ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ"

Transcript

1 ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ Μ. Φυτίκας Οµότιµος καθηγητής ΑΠΘ Ν. Ανδρίτσος, ΧΜ, Αναπλ. Καθηγητής Τµήµατος Μηχ/γων Μηχ/κών Παν. Θεσσαλίας Ρ. ρακούλης, ΜΜ, Σύµβουλος Επιχειρήσεων Λέξεις κλειδιά Γεωθερµία και εξέλιξή της, γεωθερµία υψηλής-µέσης-χαµηλής ενθαλπίας, τυποποίηση στην έρευνα γεωθερµικών πεδίων, στις µετρήσεις και αποτίµηση δυναµικού, στην ανταλλαγή πληροφοριών, στην υποδοµή-εξοπλισµόαξιοποίηση γεωθερµικών πεδίων, προβλήµατα και πλεονεκτήµατα. 1. Εισαγωγή Ο ορισµός της Γεωθερµικής Ενέργειας, σύµφωνα µε το ASTM E-957 (Standard Terminology Relating to Geothermal Energy), είναι αρκετά ευρύς: «η θερµική ενέργεια που περιέχεται στα πετρώµατα και στα ρευστά της γης». Όµως µε τον όρο «γεωθερµική ενέργεια», που συνήθως χρησιµοποιούµε, εννοούµε το τµήµα της γήινης θερµότητας που βρίσκεται αποθηκευµένο µε τη µορφή θερµού νερού, ατµού ή θερµών πετρωµάτων σε ευνοϊκές γεωλογικές συνθήκες, δηλαδή περιορίζεται στα πρώτα τρία περίπου χιλιόµετρα από την επιφάνεια της γης (Φυτίκας & Ανδρίτσος, 2004). Η ενέργεια αυτή βρίσκεται συνήθως περιορισµένη σε µία γεωθερµική περιοχή ή πεδίο µε συγκεκριµένα επιφανειακά όρια. Ως γεωθερµική χρήση αναφέρεται η οικονοµική εκµετάλλευση του ατµού ή των θερµών νερών, είτε αυτά ρέουν φυσικά, είτε βγαίνουν στην επιφάνεια µέσω γεώτρησης. Οι γεωθερµικές χρήσεις ακόµη περιλαµβάνουν την αξιοποίηση της θερµότητας των πετρωµάτων ή του εδάφους. Οι γεωθερµικές χρήσεις ταξινοµούνται σε ηλεκτρικές (για παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος) και σε άµεσες. Η πλέον εντυπωσιακή απόδειξη της θερµότητας που υπάρχει στο εσωτερικό της γης αποτελεί η ηφαιστειακή δραστηριότητα. Άλλες γεωθερµικές ενδείξεις είναι οι ατµοί, τα θερµά νερά και τα αέρια που σχηµατίζουν θερµοπίδακες (γκέιζερ), θερµές πηγές και ατµίδες. Ο ρυθµός αύξησης της θερµοκρασίας µε το βάθος από την επιφάνεια της γης είναι γνωστός µε το όνοµα γεωθερµική βαθµίδα. Η γεωθερµική βαθµίδα κυµαίνεται από 5 µέχρι 70 C/km, µε µέση τιµή τους 30 C/km. Περιοχές µε θεωρητικά γεωθερµικό ενδιαφέρον είναι οι περιοχές που διαθέτουν γεωθερµική βαθµίδα µεγαλύτερη από τη µέση τιµή. Τέτοιες περιοχές είναι πολλές στον πλανήτη µας, αλλά και στη χώρα µας, και οι περισσότερες βρίσκονται στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών. Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 1

2 Η γεωθερµική ενέργεια είναι µια σχετικά ήπια, εναλλακτική µορφή ενέργειας, η οποία µε τα σηµερινά τεχνολογικά δεδοµένα µπορεί να καλύψει σηµαντικό µέρος των αναγκών µας σε ενέργεια. Οι χρήσεις και οι εφαρµογές της γεωθερµικής ενέργειας, η οποία απαντά σε αρκετές περιοχές της γης, ποικίλλουν σε µεγάλο βαθµό και περιλαµβάνουν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τις αγροτικές διεργασίες (π.χ. ξήρανση σιτηρών), τη θέρµανση οικιών, τη δηµιουργία ψύξης κτλ. Η περιοχή των θερµοκρασιών των θερµών νερών που µπορούν να χρησιµοποιηθούν εκτείνεται από τους 20 C (για θέρµανση χώρων µε τη χρήση γεωθερµικών αντλιών θερµότητας) µέχρι τους 280 C (για παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος). Επιπλέον, αρκετά γεωθερµικά ρευστά εκτός από τη θερµότητά τους περιέχουν και αξιοποιήσιµες διαλυµένες ποσότητες στερεών ή αέριων ουσιών (κοινό αλάτι, διοξείδιο του άνθρακα, πολύτιµα µέταλλα), τα οποία µπορούν να ανακτηθούν µε οικονοµικό τρόπο. Ενώ το δυναµικό της γεωθερµικής ενέργειας σε όλο τον κόσµο (αλλά και στην Ελλάδα) είναι σηµαντικό, υπάρχουν αρκετοί περιορισµοί στο να χρησιµοποιηθεί αποτελεσµατικά αυτό το δυναµικό. Οι τύποι των περιορισµών είναι τεχνικής φύσεως (διάβρωση, δηµιουργία επικαθίσεων), περιβαλλοντικής φύσεως (εκποµπές τοξικών αερίων, θερµική ρύπανση) και οικονοµικής φύσεως. Οι οικονοµικοί περιορισµοί παίζουν σπουδαίο ρόλο σε κάθε προσπάθεια αξιοποίησης της γεωθερµικής ενέργειας. Γενικά είναι πιθανότερη η αξιοποίηση γεωθερµικών ρευστών όταν αυτά βρίσκονται κοντά σε βιοµηχανικές, αστικές ή αγροτικές περιοχές, ή όταν υπάρχουν ανάγκες θέρµανσης καθ όλη τη διάρκεια του έτους. Μπορεί να λεχθεί ότι η χώρα µας είναι ιδιαίτερα ευνοηµένη γεωθερµικά και τα τελευταία 30 χρόνια έχει γίνει (κυρίως από το IΓME) συστηµατική βασική έρευνα για τον εντοπισµό και χαρακτηρισµό των γεωθερµικών πεδίων. Η Ελλάδα µαζί µε την Ιταλία (και την Πορτογαλία στις Αζόρες Νήσους) είναι οι µόνες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις οποίες υπάρχουν πεδία υψηλής ενθαλπίας, δηλαδή περιοχές στις οποίες µπορούν να παραχθούν ρευστά µε θερµοκρασία µεγαλύτερη των 150 C, τα οποία χρησιµοποιούνται για παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος. Επίσης η χώρα µας διαθέτει πληθώρα περιοχών, κυρίως στην Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα, µε θερµοκρασίες ταµιευτήρων που ξεπερνούν τους 90 C (Fytikas, 1987, Φυτίκας & Ανδρίτσος, 2004). 2. Ταξινόµηση Γεωθερµικών Συστηµάτων Τα γεωθερµικά συστήµατα µπορούν να ταξινοµηθούν µε διάφορα κριτήρια, όπως είναι το είδος των γεωθερµικών πόρων, ο τύπος και η θερµοκρασία των ρευστών, ο τύπος του πετρώµατος που φιλοξενεί τα ρευστά, το είδος της εστίας θερµότητας, αν κυκλοφορούν ή όχι ρευστά στον ταµιευτήρα κ.ά. Σε σχέση µε το είδος των γεωθερµικών πόρων διακρίνονται πέντε κατηγορίες συστηµάτων (Σχήµα 1), που περιγράφονται συνοπτικά ως εξής: Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 2

3 Γεωθερµική ενέργεια Υδροθερµική ενέργεια Αβαθής γεωθερµία Προχωρηµένα συστήµατα Γεωπεπιεσµένη ενέργεια Ενέργεια µάγµατος Σχήµα 1. Μορφές γεωθερµικής ενέργειας κατά σειρά ενδιαφέροντος χρήσεων σήµερα και προοπτικής στο εγγύς µέλος, από αριστερά προς τα δεξιά. α) Τα υδροθερµικά συστήµατα ή πόροι, δηλ. τα φυσικά υπόγεια θερµά ρευστά που βρίσκονται σε έναν ή περισσότερους ταµιευτήρες, θερµαίνονται από µία εστία θερµότητας και συχνά εµφανίζονται στην επιφάνεια της γης µε τη µορφή θερµών εκδηλώσεων. Τα συστήµατα αυτά συχνά ταυτίζονται µε το σύνολο σχεδόν των γεωθερµικών πεδίων, αφού σήµερα ουσιαστικά είναι τα µόνα συστήµατα που αξιοποιούνται. β) Αβαθής γεωθερµία (earth energy), κατά την οποία λαµβάνονται (ή και απορρίπτονται) ποσότητες ενέργειας από µικρά βάθη µε την ανακυκλοφορία νερού στα πρώτα 100 m από την επιφάνεια της γης ή µε την κυκλοφορία υπόγειων νερών ή νερών από λίµνες, ποτάµια και τη θάλασσα. Αποτελεί την ταχύτερα αναπτυσσόµενη µορφή της γεωθερµικής ενέργειας. γ) Τα προχωρηµένα γεωθερµικά συστήµατα (enhanced geothermal systems) αναφέρονται στα θερµά πετρώµατα σε βάθος από 2 µέχρι 10 km, από τα οποία µπορεί να ανακτηθεί ενέργεια χρησιµοποιώντας νερό που διοχετεύεται από την επιφάνεια, µέσω κατάλληλων γεωτρήσεων, και ανακτάται αρκετά θερµότερο µε τη µορφή νερού ή ατµού µέσω άλλων γεωτρήσεων (Σχήµα 2). δ) Τα γεωπεπιεσµένα συστήµατα (geopressured systems) αποτελούνται από ρευστά εγκλεισµένα σε µεγάλο βάθος, βρίσκονται περιορισµένα από µη περατά πετρώµατα και η πίεσή τους υπερβαίνει την υδροστατική. Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 3

4 Σχήµα 2. Σχηµατική παρουσίαση της αξιοποίησης των θερµών ξηρών πετρωµάτων µε µία γεώτρηση τροφοδοσίας και δύο παραγωγικές γεωτρήσεις. ε) Τα µαγµατικά συστήµατα (magma systems) αναφέρονται στην απόληψη θερµότητας µε κατάλληλες γεωτρήσεις σε µαγµατικές διεισδύσεις, που βρίσκονται σε µικρό σχετικά βάθος. Τα κύρια τυπικά τµήµατα ενός υδροθερµικού συστήµατος είναι η εστία θερµότητας, ο ταµιευτήρας, το αδιαπέρατο κάλυµµα και η περιοχή επαναφόρτισης. Ο ταµιευτήρας είναι το σηµαντικότερο τµήµα ενός γεωθερµικού συστήµατος από την άποψη της ενεργειακής αξιοποίησης των περιεχόµενων ρευστών. Μία πρώτη ταξινόµηση-τυποποίηση των υδροθερµικών συστηµάτων γίνεται συνήθως ανάµεσα στα συστήµατα στα οποία το κυρίαρχο ρευστό είναι ο ατµός (συστήµατα ατµού, π.χ. στο Larderello, Ιταλία), και τα οποία χρησιµοποιούνται αποκλειστικά για ηλεκτροπαραγωγή, και στα συστήµατα στα οποία κυρίαρχο ρευστό είναι το θερµό νερό (συστήµατα θερµού νερού). Το συνηθέστερο κριτήριο για την ταξινόµηση των υδροθερµικών συστηµάτων νερού βασίζεται στην ενθαλπία των γεωθερµικών ρευστών, τα οποία είναι και οι φορείς της θερµότητας στην επιφάνεια της γης από τα θερµά βαθιά πετρώµατα. Η ενθαλπία των ρευστών, Η, η οποία µπορεί να θεωρηθεί ανάλογη της θερµοκρασίας τους, χρησιµοποιείται για να εκφράσει το θερµικό περιεχόµενό τους. Οι γεωθερµικοί πόροι ταξινοµούνται συνήθως για λόγους ευκολίας (αν και µε κάπως αυθαίρετο τρόπο) σε ρευστά χαµηλής, µέσης και υψηλής ενθαλπίας ή θερµοκρασίας. Υψηλής ενθαλπίας ορίζονται τα ρευστά µε Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 4

5 θερµοκρασία µεγαλύτερη από 150ºC, µέσης ενθαλπίας τα ρευστά µε θερµοκρασία από 90ºC µέχρι 150ºC, και χαµηλής ενθαλπίας τα νερά µε θερµοκρασία µικρότερη από 90ºC (Nicholson, 1993, Dickson & Fanelli, 1995). 3. Στάδια Γεωθερµικής Έρευνας Η αναζήτηση των γεωθερµικών περιοχών µε ρευστά που να σχηµατίζουν ένα εκµεταλλεύσιµο κοίτασµα, γίνεται µε κατάλληλη γεωθερµική έρευνα, η οποία πραγµατοποιείται κυρίως στην επιφάνεια µε τις µικρότερες κατά το δυνατόν δαπάνες. Αν η επιφανειακή έρευνα δείξει θετικά αποτελέσµατα ακολουθεί ανόρυξη ερευνητικών και κατόπιν παραγωγικών γεωτρήσεων, οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα δαπανηρές. Η γεωθερµική έρευνα διακρίνεται σε τέσσερα κύρια τυποποιηµένα (ή τυπικά) στάδια : 1) Γενική επισκόπηση µεγάλης κλίµακας. Χρήση όσο το δυνατόν περισσότερων στοιχείων (γεωλογικοί και τεκτονικοί χάρτες, αεροφωτογραφίες, βιβλιογραφική ανασκόπηση, αναγνωριστικές επισκέψεις, θερµοµετρήσεις, δειγµατοληψίες-αναλύσεις νερών κτλ.) για την στην επιλογή και υπόδειξη των περιοχών µε τις ευνοϊκότερες συνθήκες. 2) Λεπτοµερής και συστηµατική έρευνα των πιθανότερων γεωθερµικών περιοχών. Ερευνώνται µε λεπτοµέρεια εκείνοι οι παράγοντες (γεωλογικοί, τεκτονικοί, ηφαιστειολογικοί, στρωµατογραφικοί, λιθολογικοί, υδρογεωλογικοί, γεωχηµικοί, γεωφυσικοί, θερµοδυναµικοί κτλ.) που µπορούν να χαρακτηρίσουν µια γεωθερµική περιοχή. Τελικός στόχος του σταδίου αυτού είναι ο προσδιορισµός του γεωθερµικού µοντέλου κάθε γεωθερµικού κοιτάσµατος και η γνώση της θέσης και κατάστασης στην οποία βρίσκονται τα γεωθερµικά ρευστά ή θερµά πετρώµατα. Συγχρόνως προτείνεται η σειρά, το βάθος και τα χαρακτηριστικά των ερευνητικών-παραγωγικών γεωτρήσεων. 3) Εντοπισµός-περιχάραξη των γεωθερµικών πεδίων και µελέτη των χαρακτηριστικών. Το στάδιο αυτό καταλήγει στον προσδιορισµό των πιθανότερων γεωθερµικών περιοχών και των θέσεων στις οποίες προτείνεται η εκτέλεση των πρώτων βαθιών γεωτρήσεων έρευνας και παραγωγής. Στη συνέχεια καταρτίζεται το λεπτοµερές πρόγραµµα γεωτρήσεων. Οι γεωθερµικές γεωτρήσεις διακρίνονται, αναφορικά µε το σκοπό της ανόρυξής τους, σε ερευνητικές, παραγωγικές ή επανεισαγωγής, και σε σχέση µε την ενθαλπία των ρευστών, σε χαµηλής, µέσης ή υψηλής ενθαλπίας. 4) Ανάπτυξη και διαχείριση των γεωθερµικών πεδίων. Αναφέρεται στα σπουδαιότερα προβλήµατα διαχείρισης και λειτουργίας ενός γεωθερµικού πεδίου. Τα παραπάνω τυποποιηµένα (ή τυπικά) στάδια ισχύουν σε όλες τις περιπτώσεις της γεωθερµικής έρευνας, αν και οι επί µέρους γεωλογικές συνθήκες καθορίζουν την ξεχωριστή διάρθρωση και ανάπτυξη του κάθε σταδίου. Μπορεί να αλλάζει η λεπτοµερής διάρθρωση και η ανάπτυξη των επί µέρους σταδίων, γενικά όµως οι εργασίες ακολουθούν την προαναφερθείσα τυπική σειρά. Σε κάθε φάση απαιτείται υποχρεωτικά η συνεργασία και ο συντονισµός των διαφόρων επιστηµόνων και τεχνικών που εµπλέκονται στην όλη έρευνα. Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 5

6 4. Μετρήσεις και αποτίµηση δυναµικού Πρωταρχικός σκοπός ενός προγράµµατος έρευνας και αποτίµησης σε µία γεωθερµική περιοχή είναι να προσδιορίσει ταχύτατα, αξιόπιστα και µε το λιγότερο δυνατό κόστος τα χαρακτηριστικά των γεωθερµικών ρευστών και την ικανότητα του πεδίου για την παραγωγή αξιοποιήσιµων ποσοτήτων ρευστών. Η γεωχηµεία παίζει σηµαντικό ρόλο στην γεωθερµική έρευνα και αναζήτηση, αφού µπορεί να απαντήσει σε µεγάλο αριθµό ερωτηµάτων µε τη µελέτη του χηµισµού των γεωθερµικών ρευστών και των πετρωµάτων του ταµιευτήρα. Η γεωθερµική έρευνα περιλαµβάνει τη συλλογή δειγµάτων και την ανάλυση των γεωθερµικών ρευστών από φυσικές εκδηλώσεις και από γεωτρήσεις της περιοχής που ερευνάται. Τα γεωχηµικά δεδοµένα που συγκεντρώνονται βοηθούν στον εντοπισµό του γεωθερµικού συστήµατος, στην εκτίµηση της θερµοκρασίας του ταµιευτήρα, στον προσδιορισµό του χηµικού χαρακτήρα των ρευστών και του µηχανισµού τροφοδοσίας του πεδίου, στην εκτίµηση του πιθανού αξιοποιήσιµου δυναµικού κ.α. Οι γεωχηµικές µέθοδοι που εφαρµόζονται στα διάφορα στάδια της έρευνας είναι απολύτως απαραίτητες, προτού χρησιµοποιηθούν περισσότερο δαπανηρές µέθοδοι, όπως οι γεωφυσικές και ή ανόρυξη ερευνητικών γεωτρήσεων. Αν και δεν υπάρχει κάποια γενικά αποδεκτή ταξινόµηση των γεωθερµικών νερών, συχνά τα γεωθερµικά νερά διαχωρίζονται σε σχέση µε το κυρίαρχο ανιόν, όπως παρουσιάζεται στον Πίνακα 1 (Henley et al, 1984). Στα γεωθερµικά συστήµατα νερού ο συνηθέστερος τύπος που συναντάται σε κάποιο βάθος είναι τα χλωριούχα νερά, µε συγκεντρώσεις που φτάνουν τα mg/l (Ellis & Mahon, 1977). Σπανιότερα, η συγκέντρωση των χλωριόντων µπορεί να υπερβεί και τα mg/l. Οι δύο κυριότερες φυσικοχηµικές παράµετροι που χρησιµοποιούνται για το χαρακτηρισµό ενός γεωθερµικού νερού είναι η περιεκτικότητά του σε άλατα (Total dissolved solids-tds) και το ph. Συνήθως, τα γεωθερµικά ρευστά χαµηλής θερµοκρασίας έχουν µικρότερο TDS από ό,τι τα ρευστά σε υψηλή θερµοκρασία, αν και υπάρχουν εξαιρέσεις αυτού του κανόνα. Οι τιµές του TDS των γεωθερµικών ρευστών κυµαίνονται από λίγες δεκάδες µέχρι και εκατοντάδες χιλιάδες mg/l. Το µέγεθος της αλατότητας ενός νερού προσεγγίζεται στο ύπαιθρο µε τη µέτρηση της ηλεκτρικής αγωγιµότητας του νερού. Πίνακας 1. Σύνοψη των διαφόρων τύπων νερού στα γεωθερµικά συστήµατα. Τύπος νερού Περιοχή ph Κύρια ιόντα Υπόγεια 6 7,5 λίγα HCO 3 Πλούσια σε χλωριόντα Cl, λίγα HCO 3 Πλούσια σε χλωριόντα-ανθρακικά 7 8,5 - Cl, HCO 3 Πλούσια σε θειικά ιόντα 1 3 SΟ 2-4, λίγα Cl Πλούσια σε θειικά-χλωριόντα Cl, SΟ 4 Πλούσια σε όξινα ανθρακικά HCO 3 Αραιά χλωριούχα 6,5 7,5 - Cl, λίγα HCO 3 Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 6

7 Οι ιδιότητες των θερµών ρευστών που εκρέουν από φυσικές πηγές ή από γεωτρήσεις ενός γεωθερµικού πεδίου αντιστοιχούν σε µεγάλο βαθµό στα χαρακτηριστικά του υδροθερµικού συστήµατος. Τα φυσικοχηµικά και ισοτοπικά δεδοµένα των γεωθερµικών ρευστών µπορούν να µας βοηθήσουν για: (1) την εκτίµηση της προέλευσης των ρευστών και του βαθµού ανάµιξής τους µε άλλα νερά, (2) την εκτίµηση της θερµοκρασίας του ταµιευτήρα (χηµική γεωθερµοµετρία), και (3) τον προσδιορισµό των φυσικοχηµικών ιδιοτήτων των ρευστών. Η αξιοπιστία και η χρησιµότητα των αναλύσεων των γεωθερµικών ρευστών εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τις µεθόδους που χρησιµοποιούνται για τη συλλογή των δειγµάτων και από την προσοχή µε την οποία γίνεται αυτή η συλλογή. Υπάρχει πληθώρα µεθόδων για τη συλλογή δειγµάτων των ρευστών που εξέρχονται, είτε από διάφορες θερµές εκροές (θερµές πηγές, ατµίδες), είτε από γεωθερµικές γεωτρήσεις. Σε γενικές γραµµές οι αναλυτικές τεχνικές για τα γεωθερµικά ρευστά είναι όµοιες µε τις τεχνικές ανάλυσης δειγµάτων νερών και αέριων µιγµάτων. είγµατα υγρού µπορούν να χαρακτηρισθούν ως προς τη σύστασή τους, χρησιµοποιώντας τυποποιηµένες µεθόδους ελέγχου όπως φασµατοφωτοµετρία Aτοµικής Aπορρόφησης (AA), ιοντική χρωµατογραφία (ΙC), φασµατοσκοπία Eπαγωγικού Συζευγµένου Πλάσµατος (ICP), εκλεκτικά ηλεκτρόδια, διάφορες χρωµατοµετρικές, σταθµικές και υγρές µεθόδους κτλ. (Owen & Michels, 1984). Η αέρια χρωµατογραφία είναι η πλέον κατάλληλη µέθοδος για την ανάλυση των γεωθερµικών αερίων. Η µέθοδος είναι αρκετά διαδεδοµένη, σχετικά φθηνή, έχει µεγάλη αξιοπιστία, απαιτεί µικρό δείγµα (κλάσµα του ml) και µπορεί να ανιχνεύσει σχεδόν όλα τα γεωθερµικά συστατικά. Κατά τη συλλογή των δειγµάτων, δύο προβλήµατα πρέπει να προσεχθούν: - Η «ρύπανση» των δειγµάτων µε αέρα, είτε στη φάση της δειγµατοληψίας, είτε στην διάρκεια της εισαγωγής δείγµατος στο χρωµατογράφο. - Η αποφυγή αντίδρασης µεταξύ των αέριων συστατικών και των τοιχωµάτων των οβίδων συλλογής, ιδιαίτερα όταν αυτές είναι µεταλλικές. Οι χηµικές αναλύσεις των γεωθερµικών ρευστών µπορούν να χρησιµοποιηθούν και για να γίνει µία προσεγγιστική εκτίµηση της θερµοκρασίας του υπόγειου ταµιευτήρα. Η πληροφορία αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον κατά τη διάρκεια της έρευνας, ειδικά όταν δεν είναι διαθέσιµες πληροφορία από µετρήσεις σε βαθιές γεωτρήσεις. 5. Υποδοµή, εξοπλισµός γεωθερµικών εγκαταστάσεων Ένα τυπικό γεωθερµικό σύστηµα χαµηλής θερµοκρασίας, ανεξάρτητα από το είδος της εφαρµογής, αποτελείται συνήθως από τέσσερα τυπικά υποσυστήµατα: (1) Το σύστηµα παραγωγής, που περιλαµβάνει τη παραγωγική γεώτρηση, την αντλία παραγωγής και τις συσκευές στην κεφαλή της γεώτρησης. Το πλέον συνηθισµένο σχήµα αξιοποίησης είναι το σύστηµα των διπλών γεωτρήσεων («δίπολο»), στο οποίο το σύνολο του γεωθερµικού ρευστού επανεισάγεται στον ταµιευτήρα. Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 7

8 (2) Το σύστηµα µεταφοράς των γεωθερµικών ρευστών από την κεφαλή της γεώτρησης µέχρι το σύστηµα εφαρµογής, µαζί µε το σύστηµα διανοµής της γεωθερµικής ενέργειας. Για εφαρµογές µε θερµοκρασία νερού µικρότερη από 70ºC κυριαρχούν οι πλαστικοί σωλήνες. (3) Το σύστηµα εφαρµογής (σύστηµα εναλλαγής της θερµότητας). Οι εναλλάκτες πλακών είναι οι κατ εξοχήν εναλλάκτες που χρησιµοποιούνται στα γεωθερµικά συστήµατα θέρµανσης όταν η χηµεία των νερών δεν επιτρέπει την απ ευθείας εφαρµογή. Η θέρµανση των χώρων στα κτίρια επιτελείται µε τη διέλευση του θερµού νερού µέσω των µετατροπέων θερµότητας αέραυγρού (converters), κάτι που γίνεται και µε τα συµβατικά συστήµατα θέρµανσης. Τρεις τύποι τέτοιων µετατροπέων χρησιµοποιούνται κυρίως: (α) Αυτοί που λειτουργούν µε εξαναγκασµένη ροή, (β) αυτοί που λειτουργούν µε φυσική συναγωγή και (γ) αυτοί που λειτουργούν µε ακτινοβολία (σωλήνες τοποθετηµένοι στο πάτωµα, σε τοίχους ή στην οροφή). (4) Το σύστηµα διάθεσης των ρευστών. Μερικές φορές προστίθεται ένα πέµπτο σύστηµα, το σύστηµα αντιµετώπισης των αυξηµένων αναγκών κατά τις ώρες αιχµής. Για την παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος είναι προφανές ότι τα παραπάνω υποσυστήµατα τροποποιούνται για να αντεπεξέλθουν στις υψηλές θερµοκρασίες και πιέσεις των γεωθερµικών ρευστών. Ο τύπος (κύκλος) της µονάδας ο οποίος χρησιµοποιείται για τη µετατροπή της γεωθερµικής ενεργείας σε ηλεκτρική καθορίζεται συνήθως από το είδος του πεδίου (ξηρός ατµός, διφασικό ρευστό), από τη θερµοκρασία και την πίεση των ρευστών (δηλαδή από την ενθαλπία τους), από τη σύσταση των γεωθερµικών ρευστών (π.χ. ποσοστό µη-συµπυκνώσιµων αερίων, παρουσία αλάτων), από τη δυναµικότητα της µονάδας και από την τάση των ρευστών για δηµιουργία επικαθίσεων και διάβρωσης των µεταλλικών επιφανειών. Οι κυριότεροι τύποι µονάδων που χρησιµοποιούνται σήµερα είναι ο κύκλος ατµού, ο κύκλος εκτόνωσης διφασικού ρευστού (µονή, διπλή ή και πολλαπλή εκτόνωη) και ο δυαδικός κύκλος (οργανικός κύκλος και κύκλος Kalina). 6. Αξιοποίηση γεωθερµικών πόρων Τα φυσικά θερµά ρευστά χρησιµοποιήθηκαν από πολύ παλιά, κυρίως για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες, σπάνια όµως για τις ενεργειακές δυνατότητές τους. Στη σύγχρονη εποχή η πρώτη βιοµηχανική αξιοποίηση της γεωθερµίας πραγµατοποιήθηκε στο Larderello της Ιταλίας, όπου από τις αρχές του 19ου αιώνα χρησιµοποιήθηκε υπέρθερµος ατµός για την παραγωγή βορικού οξέος (µε εξάτµιση των νερών που περιείχαν σηµαντικές ποσότητες του οξέος) και για τη θέρµανση κτιρίων, ενώ ένα αιώνα µετά ξεκίνησε στο ίδιο µέρος η γεωθερµική ηλεκτροπαραγωγή. Η πρώτη συστηµατική αξιοποίηση της γεωθερµίας για θέρµανση χώρων ξεκίνησε στην Ισλανδία. Σήµερα το µεγαλύτερο µέρος του πληθυσµού της Ισλανδίας (και ολόκληρη η πόλη του Reykjavik) θερµαίνονται µε γεωθερµικά νερά. Οι κυριότερες χρήσεις της γεωθερµικής ενέργειας παρουσιάζονται επιγραµµατικά στο Σχήµα 3, στο τροποποιηµένο διάγραµµα Lindal (1973). Στο διάγραµµα αυτό καταγράφονται παραδείγµατα χρήσεων, δοκιµασµένων και Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 8

9 πιθανών, ως συνάρτηση της θερµοκρασίας των ρευστών. Οι περισσότερο καθιερωµένες εφαρµογές είναι η θέρµανση χώρων, οι ιχθυοκαλλιέργειες, η ξήρανση αγροτικών προϊόντων και η παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος. Στο επάνω µέρος του διαγράµµατος Lindal ο κορεσµένος ατµός χρησιµοποιείται αποκλειστικά στην παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος, ενώ οι άµεσες χρήσεις καλύπτουν όλη την κλίµακα θερµοκρασιών. Θα πρέπει να τονιστεί ότι διάγραµµα Lindal δεν περιορίζει το είδος των δυνατών χρήσεων, ούτε πρέπει να ληφθούν αυστηρά υπόψη τα όρια των θερµοκρασιών που θέτει. Κατά το 2005, 72 χώρες έχουν αναπτύξει γεωθερµικές εφαρµογές χαµηλής- µέσης θερµοκρασίας, κάτι που δηλώνει σηµαντική πρόοδο σε σχέση µε το 1995, όταν είχαν αναφερθεί εφαρµογές µόνο σε 28 χώρες. Η εγκατεστηµένη θερµική ισχύς γεωθερµικών µονάδων µέσης και χαµηλής θερµοκρασίας ανήλθε το 2007 στα MWt, παρουσιάζοντας αύξηση 75% σε σχέση µε το 2000, µε µέση ετήσια αύξηση 12%. Αντίστοιχα, η χρήση ενέργειας αυξήθηκε κατά 43% σε σχέση µε το 2000 και ανήλθε στα TJ ( GWh/έτος). Παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος µε γεωθερµική ενέργεια γίνεται σήµερα σε 24 χώρες. Το 2007 η εγκατεστηµένη ισχύς των µονάδων παραγωγής ενέργειας στον κόσµο ανήλθε στα 9735 MWe, σηµειώνοντας αύξηση περισσότερων από 800 MWe σε σχέση µε το Προβλήµατα και πλεονεκτήµατα Γενικά, η αξιοποίηση της γεωθερµικής ενέργειας συναντά ορισµένα βασικά προβλήµατα, τα οποία θα πρέπει να λυθούν ικανοποιητικά για την οικονοµική εκµετάλλευση της εναλλακτικής αυτής µορφής ενέργειας. Οι τύποι αυτοί των προβληµάτων είναι ο σχηµατισµός επικαθίσεων (ή όπως συχνά λέγεται οι καθαλατώσεις ή αποθέσεις) σε κάθε σχεδόν επιφάνεια που έρχεται σε επαφή µε το γεωθερµικό ρευστό, η διάβρωση των µεταλλικών επιφανειών, καθώς και ορισµένες περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις (διάθεση των ρευστών µετά τη χρήση τους, εκποµπές τοξικών αερίων, ιδίως του υδροθείου). Όλα αυτά τα προβλήµατα σχετίζονται άµεσα µε την ιδιάζουσα χηµική σύσταση των περισσότερων γεωθερµικών ρευστών. Τα γεωθερµικά ρευστά λόγω της υψηλής θερµοκρασίας και της παραµονής τους σε επαφή µε διάφορα πετρώµατα περιέχουν κατά κανόνα σηµαντικές διαλυµένων αλάτων και αερίων. Η αλλαγή των θερµοδυναµικών χαρακτηριστικών των ρευστών στο στάδιο της εκµετάλλευσης µπορεί να δηµιουργήσει συνθήκες ευνοϊκές τόσο για τη χηµική προσβολή των µεταλλικών επιφανειών, όσο και για την απόθεση ορισµένων διαλυµένων ή αιωρούµενων στερεών και την απελευθέρωση στο περιβάλλον επιβλαβών ουσιών. Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 9

10 Ιαµατικά Λουτρά Πισίνες-κολυµβητήρια Λουτροθεραπεία Θερµαντικά σώµατα Ενδοδαπέδια θέρµανση Θερµό νερό Ψύξη µε απορρόφηση Αντλίες θερµότητας Λιώσιµο χιονιού Θέρµανση/ψύξη χώρων Θερµοκήπια Θέρµανση εδάφους Ξήρανση λαχαν. & φρούτων Καθαρισµός κτηνοτρ. µον. Επεξεργασία τροφίµων Υδατοκαλλιέργειες Αγροτικές χρήσεις Αφαλάτωση νερού Χώνευση βιολ. λάσπης Ανάκτηση πετρελαίου Πλύσιµο µαλλιού Ξήρανση ξυλείας Απόληψη αλάτων (εξατµ.) Βιοµηχανία χάρτου Βιοµηχανικές χρήσεις Συµβατικός τρόπος Κύκλος Rankine Παραγωγή ηλεκτρισµού Θερµοκρασία (C) Σχήµα 3. Το τροποποιηµένο διάγραµµα Lindal. Ο σχηµατισµός επικαθίσεων σε γεωθερµικές µονάδες µπορεί να ελεγχθεί σε κάποιο βαθµό, αν όχι ολοκληρωτικά, µε µια πληθώρα τεχνικών και µεθόδων. Μερικές από τις πιο τυπικές πρακτικές είναι ο σωστός σχεδιασµός της µονάδας και η επιλογή των κατάλληλων συνθηκών λειτουργίας της, η ρύθµιση του ph του ρευστού, η προσθήκη χηµικών ουσιών (αναστολέων δηµιουργίας επικαθίσεων) και, τέλος, η αποµάκρυνση των σχηµατιζόµενων στερεών µε χηµικά ή φυσικά µέσα, στη διάρκεια προγραµµατισµένων ή όχι διακοπών λειτουργίας της µονάδας. Οι διάφορες δυνατότητες ελέγχου της διάβρωσης στις γεωθερµικές µονάδες επικεντρώνονται (α) στην επιλογή του κατάλληλου υλικού κατασκευής (π.χ. χρήση πολυµερικών υλικών, εναλλακτών θερµότητας από τιτάνιο, Hastelloy κτλ.), (β) στην επικάλυψη των µεταλλικών επιφανειών µε ανθεκτικά στη διάβρωση στρώµατα, (γ) στην προσθήκη αναστολέων διάβρωσης, και (δ) στον ορθό σχεδιασµό της µονάδας. Η γεωθερµική ενέργεια θεωρείται «ήπια» µορφή ενέργειας, σε σύγκριση µε τις συµβατικές µορφές ενέργειας, χωρίς βέβαια οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την εκµετάλλευσή της να είναι συχνά αµελητέες. Η υψηλότερη περιεκτικότητα των γεωθερµικών ρευστών υψηλής ενθαλπίας σε διαλυµένα άλατα και αέρια σε σχέση µε τα ρευστά χαµηλής ενθαλπίας επιβάλλουν το διαχωρισµό των Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 10

11 επιπτώσεων από την αξιοποίηση της γεωθερµίας. Τα προβλήµατα από τη διάθεση των νερών που χρησιµοποιούνται για άµεσες χρήσεις είναι κατά κανόνα ηπιότερα (και σχεδόν µηδενικά) από ότι των ρευστών που χρησιµοποιούνται για την παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης θα πρέπει να τονιστεί από την αρχή ότι στην περίπτωση που εφαρµόζεται η άµεση επανεισαγωγή των γεωθερµικών ρευστών στον ταµιευτήρα, όπως στην περίπτωση των µονάδων µε δυαδικό κύκλο, οι επιπτώσεις είναι ελάχιστες. Βεβαίως κατά τη φάση της έρευνας, της ανόρυξης των γεωτρήσεων, των δοκιµών και της κατασκευής της µονάδας µπορούν να υπάρξουν διαρροές και διάθεση γεωθερµικών νερών σε υδάτινους αποδέκτες, καθώς και αυξηµένος θόρυβος. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την αξιοποίηση των ρευστών υψηλής ενθαλπίας διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή και ταξινοµούνται σε συνάρτηση της αιτίας όπως τη χρήση γης, εκποµπές αερίων, τη διάθεση υγρών αποβλήτων, θόρυβο, δηµιουργία µικροσεισµικότητας και καθιζήσεις. Η έκταση γης που απαιτείται για την αξιοποίηση της γεωθερµίας (π.χ. για την εγκατάσταση της µονάδας, το χώρο για τις γεωτρήσεις, τις σωληνώσεις µεταφοράς και τους δρόµους πρόσβασης) είναι γενικά µικρότερη από την έκταση της γης που απαιτούν άλλες µορφές ενέργειας (ατµοηλεκτρικοί σταθµοί άνθρακα, υδροηλεκτρικοί σταθµοί κτλ.). Το CO 2 που εκπέµπεται από γεωθερµικές µονάδες ποικίλλει ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά του πεδίου, καθώς και την τεχνολογία παραγωγής της ηλεκτρικής ενέργειας, αν και οι εκποµπές του είναι κατά πολύ µικρότερες από τις αντίστοιχες εκποµπές ατµοηλεκτρικών µονάδων (Πίνακας 2) και συγκρίνονται ευνοϊκά και µε τις εκποµπές (έµµεσες ή άµεσες) από άλλες ΑΠΕ (Anonymous, 2002). Το H 2 S, λόγω της έντονης οσµής του και της σχετικής τοξικότητάς του, είναι υπεύθυνο τις περισσότερες φορές για τη προκατάληψη που εκδηλώνεται κατά της γεωθερµίας. Οι εκποµπές H 2 S ποικίλλουν από <0,5 g/kwh µέχρι και 7 g/kwh. Οι εκποµπές του H 2 S µπορούν να ελεγχθούν σχετικά εύκολα και να µειωθούν σε συγκεντρώσεις 1 ppb µε µια πληθώρα µεθόδων, όπως µε τη διεργασία Stredford, µε την καύση και επανεισαγωγή, µε την οξειδωτική µέθοδο Dow κτλ. Πίνακας 2. Εκποµπές επιβλαβών αερίων από διάφορες τεχνολογίες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (σε kg/mwh παραγόµενης ενέργειας ) Μορφή ενέργειας CO 2 NO x SO x Άνθρακας ,4 11,8 Πετρέλαιο ,4 1,6 Φυσικό αέριο 453 1,4 0,0 Γεωθερµική ενέργεια* 95 0,3 0,1 Φωτοβολταϊκα** 135 0,3 0,4 Βιοµάζα 20 1,8 0,5 * µέση τιµή οι µονάδες δυαδικού κύκλου έχουν µηδενικές εκποµπές ** περιλαµβάνει τις εκποµπές από τον κύκλο ζωής της τεχνολογίας Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 11

12 Η κύρια ανησυχία από την αξιοποίηση της γεωθερµίας υψηλής ενθαλπίας προέρχεται από τη διάθεση των γεωθερµικών νερών στους υδάτινους αποδέκτες. Λόγω της υψηλής θερµοκρασίας και της περιεκτικότητάς του σε διάφορα χηµικά συστατικά, το γεωθερµικό ρευστό προτού διατεθεί σε υδάτινους αποδέκτες θα πρέπει να υποστεί κάποια επεξεργασία και να µειωθεί η θερµοκρασία του. Τονίζεται ξανά ότι η περιβαλλοντικά περισσότερο αποδεκτή µέθοδος διάθεσης των γεωθερµικών ρευστών είναι η επανεισαγωγή τους στον ταµιευτήρα. Συγκρινόµενη µε τις άλλες ΑΠΕ, η γεωθερµία δεν υστερεί σε περιβαλλοντικά οφέλη. Αυτό βέβαια έρχεται σε προφανή αντίθεση µε την εντύπωση που κυριαρχεί ότι ορισµένες ΑΠΕ (π.χ. φωτοβολταϊκά, αιολική ενέργεια) δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον. Η εντύπωση αυτή µεταβάλλεται όταν κανείς συνυπολογίσει τις επιπτώσεις οποιασδήποτε µορφής ενέργειας σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής µιας τεχνολογίας, αλλά και την επιβάρυνση στο περιβάλλον από την κατασκευή και λειτουργία των µονάδων. Τα περιβαλλοντικά οφέλη της γεωθερµίας µπορούν να συνοψιστούν ως εξής: (α) Συνεχής παροχή ενέργειας, µε υψηλό συντελεστή λειτουργίας (load factor), >90%. (β) Μικρό λειτουργικό κόστος, αν και το κόστος παγίων είναι σηµαντικά αυξηµένο σε σχέση και µε τις συµβατικές µορφές ενέργειας. (γ) Μηδενικές ή µικρές εκποµπές αερίων στο περιβάλλον. (δ) Μικρή απαίτηση γης. (ε) Συµβολή στην επίτευξη των στόχων της Λευκής Βίβλου της Ε.Ε. και του Πρωτοκόλλου του Κιότο. (στ) Αποτελεί τοπική µορφή ενέργειας µε συνέπεια την οικονοµική ανάπτυξη της γεωθερµικής περιοχής. (ζ) Συµβολή στην µείωση της ενεργειακής εξάρτησης µιας χώρας, µε τον περιορισµό των εισαγωγών ορυκτών καυσίµων. ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ASTM Standards ASTM E Standard Terminology Relating to Geothermal Energy, pp. 3 ASTM E947-83(2007) Standard Specification for Sampling Single-Phase Geothermal Liquid or Steam for Purposes of Chemical Analysis, pp. 4 ASTM E e1 Standard Practice for Sampling Two-Phase Geothermal Fluid for Purposes of Chemical Analysis, pp. 9 ASTM E974-00(2006) Standard Guide for Specifying Thermal Performance of Geothermal Power Systems, pp. 4 Air Conditioning and Refrigeration Institute (ARI) Standard Performance rating of direct geoexchange heat pumps: ARI standard Fairfax, VA, Air-Conditioning and Refrigeration Institute, c p. (ANSI/ARI ). ιαθέσιµο: Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 12

13 International Organization for Standardization (ISO) Water-source heat pumps: testing and rating for performance. Geneva, Switzerland, ISO, p. (ISO 13256) Verein Deutscher Ingenieure-VDI VDI (2000). Thermische Nutzung des Untergrundes Richtlinie VDI 4640, Blatt 1 Grundlagen, Genehmigungen, Umweltaspekte. Beuth Verlag, Berlin VDI (2001). Thermische Nutzung des Untergrundes Richtlinie VDI 4640, Blatt 2 Erdgekoppelte Wärmepumpen. Beuth Verlag, Berlin VDI (2001). Thermische Nutzung des Untergrundes Richtlinie VDI 4640, Blatt 3 Unterirdische Thermische Energiespeicher. Beuth Verlag, Berlin VDI (2004). Thermische Nutzung des Untergrundes Richtlinie VDI 4640, Blatt 4 Direkte Nutzungen. Beuth Verlag, Berlin. (Και στα Αγγλικά, VDI 4640, «Thermal use of the underground Ground source heat pump systems».) ΑΝΑΦΟΡΕΣ Anonymous, Benign Energy? The Environmental Implications of Renewables. International Energy Agency (2002). ιαθέσιµο: [http://www.iea.org/textbase/nppdf/free/1990/benign1998.pdf] Dickson, M.H. and Fanelli, Μ. (Editors), Geothermal Energy, Wiley, John & Sons (1995). Ellis, A.J. and Mahon, W.A.J. Chemistry and Geothermal Systems. Academic Press, London (1977). Fytikas, M. Geothermal situation in Greece. Geothermics, 17, (1987). Henley, R.W. and Ellis, A.J., Geothermal systems ancient and modern, a geochemical review. Earth Sci. Reviews, 19, 1-50 (1983). Lindal, B. Industrial and other applications of geothermal energy. In Geothermal Energy, UNESCO, Paris, (1973). Nicholson, Κ. Geothermal Fluids Chemistry and Exploration Techniques, Spinger Verlag, Heidelberg, Owen, L.B. και Michels D.E. Geochemical Engineering Reference Manual. DOE/SF/11520-T1, Salt Lake City (1984). Φυτίκας Μ. και Ανδρίτσος, Ν. Γεωθερµία Γεωθερµικοί πόροι, Γεωθερµικά Ρευστά, Εφαρµογές, Περιβάλλον. Εκδόσεις Τζιόλα, Θεσσαλονίκη, Μάρτιος Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 13

Νίκος Ανδρίτσος. Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008. Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιομηχανίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Νίκος Ανδρίτσος. Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008. Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιομηχανίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Το Ενεργειακό Πρόβλημα των Κυκλάδων: Κρίσιμα Ερωτήματα και Προοπτικές Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008 Γεωθερμικές Εφαρμογές στις Κυκλάδες και Εφαρμογές Υψηλής Ενθαλπίας Μιχάλης Φυτίκας Τμήμα Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερµία. Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. ηµήτρης Αλ. Κατσα ρακάκης

Γεωθερµία. Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. ηµήτρης Αλ. Κατσα ρακάκης Γεωθερµία Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης ηµήτρης Αλ. Κατσα ρακάκης Η γεωθερµική ενέργεια Γεωθερµία Με τον όρο «γεωθερµική ενέργεια» περιγράφεται η θερµική ενέργεια που προέρχεται από το εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερµική Ενέργεια. Ιωάννης Στεφανάκος

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερµική Ενέργεια. Ιωάννης Στεφανάκος Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερµική Ενέργεια Ιωάννης Στεφανάκος Τοµέας Υδατικών Πόρων & Περιβάλλοντος - Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2010 ιάρθρωση παρουσίασης: Γεωθερµική Ενέργεια Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερµική Ενέργεια και Εφαρµογές Νίκος Ανδρίτσος

Γεωθερµική Ενέργεια και Εφαρµογές Νίκος Ανδρίτσος Γεωθερµική Ενέργεια και Εφαρµογές Νίκος Ανδρίτσος Επίκουρος Καθηγητής Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιοµηχανίας, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Γεωθερµική Ενέργεια Γεωθερµική ενέργεια είναι στην κυριολεξία η θερµότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Γεωλογίας/Τομέας Γεωλογίας Μιχάλης Φυτίκας, Ομ. Καθηγητής Γεωθερμίας Α.Π.Θ. Μαρία Παπαχρήστου, MSc Γεωλόγος Α.Π.Θ. Περιοχές γεωθερμικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ Είναι η θερμότητα που μεταφέρεται από το εσωτερικό της γης προς την επιφάνεια. Κατά μέσο όρο η ροή θερμότητας είναι 87 mw/cm2 και εκδηλώνεται υπό μορφή ζεστών νερών και ατμών. ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Γιατί να επιλέξει κανείς τη γεωθερµία ; Ποιος ο ρόλος των γεωθερµικών αντλιών θερµότητας ; Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ( Με στόχο την ενηµέρωση περί γεωθερµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ «Θέρµανση-ψύξη βιοκλιµατικού οικισµού Σοφάδων "το πλίθινο χωριό" µε γεωθερµικές αντλίες θερµότητας. Τεχνικοοικονοµική µελέτη και σύγκριση αποδοτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Δ.Μενδρινός, Κ.Καρύτσας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Νοέμβριος 2009 Γεωθερμική Ενέργεια: η θερμότητα της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ

ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ Το ΥΠΕΚΑ αναλαμβάνει συντονισμένες πρωτοβουλίες ώστε να αξιοποιηθεί σωστά και υπεύθυνα το γεωθερμικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης Το γεωθερμικό πεδίο της Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του 21 Ιουνίου, 2008 Θόδωρος. Τσετσέρης Τι είναι η Γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια δημιουργείται από την αποθηκευμένη θερμότητα στο εσωτερικό της

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας στον κτιριακό τομέα

Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας στον κτιριακό τομέα 1 3η ΔιεθνήςΈκθεσηΕξοικονόμησηςκαι Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας EnergyReS 2009 19-22 Φεβρουαρίου 2009 Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας στον κτιριακό τομέα Αναστασία Μπένου Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Πηγή: Mr.Matteo Villa HAR srl. Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO Ltd Σελίδα 1/5 O οίκος HAR srl, Ιταλίας εξειδικεύεται στον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κολιός Γεωλόγος ρ. Γεωθερµίας

Ν. Κολιός Γεωλόγος ρ. Γεωθερµίας ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ Ν. Κολιός Γεωλόγος ρ. Γεωθερµίας Ι.Γ.Μ.Ε. Σε σχέση µε τις υπόλοιπες Α.Π.Ε., η γεωθερµική ενέργεια παρουσιάζει την υψηλότερη εγκατεστηµένη

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Γεωθερμίας και ΓΑΘ στην γεωργία - Η περίπτωση της Νιγρίτας

Χρήση Γεωθερμίας και ΓΑΘ στην γεωργία - Η περίπτωση της Νιγρίτας Χρήση Γεωθερμίας και ΓΑΘ στην γεωργία - Η περίπτωση της Νιγρίτας Κωνσταντίνος ΚΑΡΥΤΣΑΣ Άγγελος ΓΚΟΥΜΑΣ Γιάννης ΧΑΛΔΕΖΟΣ Δημήτριος ΜΕΝΔΡΙΝΟΣ Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών & Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) 1 9

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας

Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας Η Αντλία Θερµότητας ανήκει στην κατηγορία των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας. Για την θέρµανση, το ζεστό νερό χρήσης και για την ψύξη, το 70-80% της ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

4η Εβδοµάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ Επιχειρηµατική Συνάντηση «ΙΕΝΕ B2B» Συνεδριακό Κέντρο Εθνικής Ασφαλιστικής 25-27 Νοεµβρίου 2010 Αξιοποίηση Γεωθερµικών Αντλιών Θερµότητας στο δοµηµένο περιβάλλον A. Μπένου, Ι.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ REACH

ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ REACH ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ και το ΕΡΓΟ GROUND-REACH REACH Δ. Μενδρινός, Κ. Καρύτσας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Ref: http://www.groundreach.eu/ Οι γεωθερμικές αντλίες θερμότητας αξιοποιούν την

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα και Νομοθετικό Πλαίσιο Γεωθερμικών Εγκαταστάσεων Κλιματισμού

Συστήματα και Νομοθετικό Πλαίσιο Γεωθερμικών Εγκαταστάσεων Κλιματισμού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ - ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Συστήματα και Νομοθετικό Πλαίσιο Γεωθερμικών Εγκαταστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τι γνώµη έχετε για την παγκόσµια ενεργειακή κρίση & πώς νοµίζετε ότι θα αντιµετωπισθεί το πρόβληµα αυτό στην Ελλάδα;

Τι γνώµη έχετε για την παγκόσµια ενεργειακή κρίση & πώς νοµίζετε ότι θα αντιµετωπισθεί το πρόβληµα αυτό στην Ελλάδα; Τι γνώµη έχετε για την παγκόσµια ενεργειακή κρίση & πώς νοµίζετε ότι θα αντιµετωπισθεί το πρόβληµα αυτό στην Ελλάδα; Κατ αρχήν το πρόβληµα της ενέργειας είναι διεθνές, µεγάλο και θα συνεχίσει να υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στα site: ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας

Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας COVER Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Οκτώβριος 2010 Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας Εφαρμογές στον οικιακό τομέα 1. Γεωθερμική Ενέργεια Γεωθερμική ενέργεια είναι η αποθηκευμένη ενέργεια, υπό μορφή θερμότητας,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξηµένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον

Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον Εξοικονόμηση Ενέργειας Στα Κτίρια Πάρος 15 Οκτωβρίου 2012 Ελπίδα Πολυχρόνη Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers)

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers) 1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exangers) Οι εναλλάκτες θερµότητας είναι συσκευές µε τις οποίες επιτυγχάνεται η µεταφορά ενέργειας από ένα ρευστό υψηλής θερµοκρασίας σε ένα άλλο ρευστό χαµηλότερης θερµοκρασίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΟΡΥΚΤΩΝ Εργαστήριο Πετρολογίας και Οικονομικής Γεωλογίας

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΟΡΥΚΤΩΝ Εργαστήριο Πετρολογίας και Οικονομικής Γεωλογίας ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΟΡΥΚΤΩΝ Εργαστήριο Πετρολογίας και Οικονομικής Γεωλογίας ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΨΥΞΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Μπόζης Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός, Μελετητής. Εφαρμογές ρηχής γεωθερμίας

Δημήτρης Μπόζης Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός, Μελετητής. Εφαρμογές ρηχής γεωθερμίας Δημήτρης Μπόζης Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός, Μελετητής Εφαρμογές ρηχής γεωθερμίας Ελληνική Εταιρία Διοικήσεως Επιχειρήσεων- Τμήμα Μακεδονίας Ελληνικό Ινστιτούτο Διοικήσεως Παραγωγής Προιόντων& Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ΗΜΗΤΡΗΣΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ 3 March 2009 Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1/35

ρ. ΗΜΗΤΡΗΣΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ 3 March 2009 Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1/35 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΦΑΛΑΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΧΩΡΟ ρ. ΗΜΗΤΡΗΣΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων & Γεωργικής Μηχανικής ΙεράΟδός 75, 11855 Αθήνα e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΑΝΣΗ & ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ. Δ. Μενδρινός, Κ. Καρύτσας

ΘΕΡΜΑΝΣΗ & ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ. Δ. Μενδρινός, Κ. Καρύτσας ΘΕΡΜΑΝΣΗ & ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Δ. Μενδρινός, Κ. Καρύτσας ENNEREG, Πάρος 15 Οκτωβρίου 2012 ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Παρέχουν θέρμανση, κλιματισμό & ζεστό νερό Ώριμη τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Αν δεν πιστεύετε τις στατιστικές, κοιτάξτε το πορτοφόλι σας. Πάνω από τη µισή ενέργεια που χρειάζεται ένα σπίτι, καταναλώνεται για τις ανάγκες της θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Δρ Δημήτρης Μακρής ZiMech engineers 54642 Θεσσαλονίκη Τ +30 2310 839039 Ε email@zimech.com www. zimech.com ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΕ.Δ.Ε.Α, ΑΠΘ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κωνσταντίνος Α. Λυμπερόπουλος Μηχανολόγος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις.

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περίληψη Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται από την παροχή ηλεκτρικής ή θερµικής ενέργειας είναι ιδιαίτερα σηµαντική.

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακοίΣυλλέκτες Γιάννης Κατσίγιαννης Ηλιακοίσυλλέκτες Ο ηλιακός συλλέκτης είναι ένα σύστηµα που ζεσταίνει συνήθως νερό ή αέρα χρησιµοποιώντας την ηλιακή ακτινοβολία Συνήθως εξυπηρετεί ανάγκες θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ

2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ 1. Τηλεθέρμανση / Τηλεψύξη: Ευρωπαϊκή οδηγία 2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΔΗΜ. ΜΟΙΡΑΣ, ΗΛ/ΓΟΣ ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ Περιοχή τηλεθέρμανσης 2009 ΣΗΘΥΑ: : 16

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά

Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά Σχεδιασμός ξενοδοχείων στην Κρήτη με μηδενικές εκπομπές CO 2 λόγω της χρήσης ενέργειας σε αυτά Γιάννης Βουρδουμπάς ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Φυσικών πόρων και περιβάλλοντος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα κτίρια των ξενοδοχείων στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ Υ ΑΤΩΝ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ Κείµενο - Επιµέλεια: Απ. Αρβανίτης, Γεωλόγος

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΕΡΓΟ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

Αντλίες Θερμότητας Υψηλών Θερμοκρασιών

Αντλίες Θερμότητας Υψηλών Θερμοκρασιών Αντλίες Θερμότητας Υψηλών Θερμοκρασιών Με το κόστος θέρμανσης να ανεβαίνει χρόνο με το χρόνο, η βασική αυτή ανάγκη έχει γίνει δυστυχώς πολυτέλεια για τους περισσότερους. Η αύξηση των τιμών ενέργειας οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ. Τους δάνεισα το περιβάλλον που θα ζήσω. Θα μου το επιστρέψουν καθαρό;

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ. Τους δάνεισα το περιβάλλον που θα ζήσω. Θα μου το επιστρέψουν καθαρό; ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ Τους δάνεισα το περιβάλλον που θα ζήσω. Θα μου το επιστρέψουν καθαρό; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΟΙΚΟΝΩΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ APOLYTON : ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ ΥΨΗΛΗΣ Θ Προστατέψτε το περιβάλλον και

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων ΑΣΚΗΣΗ 4η Οξύτητα (Acidity) Θεωρητικό υπόβαθρο Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων Εκφράζει την ποσοτική ικανότητα του νερού στην εξουδετέρωση ισχυρής βάσεως µέχρι επιθυµητής τιµής ph Οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Εγκρίνεται η Πτυχιακή Εργασία Καβάλα, / /2011 Η Εξεταστική Επιτροπή

Εγκρίνεται η Πτυχιακή Εργασία Καβάλα, / /2011 Η Εξεταστική Επιτροπή Εγκρίνεται η Πτυχιακή Εργασία Καβάλα, / /2011 Η επιβλέπουσα Καθηγήτρια Η Προϊσταμένη του Τμήματος Κόγια Φωτεινή Αποστολίδου Ελένη Η Εξεταστική Επιτροπή 1. Κόγια Φωτεινή 2. 3. ii Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΙΑΣΤΑΣΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΨΥΞΗ ΓΟΥΛΕΑΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμική ενέργεια και Τοπική Αυτοδιοίκηση Το παράδειγμα του γεωθερμικού πεδίου Αρίστηνου-Αλεξανδρούπολης

Γεωθερμική ενέργεια και Τοπική Αυτοδιοίκηση Το παράδειγμα του γεωθερμικού πεδίου Αρίστηνου-Αλεξανδρούπολης Σχεδιάζοντας τη Μετάβαση προς Ενεργειακά Αποδοτικές Πόλεις Εξοικονόμηση Ενέργειας σε επίπεδο Δήμων και Δημοτών 11 12 Ιουνίου 2015, Αθήνα Γεωθερμική ενέργεια και Τοπική Αυτοδιοίκηση Το παράδειγμα του γεωθερμικού

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΩΝ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΩΝ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΩΝ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΛΙΟΥΤΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ-ΑΕΜ 4869 ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ-ΑΕΜ 4817 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΓΚΑΒΑΛΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΣΕΡΡΕΣ 2009 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αντλίες θερμότητας πολλαπλών πηγών (αέρας, γη, ύδατα) συνδυασμένης παραγωγής θέρμανσης / ψύξης Εκδήλωση ελληνικού παραρτήματος ASHRAE 16.02.

Αντλίες θερμότητας πολλαπλών πηγών (αέρας, γη, ύδατα) συνδυασμένης παραγωγής θέρμανσης / ψύξης Εκδήλωση ελληνικού παραρτήματος ASHRAE 16.02. Αντλίες θερμότητας πολλαπλών πηγών (αέρας, γη, ύδατα) συνδυασμένης παραγωγής θέρμανσης / ψύξης Εκδήλωση ελληνικού παραρτήματος ASHRAE 16.02.2012 Μητσάκης Ευάγγελος, Μηχανολόγος Μηχανικός Υπεύθυνος πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξης Αμάρυνθος 25/2/2013 Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ WTERT (www.wtert.gr)

ανάπτυξης Αμάρυνθος 25/2/2013 Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ WTERT (www.wtert.gr) Η ενεργειακή αξιοποίηση αποβλήτων ως μοχλός ανάπτυξης Αμάρυνθος 25/2/2013 Δρ. Ευστράτιος Καλογήρου Πρόεδρος Δρ. Κων/νος Ψωμόπουλος Αντιπρόεδρος Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά 1 ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Συμβούλιο Ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα γεωθερμικών αντλιών θερμότητας Οικονομικά & περιβαλλοντικά οφέλη από τη χρήση τους

Συστήματα γεωθερμικών αντλιών θερμότητας Οικονομικά & περιβαλλοντικά οφέλη από τη χρήση τους ΗΜΕΡΙΔΑ Ευρωπαϊκού Έργου REGEOCITIES Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας Τεχνολογία Αιχμής για το παρόν & το μέλλον 1 Συστήματα γεωθερμικών αντλιών θερμότητας Οικονομικά & περιβαλλοντικά οφέλη από τη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας ΜΜΚ 312 Μεταφορά Θερμότητας Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής Διάλεξη 1 MMK 312 Μεταφορά Θερμότητας Κεφάλαιο 1 1 Μεταφορά Θερμότητας - Εισαγωγή Η θερμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΗΗ ΓΔΩΘΔΡΜΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΥΑΜΗΛΗ ΔΝΘΑΛΠΙΑ ΓΙΑ ΤΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΔΚΣΡΙΜΟΤ ΚΑΙ ΘΔΡΜΟΣΗΣΑ ΣΗ Ν. ΜΗΛΟ

ΥΡΗΗ ΓΔΩΘΔΡΜΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΥΑΜΗΛΗ ΔΝΘΑΛΠΙΑ ΓΙΑ ΤΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΔΚΣΡΙΜΟΤ ΚΑΙ ΘΔΡΜΟΣΗΣΑ ΣΗ Ν. ΜΗΛΟ ΥΡΗΗ ΓΔΩΘΔΡΜΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΥΑΜΗΛΗ ΔΝΘΑΛΠΙΑ ΓΙΑ ΤΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΔΚΣΡΙΜΟΤ ΚΑΙ ΘΔΡΜΟΣΗΣΑ ΣΗ Ν. ΜΗΛΟ Κέντπο Ανανεώσιμων Πηγών & Δξοικονόμησηρ Δνέπγειαρ Γπ. Κ. Καπύτσαρ Σμήμα Γεωθεπμικήρ Δνέπγειαρ 21/11/2013 Θέση

Διαβάστε περισσότερα

Συµπαραγωγή Η/Θ στη νήσο Ρεβυθούσα ηµήτριος Καρδοµατέας Γεν. ιευθυντήςεργων, Ρυθµιστικών Θεµάτων & Στρατηγικού Σχεδιασµού ΕΣΦΑ Α.Ε. FORUM ΑΠΕ/ΣΗΘ «Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας στην Ελλάδα σήµερα», Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη

Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη ρ Αντώνης Τσικαλάκης Εργαστηριακός Συνεργάτης ΤΕΙ Κρήτης ιδάσκων Π. 407/80 Πολυτεχνείου Κρήτης Διεθνής Συνάντηση για την Πράσινη

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα ΑΠΕ, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Οµάδα ΑΠΕ, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αφαλάτωση µε ΑΠΕ: εφαρµογές στη Μεσόγειο Καθ. Γιώργος ΠΑΠΑ ΑΚΗΣ, ρ. ηµήτρης ΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών AQUA 2010 22-23 Οκτωβρίου 2010 οµή Παρουσίασης 1. Εισαγωγή-Η αφαλάτωση παγκοσµίως 2.

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ατμού είναι ευρέως διαδεδομένη σχεδόν σε όλη την βιομηχανία. Ο ατμός

Η χρήση ατμού είναι ευρέως διαδεδομένη σχεδόν σε όλη την βιομηχανία. Ο ατμός Η χρήση ατμού είναι ευρέως διαδεδομένη σχεδόν σε όλη την βιομηχανία. Ο ατμός μεταφέρει μεγάλη ποσότητα ενέργειας με την μορφή θερμότητας και χρησιμοποιείται στην παραγωγική διαδικασία για την επιτάχυνση

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρα για την πράσινη θερμότητα στα κτίρια. Οι προτάσεις της Greenpeace

Κίνητρα για την πράσινη θερμότητα στα κτίρια. Οι προτάσεις της Greenpeace Κίνητρα για την πράσινη θερμότητα στα κτίρια Οι προτάσεις της Greenpeace Ιούλιος 2011 1 Περιεχόμενα 1. Κίνητρα για την πράσινη θερμότητα στα κτίρια 3 2. Πράσινη θερμότητα: ένας μικρός πρακτικός οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 Ξεν. Holliday Inn, Αττική, 23-24 Οκτωβρίου 2009 ΠΡΑΣΙΝΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Δρ. Γ. Αγερίδης, Α. Ανδρουτσόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΟΥΛΑΣ ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ Α.Μ. : 181 ΓΙΑΝΝΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α.Μ. : 629 Επιβλέπων καθηγητής : κ. Σουπιός Παντελής Νοέµβριος 2011 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της πτυχιακής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

kwh/m 2 640.. 900 900.. 1050 1200.. 1350 1350.. 1500 1500.. 1700 1700.. 1900 1900.. 2300 > 2300

kwh/m 2 640.. 900 900.. 1050 1200.. 1350 1350.. 1500 1500.. 1700 1700.. 1900 1900.. 2300 > 2300 Εφαρµογή Θερµικών Ηλιακών Συστηµάτων Στον Οικιακό Τοµέα ηµήτριος Χασάπης Μηχανικός Τεχνολογίας Α.Π.Ε. ΚΑΠΕ Τοµέας Θερµικών Ηλιακών Συστηµάτων Ηλιακά Θερµικά Συστήµατα Συστήµατα που απορροφούν ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ Πηγή: Mr.Εmilio Turchi - VEOLIA WS & T Italia Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO LTD SHIELCO Τεχνολογίες Περιβάλλοντος ΕΠΕ Σελίδα 1/5 1. Εισαγωγή Ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ»

ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor)

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό

Διαβάστε περισσότερα

to edit Master title style

to edit Master title style ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΗΛΙΑΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Θέρμανση κολυμβητικών δεξαμενών ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗ ΡΟΖΗ MSc ENVIRONMENTAL DESIGN & ENGINEERING BSc PHYSICS ΚΑΠΕ - ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση τριφασικής και διφασικής µεθόδου ελαιοποίησης του. ελαιοκάρπου

Αξιολόγηση τριφασικής και διφασικής µεθόδου ελαιοποίησης του. ελαιοκάρπου Αξιολόγηση τριφασικής και διφασικής µεθόδου ελαιοποίησης του Νασιούλα Χρυσοβαλάντου ελαιοκάρπου Η συνολική ετήσια παραγωγή ελαιολάδου στην Ελλάδα ανέρχεται στους 375.000 τόνους/έτος, ενώ από την λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ Αρ. Μελέτης: 2 / 2015 ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου του ανενεργού ΧΥΤΑ και του αποκαταστημένου ΧΔΑ Δήμου Σερρών έτους

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικές λύσεις για την κατασκευή κτιρίων χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης

Τεχνολογικές λύσεις για την κατασκευή κτιρίων χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης Τεχνολογικές λύσεις για την κατασκευή κτιρίων χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης Δρ. Απόστολος Κ. Μιχόπουλος Ομάδα Ενεργειακής & Περιβαλλοντικής Οικονομίας & Πολιτικής (3ΕΡ) Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σκοποί και Στόχοι του Έργου. Χρήση Φυσικού Αερίου. Χαρακτηριστικά Σωληνώσεων. Ασφάλεια. Εκτίμηση Κόστους

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σκοποί και Στόχοι του Έργου. Χρήση Φυσικού Αερίου. Χαρακτηριστικά Σωληνώσεων. Ασφάλεια. Εκτίμηση Κόστους ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σκοποί και Στόχοι του Έργου Χρήση Φυσικού Αερίου Χαρακτηριστικά Σωληνώσεων Ασφάλεια Εκτίμηση Κόστους Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Χάρτες Διαδρομή Σωληνώσεων ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ URL: www.enveng.uowm.gr Ο Ρόλος του Μηχανικού Περιβάλλοντος Η αποκατάσταση, η προστασία, η διαχείριση του περιβάλλοντος με

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικό Άρθρο AN002 JAN-2006

Τεχνικό Άρθρο AN002 JAN-2006 Τεχνικό Άρθρο JAN-2006 ιαφορικοί Θερµοστάτες Η βασικότερη ενεργειακή πηγή των τελευταίων αιώνων, τα ορυκτά καύσιµα, βρίσκονται χρονικά πολύ κοντά στην οριστική τους εξάντληση. Ταυτόχρονα η αλόγιστη χρήση

Διαβάστε περισσότερα