Ετυμολογία της λέξης Πιθκιαύλιν 1 λέμε στην Κύπρο τον αυλό. Ο Πιερής Ζαρμάς, στο βιβλίο του

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ετυμολογία της λέξης Πιθκιαύλιν 1 λέμε στην Κύπρο τον αυλό. Ο Πιερής Ζαρμάς, στο βιβλίο του"

Transcript

1 1 Δήμος Ρούβα Ποιμένες Αγραυλούντες Συνάντηση 4η Διήμερο Συμπόσιο «Αυλοί και Λαλητάδες» 28-29/08/09 «Το Κυπριακόν Πιθκιαύλιν» Μιχάλης Ττερλικκάς, ερμηνευτής ερευνητής παραδοσιακής μουσικής της Κύπρου «Πριν από πολλές χιλιάδες χρόνια, όταν ο πρωτόγονος άνθρωπος ζούσε μέσα στη φύση, σε απόλυτη αρμονία με αυτή, μια μέρα ένας κυνηγός (όλοι κυνηγοί ήσαν τότε), ενώ κυνηγούσε πήρε το αυτί του μια παράξενη μελωδία. Ακροάστηκε και πρόσεξε ότι προερχόταν από ένα καλαμιώνα. Πλησίασε και εντόπισε την πηγή του ήχου. Σε ένα ξηρό καλάμι υπήρχαν μερικές στρογγυλές τρύπες, βγαλμένες προφανώς από κάποια έντομα. Όπως λοιπόν φυσούσε ο άνεμος κτυπούσε πάνω στις τρύπες και δημιουργείτο ένας ήχος ο οποίος άλλαζε σύμφωνα με την ένταση και την κατεύθυνση του ανέμου, δημιουργώντας μια μελωδία. Έκοψε λοιπόν ένα καλάμι και άρχισε να πειραματίζεται να δημιουργήσει αυτό που παρατήρησε στη φύση. Τελικά μετά από πολλές δοκιμές έφτιαξε τον πρώτο αυλό. Αυτό είναι μια εικασία. Δεν ήμουν εκεί...» Αυτή τη φανταστική ιστορία είπα στα παιδιά ενός Γυμνασίου, πριν από αρκετά χρόνια, το οποίο είχα επισκεφθεί για να συνομιλήσω με τους μαθητές, μέσα στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων μου που στοχεύουν στην διάσωση, διάδοση και επανένταξη της Δημοτικής Μουσικής της Κύπρου στη ψυχαγωγία των σημερινών Κυπρίων. Στη συνομιλία λοιπόν απάνω εξέφρασα την άποψη ότι τα παραδοσιακά όργανα επινοήθηκαν από τον άνθρωπο από τυχαίες παρατηρήσεις. Έπλασα λοιπόν αυτή τη φανταστική ιστορία για τη δημιουργία του πρώτου αυλού. Χρόνια μετά, σε ένα γειτονικό σας νησί, την Κάσο, βρέθηκα να απολαμβάνω τον περίπατό μου, κατά το ηλιοβασίλεμα, σ ένα δρόμο δίπλα στη θάλασσα. Ο άνεμος ήταν κάτι παραπάνω από μέτριος. Ενώ λοιπόν απολάμβανα το ηλιοβασίλεμα πήρε το αυτί μου μια μελωδία. Έστησα αυτί και εντόπισα σε λίγο τον παράξενο μουσικό. Ήταν μια σωλήνα με μερικές τρύπες, που στήριζε μια πινακίδα, η οποία σε συνεργασία με τον άνεμο μου πρόσφεραν αυτή την ενδιαφέρουσα μελωδία. Χαμογέλασα και είπα παραμιλώντας: «Τελικά η ιστορία που είπα τότε στα παιδιά μπορεί να είναι κάτι παραπάνω από μια εικασία...» Ετυμολογία της λέξης Πιθκιαύλιν 1 λέμε στην Κύπρο τον αυλό. Ο Πιερής Ζαρμάς, στο βιβλίο του 1 Στα διάφορα λεξικά γράφεται: πιθκιαύλιν, πιδκιαύλιν, πηθκιαύλιν και πηδκιαύλιν.

2 2 «Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής» υποστηρίζει ότι η λέξη «πιδκιαύλιν» προέρχεται από το: «παιδίαυλος»: παιδί + αυλός = παιδίαυλος = πιδκιαύλιν. Αναφέρει δε μάλιστα ότι αρχικά ήταν όργανο για παιδιά. Την ίδια ετυμολογία δίνει και ο Κυριάκος Χατζηϊωάννου στο λεξικό του «Ετυμολογικό Λεξικό της Ομιλούμενης Κυπριακής Διαλέκτου». Ο Κωνσταντίνος Γιαγκουλλής στο λεξικό του με τίτλο «Θησαυρός Κυπριακής Διαλέκτου» αναφέρει επίσης την ετυμολογία του Χατζηϊωάννου καθώς και αυτήν του Συμεωνίδη: πυθίαυλος (από το αρχαίο πυθαύλης = αυλητής του ύμνου του Πυθίου Απόλλωνα) = πυθιαύλιν = πιθκιαύλιν. Το Πιθκιαύλιν στην αρχαιότητα Από αρχαία ευρήματα (αγάλματα και αγγεία) και από τοιχογραφίες μαρτυρείται ότι ο αυλός χρησιμοποιείτο στην Κύπρο από αρχαιοτάτων χρόνων. Αναφέρω μερικά. Τα ευρήματα από το ιερό της Αφροδίτης στην Πάφο 2 δια των οποίων μαρτυρείται η χρήση του αυλού από το 2500 π.χ. που πιθανόν να συνδέουν τον αυλό με τις γιορτές και τις οργιαστικές τελετές που γίνονταν προς τιμή της Αφροδίτης και του Απόλλωνα. Άγαλμα. Χορός με συνοδεία αυλού. 2ος αιώνας π.χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκωσίας. 3 Άγαλμα. Δίαυλος με «φορβεία». 2ος αιώνας π.χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκωσίας. 4 Τοιχογραφία της Γέννησης, 15ου αιώνα μ.χ. του Κύπριου αγιογράφου Μηνά Μυριανθέα, εκκλησία Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Το Πιθκιαύλιν στη ζωή των βοσκών και σε κοινωνικές συναθροίσεις Ας έρθουμε όμως στο πιθκιαύλιν όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Το πιθκιαύλιν είναι (μαζί με την ταμπουτσιά 5 ) τα παλαιότερα μουσικά όργανα που χρησιμοποιούντο στην Κύπρο. Ήταν και εξακολουθεί να είναι σε πολύ μικρότερο βαθμό το κατ εξοχήν μουσικό όργανο των βοσκών. Αυτό πιστεύω ότι οφείλεται στο ότι το επάγγελμα του βοσκού (όπως ήταν παλαιότερα) προσφερόταν πολύ για αυτή την ενασχόληση. Οι ατέλειωτες ώρες έξω στην ύπαιθρο έδιναν το χρόνο και την έμπνευση να μάθει να κατασκευάζει και να παίζει πιθκιαύλιν, κάτι που χρειάζεται χρόνο και υπομονή. Πέραν δε αυτών χρειάζεται και απομόνωση. 2 Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ115 3 Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ116 4 Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ119 5 Η ταμπουτσιά είναι στην ουσία ένα αγροτικό σκεύος. Δερμάτινο κόσκινο χωρίς τρύπες που χρησιμοποιείται και σαν κρουστό όργανο.

3 3 Για το θέμα αυτό μου είπε κάποτε χαρακτηριστικά ο αγαπητός μου φίλος Χαράλαμπος Δημοσθένους από την Κοντέα και τώρα στα Μανδριά της Πάφου, γνωστός πιθκιαυλιστής 6, ψάλτης και ποιητής. «Πιθκιαύλιν έπαιζεν ο πατέρας μου. Έπκιαννα το τζ εγιώ, ήμουν τότε κοπελλούιν, γρονών τζ εφύσουν ούλλη μέρα να μάθω. Καταλαβαίννεις είντα άσσημους ήχους βκάλλει το πιθκιαύλιν άμαν εν ηξέρεις να παίζεις. Λαλεί μου μιαν ημέραν ο πατέρας μου, που εν άντεχεν πκιόν να με ακούει: Ρε, πιθκιαύλιν εν πά στα βουνά τζαι μεσ στους κάμπους που μαθθαίννουν να παίζουν. Έννεν πα στα φκιά τους άλλους!» Το πιθκιαύλιν ήταν επίσης και η συντροφιά των βοσκών στις ατέλειωτες ώρες μοναξιάς, ιδίως το καλοκαίρι, μα και τις καλοκαιρινές νύκτες στο τζοίμιστρον 7. Ήταν όμως και τρόπος επικοινωνίας με τα ζώα τους. Όταν ήμουν μικρός και έβλεπα τους βοσκούς να παίζουν το πιθκιαύλιν την ώρα που τα ζώα έπιναν νερό (κυρίως πρόβατα και κατσίκες) και τους ρωτούσα, γιατί; μου έλεγαν: Τα κτηνά όταν πίνουν νερόν πρέπει να είναι ήρεμα και να μην έχουν έγνοιαν τι γίνεται γύρω τους. Όταν ακούουν το πιθκιαύλιν χαλαρώνουν, προσηλώνονται στην μουσική και δεν αποσπάτε η προσοχή τους από οτιδήποτε άλλο, ενοχλητικό. Το χρησιμοποιούν επίσης όταν θέλουν να μαζέψουν τα ζώα τους. Μάλιστα αρκετοί αναφέρουν ότι τα ζώα εκπαιδεύονται να ξεχωρίζουν τις διάφορες μελωδίες και να καθοδηγούνται από αυτές. Να μαζευτούν στο νερό να αφήσουν τη βοσκή και να πάρουν το δρόμο για τη στάνη, κλπ. Είχα επίσης παρατηρήσει στην παιδική μου ηλικία που χαρακτηρίζεται από έντονη παρατηρητικότητα ότι συνήθιζαν να παίζουν το συγκεκριμένο κομμάτι στο συγκεκριμένο τόπο τη συγκεκριμένη ώρα της ημέρας. Θυμάμαι τον χωριανό μου τον Παναήν του Πιστολή να παίζει κάθε μέρα την ίδια μελωδία καθισμένος στην ίδια πέτρα κατά τις 4 το απόγευμα 8. Αργότερα όταν περιέλαβα αυτό τον αυτοσχεδιασμό στη δισκογραφία το ονόμασα: «Το Δειλινόκαμμαν». 6 Προσωπικά δεν έχω ακούσει ποτέ να ονομάζουν αυτόν που παίζει πιθκιαύλιν ως πιθκιαυλιστή ή οτιδήποτε άλλο, όπως λένε, ο βκιολάρης, ο λαουτάρης, κλπ. Συνήθως λένε: «Ο τάδε παίζει πιθκιαύλιν». Για σκοπούς ομαλής ροής του κειμένου κάνω μια υπέρβαση και ονομάζω αυτόν που παίζει ή κατασκευάζει πιθκιαύλιν, «πιθκιαυλιστήν». Συμφωνώντας με τον Κ. Γιαγκουλλή ότι η κατάληξη «άρης» δηλώνει επάγγελμα, αποφεύγω το πιθκιαυλάρης, αφού το πιθκιαύλιν δεν παιζότανε επ αμοιβή, όπως το βιολί και το λαούτο. 7 Το καλοκαίρι, επειδή τα ζώα όλη μέρα λόγω της ζέστης δεν τρώνε καλά, οι βοσκοί συνήθιζαν να κοιμούνται με τα ζώα τους στην ύπαιθρο, ούτως ώστε τα ζώα να μπορούν να βόσκουν μέχρι αργά το απόγευμα, από πολύ νωρίς το πρωί, μα και το βράδυ. Αυτή την συνήθεια την έλεγαν: «τζοίμιστρον» 8 Αυτή η ώρα, μεταξύ του μεσημεριού και του ηλιοβασιλέματος λέγεται. «Δειλινόκαμμαν»

4 4 Αυτό μου το επιβεβαίωσε πέρυσι ο φίλος μου ο Αντρέας ο Γρίστακκος. Όταν μου έπαιζε ένα κομμάτι και τον ρωτούσα πως το λένε μου έλεγε: «Τούτον παίζω το την αυκήν που βκάλλω τες κουέλλες που την μάντραν», «Τούτον παίζω το τη ώραν που δύει ο ήλιος συνάουνται οι κουέλλες γυρών μου, κρολοούνται τζαι γελούν αρέσκει τους πολλά!» κλπ. Οι παλιοί βοσκοί δεν αποχωρίζονταν το πιθκιαύλιν τους ποτέ. Όταν ήταν στη βοσκή το είχαν στην βούρκαν 9 τους και όταν έβγαιναν έξω, στο καφενείο ή σε οποιαδήποτε άλλη κοινωνική συνάθροιση, το είχαν είτε στο ζωνάρι είτε δεμένο ανάμεσα στο λουρί της ποδίνας τους. Αυτό το επιβεβαιώνει έμμετρα και εύστοχα ο Αντρέας ο Γρίστακκος σε ένα τετράστιχο του. Πόννα πεθάνω άφηκα λον τζείνους πόννα με θάψουν που πάνω που το μνήμαν μου έν θέλω να με κλάψουν. Που την δεξιάν μου την μερκάν νάχα έναν πιθκιαύλιν την βέρκαν μου, την βούρκαν μου που την μερκάν την άλλην. Εκτός από την ποιμενική ζωή που ήταν ο κύριος χώρος δράσης του πιθκιαυκλιού, το συναντούσαμε παλαιότερα και σε κοινωνικές συναθροίσεις να χρησιμοποιείται και πάλι, κυρίως αλλά όχι αποκλειστικά, από βοσκούς ή πρώην βοσκούς. Τέτοιες συναθροίσεις ήταν οι συνάξεις στα καφενεία (τις Κυριακές και τις γιορτές), τα πανηγύρια, διάφορα γεγονότα του κύκλου ζωής (βαφτίσια, αρραβώνες, γάμοι) καθώς και οργανωμένες εκδηλώσεις, όπως το φεστιβάλ πορτοκαλιού στις, κατεχόμενες σήμερα πόλεις, Μόρφου και Αμμόχωστο, και οι γιορτές του κατακλυσμού σε όλες τις παράλιες πόλεις του νησιού με επίκεντρο την Λάρνακα. Στις εκδηλώσεις αυτές γίνονταν και διαγωνισμοί στο παίξιμο του πιθκιαυλιού για τους οποίους επιδεικνυόταν μεγάλο ενδιαφέρον, τόσο από τους συμμετέχοντες όσο και από τους θεατές. Πέραν των αναμνήσεών μου από το κατεχόμενο χωριό μου το Καπούτι από τους βοσκούς που συναντούσαμε καθημερινά στους κάμπους και τις πολλές συνομιλίες μου με ανθρώπους που κατασκευάζουν και παίζουν πιθκιαύλιν πήρα πρόσφατα δύο συνεντεύξεις από τους: Αντρέα Γρίστακκο και Γιάννη Ζαβρό, που κατασκευάζουν και παίζουν πιθκιαύλιν. Από τις παλιές μου εμπειρίες, τη συναναστροφή μου με πολλούς πιθκιαυλιστές και τις πρόσφατες συνεντεύξεις μου κατέληξα σε κάποια γενικά συμπεράσματα. 9 Δερμάτινο ταγάρι βοσκών

5 5 Σχεδόν κατά κανόνα, αυτός που παίζει πιθκιαύλιν είναι και ο ίδιος κατασκευαστής και το αντίστροφο. Ο κάθε πιθκιαυλιστής έχει το δικό του ιδιαίτερο τρόπο να κατασκευάζει πιθκιαύλια και παίζει με μεγαλύτερη ευχέρεια αυτά που κατασκευάζει ο ίδιος. Όλοι δηλώνουν ότι έμαθαν να κατασκευάζουν πιθκιαύλια παρακολουθώντας κάποιον άλλον. Τον πατέρα, τον παππού, το θείο, το γείτονα, ανακαλύπτοντας στη συνέχεια τον δικό τους προσωπικό τρόπο. Επίσης δηλώνουν ότι έμαθαν να παίζουν μόνο ακούοντας και βλέποντας κάποιον άλλο. Γιατί, όπως χαρακτηριστικά λένε, είναι αδύνατον να σου δείξει κάποιος άλλος που βάζεις τα δάκτυλα, πως φυσάς, κλπ. Αυτά τα βρίσκεις μόνος σου μετά από πολλή επιμονή. Περιγραφή και διαδικασία κατασκευής Το πιθκιαύλιν κατασκευάζεται ως επί το πλείστον από καλάμι. Παλαιότερα κατασκευαζόταν και από κόκαλο γύπα 10. Σήμερα σε μερικές περιπτώσεις κατασκευάζεται και από πλαστική ή σπανιότερα χάλκινη σωλήνα. Η διαδικασία κατασκευής από καλάμι για έναν έμπειρο κατασκευαστή δεν παίρνει πάνω από μισή ώρα. Θα περιγράψω στη συνέχεια την διαδικασία κατασκευής όπως μου την παρουσίασε ο Αντρέας Γρίστακκος 11 και εκεί που υπάρχουν διαφορές με τον τρόπο του Γιάννη Ζαβρού 12 θα επισημαίνονται. Παίρνουμε ένα καλάμι το οποίο πρέπει να κόψουμε όταν έχει ήδη ξεραθεί φυσιολογικά στον καλαμιώνα. Δεν πρέπει να κοπεί χλωρό και να αφεθεί να ξεραθεί γιατί ζαρώνει. Δεν είναι ώριμο ψημένο όπως λέει ο Αντρέας. Ο χρόνος που θα κοπεί, λέει ο Αντρέας δεν έχει σημασία, φτάνει να είναι ξερό. Ο Γιάννης είναι σίγουρος ότι το καλάμι πρέπει να κοπεί ξηρό μεν, αλλά από τον Οκτώβρη μέχρι τον Γενάρη, καλόφεγγα. Δηλαδή από την 4η μέρα του φεγγαριού μέχρι την 14η. Εγώ θα συμφωνήσω με τον Αντρέα, επισημαίνοντας ότι οι παρατηρήσεις των προγόνων μας σχετικά με την εποχή που πρέπει να κόβονται τα ξύλα για να μην σαπίζουν, και που είναι πολύ βάσιμες, έχουν να κάνουν με τα ξύλα που κόβονται χλωρά γιατί όπως πιστεύεται η έλξη της 10 Δείγμα τέτοιου πιθκιαυλιού υπάρχει στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης στη Λευκωσία. 11 Ο Αντρέας Γρίστακκος είναι σημερινός βοσκός ο οποίος όμως είναι από τους πολύ λίγους που εξακολουθεί να κάνει τη ζωή των παλιών βοσκών. Έμαθε να κατασκευάζει πιθκιαύλια και να παίζει, από τον πατέρα και τον παππού του. 12 Ο Γιάννης Ζαβρός είναι οργανοπαίκτης. Βασικό του όργανο είναι το βιολί. Παίζει όμως και λαούτο, πιθκιαύλιν, ζορνέ και άλλα όργανα. Όπως δηλώνει, το πρώτο όργανο που έπαιξε ήταν το πιθκιαύλιν, παρακολουθώντας τον πατέρα του. Το επάγγελμα του είναι μαραγκός, γι αυτό και στην κατασκευή του πιθκιαυλιού χρησιμοποιεί σύγχρονα εργαλεία.

6 6 σελήνης κατά τις διάφορες φάσεις της επηρεάζει τη ροή των χυμών των δέντρων. Εφόσον λοιπόν το καλάμι κόβεται ήδη ξηρό δεν έχει να κάμει με τη ροή των χυμών. Διαλέγουμε ένα μακρύ πουμπούριν 13 του καλαμιού. Ανάλογα με το πόσο χοντρό είναι, πρέπει να είναι και πιο μακρύ. Αν το πουμπούριν είναι μέτριου χόντρους πρέπει να έχει μήκος μια σπιθαμή και τρία δάκτυλα. Αν είναι πιο λεπτό αρκεί και μια σπιθαμή. Σε περιπτώσεις που το καλάμι είναι πολύ χοντρό και δεν βρίσκουν πουμπούριν με το ανάλογο μέγεθος τότε χρησιμοποιούν δύο πουμπούρια, ξετρυπούν τον μεσαίο κόμβο και διπλασιάζετε έτσι το μήκος. Το πιθκιαύλιν αυτό λέγεται διπλοπούμπουρον. Εμέναν, λέει ο Αντρέας, τούτα τα πιθκιαύλια έν μ αρέσκουν. Αφαιρούμε το πουμπούριν από το καλάμι κόβοντας το κάτω από δύο διαδοχικούς κόμβους ούτως ώστε η μια μεριά να είναι κλειστή από τον κόμβο και η άλλη ανοικτή. Εντοπίζουμε την κυρτή πλευρά του πουμπουριού, τραβούμε μια ευθεία γραμμή για να βγουν οι τρύπες σε ευθεία και κόβουμε λοξά την ανοικτή άκρη για να μπει μετά η λεγόμενη πίννα. Στο στάδιο αυτό, ο Αντρέας τοποθετεί το πουμπούριν πάνω στο δάκτυλό του, το ισορροπεί και βρίσκει το κέντρο βάρους. Στο σημείο αυτό θα βγάλει μετά την πρώτη τρύπα. Σημαδεύει με το μαχαιράκι τις 6 τρύπες, ξεκινώντας από το κέντρο βάρους προς την κλειστή άκρη και μια τρύπα στο κέντρο του πρώτου διαστήματος, στην απέναντι πλευρά. Στη συνέχεια ανοίγει τις τρύπες με μια πυρακτωμένη μεταλλική ράβδο, (διαμέτρου περίπου 6 χιλιοστών) για να βγουν ομοιόμορφες και στρογγυλές, καθώς επίσης και μια τρύπα στον πάτο τρυπώντας τον κλειστό κόμβο. Τα διαστήματα μεταξύ των τρυπών, λέει ο Αντρέας, πρέπει να είναι ίσα με το μεγάλο μου δάκτυλο, αλλά προχωρώντας πρέπει να μικραίνουν ελαφρά. Όταν τα διαστήματα είναι ακριβώς ίσα μεταξύ τους, 13 Πουμπούριν είναι το μέρος του καλαμιού μεταξύ δύο κόμβων.

7 7 το πιθκιαύλιν δεν μολοά 14 καλά. Εδώ υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες με τον Γιάννη. Κατ αρχήν ο Γιάννης βγάζει 7 τρύπες. Βέβαια δηλώνει ότι αυτή είναι μια δική του προσθήκη που του δίνει την ευχέρεια να βγάζει πιο πολλές νότες που δεν βγαίνουν με τις 6 τρύπες και να παίζει κομμάτια με πιο πολλές απαιτήσεις. (Μια και είμαστε στον αριθμό των τρυπών να αναφέρουμε ότι ο Πολυδεύκης μας πληροφορεί ότι στην αρχαιότητα για μεγάλο διάστημα ο αυλός στην Κύπρο είχε μόνο τέσσερις τρύπες και ότι ο πρώτος που αύξησε τον αριθμό τους ήταν ο Διόδωρος 15 ). Επίσης ξεκινά να σημαδεύει τις τρύπες από το τέλος με την πρώτη, περίπου στα 2 εκατοστά από τον κόμβο, ανεξάρτητα από το κέντρο βάρους και σε διαστήματα 2,25 εκατοστών. Τα διαστήματα, λέει, μπορεί να είναι και πιο μεγάλα ή πιο μικρά αλλά οπωσδήποτε πρέπει να είναι ίσα μεταξύ τους αλλιώς το πιθκιαύλιν θα φαλτσάρει. Στη συνέχεια στην ευθεία των τρυπών προς το στόμιο, περίπου μισό εκατοστό πριν από το λοξό κόψιμο βγαίνει μια τετράγωνη τρύπα, το λεγόμενο σιελιόνιν. Στο τέλος της τρύπας αυτής (στην πλευρά που βλέπει προς τες 6 τρύπες) χαράζεται το πάχος του καλαμιού από την εσωτερική επιφάνεια προς την εξωτερική σε όλο το πλάτος της τρύπας ούτως ώστε να δημιουργηθεί μια ράμπα 2-3 χιλιοστών. Είναι το λεγόμενο σφυρίν. Εκεί δηλαδή που κτυπά ο αέρας, υπό γωνία, και δημιουργείται ο ήχος. Αφού έχουν βγει όλες οι τρύπες το καθαρίζουμε καλά από μέσα με ένα γυαλόχαρτο, τυλιγμένο σε σχήμα ρολό, έως ότου αφαιρεθούν οι ραβδώσεις και γίνει λείο. Το πιο κρίσιμο στάδιο είναι η κατασκευή και εφαρμογή την πίννας. Η πίννα κατασκευάζεται από ξηρό κλαδί αροδάφνης, ανάλογης διαμέτρου. Έχουν δοκιμαστεί πολλά άλλα ξύλα αλλά η καλύτερη είναι η αροδάφνη γιατί, παρόλο που είναι μαλακό ξύλο, δεν απορροφά υγρασία. Κόβεται λοιπόν ένα κομμάτι ξερού κλαδιού αροδάφνης σε μήκος λίγο πιο μεγάλο από το πλαγιοκομμένο στόμιο, καθαρίζεται από τη φλούδα και πλαγιοκόβεται όπως έχει πλαγιοκοπεί το στόμιο. Από την απέναντι πλευρά της πίννας αφαιρείται μια φέτα σε σχήμα σφήνας ούτως ώστε όταν εφαρμοστεί στο στόμιο να δημιουργείται μια δίοδος για τον αέρα η οποία όσο πηγαίνει προς τα μέσα να στενεύει και να καταλήγει απέναντι από το σιελιόνιν. Ο Γιάννης επιπρόσθετα από το πλαγιόκομμα της πίννας δίνει και την ανάλογη κλίση στο εσωτερικό τοίχωμα του καλαμιού χρησιμοποιώντας μια λεπτή λίμα. Δοκιμάζεται το πιθκιαύλιν αν μολοά. Αν δεν μολοά γίνονται κάποιες διορθωτικές ρυθμίσεις στην εφαρμογή ή την κλίση της πίννας 14 Μολοά σημαίνει παίζει 15 Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ120

8 8 ή στην κλίση της ράμπας του σιελιονιού. Το πιθκιαύλιν όσον αφήνεται να ωριμάσει αποκτά καλύτερο ήχο. Ο τουρκοκύπριος Ενβέρ Καβάζ, άλλως Ελβέρης, από το Δάλι, ο οποίος παρεμπιπτόντως μιλά την κυπριακή διάλεκτο καλύτερα από πολλούς ελληνοκύπριους, μου εξήγησε την εξής μέθοδο για να ωριμάσει τελείως το πιθκιαύλιν, να καθαρίσει τελείως από μέσα και να πάρει ωραίο χρώμα, την οποία έμαθε παλιά από κάποιο ελληνοκύπριο βοσκό από την Ορμήδεια. «Βουττούμεν το πιθκιαύλιν μεσ στο ελιόλαον τζαι βάλλουμε το στον ήλιον κοντά σε μιαν λυμπουρκάν 2 3 ημέρες. Συνάουνται τα λυμπουρούθκια μεσ στην τρύπαν, στραντζίζουν το τέλεια που το λάιν τζαι κάμνουν την τρύπαν του γυαλλίν!» Η Διακόσμηση του πιθκιαυλιού Σχεδόν όλοι οι κατασκευαστές πιθκιαυλιού διακοσμούν με κάποιο τρόπο τα πιθκιαύλια τους. Ένας τρόπος είναι η μέθοδος της λαδόμουζης με την οποία διακοσμούν και τις κολοκύθες. Ζωγραφίζουν με μολύβι διάφορα σχέδια, κυρίως γεωμετρικά και άλλα λαϊκά μοτίβα, στη συνέχεια τα χαράζουν με μαχαίρι, αλείφουν το πιθκιαύλιν με ένα μείγμα λαδιού και καπνιάς, το σκουπίζουν και το πλένουν και μένουν στα χαράγματα τα σχέδια, ανεξίτηλα. Άλλοι κάνουν τα ίδια ή άλλα αφηρημένα σχήματα με πυρωμένη βελόνα, και κάποιοι άλλοι κρατούν το πιθκιαύλιν πάνω από ελεγχόμενη φλόγα με αποτέλεσμα να σχηματίζονται καψίματα σε διάφορα σημεία. Ο Αντρέας ντύνει τα πιθκιαύλια του με δέρμα μαύρου φιδιού ή οχιάς. Αυτό το κάνει για διακόσμηση, όπως λέει ο ίδιος, αλλά και για προστασία από ραγίσματα. Ο Φοίβος Ανωγειανάκης παραπέμποντας στη λατρεία του φιδιού σε διάφορες περιοχές του αρχαίου ελληνισμού, καθώς και στη λαϊκή πίστη ότι ένα φίδι που φωλιάζει σε σπίτι προστατεύει αυτό και τους ενοίκους του, υποστηρίζει ότι οι κατασκευαστές πιθκιαυλιού πιστεύουν ότι το φιδόδερμα, σύμβολο του φιδιού, προστατεύει το όργανο και τον ιδιοκτήτη του από τα κακά πνεύματα 16. Άλλοι περιορίζονται στο να γράφουν με πυρωμένη βελόνα τα αρχικά τους. Τεχνική παιξίματος, ρεπερτόριο και τονικότητα του πιθκιαυλιού Κάθε κατασκευαστής - πιθκιαυλιστής αναπτύσσει τη δική του τεχνική παιξίματος. Η τεχνική αυτή αφορά τον τρόπο που κρατά το όργανο και που τοποθετεί τα δάκτυλα, τον τρόπο που φυσά και τον τρόπο που χαϊδεύει τις τρύπες για να δημιουργεί τα διάφορα στολίδια του ήχου που είναι, ανάμεσα σε άλλα, ένα σημαντικό κριτήριο για το πόσο καλός πιθκιαυλιστής είναι κάποιος. 16 Έκδοση Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, «Κύπρος Δημοτική Μουσική» σ15.

9 9 Αυτή η ιδιαιτερότητα στην τεχνική είναι ο λόγος που ο καθένας παίζει άνετα μόνο τα πιθκιαύλια που κατασκευάζει ο ίδιος. Αυτό επιβεβαιώνεται και μέσα από την ερμηνεία που δίνει ο Γιάννης Ζαβρός, ο οποίος είναι οργανοπαίκτης, για το εξής: Όταν του είπα ότι ο Αντρέας βγάζει τις τρύπες σε διαστήματα που όσο προχωρούν μικραίνουν μου είπε κατηγορηματικά: «Αυτό το όργανο είναι αδύνατον να μην παραφωνά». Όταν είδε και άκουσε τον Αντρέα να παίζει και να βγάζει τέλειο ήχο μου είπε: «Πράγματι δεν παραφωνά. Φαίνεται ότι με τον τρόπο που παίζει διορθώνει την ατέλεια που έχει το πιθκιαύλιν του». Κάτι ανάλογο συνέβη και με τον Αντρέα. Όταν του έδωσα να παίξει διάφορα πιθκιαύλια του Ελβέρη (των οποίων τα διαστήματα μεταξύ των τρυπών είναι ακριβώς ίσα) και δοκίμασε να παίξει, μου είπε: «Τούτα έν μολοούν. Είσαι σίγουρος ότι ο Ελβέρης παίζει με τούτα»; Βεβαίως, του είπα. Και του έβαλα να δει ένα βίντεο που έπαιζε ο Ελβέρης. Έμεινε έκπληκτος. «Εν αλήθκεια σου κουμπάρε παίζει μια χαρά!» Το πιθκιαύλιν παίζει συνήθως σόλο, κυρίως αυτοσχεδιασμούς, μανέδες, και διάφορες φωνές. Παλαιότερα όμως, όπως μαρτυρούν διάφοροι, έκαναν γάμους και άλλες διασκεδάσεις με ένα πιθκιαύλιν και μιαν ταμπουτσιάν παίζοντας όλους τους κυπριακούς χορούς. Αρκετοί μάλιστα έχουν την ικανότητα να παίζουν στο πιθκιαύλιν οτιδήποτε ακούνε, λαϊκά τραγούδια, ακόμα και ψαλμούς. Κάθε πιθκιαύλιν έχει τη δική του τονικότητα η οποία εξαρτάται από το μήκος και τη διάμετρο του. Επίσης, ρυθμίζοντας την ένταση του φυσήματος, ένας καλός πιθκιαυλιστής μπορεί να ανεβάζει η να κατεβάζει την τονικότητα κατά μία οκτάβα. Επειδή, όπως αναφέραμε προηγουμένως, το πιθκιαύλιν δεν συνοδεύεται από άλλα όργανα, η τονικότητα δεν ενδιαφέρει τους κατασκευαστές. Η τονικότητα του κάθε πιθκιαυλιού προσδιορίζεται με διάφορα επίθετα. Ξεκινώντας από το πιο υψίφωνο και καταλήγοντας στο χαμηλόφωνο, έχουμε, σύμφωνα με το Αντρέα Γρίστακκο τα εξής επίθετα για τα πιθκιαύλια: ψιλαρούιν, ψιλάριν, μέζικον, καπάτικον και αδρόφωνον. Τα ίδια περίπου επίθετα χρησιμοποιούνται και για τα κουδούνια των προβάτων. Όταν το πιθκιαύλιν χρειάζεται να συνοδεύσει φωνή τότε πρέπει να δοκιμαστούν πολλά πιθκιαύλια για να βρεθεί αυτό που είναι πιο κοντά στην τονικότητα της φωνής. Σε περίπτωση, πάλι, που πρέπει να παίξει με άλλα όργανα, εκτός των κρουστών, τότε επιλέγεται κάποιο πιθκιαύλιν που να έχει όσο το δυνατό πιο ακριβή τονικότητα και κουρδίζουν τα άλλα όργανα με βάση το πιθκιαύλιν. Παίξιμο με δύο πιθκιαύλια ταυτόχρονα Στη Κύπρο συναντούμε, όχι συχνά, και την τεχνική του παιξίματος με δύο

10 10 πιθκιαύλια ταυτόχρονα. Ο οργανοπαίκτης διαλέγει δύο πιθκιαύλια ιδίου μήκους και διαμετρήματος, συνεπώς περίπου της ίδιας τονικότητας, και κρατώντας ένα στο κάθε χέρι σε οξεία γωνία φυσά και στα δύο ταυτόχρονα παίζοντας την ίδια μελωδία. Μοναδικός σκοπός της τεχνικής αυτής είναι η παραγωγή πιο δυνατού ήχου. Επειδή όμως είναι πολύ δύσκολο να συμπέσει ακριβώς η τονικότητα των δύο οργάνων οι δύο μελωδίες αποκλίνουν κάπως. Επειδή όμως ο οργανοπαίκτης χρησιμοποιεί μόνο 4 δάκτυλα και τον αντίχειρα οι 2 τελευταίες τρύπες μένουν αχρησιμοποίητες με αποτέλεσμα το ρεπερτόριο που μπορεί να παίξει κάποιος με την τεχνική αυτή, καθώς και τα διάφορα κεντήματα περιορίζονται δραστικά. Οι πλείστοι πιθκιαυλιστές βρίσκουν τη τεχνική αυτή αχρείαστη και ανούσια. Από αρχαιολογικά ευρήματα πληροφορούμαστε ότι δίαυλοι διαφόρων τύπων, όπως ο δίαυλος με «Φορβεία» 17 και ο αυλός του Προνόμου 18, χρησιμοποιούνταν στην Κύπρο από την αρχαιότητα. Απόδοση μαγικών ιδιοτήτων στο πιθκιαύλιν Οι μαγικές ιδιότητες της μουσικής είναι στα πιστεύω όχι μόνο του ελληνισμού αλλά και πολλών άλλων λαών. Είναι δε ιδιαίτερα γνωστές ιστορίες με μαγικούς αυλούς κλπ. Στην κυπριακή λαογραφία υπάρχουν μερικά παραμύθια που επικεντρώνονται γύρω από ένα μαγικό πιθκιαύλιν, του οποίου ο κάτοχος ή χρήστης έκανε με αυτό ότι ήθελε. Φαίνεται δε ότι οι μαγικές ιδιότητες του αυλού ανάγονται σε πολύ παλιές εποχές. Ο Πιερής Ζαρμάς αναφέρει επί του θέματος τα εξής: «Για τη χρήση του αυλού ως μαγικού μέσου έχουμε ακόμη και σήμερα αρκετά τεκμήρια. Μια σπηλιά του χωριού Δρούσεια, ο Άγιος Αμπέλης, έγινε μετά τον εκχριστιανισμό του νησιού εξωκκλήσι. Αντί για εικόνες ευρίσκεται στο βάθος του σπηλαίου μια μεγάλη πέτρα και στην κορυφή της μια μικρότερη. Χωρίς αμφιβολία η πέτρα απεικονίζει τη ξεχασμένη θεότητα που χάρισε τη θέση της στη Χριστιανοσύνη. Στη σπηλιά αυτή κάνουν χαρίσματα αυλών, που είναι συμβολικά αφιερώματα στη θεότητα, όπως και τότε. Ο Χριστιανός ή λάτρης προσπαθεί με τη προσφορά του αυτή να καθησυχάσει τα πνεύματα. Νέοι και νέες ζητούν γιατρειά από τα «βέλη» του έρωτα, ενώ οι βοσκοί πιστεύουν ότι θα αναρρώσουν τα αρρωστημένα τους πρόβατα 19». Η σημερινή θέση του πιθκιαυλιού στη μουσική του τόπου Σήμερα η χρήση του πιθκιαυλιού έχει αλλάξει σχεδόν ριζικά. Όσοι ασχολούνται με το πιθκιαύλιν είναι, εκτός από μερικές εξαιρέσεις, πρώην βοσκοί 17 Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ117

11 11 ή γεωργοί, ηλικίας πάνω από 70 χρόνων οι οποίοι αποδημούν ένας ένας εις Κύριον. Υπάρχουν δε και πολύ λίγοι (μπορώ να πω ότι μετριούνται στα δάκτυλα του ενός χεριού) που είναι δεύτερης γενιάς και ακολουθούν τα βήματα κάποιου παππού, όπως είναι ο Αντρέας ο Γρίστακκος, ο βοσκός, ο οποίος όχι μόνο κατασκευάζει και παίζει πιθκιαύλιν, αλλά ζει ως βοσκός τη ζωή των παλιών βοσκών. Όλοι αυτοί παίζουν κατά καιρούς πιθκιαύλιν σε άλλους πλέον χώρους, όπως στις εκδηλώσεις για τη γιορτή του κατακλυσμού, ως διαγωνιζόμενοι, ή με διάφορα σχήματα παραδοσιακής μουσικής και χορευτικά συγκροτήματα, σε αρκετές μάλιστα περιπτώσεις ως φιγούρες με τη βούρκα και άλλα σύνεργα του βοσκού δίνοντας έτσι ένα φολκλορικό χαρακτήρα. Μια άλλη κατηγορία είναι μερικοί νεαρότεροι, κυρίως μουσικοί σχημάτων παραδοσιακής μουσικής, οι οποίοι έμαθαν να παίζουν πιθκιαύλιν και το έχουν εντάξει στην ορχήστρα όχι μόνο ως σόλο όργανο αλλά και παίζοντας μαζί με τα άλλα όργανα. Εδώ αξίζει να αναφέρουμε τα ονόματα πιθκιαυλιστών οι οποίοι έγιναν γνωστοί, όχι βέβαια παίζοντας έξω στους κάμπους με το κοπάδι τους αλλά από τις εκδηλώσεις που αναφέραμε προηγουμένως καθώς και από την ραδιοτηλεόραση. Μερικοί δε από αυτούς δεν είναι πλέον ανάμεσά μας. Αναφέρω μερικούς με τη σειρά που μου έρχονται στο μυαλό. Αντρέας Γρίστακκος, Χαράλαμπος Δημοσθένους, Μιχαήλης Κουλουμής, Παναής Κρεμαστός, Γιακουμής Ατσίκκος, Αναστάσης Ττάσος, Ενβέρ Καβάζ, Γιάννης Ττίκκης, Γεώργιος Κοκοβιός, Σωτήρης Μπότσαρης, Πέτρος Γιακουμή, Ανδρέας Καραμανής, Χαράλαμπος Χαραλάμπους κ.α. Κλείνω με ένα απόσπασμα από το ποίημα «της γενέθλιας γης» από τη σπονδυλωτή ποιητική σύνθεση του Μιχάλη Πιερή με τίτλο «Τόποι Γραφής» που εκδόθηκε στην Αθήνα από τις εκδόσεις Ίκαρος το Μνημόσυνο για τον παππού του Μιχάλη και όλους τους παππούδες που μας έμαθαν τα μυστικά της γης και της ζωής. (Προηγείται άλλη σκηνή με την οπτασία του παππού να μιλά στον ποιητή ) της γενέθλιας γης Είπε και χάθηκε ξανά. Ξηρό καλάμι θρόιζε στον τόπο που καθόταν. Το έκοψα μ ένα

12 12 σουγιά (εκείνον που μου χάρισε γιατί ταν χαρισμένος. Από παππού και πρόπαππο). Θυμούμαι τώρα. «Μην το κρατείς αργό» μου είπε. «Ένα μαχαίρι φτιάχνεται για χρήση. Ή θα σου δώσει ηδονή ή θα σου δώσει φόνο.» Τώρα κατάλαβα τα λόγια του. Έκοψα το καλάμι το πήρα το ξελέπισα. Σημάδεψα προσεκτικά τις τρύπες. Ξεκίνησα απ τη μέση πατώντας με τα δάκτυλα. Ωσάν να παίζαν τον κρυφό σκοπό που γύρευα ν αρθρώσω. Την έβδομη και την καλή, αυτή για τον αντίχειρα, την άνοιξα στο κάτω μέρος. Έκοψα ύστερα την κεφαλή λοξά, προσάρμοσα την πίνα ροδοδάφνης. Δοκίμασα, κι ήξερα ξάφνου το σκοπό. Χυνόταν μέσα μου ο παλμός της φύσης. Συνεπαρμένος έπαιζα. Δαχτυλισμοί και τρίλιες. Στην ηδονή ξεχάστηκα της μουσικής. Με βρήκε η νύχτα ξηστηκό σε στράτες σιγισμένες. Βιβλιογραφία: Ζαρμάς, Π. 1993, Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. Λευκωσία: Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Αβέρωφ, Γ. 1989, Τα Δημοτικά Τραγούδια και οι Λαϊκοί Χοροί της Κύπρου. Λευκωσία: Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου. Γιαγκουλλής, Κ. 2009, Θησαυρός Κυπριακής Διαλέκτου. Λευκωσία: Theopress. Χατζηϊωάννου, Κ. 1996, Ετυμολογικό Λεξικό της Κυπριακής Διαλέκτου. Λευκωσία: Ταμασός ΛΤΔ Ανωγειανάκης, Φ. (1999), Για τη Μουσική στην Κύπρο, Κύπρος Δημοτική Μουσική. Ναύπλιο: Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα Μιχαήλ, Έ., (2/08/09) Το Πιθκιαύλι στην Κύπρο, Χρονικό, (075). Λευκωσία: Πολίτης Άλλες Πηγές: Διαχρονική βιωματική γνώση και προσωπικές επαφές με πολλούς πιθκιαυλιστές Συνέντευξη με τον Γιάννη Ζαβρό, 16 Ιουλίου 2009 Συνέντευξη με τον Αντρέα Γρίστακκο, 19 Ιουλίου 2009

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα

Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα (Δασκάλα: Στάλω Χριστοφή) Ι Δημοτικό Σχολείο Πάφου Φλεβάρης 2014 Με αφορμή την ενότητα του βιβλίου των Ελληνικών «Μουσική», ασχοληθήκαμε με την κατασκευή αυτοσχέδιων

Διαβάστε περισσότερα

Tεχνολογία και επικοινωνία

Tεχνολογία και επικοινωνία 2ST TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 7:39 μ.μ. Page 1 Tεχνολογία και επικοινωνία Στον παρακάτω πίνακα υπάρχουν πολλά προϊόντα της σύγχρονης τεχνολογίας. Μπορείς να τα βάλεις στην κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Η µαγεία του βιβλίου

Η µαγεία του βιβλίου Η µαγεία του βιβλίου Χριστιάνα Αντρέου Παναγιώτα Χαραλάµπους για το βιβλίο Το βιβλίο, το βιβλίο είναι φίλος µου καλός. Το κρατώ και το διαβάζω, και λεπτό δε σταµατώ. Η µαγεία του µε ταξιδεύει στο δικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Βιολί Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Περίληψη Στην

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ» «Στερνή μου γνώμη, να σε είχα πρώτα», λέει ο σοφός λαός μας. Και πόσο δίκιο έχει, μονολογεί ο Κωνσταντής,

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το κινητό τηλέφωνο Θάνος Ψαρράς Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Η παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Οργάνωσή µας συνέχισε και φέτος το θεσµό της διοργάνωσης παιδικών

Η Οργάνωσή µας συνέχισε και φέτος το θεσµό της διοργάνωσης παιδικών π π ø π 2 03-10-07 23:22 Page 1 π π øσ π À π ª π π Η Οργάνωσή µας συνέχισε και φέτος το θεσµό της διοργάνωσης παιδικών Κατασκηνώσεων στην Κύπρο για τα παιδιά των συναδέλφων. Η κατασκήνωση από φέτος αναβαθµίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Κείμενο: Κατερίνα Βαϊμάκη Εικονογράφηση: Ρεβέκκα Βεδέ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Ευρωπαϊκή Ένωση Ταµείο Συνοχής «Επενδύοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων»

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Σχολείο: 52 ο ΓΕΛ Αθηνών Σχολικό έτος: 2013-2014 Τετράμηνο: Β Μάθημα: Ερευνητική Εργασία Τμήμα: Α 4 «Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Ομάδα Εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967

Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967 Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967 Ο Kodály γεννήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1886 στο Kecskemet της Ουγγαρίας. Ο πατέρας του ήταν σταθμάρχης σιδηροδρομικής γραμμής και έπαιζε ερασιτεχνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 «ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 1 ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ; Γράφει ο Ηλίας Δερμετζής «Τη ζωή μου χωρίς αριθμούς δεν μπορώ να τη φανταστώ,

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΜΕ ΛΟΞΑ ΔΟΝΤΙΑ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΜΕ ΛΟΞΑ ΔΟΝΤΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΠΛΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΜΕ ΛΟΞΑ ΔΟΝΤΙΑ Μιχάλης Σκαρβέλης Για την κατασκευή συνδέσμων με λοξά δόντια χρησιμοποιούνται αρκετές εμπειρικές μέθοδοι. Αφού γωνιάσουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 07 ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΕΑ1ΔΑ 1. «Εφτά τραγούδια θα σου πω» Στίχου Μ. Κακογιάννης Μουσική: Μ. Χατζιδάκις Τραγούδι: Αναστασία Παιχνίδια - Διασκέδαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σημείο Αναγνωρίσεως άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν. Στολίζεις κάποιο πάρκο. Από μακριά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονα Εκπαιδευτήρια ΜΑΝΕΣΗ

Σύγχρονα Εκπαιδευτήρια ΜΑΝΕΣΗ Σύγχρονα Εκπαιδευτήρια ΜΑΝΕΣΗ Δημοτικό- Νηπιαγωγείο Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο - Δημοτικό Γυμνάσιο - Λύκειο Πρασίνου Λόφου 49-51, 14122 Ηράκλειο Αττικής. Τηλ. 2102816222, 2102810630. Fax 2102830780 Internet

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων

ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων στο ΔιΑΔικτυο Δεν ειναι ο,τι λαμπει χρυσοσ Η Αθηνά περνάει από της Ζέτας και του Αλέξη μετά από το μάθημα της στο Πανεπιστήμιο και πριν να συναντήσει τους φίλους της. Η Ζέτα

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Καγκουρό 2007 Επίπεδο: 5 (για µαθητές της Β' και Γ' τάξης Λυκείου)

Θέµατα Καγκουρό 2007 Επίπεδο: 5 (για µαθητές της Β' και Γ' τάξης Λυκείου) Kangourou Sans Frontières Καγκουρό Ελλάς Επώνυµο: Όνοµα: Όνοµα πατέρα: e-mail: ιεύθυνση: Τηλέφωνο: Εξεταστικό Κέντρο: Σχολείο προέλευσης: Τάξη: Θέµατα Καγκουρό 007 Επίπεδο: (για µαθητές της ' και ' τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Θεµατική Ενότητα: Μουσική Τεχνολογία Τάξη: Β Γυµνασίου Διάρκεια: 2 περίοδοι Καθηγητής: Σκοπός Με το συγκεκριµένο µάθηµα οι µαθητές θα γνωρίσουν την

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΒΕΝΤΑΡΕΙΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΚΟΒΕΝΤΑΡΕΙΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΟΖΑΝΗΣ ΚΟΒΕΝΤΑΡΕΙΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΟΖΑΝΗΣ Πλατεία 28ης Οκτωβρίου 7, Κοζάνη, 50100 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2461350435 Ωράριο Λειτουργίας Δευτέρα έως Παρασκευή: 08:00-21:00, Ιούλιος & Αύγουστος 08:00-16:00

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ ΚΑΜΟΥΤΣΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα Πρωτοχρονιά Φώτα. Εκδηλώσεις Δήμου Φιλαδέλφειας Χαλκηδόνος

Χριστούγεννα Πρωτοχρονιά Φώτα. Εκδηλώσεις Δήμου Φιλαδέλφειας Χαλκηδόνος 2014 2015 Χριστούγεννα Πρωτοχρονιά Φώτα Εκδηλώσεις Δήμου Φιλαδέλφειας Χαλκηδόνος Αγαπητοί συμπολίτες και συμπολίτισσες, τα φετινά Χριστούγεννα είναι από τα δυσκολότερα των τελευταίων ετών για την πατρίδα

Διαβάστε περισσότερα