Ετυμολογία της λέξης Πιθκιαύλιν 1 λέμε στην Κύπρο τον αυλό. Ο Πιερής Ζαρμάς, στο βιβλίο του

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ετυμολογία της λέξης Πιθκιαύλιν 1 λέμε στην Κύπρο τον αυλό. Ο Πιερής Ζαρμάς, στο βιβλίο του"

Transcript

1 1 Δήμος Ρούβα Ποιμένες Αγραυλούντες Συνάντηση 4η Διήμερο Συμπόσιο «Αυλοί και Λαλητάδες» 28-29/08/09 «Το Κυπριακόν Πιθκιαύλιν» Μιχάλης Ττερλικκάς, ερμηνευτής ερευνητής παραδοσιακής μουσικής της Κύπρου «Πριν από πολλές χιλιάδες χρόνια, όταν ο πρωτόγονος άνθρωπος ζούσε μέσα στη φύση, σε απόλυτη αρμονία με αυτή, μια μέρα ένας κυνηγός (όλοι κυνηγοί ήσαν τότε), ενώ κυνηγούσε πήρε το αυτί του μια παράξενη μελωδία. Ακροάστηκε και πρόσεξε ότι προερχόταν από ένα καλαμιώνα. Πλησίασε και εντόπισε την πηγή του ήχου. Σε ένα ξηρό καλάμι υπήρχαν μερικές στρογγυλές τρύπες, βγαλμένες προφανώς από κάποια έντομα. Όπως λοιπόν φυσούσε ο άνεμος κτυπούσε πάνω στις τρύπες και δημιουργείτο ένας ήχος ο οποίος άλλαζε σύμφωνα με την ένταση και την κατεύθυνση του ανέμου, δημιουργώντας μια μελωδία. Έκοψε λοιπόν ένα καλάμι και άρχισε να πειραματίζεται να δημιουργήσει αυτό που παρατήρησε στη φύση. Τελικά μετά από πολλές δοκιμές έφτιαξε τον πρώτο αυλό. Αυτό είναι μια εικασία. Δεν ήμουν εκεί...» Αυτή τη φανταστική ιστορία είπα στα παιδιά ενός Γυμνασίου, πριν από αρκετά χρόνια, το οποίο είχα επισκεφθεί για να συνομιλήσω με τους μαθητές, μέσα στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων μου που στοχεύουν στην διάσωση, διάδοση και επανένταξη της Δημοτικής Μουσικής της Κύπρου στη ψυχαγωγία των σημερινών Κυπρίων. Στη συνομιλία λοιπόν απάνω εξέφρασα την άποψη ότι τα παραδοσιακά όργανα επινοήθηκαν από τον άνθρωπο από τυχαίες παρατηρήσεις. Έπλασα λοιπόν αυτή τη φανταστική ιστορία για τη δημιουργία του πρώτου αυλού. Χρόνια μετά, σε ένα γειτονικό σας νησί, την Κάσο, βρέθηκα να απολαμβάνω τον περίπατό μου, κατά το ηλιοβασίλεμα, σ ένα δρόμο δίπλα στη θάλασσα. Ο άνεμος ήταν κάτι παραπάνω από μέτριος. Ενώ λοιπόν απολάμβανα το ηλιοβασίλεμα πήρε το αυτί μου μια μελωδία. Έστησα αυτί και εντόπισα σε λίγο τον παράξενο μουσικό. Ήταν μια σωλήνα με μερικές τρύπες, που στήριζε μια πινακίδα, η οποία σε συνεργασία με τον άνεμο μου πρόσφεραν αυτή την ενδιαφέρουσα μελωδία. Χαμογέλασα και είπα παραμιλώντας: «Τελικά η ιστορία που είπα τότε στα παιδιά μπορεί να είναι κάτι παραπάνω από μια εικασία...» Ετυμολογία της λέξης Πιθκιαύλιν 1 λέμε στην Κύπρο τον αυλό. Ο Πιερής Ζαρμάς, στο βιβλίο του 1 Στα διάφορα λεξικά γράφεται: πιθκιαύλιν, πιδκιαύλιν, πηθκιαύλιν και πηδκιαύλιν.

2 2 «Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής» υποστηρίζει ότι η λέξη «πιδκιαύλιν» προέρχεται από το: «παιδίαυλος»: παιδί + αυλός = παιδίαυλος = πιδκιαύλιν. Αναφέρει δε μάλιστα ότι αρχικά ήταν όργανο για παιδιά. Την ίδια ετυμολογία δίνει και ο Κυριάκος Χατζηϊωάννου στο λεξικό του «Ετυμολογικό Λεξικό της Ομιλούμενης Κυπριακής Διαλέκτου». Ο Κωνσταντίνος Γιαγκουλλής στο λεξικό του με τίτλο «Θησαυρός Κυπριακής Διαλέκτου» αναφέρει επίσης την ετυμολογία του Χατζηϊωάννου καθώς και αυτήν του Συμεωνίδη: πυθίαυλος (από το αρχαίο πυθαύλης = αυλητής του ύμνου του Πυθίου Απόλλωνα) = πυθιαύλιν = πιθκιαύλιν. Το Πιθκιαύλιν στην αρχαιότητα Από αρχαία ευρήματα (αγάλματα και αγγεία) και από τοιχογραφίες μαρτυρείται ότι ο αυλός χρησιμοποιείτο στην Κύπρο από αρχαιοτάτων χρόνων. Αναφέρω μερικά. Τα ευρήματα από το ιερό της Αφροδίτης στην Πάφο 2 δια των οποίων μαρτυρείται η χρήση του αυλού από το 2500 π.χ. που πιθανόν να συνδέουν τον αυλό με τις γιορτές και τις οργιαστικές τελετές που γίνονταν προς τιμή της Αφροδίτης και του Απόλλωνα. Άγαλμα. Χορός με συνοδεία αυλού. 2ος αιώνας π.χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκωσίας. 3 Άγαλμα. Δίαυλος με «φορβεία». 2ος αιώνας π.χ. Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκωσίας. 4 Τοιχογραφία της Γέννησης, 15ου αιώνα μ.χ. του Κύπριου αγιογράφου Μηνά Μυριανθέα, εκκλησία Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Το Πιθκιαύλιν στη ζωή των βοσκών και σε κοινωνικές συναθροίσεις Ας έρθουμε όμως στο πιθκιαύλιν όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Το πιθκιαύλιν είναι (μαζί με την ταμπουτσιά 5 ) τα παλαιότερα μουσικά όργανα που χρησιμοποιούντο στην Κύπρο. Ήταν και εξακολουθεί να είναι σε πολύ μικρότερο βαθμό το κατ εξοχήν μουσικό όργανο των βοσκών. Αυτό πιστεύω ότι οφείλεται στο ότι το επάγγελμα του βοσκού (όπως ήταν παλαιότερα) προσφερόταν πολύ για αυτή την ενασχόληση. Οι ατέλειωτες ώρες έξω στην ύπαιθρο έδιναν το χρόνο και την έμπνευση να μάθει να κατασκευάζει και να παίζει πιθκιαύλιν, κάτι που χρειάζεται χρόνο και υπομονή. Πέραν δε αυτών χρειάζεται και απομόνωση. 2 Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ115 3 Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ116 4 Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ119 5 Η ταμπουτσιά είναι στην ουσία ένα αγροτικό σκεύος. Δερμάτινο κόσκινο χωρίς τρύπες που χρησιμοποιείται και σαν κρουστό όργανο.

3 3 Για το θέμα αυτό μου είπε κάποτε χαρακτηριστικά ο αγαπητός μου φίλος Χαράλαμπος Δημοσθένους από την Κοντέα και τώρα στα Μανδριά της Πάφου, γνωστός πιθκιαυλιστής 6, ψάλτης και ποιητής. «Πιθκιαύλιν έπαιζεν ο πατέρας μου. Έπκιαννα το τζ εγιώ, ήμουν τότε κοπελλούιν, γρονών τζ εφύσουν ούλλη μέρα να μάθω. Καταλαβαίννεις είντα άσσημους ήχους βκάλλει το πιθκιαύλιν άμαν εν ηξέρεις να παίζεις. Λαλεί μου μιαν ημέραν ο πατέρας μου, που εν άντεχεν πκιόν να με ακούει: Ρε, πιθκιαύλιν εν πά στα βουνά τζαι μεσ στους κάμπους που μαθθαίννουν να παίζουν. Έννεν πα στα φκιά τους άλλους!» Το πιθκιαύλιν ήταν επίσης και η συντροφιά των βοσκών στις ατέλειωτες ώρες μοναξιάς, ιδίως το καλοκαίρι, μα και τις καλοκαιρινές νύκτες στο τζοίμιστρον 7. Ήταν όμως και τρόπος επικοινωνίας με τα ζώα τους. Όταν ήμουν μικρός και έβλεπα τους βοσκούς να παίζουν το πιθκιαύλιν την ώρα που τα ζώα έπιναν νερό (κυρίως πρόβατα και κατσίκες) και τους ρωτούσα, γιατί; μου έλεγαν: Τα κτηνά όταν πίνουν νερόν πρέπει να είναι ήρεμα και να μην έχουν έγνοιαν τι γίνεται γύρω τους. Όταν ακούουν το πιθκιαύλιν χαλαρώνουν, προσηλώνονται στην μουσική και δεν αποσπάτε η προσοχή τους από οτιδήποτε άλλο, ενοχλητικό. Το χρησιμοποιούν επίσης όταν θέλουν να μαζέψουν τα ζώα τους. Μάλιστα αρκετοί αναφέρουν ότι τα ζώα εκπαιδεύονται να ξεχωρίζουν τις διάφορες μελωδίες και να καθοδηγούνται από αυτές. Να μαζευτούν στο νερό να αφήσουν τη βοσκή και να πάρουν το δρόμο για τη στάνη, κλπ. Είχα επίσης παρατηρήσει στην παιδική μου ηλικία που χαρακτηρίζεται από έντονη παρατηρητικότητα ότι συνήθιζαν να παίζουν το συγκεκριμένο κομμάτι στο συγκεκριμένο τόπο τη συγκεκριμένη ώρα της ημέρας. Θυμάμαι τον χωριανό μου τον Παναήν του Πιστολή να παίζει κάθε μέρα την ίδια μελωδία καθισμένος στην ίδια πέτρα κατά τις 4 το απόγευμα 8. Αργότερα όταν περιέλαβα αυτό τον αυτοσχεδιασμό στη δισκογραφία το ονόμασα: «Το Δειλινόκαμμαν». 6 Προσωπικά δεν έχω ακούσει ποτέ να ονομάζουν αυτόν που παίζει πιθκιαύλιν ως πιθκιαυλιστή ή οτιδήποτε άλλο, όπως λένε, ο βκιολάρης, ο λαουτάρης, κλπ. Συνήθως λένε: «Ο τάδε παίζει πιθκιαύλιν». Για σκοπούς ομαλής ροής του κειμένου κάνω μια υπέρβαση και ονομάζω αυτόν που παίζει ή κατασκευάζει πιθκιαύλιν, «πιθκιαυλιστήν». Συμφωνώντας με τον Κ. Γιαγκουλλή ότι η κατάληξη «άρης» δηλώνει επάγγελμα, αποφεύγω το πιθκιαυλάρης, αφού το πιθκιαύλιν δεν παιζότανε επ αμοιβή, όπως το βιολί και το λαούτο. 7 Το καλοκαίρι, επειδή τα ζώα όλη μέρα λόγω της ζέστης δεν τρώνε καλά, οι βοσκοί συνήθιζαν να κοιμούνται με τα ζώα τους στην ύπαιθρο, ούτως ώστε τα ζώα να μπορούν να βόσκουν μέχρι αργά το απόγευμα, από πολύ νωρίς το πρωί, μα και το βράδυ. Αυτή την συνήθεια την έλεγαν: «τζοίμιστρον» 8 Αυτή η ώρα, μεταξύ του μεσημεριού και του ηλιοβασιλέματος λέγεται. «Δειλινόκαμμαν»

4 4 Αυτό μου το επιβεβαίωσε πέρυσι ο φίλος μου ο Αντρέας ο Γρίστακκος. Όταν μου έπαιζε ένα κομμάτι και τον ρωτούσα πως το λένε μου έλεγε: «Τούτον παίζω το την αυκήν που βκάλλω τες κουέλλες που την μάντραν», «Τούτον παίζω το τη ώραν που δύει ο ήλιος συνάουνται οι κουέλλες γυρών μου, κρολοούνται τζαι γελούν αρέσκει τους πολλά!» κλπ. Οι παλιοί βοσκοί δεν αποχωρίζονταν το πιθκιαύλιν τους ποτέ. Όταν ήταν στη βοσκή το είχαν στην βούρκαν 9 τους και όταν έβγαιναν έξω, στο καφενείο ή σε οποιαδήποτε άλλη κοινωνική συνάθροιση, το είχαν είτε στο ζωνάρι είτε δεμένο ανάμεσα στο λουρί της ποδίνας τους. Αυτό το επιβεβαιώνει έμμετρα και εύστοχα ο Αντρέας ο Γρίστακκος σε ένα τετράστιχο του. Πόννα πεθάνω άφηκα λον τζείνους πόννα με θάψουν που πάνω που το μνήμαν μου έν θέλω να με κλάψουν. Που την δεξιάν μου την μερκάν νάχα έναν πιθκιαύλιν την βέρκαν μου, την βούρκαν μου που την μερκάν την άλλην. Εκτός από την ποιμενική ζωή που ήταν ο κύριος χώρος δράσης του πιθκιαυκλιού, το συναντούσαμε παλαιότερα και σε κοινωνικές συναθροίσεις να χρησιμοποιείται και πάλι, κυρίως αλλά όχι αποκλειστικά, από βοσκούς ή πρώην βοσκούς. Τέτοιες συναθροίσεις ήταν οι συνάξεις στα καφενεία (τις Κυριακές και τις γιορτές), τα πανηγύρια, διάφορα γεγονότα του κύκλου ζωής (βαφτίσια, αρραβώνες, γάμοι) καθώς και οργανωμένες εκδηλώσεις, όπως το φεστιβάλ πορτοκαλιού στις, κατεχόμενες σήμερα πόλεις, Μόρφου και Αμμόχωστο, και οι γιορτές του κατακλυσμού σε όλες τις παράλιες πόλεις του νησιού με επίκεντρο την Λάρνακα. Στις εκδηλώσεις αυτές γίνονταν και διαγωνισμοί στο παίξιμο του πιθκιαυλιού για τους οποίους επιδεικνυόταν μεγάλο ενδιαφέρον, τόσο από τους συμμετέχοντες όσο και από τους θεατές. Πέραν των αναμνήσεών μου από το κατεχόμενο χωριό μου το Καπούτι από τους βοσκούς που συναντούσαμε καθημερινά στους κάμπους και τις πολλές συνομιλίες μου με ανθρώπους που κατασκευάζουν και παίζουν πιθκιαύλιν πήρα πρόσφατα δύο συνεντεύξεις από τους: Αντρέα Γρίστακκο και Γιάννη Ζαβρό, που κατασκευάζουν και παίζουν πιθκιαύλιν. Από τις παλιές μου εμπειρίες, τη συναναστροφή μου με πολλούς πιθκιαυλιστές και τις πρόσφατες συνεντεύξεις μου κατέληξα σε κάποια γενικά συμπεράσματα. 9 Δερμάτινο ταγάρι βοσκών

5 5 Σχεδόν κατά κανόνα, αυτός που παίζει πιθκιαύλιν είναι και ο ίδιος κατασκευαστής και το αντίστροφο. Ο κάθε πιθκιαυλιστής έχει το δικό του ιδιαίτερο τρόπο να κατασκευάζει πιθκιαύλια και παίζει με μεγαλύτερη ευχέρεια αυτά που κατασκευάζει ο ίδιος. Όλοι δηλώνουν ότι έμαθαν να κατασκευάζουν πιθκιαύλια παρακολουθώντας κάποιον άλλον. Τον πατέρα, τον παππού, το θείο, το γείτονα, ανακαλύπτοντας στη συνέχεια τον δικό τους προσωπικό τρόπο. Επίσης δηλώνουν ότι έμαθαν να παίζουν μόνο ακούοντας και βλέποντας κάποιον άλλο. Γιατί, όπως χαρακτηριστικά λένε, είναι αδύνατον να σου δείξει κάποιος άλλος που βάζεις τα δάκτυλα, πως φυσάς, κλπ. Αυτά τα βρίσκεις μόνος σου μετά από πολλή επιμονή. Περιγραφή και διαδικασία κατασκευής Το πιθκιαύλιν κατασκευάζεται ως επί το πλείστον από καλάμι. Παλαιότερα κατασκευαζόταν και από κόκαλο γύπα 10. Σήμερα σε μερικές περιπτώσεις κατασκευάζεται και από πλαστική ή σπανιότερα χάλκινη σωλήνα. Η διαδικασία κατασκευής από καλάμι για έναν έμπειρο κατασκευαστή δεν παίρνει πάνω από μισή ώρα. Θα περιγράψω στη συνέχεια την διαδικασία κατασκευής όπως μου την παρουσίασε ο Αντρέας Γρίστακκος 11 και εκεί που υπάρχουν διαφορές με τον τρόπο του Γιάννη Ζαβρού 12 θα επισημαίνονται. Παίρνουμε ένα καλάμι το οποίο πρέπει να κόψουμε όταν έχει ήδη ξεραθεί φυσιολογικά στον καλαμιώνα. Δεν πρέπει να κοπεί χλωρό και να αφεθεί να ξεραθεί γιατί ζαρώνει. Δεν είναι ώριμο ψημένο όπως λέει ο Αντρέας. Ο χρόνος που θα κοπεί, λέει ο Αντρέας δεν έχει σημασία, φτάνει να είναι ξερό. Ο Γιάννης είναι σίγουρος ότι το καλάμι πρέπει να κοπεί ξηρό μεν, αλλά από τον Οκτώβρη μέχρι τον Γενάρη, καλόφεγγα. Δηλαδή από την 4η μέρα του φεγγαριού μέχρι την 14η. Εγώ θα συμφωνήσω με τον Αντρέα, επισημαίνοντας ότι οι παρατηρήσεις των προγόνων μας σχετικά με την εποχή που πρέπει να κόβονται τα ξύλα για να μην σαπίζουν, και που είναι πολύ βάσιμες, έχουν να κάνουν με τα ξύλα που κόβονται χλωρά γιατί όπως πιστεύεται η έλξη της 10 Δείγμα τέτοιου πιθκιαυλιού υπάρχει στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης στη Λευκωσία. 11 Ο Αντρέας Γρίστακκος είναι σημερινός βοσκός ο οποίος όμως είναι από τους πολύ λίγους που εξακολουθεί να κάνει τη ζωή των παλιών βοσκών. Έμαθε να κατασκευάζει πιθκιαύλια και να παίζει, από τον πατέρα και τον παππού του. 12 Ο Γιάννης Ζαβρός είναι οργανοπαίκτης. Βασικό του όργανο είναι το βιολί. Παίζει όμως και λαούτο, πιθκιαύλιν, ζορνέ και άλλα όργανα. Όπως δηλώνει, το πρώτο όργανο που έπαιξε ήταν το πιθκιαύλιν, παρακολουθώντας τον πατέρα του. Το επάγγελμα του είναι μαραγκός, γι αυτό και στην κατασκευή του πιθκιαυλιού χρησιμοποιεί σύγχρονα εργαλεία.

6 6 σελήνης κατά τις διάφορες φάσεις της επηρεάζει τη ροή των χυμών των δέντρων. Εφόσον λοιπόν το καλάμι κόβεται ήδη ξηρό δεν έχει να κάμει με τη ροή των χυμών. Διαλέγουμε ένα μακρύ πουμπούριν 13 του καλαμιού. Ανάλογα με το πόσο χοντρό είναι, πρέπει να είναι και πιο μακρύ. Αν το πουμπούριν είναι μέτριου χόντρους πρέπει να έχει μήκος μια σπιθαμή και τρία δάκτυλα. Αν είναι πιο λεπτό αρκεί και μια σπιθαμή. Σε περιπτώσεις που το καλάμι είναι πολύ χοντρό και δεν βρίσκουν πουμπούριν με το ανάλογο μέγεθος τότε χρησιμοποιούν δύο πουμπούρια, ξετρυπούν τον μεσαίο κόμβο και διπλασιάζετε έτσι το μήκος. Το πιθκιαύλιν αυτό λέγεται διπλοπούμπουρον. Εμέναν, λέει ο Αντρέας, τούτα τα πιθκιαύλια έν μ αρέσκουν. Αφαιρούμε το πουμπούριν από το καλάμι κόβοντας το κάτω από δύο διαδοχικούς κόμβους ούτως ώστε η μια μεριά να είναι κλειστή από τον κόμβο και η άλλη ανοικτή. Εντοπίζουμε την κυρτή πλευρά του πουμπουριού, τραβούμε μια ευθεία γραμμή για να βγουν οι τρύπες σε ευθεία και κόβουμε λοξά την ανοικτή άκρη για να μπει μετά η λεγόμενη πίννα. Στο στάδιο αυτό, ο Αντρέας τοποθετεί το πουμπούριν πάνω στο δάκτυλό του, το ισορροπεί και βρίσκει το κέντρο βάρους. Στο σημείο αυτό θα βγάλει μετά την πρώτη τρύπα. Σημαδεύει με το μαχαιράκι τις 6 τρύπες, ξεκινώντας από το κέντρο βάρους προς την κλειστή άκρη και μια τρύπα στο κέντρο του πρώτου διαστήματος, στην απέναντι πλευρά. Στη συνέχεια ανοίγει τις τρύπες με μια πυρακτωμένη μεταλλική ράβδο, (διαμέτρου περίπου 6 χιλιοστών) για να βγουν ομοιόμορφες και στρογγυλές, καθώς επίσης και μια τρύπα στον πάτο τρυπώντας τον κλειστό κόμβο. Τα διαστήματα μεταξύ των τρυπών, λέει ο Αντρέας, πρέπει να είναι ίσα με το μεγάλο μου δάκτυλο, αλλά προχωρώντας πρέπει να μικραίνουν ελαφρά. Όταν τα διαστήματα είναι ακριβώς ίσα μεταξύ τους, 13 Πουμπούριν είναι το μέρος του καλαμιού μεταξύ δύο κόμβων.

7 7 το πιθκιαύλιν δεν μολοά 14 καλά. Εδώ υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες με τον Γιάννη. Κατ αρχήν ο Γιάννης βγάζει 7 τρύπες. Βέβαια δηλώνει ότι αυτή είναι μια δική του προσθήκη που του δίνει την ευχέρεια να βγάζει πιο πολλές νότες που δεν βγαίνουν με τις 6 τρύπες και να παίζει κομμάτια με πιο πολλές απαιτήσεις. (Μια και είμαστε στον αριθμό των τρυπών να αναφέρουμε ότι ο Πολυδεύκης μας πληροφορεί ότι στην αρχαιότητα για μεγάλο διάστημα ο αυλός στην Κύπρο είχε μόνο τέσσερις τρύπες και ότι ο πρώτος που αύξησε τον αριθμό τους ήταν ο Διόδωρος 15 ). Επίσης ξεκινά να σημαδεύει τις τρύπες από το τέλος με την πρώτη, περίπου στα 2 εκατοστά από τον κόμβο, ανεξάρτητα από το κέντρο βάρους και σε διαστήματα 2,25 εκατοστών. Τα διαστήματα, λέει, μπορεί να είναι και πιο μεγάλα ή πιο μικρά αλλά οπωσδήποτε πρέπει να είναι ίσα μεταξύ τους αλλιώς το πιθκιαύλιν θα φαλτσάρει. Στη συνέχεια στην ευθεία των τρυπών προς το στόμιο, περίπου μισό εκατοστό πριν από το λοξό κόψιμο βγαίνει μια τετράγωνη τρύπα, το λεγόμενο σιελιόνιν. Στο τέλος της τρύπας αυτής (στην πλευρά που βλέπει προς τες 6 τρύπες) χαράζεται το πάχος του καλαμιού από την εσωτερική επιφάνεια προς την εξωτερική σε όλο το πλάτος της τρύπας ούτως ώστε να δημιουργηθεί μια ράμπα 2-3 χιλιοστών. Είναι το λεγόμενο σφυρίν. Εκεί δηλαδή που κτυπά ο αέρας, υπό γωνία, και δημιουργείται ο ήχος. Αφού έχουν βγει όλες οι τρύπες το καθαρίζουμε καλά από μέσα με ένα γυαλόχαρτο, τυλιγμένο σε σχήμα ρολό, έως ότου αφαιρεθούν οι ραβδώσεις και γίνει λείο. Το πιο κρίσιμο στάδιο είναι η κατασκευή και εφαρμογή την πίννας. Η πίννα κατασκευάζεται από ξηρό κλαδί αροδάφνης, ανάλογης διαμέτρου. Έχουν δοκιμαστεί πολλά άλλα ξύλα αλλά η καλύτερη είναι η αροδάφνη γιατί, παρόλο που είναι μαλακό ξύλο, δεν απορροφά υγρασία. Κόβεται λοιπόν ένα κομμάτι ξερού κλαδιού αροδάφνης σε μήκος λίγο πιο μεγάλο από το πλαγιοκομμένο στόμιο, καθαρίζεται από τη φλούδα και πλαγιοκόβεται όπως έχει πλαγιοκοπεί το στόμιο. Από την απέναντι πλευρά της πίννας αφαιρείται μια φέτα σε σχήμα σφήνας ούτως ώστε όταν εφαρμοστεί στο στόμιο να δημιουργείται μια δίοδος για τον αέρα η οποία όσο πηγαίνει προς τα μέσα να στενεύει και να καταλήγει απέναντι από το σιελιόνιν. Ο Γιάννης επιπρόσθετα από το πλαγιόκομμα της πίννας δίνει και την ανάλογη κλίση στο εσωτερικό τοίχωμα του καλαμιού χρησιμοποιώντας μια λεπτή λίμα. Δοκιμάζεται το πιθκιαύλιν αν μολοά. Αν δεν μολοά γίνονται κάποιες διορθωτικές ρυθμίσεις στην εφαρμογή ή την κλίση της πίννας 14 Μολοά σημαίνει παίζει 15 Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ120

8 8 ή στην κλίση της ράμπας του σιελιονιού. Το πιθκιαύλιν όσον αφήνεται να ωριμάσει αποκτά καλύτερο ήχο. Ο τουρκοκύπριος Ενβέρ Καβάζ, άλλως Ελβέρης, από το Δάλι, ο οποίος παρεμπιπτόντως μιλά την κυπριακή διάλεκτο καλύτερα από πολλούς ελληνοκύπριους, μου εξήγησε την εξής μέθοδο για να ωριμάσει τελείως το πιθκιαύλιν, να καθαρίσει τελείως από μέσα και να πάρει ωραίο χρώμα, την οποία έμαθε παλιά από κάποιο ελληνοκύπριο βοσκό από την Ορμήδεια. «Βουττούμεν το πιθκιαύλιν μεσ στο ελιόλαον τζαι βάλλουμε το στον ήλιον κοντά σε μιαν λυμπουρκάν 2 3 ημέρες. Συνάουνται τα λυμπουρούθκια μεσ στην τρύπαν, στραντζίζουν το τέλεια που το λάιν τζαι κάμνουν την τρύπαν του γυαλλίν!» Η Διακόσμηση του πιθκιαυλιού Σχεδόν όλοι οι κατασκευαστές πιθκιαυλιού διακοσμούν με κάποιο τρόπο τα πιθκιαύλια τους. Ένας τρόπος είναι η μέθοδος της λαδόμουζης με την οποία διακοσμούν και τις κολοκύθες. Ζωγραφίζουν με μολύβι διάφορα σχέδια, κυρίως γεωμετρικά και άλλα λαϊκά μοτίβα, στη συνέχεια τα χαράζουν με μαχαίρι, αλείφουν το πιθκιαύλιν με ένα μείγμα λαδιού και καπνιάς, το σκουπίζουν και το πλένουν και μένουν στα χαράγματα τα σχέδια, ανεξίτηλα. Άλλοι κάνουν τα ίδια ή άλλα αφηρημένα σχήματα με πυρωμένη βελόνα, και κάποιοι άλλοι κρατούν το πιθκιαύλιν πάνω από ελεγχόμενη φλόγα με αποτέλεσμα να σχηματίζονται καψίματα σε διάφορα σημεία. Ο Αντρέας ντύνει τα πιθκιαύλια του με δέρμα μαύρου φιδιού ή οχιάς. Αυτό το κάνει για διακόσμηση, όπως λέει ο ίδιος, αλλά και για προστασία από ραγίσματα. Ο Φοίβος Ανωγειανάκης παραπέμποντας στη λατρεία του φιδιού σε διάφορες περιοχές του αρχαίου ελληνισμού, καθώς και στη λαϊκή πίστη ότι ένα φίδι που φωλιάζει σε σπίτι προστατεύει αυτό και τους ενοίκους του, υποστηρίζει ότι οι κατασκευαστές πιθκιαυλιού πιστεύουν ότι το φιδόδερμα, σύμβολο του φιδιού, προστατεύει το όργανο και τον ιδιοκτήτη του από τα κακά πνεύματα 16. Άλλοι περιορίζονται στο να γράφουν με πυρωμένη βελόνα τα αρχικά τους. Τεχνική παιξίματος, ρεπερτόριο και τονικότητα του πιθκιαυλιού Κάθε κατασκευαστής - πιθκιαυλιστής αναπτύσσει τη δική του τεχνική παιξίματος. Η τεχνική αυτή αφορά τον τρόπο που κρατά το όργανο και που τοποθετεί τα δάκτυλα, τον τρόπο που φυσά και τον τρόπο που χαϊδεύει τις τρύπες για να δημιουργεί τα διάφορα στολίδια του ήχου που είναι, ανάμεσα σε άλλα, ένα σημαντικό κριτήριο για το πόσο καλός πιθκιαυλιστής είναι κάποιος. 16 Έκδοση Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, «Κύπρος Δημοτική Μουσική» σ15.

9 9 Αυτή η ιδιαιτερότητα στην τεχνική είναι ο λόγος που ο καθένας παίζει άνετα μόνο τα πιθκιαύλια που κατασκευάζει ο ίδιος. Αυτό επιβεβαιώνεται και μέσα από την ερμηνεία που δίνει ο Γιάννης Ζαβρός, ο οποίος είναι οργανοπαίκτης, για το εξής: Όταν του είπα ότι ο Αντρέας βγάζει τις τρύπες σε διαστήματα που όσο προχωρούν μικραίνουν μου είπε κατηγορηματικά: «Αυτό το όργανο είναι αδύνατον να μην παραφωνά». Όταν είδε και άκουσε τον Αντρέα να παίζει και να βγάζει τέλειο ήχο μου είπε: «Πράγματι δεν παραφωνά. Φαίνεται ότι με τον τρόπο που παίζει διορθώνει την ατέλεια που έχει το πιθκιαύλιν του». Κάτι ανάλογο συνέβη και με τον Αντρέα. Όταν του έδωσα να παίξει διάφορα πιθκιαύλια του Ελβέρη (των οποίων τα διαστήματα μεταξύ των τρυπών είναι ακριβώς ίσα) και δοκίμασε να παίξει, μου είπε: «Τούτα έν μολοούν. Είσαι σίγουρος ότι ο Ελβέρης παίζει με τούτα»; Βεβαίως, του είπα. Και του έβαλα να δει ένα βίντεο που έπαιζε ο Ελβέρης. Έμεινε έκπληκτος. «Εν αλήθκεια σου κουμπάρε παίζει μια χαρά!» Το πιθκιαύλιν παίζει συνήθως σόλο, κυρίως αυτοσχεδιασμούς, μανέδες, και διάφορες φωνές. Παλαιότερα όμως, όπως μαρτυρούν διάφοροι, έκαναν γάμους και άλλες διασκεδάσεις με ένα πιθκιαύλιν και μιαν ταμπουτσιάν παίζοντας όλους τους κυπριακούς χορούς. Αρκετοί μάλιστα έχουν την ικανότητα να παίζουν στο πιθκιαύλιν οτιδήποτε ακούνε, λαϊκά τραγούδια, ακόμα και ψαλμούς. Κάθε πιθκιαύλιν έχει τη δική του τονικότητα η οποία εξαρτάται από το μήκος και τη διάμετρο του. Επίσης, ρυθμίζοντας την ένταση του φυσήματος, ένας καλός πιθκιαυλιστής μπορεί να ανεβάζει η να κατεβάζει την τονικότητα κατά μία οκτάβα. Επειδή, όπως αναφέραμε προηγουμένως, το πιθκιαύλιν δεν συνοδεύεται από άλλα όργανα, η τονικότητα δεν ενδιαφέρει τους κατασκευαστές. Η τονικότητα του κάθε πιθκιαυλιού προσδιορίζεται με διάφορα επίθετα. Ξεκινώντας από το πιο υψίφωνο και καταλήγοντας στο χαμηλόφωνο, έχουμε, σύμφωνα με το Αντρέα Γρίστακκο τα εξής επίθετα για τα πιθκιαύλια: ψιλαρούιν, ψιλάριν, μέζικον, καπάτικον και αδρόφωνον. Τα ίδια περίπου επίθετα χρησιμοποιούνται και για τα κουδούνια των προβάτων. Όταν το πιθκιαύλιν χρειάζεται να συνοδεύσει φωνή τότε πρέπει να δοκιμαστούν πολλά πιθκιαύλια για να βρεθεί αυτό που είναι πιο κοντά στην τονικότητα της φωνής. Σε περίπτωση, πάλι, που πρέπει να παίξει με άλλα όργανα, εκτός των κρουστών, τότε επιλέγεται κάποιο πιθκιαύλιν που να έχει όσο το δυνατό πιο ακριβή τονικότητα και κουρδίζουν τα άλλα όργανα με βάση το πιθκιαύλιν. Παίξιμο με δύο πιθκιαύλια ταυτόχρονα Στη Κύπρο συναντούμε, όχι συχνά, και την τεχνική του παιξίματος με δύο

10 10 πιθκιαύλια ταυτόχρονα. Ο οργανοπαίκτης διαλέγει δύο πιθκιαύλια ιδίου μήκους και διαμετρήματος, συνεπώς περίπου της ίδιας τονικότητας, και κρατώντας ένα στο κάθε χέρι σε οξεία γωνία φυσά και στα δύο ταυτόχρονα παίζοντας την ίδια μελωδία. Μοναδικός σκοπός της τεχνικής αυτής είναι η παραγωγή πιο δυνατού ήχου. Επειδή όμως είναι πολύ δύσκολο να συμπέσει ακριβώς η τονικότητα των δύο οργάνων οι δύο μελωδίες αποκλίνουν κάπως. Επειδή όμως ο οργανοπαίκτης χρησιμοποιεί μόνο 4 δάκτυλα και τον αντίχειρα οι 2 τελευταίες τρύπες μένουν αχρησιμοποίητες με αποτέλεσμα το ρεπερτόριο που μπορεί να παίξει κάποιος με την τεχνική αυτή, καθώς και τα διάφορα κεντήματα περιορίζονται δραστικά. Οι πλείστοι πιθκιαυλιστές βρίσκουν τη τεχνική αυτή αχρείαστη και ανούσια. Από αρχαιολογικά ευρήματα πληροφορούμαστε ότι δίαυλοι διαφόρων τύπων, όπως ο δίαυλος με «Φορβεία» 17 και ο αυλός του Προνόμου 18, χρησιμοποιούνταν στην Κύπρο από την αρχαιότητα. Απόδοση μαγικών ιδιοτήτων στο πιθκιαύλιν Οι μαγικές ιδιότητες της μουσικής είναι στα πιστεύω όχι μόνο του ελληνισμού αλλά και πολλών άλλων λαών. Είναι δε ιδιαίτερα γνωστές ιστορίες με μαγικούς αυλούς κλπ. Στην κυπριακή λαογραφία υπάρχουν μερικά παραμύθια που επικεντρώνονται γύρω από ένα μαγικό πιθκιαύλιν, του οποίου ο κάτοχος ή χρήστης έκανε με αυτό ότι ήθελε. Φαίνεται δε ότι οι μαγικές ιδιότητες του αυλού ανάγονται σε πολύ παλιές εποχές. Ο Πιερής Ζαρμάς αναφέρει επί του θέματος τα εξής: «Για τη χρήση του αυλού ως μαγικού μέσου έχουμε ακόμη και σήμερα αρκετά τεκμήρια. Μια σπηλιά του χωριού Δρούσεια, ο Άγιος Αμπέλης, έγινε μετά τον εκχριστιανισμό του νησιού εξωκκλήσι. Αντί για εικόνες ευρίσκεται στο βάθος του σπηλαίου μια μεγάλη πέτρα και στην κορυφή της μια μικρότερη. Χωρίς αμφιβολία η πέτρα απεικονίζει τη ξεχασμένη θεότητα που χάρισε τη θέση της στη Χριστιανοσύνη. Στη σπηλιά αυτή κάνουν χαρίσματα αυλών, που είναι συμβολικά αφιερώματα στη θεότητα, όπως και τότε. Ο Χριστιανός ή λάτρης προσπαθεί με τη προσφορά του αυτή να καθησυχάσει τα πνεύματα. Νέοι και νέες ζητούν γιατρειά από τα «βέλη» του έρωτα, ενώ οι βοσκοί πιστεύουν ότι θα αναρρώσουν τα αρρωστημένα τους πρόβατα 19». Η σημερινή θέση του πιθκιαυλιού στη μουσική του τόπου Σήμερα η χρήση του πιθκιαυλιού έχει αλλάξει σχεδόν ριζικά. Όσοι ασχολούνται με το πιθκιαύλιν είναι, εκτός από μερικές εξαιρέσεις, πρώην βοσκοί 17 Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ Πιερή Ζαρμά. Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. σ117

11 11 ή γεωργοί, ηλικίας πάνω από 70 χρόνων οι οποίοι αποδημούν ένας ένας εις Κύριον. Υπάρχουν δε και πολύ λίγοι (μπορώ να πω ότι μετριούνται στα δάκτυλα του ενός χεριού) που είναι δεύτερης γενιάς και ακολουθούν τα βήματα κάποιου παππού, όπως είναι ο Αντρέας ο Γρίστακκος, ο βοσκός, ο οποίος όχι μόνο κατασκευάζει και παίζει πιθκιαύλιν, αλλά ζει ως βοσκός τη ζωή των παλιών βοσκών. Όλοι αυτοί παίζουν κατά καιρούς πιθκιαύλιν σε άλλους πλέον χώρους, όπως στις εκδηλώσεις για τη γιορτή του κατακλυσμού, ως διαγωνιζόμενοι, ή με διάφορα σχήματα παραδοσιακής μουσικής και χορευτικά συγκροτήματα, σε αρκετές μάλιστα περιπτώσεις ως φιγούρες με τη βούρκα και άλλα σύνεργα του βοσκού δίνοντας έτσι ένα φολκλορικό χαρακτήρα. Μια άλλη κατηγορία είναι μερικοί νεαρότεροι, κυρίως μουσικοί σχημάτων παραδοσιακής μουσικής, οι οποίοι έμαθαν να παίζουν πιθκιαύλιν και το έχουν εντάξει στην ορχήστρα όχι μόνο ως σόλο όργανο αλλά και παίζοντας μαζί με τα άλλα όργανα. Εδώ αξίζει να αναφέρουμε τα ονόματα πιθκιαυλιστών οι οποίοι έγιναν γνωστοί, όχι βέβαια παίζοντας έξω στους κάμπους με το κοπάδι τους αλλά από τις εκδηλώσεις που αναφέραμε προηγουμένως καθώς και από την ραδιοτηλεόραση. Μερικοί δε από αυτούς δεν είναι πλέον ανάμεσά μας. Αναφέρω μερικούς με τη σειρά που μου έρχονται στο μυαλό. Αντρέας Γρίστακκος, Χαράλαμπος Δημοσθένους, Μιχαήλης Κουλουμής, Παναής Κρεμαστός, Γιακουμής Ατσίκκος, Αναστάσης Ττάσος, Ενβέρ Καβάζ, Γιάννης Ττίκκης, Γεώργιος Κοκοβιός, Σωτήρης Μπότσαρης, Πέτρος Γιακουμή, Ανδρέας Καραμανής, Χαράλαμπος Χαραλάμπους κ.α. Κλείνω με ένα απόσπασμα από το ποίημα «της γενέθλιας γης» από τη σπονδυλωτή ποιητική σύνθεση του Μιχάλη Πιερή με τίτλο «Τόποι Γραφής» που εκδόθηκε στην Αθήνα από τις εκδόσεις Ίκαρος το Μνημόσυνο για τον παππού του Μιχάλη και όλους τους παππούδες που μας έμαθαν τα μυστικά της γης και της ζωής. (Προηγείται άλλη σκηνή με την οπτασία του παππού να μιλά στον ποιητή ) της γενέθλιας γης Είπε και χάθηκε ξανά. Ξηρό καλάμι θρόιζε στον τόπο που καθόταν. Το έκοψα μ ένα

12 12 σουγιά (εκείνον που μου χάρισε γιατί ταν χαρισμένος. Από παππού και πρόπαππο). Θυμούμαι τώρα. «Μην το κρατείς αργό» μου είπε. «Ένα μαχαίρι φτιάχνεται για χρήση. Ή θα σου δώσει ηδονή ή θα σου δώσει φόνο.» Τώρα κατάλαβα τα λόγια του. Έκοψα το καλάμι το πήρα το ξελέπισα. Σημάδεψα προσεκτικά τις τρύπες. Ξεκίνησα απ τη μέση πατώντας με τα δάκτυλα. Ωσάν να παίζαν τον κρυφό σκοπό που γύρευα ν αρθρώσω. Την έβδομη και την καλή, αυτή για τον αντίχειρα, την άνοιξα στο κάτω μέρος. Έκοψα ύστερα την κεφαλή λοξά, προσάρμοσα την πίνα ροδοδάφνης. Δοκίμασα, κι ήξερα ξάφνου το σκοπό. Χυνόταν μέσα μου ο παλμός της φύσης. Συνεπαρμένος έπαιζα. Δαχτυλισμοί και τρίλιες. Στην ηδονή ξεχάστηκα της μουσικής. Με βρήκε η νύχτα ξηστηκό σε στράτες σιγισμένες. Βιβλιογραφία: Ζαρμάς, Π. 1993, Πηγές της Κυπριακής Δημοτικής Μουσικής. Λευκωσία: Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Αβέρωφ, Γ. 1989, Τα Δημοτικά Τραγούδια και οι Λαϊκοί Χοροί της Κύπρου. Λευκωσία: Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου. Γιαγκουλλής, Κ. 2009, Θησαυρός Κυπριακής Διαλέκτου. Λευκωσία: Theopress. Χατζηϊωάννου, Κ. 1996, Ετυμολογικό Λεξικό της Κυπριακής Διαλέκτου. Λευκωσία: Ταμασός ΛΤΔ Ανωγειανάκης, Φ. (1999), Για τη Μουσική στην Κύπρο, Κύπρος Δημοτική Μουσική. Ναύπλιο: Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα Μιχαήλ, Έ., (2/08/09) Το Πιθκιαύλι στην Κύπρο, Χρονικό, (075). Λευκωσία: Πολίτης Άλλες Πηγές: Διαχρονική βιωματική γνώση και προσωπικές επαφές με πολλούς πιθκιαυλιστές Συνέντευξη με τον Γιάννη Ζαβρό, 16 Ιουλίου 2009 Συνέντευξη με τον Αντρέα Γρίστακκο, 19 Ιουλίου 2009

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 11 ο, Τμήμα Α. Γεωμετρία

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 11 ο, Τμήμα Α. Γεωμετρία Μαθηματικά: ριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 11 ο, Τμήμα Γεωμετρία Η γεωμετρία σε σχέση με την άλγεβρα ή την αριθμητική έχει την εξής ιδιαιτερότητα: πρέπει να είμαστε πολύ ακριβείς στην περιγραφή μας (σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!!

Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!! Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!! Με αυτή τη μικρή αναφορά θα μάθεις πώς να παίζεις γρήγορα σε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Εισαγωγή στη μουσική 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός 2 Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Η µαγεία του βιβλίου

Η µαγεία του βιβλίου Η µαγεία του βιβλίου Χριστιάνα Αντρέου Παναγιώτα Χαραλάµπους για το βιβλίο Το βιβλίο, το βιβλίο είναι φίλος µου καλός. Το κρατώ και το διαβάζω, και λεπτό δε σταµατώ. Η µαγεία του µε ταξιδεύει στο δικό

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 7 η : «Πολιτείες ντυμένες στα λευκά!» Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το κινητό τηλέφωνο Θάνος Ψαρράς Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Η παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Βιολί Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Περίληψη Στην

Διαβάστε περισσότερα

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη.

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη. Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Τρίπολης Δολιανών 1,Τ.Κ. 22100 2710-224238 Δευτέρα - Παρασκευή 7:00-15:00 28 εκδηλώσεις 16 Ιουνίου, 6:00-8:00, το απόγευμα Η μέρα της γνώσης και όχι της αμάθειας. Το κουτί των

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τρεις μουσικοί. Στην Ελλάδα φτάσανε μόνο με άρπα και βιολί

Τρεις μουσικοί. Στην Ελλάδα φτάσανε μόνο με άρπα και βιολί , με άρπα, κιθάρα και βιολί πήγανε ταξίδι με γάιδαρο αντί για μηχανή. Έφτασαν στην Ινδία αντί για Αφρική, πήραν ένα μήλο κι αρχίσαν από εκεί. Στη Γερμανία φτάσανε αντί για ελληνική και άρχισαν να παίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου

Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου Σάββατο 10 Ιουλίου έως Κυριακή 25 Ιουλίου Έκθεση αγιογραφίας από 25 Αγιογράφους - μέλη της Πανελλήνιας Εταιρίας Λόγου και Τέχνης (Π.Ε.Λ.Τ.) Στο Παλιό Σχολείο του Κάστρου Ώρες

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα

Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα (Δασκάλα: Στάλω Χριστοφή) Ι Δημοτικό Σχολείο Πάφου Φλεβάρης 2014 Με αφορμή την ενότητα του βιβλίου των Ελληνικών «Μουσική», ασχοληθήκαμε με την κατασκευή αυτοσχέδιων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Απόστολος Σιόντας ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Η τονικότητα ΝΤΟ µείζων Πειραµατικό Μουσικό Γυµνάσιο Παλλήνης Παλλήνη 2010 Πρόλογος Καθώς θεωρούµε ότι είναι απαραίτητη η γνώση του περιεχοµένου του µουσικού

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

Πότε θα φανεί η Φανή

Πότε θα φανεί η Φανή ...... Πότε θα φανεί η Φανή Η συγγραφέας χαίρεται να έρχεται σε επαφή με τους αναγνώστες της. Η διεύθυνσή της είναι: Αγίου Πολυκάρπου 51, Νέα Σμύρνη 171 24, Αθήνα. Τηλ.: 210 9335830, FAX: 210 9351603 e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips

Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips Το scratch διαθέτει αρκετά μεγάλη ποικιλία έτοιμων ενσωματωμένων ηχητικών clips τα οποία θα βρείτε πολύ ενδιαφέροντα και θα σας βάλουν σε πειρασμό να πειραματιστείτε

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Συνάντηση με την παράδοση στο σχολείο μας

Συνάντηση με την παράδοση στο σχολείο μας Συνάντηση με την παράδοση στο σχολείο μας Την ημέρα της παράδοσης υπήρχαν πολύ ωραία πράγματα στο σχολείο μας. Είδαμε στο μουσείο βούρκες, παλιά σίδερα, κατσαρόλες, καπνιστήρια και άλλα. Μερικές κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Tεχνολογία και επικοινωνία

Tεχνολογία και επικοινωνία 2ST TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 7:39 μ.μ. Page 1 Tεχνολογία και επικοινωνία Στον παρακάτω πίνακα υπάρχουν πολλά προϊόντα της σύγχρονης τεχνολογίας. Μπορείς να τα βάλεις στην κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ι Δηµοτικό Σχολείο Πάφου «Ευαγόρας Παλληκαρίδης» Συνεργαζόµαστε στις οµάδες µας και γράφουµε το δικό µας παραµύθι, χρησιµοποιώντας τις λέξεις: άµαξα, βαρέλι, βιολί, νησί, πειρατής, ήλιος, διαµάντι, πυξίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

KEΦΑΛΑΙΟ 1 AN HMΟΥΝ ΜΕΓΑΛΟΣ. Όταν είσαι μικρός ένα πράγμα είναι σίγουρο. Ότι θέλεις να μεγαλώσεις όσο πιο γρήγορα γίνεται.

KEΦΑΛΑΙΟ 1 AN HMΟΥΝ ΜΕΓΑΛΟΣ. Όταν είσαι μικρός ένα πράγμα είναι σίγουρο. Ότι θέλεις να μεγαλώσεις όσο πιο γρήγορα γίνεται. KEΦΑΛΑΙΟ 1 AN HMΟΥΝ ΜΕΓΑΛΟΣ Όταν είσαι μικρός ένα πράγμα είναι σίγουρο. Ότι θέλεις να μεγαλώσεις όσο πιο γρήγορα γίνεται. Ο μπαμπάς μου λέει ότι αυτά είναι χαζομάρες και ότι όταν μεγαλώσω θα θέλω να ήμουν

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός κατασκευής φ/β πάνελ

Οδηγός κατασκευής φ/β πάνελ Οδηγός κατασκευής φ/β πάνελ Η κατασκευή του φωτοβολταικου πάνελ βήμα προς βήμα Η κατασκευή αυτή προϋποθέτει κάποιες βασικές γνώσεις ηλεκτρολογίας και χρήση ενός ηλεκτρικού κολλητηριού οπωσδήποτε 40 ή 60

Διαβάστε περισσότερα

Μ ΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Μ ΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Μ ΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Πολιτιστικό πρόγραμμα στα πλαίσια της Ευέλικτης Ζώνης 6/θ Δ.Σ. ΚΟΝΤΙΑ ΛΗΜΝΟΥ 2009 2010 ΤΑΞΗ Ε Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Κουρίτα Αγγελική ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ομάδα εργασίας: Γάβανου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Η Οργάνωσή µας συνέχισε και φέτος το θεσµό της διοργάνωσης παιδικών

Η Οργάνωσή µας συνέχισε και φέτος το θεσµό της διοργάνωσης παιδικών π π ø π 2 03-10-07 23:22 Page 1 π π øσ π À π ª π π Η Οργάνωσή µας συνέχισε και φέτος το θεσµό της διοργάνωσης παιδικών Κατασκηνώσεων στην Κύπρο για τα παιδιά των συναδέλφων. Η κατασκήνωση από φέτος αναβαθµίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας

Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας Εκτελώντας το πρόγραμμα παίρνουμε ένα παράθυρο εργασίας Γεωμετρικών εφαρμογών. Τα βασικά κουμπιά και τα μενού έχουν την παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη.

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη. Ο Αντρέας είναι δέκα χρόνων, κάτοικος Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο και προγραμματίζει να έρθει στην Κύπρο με τους γονείς του για να περάσει τις καλοκαιρινές του διακοπές. Μελετά διάφορες πληροφορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα