ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΧΑΜΗΛΗ ΕΝΘΑΛΠΙΑ ΝΕΑ ΚΕΑΝΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤ ΕΡΑΜΙΟΤ-ΜΑΓΓΑΝΩΝ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΞΑΝΘΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΧΑΜΗΛΗ ΕΝΘΑΛΠΙΑ ΝΕΑ ΚΕΑΝΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤ ΕΡΑΜΙΟΤ-ΜΑΓΓΑΝΩΝ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΞΑΝΘΗ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΡΤΥΧΙΑΚΘ ΕΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΧΑΜΗΛΗ ΕΝΘΑΛΠΙΑ ΝΕΑ ΚΕΑΝΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤ ΕΡΑΜΙΟΤ-ΜΑΓΓΑΝΩΝ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΞΑΝΘΗ ΠΟΛΤΜΕΝΗ ΑΝΑΣΑΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΣΗ: Κίμων Χρηςτάνησ ΠΑΣΡΑ, 2010

2 ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΡΤΥΧΙΑΚΘ ΕΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΧΑΜΗΛΗ ΕΝΘΑΛΠΙΑ ΝΕΑ ΚΕΑΝΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤ ΕΡΑΜΙΟΤ-ΜΑΓΓΑΝΩΝ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΞΑΝΘΗ ΠΟΛΤΜΕΝΗ ΑΝΑΣΑΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΣΗ: Κίμων Χρηςτάνησ ΠΑΣΡΑ, 2011

3 ΠΡΟΛΟΓΟ Τισ τελευταίεσ δεκαετίεσ, το ενδιαφζρον για τισ Ανανεϊςιμεσ Ρθγζσ Ενζργειασ γίνεται ολοζνα εντονότερο αφενόσ επειδι τα αποκζματα ςυμβατικϊν καυςίμων είναι πεπεραςμζνα και αφετζρου διότι ζχει κεωρθκεί επιτακτικι ανάγκθ θ προςταςία του φυςικοφ περιβάλλοντοσ. Θ γεωκερμικι ενζργεια είναι μία ιπια, εναλλακτικι και ανανεϊςιμθ πθγι ενζργειασ. Θ μελζτθ των γεωκερμικϊν πεδίων παρζχει πλθροφορίεσ για το δυναμικό τουσ, το χθμιςμό των ρευςτϊν και τθν αξιοποίθςθ τουσ ςτο μζλλον. Θ παροφςα εργαςία ζχει ωσ αντικείμενο μελζτθσ τα δφο από τα πζντε γεωκερμικά πεδία του Νομοφ Ξάνκθσ, αυτά τθσ Νζασ Κεςςάνθσ και του Νζου Εραςμίου-Μαγγάνων. Διενεργικθκαν δειγματολθψίεσ και ακολοφκθςαν εργαςτθριακοί προςδιοριςμοί ςτο Εργαςτιριο Υδρογεωλογίασ του Τμιματοσ Ράτρασ. Θα ικελα να απευκφνω κερμζσ ευχαριςτίεσ ςτον επιβλζποντα Κακθγθτι Κίμωνα Χρθςτάνθ τόςο για τθν ανάκεςθ του κζματοσ, όςο και για τθν κακοδιγθςι του ςτθν εκπόνθςθ τθσ εργαςίασ. Ακόμθ, κα ικελα να απευκφνω κερμζσ ευχαριςτίεσ ςτον κφριο Νικόλαο Λαμπράκθ, κακθγθτι Υδρογεωλογίασ και ςτθν Κ. Κατςάνου για τθν κακοδιγθςθ ςχετικά με τθ δειγματολθψία και τθ βοικειά τουσ ςτουσ εργαςτθριακοφσ προςδιοριςμοφσ. ελ. 1

4 Θα ικελα να ευχαριςτιςω ιδιαίτερα τθν Κυριακι Χαραλαμπίδου, γεωλόγοσ τθσ Διεφκυνςθσ Εγγείων Βελτιϊςεων Νομαρχίασ Ξάνκθσ για τθν πολφτιμθ βοικειά τθσ ςτθν εργαςία υπαίκρου. Επίςθσ, κα ικελα να αναφερκϊ ςτουσ κκ. Νικόλαο Κολιό και Απόςτολο Αρβανίτθ, γεωλόγουσ του Ι.Γ.Μ.Ε. και τον κ. Ραςχάλθ Δαλαμπάκθ για τισ πλθροφορίεσ που μου ζδωςαν και τθ βοικειά τουσ. Θερμζσ ευχαριςτίεσ ςτουσ κ. Στζλιο Μπαλάςθ, Ρρόεδρο Αλιευτικοφ Συνεταιριςμοφ «Άγιοσ Νικόλαοσ» Ρόρτο Λάγουσ και τον κ. Νικόλαο Ραπαδόπουλο για τθν προφορικι ενθμζρωςθ και τθ βοικεια του. Ευχαριςτίεσ εκφράηονται ςτθν Αντιγόνθ Τριάντου και τον Γεϊργιο Φλϊρο, προπτυχιακι και μεταπτυχιακόσ φοιτθτισ, αντίςτοιχα, για τθν τεχνικι βοικειά τουσ κατά τισ εργαςτθριακζσ αναλφςεισ. Ξεχωριςτά κζλω να ευχαριςτιςω τον Σταφρο Βραχλιϊτθ, μεταπτυχιακό φοιτθτι του Τομζα Εφαρμοςμζνθσ Γεωλογίασ και Γεωφυςικισ για τισ πολφτιμεσ τεχνικζσ πλθροφορίεσ και τισ ςυμβουλζσ που μου ζδωςε, κακϊσ και για τθν υπομονι και τθν κατανόθςι του. Τζλοσ κα ικελα να ευχαριςτιςω τθ μθτζρα μου Ευςτρατία και τον πατζρα μου Δθμιτρθ για τθν ςυμπαράςταςι τουσ κατά τθ διάρκεια των ςπουδϊν μου. ΡΑΤΑ, Φεβρουάριοσ 2011 ελ. 2

5 Περιεχόμενα 1. ΕΙΣΑΓΩΓΘ... 5 i. Σφντομο ιςτορικό τθσ γεωκερμικισ εκμετάλλευςθσ... 5 ii. Σκοπόσ τθσ εργαςίασ Γεωκερμία ςτθ Βορειοανατολικι Ελλάδα... 8 i. Γεωλογία, Τεκτονικι και Γεωκερμικι Κατάςταςθ ςτθ ΒΑ Ελλάδα... 8 ii. Ευνοϊκοί Ραράγοντεσ για τθν φπαρξθ γεωκερμίασ ςτθ ΒΑ Ελλάδα Γεωκερμικό πεδίο Νζασ Κεςςάνθσ i. Μοντζλο γεωκερμικοφ Ρεδίου Νζασ Κεςςάνθσ Γεωκερμικό πεδίο Εραςμίου-Μαγγάνων Φυςικοχθμικζσ και Υδροχθμικζσ Ραράμετροι i. Χαρακτθριςτικά γεωκερμικϊν ρευςτϊν ii. Ταξινόμθςθ Γεωκερμικϊν νερϊν ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ i. Υπαίκρια Εργαςία ii. Εργαςτθριακοί Ρροςδιοριςμοί και Αναλφςεισ ΑΡΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ-ΡΟΙΣΜΑΤΑ i. Αποτελζςματα ii. Ρορίςματα iii. Συηιτθςθ (i) iv. Συηιτθςθ (ii) v. Ρροτάςεισ ΡΑΑΤΘΜΑ i. Οριςμοί Γεωκερμίασ ii. Γεωκερμικι Ζρευνα iii. Επιφανειακζσ εκδθλϊςεισ ελ. 3

6 iv. Ταξινόμθςθ γεωκερμικϊν πεδίων v. Τφποι γεωκερμικϊν ρευςτϊν vi. Ρεριοχζσ γεωκερμικοφ ενδιαφζροντοσ vii. Γεωκερμικι Ενζργεια ςε Ραγκόςμιο Επίπεδο-Ενεργειακζσ Ανάγκεσ και Ενεργειακι Κατανάλωςθ viii. Γεωκερμικι Ζρευνα ςτθν Ελλάδα ix. Θ χριςθ τθσ νανοτεχνολογίασ ςτθ Γεωκερμία ΒΙΒΛΙΟΓΑΦΙΑ ελ. 4

7 1. ΕΙΑΓΩΓΗ H κερμότθτα είναι μια μορφι ενζργειασ και θ γεωκερμικι ενζργεια είναι θ κερμότθτα, που περιζχεται ςτο εςωτερικό τθσ Γθσ, θ οποία προκαλεί τθ δθμιουργία γεωλογικϊν φαινομζνων ςε παγκόςμια κλίμακα. Συνικωσ όμωσ ο όροσ «γεωκερμικι ενζργεια» χρθςιμοποιείται ςιμερα για να δθλϊςει εκείνο το τμιμα τθσ γιινθσ κερμότθτασ, που μπορεί να ανακτθκεί και να αξιοποιθκεί από τον άνκρωπο. i. Σύντομο ιςτορικό τησ γεωθερμικήσ εκμετάλλευςησ Θ παρουςία θφαιςτείων, κερμϊν πθγϊν και άλλων επιφανειακϊν εκδθλϊςεων κερμότθτασ είναι αυτι που οδιγθςε τουσ προγόνουσ μασ ςτο ςυμπζραςμα ότι το εςωτερικό τθσ Γθσ είναι κερμό. Πμωσ μόνο κατά τθν περίοδο μεταξφ 16 ου και 17 ου αιϊνα, όταν δθλαδι διανοίχκθκαν τα πρϊτα μεταλλεία, που ανορφχκθκαν ςε βάκοσ μερικϊν εκατοντάδων μζτρων κάτω από τθν επιφάνεια του εδάφουσ, οι άνκρωποι, με τθ βοικεια κάποιων απλϊν φυςικϊν παρατθριςεων, κατζλθξαν ςτο ςυμπζραςμα ότι θ κερμοκραςία τθσ Γθσ αυξάνεται με το βάκοσ. Οι πρϊτεσ μετριςεισ με κερμόμετρο ζγιναν κατά πάςα πικανότθτα το 1740 ςε ζνα ορυχείο κοντά ςτο Belfort τθσ Γαλλίασ. Από το 1870 άρχιςε θ εντατικι μελζτθ τθσ κερμικισ κατάςταςθσ του εςωτερικοφ τθσ Γθσ. Εκείνθ τθν περίοδο, ςτθν Τοςκάνθ τθσ Ιταλίασ, και ςυγκεκριμζνα ςτθν περιοχι του Larderello, λειτουργοφςε μια χθμικι βιομθχανία για τθν παραγωγι βορικοφ οξζοσ από τα βοριοφχα κερμά νερά που ανζβλυηαν από φυςικζσ πθγζσ ι αντλοφνταν από ρθχζσ γεωτριςεισ. Θ παραγωγι του βορικοφ οξζοσ γινόταν με εξάτμιςθ των βοριοφχων νερϊν μζςα ςε ελ. 5

8 ςιδερζνιουσ «λζβθτεσ», χρθςιμοποιϊντασ ωσ καφςιμθ φλθ ξφλα από τα κοντινά δάςθ. Θ κερμικι κατάςταςθ που διζπει τθ Γθ, θ κερμικι ιςορροπία και εξζλιξι τθσ κατανοικθκαν καλφτερα τον 20 ο αιϊνα, με τθν κατανόθςθ του ρόλου τθσ «ραδιενεργισ κερμότθτασ». Ρράγματι, ςε όλα τα ςφγχρονα πρότυπα (μοντζλα) τθσ κερμικισ κατάςταςθσ του εςωτερικοφ τθσ Γθσ ςυμπεριλαμβάνεται θ κερμότθτα που ςυνεχϊσ παράγεται από τθ διάςπαςθ των μακρόβιων κυγατρικϊν ραδιενεργϊν ιςοτόπων του ουρανίου (U 238, U 235 ), του κορίου (Th 232 ) και του καλίου (Κ 40 ), τα οποία βρίςκονται ςτο φλοιό. Εκτόσ από τθ ραδιενεργό κερμότθτα δρουν ακροιςτικά ςε απροςδιόριςτεσ όμωσ ποςότθτεσ, και άλλεσ δυνθτικζσ πθγζσ κερμότθτασ, όπωσ είναι θ «αρχζγονθ ενζργεια» από τθν εποχι δθμιουργίασ του πλανιτθ. Μζχρι τθ δεκαετία του 1980 τα μοντζλα αυτά δεν βαςίηονταν ςε κάποιεσ ρεαλιςτικζσ κεωρίεσ. Τότε όμωσ αποδείχκθκε ότι αφενόσ δεν υπάρχει ιςοηφγιο μεταξφ τθσ ραδιενεργισ κερμότθτασ, που δθμιουργείται ςτο εςωτερικό τθσ Γθσ και τθσ κερμότθτασ που διαφεφγει από τθ Γθ προσ ςτο διάςτθμα, και αφετζρου ότι ο πλανιτθσ μασ ψφχεται με αργό ρυκμό και ςτο εςωτερικό του (Gupta and Roy, 2006). ii. Σκοπόσ τησ εργαςίασ Θ Ελλάδα διακζτει ζνα πολφ ςθμαντικό γεωκερμικό δυναμικό (Φυτίκασ, 2007). Για το λόγο αυτό ςυχνά αναφζρεται και ωσ χρυςάφι κάτω από τα πόδια μασ. Θ Ελλάδα διακζτει εκτόσ από πολφ ςθμαντικά γεωκερμικά πεδία υψθλισ ενκαλπίασ και μεγάλο αρικμό γεωκερμικϊν πεδίων χαμθλισ ενκαλπίασ. Ωςτόςο θ εκμετάλλευςθ αυτισ τθσ πθγισ ενζργειασ ςτθ χϊρα μασ δεν είναι διαδεδομζνθ ςυγκριτικά με τισ άλλεσ χϊρεσ. ελ. 6

9 Στόχοσ τθσ εργαςίασ αυτισ είναι να χαρακτθριςτοφν τα γεωκερμικά πεδία τθσ Νζασ Κεςςάνθσ και του Εραςμίου-Μαγγάνων και να προτακοφν πικανοί τρόποι αξιοποίθςισ τουσ. ελ. 7

10 2. Γεωθερμία ςτη Βορειοανατολική Ελλάδα Στθ Βορειοανατολικι Ελλάδα ζχουν εντοπιςτεί επτά γεωκερμικά πεδία χαμθλισ ενκαλπίασ με μζγιςτθ κερμοκραςία τουσ 95 C. Τα εν λόγω πεδία είναι τα εξισ: Νζασ Κεςςάνθσ, Μαγγάνων-Εραςμίου, Ερατινοφ, Αριςτινοφ-Αλεξανδροφπολθσ, ςτον ςχθματιςμό των οποίων ςυνζβαλε τόςο θ μαγματικι δραςτθριότθτα, όςο θ ςτρωματογραφικι διάρκρωςθ δθλαδι θ ακολουκία των ςχθματιςμϊν που δθμιουργικθκαν μζςα ςτο γεωλογικό χρόνο ικανοί να φιλοξενοφν γεωκερμικό ταμιευτιρα και οι τεκτονικζσ κινιςεισ που ζλαβαν χϊρα. Θ κερμικι ικανότθτα υπερβαίνει τα 100 mw, δίνοντασ τθν ελπίδα για εκμετάλλευςθ ςτο μζλλον. Βζβαια, είναι πικανι θ φπαρξθ γεωκερμικϊν ταμιευτιρων με κερμοκραςίεσ που αγγίηουν τουσ 150 C, ωςτόςο κάτι τζτοιο δεν ζχει διαπιςτωκεί ακόμθ (Κολιόσ, Κουτςινόσ, Αρβανίτθσ, Καρυδάκθσ, 2005). i. Γεωλογία, Τεκτονική και Γεωθερμική Κατάςταςη ςτη ΒΑ Ελλάδα Θ ευρφτερθ περιοχι τθσ βορειοανατολικισ Ελλάδασ ανικει γεωτεκτονικά κυρίωσ ςτθ μάηα τθσ οδόπθσ, με εξαίρεςθ τμιμα του Νότιου και Βορειοανατολικοφ Νομοφ Ζβρου. Θ μάηα τθσ οδόπθσ δομείται από γνεφςιουσ, μάρμαρα και μαργαϊκοφσ ςχιςτόλικουσ, όπωσ επίςθσ και γρανιτοειδι του Τριτογενοφσ. Θ μολαςςικι ιηθματογζνεςθ τθσ Αλπικισ ορογζνεςθσ ξεκίνθςε κατά το Ραλαιογενζσ και ςυνδζκθκε, άμεςα με δομζσ τεκτονικϊν τάφρων και ρθγμάτων. Τα ιηιματα μολάςςασ αποτζκθκαν αργότερα ςε μεγάλεσ λεκάνεσ ςτθ μεςοελλθνικι ορογενετικι ηϊνθ κατά το Μζςο-Ανϊτερο ελ. 8

11 Θϊκαινο και Ολιγόκαινο. Αποτζκθκαν ευρζωσ ςτθ λεκάνθ του Ζβρου, τθν οποία ςυνιςτοφν κροκαλοπαγι, ψαμμίτεσ, μάργεσ, μαργαϊκοί αςβεςτόλικοι, ενϊ οι λεκάνεσ Ξάνκθσ-Κομοτθνισ, Δζλτα του Νζςτου και Ορεςτιάδασ-Αλεξανδροφπολθσ πλθρϊκθκαν με ιηιματα κατά το Νεογενζσ και το Τεταρτογενζσ. Θ επζκταςθ τθσ οδοπικισ Μάηασ, κατά το Ολιγόκαινο και το Μειόκαινο, ζλαβε χϊρα ςτθν οπιςκότοξθ περιοχι και ακολουκικθκε από μία λζπτυνςθ του θπειρωτικοφ φλοιοφ (Μουντράκθσ, 1998, Κολιόσ, Κουτςινόσ, Αρβανίτθσ, Καρυδάκθσ, 2005), που άμεςα ςυνδζκθκε με αφξθςθ τθσ γεωκερμικισ βακμίδασ και τθσ κερμικισ ροισ. Τα γρανιτοειδι ακόμθ ςχθματίςτθκαν ςτον επεκτεινόμενο και λεπτό θπειρωτικό φλοιό τθσ οδόπθσ. Ζτςι θ εν λόγω περιοχι χαρακτθριηόταν από Ολιγο-Μειοκαινικι θφαιςτειακι δραςτθριότθτα, τα προϊόντα τθσ οποίασ είχαν ζναν αςβεςταλκαλικό χθμικό χαρακτιρα (Φυτίκασ, 1979). Οι ςυνικεισ τφποι θφαιςτειακϊν πετρωμάτων, που παρουςιάηουν τον ςυγκεκριμζνο χθμιςμό είναι: βαςάλτθσ, ανδεςίτθσ, δακίτθσ, ρυόλικοσ. Το γεγονόσ αυτό προδίδει ενεργά θπειρωτικά περικϊρια, άρα κίνθςθ των λικοςφαιρικϊν πλακϊν. Εκτόσ από τθ μεςο-μειοκαινικι επζκταςθ με ΒΑ-ΝΔ διεφκυνςθ, θ ευρφτερθ περιοχι του Βόρειου Αιγαίου ςθμαδεφτθκε από μία ολίςκθςθ, που περιλαμβάνει τισ ακόλουκεσ φάςεισ (Λυμπζρθσ, 1985, Ραυλίδθσ και Μουντράκθσ, 1987, Βοϊδομάτθσ, 1990, Κολιόσ, Κουτςινόσ, Αρβανίτθσ, Καρυδάκθσ, 2005): ελ. 9

12 Κίνθςθ κατά το Μειόκαινο-Κατϊτερο Ρλειόκαινο με διεφκυνςθ ΑΒΑ-ΔΝΔ, που ευκφνεται για τθ δθμιουργία ρθγμάτων με διεφκυνςθ ΒΑ-ΝΔ. Κίνθςθ κατά το Ρλειόκαινο-Κατϊτερο Ρλειςτόκαινο με διεφκυνςθ ΒΑ-ΝΔ, που ευκφνεται για το ςχθματιςμό ρθγμάτων με διεφκυνςθ ΒΔ-ΝΑ και τθν ενεργοποίθςθ των παλαιότερων. Κίνθςθ κατά το Μζςο-Ρλειςτόκαινο ζωσ και ςιμερα, που επανενεργοποίθςε τα παλιότερα ριγματα (ΒΔ-ΝΑ ι ΒΒΑ-ΝΝΔ) και δθμιοφργθςε μία νζα ομάδα κανονικϊν ρθγμάτων με διεφκυνςθ Δ-Α, πζρα από το δίκτυο των προχπαρχόντων. ii. Ευνοΰκοί Παράγοντεσ για την ύπαρξη γεωθερμίασ ςτη ΒΑ Ελλάδα Το ςφςτθμα ρθγμάτων τθσ Ανατολίασ ςτο Βόρειο Αιγαίο επθρζαςε τθ γεωδυναμικι κατάςταςθ ςτθν περιοχι. Επομζνωσ θ ενεργόσ τεκτονικι, θ λζπτυνςθ του θπειρωτικοφ φλοιοφ, οι μαγματικζσ διειςδφςεισ, θ αυξθμζνθ ροι κερμότθτασ, τα μεγάλα ριγματα, που επθρεάηουν τόςο το μεταμορφωμζνο υπόβακρο, όςο και τα υπερκείμενα ιηθματογενι πετρϊματα, θ φπαρξθ ςτεγανϊν πετρωμάτων, που λειτουργοφν ωσ κάλυμμα και οι υδροφόροι ορίηοντεσ μζςα ςε διαπερατά, ςυνκζτουν ευνοϊκζσ ςυνκικεσ για το ςχθματιςμό γεωκερμικϊν πεδίων ςτθ Βορειοανατολικι Ελλάδα (Κολιόσ, Κουτςινόσ, Αρβανίτθσ, Καρυδάκθσ, 2005). ελ. 10

13 3. Γεωθερμικό πεδίο Νέασ Κεςςάνησ Θ περιοχι τθσ Νζασ Κεςςάνθσ αναπτφςςεται ςτον Νομό Ξάνκθσ, ΝΑ τθσ Ξάνκθσ και ςτα δυτικά περικϊρια τθσ Λίμνθσ Βιςτωνίδασ. Σχ. 1: Ρεριοχι Νζασ Κεςςάνθσ (δεξιά) και Νζου Εραςμίου-Μαγγάνων (αριςτερά). Το γεωκερμικό πεδίο τθσ Νζασ Κεςςάνθσ εδραιϊνεται ςτθν λεκάνθ τθσ Ξάνκθσ-Κομοτθνισ, κοντά ςτο Αιγαίο Ρζλαγοσ και ςτθ Λίμνθ Βιςτωνίδα. Θ λεκάνθ καλφπτει περιοχι με ζκταςθ 1600 km 2 (80 km μικουσ και 20 km πλάτουσ)(θαναςςοφλασ και Τςόκασ, 1990) μεταξφ τθσ οροςειράσ τθσ οδόπθσ και του Αιγαίου Ρελάγουσ και αποτελείται κυρίωσ από κλαςτικά ιηθματογενι πετρϊματα. Ραρουςιάηει μζγιςτο βάκοσ ςτον πόδα τθσ οδόπθσ και ελάχιςτο κοντά ςτθν ακτι, όπου βρίςκεται και το ςυγκεκριμζνο γεωκερμικό πεδίο. Ππωσ ιδθ αναφζρκθκε, θ περιοχι ανικει ςτθ μάηα τθσ οδόπθσ. Το κρυςταλλικό υπόβακρο αποτελείται από γνεφςιουσ, μαργαϊκοφσ ελ. 11

14 ςχιςτόλικουσ, μάρμαρα, αμφιβολίτεσ (Κολιόσ, 1993). Οι τοπικζσ εμφανίςεισ του υποβάκρου αποτελοφνται από γνεφςιουσ, αμφιβολίτεσ, μάρμαρα και μιγματίτεσ, ενϊ οι γρανιτικζσ διειςδφςεισ βρίςκονται ςτο βορειοδυτικό τμιμα του γεωκερμικοφ πεδίου. Κατά τθ διάρκεια του Ραλαιογενοφσ μολαςςικά ιηιματα αποτζκθκαν, ενϊ κατά το Θϊκαινο και Ολιγόκαινο ςχθματίςτθκαν λατυποπαγι και αρκοηικοί ψαμμίτεσ. Ζτςι δόκθκε θ ευκαιρία για δθμιουργία φλφςχθ ςτο ανϊτερο τμιμα τθσ ακολουκίασ. Τα πετρϊματα αυτά υπόκεινται λιμναίων ιηθμάτων (άμμοι και άργιλοι) (Θαναςςοφλασ και Τςόκασ, 1990) όπωσ επίςθσ και αλλουβιακϊν αποκζςεων που αποτελοφνται από άμμουσ, αμμοχάλικα και αργίλουσ. Κατά τθ διάρκεια του Τριτογενοφσ, θ βφκιςθ τθσ Αφρικανικισ πλάκασ κάτω από τθν Ευραςιατικι είχε ωσ αποτζλεςμα τθν άνοδο μαγματικοφ υλικοφ ανδεςιτικισ ςφςταςθσ. Αυτό δικαιολογεί τθν φπαρξθ μικρϊν παρειςφρφςεων μαγματικϊν πετρωμάτων μζςα ςτουσ κλαςτικοφσ ορίηοντεσ του πεδίου. Στθ ςυνζχεια διαμορφϊκθκαν δφο ςθμαντικά ςυςτιματα ρθγμάτων, με διευκφνςεισ παρατάξεων Β160 ο και Β70 ο, ΒΑ-ΝΔ και Α-Δ (Σχ. 2) αντίςτοιχα (Θαναςςοφλασ και Τςόκασ, 1990) κατά το Μειόκαινο, που επθρεάηουν τόςο το υπόβακρο όςο και τα υπερκείμενα ιηιματα. Ριο ενεργό κεωρείται το ςφςτθμα Β160 ο και ςχετίηεται πικανϊσ με τθ μετακίνθςθ ςτο Βόρειο Αιγαίο. Οι κερμζσ πθγζσ αποτελοφνται από 50 ςθμεία εμφάνιςθσ, με μζςθ παροχι 10 l/s θ κακεμία ςτθν περιοχι τθσ Γενιςςζασ. Αυτζσ ζδωςαν το ζναυςμα για περαιτζρω μελζτθ του γεωκερμικοφ δυναμικοφ ςτθν ελ. 12

15 ευρφτερθ περιοχι κακϊσ οι κερμοκραςίεσ τουσ κυμαίνονται από 30 ο C ζωσ 55 ο C (Grassi. Kolios, Mussi, Saradeas). Το Ινςτιτοφτο Γεωλογικϊν και Μεταλλευτικϊν Ερευνϊν (Ι.Γ.Μ.Ε.) όρυξε είκοςι-ζξι ερευνθτικζσ γεωτριςεισ και πζντε παραγωγισ κατανεμθμζνεσ ςε ζκταςθ 15 km 2.Το βάκοσ τουσ ποικίλλει από 100 ζωσ 500 m. Σφμφωνα με μελζτθ του Ι.Γ.Μ.Ε ςτο κζντρο του πεδίου ορφχκθκε γεϊτρθςθ βάκουσ 1000 m, ςτθν οποία βρζκθκαν υδροφόροι, ελπιδοφόροι για μελλοντικι εκμετάλλευςθ ςε βάκθ μεγαλφτερα των 300 m. Το ςυγκεκριμζνο πρόγραμμα διάτρθςθσ αποκάλυψε ζνα ςθμαντικό γεωκερμικό πεδίο χαμθλισ ενκαλπίασ ςτθν Ελλάδα. Επίςθσ, ζγινε διάτρθςθ ςε δφο ακόμθ ςθμεία μζχρι βάκουσ 450 m, όπου οι κερμοκραςίεσ άγγιηαν τουσ 38 ο C, οδθγϊντασ ςτο ςυμπζραςμα ότι το γεωκερμικό πεδίο εκτείνεται και νοτιοανατολικά ςτθν περιοχι του Ρόρτο Λάγουσ. Θ γεωκερμικι βακμίδα ςτθν περιοχι είναι υψθλότερθ από τθν κανονικι και αγγίηει τουσ 38 ο C/1000 m (Mateu, Porcu, Christakos, Bevilacqua, 2007). Ολόκλθρθ θ περιοχι λοιπόν χαρακτθρίηεται από υψθλι κερμικι ροι, μεγαλφτερθ από 200mW/m 2 και άνω των 300mW/m 2 ςτο κζντρο του πεδίου (χωρίσ να διευκρινίηεται που αντιςτοιχεί το ςθμείο του κζντρου). Θ μζγιςτθ κερμοκραςία που μετρικθκε μζςα ςε γεϊτρθςθ αγγίηει τουσ 82 ο C (Μουντράκθσ, 1998, Κολιόσ, Κουτςινόσ, Αρβανίτθσ, 2005) απουςιάηει όμωσ θ αναφορά ςτο βάκοσ όπου ςυναντάται. Ο κφριοσ γεωκερμικόσ ταμιευτιρασ εντοπίηεται ςε βάκοσ m και υπολογιςμοί ζδειξαν ότι θ κερμοκραςία κυμαίνεται μεταξφ των 75 και 80 ο C. Ο ταμιευτιρασ αυτόσ αποτελείται από Θωκαινικά και Ολιγοκαινικά κλαςτικά ιηιματα, τα οποία επικαλφπτονται από φλφςχθ του ελ. 13

16 Ολιγόκαινου, λιμναία ιηιματα του Ρλειόκαινου και αλλουβιακζσ αποκζςεισ του Τεταρτογενοφσ. Συχνά οι αλλουβιακζσ αποκζςεισ φιλοξενοφν ψυχροφσ υδροφόρουσ ορίηοντεσ, οι οποίοι φαίνεται πωσ δεν ζρχονται ςε επαφι με τα υποκείμενα κερμά νερά (Grassi, Kolios, Mussi, Saradeas, 1996). Το ελάχιςτο πάχοσ του καλφμματοσ είναι 30 m και εμφανίηεται κοντά ςτισ κερμζσ πθγζσ τθσ Γενιςςζασ. Τα γεωκερμικά ρευςτά κινοφνται αφενόσ προσ τθ ηϊνθ τθσ περιοχισ των πθγϊν, όπου ςθμειϊνονται υψθλζσ κερμοκραςίεσ, και αφετζρου προσ τα περικϊρια του πεδίου, όπου οι κερμοκραςίεσ είναι μικρότερεσ. Στο νότιο τμιμα του γεωκερμικοφ πεδίου, οι κερμοί υδροφόροι εδράηονται ςε βάκθ μζτρων μζςα ςε κροκαλοπαγι με πάχοσ 30 m και οι κερμοκραςίεσ που ςυναντϊνται είναι από 40 ζωσ 80 ο C. Αντίκετα, ςτο βόρειο τμιμα του πεδίου, οι κερμοί υδροφόροι με κερμοκραςίεσ ο C φιλοξενοφνται ςε αρκόηεσ ςε βάκοσ m. Κατά τθ μελζτθ του πεδίου, είχε καταςκευαςτεί χάρτθσ με τισ ιςόκερμεσ καμπφλεσ για τα 400 m βάκοσ (Σχ. 2). Θ καμπφλθ των 70 ο C ςκιαγραφεί τον κφριο υδροκερμικό υδροφόρο. Μζςω του εν λόγω χάρτθ εξάγεται το ςυμπζραςμα πωσ οι τιμζσ μειϊνονται απότομα προσ τα δυτικά, ενϊ θ μείωςθ είναι προοδευτικι προσ τθ βόρεια και τθ νότια περιοχι. Θ γεωκερμικι ανωμαλία εμφανίηεται κυρίωσ λόγω του ςυςτιματοσ ρθγμάτων ΔΝΔ-ΑΒΑ και ΒΒΔ-ΝΝΑ. Από τισ αναλφςεισ προζκυψε πωσ τα 2/3 του ςυνολικοφ γεωκερμικοφ ρευςτοφ είναι αζριο και ςυγκεκριμζνα CO 2 που βρίςκεται ςε ποςοςτό 98% mol/mol. Σφμφωνα με τθν ιςοτοπικι ςχζςθ του 13 C το CO 2 ελ. 14

17 προζρχεται από τα καλάςςια ανκρακικά άλατα κι ενδεχομζνωσ από τα μάρμαρα, που υπόκεινται του αρκοηικοφ ορίηοντα (Grassi et al, 1996). Θ περιεκτικότθτά τουσ ςε δευτζριο προςδιόριςε ότι θ περιοχι ανατροφοδότθςθσ τόςο των κερμϊν ρευςτϊν όςο και των βακιϊν υδροφόρων βρίςκεται ςτα βουνά τθσ οδόπθσ. Τα νερά τθσ λίμνθσ Βιςτωνίδασ και του Αιγαίου Ρελάγουσ ζχουν πολφ μικρι ςυμμετοχι. Ακόμθ τα κερμά ρευςτά τθσ Νζασ Κεςςάνθσ δεν περιζχουν τρίτιο που ςθμαίνει πωσ βρίςκονται υπόγεια για μεγάλα χρονικά διαςτιματα, πάνω από 50 ζτθ (Κολιόσ, Κουτςινόσ, Αρβανίτθσ, Καρυδάκθσ, 2005) ωςτόςο χωρίσ να διευκρινίηεται ο λόγοσ. Σχ. 2: Κατανομι ιςοκζρμων καμπυλϊν ςε βάκοσ 400 m ςτο γεωκερμικό πεδίο Νζασ Κεςςάνθσ. Σθμειϊνονται οι κζςεισ των 22 γεωτριςεων (Κολιόσ, 1993). ελ. 15

18 i. Μοντέλο γεωθερμικού Πεδίου Νέασ Κεςςάνησ Χαρακτθρίηεται από τθν άνοδο των ρευςτϊν (δεν να ςθμειϊνεται από ποιο βάκοσ), όπου βρίςκονται τα μάρμαρα τθσ οδόπθσ και τθ διοχζτευςθ τθσ κερμότθτασ ςτον αρκοηικό ταμιευτιρα, ο οποίοσ βρίςκεται ςε βάκοσ m με κερμοκραςία ο C (Φυτίκασ κ.α., 1994). Κατά τθν άνοδο τουσ, τα κερμά ρευςτά ειςχωροφν ςτον ψαμμιτικό υδροφόρο, που λειτουργεί ωσ Φωτ. 1: Γεωκερμικι γεϊτρθςθ ςτθν περιοχι τθσ Νζασ Κεςςάνθσ. δευτερογενισ και ρθχόσ. Ο κερμόσ υδροφόροσ επικοινωνεί ελάχιςτα ι κακόλου με τουσ ρθχότερουσ υδροφόρουσ του καλφμματοσ. Μικρι ποςότθτα του ηεςτοφ νεροφ εμφανίηεται ςτισ πθγζσ τθσ Γενιςςζασ, όπου το κάλυμμα είναι λεπτότερο. ελ. 16

19 Σχ. 3: Γεωκερμικό μοντζλο του πεδίου Νζασ Κεςςάνθσ *1: Ρλειο-Τεταρτογενείσ αποκζςεισ, 2: Φλφςχθσ (Ολιγόκαινο), 3: Ανϊτερο κροκαλοπαγζσ (Ολιγόκαινο), 4: χαλικϊδθσ μολαςςικι ςειρά, 5: Νουμουλιτικοί αςβεςτόλικοι και βαςικό κροκαλοπαγζσ, 6: Γνεφςιοι, 7: ιγματα+ (Κολιόσ, 1993) Page 17

20 Το ηεςτό νερό ψφχεται κακϊσ κινείται μζςα ςτον αρκοηικό ταμιευτιρα προσ τα περικϊρια του πεδίου. Ο χαρακτιρασ του νεροφ είναι Na-HCO 3 και θ αλατότθτά του g/l, από όπου ςυμπεραίνεται ότι αυτό το νερό υπόκειται ςε ψφξθ εξ επαφισ μζςα ςτον ταμιευτιρα (Grassi et al, 1996). Ακόμθ θ κατανομι τθσ κερμότθτασ είναι ομοιογενισ μζςα ςτον ταμιευτιρα. Σχ. 4: Γεωλογικι τομι του γεωκερμικοφ πεδίου ςτθν περιοχι Ροταμιάσ-Νζασ Κεςςάνθσ (Μπάκοσ, 2007) Το νερό, που ανζρχεται από κάποιο βάκοσ, υφίςταται ςθμαντικζσ χθμικζσ τροποποιιςεισ λόγω τθσ μεγάλθσ περιεκτικότθτάσ του ςε CO 2. Πταν αυτό διαφφγει τότε επζρχεται απόκεςθ αλάτων. Αλλαγζσ ςτθν πίεςθ μπορεί να οφείλονται ςτισ μεταβολζσ του ιξϊδουσ, αλλά και τθσ πυκνότθτασ των ρευςτϊν ςε ςυνδυαςμό πάντα με τθ κερμοκραςία (Κολιόσ, 1993). Page 18

21 4. Γεωθερμικό πεδίο Εραςμίου-Μαγγάνων Θ περιοχι των Μαγγάνων βρίςκεται ανατολικά τθσ λεκάνθσ του Νζςτου Ροταμοφ και δυτικά τθσ περιοχισ των Αβδιρων. Το Ινςτιτοφτο Γεωλογικϊν και Μεταλλευτικϊν Ερευνϊν όρυξε ςτο παρελκόν εικοςιδφο ερευνθτικζσ γεωτριςεισ και ζξι παραγωγικζσ, που οδιγθςαν ςτον προςδιοριςμό ενόσ γεωκερμικοφ πεδίου χαμθλισ ενκαλπίασ που καλφπτει μία ζκταςθ 15 km 2. Το χερςαίο τμιμα τθσ λεκάνθσ του Νζςτου καλφπτει μία ζκταςθ 450 km 2 και ο άξονάσ τθσ ζχει διεφκυνςθ ΑΒΑ-ΔΝΔ. Διαχωρίηεται από τθ λεκάνθ τθσ Ξάνκθσ-Κομοτθνισ με τθν κορυφογραμμι Αβδιρων-Φαναρίου, που αποτελείται κφρια από μεταμορφωμζνα πετρϊματα. Θ λεκάνθ οριοκετείται από δφο κφρια ριγματα με διευκφνςεισ παρατάξεων Β70 ο και Β160 ο. Θ ιηθματογενισ λεκάνθ του Νζςτου άρχιςε να ςχθματίηεται κυρίωσ κατά το Θϊκαινο αλλά και κατά το τζλοσ του κατϊτερου Μειόκαινου. Θ ιηθματογζνεςθ ξεκίνθςε με τθν απόκεςθ δελταικϊν αποκζςεων που εναλλάςςονται με λεπτόκοκκουσ ψαμμίτεσ, ιλυόλικουσ και αργιλόλικουσ. Ακολοφκθςε ο ςχθματιςμόσ κροκαλοπαγϊν με κάποιεσ παρεμβολζσ λιγνίτθ κατά το Μζςο-Ανϊτερο Μειόκαινο. Κατά τθ διάρκεια του Ανϊτερου Μειόκαινου, ςχθματίςτθκε μία εβαποριτικι ακολουκία, που αποτελείται από ανυδρίτθ με λεπτά ςτρϊματα ψαμμίτθ κι αργίλου (Ρροζδρου, 1979, Κολιόσ, Κουτςινόσ, Αρβανίτθσ, Καρυδάκθσ, 2005). Τα Τεταρτογενι ιηιματα αποτελοφνται κυρίωσ από δελταϊκζσ αποκζςεισ που υπζρκεινται τθσ προθγοφμενθσ ςειράσ. Ρρόκειται για χαλαροφσ ςχετικά ψαμμίτεσ και αργίλουσ ςτα περικϊρια των λεκανϊν, ενϊ λιμναία και καλάςςια ιηιματα βρίςκονται ελ. 19

22 ςτο κζντρο τθσ λεκάνθσ. Το ςυνολικό πάχοσ τθσ ιηθματογενοφσ ςειράσ είναι 4000 μζτρα (Κολιόσ κ.α., 2005). Κατά το Τεταρτογενζσ, θ μορφολογία τθσ περιοχισ τροποποιικθκε και ριγματα με διεφκυνςθ παράταξθσ Β70 ο ενεργοποιικθκαν. Γεωλογικά, θ περιοχι ανικει ςτθ μάηα τθσ οδόπθσ. Το κρυςταλλικό υπόβακρο αποτελείται από μιγματιτικοφσ γνεφςιουσ, γνεφςιουσ και αμφιβολίτεσ. Τα μεταμορφωμζνα πετρϊματα εκτίκενται ςτο δυτικό και βόρειο τμιμα του χωριοφ Μυρωδάτου και κοντά ςτο χωριό των Αβδιρων. Στα εν λόγω πετρϊματα διακρίνεται μία γρανιτικι διείςδυςθ. Το υπόβακρο ζχει πολλαπλϊσ τροποποιθκεί και μεταμορφωκεί λόγω των πολλϊν τεκτονικϊν επειςοδίων που ζλαβαν χϊρα ςτθν περιοχι. Κοντά ςτθν περιοχι των Αβδιρων υπάρχουν κάποιεσ εμφανίςεισ μολαςςικϊν ιηθμάτων του Ραλαιογενοφσ, που ανικουν ςτθν ιηθματογενι λεκάνθ Ξάνκθσ-Κομοτθνισ και ςυνίςτανται από αρκόηεσ και αςβεςτόλικουσ. Ρλειοκαινικοί ςχθματιςμοί εκτίκενται ανατολικά του χωριοφ Δζκαρχο που ανικει ςτθν κοινότθτα Τοπείρου (Σχ. 1, 4). Ρρόκειται για εναλλαγζσ άμμων και αργίλων με μικρά ςτρϊματα ι φακοφσ αμμοχάλικων. Γενικά, θ περιοχι καλφπτεται από αλλουβιακζσ Ολοκαινικζσ αποκζςεισ (άμμοι, άργιλοι και αμμοχάλικα). Κάτω από τα Ρλειςτοκαινικά ιηιματα ςτθν περιοχι των Αβδιρων, βρίςκονται μαγματικά πετρϊματα βαςαλτικισ-ανδεςιτικισ ςφςταςθσ. Θ ευρφτερθ περιοχι του γεωκερμικοφ πεδίου οριοκετείται από δφο ςυςτιματα ρθγμάτων με διευκφνςεισ παρατάξεων Β ο και Β70 ο. Στθν περιοχι του οικιςμοφ του Νζου Εραςμίου, υπάρχουν κανονικά ριγματα με διεφκυνςθ ΒΒΑ-ΝΝΔ, που προκαλοφν βφκιςθ του υποβάκρου κατά m. ελ. 20

23 Σχ. 6: Γεωλογικόσ χάρτθσ του γεωκερμικοφ πεδίου Νζου Εραςμίου-Μαγγάνων (Κολιόσ, 1993) Page 21

24 Θ ιηθματογζνεςθ διαφοροποιείται λόγω τθσ παλαιογεωγραφίασ, με αποτζλεςμα να διακρίνονται δφο διαφορετικζσ λικοςτρωματογραφικζσ ςτιλεσ, ςυνδεδεμζνεσ με τθν κακίηθςθ του υποβάκρου. Διακρίνονται 2 τεμάχθ, το ανϊτερο και το κατϊτερο. Το ανϊτερο αποτελείται από: άμμουσ και αργίλουσ του Τεταρτογενοφσ, με μζςο πάχοσ 20 m. κοκκινο-κάςτανεσ αργίλουσ με λεπτά ςτρϊματα αμμοχάλικων, που μαρτυροφν ζνα ποτάμιο-δελταικό παλαιοπεριβάλλον, με μζςο πάχοσ 50 m. άμμουσ και αργίλουσ με γκρι-μπεη χρϊμα και μζςο πάχοσ 50 m. γκρίηεσ άμμουσ και αργίλουσ, πάχουσ 50 m, που φιλοξενοφν απολικϊματα, μαρτυρϊντασ δελταικό-λιμναίο περιβάλλον. γκρίηουσ και κιτρινωποφσ ψαμμίτεσ, με μικρζσ παρεμβολζσ ανδεςιτικϊν λαβϊν, πάχουσ 80 m. κρυςταλλικό υπόβακρο αποτελοφμενο από γνεφςιουσ και γρανίτεσ, ςε βάκοσ περίπου 250 m. Page 22

25 Σχ. 5: Γραφικι Αναπαράςταςθ τθσ Στρωματογραφικισ Ακολουκίασ τθσ περιοχισ τθσ λεκάνθσ του Νζςτου (Κολιόσ, Αρβανίτθσ, 2008). Θ λικογραφικι ςτιλθ του κατϊτερου τεμάχουσ ςυνίςταται από: Άμμουσ και αργίλουσ του Τεταρτογενοφσ, πάχουσ 20 m. Κοκκινο-κάςτανεσ αργίλουσ με ςτρϊματα από αμμοχάλικα, που δείχνουν ποτάμιο-δελταικό παλαιοπεριβάλλον με πάχοσ που αγγίηει τα 90 m. Γκρίηεσ αργίλουσ και άμμουσ με απολικϊματα, που προδίδουν δελταϊκό-λιμναίο περιβάλλον κι ζχουν 50 m πάχοσ. Σκοφρεσ γκρίηεσ λεπτόκκοκκεσ άμμουσ πάχουσ 80 m με ενδείξεισ απολικωμάτων, αποτζλεςμα ενόσ λιμναίου-δελταικοφ περιβάλλοντοσ. ελ. 23

26 Εναλλαγζσ κοκκινο-κάςτανθσ άμμου, γκρι αργίλου και ψαμμίτθ, με πάχοσ 80 m. Αςβεςτόλικοσ μπεη ζωσ κίτρινου χρϊματοσ, με βιοχθμικι προζλευςθ. Κροκαλοπαγι, των οποίων το πάχοσ δεν ξεπερνά τα 30 m, ςτα οποία εμφανίηονται λεπτά ςτρϊματα άμμου. Κρυςταλλικό υπόβακρο από γνεφςιουσ, ςε βάκοσ από m. Το γεωκερμικό πεδίο Νζου Εραςμίου-Μαγγάνων αποτελεί χαρακτθριςτικι περίπτωςθ πεδίου χαμθλισ ενκαλπίασ, όπου οι υδροφόροι ενιςχφονται από ζνα ςφςτθμα ρθγμάτων, που επθρεάηει και τουσ μιγματιτικοφσ γνεφςιουσ του υποβάκρου. Ο γεωκερμικόσ ταμιευτιρασ είναι τοποκετθμζνοσ ςε βάκοσ μεταξφ των 200 και των 400 m βρίςκεται κφρια ςτθν κορυφι του μεταμορφωμζνου υποβάκρου. Βζβαια, ςε δθμοςιεφςεισ αναφζρεται πωσ ο ταμιευτιρασ τθσ ςυγκεκριμζνθσ περιοχισ ςυνίςταται από ψαμμίτεσ και κροκαλοπαγι και ζχει κερμοκραςία 60 ο C (Φυτίκασ κ.α., 1994). Το μζγιςτο βάκοσ των 22 γεωτριςεων που ορφχκθκαν από το Ινςτιτοφτο Γεωλογικϊν και Μεταλλευτικϊν Ερευνϊν είναι 500 m. Θ γεωκερμικι βακμίδα ςτθν περιοχι είναι αρκετά υψθλι και πρόκειται για 25 ο C/1000m (Κολιόσ κ.α., 2005). Οι μζγιςτεσ κερμοκραςίεσ ςυναντϊνται ςτον οικιςμό Ηθλωτι, ςε βάκοσ 400 m και κοντά ςτθν κφρια ομάδα ρθγμάτων με διεφκυνςθ παράταξθσ Β160 ο. Από τα αποτελζςματα των γεωτριςεων του Ι.Γ.Μ.Ε. καταςκευάςτθκε ζνασ γεωκερμικόσ χάρτθσ ιςόκερμων καμπυλϊν (Σχ. 7) ο οποίοσ δίνει ςυμπεράςματα ςχετικά με τθν κατανομι τθσ κερμότθτασ ςτθν περιοχι. ελ. 24

27 Θ ιςόκερμθ καμπφλθ που αντιςτοιχεί ςτουσ 50 ο C ανικει ςε μία περιοχι με ζκταςθ άνω των 3 km 2. Απότομθ μείωςθ των τιμϊν τθσ κερμοκραςίασ παρατθρείται ςτο βόρειο τμιμα τθσ περιοχισ του Νζου Εραςμίου, ενϊ θ μείωςθ είναι προοδευτικι προσ τα ανατολικά. Θ εικόνα ωςτόςο διαφοροποιείται προσ το νότιο μζροσ λόγω τθσ φπαρξθσ κερμϊν υδροφόρων ςε βάκθ m προσ τθν παράκτια ηϊνθ. Δυτικά οι ιςόκερμεσ καμπφλεσ δείχνουν κερμοκραςίεσ 60 ο C για βάκθ άνω των 500 μζτρων. Φωτ. 2: Γεωκερμικι Γεϊτρθςθ ςτθν περιοχι του Νζου Εραςμίου Συμπεραςματικά, θ περιοχι που παρουςιάηει γεωκερμικό ενδιαφζρον ξεπερνά τα 10 km 2. και πικανά φτάνει τα 20 km 2. Ρρζπει να ςθμειωκεί πωσ ςε παλαιότερεσ ζρευνεσ ςτθν ευρφτερθ περιοχι τθσ λεκάνθσ του ελ. 25

28 Νζςτου είχε εκτιμθκεί με τθ βοικεια του γεωκερμόμετρου K Na Mg πωσ θ κερμοκραςία ςε βάκοσ 4 km άγγιηε τουσ 164 ο C (Μενδρινόσ κ.α., 2009) Σχ. 7: Χάρτθσ κατανομισ ιςόκερμων καμπυλϊν τθσ κορυφισ του γεωκερμικοφ πεδίου Εραςμίου- Μαγγάνων (Κολιόσ, 1993). Τα γεωκερμικά ρευςτά ανζρχονται μζςα από το ςφςτθμα ρθγμάτων τθσ περιοχισ του Νζου Εραςμίου. Κατά τθ διάρκεια τθσ ανόδου διαπερνοφν διάφορουσ τφπουσ πετρωμάτων και ςυγκεκριμζνα κροκαλοπαγι του ελ. 26

29 Νεογενοφσ και ιηιματα του Ραλαιογενοφσ, που λειτουργοφν ωσ μικροί ταμιευτιρεσ. Τα ρευςτά κινοφνται πλευρικά μζςα από τουσ διαπερατοφσ ςχθματιςμοφσ με κατεφκυνςθ Α-Δ. ελ. 27

30 Σχ. 8: Γεωκερμικό μοντζλο Νζου Εραςμίου-Μαγγάνων (Κολιόσ, 1993). Page 28

31 5. Υυςικοχημικέσ και Τδροχημικέσ Παράμετροι Στο ςθμείο αυτό κεωρικθκε ςωςτι θ αναφορά ςε οριςμοφσ που αφοροφν ςτισ φυςικοχθμικζσ παραμζτρουσ, βάςει των οποίων κα γίνει ο χαρακτθριςμόσ των νερϊν. 1. Θερμοκραςία: Αποτελεί ςθμαντικι παράμετρο και πρζπει να λαμβάνεται υπόψθ πάντα ςτθ μελζτθ τθσ χθμικισ ςφςταςθσ των υπόγειων νερϊν. Θ μζτρθςι τθσ γίνεται με τθ βοικεια κερμομζτρων ςτο ςθμείο εξόδου του νεροφ. 2. Θλεκτρικι Αγωγιμότθτα (E.C): Ρρόκειται για το αντίςτροφο τθσ θλεκτρικισ αντίςταςθσ και δίνεται ςε Siemens/m. Συνικωσ, χρθςιμοποιείται ωσ μονάδα μζτρθςθσ το 1μS/cm, λόγω των πολφ μικρϊν τιμϊν τθσ. Συνδζεται άμεςα αφενόσ με τθ ςυγκζντρωςθ διαλελυμζνων αλάτων ςτο νερό, αφετζρου με τθ κερμοκραςία. Αφξθςθ τθσ κερμοκραςίασ προκαλεί αφξθςθ τθσ θλεκτρικισ αγωγιμότθτασ, άρα μείωςθ τθσ θλεκτρικισ αντίςταςθσ. 3. pθ: Ρρόκειται για αςτακι παράμετρο κι αποτελεί ζναν εφχρθςτο τρόπο ζκφραςθσ τθσ ςυγκζντρωςθσ των ιόντων υδρογόνου ςε ζνα υδατικό διάλυμα. Υπόκειται εφκολα ςε μεταβολι, ιδιαίτερα με τθν αλλαγι τθσ μερικισ πίεςθσ του CO 2. Οπότε είναι απαραίτθτθ θ επί τόπου μζτρθςθ ςτα ςθμεία εξόδου του νεροφ με τθ βοικεια ειδικϊν θλεκτροδίων. 4. Δυναμικό Οξειδοαναγωγισ: Δίνει πλθροφορίεσ για τθν οξείδωςθ των ςτοιχείων του υδατικοφ διαλφματοσ. Αρνθτικό δυναμικό οξειδοαναγωγισ μαρτυρά αναγωγικό διάλυμα, ενϊ κετικό δείχνει οξειδωτικό περιβάλλον. Page 29

32 5. Διαλελυμζνο Οξυγόνο: Θ παρουςία του ςτο υπόγειο νερό δείχνει πρόςφατθ ζκκεςθ ςτον ατμοςφαιρικό αζρα. Μικρζσ ποςότθτεσ οξυγόνου ι απουςία του παρατθροφνται ςε παλαιά νερά, που δεν ανανεϊνονται. Είναι αναγκαία θ επί τόπου μζτρθςθ, κακϊσ θ ζκκεςθ του υπόγειου νεροφ ςτον ατμοςφαιρικό αζρα αλλοιϊνει τθ ςυγκζντρωςθ του. Θ μζτρθςθ και ςε αυτιν τθν περίπτωςθ γίνεται με θλεκτρόδια. 6. Αλκαλικότθτα: Ρρόκειται για τθν ικανότθτα του νεροφ να εξουδετερϊνει οξζα. Ρροςδιορίηεται εργαςτθριακά με τιτλοδότθςθ του δείγματοσ με διάλυμα κειικοφ οξζοσ. Οφείλεται ςτθν παρουςία των όξινων ανκρακικϊν, των ανκρακικϊν και των υδροξυλιακϊν ιόντων. 7. Οξφτθτα: Είναι θ ικανότθτα του νεροφ να εξουδετερϊνει βάςεισ και οφείλεται κυρίωσ ςτθν φπαρξθ διαλελυμζνου CO 2 ςτο νερό. 8. Σκλθρότθτα: Οφείλεται ςτα διςκενι ιόντα που βρίςκονται εν διαλφςει ςτο νερό. Τα κυριότερα είναι Ca +2 και Mg +2, ωςτόςο ςτθ ςκλθρότθτα ςυνειςφζρουν και τα Fe +2, Mn +2, Sr +2. Διακρίνεται ςε παροδικι και μόνιμθ. Τα ανκρακικά και τα όξινα ανκρακικά άλατα αποτελοφν τθν παροδικι ςκλθρότθτα του νεροφ. Θ παροδικι ςκλθρότθτα ονομάηεται και ανκρακικι ςκλθρότθτα και είναι ίςθ με τθν ανκρακικι αλκαλικότθτα. Θ παροδικι ςκλθρότθτα οφείλεται ςτα κατιόντα τα οποία απομακρφνονται με βραςμό του νεροφ. Τα χλωριοφχα, νιτρικά, κεϊκά, φωςφορικά, πυριτικά και χουμικά άλατα του αςβεςτίου και μαγνθςίου αποτελοφν τθ μόνιμθ ςκλθρότθτα του νεροφ. Το άκροιςμα των δφο επιμζρουσ μεγεκϊν δίνει τθν ολικι ελ. 30

33 ςκλθρότθτα. Το νερό χαρακτθρίηεται ωσ πολφ μαλακό, μαλακό, ελαφρϊσ ςκλθρό, μζτρια ςκλθρό, ςκλθρό και πολφ ςκλθρό. 9. Συνολικά Διαλελυμζνα Στερεά (TDS): Αποτελοφν καλό δείκτθ τθσ αλατότθτασ του νεροφ. Βοθκοφν ςτον χαρακτθριςμό του νεροφ ωσ γλυκοφ, υφάλμυρου, αλμυροφ ι υπεράλμυρου. i. Χαρακτηριςτικά γεωθερμικών ρευςτών Τα γεωκερμικά νερά περιζχουν υψθλότερεσ ςυγκεντρϊςεισ διαλυμζνων ςυςτατικϊν ςυγκριτικά με τα κοινά υπόγεια νερά. Θ ςφςταςθ των γεωκερμικϊν ρευςτϊν αντανακλά τθν αντίδραςθ των κερμϊν νερϊν με τα πετρϊματα από τα οποία φιλοξενοφνται ι με αυτά που διαπζραςαν κατά τθν κίνθςι τουσ προσ τον ταμιευτιρα. Οι χθμικζσ αντιδράςεισ επθρεάηονται από τθ κερμοκραςία, τθν πίεςθ, τθν αλατότθτα και τθ ςφςταςθ των πετρωμάτων (Φυτίκασ, 2004). Θ ςφςταςθ των γεωκερμικϊν ρευςτϊν δεν παραμζνει ςτακερι. Μεταβάλλεται από πεδίο ςε πεδίο, ακόμθ κι από γεϊτρθςθ ςε γεϊτρθςθ ςτο ίδιο πεδίο. Συχνά παρατθροφνται και τροποποιιςεισ τθσ ςφςταςθσ με τον χρόνο κυρίωσ ωσ προσ τθν ποςότθτα και όχι ωσ προσ τθν ποιότθτα (Φυτίκασ, 2004). Οι ςυγκεντρϊςεισ των νερϊν ςε διάφορα ςυςτατικά εξαρτϊνται από τθ κερμοκραςία, τθ διαλυτότθτα και το είδοσ του ταμιευτιρα, τθν εςτία κερμότθτασ, τθν θλικία του ςυςτιματοσ και τθν ανάμιξθ με ψυχρά νερά. Τα κυριότερα ςυςτατικά, που περιζχονται ςτα γεωκερμικά νερά, είναι: Κατιόντα: Να +, Κ +, Ca +2, Mg +2, Li +, Sr +2, Mn +2, Fe +2 Ανιόντα: Cl -, HCO - 3, SO 2-4, F -, Br - ελ. 31

34 Χωρίσ φορτίο : SiO 2, As, B, NH 3 Τα γεωκερμικά νερά, λοιπόν ταξινομοφνται ςφμφωνα με το επικρατζςτερο ανιόν. Ο πιο ςυνθκιςμζνοσ τφποσ γεωκερμικϊν ρευςτϊν περιζχει χλωριόντα, με ςυγκεντρϊςεισ που φτάνουν τα mg/l. Άλλα είναι πλοφςια ςε κειικά ιόντα, ανκρακικά ιόντα, κειικά και χλωριόντα. Άλλα κφρια ςυςτατικά που βρίςκονται ςτθν υγρι φάςθ των γεωκερμικϊν ρευςτϊν είναι το νάτριο, το κάλιο, το μαγνιςιο, το αςβζςτιο, το διοξείδιο του πυριτίου, το φκόριο και το βόριο. Μζςω αυτϊν είναι δυνατόσ ο προςδιοριςμόσ τθσ προζλευςθσ των ςτοιχείων. Ζτςι, για παράδειγμα, το αςβζςτιο προζρχεται από ανκρακικά πετρϊματα ι μάρμαρα, όπωσ ακόμθ κι από αςβεςτονατριοφχουσ αςτρίουσ, τθ γφψο, τουσ πυροξζνουσ, τισ αμφιβόλουσ. Το μαγνιςιο απαντάται ςτον ολιβίνθ, μαγνθςίτθ, δολομίτθ και τουσ χλωρίτεσ. Τα αλκάλια (Na και K) ςυνδζουν τθν παρουςία τουσ με τουσ αςτρίουσ. Το μεν νάτριο βρίςκεται ςτον αλβίτθ, το δε κάλιο ςτο ορκόκλαςτο και ςτον μικροκλινι. Το Na απαντάται ςτισ νατριοφχεσ αμφιβόλουσ (γλαυκοφανι) και ςτον αλίτθ και το Κ ςτον ςυλβίνθ. Στα νερά, ο ςίδθροσ ςυναντάται με τθ διςκενι και τθν τριςκενι μορφι του. Ρροζρχεται από μαγματικά πετρϊματα, οξείδια (αιματίτθ, λειμωνίτθ), κειοφχα και ανκρακικά ορυκτά (ςιδθρίτθσ). Κφρια προζλευςθ του χλωρίου είναι τα ιηθματογενι πετρϊματα, που περιζχουν αργιλικά ορυκτά καλάςςιασ γζνεςθσ, κακϊσ και οι εβαπορίτεσ (Καλλζργθσ, 2000). Ευνόθτο ότι θ παρουςία του χλωρίου δικαιολογείται όταν θ τροφοδοςία του ταμιευτιρα γίνεται με καλαςςινό νερό. ελ. 32

35 ii. Ταξινόμηςη Γεωθερμικών νερών Διάφορα ςυςτιματα ζχουν καταςκευαςτεί για τθν ταξινόμθςθ και τθν ομαδοποίθςθ των νερϊν ςφμφωνα με τον χθμιςμό τουσ. Ωςτόςο ςιμερα χρθςιμοποιοφνται δφο τφποι διαγραμμάτων, κυρίωσ, αυτά του Piper και του Durov (Καλλζργθσ, 2000). Στο διάγραμμα Piper απεικονίηονται οι ςχετικζσ ςυγκεντρϊςεισ των κφριων ανιόντων και κατιόντων του ρευςτοφ ςε %. Καταςκευάηονται ξεχωριςτά τρίγωνα για τα ανιόντα και τα κατιόντα λαμβάνοντασ ζτςι για κάκε χθμικι ανάλυςθ δφο ςθμεία, που προβάλλονται με παράλλθλθ μετατόπιςθ ςτισ εξωτερικζσ πλευρζσ των τριγϊνων (Καλλζργθσ, 2000). Το διάγραμμα Durov αποτελεί μία τροποποίθςθ των διαγραμμάτων Piper. Αναπτφχκθκε από τθ Σοβιετικι Σχολι και για τθν καταςκευι του προβάλλονται ςε χωριςτά τρίγωνα τα ανιόντα και τα κατιόντα ςε meq%. Ακολουκεί θ προζκταςθ των κάκετων ςτισ βάςεισ των ιςοπλεφρων τριγϊνων που ξεκινοφν από τα ςθμεία, που παριςτάνουν τθν % περιεκτικότθτα του νεροφ ςε ανιόντα και κατιόντα και τζμνονται ςε ζνα ςθμείο, που παριςτάνει τθν κφρια ιοντικι ςυγκζντρωςθ % ςτο νερό. Από το ςθμείο αυτό προεκτείνονται ςτα δφο ορκογϊνια (Καλλζργθσ, 2000). ελ. 33

36 6. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Τα ςτάδια που ακολουκικθκαν για τθ ςυγκεκριμζνθ εργαςία περιλαμβάνουν: Υπαίκρια εργαςία και δειγματολθψία κερμϊν νερϊν από 5 γεωτριςεισ. Χθμικζσ αναλφςεισ των δειγμάτων νεροφ. Αξιολόγθςθ αποτελεςμάτων και χαρακτθριςμόσ των νερϊν. Ρρόταςθ για αξιοποίθςθ. i. Υπαίθρια Εργαςία Για τθ μελζτθ των δφο γεωκερμικϊν πεδίων πραγματοποιικθκε δειγματολθψία από 5 γεωκερμικζσ γεωτριςεισ (Γ1, Γ2, Γ3, οι οποίεσ βρίςκονται ςτθν περιοχι τθσ Νζασ Κεςςάνθσ και ΓΝ9, ΓΝ15 ςτθν περιοχι του Νζου Εραςμίου-Μαγγάνων). Δεν ιταν δυνατι θ λιψθ περιςςότερων δειγμάτων, κακϊσ κάποιεσ γεωτριςεισ ιταν ςφραγιςμζνεσ. Για τθ λιψθ των δειγμάτων χρθςιμοποιικθκαν ειδικά μπουκάλια πολυαικυλενίου, ϊςτε να αποφευχκεί θ διατάραξθ των ςυγκεντρϊςεων ςυγκεκριμζνων ςτοιχείων. Ξεπλφκθκαν καλά με αποςταγμζνο νερό και νερό τθσ γεϊτρθςθσ και ςφραγίςτθκαν με τζτοιο τρόπο, ϊςτε να μθν εγκλωβιςτεί ατμοςφαιρικόσ αζρασ. Για τθν εκτίμθςθ του πεδίου διεξάχκθκαν επί τόπου μετριςεισ των αςτακϊν παραμζτρων, οι οποίεσ περιελάμβαναν: κερμοκραςία, θλεκτρικι αγωγιμότθτα, δυναμικό οξειδοαναγωγισ, αλκαλικότθτα και ph. ελ. 34

37 Σχ. 9: Θζςεισ των Γεωτριςεων δειγματολθψίασ ςτθν Νζα Κεςςάνθ Σχ. 10: Θζςεισ των Γεωτριςεων δειγματολθψίασ ςτο Νζο Εράςμιο. ελ. 35

38 Ζτςι: Για ηην εκηίμηζη ηος δςναμικού οξειδοαναγωγήρ σπηζιμοποιήθηκε η θοπηηή ζςζκεςή Consort C535 Για ηον πποζδιοπιζμό ηος ph, ηηρ θεπμοκπαζίαρ και ηηρ ηλεκηπικήρ αγωγιμόηηηαρ η ζςζκεςή YSI 63 Για τον υπολογιςμό τθσ αλκαλικότθτασ χρθςιμοποιικθκε θ μζκοδοσ τιτλοδότθςθσ Hach. ii. Εργαςτηριακοί Προςδιοριςμοί και Αναλύςεισ Πλεσ οι χθμικζσ αναλφςεισ νεροφ πραγματοποιικθκαν αποκλειςτικά με τον εργαςτθριακό εξοπλιςμό, που διακζτει το Εργαςτιριο Υδρογεωλογίασ του τμιματοσ Γεωλογίασ του Ρανεπιςτθμίου Ρατρϊν. Τα δείγματα φυλάχκθκαν και μεταφζρκθκαν με ψυγείο ςτο εργαςτιριο, με ςκοπό να υπολογιςτοφν οι φυςικοχθμικζσ παράμετροι. Τα χλωριόντα προςδιορίςτθκαν με τθ μζκοδο τιτλοδότθςθσ Hach. Τα νιτρικά, νιτρϊδθ, αμμωνιακά ιόντα, ο φϊςφοροσ και το διοξείδιο του πυριτίου προςδιορίςτθκαν με τθ μζκοδο φαςματοφωτομετρίασ μοριακισ απορρόφθςθσ με φαςματοφωτόμετρο Hach. Τα ιόντα Αςβεςτίου, Μαγνθςίου, Καλίου και Νατρίου μετρικθκαν με τθ μζκοδο τθσ φαςματοφωτομετρίασ ατομικισ απορρόφθςθσ, ςε φαςματοφωτόμετρο GBC AVANTA. Θ επεξεργαςία των αποτελεςμάτων των χθμικϊν αναλφςεων ζγινε με το πρόγραμμα Aquachem. Οι ςυγκεντρϊςεισ των ανιόντων και κατιόντων προβλικθκαν ςε διαγράμματα Piper και Durov. ελ. 36

39 7. ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΑ-ΠΟΡΙΜΑΣΑ i. Αποτελέςματα Ραρακάτω παρατίκενται πίνακεσ με τουσ εργαςτθριακοφσ προςδιοριςμοφσ των δειγμάτων των γεωτριςεων από τα γεωκερμικά πεδία Νζασ Κεςςάνθσ (Γ1, Γ2 και Γ3) και Νζου Εραςμίου-Μαγγάνων(θ ΓΝ9 και ΓΝ15) του Νομοφ Ξάνκθσ. Οι χθμικζσ αναλφςεισ των γεωκερμικϊν ρευςτϊν βοθκοφν ςτο χαρακτθριςμό του νεροφ, ςτθν εκτίμθςθ τθσ προζλευςθσ των ςτοιχείων και ςτθν δυνατότθτα εκμετάλλευςθσ των γεωκερμικϊν πεδίων. Σταθμόs χ y Βάθοσ(m) Θ( ο C) Eh(my) Γ1 N 41 01' 20.1" E 25 03' 04.2" ,5 548 Γ2 N 41 01' 01.7" E 25 03' 05.3" ,5 18 Γ3 N 41 01' 04.7" E 25 03' 00.9" ,7 - ΓΝ9 N 40 55' 23.5" E 24 50' 44.5" ΓΝ15 N 40 55' 01.3" E 24 50' 11.2" ,5 240 Σταθμόs ph cond Alkalinity Ca Mg Na K HCO - 3 (25oC) μs/cm mg/l CaCO3 mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l Γ1 6, ,75 20, ,4 1390,8 Γ2 6, , ,2 1373,72 Γ3 6, , ,4 1399,34 ΓΝ9 6, ,6 2, ,6 95,16 ΓΝ15 8, ,22 208,62 ελ. 37

40 Σταθμόs Cl NO 3 NO 2 NH 4 P SiO 2 mg/l mg/l mg/l mg/l mg/l Γ1 11,9 28 0, ,066 41,2 Γ2 6,3 41 0, ,219 45,9 Γ3 7,6 39 0, ,113 25,5 ΓΝ , ,075 66,9 ΓΝ , , Σταθμόs Ca Mg Na K meq/l meq/l meq/l meq/l Γ1 6,823 1,706 66,464 1,467 Γ2 6,724 1,645 67,160 1,462 Γ3 6,424 1,563 67,508 1,519 ΓΝ9 14,501 0, , , ΓΝ15 0, , , Σταθμόs SummeK Σύνολο κατιόντων HCO3 Cl NO3 SummeA TDI Σύνολο Ανιόντων meq/l meq/l meq/l meq/l meq/l Γ1 76,463 22,8 0,335 0, , ,050 Γ2 76,992 22,52 0,177 0, , ,351 Γ3 77,014 22,94 0,214 0, , ,798 ΓΝ9 100,987 1,56 131,441 0, ,01 234,005 ΓΝ15 20,192 3,42 5,359 0,0322 8, ,0037 Ρίνακασ 1: Χθμικζσ Αναλφςεισ δειγμάτων από τα γεωκερμικά πεδία Νζασ Κεςςάνθσ και Νζου Εραςμίου- Μαγγάνων. ελ. 38

41 Σχ. 11 : Διάγραμμα Piper για τα δείγματα από τισ γεωτριςεισ των γεωκερμικϊν πεδίων Νζασ Κεςςάνθσ και Νζου Εραςμίου-Μαγγάνων, που καταςκευάςτθκε μζςω του προγράμματοσ Aquachem. ελ. 39

42 Σσ. 12 : Διάγπαμμα Durov για ηα δείγμαηα από ηιρ γεωηπήζειρ ηων γεωθεπμικών πεδίων Νέαρ Κεζζάνηρ και Νέος Επαζμίος-Μαγγάνων, πος καηαζκεςάζηηκε μέζω ηος ππογπάμμαηορ Aquachem. ελ. 40

43 ii. Πορίςματα Οι χαρακτθριςμοί των νερϊν προκφπτουν από τθν επεξεργαςία των δεδομζνων των αναλφςεων με το πρόγραμμα Aquachem. Ραρατθρικθκε ότι οι γεωτριςεισ Γ1, Γ2 και Γ3 παρουςιάηουν τον ίδιο χθμικό χαρακτιρα, Να-HCO 3. Οι γεωτριςεισ ΓΝ9 και ΓΝ15, αντίκετα παρουςιάηουν Na-Ca- HCO 3 και Na-Cl-HCO 3, αντίςτοιχα (Ρίνακασ 2) Γεωτρήςεισ Χαρακτηριςμόσ Γ1 Na-HCO 3 Γ2 Na-HCO 3 Γ3 Na-HCO 3 ΓΝ9 Na-Ca-HCO 3 ΓΝ15 Na-Cl-HCO 3 Ρίνακασ 2: Χαρακτθριςμόσ του Νεροφ των Γεωτριςεων όςον αφορά ςτθ χθμικι ςφςταςθ τουσ. Ρρζπει να ςθμειωκεί πωσ τα νερά από τισ γεωτριςεισ Γ1, Γ2, Γ3, ΓΝ9 παρουςιάηουν ph που κυμαίνεται από 6,3 ζωσ 6,8, οπότε μποροφν να χαρακτθριςτοφν ελαφρϊσ όξινα ζωσ ουδζτερα. Αντίκετα, τα νερά τθσ γεϊτρθςθσ ΓΝ15 παρουςιάηουν ph 8,2, επομζνωσ μποροφν να χαρακτθριςτοφν ωσ αλκαλικά. Από τον προςδιοριςμό των ςυγκεντρϊςεων των ςτοιχείων είναι δυνατι θ εκτίμθςθ τθσ προζλευςθσ τουσ. Ζτςι το SiO 2 προζρχεται κυρίωσ από αςτρίουσ, ςιδθρομαγνθςιοφχα και αργιλικά ορυκτά. Θ ςυνθκιςμζνθ ςυγκζντρωςθ είναι μικρότερθ των 30 mg/l. Τα νερά των γεωτριςεων Γ1, Γ2 και ΓΝ9 παρουςιάηουν τιμζσ διοξειδίου του πυριτίου υψθλότερεσ από τισ ςυνικεισ. ελ. 41

44 Το Ca προζρχεται από αμφιβόλουσ, αςτρίουσ, πυροξζνουσ, γφψο, αςβεςτίτθ, δολομίτθ και αργιλικά. Συνθκζςτερα, παρουςιάηει τιμζσ που κυμαίνονται από 10 ζωσ 100 mg/l (Καλλζργθσ, 2000). ευςτά με υψθλι περιεκτικότθτα ςε άλατα μπορεί να περιζχουν μζχρι και mg/l. Από τουσ υπολογιςμοφσ προζκυψε το ςυμπζραςμα ότι τα νερά όλων των γεωτριςεων εκτόσ από τθσ ΓΝ15 παρουςιάηουν τιμζσ ανϊτερεσ των 100 mg/l. Το Mg προζρχεται από αμφιβόλουσ, ολιβίνθ, πυροξζνουσ, δολομίτθ, μαγνθςίτθ και αργιλικά ορυκτά. Γενικά, τα νερά περιζχουν λιγότερο από 50 mg/l εκτόσ από τα καλαςςινά, όπου οι τιμζσ αγγίηουν τα 1000 mg/l (Καλλζργθσ, 2000). Στθν περίπτωςθ των ρευςτϊν που μελετικθκαν, κανζνα δείγμα δεν ξεπζραςε τα 50 mg/l ςε μαγνιςιο. Το Na προζρχεται από αμφιβόλουσ, αργιλικά ορυκτά και εβαπορίτεσ. Γενικά, οι τιμζσ είναι κατϊτερεσ από 200 mg/l (Καλλζργθσ, 2000). Οι προςδιοριςμοί ζδειξαν πωσ όλα τα δείγματα παρουςιάηουν ςυγκεντρϊςεισ υψθλότερεσ από 200 mg/l. Το Κ προζρχεται από αςτρίουσ, αςτριοειδι, αργιλικά ορυκτά και κάποιουσ μαρμαρυγίεσ. Συνικωσ, οι τιμζσ των ςυγκεντρϊςεων δεν ξεπερνοφν τα 10 mg/l, ενϊ ςτο αλμόλοιπο αγγίηει τισ mg/l (Καλλζργθσ, 2000). Από τα δείγματα των πεδίων μελζτθσ, μόνο θ γεϊτρθςθ ΓΝ15 παρουςιάηει τιμι κατϊτερθ των 10 mg/l. Θ διςςανκρακικι ρίηα προζρχεται από δολομίτεσ και αςβεςτόλικουσ. Γενικά, οι ςυγκεντρϊςεισ είναι χαμθλότερεσ των 500 mg/l (Καλλζργθσ, 2000). Από τα αναλυκζντα δείγματα, μόνο αυτά των γεωτριςεων ΓΝ9 και ΓΝ15 παρουςιάηουν τιμζσ <500 mg/l. Τα υπόλοιπα εμφανίηουν ελ. 42

45 ςυγκεντρϊςεισ ανϊτερεσ των 1000 mg/l, οπότε ανικουν ςτθν κατθγορία των οξυανκρακικϊν νερϊν. Θ κφρια προζλευςθ του Cl είναι από ιηθματογενι πετρϊματα και εβαπορίτεσ και δευτερευόντωσ από μαγματικά πετρϊματα. Σε υγρζσ περιοχζσ δεν ξεπερνά τα 10 mg/l, ενϊ ςε ξθρζσ υπερβαίνει τα 1000 mg/l (Καλλζργθσ, 2000). Ρολφ ανϊτερεσ ςυγκεντρϊςεισ από 10 mg/l ςε χλϊριο παρουςιάηουν τα δείγματα των γεωτριςεων ΓΝ9 και ΓΝ15. Θ νιτρικι ρίηα προζρχεται από τθν ατμόςφαιρα, τθ χλωρίδα κακϊσ και από τα περιττϊματα τθσ πανίδασ (Καλλζργθσ, 2000). Γενικά, οι ςυγκεντρϊςεισ είναι μικρότερεσ από 10 mg/l, κάτι που ακολουκείται μόνο από τα δείγματα των ΓΝ9 και ΓΝ15. Από τθν ερμθνεία του διαγράμματοσ Durov, προκφπτουν ςυμπεράςματα ωσ προσ τα επικρατοφντα ιόντα ςτο δείγμα κάκε γεϊτρθςθσ. Ζτςι, επικρατοφντα ιόντα ςτο δείγμα τθσ Γ1 είναι το Na + - και το HCO 3 και πικανά προζρχονται από ιοντοανταλλαγι. Αντίκετα, ςτα δείγματα των Γ2 και Γ3 δεν υπάρχουν επικρατοφντα ιόντα, οπότε ανικουν πικανά ςτθν κατθγορία των νερϊν που προζρχονται από μείξθ. Τζλοσ, τα δείγματα των ΓΝ9 και ΓΝ15 παρουςιάηουν ωσ επικρατοφντα ιόντα το Na + και Cl -. Ρροκειμζνου να καταςτεί δυνατι θ εκτίμθςθ τθσ κερμοκραςίασ του γεωκερμικοφ ταμιευτιρα ςε κάποιο βάκοσ, ζγινε εφαρμογι κάποιων γεωκερμομζτρων: SiO 2, Na/K, Κ/Mg Γεωθερμόμετρο του SiO 2 : Xρθςιμοποιικθκε θ εξίςωςθ t=[1309/(5,19-logsio 2) ] (Fournier, 1981) για κερμοκραςίεσ από 25 ζωσ 250 o C. Οι ςυγκεντρϊςεισ του SiO 2 εκφράηονται ςε mg/l (Μπιρμπίλθ, 2003). Το γεωκερμόμετρο αυτό ζδωςε ελ. 43

46 κερμοκραςίεσ που κυμαίνονται από 72 o C ζωσ 97 o C για τθν περιοχι τθσ Νζασ Κεςςάνθσ και από 71 ζωσ 115 o C για τθν περιοχι Νζου Εραςμίου- Μαγγάνων. Γεωθερμόμετρο του Na/K: Επιλζχτθκε θ εξίςωςθ t= 1217/[log(Na/K)+1.483]-273,15 (Fournier, 1979). Οι ςυγκεντρϊςεισ των ςτοιχείων νατρίου και καλίου εκφράηονται ςε mg/l. Για τθν περιοχι τθσ Νζασ Κεςςάνθσ ζδωςε κερμοκραςίεσ που κυμαίνονται από 143 o C ζωσ 146 o C και για αυτι του Νζου Εραςμίου- Μαγγάνων από 72 o C ζωσ 103 o C. Οι κερμοκραςίεσ για τθν περιοχι τθσ Νζασ Κεςςάνθσ είναι υψθλότερεσ από τισ εκτιμιςεισ με το γεωκερμόμετρο του SiO 2. Δεν κεωρείται αξιόπιςτο για γεωκερμικά ρευςτά HCO 3 τφπου λόγω των υψθλϊν περιεκτικοτιτων ςε CO 2 και του όξινου ph (Μπιρμπίλθ, 2003). Γεωθερμόμετρο Κ/Mg: Χρθςιμοποιικθκε θ εξίςωςθ t= 4410[13,95-log(K 2 /Mg)] (Giggenbach, 1983). Οι ςυγκεντρϊςεισ του καλίου και του μαγνθςίου εκφράηονται ςε mg/l. Οι κερμοκραςίεσ που ζδωςε αυτό το γεωκερμόμετρο για τθν περιοχι τθσ Νζασ Κεςςάνθσ κυμαίνονται από 102 ζωσ 104 o C. Για το Νζο Εράςμιο ζγινε εφαρμογι μόνο ςτο δείγμα τθσ γεϊτρθςθσ ΓΝ9 και θ κερμοκραςία που ζδωςε αγγίηει τουσ 120 o C. Από τα γεωκερμόμετρα που χρθςιμοποιικθκαν κανζνα δεν κεωρείται αξιόπιςτο. Ακολουκοφν διαγράμματα που απεικονίηουν τισ εκτιμϊμενεσ κερμοκραςίεσ ςτον ταμιευτιρα ςφμφωνα με τισ χθμικζσ αναλφςεισ των νερϊν, που παραλιφκθκαν από τθν επιφάνεια. ελ. 44

47 Θ C το ςτόμιο Θ C το ςτόμιο Θ C το ςτόμιο Γεωθερμία ςτον Νομό Ξάνθησ SiO 2 Νa/K Γ3 ΓΝ15 Γ1 Γ2 ΓΝ ΓΝ15 ΓΝ9 Γ2 Γ Γ3 Θ C Σαμιευτήρα (εκτιμώμενο) Θ C Σαμιευτήρα (εκτιμώμενο) K/Mg Γ1 Γ2 Γ3 ΓΝ Θ C Σαμιευτήρα (εκτιμώμενο) Σσ. 13: Γπαθικέρ Αναπαπαζηάζειρ ηων εκηιμώμενων θεπμοκπαζιών ηων ηαμιεςηήπων με ηη σπήζη γεωθεπμόμεηπων ζηην πεπιοσή ηηρ Νέαρ Κεζζάνηρ και ηος Νέος Επαζμίος-Μαγγάνων. Page 45

48 iii. Συζήτηςη (i) Για τθν αξιοποίθςθ γεωκερμικϊν πεδίων χαμθλισ ενκαλπίασ εφαρμόηονται άμεςεσ χριςεισ. Αυτζσ αφοροφν τθ κζρμανςθ χϊρων, τθ κζρμανςθ κερμοκθπίων, τθν ξιρανςθ αγροτικϊν προϊόντων, βιομθχανικζσ χριςεισ, εγκαταςτάςεισ λουτρϊν και κολυμβθτθρίων, τιξθ χιονιοφ, αντιπαγετικι προςταςία λιμνϊν. Το μεγαλφτερο μζροσ των χριςεων τθσ γεωκερμικισ ενζργειασ παγκοςμίωσ απευκφνεται ςτισ αντλίεσ κερμότθτασ (34.80%), λουτροκεραπεία (26.2%), κζρμανςθ χϊρων (21.63%). Ακολουκεί θ κζρμανςθ κερμοκθπίων (8.22%), οι υδατοκαλλιζργιεσ (3.93%) και οι βιομθχανικζσ χριςεισ (3.13%) (Lund, Freeston, 2001) Οι εγκαταςτάςεισ κζρμανςθσ κερμοκθπίων διακρίνονται ςε κζρμανςθ εδάφουσ, κζρμανςθ πάνω από το ζδαφοσ, κζρμανςθ αζρα με φυςικι μετάδοςθ, κζρμανςθ αζρα με ενιςχυμζνθ μετάδοςθ (Μπιρμπίλθ, 2003). Οι χριςεισ αυτζσ μποροφν να υποςτθριχτοφν και από τα δφο μελετϊμενα πεδία. Συνεπϊσ, θ γεωκερμία ζχει τθ δυνατότθτα να ςυνειςφζρει ςθμαντικά ςτθ δθμιουργία μιασ ςφγχρονθσ, ανταγωνιςτικισ και ελπιδοφόρασ γεωργίασ, που κα ςυγκρατιςει τον πλθκυςμό ςτθν φπαικρο. Αυτό προχποκζτει τθν κζςπιςθ κανόνων ςφγχρονθσ διαχείριςθσ (management), οι οποίοι κα πρζπει να ακολουκοφνται επακριβϊσ για τθν ορκολογικι αξιοποίθςθ των γεωκερμικϊν πεδίων προκειμζνου να επιτευχκοφν τα μζγιςτα οφζλθ. Για το λόγο αυτό ςυηθτείται από το 1988 ζωσ ςιμερα, θ δθμιουργία ενόσ Φορζα Διαχείριςθσ των Ηεςτϊν Νερϊν ςε ςυνεργαςία με το Κράτοσ. Ραράλλθλα ελ. 46

49 θ προςζλευςθ νζων επενδυτϊν μπορεί να ςυνδράμει ςτθ γενικότερθ κοινωνικι, οικονομικι και πολιτιςτικι ανάπτυξθ αυτϊν των περιοχϊν (Φυτίκασ και Αρβανίτθσ, 2007). Φωτ. 3: Γεωκερμικι γεϊτρθςθ ςτθν περιοχι τθσ Νζασ Κεςςάνθσ Το πεδίο τθσ Νζασ Κεςςάνθσ αξιοποιικθκε ςτο παρελκόν για τον ιαματικό τουριςμό ςτα λουτρά τθσ Ροταμιάσ και τθν αντιπαγετικι προςταςία του περάςματοσ των ψαριϊν από το ςτόμιο ςφνδεςθσ τθσ Λίμνθσ Βιςτωνίδασ και Θρακικοφ Ρελάγουσ κατά τθ χειμερινι περίοδο, με ςκοπό τθν επιβίωςθ των ευρφαλων ψαριϊν κάτω από ακραίεσ καιρικζσ ςυνκικεσ και τθν αποφυγι ςοβαρισ επιβάρυνςθσ του οικοςυςτιματοσ από τουσ μαηικοφσ κανάτουσ. Οι μεγάλεσ ςυγκεντρϊςεισ των ρευςτϊν ςε H 2 S ευκφνονται για τθν καταςτροφι των γεωτριςεων. Ακόμθ ςτθ δεκαετία του 90 είχαν ελ. 47

50 καταςκευαςτεί γεωτριςεισ επανειςαγωγισ των ρευςτϊν, ωςτόςο λόγω των ατυχϊν μιςκϊςεων και τθσ ζλλειψθσ επενδυτικοφ ενδιαφζροντοσ προκλικθκαν εκτεταμζνεσ καταςτροφζσ ςτον μθχανολογικό εξοπλιςμό (Γεωργιάδθσ, 2010). Ραρόλο που ο Νομόσ Ξάνκθσ αποτελεί τθν πιο πολλά υποςχόμενθ περιοχι τθσ Ελλάδασ ςτθν αξιοποίθςθ τθσ γεωκερμικισ ενζργειασ χαμθλισ ενκαλπίασ, είναι προφανισ θ απουςία κερμοκθπιακϊν μονάδων, πικανά λόγω αποτυχθμζνων προςπακειϊν ςτο παρελκόν και ζλλειψθσ εμπειρίασ (Γεωργιάδθσ, 2010). Αντίκετα το πεδίο του Νζου Εραςμίου αξιοποιικθκε μόνο για τθν καλλιζργεια αγροτικϊν προϊόντων και ςυγκεκριμζνα ςπαραγγιϊν και για τθν αντιπαγετικι προςταςία μικρϊν ιχκυογενετικϊν ςτακμϊν. Σε αυτιν τθν περίπτωςθ γεωκερμικά ρευςτά κερμοκραςίασ 60 o C μεταφζρονται 4,5 km μακριά μζςω μονωμζνων πλαςτικϊν ςωλινων τφπου HDPE. Ρριν το νερό ειςαχκεί ςτισ λίμνεσ αναμιγνφεται με καλαςςινό νερό αποκτϊντασ με τον τρόπο αυτό κερμοκραςία 30 o C. Με τθν εκμετάλλευςθ τθσ γεωκερμικισ ενζργειασ προςτάτευκθκαν οι ςτακμοί του Νζου Εραςμίου από τον παγετό κατά τισ χειμερινζσ περιόδουσ 2001, 2002, 2003 (Andritsos et al., 2011) Ζτςι, ζχει προτακεί θ καταςκευι μεγάλων κερμοκθπιακϊν μονάδων, θ κζρμανςθ των δθμόςιων κτθρίων, κακϊσ και των οικιςμϊν ςτα γεωκερμικά πεδία και πλθςίον αυτϊν ϊςτε ο Νομόσ Ξάνκθσ να ακολουκιςει τθν Ρράςινθ Ανάπτυξθ (Φυτίκασ και Αρβανίτθσ, 2007, Γεωργιάδθσ, 2010). ελ. 48

51 Φωτ. 4: Γεωκερμικι γεϊτρθςθ ςτθν περιοχι Νζου Εραςμίου, χριςθ για κζρμανςθ κερμοκθπίων. iv. Συζήτηςη (ii) Από τισ χθμικζσ αναλφςεισ προκφπτουν κάποια ςυμπεράςματα ςχετικά με τισ πικανζσ εφαρμογζσ τθσ γεωκερμίασ ςτθ ςυγκεκριμζνθ περιοχι. Αρχικά για τθ χριςθ του νεροφ ακολουκείται θ Ευρωπαϊκι Οδθγία και οι δθμοςιεφςεισ του Φφλλου Εφθμερίδασ τθσ Κυβερνιςεωσ. Σφμφωνα με τθν Ε.Ε. και το υπ αρικμόν 98/83/ΕC του 1998 και του Φ.Ε.Κ. 1082/2001 για να χρθςιμοποιθκεί το νερό ωσ πόςιμο πρζπει οι ςυγκεντρϊςεισ των χθμικϊν ςτοιχείων και ενϊςεων να μθν ξεπερνοφν τα επιτρεπτά όρια και να μθν ζχει ςυγκεκριμζνθ κολότθτα, γεφςθ και οςμι. Καμία από τισ ελ. 49

52 γεωτριςεισ των πεδίων δεν μπορεί να χρθςιμοποιθκεί για τζτοιο ςκοπό κακϊσ το Na υπερβαίνει το ανϊτατο όριο των 200 mg/l. Πςον αφορά ςτθν άρδευςθ, θ επικυμθτι ςυγκζντρωςθ Cl -, όταν το νερό απορροφάται από τισ ρίηεσ των φυτϊν είναι 142 mg/l, ενϊ όταν απορροφάται από τα φφλλα τουσ τότε είναι 106 mg/l. Το HCO3 - δεν προκαλεί κανζνα πρόβλθμα εάν βρίςκεται ςε ςυγκζντρωςθ μικρότερθ των 90 mg/l, ευκφνεται όμωσ για ςοβαρά προβλιματα εάν ξεπερνά τα 520 mg/l (Λαμπράκθσ, 2009). Το ςυμπζραςμα που προκφπτει είναι ότι καμία γεϊτρθςθ των δφο πεδίων δεν είναι δυνατόν να χρθςιμοποιθκεί για άρδευςθ με απευκείασ χοριγθςθ του νεροφ ςτο ζδαφοσ. Ακόμθ, θ ποιότθτα του νεροφ που χρθςιμοποιείται ςτθ βιομθχανία εξαρτάται από τθ χριςθ ςτθν οποία απευκφνεται. Συγκεκριμζνα, το ph που απαιτείται για χριςθ ςε πλυντιρια ροφχων και βυρςοδεψία κυμαίνεται από 6,0 ζωσ 6,8 και για ηυκοποιεία από 6,5 ζωσ 7,0. Για τθ βιομθχανία τθσ ηάχαρθσ ηθτείται το Cl - να μθν υπερβαίνει τα 20 mg/l, ενϊ θ βιομθχανία παραγωγισ χαρτιοφ λευκαςμζνου ι μθ χρειάηεται ςυγκεντρϊςεισ χλωρίου να είναι <200 mg/l, οπότε πικανά μπορεί να αξιοποιθκεί θ γεϊτρθςθ ΓΝ9 (Λαμπράκθσ, 2009). ελ. 50

53 v. Προτάςεισ Ο Νομόσ Ξάνκθσ διακζτει ζνα ςθμαντικό οικοςφςτθμα με ςπάνια είδθ φυτϊν αλλά και πουλιϊν που καταφκάνουν τουσ καλοκαιρινοφσ μινεσ. Θ Λίμνθ τθσ Βιςτωνίδασ, θ περιοχι του Ρόρτο Λάγοσ και θ παραλία του Εραςμίου προςτατεφονται από τθ ςυνκικθ Ramsar 191/1974, κακϊσ κεωροφνται ςθμαντικοί υγροβιότοποι με αποτζλεςμα να απαγορεφεται θ οποιαδιποτε βιομθχανικι δραςτθριότθτα. Ακόμθ οι περιοχζσ τθσ Νζασ Κεςςάνθσ και του Νζου Εραςμίου κεωροφνται περιοχζσ Natura και μάλιςτα υψίςτθσ ςθμαςίασ, όπου επίςθσ απαγορεφεται οποιαδιποτε βιομθχανικι δραςτθριότθτα. Γνωρίηοντασ ωςτόςο τθ φιλικότθτα τθσ γεωκερμικισ ενζργειασ προσ το περιβάλλον, κεωρείται αναγκαία θ επαναδιαμόρφωςθ των όρων των ςυνκθκϊν για τισ ςυγκεκριμζνεσ περιοχζσ, ϊςτε να είναι δυνατι θ αξιοποίθςθ του γεωκερμικοφ δυναμικοφ που κα προάγει το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων και τον τουριςμό χωρίσ τθν επιβάρυνςθ του περιβάλλοντοσ. Στο παρελκόν είχε επιχειρθκεί θ ριψθ γεωκερμικϊν ρευςτϊν ςτισ ιχκυοςυλλεκτικζσ εγκαταςτάςεισ δθλαδι ςτισ περιοχζσ εγκλωβιςμοφ των ψαριϊν που κατά τουσ χειμερινοφσ μινεσ κινοφνται από τθ Λίμνθ Βιςτωνίδα προσ το Θρακικό Ρζλαγοσ, με κετικά αποτελζςματα. Θ γεωκερμικι ενζργεια αξιοποιικθκε επίςθσ για τθ κζρμανςθ των νερϊν του ιχκυογενετικοφ ςτακμοφ. Για το ςκοπό αυτό ορφχκθκαν τόςο βακιζσ γεωτριςεισ για τθν άντλθςθ γεωκερμικοφ νεροφ, όςο και επιφανειακζσ για τθν άντλθςθ ψυχροφ νεροφ. Το μοντζλο αξιοποίθςθσ περιελάμβανε τθν εγκατάςταςθ ςυςτιματοσ εναλλακτϊν για τθ μετάδοςθ τθσ ελ. 51

ΒΙΩΙΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΧΑΜΗΛΗ ΕΝΘΑΛΠΙΑ ΣΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΒΙΩΙΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΧΑΜΗΛΗ ΕΝΘΑΛΠΙΑ ΣΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΒΙΩΙΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΧΑΜΗΛΗ ΕΝΘΑΛΠΙΑ ΣΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γιϊργοσ Κωνςταντάκθσ φμβουλοσ Διοίκθςθσ Ομίλου ΙΣΑ Νοζμβριοσ 2013 1 ΚΑΣΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΗ ΑΠΕ ΒΑΕΙ ΓΕΝΕΙΟΤΡΓΟΤ ΠΗΓΗ Οι γενεςιουργζσ πθγζσ των γνωςτϊν ΑΠΕ είναι

Διαβάστε περισσότερα

25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ. Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και

25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ. Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και 25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και Γ) Τα ψυκτικά φορτία από είςοδο εξωτερικοφ αζρα. 26. Ποιζσ είναι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΝΕΛΛΘΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΘΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΘΣ

ΡΑΝΕΛΛΘΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΘΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΘΣ ΡΑΝΕΛΛΘΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΘΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΘΣ Θζμα Α Α1: γ, Α2: β, Α3: α, Α4: β, A5: β Θζμα Β Β1: Σ ι Λ (ελλιπισ διατφπωςθ), Λ, Σ, Σ, Σ Β2: α) Οι διαφορζσ μεταξφ ς και π δεςμοφ είναι: α. Στον ς

Διαβάστε περισσότερα

Slide 1. Εισαγωγή στη ψυχρομετρία

Slide 1. Εισαγωγή στη ψυχρομετρία Slide 1 Εισαγωγή στη ψυχρομετρία 1 Slide 2 Σφντομη ειςαγωγή ςτη ψυχρομετρία. Διάγραμμα Mollier (πίεςησ-ενθαλπίασ P-H) Σο διάγραμμα Mollier είναι μία γραφικι παράςταςθ ςε ζναν άξονα ςυντεταγμζνων γραμμϊν

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η. Statisticum collegium V

Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η. Statisticum collegium V Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η i Statisticum collegium V Στατιςτική Συμπεραςματολογία Ι Σημειακζσ Εκτιμήςεισ Διαςτήματα Εμπιςτοςφνησ Στατιςτική Συμπεραςματολογία (Statistical Inference) Το πεδίο τθσ Στατιςτικισ Συμπεραςματολογία,

Διαβάστε περισσότερα

τατιςτικά ςτοιχεία ιςτότοπου Κ.Ε.Π.Α. Α.Ν.Ε.Μ, www.e-kepa.gr για τθν περίοδο 1/1/2011-31/12/2014

τατιςτικά ςτοιχεία ιςτότοπου Κ.Ε.Π.Α. Α.Ν.Ε.Μ, www.e-kepa.gr για τθν περίοδο 1/1/2011-31/12/2014 τατιςτικά ςτοιχεία ιςτότοπου Κ.Ε.Π.Α. Α.Ν.Ε.Μ, www.e-kepa.gr για τθν περίοδο 1/1/2011-31/12/2014 Ειςαγωγι Στο παρόν κείμενο παρουςιάηονται και αναλφονται τα ςτατιςτικά ςτοιχεία του ιςτοτόπου τθσ ΚΕΠΑ-ΑΝΕΜ,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΥ101: Ειςαγωγι ςτθν Πλθροφορικι

ΘΥ101: Ειςαγωγι ςτθν Πλθροφορικι Παράςταςη κινητήσ υποδιαςτολήσ ςφμφωνα με το πρότυπο ΙΕΕΕ Δρ. Χρήστος Ηλιούδης το πρότυπο ΙΕΕΕ 754 ζχει χρθςιμοποιθκεί ευρζωσ ςε πραγματικοφσ υπολογιςτζσ. Το πρότυπο αυτό κακορίηει δφο βαςικζσ μορφζσ κινθτισ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά Τηάκια. Πουκεβίλ 2, Ιωάννινα Τθλ. 26510.23822 www.energeiaka-ktiria.gr www.facebook.com/energeiaka.ktiria

Ενεργειακά Τηάκια. Πουκεβίλ 2, Ιωάννινα Τθλ. 26510.23822 www.energeiaka-ktiria.gr www.facebook.com/energeiaka.ktiria Ενεργειακά Τηάκια Πουκεβίλ 2, Ιωάννινα Τθλ. 26510.23822 www.facebook.com/energeiaka.ktiria Σελ. 2 Η ΕΣΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία Ενεργειακά Κτίρια δραςτθριοποιείται ςτθν παροχι ολοκλθρωμζνων υπθρεςιϊν και ςτθν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλιακι Θζρμανςθ οικίασ

Ηλιακι Θζρμανςθ οικίασ Ηλιακι Θζρμανςθ οικίασ Δυνατότθτα κάλυψθσ κερμαντικϊν αναγκϊν ζωσ και 100% (εξαρτάται από τθν τοποκεςία, τθν ςυλλεκτικι επιφάνεια και τθν μάηα νεροφ αποκθκεφςεωσ) βελτιςτοποιθμζνο ςφςτθμα με εγγυθμζνθ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΠΟΣΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΟΣΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ 2 η ΕΝΟΣΗΣΑ ΕΡΓΑΣΗΡΙΑΚΩΝ ΑΚΗΕΩΝ Εκτίμηςη ποτάμιασ διάβρωςησ κοπόσ τησ εργαςίασ: Να εκτιμηθεί ποςοτικά η ποτάμια διάβρωςη κατά μήκοσ οκτϊ χειμάρρων ςτη βόρεια Πελοπόννηςο. Να βρεθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ήχοσ ωσ φυςικό φαινόμενο

Ο ήχοσ ωσ φυςικό φαινόμενο Ο ήχοσ ωσ φυςικό φαινόμενο Φφλλο Εργαςίασ Ονοματεπώνυμο. Παραγωγή και διάδοςη του ήχου Ήχοσ παράγεται όταν τα ςωματίδια κάποιου υλικοφ μζςου αναγκαςκοφν να εκτελζςουν ταλάντωςθ. Για να διαδοκεί ο ιχοσ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Γεωθερμικά Πεδία Μζςησ-Τψηλήσ Ενθαλπίασ

Ελληνικά Γεωθερμικά Πεδία Μζςησ-Τψηλήσ Ενθαλπίασ ΕΘΝΙΚΟ ΤΝΕΔΡΙΟ 'ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΗΛΕΚΣΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ' Ακινα, 20 Νοεμβρίου 2013 Ελληνικά Γεωθερμικά Πεδία Μζςησ-Τψηλήσ Ενθαλπίασ Δημήτριοσ ΜΕΝΔΡΙΝΟ και Κϊςτασ ΚΑΡΤΣΑ Κζντρο Ανανεϊςιμων Πθγϊν και Εξοικονόμθςθσ Ενζργειασ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΜΕΛΕΣΗ ΑΓΟΡΑ ΑΛΤΙΔΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΜΕΛΕΣΗ ΑΓΟΡΑ ΑΛΤΙΔΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΜΕΛΕΣΗ ΑΓΟΡΑ ΑΛΤΙΔΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ Μείωςθ 1,9% ςε ςχζςθ με το 2009, παρουςίαςε θ αγορά των αλυςίδων λιανικοφ εμπορίου των οκτϊ εξεταηόμενων κατθγοριϊν το 2010

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηςη ςτην πράξη : Αντικατάςταςη ςυςτήματοσ θζρμανςησ από πετρζλαιο ςε αντλία θερμότητασ. Ενδεικτικό παράδειγμα 15ετίασ

Εξοικονόμηςη ςτην πράξη : Αντικατάςταςη ςυςτήματοσ θζρμανςησ από πετρζλαιο ςε αντλία θερμότητασ. Ενδεικτικό παράδειγμα 15ετίασ Εξοικονόμηςη ςτην πράξη : Αντικατάςταςη ςυςτήματοσ θζρμανςησ από πετρζλαιο ςε αντλία θερμότητασ Ενδεικτικό παράδειγμα 15ετίασ Οκτώβριοσ 2013 Η αντλία κερμότθτασ 65% οικονομία ςε ςχζςη με ζνα ςυμβατικό

Διαβάστε περισσότερα

Παράςταςη ακεραίων ςτο ςυςτημα ςυμπλήρωμα ωσ προσ 2

Παράςταςη ακεραίων ςτο ςυςτημα ςυμπλήρωμα ωσ προσ 2 Παράςταςη ακεραίων ςτο ςυςτημα ςυμπλήρωμα ωσ προσ 2 Δρ. Χρήζηος Ηλιούδης Μθ Προςθμαςμζνοι Ακζραιοι Εφαρμογζσ (ςε οποιαδιποτε περίπτωςθ δεν χρειάηονται αρνθτικοί αρικμοί) Καταμζτρθςθ. Διευκυνςιοδότθςθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΥΙΑΚΟ ΔΚΠΑΙΔΔΤΣΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ «ΥΤΙΚΗ ΘΔΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΔΦΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΣΔΤΘΤΝΗ» ΦΥΣΙΚΗ ΘΔΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΔΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ ΘΔΜΑ Α ΘΔΜΑ Β

ΧΗΥΙΑΚΟ ΔΚΠΑΙΔΔΤΣΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ «ΥΤΙΚΗ ΘΔΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΔΦΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΣΔΤΘΤΝΗ» ΦΥΣΙΚΗ ΘΔΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΔΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ ΘΔΜΑ Α ΘΔΜΑ Β 4 o ΔΙΓΩΝΙΜ ΠΡΙΛΙΟ 04: ΔΝΔΔΙΚΣΙΚΔ ΠΝΣΗΔΙ ΦΥΣΙΚΗ ΘΔΤΙΚΗΣ ΚΙ ΤΔΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΤΔΥΘΥΝΣΗΣ 4 ο ΔΙΓΩΝΙΣΜ ΔΝΔΔΙΚΤΙΚΔΣ ΠΝΤΗΣΔΙΣ ΘΔΜ. β. β 3. α 4. γ 5. α.σ β.σ γ.λ δ.σ ε.λ. ΘΔΜ Β Σωςτι είναι θ απάντθςθ γ. Έχουμε ελαςτικι

Διαβάστε περισσότερα

Η θεωρία τησ ςτατιςτικήσ ςε ερωτήςεισ-απαντήςεισ Μέροσ 1 ον (έωσ ομαδοποίηςη δεδομένων)

Η θεωρία τησ ςτατιςτικήσ ςε ερωτήςεισ-απαντήςεισ Μέροσ 1 ον (έωσ ομαδοποίηςη δεδομένων) 1)Πώσ ορύζεται η Στατιςτικό επιςτόμη; Στατιςτικι είναι ζνα ςφνολο αρχϊν και μεκοδολογιϊν για: το ςχεδιαςμό τθσ διαδικαςίασ ςυλλογισ δεδομζνων τθ ςυνοπτικι και αποτελεςματικι παρουςίαςι τουσ τθν ανάλυςθ

Διαβάστε περισσότερα

The Weather Experts Team. Φεβρουάριοσ 2013

The Weather Experts Team. Φεβρουάριοσ 2013 1 Φεβρουάριοσ 2013 2 Οδηγίεσ για την ειδική πρόςβαςη ςτο WeatherExpert 1. Μζςω του browser του υπολογιςτι ςασ (π.χ. InternetExplorer, Mozilla Firefox κ.α.) ςυνδεκείτε ςτθν ιςτοςελίδα μασ : http://www.weatherexpert.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΛΑΝΣΙΚΗ ΕΝΩΗ ΠΑΝΕΤΡΩΠΑΪΚΟ STRESS TEST ΑΦΑΛΙΣΙΚΩΝ ΕΣΑΙΡΙΩΝ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΑ 2014

ΑΣΛΑΝΣΙΚΗ ΕΝΩΗ ΠΑΝΕΤΡΩΠΑΪΚΟ STRESS TEST ΑΦΑΛΙΣΙΚΩΝ ΕΣΑΙΡΙΩΝ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΑ 2014 ΑΣΛΑΝΣΙΚΗ ΕΝΩΗ ΠΑΝΕΤΡΩΠΑΪΚΟ STRESS TEST ΑΦΑΛΙΣΙΚΩΝ ΕΣΑΙΡΙΩΝ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΑ 2014 τθ διάρκεια του τρζχοντοσ ζτουσ εξελίχκθκε θ ευρωπαϊκι άςκθςθ προςομοίωςθσ ακραίων καταςτάςεων για τισ Αςφαλιςτικζσ Εταιρίεσ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Δ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Δ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00 ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ 4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Δ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00 Οδηγίερ: 1) Το εξεηαζηικό δοκίμιο αποηελείηαι από 5 ζελίδερ και πεπιλαμβάνει 25 θέμαηα. 2)

Διαβάστε περισσότερα

Τγρότοποσ Κορϊνειασ Βόλβθσ: «ζνασ κρυμμζνοσ κθςαυρόσ»

Τγρότοποσ Κορϊνειασ Βόλβθσ: «ζνασ κρυμμζνοσ κθςαυρόσ» Τηλ.6937122299 - Email: nasthem1@hotmail.com Τγρότοποσ Κορϊνειασ Βόλβθσ: «ζνασ κρυμμζνοσ κθςαυρόσ» Κείμενο Φωτογραφίεσ: Θζμιδα Ναςοποφλου Ξεναγόσ Εκνικϊν Δρυμϊν & Υγροτόπων MSc Biodiversity Σε μικρι απόςταςθ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΗ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΩΝ ΜΕΣΡΗΕΩΝ Σελίδα 1 από 31 Ιςχφει από : 04/07/2011. Ραπανικολάου Νικόλαοσ

ΕΚΘΕΗ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΩΝ ΜΕΣΡΗΕΩΝ Σελίδα 1 από 31 Ιςχφει από : 04/07/2011. Ραπανικολάου Νικόλαοσ Σελίδα 1 από 31 Τίτλοσ Εγγράφου: ΕΚΘΕΣΗ ΑΡΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΤΗΣΕΩΝ ΑΔΙΟΦΑΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΑΛΑΤΟΣΡΗΛΑΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ 7 Συντάκτθσ Ζκκεςθσ: Ραπανικολάου Νικόλαοσ Απαγορεφεται η μερική αναπαραγωγή τησ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΙΙ

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΙΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΙΙ μέρος Α ΚΟΝΤΟΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΕ12.04 1 ΚΜ: Κλιματιςτικι μονάδα Ορολογία ΚΚΜ: Κεντρικι κλιματιςτικι μονάδα ΗΚΜ: Ημικεντρικι κλιματιςτικι μονάδα ΤΚΜ: Σοπικι κλιματιςτικι μονάδα Δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Δια-γενεακι κινθτικότθτα

Δια-γενεακι κινθτικότθτα Δια-γενεακι κινθτικότθτα Κατά κανόνα οι τρζχουςεσ επιλογζσ των ατόμων ζχουν ςυνζπειεσ ςτο μζλλον (δυναμικι ςχζςθ). Σε ότι αφορά τισ επιλογζσ των ατόμων ςε ςχζςθ με τθν εκπαίδευςθ γνωρίηουμε ότι τα άτομα

Διαβάστε περισσότερα

Διαγωνιςμόσ "Μακθτζσ ςτθν Ζρευνα (ΜΕΡΑ) 2011-2012"

Διαγωνιςμόσ Μακθτζσ ςτθν Ζρευνα (ΜΕΡΑ) 2011-2012 Διαγωνιςμόσ "Μακθτζσ ςτθν Ζρευνα (ΜΕΡΑ) 2011-2012" Ο Διαγωνιςμόσ «ΜΕΡΑ» προκθρφςςεται από το 2001 ςε ετιςια βάςθ, ωσ αποτζλεςμα τθσ διαπίςτωςθσ ότι θ καλλιζργεια πνεφματοσ δθμιουργικότθτασ και πρωτοβουλίασ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΑΣΑΣΑΕΙ ΚΛΙΜΑΣΙΜΟΤ ΙΙ ΚΟΝΤΟΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΕ12.04

ΕΓΚΑΣΑΣΑΕΙ ΚΛΙΜΑΣΙΜΟΤ ΙΙ ΚΟΝΤΟΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΕ12.04 ΕΓΚΑΣΑΣΑΕΙ ΚΛΙΜΑΣΙΜΟΤ ΙΙ ΚΟΝΤΟΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΕ12.04 1 Κανόνασ: Χειμϊνασ οι κερμότθτασ από το χϊρο ςτο περιβάλλον Θερμικζσ απϊλειεσ Αναπλθρϊνονται από τισ κερμαντικζσ ςυςκευζσ (αερόκερμα, κερμαντικά ςϊματα

Διαβάστε περισσότερα

Siemens Set, Αςφρματο ςφςτθμα αυτονομίασ κζρμανςθσ, κατανομισ δαπανϊν. Αυτονομία διςωλθνίων ςυςτθμάτων, κατανομι δαπανϊν

Siemens Set, Αςφρματο ςφςτθμα αυτονομίασ κζρμανςθσ, κατανομισ δαπανϊν. Αυτονομία διςωλθνίων ςυςτθμάτων, κατανομι δαπανϊν Siemens Set, Αςφρματο ςφςτθμα αυτονομίασ κζρμανςθσ, Ο αςφρματοσ κερμιδομετρθτισ (1) προςαρμόηεται με ειδικό μοχλιςμό ςτιριξθσ επάνω ςτο κερμαντικό ςϊμα, χωρίσ να τρυπάει το ςϊμα και χωρίσ να μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Ελλημικό μομοθετικό πλαίσιο ΓΑΘ

Ελλημικό μομοθετικό πλαίσιο ΓΑΘ Ελλημικό μομοθετικό πλαίσιο ΓΑΘ Ιωάμμης Χαλδέζος Διπλ. Μηχαμικός Ορυκτώμ Πόρωμ Τμήμα Γεωθερμικής Εμέργειας Διεύθυμση Α.Π.Ε Σημεία Εςτίαςησ Ο νόμοσ υπ αριθ. 3175 τθσ 29 Αυγοφςτου 2003 Υπ. απ. αρ. τθσ 24

Διαβάστε περισσότερα

«Παραγωγι Ηλεκτρικισ Ενζργειασ από Γεωκερμικά Ρευςτά Μζςθσ Ενκαλπίασ. Η περίπτωςθ του Ακροποτάμου Καβάλασ» Ξυπόλυτου Ευαγγελία

«Παραγωγι Ηλεκτρικισ Ενζργειασ από Γεωκερμικά Ρευςτά Μζςθσ Ενκαλπίασ. Η περίπτωςθ του Ακροποτάμου Καβάλασ» Ξυπόλυτου Ευαγγελία ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΕΧΝΕΙΟ ΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΣΜΗΜΑΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΣΑΠΣΤΧΙΑΚΩΝ ΠΟΤΔΩΝ: «ΤΣΗΜΑΣΑ ΑΤΣΟΜΑΣΙΜΟΤ» ΜΕΤΑΡΤΥΧΛΑΚΘ ΕΓΑΣΛΑ «Παραγωγι Ηλεκτρικισ Ενζργειασ από Γεωκερμικά Ρευςτά Μζςθσ Ενκαλπίασ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ ΛΙΠΗ ΕΙΑΓΩΓΗ. (1 γραμμάριο λίπουσ αποδίδει 9-9,3 kcal ι περίπου 38 joule). ΕΙΔΗ ΛΙΠΩΝ. Tα λίπθ είναι τριϊν ειδϊν: τα κορεςμζνα λιπαρά οξζα,

ΣΑ ΛΙΠΗ ΕΙΑΓΩΓΗ. (1 γραμμάριο λίπουσ αποδίδει 9-9,3 kcal ι περίπου 38 joule). ΕΙΔΗ ΛΙΠΩΝ. Tα λίπθ είναι τριϊν ειδϊν: τα κορεςμζνα λιπαρά οξζα, ΣΑ ΛΙΠΗ ΕΙΑΓΩΓΗ Τα λίπθ αποτελοφν μία μεγάλθ ανομοιογενι ομάδα κρεπτικϊν ουςιϊν που ζχουν κοινά χαρακτθριςτικά όπωσ ότι είναι ουςίεσ αδιάλυτεσ ςτο νερό κι αναλφονται ςε οργανικά διαλφματα. Από άποψθ κρεπτικισ

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοδυναμική ΑΕ. Ηαφειρίδθσ Ε. Χριςτοσ Μθχανικόσ παραγωγισ & Διοίκθςθσ Διευκφνων φμβουλοσ

Θερμοδυναμική ΑΕ. Ηαφειρίδθσ Ε. Χριςτοσ Μθχανικόσ παραγωγισ & Διοίκθςθσ Διευκφνων φμβουλοσ Θερμοδυναμική ΑΕ Ηαφειρίδθσ Ε. Χριςτοσ Μθχανικόσ παραγωγισ & Διοίκθςθσ Διευκφνων φμβουλοσ ΘΕΡΜΟΔΤΝΑΜΙΚΗ Α.Ε. 40 χρόνια τϊρα θ Kombi ζχει εδραιωκεί ωσ ζνα από τα πιο δυναμικά ςυγκροτήματα ςτον τομζα τθσ

Διαβάστε περισσότερα

ΔC= C - C. Μια γρήγορη επανάληψη. Αρτές λειηοσργίας

ΔC= C - C. Μια γρήγορη επανάληψη. Αρτές λειηοσργίας Αρτές λειηοσργίας Μια γρήγορη επανάληψη Αρχή λειτουργίασ H φυςικι αρχι ςτθν οποία βαςίηεται θ λειτουργία του αιςκθτιρα. (Ειδικότερα, το φυςικό μζγεκοσ ςτο οποίο βαςίηεται ο μετατροπζασ του αιςκθτιρα.)

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγόσ αρχαρίων για το Φωτιςμό Χαμηλήσ Ενεργειακήσ Κατανάλωςησ

Οδηγόσ αρχαρίων για το Φωτιςμό Χαμηλήσ Ενεργειακήσ Κατανάλωςησ Οδηγόσ αρχαρίων για το Φωτιςμό Χαμηλήσ Ενεργειακήσ Κατανάλωςησ Γιατί να μάκετε για το φωτιςμό χαμθλισ ενεργειακισ κατανάλωςθσ ςτο ςπίτι ςασ; Ζχει εκτιμθκεί ότι περνάμε το 90% τθσ ηωισ μασ ςε εςωτερικοφσ

Διαβάστε περισσότερα

Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν

Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν Ammon Ovis_Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν_ Ραδιοςτακμόσ Flash 96 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Σο δείγμα περιλαμβάνει 332 τουρίςτεσ από 5 διαφορετικζσ θπείρουσ. Οι περιςςότεροι εξ αυτϊν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΣΗΣΑ ΣΩΝ ΝΕΡΩΝ ΚΟΛΤΜΒΗΗ ΣΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΟΙΟΣΗΣΑ ΣΩΝ ΝΕΡΩΝ ΚΟΛΤΜΒΗΗ ΣΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ειδική Γραμματεία Τδάτων ΠΟΙΟΣΗΣΑ ΣΩΝ ΝΕΡΩΝ ΚΟΛΤΜΒΗΗ ΣΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Έτοσ αναφοράσ 2010 Μάιοσ 2011 ΠΟΙΟΣΗΣΑ ΝΕΡΩΝ ΚΟΛΤΜΒΗΗ ΣΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΣΟ ΑΝΑΦΟΡΑ 2010 Ε Ι Α Γ Ω Γ Ι Κ Α Σ Ο Ι Χ Ε Ι Α Η ποιότθτα των υδάτων κολφμβθςθσ

Διαβάστε περισσότερα

1 0 ΕΠΑΛ ΞΑΝΘΗ ΕΙΔΙΚΟΣΗΣΑ : ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ Β ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑ : ΚΑΣΑΚΕΤΗ ΠΟΜΠΟΤ FM

1 0 ΕΠΑΛ ΞΑΝΘΗ ΕΙΔΙΚΟΣΗΣΑ : ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ Β ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑ : ΚΑΣΑΚΕΤΗ ΠΟΜΠΟΤ FM 1 0 ΕΠΑΛ ΞΑΝΘΗ ΕΙΔΙΚΟΣΗΣΑ : ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ Β ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑ : ΚΑΣΑΚΕΤΗ ΠΟΜΠΟΤ FM ΣΙ ΕΙΝΑΙ ΠΟΜΠΟ FM; Πρόκειται για μια θλεκτρονικι διάταξθ που ςκοπό ζχει τθν εκπομπι ραδιοςυχνότθτασ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτιςεισ & απαντιςεισ για τα ξφλινα πνευςτά

Ερωτιςεισ & απαντιςεισ για τα ξφλινα πνευςτά Τα νύλιμα! ΧΟΡΗΓΟΣ Ερωτιςεισ & απαντιςεισ για τα ξφλινα πνευςτά τα ξφλινα! 1. Γιατί τα λζμε ξφλινα πνευςτά; Πνευςτά ονομάηονται τα όργανα ςτα οποία ο ιχοσ παράγεται μζςα ςε ζνα ςωλινα απ όπου περνάει ο

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτησ Αξιολόγηςησ 1.1: χολικόσ χώροσ, υλικοτεχνική υποδομή και οικονομικοί πόροι

Δείκτησ Αξιολόγηςησ 1.1: χολικόσ χώροσ, υλικοτεχνική υποδομή και οικονομικοί πόροι Δείκτησ Αξιολόγηςησ 1.1: χολικόσ χώροσ, υλικοτεχνική υποδομή και οικονομικοί πόροι ΣΟΜΕΑ 1: ΜΕΑ ΚΑΙ ΠΟΡΟΙ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΟΤ ΧΟΛΕΙΟΤ Περιγραφή: Ο ςυγκεκριμζνοσ δείκτθσ αναφζρεται ςτον βακμό που οι υπάρχοντεσ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΡΕΑΛΙΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΕΓΓΙΗ ΣΗΝ ΔΗΜΙΟΤΡΓΙΑ - ΟΡΓΑΝΩΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΩΝ ΔΙΑΚΡΙΒΩΗ

ΜΙΑ ΡΕΑΛΙΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΕΓΓΙΗ ΣΗΝ ΔΗΜΙΟΤΡΓΙΑ - ΟΡΓΑΝΩΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΩΝ ΔΙΑΚΡΙΒΩΗ 3 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΜΙΑ ΡΕΑΛΙΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΕΓΓΙΗ ΣΗΝ ΔΗΜΙΟΤΡΓΙΑ - ΟΡΓΑΝΩΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΩΝ ΔΙΑΚΡΙΒΩΗ 06 Φεβρουαρίου 2010 θμεία Αναφοράσ Γενικά Ανκρϊπινοι Πόροι, Εργαςτθριακόσ

Διαβάστε περισσότερα

Ακράτεια οφρων είναι οποιαςδιποτε μορφισ ακοφςια απώλεια οφρων.

Ακράτεια οφρων είναι οποιαςδιποτε μορφισ ακοφςια απώλεια οφρων. Σί είναι η ακράτεια οφρων; Ακράτεια οφρων είναι οποιαςδιποτε μορφισ ακοφςια απώλεια οφρων. Ποιά είναι η επίπτωςή τησ ςτο γυναικείο πληθυςμό; Γενικά 27% των γυναικών κα παρουςιάςουν κάποιο τφπο ακράτειασ

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα είναι και αλλάηει

Μόδα είναι και αλλάηει Μόδα είναι και αλλάηει Οριςμόσ μόδασ Παροδικι ςυνικεια που για οριςμζνο χρονικό διάςτθμα γενικεφεται ςε μεγάλο φάςμα τθσ κοινωνίασ, ςε ότι αφορά τθν ενδυμαςία, τθν κόμμωςθ, τθ μουςικι. Κακρεφτίηει τισ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ V Κοινωνικό Μάρκετινγκ. Πόπη Σουρμαΐδου. Σεμινάριο: Αναπτφςςοντασ μια κοινωνική επιχείρηςη

Μάρκετινγκ V Κοινωνικό Μάρκετινγκ. Πόπη Σουρμαΐδου. Σεμινάριο: Αναπτφςςοντασ μια κοινωνική επιχείρηςη Μάρκετινγκ V Κοινωνικό Μάρκετινγκ Πόπη Σουρμαΐδου Σεμινάριο: Αναπτφςςοντασ μια κοινωνική επιχείρηςη Σφνοψη Τι είναι το Marketing (βαςικι ειςαγωγι, swot ανάλυςθ, τα παλιά 4P) Τι είναι το Marketing Plan

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χριςθσ τθσ διαδικτυακισ εφαρμογισ «Υποβολι και παρακολοφκθςθ τθσ ζγκριςθσ Εκπαιδευτικών Πακζτων»

Εγχειρίδιο Χριςθσ τθσ διαδικτυακισ εφαρμογισ «Υποβολι και παρακολοφκθςθ τθσ ζγκριςθσ Εκπαιδευτικών Πακζτων» Εγχειρίδιο Χριςθσ τθσ διαδικτυακισ εφαρμογισ «Υποβολι και παρακολοφκθςθ τθσ ζγκριςθσ Εκπαιδευτικών Πακζτων» Το Πλθροφοριακό Σφςτθμα τθσ δράςθσ «e-κπαιδευτείτε» ζχει ςτόχο να αυτοματοποιιςει τισ ακόλουκεσ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!!

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!! ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!! Χωρίσ νερό δεν μπορεί να υπάρξει ανκρϊπινθ ηωι! Ζνασ μζςοσ άνκρωποσ μπορεί να αντζξει χωρίσ τροφι 2 μινεσ, ενϊ χωρίσ νερό μόνο 2-3 μζρεσ. Αν ο ανκρϊπινοσ οργανιςμόσ χάςει μεγάλθ ποςότθτα

Διαβάστε περισσότερα

Παροχι παρατθριςεων και προγνϊςεων καιροφ: πιλοτικι εφαρμογι ςτό Διμο Νάξου και Μικρϊν Κυκλάδων

Παροχι παρατθριςεων και προγνϊςεων καιροφ: πιλοτικι εφαρμογι ςτό Διμο Νάξου και Μικρϊν Κυκλάδων Παροχι παρατθριςεων και προγνϊςεων καιροφ: πιλοτικι εφαρμογι ςτό Διμο Νάξου και Μικρϊν Κυκλάδων Κ. Λαγουβάρδοσ- Β.Κοτρϊνθ Εθνικό Αςτεροςκοπείο Αθηνών Γ. Σζρβοσ-Γ. Σιδερισ Δήμοσ Νάξου και Μικρών Κυκλάδων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΙΑΓΩΓΗ ΕΚΔΡΟΜΩΝ & ΝΕΩΝ - ΑΝΑΚΟΙΝΩΕΩΝ ΣΗΝ ΙΣΟΕΛΙΔΑ ΣΗ Δ.Δ.Ε. ΘΕΠΡΩΣΙΑ

ΟΔΗΓΙΕ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΙΑΓΩΓΗ ΕΚΔΡΟΜΩΝ & ΝΕΩΝ - ΑΝΑΚΟΙΝΩΕΩΝ ΣΗΝ ΙΣΟΕΛΙΔΑ ΣΗ Δ.Δ.Ε. ΘΕΠΡΩΣΙΑ ΟΔΗΓΙΕ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΙΑΓΩΓΗ ΕΚΔΡΟΜΩΝ & ΝΕΩΝ - ΑΝΑΚΟΙΝΩΕΩΝ ΣΗΝ ΙΣΟΕΛΙΔΑ ΣΗ Δ.Δ.Ε. ΘΕΠΡΩΣΙΑ ΕΙΑΓΩΓΗ Ο νζοσ δικτυακόσ τόποσ τθσ Δ.Δ.Ε. Θεςπρωτίασ παρζχει πλζον τθ δυνατότθτα τθσ καταχϊρθςθσ νζων, ειδιςεων και

Διαβάστε περισσότερα

Siemens Set Αςφρματο ςφςτθμα αυτονομίασ κζρμανςθσ-κατανομισ δαπανϊν

Siemens Set Αςφρματο ςφςτθμα αυτονομίασ κζρμανςθσ-κατανομισ δαπανϊν Το Siemens SET προςφζρει: Άνεςθ και εξοικονόμθςθ ενζργειασ ζωσ και 40%. Δίκαιθ κατανομι δαπανών βάςθ τθσ πραγματικισ καταναλιςκόμενθσ ενζργειασ. Ο κάκε ζνοικοσ ενεργοποιεί τθν κζρμανςθ ςτο χώρο του όποτε

Διαβάστε περισσότερα

Παράςταςη ςυμπλήρωμα ωσ προσ 1

Παράςταςη ςυμπλήρωμα ωσ προσ 1 Δρ. Χρήστος Ηλιούδης Θζματα διάλεξησ ΣΤ1 Προςθεςη αφαίρεςη ςτο ΣΤ1 2 ή ΣΤ1 Ονομάηουμε ςυμπλιρωμα ωσ προσ μειωμζνθ βάςθ R ενόσ μθ προςθμαςμζνου αρικμοφ Χ = ( Χ θ-1 Χ θ-2... Χ 0 ) R ζναν άλλον αρικμό Χ'

Διαβάστε περισσότερα

υνδζςου με το μζλλον ΤΝΔΕΜΟ ΕΣΑΙΡΙΩΝ ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΩΝ

υνδζςου με το μζλλον ΤΝΔΕΜΟ ΕΣΑΙΡΙΩΝ ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΩΝ υνδζςου με το μζλλον net-metering ΤΝΔΕΜΟ ΕΣΑΙΡΙΩΝ ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΩΝ net-metering ςτθ Ελλάδα Σο net-metering ι αλλιϊσ θ αυτοπαραγωγι επιτρζπει πλζον ςτον Ζλλθνα καταναλωτι να παράγει τθν θλεκτρικι ενζργεια

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτική Οργάνωςη Ενοτήτων. Α Σάξη. Διδ. 1 ΕΝΟΣΗΣΑ 1. 6 Ομαδοποίθςθ, Μοτίβα,

Ενδεικτική Οργάνωςη Ενοτήτων. Α Σάξη. Διδ. 1 ΕΝΟΣΗΣΑ 1. 6 Ομαδοποίθςθ, Μοτίβα, Ενδεικτική Οργάνωςη Ενοτήτων Α Σάξη Α/ Μαθηματικό περιεχόμενο Δείκτεσ Επιτυχίασ Ώρεσ Α Διδ. 1 ΕΝΟΣΗΣΑ 1 Αλ1.1 υγκρίνουν και ταξινομοφν αντικείμενα ςφμφωνα με κάποιο χαρακτθριςτικό/κριτιριο/ιδιότθτά Ομαδοποίθςθ,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΑ ΕΦΑΜΟΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΩΤΕΙΚΗΣ ΘΕΜΟΜΟΝΩΣΗΣ

ΣΤΑΔΙΑ ΕΦΑΜΟΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΩΤΕΙΚΗΣ ΘΕΜΟΜΟΝΩΣΗΣ ΣΤΑΔΙΑ ΕΦΑΜΟΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΩΤΕΙΚΗΣ ΘΕΜΟΜΟΝΩΣΗΣ 1) Αρχικά πρζπει να γίνει ζλεγχοσ του υποςτρϊματοσ για : ςκόνεσ, υγραςία, επιπεδότθτα. Ππου κρίνεται απαραίτθτο πρζπει να γίνεται κακαριςμόσ, υδροβολι,

Διαβάστε περισσότερα

Μελζτη Εξοικονόμηςησ Ενζργειασ ςε μονοκατοικία ςτο Κζντρο Αθηνών

Μελζτη Εξοικονόμηςησ Ενζργειασ ςε μονοκατοικία ςτο Κζντρο Αθηνών Μελζτη Εξοικονόμηςησ Ενζργειασ ςε μονοκατοικία ςτο Κζντρο Αθηνών Περιγραφή Το κτίριο αυτό βρίςκεται ςτο κζντρο τθσ Ακινασ και δροςίηεται μόνο με ανεμιςτιρεσ Εγκατάςταςθ Οικοςτζγθσ ςτθν οροφι ιδιόκτθτου

Διαβάστε περισσότερα

Καζάνης Θεόδωρος ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ Δ/νηης Πιζηοποίηζης & Εκπαίδεσζης Δικηύοσ

Καζάνης Θεόδωρος ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ Δ/νηης Πιζηοποίηζης & Εκπαίδεσζης Δικηύοσ Καζάνης Θεόδωρος ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ Δ/νηης Πιζηοποίηζης & Εκπαίδεσζης Δικηύοσ ΚΑΣΑΝΗΣ ΠΙΝΑΚΑ ΔΕΙΓΜΑΣΟΛΗΠΣΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΑΒΩΝ ISO 2859 W Z Z W Προδιαγραφι ΕΣΕΜ 0,6 x 0.7 = 0,42 0.6 L Προδιαγραφι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015

ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015 ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΘΕΜΑ Α ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015 Α1. - γ. ςφφιλθ Α2. - α. ερυκρόσ μυελόσ των οςτών Α3. - β. εντομοκτόνο Α4. - β. καταναλωτζσ 1θσ τάξθσ Α5. - δ. μία οικογζνεια ΘΕΜΑ Β Β1. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά Προϊόντα και Μεταλλικζσ Καταςκευζσ Δφο παραδοςιακοί τομείσ ςε αναηιτθςθ νζων προϊόντων και αγορϊν

Δομικά Προϊόντα και Μεταλλικζσ Καταςκευζσ Δφο παραδοςιακοί τομείσ ςε αναηιτθςθ νζων προϊόντων και αγορϊν Δομικά Προϊόντα και Μεταλλικζσ Καταςκευζσ Δφο παραδοςιακοί τομείσ ςε αναηιτθςθ νζων προϊόντων και αγορϊν Νζα δεδομζνα για τον τομζα δομικϊν προϊόντων Κυρίαρχθ επιλογι θ καινοτομία και οι εξαγωγζσ Είςοδοσ

Διαβάστε περισσότερα

EUROPEAN TRADESMAN PROJECT NOTES ON ELECTRICAL TESTS OF ELECTRICAL INSTALLATIONS ΜΟΝΙΜΑ ΕΓΚΑΣΕΣΗΜΕΝΕ ΤΚΕΤΕ

EUROPEAN TRADESMAN PROJECT NOTES ON ELECTRICAL TESTS OF ELECTRICAL INSTALLATIONS ΜΟΝΙΜΑ ΕΓΚΑΣΕΣΗΜΕΝΕ ΤΚΕΤΕ EUROPEAN TRADESMAN PROJECT NOTES ON ELECTRICAL TESTS OF ELECTRICAL INSTALLATIONS ΜΟΝΙΜΑ ΕΓΚΑΣΕΣΗΜΕΝΕ ΤΚΕΤΕ ΠΡΟΛΟΓΟ ΜΟΝΙΜΑ ΕΓΚΑΣΕΣΗΜΕΝΕ ΤΚΕΤΕ Κατά τθν διάρκεια των τελευταίων χρόνων, ζχει αυξθκεί ο αρικμόσ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΠΙΠΕΔΟ 11 12 (Β - Γ Λυκείου)

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΠΙΠΕΔΟ 11 12 (Β - Γ Λυκείου) ΕΠΙΠΕΔΟ 11 12 (Β - Γ Λυκείου) 19 Μαρτίου 2011 10:00-11:15 3 point/μονάδες 1) Στθν πιο κάτω εικόνα πρζπει να υπάρχει αρικμόσ ςε κάκε κουκκίδα ϊςτε το άκροιςμα των αρικμϊν ςτα άκρα κάκε ευκφγραμμου τμιματοσ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΙΩΕΙ ΣΕΧΝΙΚΗ ΣΟΤ ΣΕΡΜΑΣΟΦΤΛΑΚΑ ΕΙΗΓΗΣΗ: ΚΑΡΑΒΕΛΗ ΓΡΗΓΟΡΗ

ΗΜΕΙΩΕΙ ΣΕΧΝΙΚΗ ΣΟΤ ΣΕΡΜΑΣΟΦΤΛΑΚΑ ΕΙΗΓΗΣΗ: ΚΑΡΑΒΕΛΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΗΜΕΙΩΕΙ ΣΕΧΝΙΚΗ ΣΟΤ ΣΕΡΜΑΣΟΦΤΛΑΚΑ ΕΙΗΓΗΣΗ: ΚΑΡΑΒΕΛΗ ΓΡΗΓΟΡΗ 1 ΣΕΧΝΙΚΗ ΣΟΤ ΣΕΡΜΑΣΟΦΤΛΑΚΑ ΑΜΤΝΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΗ 2 ΑΜΤΝΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΗ ΣΟΤ ΣΕΡΜΑΣΟΦΤΛΑΚΑ ΑΜΤΝΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΗ ΧΩΡΙ ΜΠΑΛΑ ΑΜΤΝΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ ΣΗ ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΓΑΟΠΟΝΙΑ ΣΗΝ ΚΛΙΜΑΣΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. Γρ. Ανδρέας Υρίζηοσ Ανώηερος σνηηρηηής Γαζών Σμήμα Γαζών

Η ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ ΣΗ ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΓΑΟΠΟΝΙΑ ΣΗΝ ΚΛΙΜΑΣΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. Γρ. Ανδρέας Υρίζηοσ Ανώηερος σνηηρηηής Γαζών Σμήμα Γαζών Η ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ ΣΗ ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΓΑΟΠΟΝΙΑ ΣΗΝ ΚΛΙΜΑΣΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Γρ. Ανδρέας Υρίζηοσ Ανώηερος σνηηρηηής Γαζών Σμήμα Γαζών ΓΔΝΙΚΑ Οικοςφςτθμα: Σφςτθμα ςε μια περιοχι ςτθν οποία ςυνυπάρχουν ςε ιςορροπία/αρμονία οι

Διαβάστε περισσότερα

Ρομποτική. Η υγεία ςασ το αξίηει

Ρομποτική. Η υγεία ςασ το αξίηει Ρομποτική Μάκετε γριγορά και εφκολα ό τι χρειάηεται να ξζρετε για τισ λαπαροςκοπικζσ μεκόδουσ αντιμετϊπιςθσ γυναικολογικϊν πακιςεων Ενθμερωκείτε ςωςτά και υπεφκυνα Η υγεία ςασ το αξίηει Μζκοδοσ και πλεονεκτιματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α Γυμνασίου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α Γυμνασίου Ενότητα 1β: Ισότητα - Εξίσωση ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α Γυμνασίου Ενότητα 1β: Ισότητα - Εξίσωση Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

CH CH C ιςοπροπυλομαγνθςιοβρωμίδιο.

CH CH C ιςοπροπυλομαγνθςιοβρωμίδιο. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕ ΕΞΕΣΑΕΙ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ (ΚΤΚΛΟ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ) Θζμα Α Α1: γ, Α2: δ, Α3: Λ Λ Α4: α. Παραςκευι κορεςμζνου μονοκαρβονικοφ οξζοσ, με υδρόλυςθ νιτριλίων ςε όξινο

Διαβάστε περισσότερα

Aux.Magazine Μπιλμπάο, Βιηκάγια, Ιςπανία www.auxmagazine.com Προςωπικά δεδομζνα

Aux.Magazine Μπιλμπάο, Βιηκάγια, Ιςπανία www.auxmagazine.com Προςωπικά δεδομζνα Προςωπικά δεδομζνα Η Λείρ Ναγιάλα, θ Σίλβια Αντρζσ, θ Χουάνα Γκαλβάν και θ Γερμάν Καςτανζντα δθμιοφργθςαν τθ δικι τουσ εταιρία, τθν AUXILIARTE FACTORIA το 2004. Ζχοντασ και ςυνειδθτοποίθςαν ότι μοιράηονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΦΤΡΟΠΟΙΪΑ: ΜΟΝΙΜΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΣΑ ΦΟΡΣΙΑ. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Ε. ΜΠΙΣΚΙΝΗΣ Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας

ΓΕΦΤΡΟΠΟΙΪΑ: ΜΟΝΙΜΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΣΑ ΦΟΡΣΙΑ. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Ε. ΜΠΙΣΚΙΝΗΣ Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας 1 ΓΕΦΤΡΟΠΟΙΪΑ: ΜΟΝΙΜΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΣΑ ΦΟΡΣΙΑ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Ε. ΜΠΙΣΚΙΝΗΣ Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Μόνιμα Φορτία Ίδιον Βάροσ (για Οπλιςμζνο Σκυρόδεμα): g=25 KN/m 3 Σε οδικζσ γζφυρεσ πρζπει

Διαβάστε περισσότερα

Νθπιαγωγείο : Φεβρουάριοσ-Μάιοσ 2015. Μεςόγειοσ, μια κάλαςςα πολλζσ ιςτορίεσ.

Νθπιαγωγείο : Φεβρουάριοσ-Μάιοσ 2015. Μεςόγειοσ, μια κάλαςςα πολλζσ ιςτορίεσ. Νθπιαγωγείο : Φεβρουάριοσ-Μάιοσ 2015. Μεςόγειοσ, μια κάλαςςα πολλζσ ιςτορίεσ. Μια μζρα ςαν όλεσ τισ άλλεσ, ζνα ναυάγιο (Σιτανικόσ) τράβθξε τθν προςοχι μασ και μασ ζδωςε τροφι για ςκζψθ. Ζτςι καταλιξαμε

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαοσ Μ. Σαλτερισ Σχολικόσ Σφμβουλοσ Δ.Ε. Δρ. Πολιτικισ Επιςτιμθσ και Ιςτορίασ Μζλοσ ΔΣ Πανελλινιασ Ζνωςθσ Σχολικϊν Συμβοφλων

Νικόλαοσ Μ. Σαλτερισ Σχολικόσ Σφμβουλοσ Δ.Ε. Δρ. Πολιτικισ Επιςτιμθσ και Ιςτορίασ Μζλοσ ΔΣ Πανελλινιασ Ζνωςθσ Σχολικϊν Συμβοφλων Νικόλαοσ Μ. Σαλτερισ Σχολικόσ Σφμβουλοσ Δ.Ε. Δρ. Πολιτικισ Επιςτιμθσ και Ιςτορίασ Μζλοσ ΔΣ Πανελλινιασ Ζνωςθσ Σχολικϊν Συμβοφλων Δομι ειςιγθςθσ Επιςτθμονικζσ Προςεγγίςεισ τθσ Αξιολόγθςθσ ςτθν Εκπαίδευςθ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙΑΔΗΡΟΤΕ ΕΡΙΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ ΡΟΥ ΑΡΑΙΤΕΙ ΑΦΑΙΕΣΗ ΚΑΛΥΜΜΑΤΩΝ ΡΕΡΕΙ ΝΑ ΕΚΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΡΠ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΡΟΣΩΡΙΚΟ.

ΟΡΟΙΑΔΗΡΟΤΕ ΕΡΙΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ ΡΟΥ ΑΡΑΙΤΕΙ ΑΦΑΙΕΣΗ ΚΑΛΥΜΜΑΤΩΝ ΡΕΡΕΙ ΝΑ ΕΚΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΡΠ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΡΟΣΩΡΙΚΟ. UND1448R 1 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 1) ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΗ Αφιςτε αρκετά ανοίγματα για τον ςωςτό εξαεριςμό τθσ ςυςκευισ. 2) ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΗ Μθν χρθςιμοποιείτε μθχανικζσ διατάξεισ ι άλλα μζςα για να επιταχφνετε τθν διαδικαςία

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνομοι Πράκτορες. Αναφορά Εργασίας Εξαμήνου. Το αστέρι του Aibo και τα κόκαλα του

Αυτόνομοι Πράκτορες. Αναφορά Εργασίας Εξαμήνου. Το αστέρι του Aibo και τα κόκαλα του Αυτόνομοι Πράκτορες Αναφορά Εργασίας Εξαμήνου Το αστέρι του Aibo και τα κόκαλα του Jaohar Osman Η πρόταςθ εργαςίασ που ζκανα είναι το παρακάτω κείμενο : - ξ Aibo αγαπάει πάρα πξλύ ρα κόκαλα και πάμρα ρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ ΔΑΘ ΣΘΝ ΕΛΛΑΔΑ. Θ παραγωγι δαςικϊν προϊόντων. H εκτίμθςθ των ποςοτιτων

ΣΑ ΔΑΘ ΣΘΝ ΕΛΛΑΔΑ. Θ παραγωγι δαςικϊν προϊόντων. H εκτίμθςθ των ποςοτιτων ΣΑ ΔΑΘ ΣΘΝ ΕΛΛΑΔΑ Θ παραγωγι δαςικϊν προϊόντων H εκτίμθςθ των ποςοτιτων «Θ αειφορία του δάςουσ είναι προχπόκεςθ για τθν ςωτθρία του περιβάλλοντοσ, του κλίματοσ και του ανκρϊπου.» Μεταφορά ξυλείασ από το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΟΤΚΑΛΙΩΝ. Β τετράμθνο 2012-2013. «Νερό: Πθγι Ηωισ» Α λυκείου. 10ο Γ.Ε.Λ. Πάτρασ

ΜΠΟΤΚΑΛΙΩΝ. Β τετράμθνο 2012-2013. «Νερό: Πθγι Ηωισ» Α λυκείου. 10ο Γ.Ε.Λ. Πάτρασ 1 ΗΘΘ ΠΑΝΑΓΙΩΣΘ ΛΑΜΠΡΟΠΟΤΛΟ ΠΑΝΣΕΛΘ ΜΑΡΙΝΟΤ ΑΝΣΩΝΙΑ ΜΙΧΑΙ ΚΛΑΙΝΣΙ ΠΛΩΣΑ ΕΤΑΓΓΕΛΙΑ ΧΕΔΙΑΜΟ ΚΑΣΑΚΕΤΘ ΜΠΟΤΚΑΛΙΩΝ ΠΛΑΣΙΚΩΝ «Νερό: Πθγι Ηωισ» Α λυκείου. 10ο Γ.Ε.Λ. Πάτρασ 1 ΠΡΟΛΟΓΟ Προβλθματικι ΧΕΔΙΑΜΟ ΚΑΣΑΚΕΤΘ

Διαβάστε περισσότερα

ελ. 11/235, Περιεχόμενα Φακζλου "Σεχνικι Προςφορά"

ελ. 11/235, Περιεχόμενα Φακζλου Σεχνικι Προςφορά υντάκτθσ : Ευάγγελοσ Κρζτςιμοσ χόλιο: ΠΑΡΑΣΗΡΗΗ 1 ελ. 11/235, Περιεχόμενα Φακζλου "Σεχνικι Προςφορά" Για τθν αποφυγι μεγάλου όγκου προςφοράσ και για τθ διευκόλυνςθ του ζργου τθσ επιτροπισ προτείνεται τα

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχιτεκτονική του κυττάρου-μεταβολισμός. Χ. Κ. Φ Ι Ρ Φ Ι Ρ Η - Φ Ρ Ο Ν Σ Ι Σ Η Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ο Π Σ Ι Κ Η - Π Α Π Α Ν Α Σ Α Ι Ο Τ 1 0 1 ελίδα 1

1 Αρχιτεκτονική του κυττάρου-μεταβολισμός. Χ. Κ. Φ Ι Ρ Φ Ι Ρ Η - Φ Ρ Ο Ν Σ Ι Σ Η Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ο Π Σ Ι Κ Η - Π Α Π Α Ν Α Σ Α Ι Ο Τ 1 0 1 ελίδα 1 1 Αρχιτεκτονική του κυττάρου-μεταβολισμός Γενικά : Οποιοδιποτε κφτταρο αποτελείται από χθμικζσ ενϊςεισ του άνκρακα που ονομάηονται οργανικζσ ενϊςεισ. Οι ενϊςεισ που αποτελοφν ςυςτατικά του κφτταρου χωρίηονται

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικι Παρουςιάςεων με PowerPoint

Τεχνικι Παρουςιάςεων με PowerPoint Τεχνικι Παρουςιάςεων με PowerPoint Δρ. Παφλοσ Θεοδϊρου Ανϊτατθ Εκκλθςιαςτικι Ακαδθμία Ηρακλείου Κριτθσ Περιεχόμενα Ειςαγωγι Γιατί πρζπει να γίνει παρουςίαςθ τθσ εργαςίασ μου Βαςικι προετοιμαςία Δομι παρουςίαςθσ

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακό Ψθφιακό Αποκετιριο: Ανοικτά Δεδομζνα και Επιχειρθματικότθτα. Γ. Φραγκιαδάκθσ Κζντρο Επικοινωνιϊν και Δικτφων Πανεπιςτιμιο Κριτθσ

Περιφερειακό Ψθφιακό Αποκετιριο: Ανοικτά Δεδομζνα και Επιχειρθματικότθτα. Γ. Φραγκιαδάκθσ Κζντρο Επικοινωνιϊν και Δικτφων Πανεπιςτιμιο Κριτθσ Περιφερειακό Ψθφιακό Αποκετιριο: Ανοικτά Δεδομζνα και Επιχειρθματικότθτα Γ. Φραγκιαδάκθσ Κζντρο Επικοινωνιϊν και Δικτφων Πανεπιςτιμιο Κριτθσ Περιφερειακό υμβοφλιο Καινοτομίασ Κριτθσ Σο ΠΚΚ αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΒΕΙΑ ΣΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Τποθέςεων 1

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΒΕΙΑ ΣΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Τποθέςεων 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΒΕΙΑ ΣΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Τποθέςεων 1 Λονδίνο, Μάρτιος 2014 Μη αλκοολοφχα ποτά: τοιχεία κατανάλωςησ Χυμοί φροφτων: ςτοιχεία κατανάλωςησ (2012) και ειςαγωγών ςτο Ηνωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Σφντομεσ Οδθγίεσ Χριςθσ

Σφντομεσ Οδθγίεσ Χριςθσ Σφντομεσ Οδθγίεσ Χριςθσ Περιεχόμενα 1. Επαφζσ... 3 2. Ημερολόγιο Επιςκζψεων... 4 3. Εκκρεμότθτεσ... 5 4. Οικονομικά... 6 5. Το 4doctors ςτο κινθτό ςου... 8 6. Υποςτιριξθ... 8 2 1. Επαφζσ Στισ «Επαφζσ»

Διαβάστε περισσότερα

Megatron ERP Βάςη δεδομζνων Π/Φ - κατηγοριοποίηςη Databox

Megatron ERP Βάςη δεδομζνων Π/Φ - κατηγοριοποίηςη Databox Megatron ERP Βάςη δεδομζνων Π/Φ - κατηγοριοποίηςη Databox 03 05 ΙΛΤΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. αρμά Ιηαμπζλλα Βαρλάμθσ Νίκοσ Ειςαγωγι... 1 Σι είναι το Databox...... 1 Πότε ανανεϊνεται...... 1 Μπορεί να εφαρμοςτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00 Οδηγίερ: ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00 1) Το εξεηαζηικό δοκίμιο αποηελείηαι από 7 ζελίδερ και πεπιλαμβάνει 25 θέμαηα. 2)

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!!

ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!! Το πλαςτικό ζχει γίνει αναπόςπαςτο κομμάτι τθσ κακθμερινισ μασ ηωισ, πλαςτικά μπουκάλια, πλαςτικά παιχνίδια, πλαςτικά ποτιρια, πλαςτικζσ ςακοφλεσ. Πλαςτικά

Διαβάστε περισσότερα

Re 1 (3) (Νόμοσ Stokes)

Re 1 (3) (Νόμοσ Stokes) ΓΙΑ ΣΗΝ ΦΘΙΝΟΤΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΑΛΑΝΣΩΗ Το μακθματικό μοντζλο με το οποίο ςχεδόν πάντα περιγράφεται μια φκίνουςα μθχανικι ταλάντωςθ είναι θ ακόλουκθ γραμμικι ομογενισ διαφορικι εξίςωςθ θσ τάξθσ με ςτακεροφσ

Διαβάστε περισσότερα

Θεςιακά ςυςτιματα αρίκμθςθσ

Θεςιακά ςυςτιματα αρίκμθςθσ Θεςιακά ςυςτιματα αρίκμθςθσ Δρ. Χρήστος Ηλιούδης αρικμθτικό ςφςτθμα αρίκμθςθσ (Number System) Αξία (value) παράςταςθ Οι αξίεσ (π.χ. το βάροσ μιασ ποςότθτασ μιλων) μποροφν να παραςτακοφν με πολλοφσ τρόπουσ

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουκιακά Λογικά Κυκλώματα

Ακολουκιακά Λογικά Κυκλώματα Ακολουκιακά Λογικά Κυκλώματα Τα ψθφιακά λογικά κυκλϊματα που μελετιςαμε μζχρι τϊρα ιταν ςυνδυαςτικά κυκλϊματα. Στα ςυνδυαςτικά κυκλϊματα οι ζξοδοι ςε κάκε χρονικι ςτιγμι εξαρτϊνται αποκλειςτικά και μόνο

Διαβάστε περισσότερα

4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Γ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00

4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Γ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00 ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ 4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Γ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00 Οδηγίερ: 1) Το εξεηαζηικό δοκίμιο αποηελείηαι από 6 ζελίδερ και πεπιλαμβάνει 25 θέμαηα. 2)

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραςθ τθσ αντικατάςταςθσ του ενςιρϊματοσ αραβοςίτου από ενςίρωμα βικοκρικισ ςτθν ποςότθτα και χθμικι ςφςταςθ του αγελαδινοφ γάλακτοσ

Επίδραςθ τθσ αντικατάςταςθσ του ενςιρϊματοσ αραβοςίτου από ενςίρωμα βικοκρικισ ςτθν ποςότθτα και χθμικι ςφςταςθ του αγελαδινοφ γάλακτοσ Επίδραςθ τθσ αντικατάςταςθσ του ενςιρϊματοσ αραβοςίτου από ενςίρωμα βικοκρικισ ςτθν ποςότθτα και χθμικι ςφςταςθ του αγελαδινοφ γάλακτοσ Ζέρβας Γ., Χατζηγεωργίου Ι. και Γαλλιάκις Κ. Εργαςτήριο Φυςιολογίασ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΗΜΕΗ ΕΡΙΣΚΕΨΗ ΣΤΑ ΜΙΚΟ-ΑΡΟΘΕΜΑΤΑ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΚΗΤΗΣ. Ζργο LIFE-CRETAPLANT

ΤΙΗΜΕΗ ΕΡΙΣΚΕΨΗ ΣΤΑ ΜΙΚΟ-ΑΡΟΘΕΜΑΤΑ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΚΗΤΗΣ. Ζργο LIFE-CRETAPLANT ΤΙΗΜΕΗ ΕΡΙΣΚΕΨΗ ΣΤΑ ΜΙΚΟ-ΑΡΟΘΕΜΑΤΑ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΚΗΤΗΣ Ζργο LIFE-CRETAPLANT Ριλοτικό Δίκτυο Μικρο-Αποκεμάτων Φυτϊν ςτθ Δυτικι Κριτθ Μ. Ανδρζου 2010 A6: Learning from the experiences of other EU countries

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΡΙΘΜΟ ΑΝΑΠΛΗΡΩΣΩΝ

ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΡΙΘΜΟ ΑΝΑΠΛΗΡΩΣΩΝ ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΙΟΡΙΜΟΙ ΜΟΝΙΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΣΩΝ ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΡΙΘΜΟ ΔΙΟΡΙΘΕΝΣΩΝ 2006-2007 34 2007-2008 40 2008-2009 38 2009-2010 25 2010-2011 13 ΤΝΟΛΟ: 150 ΔΙΟΡΙΜΟΙ ( ΜΕΟ ΟΡΟ 30 ΔΙΟΡΙΜΟΙ ΑΝΑ ΕΣΟ) Με

Διαβάστε περισσότερα

Internet a jeho role v našem životě Το Διαδίκτυο και ο ρόλοσ του ςτθ ηωι μασ

Internet a jeho role v našem životě Το Διαδίκτυο και ο ρόλοσ του ςτθ ηωι μασ Internet a jeho role v našem životě Το Διαδίκτυο και ο ρόλοσ του ςτθ ηωι μασ Διαδίκτυο: μια πόρτα ςτον κόςμο Πϊσ μπορεί κανείσ ςε λίγα λεπτά να μάκει ποιεσ ταινίεσ παίηονται ςτουσ κινθματογράφουσ, να ςτείλει

Διαβάστε περισσότερα

-Έλεγχοσ μπαταρίασ (χωρίσ φορτίο) Ο ζλεγχοσ αυτόσ μετράει τθν κατάςταςθ φόρτιςθ τθσ μπαταρίασ.

-Έλεγχοσ μπαταρίασ (χωρίσ φορτίο) Ο ζλεγχοσ αυτόσ μετράει τθν κατάςταςθ φόρτιςθ τθσ μπαταρίασ. 1 -Έλεγχοσ μπαταρίασ (έλεγχοσ επιφανείασ) Ο ζλεγχοσ αυτόσ γίνεται για τθν περίπτωςθ που υπάρχει χαμθλό ρεφμα εκφόρτιςθσ κατά μικοσ τθσ μπαταρίασ -Έλεγχοσ μπαταρίασ (χωρίσ φορτίο) Ο ζλεγχοσ αυτόσ μετράει

Διαβάστε περισσότερα

Η ίδια κατά μζτρο δφναμθ όταν εφαρμοςκεί ςε διαφορετικά ςθμεία τθσ πόρτασ προκαλεί διαφορετικά αποτελζςματα Ροιά;

Η ίδια κατά μζτρο δφναμθ όταν εφαρμοςκεί ςε διαφορετικά ςθμεία τθσ πόρτασ προκαλεί διαφορετικά αποτελζςματα Ροιά; ; Η ίδια κατά μζτρο δφναμθ όταν εφαρμοςκεί ςε διαφορετικά ςθμεία τθσ πόρτασ προκαλεί διαφορετικά αποτελζςματα Ροιά; 30/1/ 2 Η φυςικι τθσ ςθμαςία είναι ότι προςδιορίηει τθ ςτροφικι κίνθςθ ενόσ ςτερεοφ ωσ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΑΚΣΟΠΛΟΪΑ: ΕΠΙΒΑΣΗΓΟ ΝΑΤΣΙΛΙΑ

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΑΚΣΟΠΛΟΪΑ: ΕΠΙΒΑΣΗΓΟ ΝΑΤΣΙΛΙΑ ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΑΚΣΟΠΛΟΪΑ: ΕΠΙΒΑΣΗΓΟ ΝΑΤΣΙΛΙΑ ε κρίςιμο ςθμείο βρίςκεται θ επιβατθγόσ ναυτιλία, ςφμφωνα με μελζτθ που εκπόνθςε θ ΣΟΧΑΙ φμβουλοι Επιχειριςεων ΑΕ, ςτο πλαίςιο τθσ

Διαβάστε περισσότερα

Εφδοξοσ+ Συνδεκείτε ςτθν Εφαρμογι Φοιτθτϊν και μεταβείτε ςτθ ςελίδα «Ανταλλαγι Βιβλίων (Εφδοξοσ+)».

Εφδοξοσ+ Συνδεκείτε ςτθν Εφαρμογι Φοιτθτϊν και μεταβείτε ςτθ ςελίδα «Ανταλλαγι Βιβλίων (Εφδοξοσ+)». Εφδοξοσ+ Διαθζτοντασ βιβλία μζςω του «Εφδοξοσ+» Συνδεκείτε ςτθν Εφαρμογι Φοιτθτϊν και μεταβείτε ςτθ ςελίδα «Ανταλλαγι Βιβλίων (Εφδοξοσ+)». Εμφανίηεται θ λίςτα με όλα ςασ τα βιβλία. Από εδϊ μπορείτε: -

Διαβάστε περισσότερα

Ρανεμιςτιμιο Δυτικισ Μακεδονίασ Σχολι Καλϊν Τεχνϊν Φλϊρινασ Τμιμα Εικαςτικϊν και Εφαρμοςμζνων Τεχνϊν. Ο καπνόσ ωσ υλικό για δθμιουργία

Ρανεμιςτιμιο Δυτικισ Μακεδονίασ Σχολι Καλϊν Τεχνϊν Φλϊρινασ Τμιμα Εικαςτικϊν και Εφαρμοςμζνων Τεχνϊν. Ο καπνόσ ωσ υλικό για δθμιουργία Ρανεμιςτιμιο Δυτικισ Μακεδονίασ Σχολι Καλϊν Τεχνϊν Φλϊρινασ Τμιμα Εικαςτικϊν και Εφαρμοςμζνων Τεχνϊν Ο καπνόσ ωσ υλικό για δθμιουργία Μάκθμα : Τεχνολογία Υλικϊν - Νζεσ Τεχνολογίεσ & Διαγνωςτικι Ζργων Τζχνθσ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΙΩΝ

ΣΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΣΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟΤ - ΜΕΛΕΣΩΝ Ζργο : ΒΕΛΣΙΩΗ ΕΓΚΑΣΑΣΑΕΩΝ ΕΝΕΡΓΗΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΘΗΣΙΚΗ ΠΤΡΟΠΡΟΣΑΙΑ Θζςθ :

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΗ ΤΠΗΡΕΙΑ ΑΠΟΚΣΗΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΣΑΤΣΟΣΗΣΑ

ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΗ ΤΠΗΡΕΙΑ ΑΠΟΚΣΗΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΣΑΤΣΟΣΗΣΑ ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΗ ΤΠΗΡΕΙΑ ΑΠΟΚΣΗΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΣΑΤΣΟΣΗΣΑ Οδηγός Χρήσης Εφαρμογής Ελέγχου Προσφορών Αφοφ πιςτοποιθκεί ο λογαριαςμόσ που δθμιουργιςατε ςτο πρόγραμμα ωσ Πάροχοσ Προςφορϊν, κα λάβετε ζνα e-mail με

Διαβάστε περισσότερα

Φυςιολογία τθσ καρδιάσ και θλεκτροκαρδιογράφθμα

Φυςιολογία τθσ καρδιάσ και θλεκτροκαρδιογράφθμα ΑΣΚΗΣΗ 2 Φυςιολογία τθσ καρδιάσ και θλεκτροκαρδιογράφθμα 1. Ειςαγωγι τθν άςκθςθ αυτι περιγράφεται θ λειτουργία τθσ καρδιάσ ωσ αντλία, το ειδικό ςφςτθμα παραγωγισ και αγωγισ του ερεκίςματοσ που ελζγχει

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγόρ απχαπίων για ηην επιλογή μεηαξύ λέβηηα και θεπμοζίθωνα

Οδηγόρ απχαπίων για ηην επιλογή μεηαξύ λέβηηα και θεπμοζίθωνα Οδηγόρ απχαπίων για ηην επιλογή μεηαξύ λέβηηα και θεπμοζίθωνα Γιατί να μάκετε για τθν επιλογι λζβθτα; Για να ζχετε τθν καλφτερθ δυνατι λφςθ για το ςπίτι ςασ! ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ειςαγωγή 2. Είδη λζβητα υμβατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχία, προςωπικότθτα και ικανότθτα. Συςχετίηονται; Μαρία Κοκκίνου Manager, ICAP Human Capital Consulting

Πτυχία, προςωπικότθτα και ικανότθτα. Συςχετίηονται; Μαρία Κοκκίνου Manager, ICAP Human Capital Consulting Πτυχία, προςωπικότθτα και ικανότθτα. Συςχετίηονται; Μαρία Κοκκίνου Manager, ICAP Human Capital Consulting Προγράμματα Management Trainees Ένα πεδίο ανηαγφνιζμού για ηα νέα ηαλένηα Οξφσ ανταγωνιςμόσ Σε

Διαβάστε περισσότερα

ESC CAMPS. To Esc Camp βαςίηεται ςτθ δόμθςθ με containers.

ESC CAMPS. To Esc Camp βαςίηεται ςτθ δόμθςθ με containers. ESC CAMPS H HELLENIC ROWING κζλει να δθμιουργιςει Esc Camps, ζνα ςε κάκε περιοχι των Πρωτακλθτϊν. Στόχοσ του camp είναι θ φιλοξενία νζων και ομάδων από το εξωτερικό, με απϊτερο ςκοπό τθν ακλθτικι τουριςτικι

Διαβάστε περισσότερα

Οδθγόσ αρχαρίων για τα Παράκυρα και τα υςτιματα Παρακφρων

Οδθγόσ αρχαρίων για τα Παράκυρα και τα υςτιματα Παρακφρων Οδθγόσ αρχαρίων για τα Παράκυρα και τα υςτιματα Παρακφρων Γιατί να μάκετε για τα παράκυρα και τα ςυςτιματα παρακφρων; Η απάντθςθ είναι γιατί: Αποτελοφν μζροσ των μζτρων για ενεργειακι απόδοςθ που όταν

Διαβάστε περισσότερα