πικάσο και αντί για τον βομβαρδισμό στη Γκουέρνικα είχαν ακούσει ένα χαρούμενο γεγονός; Τι θα ζωγράφιζαν, για παράδειγμα, τη μέρα που άκουσαν ότι τέλειωσε ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος; Ή, κάτι πιο κοντινό τους, τη μέρα που θα άκουγαν ότι τέλειωσαν οι εχθροπραξίες στην Γάζα; Στο μάθημα της θεατρικής αγωγής δόθηκε στους μαθητές ένα «ερωτηματολόγιο χαρακτήρων», στο οποίο απάντησαν σε ρόλο. Η πρώτη ερώτηση καλούσε τους συμμετέχοντες να θυμηθούν τι είχαν απαντήσει στην τεχνική της ανίχνευσης της σκέψης και η δεύτερη ερώτηση ζητούσε να απαντήσουν σχετικά με το μέλλον των ηρώων τους. Σκοπός ήταν να αναστοχαστούν πάνω στις δράσεις τους και αποστασιοποιημένοι από την ένταση της δράσης να αποκρυσταλλώσουν μέσα από το γραπτό λόγο τις σκέψεις τους και τους προβληματισμούς τους. Συμπεράσματα Μέσα από τη διαθεματική εργασία «Παίζοντας με τη Γκουέρνικα» οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα διάσημο έργο τέχνης, το οποίο προσέγγισαν τόσο αισθητικά όσο και εμπειρικά. Η μάθηση για τη μοντέρνα τέχνη, κομμάτι της οποίας είναι και η Γκουέρνικα, προέκυψε αβίαστα και εμφανίστηκε ως ανάγκη των ίδιων των μαθητών και όχι ως επιβαλλόμενη δραστηριότητα. Μέσα από τις απαντήσεις των μαθητών φάνηκε ότι το θέατρο ως πεδίο ελεύθερου πειραματισμού και έκφρασης, οδήγησε τα παιδιά να σκεφτούν όχι τόσο το ποιος φταίει, αλλά τι αποτελέσματα είχε ο πόλεμος στις ζωές των ανθρώπων. Σε κανένα από τα φύλλα δεν υπήρχε κάποια νύξη ή μομφή για τον ισπανικό εμφύλιο. Η ευχή ήταν να «μην ξαναγίνει πόλεμος». Τα φύλλα αξιολόγησης και τα ερωτηματολόγια έδειξαν ότι οι μαθητές δεν κατακυριεύτηκαν από την εμπειρία, αλλά εφάρμοσαν τη γνώση στο σήμερα και προσπάθησαν μέσω της Τέχνης να απαντήσουν στους σύγχρονους προβληματισμούς τους. Συνέδεσαν τη σημερινή πραγματικότητα με το παρελθόν ψάχνοντας και βρίσκοντας αναλογίες σε αντίστοιχες σύγχρονες καταστάσεις. Οι μαθητές ανέλαβαν πρωτοβουλίες και το project τους έδωσε την ευκαιρία να αξιοποιήσουν τις ιδιαίτερες κλίσεις και ταλέντα τους σε διάφορους τομείς όπως οι νέες τεχνολογίες, τα εικαστικά, η μουσική, ο χορός και η υποκριτική. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη παιδαγωγική αξία, καθώς άλλαξε τις ισορροπίες μεταξύ των συμμαθητών. Περιθωριοποιημένοι μαθητές που συχνά γίνονταν στόχος λεκτικής ή ψυχολογικής βίας αντιμετωπίστηκαν διαφορετικά όταν οι υπόλοιποι μαθητές διαπίστωσαν μέσα από τις ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες τι μπορούσαν να προσφέρουν οι μαθητές αυτοί. Η ταινία μικρού μήκους, καθώς και οι δυο εικαστικές συνθέσεις έδωσαν στους μαθητές την ευκαιρία να συνεργαστούν σε πολλαπλά επίπεδα και να γνωρίσουν τους συμμαθητές τους σε βάθος. Ο ενθουσιασμός για την Γκουέρνικα και τις δραστηριότητες που προέκυψαν από αυτήν στάθηκαν αφορμή για πολλές συζητήσεις μέσα στην τάξη. Η ενασχόληση με το θέμα του πολέμου και η σύνδεσή του με τη σημερινή πραγματικότητα οδήγησε τους μαθητές στην εφαρμοσμένη μάθηση. Οι μαθητές στα φυλλάδια αξιολόγησης συνέδεσαν τα θέματα που είχαν προκύψει με αφορμή την Γκουέρνικα με εκφάνσεις της σύγχρονης πραγματικότητας. Τέλος, όσον αφορά το γνωστικό μέρος του project, η σπουδαιότητά του έγκειται στο γεγονός ότι η αναζήτηση της γνώσης καθώς και τα γραπτά κείμενα των μαθητών (σενάριο ταινίας, ερωτηματολόγια, φύλλα αξιολόγησης) προέκυψαν αβίαστα, μέσα από την ανάγκη τους να μάθουν και να εκφραστούν, διαδικασία σύμφωνη με την παιδαγωγική αρχή ότι η μάθηση πρέπει να προκύπτει και να έχει ως εφαλτήριο τις ανάγκες των μαθητών. Παραπομπές: Πηγές από το Διαδίκτυο Project Zero: Visible Thinking: Δ.Ε.Π.Π.Σ.: Τα βιβλία του δημοτικού σε ψηφιακή μορφή:

8 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 401 Βιβλιογραφία: Dewey, J. (1934). Art as Experience. New York: Minton Balch. Gardner, H. (2010). Frames of mind. Η θεωρία των πολλαπλών τύπων νοημοσύνης. Αθήνα: Μαραθιάς Κόκκος, Α. (2011). Εκπαίδευση μέσα από τις Τέχνες. Αθήνα: Μεταίχμιο. Κοντογιάννη, Α. (2008). Μαύρη Αγελάδα- άσπρη αγελάδα. Δραματική Τέχνη στην Εκπαίδευση και Διαπολιτισμικότητα. Αθήνα: Τόπος Ματσαγγούρας, Η. (1994). Στρατηγικές διδασκαλίας: Από την πληροφόρηση στην κριτική σκέψη. Αθήνα: Gutemberg. Miller, A. (2002). Αϊνστάιν Πικάσο. Ο χώρος, ο χρόνος και η ομορφιά. Π. Τραυλός: Αθήνα. Παπαδόπουλος, Σ. (2007). Mε τη Γλώσσα του Θεάτρου. Αθήνα: Κέδρος Παπαδόπουλος, Σ. (2010). Παιδαγωγική του Θεάτρου. Αθήνα Perkins, D. (1994). The Intelligent eye: Learning to Think by Looking at Art. Los Angeles: The Getty Education Institute for the Arts. Read, H. (1958). Education Through Art. London: Faber. Η Ελένη Ζυμαράκη είναι δασκάλα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στην Ιστορία και Θεωρία της Τέχνης από το αντίστοιχο τμήμα του πανεπιστημίου του Essex/UK. Αυτή τη περίοδο παρακολουθεί το μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών με τίτλο Learning and Visitor Studies in Museums and Galleries στο τμήμα Μουσειολογίας του πανεπιστημίου του Leicester/UK. Έχει παρακολουθήσει πλήθος σεμιναρίων/συνεδρίων/εργαστηρίων σχετικών με την Τέχνη, την Ιστορία και τη Διδακτική της. Υπήρξε επιμορφώτρια της ειδικότητας των εικαστικών στην Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών Αισθητικής Αγωγής στα Δημοτικά Σχολεία, που πραγματοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος Έχει συμμετάσχει ως εισηγήτρια σε συνέδρια, ημερίδες και εργαστήρια με αντικείμενο την Τέχνη και την Εκπαίδευση. Έχει λάβει τρεις φορές Υποτροφία από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών της Ελλάδας (ΙΚΥ) για τη συμμετοχή της σε διεθνή σεμινάρια ενδουπηρεσιακής κατάρτισης σε Μάλτα, Σιέννα και Ρώμη. Έχει επιμεληθεί δύο εκθέσεις τέχνης και πρόσφατα ήταν υπεύθυνη για το σύνολο του εκπαιδευτικού υλικού και των προγραμμάτων που αναπτύχθηκαν για την 3η Μπιενάλε της Αθήνας Μονόδρομος, 23/10-11/12/2011. H Σπυριδούλα Μπιρπίλη είναι θεατρολόγος, απόφοιτη του τμήματος Θεατρικών Σπουδών (Φιλοσοφική Σχολή/ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών). Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος με τίτλο Το Δράμα και οι δημιουργικές τέχνες στην εκπαίδευση (University of Exeter/ UK). Από το 2004 διδάσκει το μάθημα της θεατρικής αγωγής σε δημοτικά σχολεία της Αττικής και σε δημόσια ΙΕΚ τα μαθήματα Ιστορία Ενδυμασίας και Θεατρικό Παιχνίδι, καθώς και το μάθημα Ιστορία Θεάτρου σε Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων (ΚΕΕ). Έχει παρακολουθήσει πλήθος σεμιναρίων, ημερίδων και συνδιασκέψεων με θέμα το θεατρικό παιχνίδι, το εκπαιδευτικό δράμα, τον αυτοσχεδιασμό, το παραμύθι, το κουκλοθέατρο και τη δραματοθεραπεία, με Έλληνες και ξένους εισηγητές- εμψυχωτές. Έχει συμμετάσχει σε συνέδρια ως εισηγήτρια και εμψυχώτρια βιωματικών εργαστηρίων (1 ο Forum νέων επιστημόνων- 2008/ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών Πολιτιστικών Θεμάτων (Π.Ε.Ε.ΠΟ.ΘΕ) / Διεθνές Συνέδριο Τέχνες και Γλώσσα- 2011/ Β Θεατρολογικό Συνέδριο- 2012). Υπήρξε μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του προγράμματος «Η θεατρική αγωγή ως μέσο ένταξης των αλλοδαπών μαθητών στο Ελληνικό Σχολείο» (Νέα Γενιά & Πανελλήνιος Σύλλογος Θεατρολόγων).

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» 4.1 Τίτλος 4ης Επιμέρους Δράσης: Αξιοποίηση του Stop Motion Animation (χειροποίητη κινούμενη εικόνα ) στην αναπαράσταση ιστορικών γεγονότων ΤΑΞΗ ΣΥΝΟΛΟ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΑΞΗΣ : : Δ 39 ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Η Άλκηστις (2008) δίνει στη λέξη την έννοια της παρουσίασης ενός πρωτογενούς κειμένου (γραπτού, αφηγηματικού, μουσικού ερεθίσματος, κλπ.

Η Άλκηστις (2008) δίνει στη λέξη την έννοια της παρουσίασης ενός πρωτογενούς κειμένου (γραπτού, αφηγηματικού, μουσικού ερεθίσματος, κλπ. Η Άλκηστις (2008) δίνει στη λέξη την έννοια της παρουσίασης ενός πρωτογενούς κειμένου (γραπτού, αφηγηματικού, μουσικού ερεθίσματος, κλπ. ) με τον κώδικα της δραματικής - θεατρικής έκφρασης Η δραματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.) ΚΑΣΤΡΙΟΥ Κέντρο Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.) ΚΑΣΤΡΙΟΥ Κέντρο Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.) ΚΑΣΤΡΙΟΥ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Γεωργία Μέγα (georgiamega@gmail.com)

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

ΕΤΗΣΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΕΤΗΣΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ 2 0 1 5-2 0 1 6 ιάρκεια σεµιναρίου : 80 ώρες Κόστος : 700 (έως 10 δόσεις των 70 ) Απευθύνεται σε : εµψυχωτές, ηθοποιούς, παιδαγωγούς, θεατρολόγους, µουσειοπαιδαγωγούς

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY Η θεραπεία μέσω των εικαστικών τεχνών, διεθνώς γνωστή ως Art Therapy, αξιοποιώντας τη θεραπευτική δύναμη της εικαστικής δημιουργικής πράξης σε χώρους θεραπευτικούς,

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο ΤΥΠΟΥ - Α Ν Ο Ι Χ Τ Η Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Σ Υ Μ Μ Ε Τ Ο Χ Η Σ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο ΤΥΠΟΥ - Α Ν Ο Ι Χ Τ Η Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Σ Υ Μ Μ Ε Τ Ο Χ Η Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ Ασπρόπυργος, 12 Νοεμβρίου 2015 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ Δ Ε Λ Τ Ι Ο ΤΥΠΟΥ - Α Ν Ο Ι Χ Τ Η Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Σ Υ Μ Μ Ε Τ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη

Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη Εκπαίδευση Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΑΠΑΕΙ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη 18, 19 & 20 Δεκεμβρίου 2015 Μουσικό εργαστήριο για παιδιά που βρίσκονται στο αυτιστικό φάσμα. Το εργαστήριο πραγματοποιείται για

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία ως κατασκευή και όχι ως μετάδοση ως αποτέλεσμα εμπειρίας και όχι ως μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ «Διαχρονικές αξίες στην εκπαίδευση σε ένα περιβάλλον που αλλάζει μέσα από τον ανατρεπτικό οραματιστή καλλιτέχνη Γιάννη Γαΐτη» (Βιωματικό εργαστήριο με την αξιοποίηση του μοντέλου PERKINS) ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία - Aimer lire Η θετικά προσδιορισμένη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο ως το κατεξοχήν είδος

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το πρόγραμμα Το Πρόγραμμα με τίτλο «Το θέατρο ως μορφοπαιδευτικό αγαθό και καλλιτεχνική έκφραση στην εκπαίδευση και την κοινωνία» υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Πατσίδου, Σχολική Σύμβουλος Ειδικής Αγωγής 7 ης Περιφέρειας Μαρία Παπαδοπούλου, Σχολική Σύμβουλος 38 ης Περιφέρειας Προσχολικής Εκπαίδευσης

Μαρίνα Πατσίδου, Σχολική Σύμβουλος Ειδικής Αγωγής 7 ης Περιφέρειας Μαρία Παπαδοπούλου, Σχολική Σύμβουλος 38 ης Περιφέρειας Προσχολικής Εκπαίδευσης Η επιμόρφωση για την ένταξη και τη συνεκπαίδευση των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες μέσα από την τέχνη. Η περίπτωση της βιωματικής προσέγγισης μέσα από το εργαστήριο του «αντικειμένου κούκλα»

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΡΗΝΗ -ΠΟΛΕΜΟΣ Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α - Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από τα κείμενα οι μαθητές: Να αναπτύξουν προβληματισμούς γύρω από τα θέματα της ειρήνης και του πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών.

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Α. Πέρδος 1, I. Σαράφης, Χ. Τίκβα 3 1 Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί perdos@kalamari.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές»

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» «Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» (Πρόγραμμα Σπουδών για την Οπτικοακουστική Έκφραση) εισηγητής: Μένης Θεοδωρίδης Αγαπητοί φίλοι, Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους διοργανωτές για την

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 6: Μέθοδος project - Πολιτισμός και σχολείο - Διδασκαλία σε ομάδες Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου»

Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου» ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Σχολείο : 14 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης Τίτλος/Θέμα Προγράμματος Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου» Τάξεις ή Τμήματα συμμετοχής:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 12 Μαΐου 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 12 Μαΐου 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 12 Μαΐου 2008 Ομιλία του Υφυπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Ανδρέα Λυκουρέντζου στην ημερίδα με θέμα «Η Αισθητική Αγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ Τ4Ε 2013-2014 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙΟΥ ΤΑΞΗ : Δ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ :2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: www.theatroedu.gr Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: info@theatroedu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository COMENIUS Regio Φλώρινα, 2013 COMENIUS Regio - Σκοπός Ενισχύουν την ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Μετανάστευση και κινηματογράφος Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Μετανάστευση και κινηματογράφος Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 3ο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Μετανάστευση και κινηματογράφος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ. Εγνατίας 122

ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ.  Εγνατίας 122 ΑΡΙΣΤΟΤEΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ http://www.thea.auth.gr/ Εγνατίας 122 Η εισαγωγή των αποφοίτων λυκείου στο Τμήμα Θεάτρου γίνεται μέσω των Πανελλαδικών Εξετάσεων.

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ)

Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) Ειδίκευση Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) Η ειδίκευση προσφέρει στις φοιτήτριες και στους φοιτητές σε βάθος θεωρητική κατάρτιση σε ζητήματα διδακτικής της ελληνικής γλώσσας, εξετάζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Για τη σχολική χρονια

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Για τη σχολική χρονια Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Για τη σχολική χρονια 2016-2017 Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε: Μέθοδος Διεξαγωγής

Απευθύνεται σε: Μέθοδος Διεξαγωγής Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ Αθήνα, Λάρισα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ιωάννινα Η Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Στο 1 ο Δημοτικό Σχολείο Γλυφάδας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πρόγραμμα προαγωγής ψυχικής υγείας, το οποίο σχεδιάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ενότητα 4: Επέτειος Πολυτεχνείου Νηπιαγωγείο Αν. Καθηγήτρια: Ι. Βαμβακίδου e-mail: ibambak@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Μπενάκη 110ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί στόχοι

Εκπαιδευτικοί στόχοι ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 9: Η μέθοδος της δραματοποίησης στη διδασκαλία της λογοτεχνίας Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

"Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!"

Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς! ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:2015-2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 6o ΓΕΛ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: "Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!" ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOY ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚOY

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Αθήνα, 17 Μαρτίου 2016 ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ «Τέχνη & Εκπαίδευση: Διδακτικές και Παιδαγωγικές προσεγγίσεις στο Σχολείο του 21ου αιώνα» Αθήνα 2, 3 και 4 Οκτωβρίου 2015 Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η 6η Δέσμη ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

Η 6η Δέσμη ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Η 6η Δέσμη ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Η Δέσμη Καλών Τεχνών προσφέρεται ως επιλογή στους μαθητές της Β' και Γ' λυκείου. Για την 6η Δέσμη δεν υπάρχει στην Α' λυκείου αντίστοιχη ΟΜΠ (Ομάδα Μαθημάτων Προσανατολισμού), έτσι

Διαβάστε περισσότερα

στόχοι της εκπαιδευτικής διαδικασίας και σχέδια μαθημάτων

στόχοι της εκπαιδευτικής διαδικασίας και σχέδια μαθημάτων Αναλυτικό Πρόγραμμα Σκοποί και στόχοι της εκπαιδευτικής διαδικασίας και σχέδια μαθημάτων ΜSc Γιάννης Σκαράκης, Σύμβουλος ΠΕ8 Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Εισαγωγή Η αισθητική Αγωγή αποτελεί είναι ανοικτή

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ.

Η ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ. Η ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ. Σκοταράς Νικόλαος Επ. Σχ. Σύμβουλος ΠΕ12, Δρ Ε.Μ.Π. skotaras@sch.gr Web: http://users.att.sch.gr/skotaras 1 1. Η σύγχρονη σχολική τάξη.(1 ) 2. Η γνώση που έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημοτική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου - Δραπετσώνας Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημοτική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου - Δραπετσώνας Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015 Ε Λ Λ Η Σ 8 Β Ε Ρ Ο Ι Α 59132 Τ. 2 3 3 1-502003 w w w. f u t u r e l i b r a r y. g r Ζ Α Λ Ο Κ Ω Σ Τ Α 4 Α Θ Η Ν Α 1 0 6 7 1 Τ. 2 1 5 5-518150 i n f o @ f u t u r e l i b r a r y. g r «Από την έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog. Ισπανική γλώσσα. 33 φοιτητές (ενήλικες > 25 ετών) και 2 εκπαιδευτικοί

Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog. Ισπανική γλώσσα. 33 φοιτητές (ενήλικες > 25 ετών) και 2 εκπαιδευτικοί Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog Σελίδα 1 μελέτη περίπτωσης πληροφορίες 1. Γενικές Πληροφορίες Πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο για ενήλικες (ηλικία άνω 25 Επίπεδο (ηλικία των μαθητών)

Διαβάστε περισσότερα

Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης

Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης Κωνσταντίνα Δ. Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης Θέμα: Εφαρμογή των Βιωματικών Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1. Συμμετοχή σε ενημερωτική ημερίδα Τίτλος: «Μαθησιακές Δυσκολίες (δυσλεξία): Από το Νηπιαγωγείο στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση»

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1. Συμμετοχή σε ενημερωτική ημερίδα Τίτλος: «Μαθησιακές Δυσκολίες (δυσλεξία): Από το Νηπιαγωγείο στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. Όνομα: Αδαμαντία 2. Επώνυμο: Γκουρνέλου Τίτλοι σπουδών: Κλάδος / Ειδικότητα : ΠΕ05 Γαλλικής Γλώσσας, πτυχιούχος του τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα