ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ"

Transcript

1 ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ Μ. Φυτίκας Οµότιµος καθηγητής ΑΠΘ Ν. Ανδρίτσος, ΧΜ, Αναπλ. Καθηγητής Τµήµατος Μηχ/γων Μηχ/κών Παν. Θεσσαλίας Ρ. ρακούλης, ΜΜ, Σύµβουλος Επιχειρήσεων Λέξεις κλειδιά Γεωθερµία και εξέλιξή της, γεωθερµία υψηλής-µέσης-χαµηλής ενθαλπίας, τυποποίηση στην έρευνα γεωθερµικών πεδίων, στις µετρήσεις και αποτίµηση δυναµικού, στην ανταλλαγή πληροφοριών, στην υποδοµή-εξοπλισµόαξιοποίηση γεωθερµικών πεδίων, προβλήµατα και πλεονεκτήµατα. 1. Εισαγωγή Ο ορισµός της Γεωθερµικής Ενέργειας, σύµφωνα µε το ASTM E-957 (Standard Terminology Relating to Geothermal Energy), είναι αρκετά ευρύς: «η θερµική ενέργεια που περιέχεται στα πετρώµατα και στα ρευστά της γης». Όµως µε τον όρο «γεωθερµική ενέργεια», που συνήθως χρησιµοποιούµε, εννοούµε το τµήµα της γήινης θερµότητας που βρίσκεται αποθηκευµένο µε τη µορφή θερµού νερού, ατµού ή θερµών πετρωµάτων σε ευνοϊκές γεωλογικές συνθήκες, δηλαδή περιορίζεται στα πρώτα τρία περίπου χιλιόµετρα από την επιφάνεια της γης (Φυτίκας & Ανδρίτσος, 2004). Η ενέργεια αυτή βρίσκεται συνήθως περιορισµένη σε µία γεωθερµική περιοχή ή πεδίο µε συγκεκριµένα επιφανειακά όρια. Ως γεωθερµική χρήση αναφέρεται η οικονοµική εκµετάλλευση του ατµού ή των θερµών νερών, είτε αυτά ρέουν φυσικά, είτε βγαίνουν στην επιφάνεια µέσω γεώτρησης. Οι γεωθερµικές χρήσεις ακόµη περιλαµβάνουν την αξιοποίηση της θερµότητας των πετρωµάτων ή του εδάφους. Οι γεωθερµικές χρήσεις ταξινοµούνται σε ηλεκτρικές (για παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος) και σε άµεσες. Η πλέον εντυπωσιακή απόδειξη της θερµότητας που υπάρχει στο εσωτερικό της γης αποτελεί η ηφαιστειακή δραστηριότητα. Άλλες γεωθερµικές ενδείξεις είναι οι ατµοί, τα θερµά νερά και τα αέρια που σχηµατίζουν θερµοπίδακες (γκέιζερ), θερµές πηγές και ατµίδες. Ο ρυθµός αύξησης της θερµοκρασίας µε το βάθος από την επιφάνεια της γης είναι γνωστός µε το όνοµα γεωθερµική βαθµίδα. Η γεωθερµική βαθµίδα κυµαίνεται από 5 µέχρι 70 C/km, µε µέση τιµή τους 30 C/km. Περιοχές µε θεωρητικά γεωθερµικό ενδιαφέρον είναι οι περιοχές που διαθέτουν γεωθερµική βαθµίδα µεγαλύτερη από τη µέση τιµή. Τέτοιες περιοχές είναι πολλές στον πλανήτη µας, αλλά και στη χώρα µας, και οι περισσότερες βρίσκονται στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών. Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 1

2 Η γεωθερµική ενέργεια είναι µια σχετικά ήπια, εναλλακτική µορφή ενέργειας, η οποία µε τα σηµερινά τεχνολογικά δεδοµένα µπορεί να καλύψει σηµαντικό µέρος των αναγκών µας σε ενέργεια. Οι χρήσεις και οι εφαρµογές της γεωθερµικής ενέργειας, η οποία απαντά σε αρκετές περιοχές της γης, ποικίλλουν σε µεγάλο βαθµό και περιλαµβάνουν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τις αγροτικές διεργασίες (π.χ. ξήρανση σιτηρών), τη θέρµανση οικιών, τη δηµιουργία ψύξης κτλ. Η περιοχή των θερµοκρασιών των θερµών νερών που µπορούν να χρησιµοποιηθούν εκτείνεται από τους 20 C (για θέρµανση χώρων µε τη χρήση γεωθερµικών αντλιών θερµότητας) µέχρι τους 280 C (για παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος). Επιπλέον, αρκετά γεωθερµικά ρευστά εκτός από τη θερµότητά τους περιέχουν και αξιοποιήσιµες διαλυµένες ποσότητες στερεών ή αέριων ουσιών (κοινό αλάτι, διοξείδιο του άνθρακα, πολύτιµα µέταλλα), τα οποία µπορούν να ανακτηθούν µε οικονοµικό τρόπο. Ενώ το δυναµικό της γεωθερµικής ενέργειας σε όλο τον κόσµο (αλλά και στην Ελλάδα) είναι σηµαντικό, υπάρχουν αρκετοί περιορισµοί στο να χρησιµοποιηθεί αποτελεσµατικά αυτό το δυναµικό. Οι τύποι των περιορισµών είναι τεχνικής φύσεως (διάβρωση, δηµιουργία επικαθίσεων), περιβαλλοντικής φύσεως (εκποµπές τοξικών αερίων, θερµική ρύπανση) και οικονοµικής φύσεως. Οι οικονοµικοί περιορισµοί παίζουν σπουδαίο ρόλο σε κάθε προσπάθεια αξιοποίησης της γεωθερµικής ενέργειας. Γενικά είναι πιθανότερη η αξιοποίηση γεωθερµικών ρευστών όταν αυτά βρίσκονται κοντά σε βιοµηχανικές, αστικές ή αγροτικές περιοχές, ή όταν υπάρχουν ανάγκες θέρµανσης καθ όλη τη διάρκεια του έτους. Μπορεί να λεχθεί ότι η χώρα µας είναι ιδιαίτερα ευνοηµένη γεωθερµικά και τα τελευταία 30 χρόνια έχει γίνει (κυρίως από το IΓME) συστηµατική βασική έρευνα για τον εντοπισµό και χαρακτηρισµό των γεωθερµικών πεδίων. Η Ελλάδα µαζί µε την Ιταλία (και την Πορτογαλία στις Αζόρες Νήσους) είναι οι µόνες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις οποίες υπάρχουν πεδία υψηλής ενθαλπίας, δηλαδή περιοχές στις οποίες µπορούν να παραχθούν ρευστά µε θερµοκρασία µεγαλύτερη των 150 C, τα οποία χρησιµοποιούνται για παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος. Επίσης η χώρα µας διαθέτει πληθώρα περιοχών, κυρίως στην Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα, µε θερµοκρασίες ταµιευτήρων που ξεπερνούν τους 90 C (Fytikas, 1987, Φυτίκας & Ανδρίτσος, 2004). 2. Ταξινόµηση Γεωθερµικών Συστηµάτων Τα γεωθερµικά συστήµατα µπορούν να ταξινοµηθούν µε διάφορα κριτήρια, όπως είναι το είδος των γεωθερµικών πόρων, ο τύπος και η θερµοκρασία των ρευστών, ο τύπος του πετρώµατος που φιλοξενεί τα ρευστά, το είδος της εστίας θερµότητας, αν κυκλοφορούν ή όχι ρευστά στον ταµιευτήρα κ.ά. Σε σχέση µε το είδος των γεωθερµικών πόρων διακρίνονται πέντε κατηγορίες συστηµάτων (Σχήµα 1), που περιγράφονται συνοπτικά ως εξής: Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 2

3 Γεωθερµική ενέργεια Υδροθερµική ενέργεια Αβαθής γεωθερµία Προχωρηµένα συστήµατα Γεωπεπιεσµένη ενέργεια Ενέργεια µάγµατος Σχήµα 1. Μορφές γεωθερµικής ενέργειας κατά σειρά ενδιαφέροντος χρήσεων σήµερα και προοπτικής στο εγγύς µέλος, από αριστερά προς τα δεξιά. α) Τα υδροθερµικά συστήµατα ή πόροι, δηλ. τα φυσικά υπόγεια θερµά ρευστά που βρίσκονται σε έναν ή περισσότερους ταµιευτήρες, θερµαίνονται από µία εστία θερµότητας και συχνά εµφανίζονται στην επιφάνεια της γης µε τη µορφή θερµών εκδηλώσεων. Τα συστήµατα αυτά συχνά ταυτίζονται µε το σύνολο σχεδόν των γεωθερµικών πεδίων, αφού σήµερα ουσιαστικά είναι τα µόνα συστήµατα που αξιοποιούνται. β) Αβαθής γεωθερµία (earth energy), κατά την οποία λαµβάνονται (ή και απορρίπτονται) ποσότητες ενέργειας από µικρά βάθη µε την ανακυκλοφορία νερού στα πρώτα 100 m από την επιφάνεια της γης ή µε την κυκλοφορία υπόγειων νερών ή νερών από λίµνες, ποτάµια και τη θάλασσα. Αποτελεί την ταχύτερα αναπτυσσόµενη µορφή της γεωθερµικής ενέργειας. γ) Τα προχωρηµένα γεωθερµικά συστήµατα (enhanced geothermal systems) αναφέρονται στα θερµά πετρώµατα σε βάθος από 2 µέχρι 10 km, από τα οποία µπορεί να ανακτηθεί ενέργεια χρησιµοποιώντας νερό που διοχετεύεται από την επιφάνεια, µέσω κατάλληλων γεωτρήσεων, και ανακτάται αρκετά θερµότερο µε τη µορφή νερού ή ατµού µέσω άλλων γεωτρήσεων (Σχήµα 2). δ) Τα γεωπεπιεσµένα συστήµατα (geopressured systems) αποτελούνται από ρευστά εγκλεισµένα σε µεγάλο βάθος, βρίσκονται περιορισµένα από µη περατά πετρώµατα και η πίεσή τους υπερβαίνει την υδροστατική. Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 3

4 Σχήµα 2. Σχηµατική παρουσίαση της αξιοποίησης των θερµών ξηρών πετρωµάτων µε µία γεώτρηση τροφοδοσίας και δύο παραγωγικές γεωτρήσεις. ε) Τα µαγµατικά συστήµατα (magma systems) αναφέρονται στην απόληψη θερµότητας µε κατάλληλες γεωτρήσεις σε µαγµατικές διεισδύσεις, που βρίσκονται σε µικρό σχετικά βάθος. Τα κύρια τυπικά τµήµατα ενός υδροθερµικού συστήµατος είναι η εστία θερµότητας, ο ταµιευτήρας, το αδιαπέρατο κάλυµµα και η περιοχή επαναφόρτισης. Ο ταµιευτήρας είναι το σηµαντικότερο τµήµα ενός γεωθερµικού συστήµατος από την άποψη της ενεργειακής αξιοποίησης των περιεχόµενων ρευστών. Μία πρώτη ταξινόµηση-τυποποίηση των υδροθερµικών συστηµάτων γίνεται συνήθως ανάµεσα στα συστήµατα στα οποία το κυρίαρχο ρευστό είναι ο ατµός (συστήµατα ατµού, π.χ. στο Larderello, Ιταλία), και τα οποία χρησιµοποιούνται αποκλειστικά για ηλεκτροπαραγωγή, και στα συστήµατα στα οποία κυρίαρχο ρευστό είναι το θερµό νερό (συστήµατα θερµού νερού). Το συνηθέστερο κριτήριο για την ταξινόµηση των υδροθερµικών συστηµάτων νερού βασίζεται στην ενθαλπία των γεωθερµικών ρευστών, τα οποία είναι και οι φορείς της θερµότητας στην επιφάνεια της γης από τα θερµά βαθιά πετρώµατα. Η ενθαλπία των ρευστών, Η, η οποία µπορεί να θεωρηθεί ανάλογη της θερµοκρασίας τους, χρησιµοποιείται για να εκφράσει το θερµικό περιεχόµενό τους. Οι γεωθερµικοί πόροι ταξινοµούνται συνήθως για λόγους ευκολίας (αν και µε κάπως αυθαίρετο τρόπο) σε ρευστά χαµηλής, µέσης και υψηλής ενθαλπίας ή θερµοκρασίας. Υψηλής ενθαλπίας ορίζονται τα ρευστά µε Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 4

5 θερµοκρασία µεγαλύτερη από 150ºC, µέσης ενθαλπίας τα ρευστά µε θερµοκρασία από 90ºC µέχρι 150ºC, και χαµηλής ενθαλπίας τα νερά µε θερµοκρασία µικρότερη από 90ºC (Nicholson, 1993, Dickson & Fanelli, 1995). 3. Στάδια Γεωθερµικής Έρευνας Η αναζήτηση των γεωθερµικών περιοχών µε ρευστά που να σχηµατίζουν ένα εκµεταλλεύσιµο κοίτασµα, γίνεται µε κατάλληλη γεωθερµική έρευνα, η οποία πραγµατοποιείται κυρίως στην επιφάνεια µε τις µικρότερες κατά το δυνατόν δαπάνες. Αν η επιφανειακή έρευνα δείξει θετικά αποτελέσµατα ακολουθεί ανόρυξη ερευνητικών και κατόπιν παραγωγικών γεωτρήσεων, οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα δαπανηρές. Η γεωθερµική έρευνα διακρίνεται σε τέσσερα κύρια τυποποιηµένα (ή τυπικά) στάδια : 1) Γενική επισκόπηση µεγάλης κλίµακας. Χρήση όσο το δυνατόν περισσότερων στοιχείων (γεωλογικοί και τεκτονικοί χάρτες, αεροφωτογραφίες, βιβλιογραφική ανασκόπηση, αναγνωριστικές επισκέψεις, θερµοµετρήσεις, δειγµατοληψίες-αναλύσεις νερών κτλ.) για την στην επιλογή και υπόδειξη των περιοχών µε τις ευνοϊκότερες συνθήκες. 2) Λεπτοµερής και συστηµατική έρευνα των πιθανότερων γεωθερµικών περιοχών. Ερευνώνται µε λεπτοµέρεια εκείνοι οι παράγοντες (γεωλογικοί, τεκτονικοί, ηφαιστειολογικοί, στρωµατογραφικοί, λιθολογικοί, υδρογεωλογικοί, γεωχηµικοί, γεωφυσικοί, θερµοδυναµικοί κτλ.) που µπορούν να χαρακτηρίσουν µια γεωθερµική περιοχή. Τελικός στόχος του σταδίου αυτού είναι ο προσδιορισµός του γεωθερµικού µοντέλου κάθε γεωθερµικού κοιτάσµατος και η γνώση της θέσης και κατάστασης στην οποία βρίσκονται τα γεωθερµικά ρευστά ή θερµά πετρώµατα. Συγχρόνως προτείνεται η σειρά, το βάθος και τα χαρακτηριστικά των ερευνητικών-παραγωγικών γεωτρήσεων. 3) Εντοπισµός-περιχάραξη των γεωθερµικών πεδίων και µελέτη των χαρακτηριστικών. Το στάδιο αυτό καταλήγει στον προσδιορισµό των πιθανότερων γεωθερµικών περιοχών και των θέσεων στις οποίες προτείνεται η εκτέλεση των πρώτων βαθιών γεωτρήσεων έρευνας και παραγωγής. Στη συνέχεια καταρτίζεται το λεπτοµερές πρόγραµµα γεωτρήσεων. Οι γεωθερµικές γεωτρήσεις διακρίνονται, αναφορικά µε το σκοπό της ανόρυξής τους, σε ερευνητικές, παραγωγικές ή επανεισαγωγής, και σε σχέση µε την ενθαλπία των ρευστών, σε χαµηλής, µέσης ή υψηλής ενθαλπίας. 4) Ανάπτυξη και διαχείριση των γεωθερµικών πεδίων. Αναφέρεται στα σπουδαιότερα προβλήµατα διαχείρισης και λειτουργίας ενός γεωθερµικού πεδίου. Τα παραπάνω τυποποιηµένα (ή τυπικά) στάδια ισχύουν σε όλες τις περιπτώσεις της γεωθερµικής έρευνας, αν και οι επί µέρους γεωλογικές συνθήκες καθορίζουν την ξεχωριστή διάρθρωση και ανάπτυξη του κάθε σταδίου. Μπορεί να αλλάζει η λεπτοµερής διάρθρωση και η ανάπτυξη των επί µέρους σταδίων, γενικά όµως οι εργασίες ακολουθούν την προαναφερθείσα τυπική σειρά. Σε κάθε φάση απαιτείται υποχρεωτικά η συνεργασία και ο συντονισµός των διαφόρων επιστηµόνων και τεχνικών που εµπλέκονται στην όλη έρευνα. Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 5

6 4. Μετρήσεις και αποτίµηση δυναµικού Πρωταρχικός σκοπός ενός προγράµµατος έρευνας και αποτίµησης σε µία γεωθερµική περιοχή είναι να προσδιορίσει ταχύτατα, αξιόπιστα και µε το λιγότερο δυνατό κόστος τα χαρακτηριστικά των γεωθερµικών ρευστών και την ικανότητα του πεδίου για την παραγωγή αξιοποιήσιµων ποσοτήτων ρευστών. Η γεωχηµεία παίζει σηµαντικό ρόλο στην γεωθερµική έρευνα και αναζήτηση, αφού µπορεί να απαντήσει σε µεγάλο αριθµό ερωτηµάτων µε τη µελέτη του χηµισµού των γεωθερµικών ρευστών και των πετρωµάτων του ταµιευτήρα. Η γεωθερµική έρευνα περιλαµβάνει τη συλλογή δειγµάτων και την ανάλυση των γεωθερµικών ρευστών από φυσικές εκδηλώσεις και από γεωτρήσεις της περιοχής που ερευνάται. Τα γεωχηµικά δεδοµένα που συγκεντρώνονται βοηθούν στον εντοπισµό του γεωθερµικού συστήµατος, στην εκτίµηση της θερµοκρασίας του ταµιευτήρα, στον προσδιορισµό του χηµικού χαρακτήρα των ρευστών και του µηχανισµού τροφοδοσίας του πεδίου, στην εκτίµηση του πιθανού αξιοποιήσιµου δυναµικού κ.α. Οι γεωχηµικές µέθοδοι που εφαρµόζονται στα διάφορα στάδια της έρευνας είναι απολύτως απαραίτητες, προτού χρησιµοποιηθούν περισσότερο δαπανηρές µέθοδοι, όπως οι γεωφυσικές και ή ανόρυξη ερευνητικών γεωτρήσεων. Αν και δεν υπάρχει κάποια γενικά αποδεκτή ταξινόµηση των γεωθερµικών νερών, συχνά τα γεωθερµικά νερά διαχωρίζονται σε σχέση µε το κυρίαρχο ανιόν, όπως παρουσιάζεται στον Πίνακα 1 (Henley et al, 1984). Στα γεωθερµικά συστήµατα νερού ο συνηθέστερος τύπος που συναντάται σε κάποιο βάθος είναι τα χλωριούχα νερά, µε συγκεντρώσεις που φτάνουν τα mg/l (Ellis & Mahon, 1977). Σπανιότερα, η συγκέντρωση των χλωριόντων µπορεί να υπερβεί και τα mg/l. Οι δύο κυριότερες φυσικοχηµικές παράµετροι που χρησιµοποιούνται για το χαρακτηρισµό ενός γεωθερµικού νερού είναι η περιεκτικότητά του σε άλατα (Total dissolved solids-tds) και το ph. Συνήθως, τα γεωθερµικά ρευστά χαµηλής θερµοκρασίας έχουν µικρότερο TDS από ό,τι τα ρευστά σε υψηλή θερµοκρασία, αν και υπάρχουν εξαιρέσεις αυτού του κανόνα. Οι τιµές του TDS των γεωθερµικών ρευστών κυµαίνονται από λίγες δεκάδες µέχρι και εκατοντάδες χιλιάδες mg/l. Το µέγεθος της αλατότητας ενός νερού προσεγγίζεται στο ύπαιθρο µε τη µέτρηση της ηλεκτρικής αγωγιµότητας του νερού. Πίνακας 1. Σύνοψη των διαφόρων τύπων νερού στα γεωθερµικά συστήµατα. Τύπος νερού Περιοχή ph Κύρια ιόντα Υπόγεια 6 7,5 λίγα HCO 3 Πλούσια σε χλωριόντα Cl, λίγα HCO 3 Πλούσια σε χλωριόντα-ανθρακικά 7 8,5 - Cl, HCO 3 Πλούσια σε θειικά ιόντα 1 3 SΟ 2-4, λίγα Cl Πλούσια σε θειικά-χλωριόντα Cl, SΟ 4 Πλούσια σε όξινα ανθρακικά HCO 3 Αραιά χλωριούχα 6,5 7,5 - Cl, λίγα HCO 3 Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 6

7 Οι ιδιότητες των θερµών ρευστών που εκρέουν από φυσικές πηγές ή από γεωτρήσεις ενός γεωθερµικού πεδίου αντιστοιχούν σε µεγάλο βαθµό στα χαρακτηριστικά του υδροθερµικού συστήµατος. Τα φυσικοχηµικά και ισοτοπικά δεδοµένα των γεωθερµικών ρευστών µπορούν να µας βοηθήσουν για: (1) την εκτίµηση της προέλευσης των ρευστών και του βαθµού ανάµιξής τους µε άλλα νερά, (2) την εκτίµηση της θερµοκρασίας του ταµιευτήρα (χηµική γεωθερµοµετρία), και (3) τον προσδιορισµό των φυσικοχηµικών ιδιοτήτων των ρευστών. Η αξιοπιστία και η χρησιµότητα των αναλύσεων των γεωθερµικών ρευστών εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τις µεθόδους που χρησιµοποιούνται για τη συλλογή των δειγµάτων και από την προσοχή µε την οποία γίνεται αυτή η συλλογή. Υπάρχει πληθώρα µεθόδων για τη συλλογή δειγµάτων των ρευστών που εξέρχονται, είτε από διάφορες θερµές εκροές (θερµές πηγές, ατµίδες), είτε από γεωθερµικές γεωτρήσεις. Σε γενικές γραµµές οι αναλυτικές τεχνικές για τα γεωθερµικά ρευστά είναι όµοιες µε τις τεχνικές ανάλυσης δειγµάτων νερών και αέριων µιγµάτων. είγµατα υγρού µπορούν να χαρακτηρισθούν ως προς τη σύστασή τους, χρησιµοποιώντας τυποποιηµένες µεθόδους ελέγχου όπως φασµατοφωτοµετρία Aτοµικής Aπορρόφησης (AA), ιοντική χρωµατογραφία (ΙC), φασµατοσκοπία Eπαγωγικού Συζευγµένου Πλάσµατος (ICP), εκλεκτικά ηλεκτρόδια, διάφορες χρωµατοµετρικές, σταθµικές και υγρές µεθόδους κτλ. (Owen & Michels, 1984). Η αέρια χρωµατογραφία είναι η πλέον κατάλληλη µέθοδος για την ανάλυση των γεωθερµικών αερίων. Η µέθοδος είναι αρκετά διαδεδοµένη, σχετικά φθηνή, έχει µεγάλη αξιοπιστία, απαιτεί µικρό δείγµα (κλάσµα του ml) και µπορεί να ανιχνεύσει σχεδόν όλα τα γεωθερµικά συστατικά. Κατά τη συλλογή των δειγµάτων, δύο προβλήµατα πρέπει να προσεχθούν: - Η «ρύπανση» των δειγµάτων µε αέρα, είτε στη φάση της δειγµατοληψίας, είτε στην διάρκεια της εισαγωγής δείγµατος στο χρωµατογράφο. - Η αποφυγή αντίδρασης µεταξύ των αέριων συστατικών και των τοιχωµάτων των οβίδων συλλογής, ιδιαίτερα όταν αυτές είναι µεταλλικές. Οι χηµικές αναλύσεις των γεωθερµικών ρευστών µπορούν να χρησιµοποιηθούν και για να γίνει µία προσεγγιστική εκτίµηση της θερµοκρασίας του υπόγειου ταµιευτήρα. Η πληροφορία αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον κατά τη διάρκεια της έρευνας, ειδικά όταν δεν είναι διαθέσιµες πληροφορία από µετρήσεις σε βαθιές γεωτρήσεις. 5. Υποδοµή, εξοπλισµός γεωθερµικών εγκαταστάσεων Ένα τυπικό γεωθερµικό σύστηµα χαµηλής θερµοκρασίας, ανεξάρτητα από το είδος της εφαρµογής, αποτελείται συνήθως από τέσσερα τυπικά υποσυστήµατα: (1) Το σύστηµα παραγωγής, που περιλαµβάνει τη παραγωγική γεώτρηση, την αντλία παραγωγής και τις συσκευές στην κεφαλή της γεώτρησης. Το πλέον συνηθισµένο σχήµα αξιοποίησης είναι το σύστηµα των διπλών γεωτρήσεων («δίπολο»), στο οποίο το σύνολο του γεωθερµικού ρευστού επανεισάγεται στον ταµιευτήρα. Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 7

8 (2) Το σύστηµα µεταφοράς των γεωθερµικών ρευστών από την κεφαλή της γεώτρησης µέχρι το σύστηµα εφαρµογής, µαζί µε το σύστηµα διανοµής της γεωθερµικής ενέργειας. Για εφαρµογές µε θερµοκρασία νερού µικρότερη από 70ºC κυριαρχούν οι πλαστικοί σωλήνες. (3) Το σύστηµα εφαρµογής (σύστηµα εναλλαγής της θερµότητας). Οι εναλλάκτες πλακών είναι οι κατ εξοχήν εναλλάκτες που χρησιµοποιούνται στα γεωθερµικά συστήµατα θέρµανσης όταν η χηµεία των νερών δεν επιτρέπει την απ ευθείας εφαρµογή. Η θέρµανση των χώρων στα κτίρια επιτελείται µε τη διέλευση του θερµού νερού µέσω των µετατροπέων θερµότητας αέραυγρού (converters), κάτι που γίνεται και µε τα συµβατικά συστήµατα θέρµανσης. Τρεις τύποι τέτοιων µετατροπέων χρησιµοποιούνται κυρίως: (α) Αυτοί που λειτουργούν µε εξαναγκασµένη ροή, (β) αυτοί που λειτουργούν µε φυσική συναγωγή και (γ) αυτοί που λειτουργούν µε ακτινοβολία (σωλήνες τοποθετηµένοι στο πάτωµα, σε τοίχους ή στην οροφή). (4) Το σύστηµα διάθεσης των ρευστών. Μερικές φορές προστίθεται ένα πέµπτο σύστηµα, το σύστηµα αντιµετώπισης των αυξηµένων αναγκών κατά τις ώρες αιχµής. Για την παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος είναι προφανές ότι τα παραπάνω υποσυστήµατα τροποποιούνται για να αντεπεξέλθουν στις υψηλές θερµοκρασίες και πιέσεις των γεωθερµικών ρευστών. Ο τύπος (κύκλος) της µονάδας ο οποίος χρησιµοποιείται για τη µετατροπή της γεωθερµικής ενεργείας σε ηλεκτρική καθορίζεται συνήθως από το είδος του πεδίου (ξηρός ατµός, διφασικό ρευστό), από τη θερµοκρασία και την πίεση των ρευστών (δηλαδή από την ενθαλπία τους), από τη σύσταση των γεωθερµικών ρευστών (π.χ. ποσοστό µη-συµπυκνώσιµων αερίων, παρουσία αλάτων), από τη δυναµικότητα της µονάδας και από την τάση των ρευστών για δηµιουργία επικαθίσεων και διάβρωσης των µεταλλικών επιφανειών. Οι κυριότεροι τύποι µονάδων που χρησιµοποιούνται σήµερα είναι ο κύκλος ατµού, ο κύκλος εκτόνωσης διφασικού ρευστού (µονή, διπλή ή και πολλαπλή εκτόνωη) και ο δυαδικός κύκλος (οργανικός κύκλος και κύκλος Kalina). 6. Αξιοποίηση γεωθερµικών πόρων Τα φυσικά θερµά ρευστά χρησιµοποιήθηκαν από πολύ παλιά, κυρίως για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες, σπάνια όµως για τις ενεργειακές δυνατότητές τους. Στη σύγχρονη εποχή η πρώτη βιοµηχανική αξιοποίηση της γεωθερµίας πραγµατοποιήθηκε στο Larderello της Ιταλίας, όπου από τις αρχές του 19ου αιώνα χρησιµοποιήθηκε υπέρθερµος ατµός για την παραγωγή βορικού οξέος (µε εξάτµιση των νερών που περιείχαν σηµαντικές ποσότητες του οξέος) και για τη θέρµανση κτιρίων, ενώ ένα αιώνα µετά ξεκίνησε στο ίδιο µέρος η γεωθερµική ηλεκτροπαραγωγή. Η πρώτη συστηµατική αξιοποίηση της γεωθερµίας για θέρµανση χώρων ξεκίνησε στην Ισλανδία. Σήµερα το µεγαλύτερο µέρος του πληθυσµού της Ισλανδίας (και ολόκληρη η πόλη του Reykjavik) θερµαίνονται µε γεωθερµικά νερά. Οι κυριότερες χρήσεις της γεωθερµικής ενέργειας παρουσιάζονται επιγραµµατικά στο Σχήµα 3, στο τροποποιηµένο διάγραµµα Lindal (1973). Στο διάγραµµα αυτό καταγράφονται παραδείγµατα χρήσεων, δοκιµασµένων και Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 8

9 πιθανών, ως συνάρτηση της θερµοκρασίας των ρευστών. Οι περισσότερο καθιερωµένες εφαρµογές είναι η θέρµανση χώρων, οι ιχθυοκαλλιέργειες, η ξήρανση αγροτικών προϊόντων και η παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος. Στο επάνω µέρος του διαγράµµατος Lindal ο κορεσµένος ατµός χρησιµοποιείται αποκλειστικά στην παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος, ενώ οι άµεσες χρήσεις καλύπτουν όλη την κλίµακα θερµοκρασιών. Θα πρέπει να τονιστεί ότι διάγραµµα Lindal δεν περιορίζει το είδος των δυνατών χρήσεων, ούτε πρέπει να ληφθούν αυστηρά υπόψη τα όρια των θερµοκρασιών που θέτει. Κατά το 2005, 72 χώρες έχουν αναπτύξει γεωθερµικές εφαρµογές χαµηλής- µέσης θερµοκρασίας, κάτι που δηλώνει σηµαντική πρόοδο σε σχέση µε το 1995, όταν είχαν αναφερθεί εφαρµογές µόνο σε 28 χώρες. Η εγκατεστηµένη θερµική ισχύς γεωθερµικών µονάδων µέσης και χαµηλής θερµοκρασίας ανήλθε το 2007 στα MWt, παρουσιάζοντας αύξηση 75% σε σχέση µε το 2000, µε µέση ετήσια αύξηση 12%. Αντίστοιχα, η χρήση ενέργειας αυξήθηκε κατά 43% σε σχέση µε το 2000 και ανήλθε στα TJ ( GWh/έτος). Παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος µε γεωθερµική ενέργεια γίνεται σήµερα σε 24 χώρες. Το 2007 η εγκατεστηµένη ισχύς των µονάδων παραγωγής ενέργειας στον κόσµο ανήλθε στα 9735 MWe, σηµειώνοντας αύξηση περισσότερων από 800 MWe σε σχέση µε το Προβλήµατα και πλεονεκτήµατα Γενικά, η αξιοποίηση της γεωθερµικής ενέργειας συναντά ορισµένα βασικά προβλήµατα, τα οποία θα πρέπει να λυθούν ικανοποιητικά για την οικονοµική εκµετάλλευση της εναλλακτικής αυτής µορφής ενέργειας. Οι τύποι αυτοί των προβληµάτων είναι ο σχηµατισµός επικαθίσεων (ή όπως συχνά λέγεται οι καθαλατώσεις ή αποθέσεις) σε κάθε σχεδόν επιφάνεια που έρχεται σε επαφή µε το γεωθερµικό ρευστό, η διάβρωση των µεταλλικών επιφανειών, καθώς και ορισµένες περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις (διάθεση των ρευστών µετά τη χρήση τους, εκποµπές τοξικών αερίων, ιδίως του υδροθείου). Όλα αυτά τα προβλήµατα σχετίζονται άµεσα µε την ιδιάζουσα χηµική σύσταση των περισσότερων γεωθερµικών ρευστών. Τα γεωθερµικά ρευστά λόγω της υψηλής θερµοκρασίας και της παραµονής τους σε επαφή µε διάφορα πετρώµατα περιέχουν κατά κανόνα σηµαντικές διαλυµένων αλάτων και αερίων. Η αλλαγή των θερµοδυναµικών χαρακτηριστικών των ρευστών στο στάδιο της εκµετάλλευσης µπορεί να δηµιουργήσει συνθήκες ευνοϊκές τόσο για τη χηµική προσβολή των µεταλλικών επιφανειών, όσο και για την απόθεση ορισµένων διαλυµένων ή αιωρούµενων στερεών και την απελευθέρωση στο περιβάλλον επιβλαβών ουσιών. Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 9

10 Ιαµατικά Λουτρά Πισίνες-κολυµβητήρια Λουτροθεραπεία Θερµαντικά σώµατα Ενδοδαπέδια θέρµανση Θερµό νερό Ψύξη µε απορρόφηση Αντλίες θερµότητας Λιώσιµο χιονιού Θέρµανση/ψύξη χώρων Θερµοκήπια Θέρµανση εδάφους Ξήρανση λαχαν. & φρούτων Καθαρισµός κτηνοτρ. µον. Επεξεργασία τροφίµων Υδατοκαλλιέργειες Αγροτικές χρήσεις Αφαλάτωση νερού Χώνευση βιολ. λάσπης Ανάκτηση πετρελαίου Πλύσιµο µαλλιού Ξήρανση ξυλείας Απόληψη αλάτων (εξατµ.) Βιοµηχανία χάρτου Βιοµηχανικές χρήσεις Συµβατικός τρόπος Κύκλος Rankine Παραγωγή ηλεκτρισµού Θερµοκρασία (C) Σχήµα 3. Το τροποποιηµένο διάγραµµα Lindal. Ο σχηµατισµός επικαθίσεων σε γεωθερµικές µονάδες µπορεί να ελεγχθεί σε κάποιο βαθµό, αν όχι ολοκληρωτικά, µε µια πληθώρα τεχνικών και µεθόδων. Μερικές από τις πιο τυπικές πρακτικές είναι ο σωστός σχεδιασµός της µονάδας και η επιλογή των κατάλληλων συνθηκών λειτουργίας της, η ρύθµιση του ph του ρευστού, η προσθήκη χηµικών ουσιών (αναστολέων δηµιουργίας επικαθίσεων) και, τέλος, η αποµάκρυνση των σχηµατιζόµενων στερεών µε χηµικά ή φυσικά µέσα, στη διάρκεια προγραµµατισµένων ή όχι διακοπών λειτουργίας της µονάδας. Οι διάφορες δυνατότητες ελέγχου της διάβρωσης στις γεωθερµικές µονάδες επικεντρώνονται (α) στην επιλογή του κατάλληλου υλικού κατασκευής (π.χ. χρήση πολυµερικών υλικών, εναλλακτών θερµότητας από τιτάνιο, Hastelloy κτλ.), (β) στην επικάλυψη των µεταλλικών επιφανειών µε ανθεκτικά στη διάβρωση στρώµατα, (γ) στην προσθήκη αναστολέων διάβρωσης, και (δ) στον ορθό σχεδιασµό της µονάδας. Η γεωθερµική ενέργεια θεωρείται «ήπια» µορφή ενέργειας, σε σύγκριση µε τις συµβατικές µορφές ενέργειας, χωρίς βέβαια οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την εκµετάλλευσή της να είναι συχνά αµελητέες. Η υψηλότερη περιεκτικότητα των γεωθερµικών ρευστών υψηλής ενθαλπίας σε διαλυµένα άλατα και αέρια σε σχέση µε τα ρευστά χαµηλής ενθαλπίας επιβάλλουν το διαχωρισµό των Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 10

11 επιπτώσεων από την αξιοποίηση της γεωθερµίας. Τα προβλήµατα από τη διάθεση των νερών που χρησιµοποιούνται για άµεσες χρήσεις είναι κατά κανόνα ηπιότερα (και σχεδόν µηδενικά) από ότι των ρευστών που χρησιµοποιούνται για την παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης θα πρέπει να τονιστεί από την αρχή ότι στην περίπτωση που εφαρµόζεται η άµεση επανεισαγωγή των γεωθερµικών ρευστών στον ταµιευτήρα, όπως στην περίπτωση των µονάδων µε δυαδικό κύκλο, οι επιπτώσεις είναι ελάχιστες. Βεβαίως κατά τη φάση της έρευνας, της ανόρυξης των γεωτρήσεων, των δοκιµών και της κατασκευής της µονάδας µπορούν να υπάρξουν διαρροές και διάθεση γεωθερµικών νερών σε υδάτινους αποδέκτες, καθώς και αυξηµένος θόρυβος. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την αξιοποίηση των ρευστών υψηλής ενθαλπίας διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή και ταξινοµούνται σε συνάρτηση της αιτίας όπως τη χρήση γης, εκποµπές αερίων, τη διάθεση υγρών αποβλήτων, θόρυβο, δηµιουργία µικροσεισµικότητας και καθιζήσεις. Η έκταση γης που απαιτείται για την αξιοποίηση της γεωθερµίας (π.χ. για την εγκατάσταση της µονάδας, το χώρο για τις γεωτρήσεις, τις σωληνώσεις µεταφοράς και τους δρόµους πρόσβασης) είναι γενικά µικρότερη από την έκταση της γης που απαιτούν άλλες µορφές ενέργειας (ατµοηλεκτρικοί σταθµοί άνθρακα, υδροηλεκτρικοί σταθµοί κτλ.). Το CO 2 που εκπέµπεται από γεωθερµικές µονάδες ποικίλλει ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά του πεδίου, καθώς και την τεχνολογία παραγωγής της ηλεκτρικής ενέργειας, αν και οι εκποµπές του είναι κατά πολύ µικρότερες από τις αντίστοιχες εκποµπές ατµοηλεκτρικών µονάδων (Πίνακας 2) και συγκρίνονται ευνοϊκά και µε τις εκποµπές (έµµεσες ή άµεσες) από άλλες ΑΠΕ (Anonymous, 2002). Το H 2 S, λόγω της έντονης οσµής του και της σχετικής τοξικότητάς του, είναι υπεύθυνο τις περισσότερες φορές για τη προκατάληψη που εκδηλώνεται κατά της γεωθερµίας. Οι εκποµπές H 2 S ποικίλλουν από <0,5 g/kwh µέχρι και 7 g/kwh. Οι εκποµπές του H 2 S µπορούν να ελεγχθούν σχετικά εύκολα και να µειωθούν σε συγκεντρώσεις 1 ppb µε µια πληθώρα µεθόδων, όπως µε τη διεργασία Stredford, µε την καύση και επανεισαγωγή, µε την οξειδωτική µέθοδο Dow κτλ. Πίνακας 2. Εκποµπές επιβλαβών αερίων από διάφορες τεχνολογίες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (σε kg/mwh παραγόµενης ενέργειας ) Μορφή ενέργειας CO 2 NO x SO x Άνθρακας ,4 11,8 Πετρέλαιο ,4 1,6 Φυσικό αέριο 453 1,4 0,0 Γεωθερµική ενέργεια* 95 0,3 0,1 Φωτοβολταϊκα** 135 0,3 0,4 Βιοµάζα 20 1,8 0,5 * µέση τιµή οι µονάδες δυαδικού κύκλου έχουν µηδενικές εκποµπές ** περιλαµβάνει τις εκποµπές από τον κύκλο ζωής της τεχνολογίας Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 11

12 Η κύρια ανησυχία από την αξιοποίηση της γεωθερµίας υψηλής ενθαλπίας προέρχεται από τη διάθεση των γεωθερµικών νερών στους υδάτινους αποδέκτες. Λόγω της υψηλής θερµοκρασίας και της περιεκτικότητάς του σε διάφορα χηµικά συστατικά, το γεωθερµικό ρευστό προτού διατεθεί σε υδάτινους αποδέκτες θα πρέπει να υποστεί κάποια επεξεργασία και να µειωθεί η θερµοκρασία του. Τονίζεται ξανά ότι η περιβαλλοντικά περισσότερο αποδεκτή µέθοδος διάθεσης των γεωθερµικών ρευστών είναι η επανεισαγωγή τους στον ταµιευτήρα. Συγκρινόµενη µε τις άλλες ΑΠΕ, η γεωθερµία δεν υστερεί σε περιβαλλοντικά οφέλη. Αυτό βέβαια έρχεται σε προφανή αντίθεση µε την εντύπωση που κυριαρχεί ότι ορισµένες ΑΠΕ (π.χ. φωτοβολταϊκά, αιολική ενέργεια) δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον. Η εντύπωση αυτή µεταβάλλεται όταν κανείς συνυπολογίσει τις επιπτώσεις οποιασδήποτε µορφής ενέργειας σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής µιας τεχνολογίας, αλλά και την επιβάρυνση στο περιβάλλον από την κατασκευή και λειτουργία των µονάδων. Τα περιβαλλοντικά οφέλη της γεωθερµίας µπορούν να συνοψιστούν ως εξής: (α) Συνεχής παροχή ενέργειας, µε υψηλό συντελεστή λειτουργίας (load factor), >90%. (β) Μικρό λειτουργικό κόστος, αν και το κόστος παγίων είναι σηµαντικά αυξηµένο σε σχέση και µε τις συµβατικές µορφές ενέργειας. (γ) Μηδενικές ή µικρές εκποµπές αερίων στο περιβάλλον. (δ) Μικρή απαίτηση γης. (ε) Συµβολή στην επίτευξη των στόχων της Λευκής Βίβλου της Ε.Ε. και του Πρωτοκόλλου του Κιότο. (στ) Αποτελεί τοπική µορφή ενέργειας µε συνέπεια την οικονοµική ανάπτυξη της γεωθερµικής περιοχής. (ζ) Συµβολή στην µείωση της ενεργειακής εξάρτησης µιας χώρας, µε τον περιορισµό των εισαγωγών ορυκτών καυσίµων. ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ASTM Standards ASTM E Standard Terminology Relating to Geothermal Energy, pp. 3 ASTM E947-83(2007) Standard Specification for Sampling Single-Phase Geothermal Liquid or Steam for Purposes of Chemical Analysis, pp. 4 ASTM E e1 Standard Practice for Sampling Two-Phase Geothermal Fluid for Purposes of Chemical Analysis, pp. 9 ASTM E974-00(2006) Standard Guide for Specifying Thermal Performance of Geothermal Power Systems, pp. 4 Air Conditioning and Refrigeration Institute (ARI) Standard Performance rating of direct geoexchange heat pumps: ARI standard Fairfax, VA, Air-Conditioning and Refrigeration Institute, c p. (ANSI/ARI ). ιαθέσιµο: Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 12

13 International Organization for Standardization (ISO) Water-source heat pumps: testing and rating for performance. Geneva, Switzerland, ISO, p. (ISO 13256) Verein Deutscher Ingenieure-VDI VDI (2000). Thermische Nutzung des Untergrundes Richtlinie VDI 4640, Blatt 1 Grundlagen, Genehmigungen, Umweltaspekte. Beuth Verlag, Berlin VDI (2001). Thermische Nutzung des Untergrundes Richtlinie VDI 4640, Blatt 2 Erdgekoppelte Wärmepumpen. Beuth Verlag, Berlin VDI (2001). Thermische Nutzung des Untergrundes Richtlinie VDI 4640, Blatt 3 Unterirdische Thermische Energiespeicher. Beuth Verlag, Berlin VDI (2004). Thermische Nutzung des Untergrundes Richtlinie VDI 4640, Blatt 4 Direkte Nutzungen. Beuth Verlag, Berlin. (Και στα Αγγλικά, VDI 4640, «Thermal use of the underground Ground source heat pump systems».) ΑΝΑΦΟΡΕΣ Anonymous, Benign Energy? The Environmental Implications of Renewables. International Energy Agency (2002). ιαθέσιµο: [http://www.iea.org/textbase/nppdf/free/1990/benign1998.pdf] Dickson, M.H. and Fanelli, Μ. (Editors), Geothermal Energy, Wiley, John & Sons (1995). Ellis, A.J. and Mahon, W.A.J. Chemistry and Geothermal Systems. Academic Press, London (1977). Fytikas, M. Geothermal situation in Greece. Geothermics, 17, (1987). Henley, R.W. and Ellis, A.J., Geothermal systems ancient and modern, a geochemical review. Earth Sci. Reviews, 19, 1-50 (1983). Lindal, B. Industrial and other applications of geothermal energy. In Geothermal Energy, UNESCO, Paris, (1973). Nicholson, Κ. Geothermal Fluids Chemistry and Exploration Techniques, Spinger Verlag, Heidelberg, Owen, L.B. και Michels D.E. Geochemical Engineering Reference Manual. DOE/SF/11520-T1, Salt Lake City (1984). Φυτίκας Μ. και Ανδρίτσος, Ν. Γεωθερµία Γεωθερµικοί πόροι, Γεωθερµικά Ρευστά, Εφαρµογές, Περιβάλλον. Εκδόσεις Τζιόλα, Θεσσαλονίκη, Μάρτιος Διήμερο Συμπόσιο για την Τυποποίηση,ΤΕΕ, Νοεμβρίου, 2008, Αθήνα 13

Νίκος Ανδρίτσος. Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008. Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιομηχανίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Νίκος Ανδρίτσος. Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008. Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιομηχανίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Το Ενεργειακό Πρόβλημα των Κυκλάδων: Κρίσιμα Ερωτήματα και Προοπτικές Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008 Γεωθερμικές Εφαρμογές στις Κυκλάδες και Εφαρμογές Υψηλής Ενθαλπίας Μιχάλης Φυτίκας Τμήμα Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερμική Ενέργεια

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερμική Ενέργεια Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερμική Ενέργεια Ιωάννης Στεφανάκος και Νίκος Μαμάσης Τομέας Υδατικών Πόρων & Περιβάλλοντος - Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2015 Διάρθρωση παρουσίασης: Γεωθερμική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερµική Ενέργεια. Ιωάννης Στεφανάκος

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερµική Ενέργεια. Ιωάννης Στεφανάκος Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερµική Ενέργεια Ιωάννης Στεφανάκος Τοµέας Υδατικών Πόρων & Περιβάλλοντος - Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2010 ιάρθρωση παρουσίασης: Γεωθερµική Ενέργεια Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερµία. Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. ηµήτρης Αλ. Κατσα ρακάκης

Γεωθερµία. Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. ηµήτρης Αλ. Κατσα ρακάκης Γεωθερµία Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης ηµήτρης Αλ. Κατσα ρακάκης Η γεωθερµική ενέργεια Γεωθερµία Με τον όρο «γεωθερµική ενέργεια» περιγράφεται η θερµική ενέργεια που προέρχεται από το εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Ενότητα 5: Γεωθερμία Σπύρος Τσιώλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερµική Ενέργεια και Εφαρµογές Νίκος Ανδρίτσος

Γεωθερµική Ενέργεια και Εφαρµογές Νίκος Ανδρίτσος Γεωθερµική Ενέργεια και Εφαρµογές Νίκος Ανδρίτσος Επίκουρος Καθηγητής Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιοµηχανίας, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Γεωθερµική Ενέργεια Γεωθερµική ενέργεια είναι στην κυριολεξία η θερµότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΡΘΕΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΡΘΕΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΡΘΕΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΑΞΗ Ε TMHMA 2 ΟΜΑΔΑ:PC2 Πέτρος & Μάριος Γεωθερμία Αποθέσεις αλάτων από την επιφανειακή απορροή της θερμής πηγής (Θέρμες Ξάνθης). Τι είναι η γεωθερμική ενέργεια Είναι μια ανανεώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Η γεωθερμική ενέργεια είναι η ενέργεια που προέρχεται από το εσωτερικό της Γης. Η θερμότητα αυτή προέρχεται από δύο πηγές: από την θερμότητα του

Η γεωθερμική ενέργεια είναι η ενέργεια που προέρχεται από το εσωτερικό της Γης. Η θερμότητα αυτή προέρχεται από δύο πηγές: από την θερμότητα του Η γεωθερμική ενέργεια είναι η ενέργεια που προέρχεται από το εσωτερικό της Γης. Η θερμότητα αυτή προέρχεται από δύο πηγές: από την θερμότητα του αρχικού σχηματισμού της Γης και από την ραδιενεργό διάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία. Ενότητα 3: Η Γεωθερμική Ενέργεια. Καθηγητής Κωνσταντίνος Λ. Κατσιφαράκης Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Γεωθερμία. Ενότητα 3: Η Γεωθερμική Ενέργεια. Καθηγητής Κωνσταντίνος Λ. Κατσιφαράκης Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Γεωθερμική Ενέργεια Καθηγητής Κωνσταντίνος Λ. Κατσιφαράκης ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τομέας Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερμική Ενέργεια Νίκος Μαμάσης, Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Άδεια Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές επιδράσεις γεωθερμικών εκμεταλλεύσεων

Περιβαλλοντικές επιδράσεις γεωθερμικών εκμεταλλεύσεων ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΙΙI Περιβαλλοντικές επιδράσεις γεωθερμικών εκμεταλλεύσεων ΑΠΟ Δρ. Α. ΤΖΑΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

4ο Εργαστήριο: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ

4ο Εργαστήριο: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ 4ο Εργαστήριο: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Συστήματα θέρμανσης Στόχος του εργαστηρίου Στόχος του εργαστηρίου είναι να γνωρίσουν οι φοιτητές: - τα συστήματα θέρμανσης που μπορεί να υπάρχουν σε ένα κτηνοτροφικό

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Γεωλογίας/Τομέας Γεωλογίας Μιχάλης Φυτίκας, Ομ. Καθηγητής Γεωθερμίας Α.Π.Θ. Μαρία Παπαχρήστου, MSc Γεωλόγος Α.Π.Θ. Περιοχές γεωθερμικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Γιατί να επιλέξει κανείς τη γεωθερµία ; Ποιος ο ρόλος των γεωθερµικών αντλιών θερµότητας ; Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ( Με στόχο την ενηµέρωση περί γεωθερµικών

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόν Παραπροϊόν Υποπροϊόν

Προϊόν Παραπροϊόν Υποπροϊόν Γεωθερμική ενέργεια Ήπια και σχετικά ανανεώσιμη μορφή ενέργειας Ενέργεια με τη μορφή θερμότητας που μεταδίδεται από το κέντρο της γης προς την επιφάνεια της Η θερμική ενέργεια που περιέχεται στα πετρώματα

Διαβάστε περισσότερα

Η συµβολή των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην επίτευξη Ενεργειακού Πολιτισµού

Η συµβολή των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην επίτευξη Ενεργειακού Πολιτισµού Η συµβολή των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην επίτευξη Ενεργειακού Πολιτισµού ρ. Ηλίας Κούτσικος, Φυσικός - Γεωφυσικός Πάρεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ιδάσκων Πανεπιστηµίου Αθηνών Ε ι σ α γ ω γ ή...

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Δ.Μενδρινός, Κ.Καρύτσας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Νοέμβριος 2009 Γεωθερμική Ενέργεια: η θερμότητα της

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Γεωθερµικών Αντλιών Θερµότητας

Εφαρµογές Γεωθερµικών Αντλιών Θερµότητας Χρήση γεωθερµικής ενέργειας για παραγωγή θέρµανσης-ψύξης Προοπτικές ανάπτυξης της γεωθερµίας στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας Δευτέρα 24 Απριλίου 2017 Αίθουσα ΤΕΕ/ΤΔΜ Εφαρµογές Γεωθερµικών Αντλιών Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ Είναι η θερμότητα που μεταφέρεται από το εσωτερικό της γης προς την επιφάνεια. Κατά μέσο όρο η ροή θερμότητας είναι 87 mw/cm2 και εκδηλώνεται υπό μορφή ζεστών νερών και ατμών. ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία. Ενότητα 4: Γεωθερμική ενέργεια ψηλής ενθαλπίας. Καθηγητής Κωνσταντίνος Λ. Κατσιφαράκης Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ

Γεωθερμία. Ενότητα 4: Γεωθερμική ενέργεια ψηλής ενθαλπίας. Καθηγητής Κωνσταντίνος Λ. Κατσιφαράκης Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Γεωθερμική ενέργεια ψηλής ενθαλπίας Καθηγητής Κωνσταντίνος Λ. Κατσιφαράκης ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ «Θέρµανση-ψύξη βιοκλιµατικού οικισµού Σοφάδων "το πλίθινο χωριό" µε γεωθερµικές αντλίες θερµότητας. Τεχνικοοικονοµική µελέτη και σύγκριση αποδοτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2: Τεχνικές πτυχές και διαδικασίες εγκατάστασης συστημάτων αβαθούς γεθερμίας

Ενότητα 2: Τεχνικές πτυχές και διαδικασίες εγκατάστασης συστημάτων αβαθούς γεθερμίας ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενότητα 2: Τεχνικές πτυχές και διαδικασίες εγκατάστασης συστημάτων αβαθούς γεθερμίας «Συστήματα ΓΑΘ Ταξινόμηση Συστημάτων ΓΑΘ και Εναλλαγή Θερμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης Το γεωθερμικό πεδίο της Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του 21 Ιουνίου, 2008 Θόδωρος. Τσετσέρης Τι είναι η Γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια δημιουργείται από την αποθηκευμένη θερμότητα στο εσωτερικό της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΙΓΜΕ στην ΕΡΕΥΝΑ και ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ της ΔΕΘ 2016

ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΙΓΜΕ στην ΕΡΕΥΝΑ και ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ της ΔΕΘ 2016 ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΙΓΜΕ στην ΕΡΕΥΝΑ και ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ της ΔΕΘ 2016 ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Η θερμική ενέργεια που βρίσκεται αποθηκευμένη στα θερμά ρευστά και πετρώματα (>25 ο C). Η θερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Εισαγωγικά

ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Εισαγωγικά ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Εισαγωγικά Γενικότερα, το ενεργειακά ζητήματα, αν και αποτελούν κατ εξοχήν πεδίο δραστηριότητας των μηχανολόγων και ηλεκτρολόγων μηχανικών, αποτελούν σύνθετα κοινωνικά ζητήματα που

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας. Σχολή ΣΤΕΦ. Τμήμα Ηλεκτρολογίας. Πτυχιακή Εργασία. Μπαντέκας Δημήτριος. Σπουδαστές. Καθηγητής

ΤΕΙ Καβάλας. Σχολή ΣΤΕΦ. Τμήμα Ηλεκτρολογίας. Πτυχιακή Εργασία. Μπαντέκας Δημήτριος. Σπουδαστές. Καθηγητής ΤΕΙ Καβάλας Σχολή ΣΤΕΦ Τμήμα Ηλεκτρολογίας Πτυχιακή Εργασία Σπουδαστές Βάδεν Κωνσταντίνος Καραχοντζίτης Βασίλειος Καθηγητής Μπαντέκας Δημήτριος Καβάλα 2009 1 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Γενικά...σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ

ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ Το ΥΠΕΚΑ αναλαμβάνει συντονισμένες πρωτοβουλίες ώστε να αξιοποιηθεί σωστά και υπεύθυνα το γεωθερμικό

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Ενότητα : Γεωθερμική Ενέργεια I Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας στον κτιριακό τομέα

Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας στον κτιριακό τομέα 1 3η ΔιεθνήςΈκθεσηΕξοικονόμησηςκαι Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας EnergyReS 2009 19-22 Φεβρουαρίου 2009 Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας στον κτιριακό τομέα Αναστασία Μπένου Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερµία. ηµήτρης Αλ. Κατσα ρακάκης. Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθηση. Καινοτόµες Τεχνολογίες Εφαρµογών Α.Π.Ε. και Εξοικονόµησης Ενέργειας

Γεωθερµία. ηµήτρης Αλ. Κατσα ρακάκης. Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθηση. Καινοτόµες Τεχνολογίες Εφαρµογών Α.Π.Ε. και Εξοικονόµησης Ενέργειας ηµήτρης Αλ. Κατσα ρακάκης Γεωθερµία Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθηση Καινοτόµες Τεχνολογίες Εφαρµογών Α.Π.Ε. και Εξοικονόµησης Ενέργειας Συνδιοργάνωση: Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.Ι. Κρήτης Τµήµα Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σελίδα 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΓΕΝΙΚΑ) «17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σελίδα 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΓΕΝΙΚΑ) «17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σελίδα 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΓΕΝΙΚΑ) «17 1.1.Ορισμός, ιστορική αναδρομή «17 1.2. Μορφές ενέργειας «18 1.3. Θερμική ενέργεια «19 1.4. Κινητική ενέργεια «24 1.5. Δυναμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες Μορφές Ενέργειας

Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ενότητα 10: Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Περιεχόμενα ενότητας Γεωθερμία Μορφές Γεωθερμικής Ενέργειας Υψηλής Ενθαλπίας Χαμηλής Ενθαλπίας Αβαθούς

Διαβάστε περισσότερα

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers)

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers) 1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exangers) Οι εναλλάκτες θερµότητας είναι συσκευές µε τις οποίες επιτυγχάνεται η µεταφορά ενέργειας από ένα ρευστό υψηλής θερµοκρασίας σε ένα άλλο ρευστό χαµηλότερης θερµοκρασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Ενότητα : Γεωθερμική Ενέργεια IΙ Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

4η Εβδοµάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ Επιχειρηµατική Συνάντηση «ΙΕΝΕ B2B» Συνεδριακό Κέντρο Εθνικής Ασφαλιστικής 25-27 Νοεµβρίου 2010 Αξιοποίηση Γεωθερµικών Αντλιών Θερµότητας στο δοµηµένο περιβάλλον A. Μπένου, Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές προκλήσεις για χρήση τεχνολογιών ΑΠΕ

Ευρωπαϊκές προκλήσεις για χρήση τεχνολογιών ΑΠΕ Ευρωπαϊκές προκλήσεις για χρήση τεχνολογιών ΑΠΕ Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 24 Ιουνίου 2016 Ημερίδα: «Εφαρμογές της Αβαθούς Γεωθερμίας και Ηλιακής Ενέργειας στα Θερμοκήπια»

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Πηγή: Mr.Matteo Villa HAR srl. Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO Ltd Σελίδα 1/5 O οίκος HAR srl, Ιταλίας εξειδικεύεται στον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας

Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας Η Αντλία Θερµότητας ανήκει στην κατηγορία των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας. Για την θέρµανση, το ζεστό νερό χρήσης και για την ψύξη, το 70-80% της ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΚΤΙΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΛΑΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Περιεχόµενο & Χρησιµότητα. Στα πολλά ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ! Καλώς ήλθατε. της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ! Έχετε κάποια ερώτηση?

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Περιεχόµενο & Χρησιµότητα. Στα πολλά ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ! Καλώς ήλθατε. της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ! Έχετε κάποια ερώτηση? ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Περιεχόµενο & Χρησιµότητα Καλώς ήλθατε στο µάθηµα της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ! Έχετε κάποια ερώτηση? ΝΑΙ..ΝΑΙ...ΝΑΙ.!! Σε τι διαφέρει από τα άλλα µαθήµατα της κατεύθυνσης??? Στα πολλά ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ!

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κολιός Γεωλόγος ρ. Γεωθερµίας

Ν. Κολιός Γεωλόγος ρ. Γεωθερµίας ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ Ν. Κολιός Γεωλόγος ρ. Γεωθερµίας Ι.Γ.Μ.Ε. Σε σχέση µε τις υπόλοιπες Α.Π.Ε., η γεωθερµική ενέργεια παρουσιάζει την υψηλότερη εγκατεστηµένη

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Το Γεωθερμικό Δυναμικό της Ελλάδας

Το Γεωθερμικό Δυναμικό της Ελλάδας Το Γεωθερμικό Δυναμικό της Ελλάδας Γιώργος Χατζηγιάννης, MSc. τ. Προϊστάμενος Διεύθυνσης Γεωθερμίας και Θερμομεταλλικών Υδάτων (ΔΙ.ΓΕ.ΘΜ.Υ.) του ΙΓΜΕ ECOCITY ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 1 Γεωθερμική Ενέργεια (ορισμοί)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

4 η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ, 22-27 Νοεμβρίου 2010, Αθήνα Μ. ΦΥΤΙΚΑΣ-Μ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

4 η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ, 22-27 Νοεμβρίου 2010, Αθήνα Μ. ΦΥΤΙΚΑΣ-Μ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ 4 η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ, 22-27 Νοεμβρίου 2010, Αθήνα Επιχειρηµατική Συνάντηση «ΕΝΕΡΓΕΙΑ Β2Β» - Workshop J «ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ» Μ. ΦΥΤΙΚΑΣ-Μ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Γεωθερμίας και ΓΑΘ στην γεωργία - Η περίπτωση της Νιγρίτας

Χρήση Γεωθερμίας και ΓΑΘ στην γεωργία - Η περίπτωση της Νιγρίτας Χρήση Γεωθερμίας και ΓΑΘ στην γεωργία - Η περίπτωση της Νιγρίτας Κωνσταντίνος ΚΑΡΥΤΣΑΣ Άγγελος ΓΚΟΥΜΑΣ Γιάννης ΧΑΛΔΕΖΟΣ Δημήτριος ΜΕΝΔΡΙΝΟΣ Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών & Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) 1 9

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

«ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ» «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ» Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Ενέργειας (ΜΕΕ) Τεχνικό Επαγγελματικό Επιμελητήριο (ΤΕΕ) Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΚΜ) Παρασκευή 14 Ιανουαρίου 2012 Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΠΑΤΡΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (Α.Π.Ε.) Ο ήλιος Ο άνεμος Η Γη (υπέδαφος) Τα νερά (επιφανειακά ή υπόγεια) ΟΙ Α.Π.Ε. ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ: ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Β ΨΥΚΤΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΓΤΖΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΚΟΥΡΟΥΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ

Β ΨΥΚΤΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΓΤΖΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΚΟΥΡΟΥΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2013 2014 Β ΨΥΚΤΙΚΩΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΓΤΖΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΚΟΥΡΟΥΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Εξοικονόμηση ενέργειας ονομάζεται οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών» Υδατικό Περιβάλλον και Ανάπτυξη

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών» Υδατικό Περιβάλλον και Ανάπτυξη http://www.circleofblue.org/waternews/2010/world/water-scarcity-prompts-different-plans-to-reckon-with-energy-choke-point-in-the-u-s/ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Εφαρμογές Α.Π.Ε. σε Κτίρια και Οικιστικά Σύνολα Μαρία Κίκηρα, ΚΑΠΕ - Τμήμα Κτιρίων Αρχιτέκτων MSc Αναφορές: RES Dissemination, DG

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Διπλωματική εργασία «Χωροθέτηση μονάδων παραγωγής Ενέργειας από Γεωθερμία. Προτάσεις για την αξιοποίηση των γεωθερμικών πεδίων της Ελλάδας»

Διαβάστε περισσότερα

Βιομάζα - Δυνατότητες

Βιομάζα - Δυνατότητες Νίκος Πλουμής Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc Προϊστάμενος Τμήματος Θερμοηλεκτρικών Έργων Βιομάζα - Δυνατότητες Οι δυνατότητες ανάπτυξης της βιομάζας στην Ελληνική αγορά σήμερα είναι πολύ σημαντικές: Το δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη και Ερωτήσεις 5ου Μαθήματος

Σύνοψη και Ερωτήσεις 5ου Μαθήματος Σύνοψη και Ερωτήσεις 5ου Μαθήματος - ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΝΕΡΟΥ Ιδιότητα Θερμοχωρητικότητα Θερμική Αγωγιμότητα Λανθάνουσα Θερμότητα εξάτμισης Λανθάνουσα Θερμότητα Τήξης Διαλυτική Ικανότητα Επιφανειακή Τάση Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Δημήτριος Γ. Ανωγειανάκης A.M :4038 ΘΕΡΜΑΝΣΗ - ΨΥΞΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΒΑΘΟΥΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Δημήτριος Γ. Ανωγειανάκης A.M :4038 ΘΕΡΜΑΝΣΗ - ΨΥΞΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΒΑΘΟΥΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Δημήτριος Γ. Ανωγειανάκης A.M :4038 ΘΕΡΜΑΝΣΗ - ΨΥΞΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΒΑΘΟΥΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ Επίβλεψη: Κατσαπρακάκης Δημήτριος Επίκουρους Καθηγητής Α.Τ.Ε.Ι Κρήτης Ηράκλειο 2013 ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ΑΠΕ I. Εισαγωγικά στοιχεία: Δομή εργαστηρίου. Τεχνολογίες ΑΠΕ. Πολυζάκης Απόστολος Καλογήρου Ιωάννης Σουλιώτης Εμμανουήλ

Εργαστήριο ΑΠΕ I. Εισαγωγικά στοιχεία: Δομή εργαστηρίου. Τεχνολογίες ΑΠΕ. Πολυζάκης Απόστολος Καλογήρου Ιωάννης Σουλιώτης Εμμανουήλ Εργαστήριο ΑΠΕ I Εισαγωγικά στοιχεία: Δομή εργαστηρίου. Τεχνολογίες ΑΠΕ. Πολυζάκης Απόστολος Καλογήρου Ιωάννης Σουλιώτης Εμμανουήλ Ενότητες Εργαστηρίου ΑΠΕ Ι και Ασκήσεις Ενότητα 1 - Εισαγωγή: Τεχνολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΑΤΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ. Ανεµιστήρες. Ανεµιστήρες κατάθλιψης. ίκτυο αέρα καύσης-καυσαερίων

ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΑΤΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ. Ανεµιστήρες. Ανεµιστήρες κατάθλιψης. ίκτυο αέρα καύσης-καυσαερίων ίκτυο αέρα καύσηςκαυσαερίων ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΑΤΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ Ανεµιστήρες κατάθλιψης (FDF, Forced Draught Fan) Ανεµιστήρες ελκυσµού (IDF, Induced Draught Fan) Προθερµαντής αέρα (air preheater) Ηλεκτροστατικά φίλτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΤΜΟΣΤΡΟΒΙΛΟΙ Σημειώσεις Δ. Κουζούδη Εαρινό Εξάμηνο 2017 ΑΤΜΟ-ΣΤΡΟΒΙΛΟΙ (ΑΤΜΟ-ΤΟΥΡΜΠΙΝΕΣ) Που χρησιμοποιούνται; Για παραγωγή ηλεκτρικής ς σε μεγάλη κλίμακα. Εκτός από τα

Διαβάστε περισσότερα

New Technologies on Normal Geothermal Energy Applications (in Smart-Social Energy Networks )

New Technologies on Normal Geothermal Energy Applications (in Smart-Social Energy Networks ) ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Technological University of Central Hellas New Technologies on Normal Geothermal Energy Applications (in Smart-Social Energy Networks ) ΑΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Εργαστήριο Ενεργειακών &

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ. ΤΕΙ Χαλκίδας - Τμήμα Ηλεκτρολογίας

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ. ΤΕΙ Χαλκίδας - Τμήμα Ηλεκτρολογίας 1 ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΤΕΙ Χαλκίδας - Τμήμα Ηλεκτρολογίας Περίληψη Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιαστούν οι βασικές αρχές της Γεωθερμικής Ενέργειας και τα αποτελέσματα εφαρμογής της στον Ελλαδικό χώρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Γενικά περί ατµόσφαιρας Τι είναι η ατµόσφαιρα; Ένα λεπτό στρώµα αέρα που περιβάλει τη γη Η ατµόσφαιρα είναι το αποτέλεσµα των διαχρονικών φυσικών, χηµικών και βιολογικών αλληλεπιδράσεων του

Διαβάστε περισσότερα

«Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή»

«Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή» «Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Πρόεδρος Ελληνικός Σύνδεσμος Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας (Ε.Σ.Σ.Η.Θ) e-mail: hachp@hachp.gr Ποιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ

2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ 1. Τηλεθέρμανση / Τηλεψύξη: Ευρωπαϊκή οδηγία 2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΔΗΜ. ΜΟΙΡΑΣ, ΗΛ/ΓΟΣ ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ Περιοχή τηλεθέρμανσης 2009 ΣΗΘΥΑ: : 16

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ - ΝΟΜΟΙ

ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ - ΝΟΜΟΙ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ - ΝΟΜΟΙ Α ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ Η ενέργεια δεν μπορεί ούτε να δημιουργηθεί ούτε να καταστραφεί. Υπάρχει σε μια σταθερή ποσότητα. Μπορεί να αποθηκευτεί, και μπορεί να μεταφερθεί από ένα σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Αν δεν πιστεύετε τις στατιστικές, κοιτάξτε το πορτοφόλι σας. Πάνω από τη µισή ενέργεια που χρειάζεται ένα σπίτι, καταναλώνεται για τις ανάγκες της θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ REACH

ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ REACH ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ και το ΕΡΓΟ GROUND-REACH REACH Δ. Μενδρινός, Κ. Καρύτσας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Ref: http://www.groundreach.eu/ Οι γεωθερμικές αντλίες θερμότητας αξιοποιούν την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΕ?

ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΕ? ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΕ? Αντώνης Θ. Αλεξανδρίδης Καθηγητής Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΕΝΑΣ ΦΥΣΙΚΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΕΝΑΣ ΦΥΣΙΚΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΕΝΑΣ ΦΥΣΙΚΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΕΡΑΤΕΙΝΟΥ-ΔΗΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΡΑΤΕΙΝΟΥ- ΠΕΤΡΟΠΗΓΗΣ-ΠΟΝΤΟΛΙΒΑΔΟΥ Ο όρος Γεωθερμία σημαίνει θερμότητα από τη Γη, επομένως η γεωθερμική

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμική ενέργεια και Τοπική Αυτοδιοίκηση Το παράδειγμα του γεωθερμικού πεδίου Αρίστηνου-Αλεξανδρούπολης

Γεωθερμική ενέργεια και Τοπική Αυτοδιοίκηση Το παράδειγμα του γεωθερμικού πεδίου Αρίστηνου-Αλεξανδρούπολης Σχεδιάζοντας τη Μετάβαση προς Ενεργειακά Αποδοτικές Πόλεις Εξοικονόμηση Ενέργειας σε επίπεδο Δήμων και Δημοτών 11 12 Ιουνίου 2015, Αθήνα Γεωθερμική ενέργεια και Τοπική Αυτοδιοίκηση Το παράδειγμα του γεωθερμικού

Διαβάστε περισσότερα

GEO POWER, Ημερίδα 16 Ο ΕΘΝΙΚΟ Γεωθερμίας ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, «ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011»

GEO POWER, Ημερίδα 16 Ο ΕΘΝΙΚΟ Γεωθερμίας ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, «ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» GEO POWER, Ημερίδα 16 Ο ΕΘΝΙΚΟ Γεωθερμίας ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, «ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» 23 Νοεμβρίου 14 Μαΐου 2011 2012 Πράσινη Πιλοτική Αστική Γειτονιά Το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος

ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος ΕΞ ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος ΕΞ.1 Εισαγωγή Αντικείµενο της συµπύκνωσης είναι κατά κύριο λόγο η αποµάκρυνση νερού, µε εξάτµιση, από ένα υδατικό διάλυµα που περιέχει µια ή περισσότερες διαλυµένες ουσίες,

Διαβάστε περισσότερα

η εξοικονόµηση ενέργειας

η εξοικονόµηση ενέργειας η εξοικονόµηση ενέργειας ως παράµετρος σχεδιασµού και λειτουργίας συστηµάτων αντιρρύπανσης Γιάννης. Κάργας Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, MSc Συνέδριο ΤΕΕ Ενέργεια: Σηµερινή Εικόνα - Σχεδιασµός - Προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 Oρισµός φλόγας Ογεωµετρικός τόπος στον οποίο λαµβάνει χώρα το µεγαλύτερο ενεργειακό µέρος της χηµικής µετατροπής

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ

ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ Τι είναι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας; Ως Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) ορίζονται οι ενεργειακές πηγές, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του συστήµατος γεωθερµικών αντλιών του ηµαρχείου Πυλαίας

Παρουσίαση του συστήµατος γεωθερµικών αντλιών του ηµαρχείου Πυλαίας ηµήτρης Μπόζης ρ. Μηχανολόγος Μηχανικός, Μελετητής Παρουσίαση του συστήµατος γεωθερµικών αντλιών του ηµαρχείου Πυλαίας Ηµερίδα «Κτίρια σχεδόν Μηδενικής Κατανάλωσης Ενέργειας - Από τη θεωρία στην πράξη»

Διαβάστε περισσότερα

e-newsletter Περιεχόμενα - ΚΤΙΡΙΑ ΜΗΔΕΝΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΟΠΟ ΑΥΤΟ

e-newsletter Περιεχόμενα - ΚΤΙΡΙΑ ΜΗΔΕΝΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΟΠΟ ΑΥΤΟ July 2017 ΜΑΙΧ +302821035020 Tεύχος 4 Ιωάννης Βουρδουμπάς, Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου ZEROCO2 Γεώργιος Αγγελάκης, Υπεύθυνος διαχείρισης του έργου ZEROCO2 Ιστοσελίδα του έργου: www.interregeurope.eu/zeroco2

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Τα υγρά απόβλητα μονάδων επεξεργασίας τυροκομικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξημένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα και Νομοθετικό Πλαίσιο Γεωθερμικών Εγκαταστάσεων Κλιματισμού

Συστήματα και Νομοθετικό Πλαίσιο Γεωθερμικών Εγκαταστάσεων Κλιματισμού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ - ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Συστήματα και Νομοθετικό Πλαίσιο Γεωθερμικών Εγκαταστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙ Α 4η ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΕΝΕ

ΗΜΕΡΙ Α 4η ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΕΝΕ ΗΜΕΡΙ Α 4η ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΕΝΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Β2Β 25 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΘΕΡΜΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΜΟΝΑ ΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Α.Π.Ε. ΜΕ ΕΞΑΓΩΓΙΚΟ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΕΚΤ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΕΒΗΕ Greek Solar Industry

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 12: Βιομηχανική ρύπανση- Υγρά βιομηχανικά απόβλητα και διάθεση αυτών (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα