Πνευμονική εμβολή. Πνευμονολόγος, Επιμελητής Νοσ. Metropolitan, 2. Ειδικευόμενος Πνευμονολογίας, Συνεργάτης ΚΑΑ-ΝΝΘΑ, 3

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πνευμονική εμβολή. Πνευμονολόγος, Επιμελητής Νοσ. Metropolitan, 2. Ειδικευόμενος Πνευμονολογίας, Συνεργάτης ΚΑΑ-ΝΝΘΑ, 3"

Transcript

1 Πνευμονική εμβολή Γ. ΚΟΝΤΟΠΥΡΓΙΑΣ 1, Γ. ΧΕΙΛΑΣ 2, Α. ΡΑΣΙΔΑΚΗΣ 3 1 Πνευμονολόγος, Επιμελητής Νοσ. Metropolitan, 2 Ειδικευόμενος Πνευμονολογίας, Συνεργάτης ΚΑΑ-ΝΝΘΑ, 3 Παθολόγος-Πνευμονολόγος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πνευμονολογίας, Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσ. Metropolitan Η πνευμονική εμβολή (ΠΕ) είναι συχνή και δυνητικά απειλητική για τη ζωή νόσος, η οποία υποδιαγιγνώσκεται. Αποτελεί σημαντικό θέμα για την κλινική ιατρική και έρευνα, όπως φαίνεται από τα 2000 και πλέον άρθρα που έχουν δημοσιευτεί παγκοσμίως από το 1994 έως και σήμερα. Το αυξημένο ενδιαφέρον της ιατρικής κοινότητας οφείλεται στην υψηλή επίπτωση και θνητότητά της, καθώς και στη δυσκολία που παρουσιάζει η διαγνωστική της προσπέλαση. Η επίπτωσή της ΠΕ είναι περίπου περιπτώσεις ανά πληθυσμού 1. Η θνητότητά της φτάνει στο 30% των περιπτώσεων που δεν έχουν λάβει θεραπεία. Ο κίνδυνος θανάτου στην περίπτωση της μαζικής εμβολής είναι άμεσος. Σε ασθενείς που δεν έχουν λάβει θεραπεία, ο κίνδυνος παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, λόγω της πιθανότητας επέκτασης του θρόμβου ή και υποτροπής της νόσου. Παράγοντες κινδύνου Στο % των περιπτώσεων, η ΠΕ είναι αποτέλεσμα της εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης. Αυτός είναι ο λόγος που στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρονται ως ξεχωριστή εκδήλωση μιας κλινικής οντότητας που ονομάζεται φλεβική θρομβοεμβολική νόσος 2. Έχουν αναγνωριστεί από το παρελθόν παράγοντες κινδύνου που προδιαθέτουν στην εμφάνιση της νόσου. Επιπρόσθετα, η ανάπτυξη της μοριακής γενετικής έχει βοηθήσει στην ταυτοποίηση ολοένα και μεγαλύτερου αριθμού συγγενών θρομβοφιλικών καταστάσεων. Η παρουσία πολλαπλών παραγόντων κινδύνου αυξάνει γεωμετρικά το συνολικό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Στον πίνακα 1 παρουσιάζεται το σύνολο των παραγόντων αυτών 2,3. Σε κάθε ασθενή με υποψία πνευμονικής εμβολής η αναζήτηση παραγόντων κινδύνου είναι σημαντική και βοηθά τον κλινικό γιατρό να αποφασίσει τη διενέργεια εξετάσεων για την επιβεβαίωση της διάγνωσης. Θα πρέπει, όμως, να τονιστεί ότι η απουσία παραγόντων κινδύνου δεν αποκλείει την πιθανότητα ο ασθενής να πάσχει από πνευμονική εμβολή (ιδιοπαθής ΠΕ). Στις περιπτώσεις ιδιοπαθούς ΠΕ, έλεγχος για πιθανή μη διαγνωσμένη κακοήθεια πρέπει να διενεργείται όταν αυτό υπαγορεύεται από ευρήματα στην ακτινογραφία θώρακος ή στις αιματολογικές εξετάσεις. Σε ό,τι αφορά τις θρομβοφιλικές Ε ι κ ό ν α 1. Φ υ - σιολογικό σπινθηρογράφημα αερισμού, τμηματικό έλλειμμα αιμάτωσης (μαύρο βελάκι) στον αριστερό πνεύμονα στο σπινθηρογράφημα αιμάτωσης σε ασθενή με πνευμονική εμβολή 47. Εικόνα 2. CTPA ασθενούς με μαζική πνευμονική εμβολή. Διακρίνεται έλλειμμα πλήρωσης εντός του αυλού του δεξιού κατιόντος κλάδου της πνευμονικής αρτηρίας και απότομη διακοπή της ροής με διεύρυνση του πνευμονικού αγγείου. Συνυπάρχουν πυκνοατελεκτασίες και πλευριτικές συλλογές αμφοτερόπλευρα ( προσωπικό αρχείο). 23

2 Α. Μείζονες παράγοντες (σχετικός κίνδυνος 5 20) ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ 1. Μείζονες επεμβάσεις της κοιλίας και της πυέλου 2. Χειρουργική επέμβαση στην άρθρωση του ισχίου ή του γόνατος, κάταγμα κάτω άκρου 3. Μετεγχειρητική νοσηλεία σε ΜΕΘ 4. Περιγεννητική περίοδος 5. Παρατεταμένη ακινησία ή νοσηλεία σε νοσοκομείο 6. Ιστορικό φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου 7. Κακοήθης νόσος (κυρίως κοιλίας και πυέλου) 8. Κιρσοί κάτω άκρων Β. Ελάσσονες παράγοντες (σχετικός κίνδυνος 2 4) 1. Θεραπεία με οιστρογόνα 2. Παχυσαρκία 3. Ταξίδι μεγάλης διάρκειας 4. Κεντρικοί φλεβικοί καθετήρες 5. Επιπολής θρόμβωση 6. Χρόνια νοσήματα Φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου Νεφρωσικό σύνδρομο Μυελοϋπερπλαστικές παθήσεις Χρόνια αιμοκάθαρση Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια Σύνδρομο Eisenmenger Νευρολογικές διαταραχές που προκαλούν αναπηρία Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια Συστηματική υπέρταση 7. Μη διαγνωσμένη κακοήθεια 8. Θρομβοφιλικές καταστάσεις Ανεπάρκεια αντιθρομβίνης ΙΙΙ Ανεπάρκεια πρωτεΐνης C Ανεπάρκεια πρωτεΐνης S Μετάλλαξη του γονιδίου της προθρομβίνης G20210A Παράγοντας V Leiden Αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο Αντιπηκτικό του λύκου Υπερομοκυστεϊναιμία Αύξηση του αναστολέα του ενεργοποιητή του πλασμινογόνου Διαταραχές του πλασμινογόνου Ανεπάρκεια του παράγοντα ΧΙΙ 9. Άλλοι παράγοντες Ηλικία >40 έτη Οικογενειακό ιστορικό φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου καταστάσεις, σύμφωνα με τις οδηγίες της Βρετανικής Θωρακικής Εταιρείας (British Thoracic Society, BTS), πρέπει να αναζητούνται σε περιπτώσεις ασθενών ηλικίας κάτω των 50 ετών με υποτροπιάζουσα πνευμονική εμβολή ή σε ασθενείς με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου 2. Η συχνότερη στο γενικό πληθυσμό κληρονομική αιτία υπερπηκτικότητας είναι η μετάλλαξη του παράγοντα V Leiden που, στην ετερόζυγη μορφή της, ανευρίσκεται στο 5% του γενικού πληθυσμού. Στους ασθενείς που πάσχουν από πνευμονική εμβολή ανευρίσκεται σε ποσοστό 20%, αλλά τις περισσότερες φορές συνυπάρχει με επιπρόσθετους παροδικούς ή μη παράγοντες κινδύνου (π.χ. αντισυλληπτικά χάπια, ακινητοποίηση) 4. Κλινική εικόνα Η ΠΕ μπορεί να εμφανιστεί με ένα φάσμα κλινικών εκδηλώσεων, που κυμαίνονται από ήπια μη ειδικά συμπτώματα έως κυκλοφορική καταπληξία. Η κλινική εικόνα του ασθενή που πάσχει από ΠΕ εξαρτάται από α) τη γενική κατάσταση της υγείας του και, κυρίως, τις αναπνευστικές και καρδιακές του εφεδρείες, β) το ποσοστό της πνευμονικής αγγειακής κοίτης που έχει αποφραχθεί, και γ) από το χρόνο που έχει μεσολαβήσει από την αρχική είσοδο των εμβόλων στην πνευμονική κυκλοφορία. Τα συχνότερα συμπτώματα είναι το πλευριτικό άλγος με ή χωρίς αιμόπτυση (60 66%), η ανεξήγητη υπέρπνοια και ταχυκαρδία (30%), η αιφνίδια εισβολή δύσπνοιας (25%), ο βήχας (37%) και το άλγος στα κάτω άκρα (20%). Έξι έως οκτώ ώρες μετά από την ΠΕ μπορεί να εμφανιστεί πυρετός και μέτρια λευκοκυττάρωση με ή χωρίς ευρήματα πύκνωσης στην ακτινογραφία θώρακα (πνευμονικό έμφρακτο). Η αιμοδυναμική αστάθεια αποτελεί μία ακόμα πιθανή εκδήλωση που συνοδεύει τη μαζική ΠΕ. Σε ηλικιωμένους ασθενείς παρατηρούνται συμπτώματα που υποδύονται καρδιακή ανεπάρκεια ή παρόξυνση προϋπάρχουσας πνευμονικής νόσου. Η ατυπία και η ετερογένεια των συμπτωμάτων και των σημείων της ΠΕ έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη αρκετών κλιμάκων βαθμολόγησης της κλινικής πιθανότητας ο ασθενής να πάσχει από τη νόσο. Οι κλίμακες αυτές στηρίζονται στη συνεκτίμηση στοιχείων από το ιστορικό και την κλινική εξέταση του ασθενή. Ανάμεσά τους, τα κριτήρια του Wells 5, που παρουσιάζονται στον πίνακα 2, είναι αυτά που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κλινική πράξη λόγω της αξιοπιστίας και της ευκολίας στην εφαρμογή τους. Η χρήση των κριτηρίων αυτών επιτρέπει την ταξινόμηση των ασθενών σε τρεις ομάδες κλινικής πιθανότητας: α) χαμηλή (επίπτωση ΠΕ <10%), β) μέτρια (επίπτωση ΠΕ περίπου 30%), και γ) υψηλή (επίπτωση ΠΕ 70%) 6. Η συνδυασμένη αξιολόγηση της κλινικής πιθανότητας και των αποτελεσμάτων των διαγνωστικών χειρισμών οδηγεί με περισσότερη ακρίβεια στην επιβεβαίωση ή στον αποκλεισμό της διάγνωσης της ΠΕ. Τα κριτήρια του Wells αποδίδουν σημασία στην παρουσία φλεβοθρόμβωσης, στην ακινητοποίηση ή στην χειρουργική επέμβαση, στην ανεξήγητη ταχυκαρδία και στην αιμόπτυση. Δεν αξιοποιούν ξεχωριστά ευρήματα, όπως π.χ. πλευριτικός πόνος ή αιφνίδια εισβολή δύσπνοιας, τα οποία συνεκτιμώνται στο εδάφιο «άλλη διάγνωση λιγότερο πιθανή». Εκτίμηση βαρύτητας Η πνευμονική εμβολή, ανάλογα με το βαθμό επιβάρυνσης της δεξιάς κοιλίας (πίνακας 3), ταξινομείται σε: α) μη μαζική, β) υπομαζική, και γ) μαζική 3,7,8. Ο βαθμός επιβάρυνσης της δεξιάς κοιλίας εξαρτάται από το ποσοστό απόφραξης της πνευμονικής κυκλοφορίας, καθώς και το ρυθμό εγκατάστασής της. Η ταξινόμηση της ΠΕ είναι καθοριστική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας. Διάγνωση Την εκτίμηση της κλινικής πιθανότητας ακολουθεί η διενέργεια διαγνωστικών χειρισμών, η αλληλουχία των οποίων έχει αποτελέσει αντικείμενο μεγάλου αριθμού διαγνωστικών αλγορίθμων, που κατά καιρούς δημοσιεύονται. Στο παρόν κεφάλαιο αρχικά θα 24

3 ΠΙΝΑΚΑΣ 2. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ WELLS Βαθμοί Κλινικά σημεία εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης 3 Άλλη διάγνωση λιγότερο πιθανή 3 Καρδιακή συχνότητα >100/min 1,5 Ακινητοποίηση ή χειρουργική επέμβαση τις προηγούμενες 4 εβδομάδες 1,5 Προηγηθείσα ΠΕ ή εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση 1,5 Αιμόπτυση 1 Κακοήθεια (υπό θεραπεία ή θεραπευθείσα το προηγούμενο εξάμηνο ή υπό ανακουφιστική θεραπεία) 1 Κλινική πιθανότητα ανάλογα με τη βαθμολογία Χαμηλή - Πνευμονική εμβολή <10% <2 Μέτρια - Πνευμονική εμβολή ~30% 2 6 Υψηλή - Πνευμονική εμβολή 70% >6 περιγραφεί το σύνολο των χειρισμών και θα ακολουθήσει η παράθεση του αλγόριθμου της BTS (αλγόριθμος 1). Γενικά (ΗΚΓ, Αέρια αρτηριακού αίματος, ακτινογραφία θώρακα) Από το βασικό έλεγχο κάθε ασθενή που προσέρχεται με συμπτώματα συμβατά με πιθανή ΠΕ (ηλεκτροκαρδιογράφημα, αέρια αρτηριακού αίματος, ακτινογραφία θώρακα) δεν προκύπτουν στοιχεία που θα μπορούσαν να επιβεβαιώσουν ή να αποκλείσουν τη νόσο. Στο 70% των περιπτώσεων ΠΕ, το ΗΚΓ δεν είναι φυσιολογικό, αλλά τα ευρήματα είναι μη ειδικά. Συχνότερα παρατηρούνται μη ειδικές διαταραχές του διαστήματος ST και του επάρματος Τ (49%) 9. Οι υπερκοιλιακές αρρυθμίες, ο πλήρης αποκλεισμός του δεξιού σκέλους, το κύμα Q στις κατώτερες απαγωγές, τα αρνητικά Τ και οι διαταραχές του ST στις προκάρδιες απαγωγές σχετίζονται με κακή πρόγνωση, αλλά η διαγνωστική αξία αυτών των ευρημάτων είναι περιορισμένη 10,11. Στα αέρια του αρτηριακού αίματος παρατηρείται, συνήθως, υποξυγοναιμία, υποκαπνία και αναπνευστική αλκάλωση. Παρόλα αυτά, τα παραπάνω ευρήματα δεν ανευρίσκονται πάντα. Για παράδειγμα, στο 18% των ασθενών με ΠΕ η PaO2 κυμαίνεται στα mmHg, ενώ στο 6% των ασθενών παρατηρείται φυσιολογική κυψελιδο-αρτηριακή διαφορά οξυγόνου 12.Έτσι φαίνεται ότι τα φυσιολογικά αέρια αίματος δεν μπορούν να αποκλείσουν τη διάγνωση. Αντίθετα, υποξυγοναιμία, αναπνευστική αλκάλωση και αυξημένα D-dimers επιβάλλουν έλεγχο προς αποκλεισμό εμβολής. Τα ευρήματα στην ακτινογραφία θώρακος είναι μη ειδικά για ΠΕ, αλλά συχνά χρήσιμα στη συνολική εκτίμηση του ασθενούς. Φυσιολογική ακτινογραφία θώρακος μπορεί να συνοδεύει ΠΕ κάθε βαρύτητας. Ουσιαστικά, μια φυσιολογική ακτινογραφία σε έναν ασθενή με έντονη δύσπνοια μας κατευθύνει προς τη διάγνωση της ΠΕ. Όταν η ακτινογραφία θώρακος έχει ευρήματα, τα συνηθέστερα είναι: ατελεκτασία, ανύψωση ημιδιαφράγματος, μικρή πλευριτική συλλογή, περιφερικά πνευμονικά διηθήματα παντός σχήματος τα οποία σπάνια εμφανίζονται ως περιφερικά πνευμονικά διηθήματα (ήβος του Hampton). Πιο ειδικά ακτινολογικά ευρήματα, όπως η περιφερική ολιγαιμία (σημείο Westermark), η αύξηση της διαμέτρου ή η απότομη διακοπή της σκιάς της πνευμονικής αρτηρίας (σημείο Fleischner), είναι χρήσιμα, αλλά δεν παρατηρούνται συχνά 3,4. Εργαστηριακά ευρήματα Η μέτρηση των (D-διμερών), προϊόντων διάσπασης της ινικής, είναι μία εξέταση που τα τελευταία χρόνια έχει θέση σε όλους τους διαγνωστικούς αλγόριθμους της ΠΕ. Ανιχνεύει με μεγάλη ευαισθησία την ενδογενή ινωδόλυση. Το πρόβλημα που παρουσιάζει ως μέθοδος είναι η χαμηλή της ειδικότητα, καθώς τα ανευρίσκονται θετικά σε μεγάλο αριθμό παθολογικών καταστάσεων (π.χ. διάχυτη ενδαγγειακή πήξη, κακοήθη νοσήματα, χειρουργικές επεμβάσεις, χρόνιες φλεγμονές, τραύματα, λοιμώξεις, κύηση, μεγάλη ηλικία). Τα D- Dimers ακόμα αυξάνονται στις περιπτώσεις θρομβοφλεβίτιδας που μπορεί να μην έχει προκαλέσει ΠΕ. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων των D- Dimers εξαρτάται από: α) την αρχική κλινική πιθανότητα για ΠΕ, και β) τη μέθοδο που χρησιμοποιείται για τη μέτρησή τους. Σε ασθενείς με χαμηλή κλινική πιθανότητα για ΠΕ και φυσιολογικές τιμές (δηλαδή τιμή μικρότερη από μg/L, ανάλογα με το εργαστήριο και τη μέθοδο που χρησιμοποιείται), δεν απαιτείται να προχωρήσουμε σε απεικονιστικές εξετάσεις, διότι δεν υπάρχει ΠΕ. Σε ασθενείς με υψηλή κλινική πιθανότητα, η μέτρηση των δεν είναι χρήσιμη, καθώς στην περίπτωση που είναι αρνητικά δεν αποκλείεται η διάγνωση. Έτσι, εάν αξιολογηθεί ο ασθενής με βάση μόνο τα, δεν θα υποστεί θεραπεία και ενδέχεται να καταλήξει από ΠΕ. Οι απεικονιστικές μέθοδοι θα πρέπει να αποτελούν τη μόνη διαγνωστική επιλογή σε αυτή την κατηγορία των ασθενών. Σε ασθενείς με ενδιάμεση κλινική πιθανότητα, η μέτρηση των είναι χρήσιμη. Όμως ο κλινικός γιατρός είναι σημαντικό να γνωρίζει τη μέθοδο που χρησιμοποιείται στο εργαστήριο, καθώς οι διαφορετικές μέθοδοι μέτρησής τους δεν έχουν την ίδια ευαισθησία και ειδικότητα. Όταν χρησιμοποιούνται μέθοδοι με γρήγορο αποτέλεσμα και ευαισθησία, που πλησιάζει αυτήν της μεθόδου αναφοράς Elisa, δηλαδή περίπου 100% (όπως Vidas ή MDA), τότε η φυσιολογική τιμή των αποκλείει με ασφάλεια τη διάγνωση της ΠΕ. Αν είναι αυξημένα, πρέπει να αναζητήσουμε την ΠΕ με απεικονιστικές εξετάσεις 13,14,15. Τροπονίνη Ι και εγκεφαλικό νατριουρητικό πεπτίδιο (BNP) Σε περιπτώσεις πνευμονικής εμβολής που συνοδεύονται από μεγάλη αύξηση των πιέσεων της δεξιάς κοιλίας, συχνά ανευρίσκονται υψηλές τιμές τροπονίνης Ι και BNP 6-8 ώρες μετά από την εμβολή και υποδηλώνουν διάταση καρδιακών κοιλοτήτων και/ή μυοκαρδιακή βλάβη 16,17. Αν και η μέτρησή τους 25

4 ΠΙΝΑΚΑΣ 3. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ 4 Μη μαζική Υπομαζική Μαζική Συμπτώματα Δύσπνοια, θωρακικό άλγος Δύσπνοια, θωρακικό άλγος, ζάλη, υπόταση Καταπληξία, ανάγκη ανάνηψης Τροπονίνη Ι / BNP Φυσιολογικά Αυξημένα Αυξημένα ΗΚΓ / US καρδιάς Φυσιολογική δεξιά κοιλία Δυσλειτουργία δεξιάς κοιλίας Δυσλειτουργία δεξιάς κοιλίας - ανεπάρκεια Φυσιολογική πνευμονική Πνευμονικής αρτηριακής πίεσης Πνευμονικής αρτηριακής πίεσης αρτηριακή πίεση Ποσοστό απόφραξης (%) <20 >30 >50 75 Θεραπεία Αντιπηκτικά Αντιπηκτικά, Θρομβόλυση (;) Θρομβόλυση, Αντιπηκτικά, Εμβολεκτομή (;) Θνητότητα (%) < δεν βοηθά τη διάγνωση της ΠΕ, τα αυξημένα επίπεδα της τροπονίνης Ι και του ΒΝΡ υποδηλώνουν υπομαζική ή επαπειλούμενη μαζική εμβολή, αποτελούν δείκτες κακής πρόγνωσης και σχετίζονται με αυξημένη επίπτωση επιπλοκών, παρατεταμένη νοσηλεία και αυξημένη θνητότητα 18,19. Απεικονιστικές μέθοδοι Σπινθηρογράφημα αιματώσεως των πνευμόνων Το σπινθηρογράφημα αιμάτωσης των πνευμόνων αποτελούσε την εξέταση εκλογής για τη διάγνωση της ΠΕ μέχρι την εισαγωγή της CT πνευμονικής αγγειογραφίας. Όπως φάνηκε από την PIOPED 20, μελέτη αναφοράς στην εκτίμηση των ευρημάτων του σπινθηρογραφήματος αιμάτωσης, η συνεκτίμηση της κλινικής πιθανότητας και των ευρημάτων του σπινθηρογραφήματος βελτιώνει πολύ τη διαγνωστική ακρίβεια της μεθόδου. Έτσι, όταν το σπινθηρογράφημα είναι φυσιολογικό, η ΠΕ ως διάγνωση αποκλείεται και δεν χορηγείται αντιπηκτική θεραπεία. Το ίδιο συμβαίνει και σε ασθενείς με χαμηλή κλινική πιθανότητα για ΠΕ, που στο σπινθηρογράφημα εμφανίζουν ευρήματα χαμηλής πιθανότητας για τη νόσο. Αντίθετα, η χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής είναι επιτακτική σε ασθενείς με υψηλή κλινική πιθανότητα για ΠΕ, που στο σπινθηρογράφημα εμφανίζουν ευρήματα υψηλής πιθανότητας για τη νόσο (εικόνα 1) (το 96% αυτών των ασθενών πάσχει από ΠΕ). Όμως, το 72% των ασθενών που συμμετείχαν στη μελέτη PIOPED είχαν συνδυασμούς ευρημάτων σπινθηρογραφήματος και κλινικής πιθανότητας μη διαγνωστικούς. Φαίνεται, λοιπόν, από τα παραπάνω πως για τα 3/4 των ασθενών απαιτούνται συμπληρωματικές εξετάσεις για την επιβεβαίωση ή τον αποκλεισμό της ΠΕ, γεγονός που αποτελεί και το κυριότερο μειονέκτημα του σπινθηρογραφήματος αιμάτωσης. Επίσης, στην περίπτωση που ο ασθενής πάσχει από χρόνια καρδιοαναπνευστική νόσο ή εμφανίζει παθολογική ακτινογραφία θώρακος, η ερμηνεία των ευρημάτων της εξέτασης γίνεται ακόμα δυσκολότερη και γι αυτό προτείνεται ως αρχική απεικονιστική εξέταση η CT πνευμονική αγγειογραφία (Computed Tomographic Pulmonary Angiography, CTPA) 2. Η χρήση της CT Πνευμονικής Αγγειογραφίας αποτελεί σημαντική πρόοδο στη διάγνωση της πνευμονικής εμβολής. Σε αντίθεση με το σπινθηρογράφημα αιμάτωσης των πνευμόνων, όπου στην πραγματικότητα απεικονίζονται τα ελλείμματα αιμάτωσης που προκαλούν τα πνευμονικά έμβολα, η CTPA επιτρέπει την άμεση απεικόνιση των εμβόλων. Σε πολλά κέντρα η CTPA έχει αντικαταστήσει επί της ουσίας το σπινθηρογράφημα αιματώσεως. Για λόγους διασποράς ακτινοβολίας στο περιβάλλον, χρησιμοποιείται ακόμα σπανιότερα το σπινθηρογράφημα αερισμού. CT Πνευμονική αγγειογραφία (CTPA) Η χρήση της CT Πνευμονικής Αγγειογραφίας αποτελεί σημαντική πρόοδο στη διάγνωση της πνευμονικής εμβολής. Σε αντίθεση με το σπινθηρογράφημα αιμάτωσης των πνευμόνων, όπου στην πραγματικότητα απεικονίζονται τα ελλείμματα αιμάτωσης που προκαλούν τα πνευμονικά έμβολα, η CTPA επιτρέπει την άμεση απεικόνιση των εμβόλων. Μπορεί, επιπρόσθετα, να απεικονίσει τη θέση και την έκταση των εμβόλων στις καρδιακές κοιλότητες και στις πνευμονικές αρτηρίες, την ηλικία τους ή την επανασηράγγωση του αυλού των αγγείων. Επίσης, ένα μεγάλο πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι επιτρέπει την ανίχνευση παρεγχυματικών βλαβών, που είτε είναι συμβατές με τη διάγνωση της ΠΕ, είτε παρέχουν μια εναλλακτική διάγνωση για τα συμπτώματα του ασθενή 21. Το βασικό της, βέβαια, μειονέκτημα είναι ότι, λόγω της χορήγησης σκιαγραφικής ουσίας και της υψηλής δόσης ακτινοβολίας, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια, γνωστή αλλεργία στα σκιαγραφικά μέσα, καθώς και σε περιπτώσεις εγκυμοσύνης. Πρόσφατα δημοσιεύτηκε η μελέτη PIOPED II 22, η οποία αναδεικνύει την εξαιρετική ειδικότητα (96%) και τη σαφώς καλύτερη, σε σχέση με προηγούμενες αναφορές, ευαισθησία της CTPA (83%) στη διάγνωση της ΠΕ. Η βελτίωση της ευαισθησίας της εξέτασης οφείλεται στο γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά τομογράφοι πολλαπλών ανιχνευτών (συνήθως 4). Όμως, παραμένει ένα 17% ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων, που οφείλονται πιθανότατα στην μικρότερη ικανότητα της CTPA 4 ανιχνευτών για αναγνώριση μικρών περιφερικών υποτμηματικών εμβόλων σε σχέση με το σπινθηρογράφημα αιμάτωσης και την κλασσική πνευμονική αγγειογραφία. Η κλινική σημασία αυτών των μικρών εμβόλων δεν έχει ακόμα διευκρινιστεί, όπως και η αναγκαιότητα της θεραπείας με αντιπηκτικά σε αυτή την περίπτωση. Ωστόσο, σε ορισμένα νοσοκομεία χρησι- 26

5 μοποιούνται αξονικοί τομογράφοι με 16, 32 ή ακόμα και 64 ανιχνευτές, που ενδεχομένως αυξάνουν ακόμα περισσότερο την ευαισθησία της εξέτασης έως 98%. Η PIOPED II, όπως και η πρώτη αντίστοιχη μελέτη, επισημαίνει τη σημαντικότητα της εκτίμησης της αρχικής κλινικής πιθανότητας. Η αρνητική προγνωστική αξία της CTPA ήταν, για τη χαμηλή, την ενδιάμεση και την υψηλή κλινική πιθανότητα, 96%, 89% και 60%, αντίστοιχα, ενώ η θετική προγνωστική αξία ήταν 58%, 92% και 96%, αντίστοιχα. Η BTS σε ασθενείς με τεχνικά καλή, αρνητική CTPA δεν προτείνει διενέργεια άλλης απεικονιστικής εξέτασης και θεωρεί ασφαλή την αποφυγή αντιπηκτικής αγωγής 2. ΠΙΝΑΚΑΣ 4. ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΘΩΡΑΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ 39 Περιορισμένη αξία για τη διάγνωση της ΠΕ Χρήσιμη για να διαγνωσθούν άλλα νοσήματα που μιμούνται κλινικά ΠΕ Ακτινογραφία απολύτως φυσιολογική στο 10 15% των αποδεδειγμένων εμβολών Θετικά ευρήματα (ευαισθησία <60%, ειδικότητα 80%) Τμηματική περιφερική ολιγαιμία (Westermark s sign) Διάταση πνευμονικής αρτηρίας (Fleischner s sign) Σκίαση με βάση στον υπεζωκότα (Hampton s hump) Ανύψωση ημιδιαφράγματος Μη ειδικά ευρήματα Πνευμονική πύκνωση ατελεκτασία Πλευριτική συλλογή Γραμμοειδής ατελεκτασία Υπερηxογράφημα καρδιάς Στο υπερηχογράφημα καρδιάς, ευρήματα συμβατά με οξεία δυσλειτουργία της δεξιάς κοιλίας, όπως η διάταση και η υποκινησία της δεξιάς κοιλίας, η επιπέδωση του μεσοκοιλιακού διαφράγματος ή η προβολή του στο χώρο της αριστερής κοιλίας, η πνευμονική υπέρταση, η διάταση της κάτω κοίλης φλέβας, βοηθούν τον κλινικό γιατρό στη διάγνωση της ΠΕ παρά την κλίνη των ασθενών που εμφανίζουν υπόταση ή κυκλοφορική καταπληξία. Σε απόφραξη >20% του δικτύου της πνευμονικής ανευρίσκεται διάταση και υποκινησία της δεξιάς κοιλίας σε ποσοστό %, ενώ η διάταση της πνευμονικής ισοδυναμεί με απόφραξη >30% και πίεση στην πνευμονική αρτηρία >30mmHg. Δείκτης διαμέτρων των κοιλιών RV/LV >0,6 ισοδυναμεί με μαζική πνευμονική εμβολή 23. Επίσης, είναι πιθανόν σε διοισοφάγειο υπερηχογράφημα καρδιάς να απεικονιστούν θρόμβοι στις μείζονες πνευμονικές αρτηρίες ή και ενδοκαρδιακά. Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα αποκλεισμού διαγνώσεων που είναι δυνατόν να παρουσιαστούν με shock όπως π.χ. ο καρδιακός επιπωματισμός και η ρήξη αορτικού ανευρύσματος. Σε ασθενείς που δεν παρουσιάζουν υπόταση, το υπερηχογράφημα καρδιάς βοηθάει στην εκτίμηση της βαρύτητας και της πρόγνωσης της ΠΕ. Οι ασθενείς με δυσλειτουργία της δεξιάς κοιλίας συνήθως παρουσιάζουν μεγαλύτερης έκτασης απόφραξη του πνευμονικού αγγειακού δικτύου και κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν αιμοδυναμική αστάθεια 24,25. Έλεγχος φλεβικού αγγειακού δικτύου Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων πνευμονικής εμβολής, η προέλευση των θρόμβων είναι το εν τω βάθει φλεβικό αγγειακό δίκτυο των κάτω άκρων. Ο έλεγχός του είναι σημαντικός γιατί, αν και η παρουσία εν τω βάθει θρομβοφλεβίτιδας δεν επιβεβαιώνει τη διάγνωση της πνευμονικής εμβολής, αποτελεί ένδειξη Eικόνα 3. CTPA: Ενδοαυλικά ελλείμματα πλήρωσης σε αμφότερους τους κλάδους της πνευμονικής αρτηρίας (σε οβελιαία α- νασύνθεση). Εικόνα 4. Θρόμβος που αποφράσσει την πνευμονική αρτηρία. έναρξης αντιπηκτικής αγωγής, λόγω του κινδύνου εμφάνισης ΠΕ στην πορεία της νόσου. Το έγχρωμο υπερηχογράφημα των φλεβών των κάτω άκρων είναι η συχνότερα χρησιμοποιούμενη μέθοδος ελέγχου του φλεβικού δικτύου των κάτω 27

6 ΠΙΝΑΚΑΣ 5. ΑΝΑΓΝΩΣΗ CTPA ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ 40 Ευρήματα από τα αγγεία Έλλειμμα πληρώσεως εντός αγγείου Κατάληξη αγγείου σε οξεία γωνία Πλήρης αποκοπή αγγείου Αυξημένη διάμετρος αποκοπέντος αγγείου Ευρήματα από το παρέγχυμα επιβοηθητικά Τριγωνικές πυκνώσεις με τη βάση προς την περιφέρεια Ταινιοειδείς ατελεκτασίες Γραμμοειδείς σκιάσεις άκρων και έχει αντικαταστήσει την κλασική φλεβογραφία και την πληθυσμογραφία αντίστασης. Είναι θετικό στο 10 20% των ασθενών με υποψία πνευμονικής εμβολής και στο 50% των ασθενών με επιβεβαιωμένη πνευμονική εμβολή. Λόγω της χαμηλής ευαισθησίας του, κυρίως στις περιπτώσεις εν τω βάθει θρομβοφλεβίτιδας στη γαστροκνημία, ένα αρνητικό υπερηχογράφημα φλεβών κάτω άκρων δεν αποκλείει τη διάγνωση της ΠΕ 26. Η CT φλεβογραφία, δηλαδή η απεικόνιση στη φλεβική φάση του σκιαγραφικού που χορηγήθηκε για την CTPA, αποτελεί μια μέθοδο ελέγχου του φλεβικού δικτύου που βρίσκεται υπό αξιολόγηση. Από τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα, φαίνεται να έχει την ίδια ευαισθησία με το υπερηχογράφημα φλεβών των κάτω άκρων, με το πρόσθετο πλεονέκτημα της δυνατότητας ελέγχου του φλεβικού δικτύου της πυέλου και της κοιλίας, καθώς και της κάτω κοίλης φλέβας. Το κύριο μειονέκτημα της μεθόδου είναι η μεγάλη ποσότητα της προσλαμβανόμενης ακτινοβολίας. Aλγόριθμος 1. Aλγόριθμος ΠΕ (βασισμένος στις οδηγίες BTS 2 ). Υψηλή Όχι Έναρξη LMWH ή UFH Α/α θώρακα παθολογική ή καρδιοαναπνευστική νόσος; Ναι Όχι CT Πνευμονική Αγγειογραφία Ναι για ΠΕ Όχι για ΠΕ Προσθήκη κουμαρινικού αντιπηκτικού Εκτίμηση κλινικής πιθανότητας Μέτρια (SimpliRed) (Vidas/MDA) Μαγνητική αγγειογραφία και κλασική αγγειογραφία Παρά την τεράστια εξέλιξη των απεικονιστικών μεθόδων, η κλασική πνευμονική αγγειογραφία εξακολουθεί να αποτελεί την εξέταση gold standard για τη διάγνωση της ΠΕ. Όμως, στην καθημερινή ιατρική πράξη, σπάνια χρησιμοποιείται, καθώς δεν είναι πάντα διαθέσιμη, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει η απαιτούμενη εμπειρία για την πραγματοποίησή της ή για την ερμηνεία των ευρημάτων της. Επίσης, δεν υπερτερεί στην ανίχνευση θρόμβων στις υποτμηματικές πνευμονικές αρτηρίες σε σχέση με τις υπόλοιπες μεθόδους και παρουσιάζει σημαντικό ποσοστό θνητότητας, που σε μερικές μελέτες ανέρχεται έως και στο 2% 27,28. Η μαγνητική αγγειογραφία έχει χρησιμοποιηθεί κατά καιρούς για τη διάγνωση της ΠΕ, χωρίς όμως ικανοποιητικά αποτελέσματα λόγω τεχνικών προβλημάτων. Η τεχνολογική εξέλιξη έχει βελτιώσει αισθητά την ποιότητα των απεικονίσεων της μαγνητικής αγγειογραφίας. Έτσι, σήμερα θεωρείται μια μέθοδος που στο μέλλον θα έχει σημαντική θέση στους αλγόριθμους διάγνωσης της ΠΕ και της εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που είναι απαραίτητη η αποφυγή μεγάλων δόσεων ακτινοβολίας (π.χ. εγκυμοσύνη) και ιωδιούχων σκιαγραφικών (π.χ. νεφρική ανεπάρκεια) 29,30. Θεραπεία Θετικό Αρνητικό Σπινθηρογράφημα πνευμόνων Μη διαγνωστικό Aλγόριθμος 2. Aλγόριθμος πιθανής μαζικής ΠΕ (BTS 2 ). Καρδιακή ανακοπή 1. Καρδιοαναπνευστική α- ναζωογόνηση 2. 50mg αλτεπλάσης (iv) 3. Επανεκτίμηση σε 30min Εκτίμηση κλινικής κατάστασης Η κατάσταση του ασθενούς επιδεινώνεται mg αλτεπλάσης (iv) 2. Επείγον U/S καρδιάς ή CTPA Ναι για ΠΕ Χαμηλή Άλλη διάγνωση Όχι για ΠΕ Η κατάσταση του ασθενούς φαίνεται σταθερή IU/kg UFH (iv) 2. Eπείγον U/S καρδιάς ή CTPA Σε επιδείνωση του ασθενούς Σχόλια στον αλγόριθμο (από BTS) 1) Η ΜΠΕ είναι πολύ πιθανή σε κυκλοφορική κατάρριψη / υπόταση, ανεξήγητη υποξυγοναιμία, διάταση τραχηλικών φλεβών και καλπασμό δεξιάς κοιλίας (συχνά). 2) Σε ασθενείς με ΜΠΕ σε σταθερή κατάσταση, αν επιβεβαιωθεί η ΜΠΕ χορηγείται αλτεπλάση (iv) σε δόση 100mg σε min. 3) Τη θρομβόλυση ακολουθεί έγχυση UFH που ξεκινά μετά από 3 ώρες. 4) Αν δεν υπάρχει δυνατότητα μηχανικής λύσης του θρόμβου με καθετήρα μέσω της πνευμονικής αρτηρίας, τότε χορηγείται θρομβόλυση ακόμα και σε περιπτώσεις που αντενδείκνυται. Άμεσος στόχος της θεραπείας της ΠΕ είναι η πρόληψη της επέκτασης του θρόμβου και των πρώιμων υποτροπών. Τα μείζονα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την 28

7 ΠΙΝΑΚΑΣ 6. ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ (ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ) Πρώτο επεισόδιο ΠΕ λόγω παροδικής αιτιολογίας Πρώτο επεισόδιο ΠΕ αγνώστου αιτιολογίας ΠΕ και καρκίνος Πρώτο επεισόδιο ΠΕ και αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο ή δύο θρομβοφιλικοί παράγοντες* Πρώτο επεισόδιο ΠΕ και ανεπάρκεια αντιθρομβίνης, ανεπάρκεια πρωτεΐνης C, ανεπάρκεια πρωτεΐνης S, παράγοντας V Leiden, μετάλλαξη γονιδίου προθρομβίνης 20210, υπερομοκυστεϊναιμία, αυξημένος παράγοντα VIII* 3 μήνες 6 12 μήνες Αρχικά 3 6 μήνες LMWH Αντιπηκτικά συνεχώς ή έως την πλήρη αντιμετώπιση του καρκίνου 12 μήνες τουλάχιστον (Αντιπηκτικά χωρίς διακοπή;) 6 12 μήνες τουλάχιστον Διαχρονική παρακολούθηση (Αντιπηκτικά χωρίς διακοπή;) Δύο ή περισσότερα επεισόδια ΠΕ Αντιπηκτικά χωρίς διακοπή Διαχρονική παρακολούθηση *Η χορήγηση αντιπηκτικών χωρίς διακοπή στις περιπτώσεις αυτές εξατομικεύεται και συνεκτιμάται με τον κίνδυνο αιμορραγικών επιπλοκών, καθώς τα δεδομένα στα οποία βασίζονται οι συστάσεις δε θεωρούνται επαρκή. Επί αντιφωσφολιπιδικού συνδρόμου δίδεται και ασπιρίνη. αντιμετώπιση της μη μαζικής ΠΕ είναι η κλασική ηπαρίνη ή μη κλασματοποιημένη (unfractionated heparin, UFH), οι χαμηλού μοριακού βάρους ηπαρίνες (low molecular weight heparins, LMWH) και τα κουμαρινικά αντιπηκτικά. Ηπαρίνη Η αντιπηκτική δράση της UFH οφείλεται στη σύνδεσή της με την αντιθρομβίνη ΙΙΙ (ΑΤ ΙΙΙ) και εξασκείται από την ειδική πεντασακχαριδική αλληλουχία της ηπαρίνης, η οποία δεσμευόμενη με την ΑΤ ΙΙΙ επιταχύνει την αναστολή του ενεργοποιημένου παράγοντα Χ (FΧa), του ενεργοποιημένου παράγοντα ΙΧ (FΙΧa) και της θρομβίνης. Προτιμώμενοι τρόποι χορήγησης της UFH είναι η συνεχής ενδοφλέβια έγχυση (IV) ή η υποδόρια (SC). Στην κυκλοφορία συνδέεται με διάφορες πρωτεΐνες του πλάσματος με αποτέλεσμα διαφορετική αντιθρομβωτική απάντηση μεταξύ των ασθενών. Η δράση της μετά από IV χορήγηση είναι άμεση, ενώ σε SC η μέγιστη διάρκεια δράσης επιτυγχάνεται 3 ώρες μετά και διαρκεί 12 ώρες ή και περισσότερες 31,32. Όταν χορηγείται UFH, ως δόση εφόδου δίδονται 80IU/kg. Ακολουθεί έγχυση, που συνήθως ξεκινά από 18 U/kg και τιτλοποιείται ανά 6 ώρες με βάσει το aptt. Οι LMWH παρασκευάζονται από την UFH με ενζυματικό ή χημικό αποπολυμερισμό. Συνδέονται λιγότερο με τις πρωτεΐνες του πλάσματος και το αγγειακό ενδοθήλιο, με αποτέλεσμα καλύτερη βιοδιαθεσιμότητα σε SC χορήγηση, πιο προβλέψιμη απάντηση και μακρύτερο χρόνο ημίσειας ζωής. Η μικρότερου βαθμού σύνδεση των LMWH σε σχέση με την UFH με τις πρωτεΐνες του πλάσματος, τα μακροφάγα, τα αιμοπετάλια και τους οστεοβλάστες έχει ως συνέπεια: α) περισσότερο προβλέψιμη απάντηση, ώστε να μην απαιτείται εργαστηριακή ρύθμιση της αντιπηκτικής τους δράσης, β) κάθαρση δια μέσου της νεφρικής οδού με αποτέλεσμα μεγαλύτερο χρόνο ημίσειας Γενικά, σε ό,τι αφορά τη θεραπεία της ΠΕ με ηπαρίνη, θα πρέπει να ξεκινά άμεσα σε ασθενείς με ενδιάμεση ή μεγάλη κλινική πιθανότητα για ΠΕ πριν την εκτέλεση των απεικονιστικών εξετάσεων. Η UFH επιβάλλεται ως πρώτη δόση bolus, στη μαζική πνευμονική εμβολή, στις περιπτώσεις που απαιτείται ταχεία δράση και δυνατότητα ταχείας αναστροφής του θεραπευτικού αποτελέσματος και στις περιπτώσεις νεφρικής ανεπάρκειας. ζωής που επιτρέπει την εφ άπαξ SC χορήγηση, γ) μειωμένη ενεργοποίηση των οστεοβλαστών με αποτέλεσμα χαμηλότερη συχνότητα οστεοπενίας, και δ) χαμηλότερη συχνότητα ανάπτυξης αντιηπαρινικών αντισωμάτων, με αποτέλεσμα χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης θρομβοπενίας οφειλόμενη στην ηπαρίνη τύπου ΙΙ (Heparin Induced Thrombocytopenia ΙΙ - ΗΙΤ-ΙΙ). Τα πλεονεκτήματα αυτά, σε συνδυασμό με τη μικρότερη παραμονή του ασθενούς στο νοσοκομείο, εξισορροπούν το μεγαλύτερο κόστος που έχουν σε σχέση με την UFH και τις καθιστούν θεραπεία εκλογής στις μέρες μας. Ειδικότερα, στην αρχική φάση της θεραπείας της ΠΕ, πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι οι LMWH είναι εξ ίσου αποτελεσματικές και ασφαλείς με την UFH 31,32,33,34. Γενικά, σε ό,τι αφορά τη θεραπεία της ΠΕ με ηπαρίνη, θα πρέπει να ξεκινά άμεσα σε ασθενείς με ενδιάμεση ή μεγάλη κλινική πιθανότητα για ΠΕ πριν την εκτέλεση των απεικονιστικών εξετάσεων. Η UFH επιβάλλεται ως πρώτη δόση bolus, στη μαζική πνευμονική εμβολή, στις περιπτώσεις που απαιτείται ταχεία δράση και δυνατότητα ταχείας αναστροφής του θεραπευτικού αποτελέσματος και στις περιπτώσεις νεφρικής ανεπάρκειας. Σε κάθε άλλη περίπτωση, θα πρέπει να επιλέγονται οι LMWH έναντι της UFH, καθώς έχουν ισότιμη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια και παρουσιάζουν μεγαλύτερη ευκολία στη χρήση τους 2. Επί σημαντικών ή επίμονων αιμορραγικών επιπλοκών κατά τη χορήγηση ηπαρίνης, γίνεται διακοπή της χορήγησής της, που συνοδεύεται από χορήγηση νωπού πλάσματος και πρωταμίνης. Κουμαρινικά αντιπηκτικά (ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ) Από τη βιταμίνη Κ εξαρτώνται οι παράγοντες πήξης ΙΙ, VII, IX και X, καθώς και οι φυσικοί αναστολείς της πήξης, πρωτεΐνη C και πρωτεΐνη S. Η βιταμίνη Κ επιτρέπει 29

8 τη γ-καρβοξυλίωση των ανενεργών πρόδρομων μορφών τους και τις μετατρέπει σε λειτουργικούς παράγοντες πήξης. Κατά τη διαδικασία αυτή, η βιταμίνη Κ υφίσταται αναγωγή ώστε να διατηρείται ο κύκλος της. Το βήμα αυτό διακόπτεται από τα κουμαρινικά φάρμακα που παρεμβαίνουν στο ένζυμο αναγωγάση του εποξειδίου της βιταμίνης Κ. Η απάντηση κάθε ατόμου είναι ιδιοσυστασιακή και, επιπρόσθετα, επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες (όπως λοιμώδη νοσήματα, λήψη άλλων φαρμάκων, περιεκτικότητα βιταμίνης Κ στις τροφές), με αποτέλεσμα σημαντικές διακυμάνσεις της αντιπηκτικής απάντησης, τόσο στην αρχική φάση της θεραπείας όσο και στη μακροχρόνια. Τα κουμαρινικά αντιπηκτικά που συνήθως χρησιμοποιούνται είναι η ουαρφαρίνη και η ασενοκουμαρόλη. Η από του στόματος αντιπηκτική θεραπεία με κουμαρινικά αντιπηκτικά θα πρέπει να ξεκινά μόνο στις περιπτώσεις που επιβεβαιώνεται η φλεβική θρομβοεμβολική νόσος (πνευμονική εμβολή ή/και εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση). Αντενδείξεις στη χορήγησή τους αποτελούν η κύηση και ο θηλασμός. Ο στόχος θα πρέπει να είναι χρόνος προθρομβίνης που αντιστοιχεί σε INR (International Normalized Ratio, διεθνής δείκτης ομαλοποίησης) μεταξύ 2,0 και 3,0. Όταν ο επιθυμητός χρόνος επιτυγχάνεται για 48 ώρες, τότε πρέπει να διακόπτεται η αγωγή με ηπαρίνη, αν έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 5 ημέρες συγχορήγησης. Ο συνολικός χρόνος αντιπηκτικής αγωγής εξατομικεύεται ανάλογα με την αιτία που προκάλεσε την ΠΕ. Στον πίνακα 6 φαίνεται ο προτεινόμενος από την ACCP (American College of Chest Physicians) χρόνος αντιπηκτικής αγωγής στις διάφορες καταστάσεις 35. Η άμεση αντιμετώπιση του ασθενή που εμφανίζει παρατεταμένο INR και αιμορραγία περιλαμβάνει τη διακοπή του φαρμάκου, τη χορήγηση φρέσκου κατεψυγμένου πλάσματος και βιταμίνης Κ. Νεότερα αντιπηκτικά Οι δύο μεγάλες κατηγορίες των νεότερων αντιπηκτικών φαρμάκων που αυτή τη στιγμή βρίσκονται υπό μελέτη είναι οι αναστολείς του ενεργοποιημένου παράγοντα X (FΧa) και οι άμεσοι αναστολείς της θρομβίνης. Στην πρώτη κατηγορία ανήκει ο πεντασακχαρίτης fondaparinux και στη δεύτερη το ximelagatran, που φαίνεται να έχουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη κυρίως, αλλά και στη θεραπεία της θρομβοεμβολικής νόσου. Διαφέρουν από τα παλιότερα αντιπηκτικά θρόμβος φλέβα βαλβίδα επειδή είναι εξ ολοκλήρου συνθετικά, χωρίς συστατικά ζωικής προέλευσης, αλλά και επειδή αναστέλλουν ένα μόνο παράγοντα πήξης με αποτέλεσμα περισσότερο προβλέψιμη δράση. Μαζί με τους γνωστούς αναστολείς της θρομβίνης λεπιρουδίνη και argatroban και τον αναστολέα του ενεργοποιημένου παράγοντα X daparanoid, η ουσία fondaparinux έχει επιτυχώς χρησιμοποιηθεί και στις περιπτώσεις ΗΙΤ ΙΙ 36. Φίλτρα κάτω κοίλης φλέβας Η τοποθέτηση φίλτρου στην κάτω κοίλη φλέβα ενδείκνυται σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για υποτροπή της ΠΕ που έχουν αντένδειξη στη χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής ή έχουν επιπλοκές από την αντιπηκτική αγωγή. Η έναρξη αντιπηκτικής αγωγής πρέπει να γίνεται άμεσα, όταν αυτό καταστεί δυνατόν, παρά την τοποθέτηση του φίλτρου, καθώς το φίλτρο από μόνο του δεν αποτελεί αποτελεσματική θεραπεία της θρομβοεμβολικής νόσου. Το φίλτρο ενδείκνυται, επίσης, στις περιπτώσεις υποτροπής της ΠΕ παρά τη χορήγηση επαρκούς αντιπηκτικής αγωγής. Οι ανατομικές ανωμαλίες του φλεβικού αγγειακού δικτύου, η εγκυμοσύνη και η ύπαρξη θρόμβου στην περιοχή που σκοπεύουμε να τοποθετήσουμε το φίλτρο αποτελούν τις κυριότερες αντενδείξεις 35. Αντιμετώπιση ασθενούς με πιθανή μαζική πνευμονική εμβολή (ΜΠΕ) Η διαγνωστική προσέγγιση και η αντιμετώπιση ασθενών με πιθανή μαζική πνευμονική εμβολή είναι πρόκληση για τον κλινικό γιατρό λόγω της υψηλής θνητότητας της επείγουσας αυτής κατάστασης (εικόνα 3). Οι περισσότεροι θάνατοι από ΜΠΕ συμβαίνουν την πρώτη ώρα από την έναρξη των συμπτωμάτων. Μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα που αναφέρεται και ως «χρυσή ώρα» στην αντιμετώπιση της ΜΠΕ, πρέπει να γίνει αδρή λήψη ιστορικού, κλινική εξέταση και βασικός εργαστηριακός έλεγχος. Επίσης, θα πρέπει να προσεγγιστεί ο ασθενής διαγνωστικά, με εξέταση εκλογής το U/S καρδιάς, μια παρά την κλίνη εξέταση που, όπως έχει ήδη αναφερθεί, παρέχει τη δυνατότητα αναγνώρισης των βασικών χαρακτηριστικών της ΜΠΕ και διαφοροδιάγνωσής της από άλλες καταστάσεις που προκαλούν shock. Αν η κατάσταση του ασθενούς το επιτρέπει, η CTPA χρησιμοποιείται για την επιβεβαίωση της διάγνωσης (εικόνα 2). Θεραπεία εκλογής για τη ΜΠΕ είναι η θρομβόλυση. Η αλτεπλάση είναι η φαρμακευτική ουσία που συνήθως χρησιμοποιείται λόγω των πλεονεκτημάτων της (χορήγηση από περιφερική φλέβα, μικρός συνολικός χρόνος έγχυσης) σε δοσολογία που περιγράφεται στον αλγόριθμο Η θρομβόλυση μπορεί να συνοδεύεται από προσπάθεια διαδερμικής κατάτμησης του θρόμβου με ειδικούς καθετήρες, η οποία, όμως, γίνεται σε λίγα κέντρα. Όταν η θρομβόλυση αντενδείκνυται, προτείνεται η εμβολεκτομή. Η εμβολεκτομή προϋποθέτει ακριβή διάγνωση της θέσης και του αριθμού των εμβόλων, καθώς και διαθέσιμο κέντρο σε ετοιμότητα. Υπομαζική πνευμονική εμβολή Η υπομαζική ΠΕ είναι μία δυνητικά απειλητική για τη ζωή κατάσταση, καθώς στο 10% των περιπτώσεων οδηγεί σε σύντομο χρονικό διάστημα σε shock, αυξάνοντας το ποσοστό θνητότητας σε 50%. Η χρησιμότητα της θρομβόλυσης στην αντιμετώπιση της υπομαζικής ΠΕ δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως. Σε διάφορες μελέτες, η χορήγηση θρομβόλυσης είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της θνητότητας και των υποτροπών, αλλά και την αύξηση των αιμορραγικών επεισοδίων. Από τα παραπάνω προκύπτει πως σε ασθενείς με υπομαζική ΠΕ η παρακολούθηση πρέπει να είναι στενή και η χορήγηση θρομβολυτικών παραγόντων να εξατομικεύεται 36,37. Χρόνια θρομβοεμβολική πνευμονική υπέρταση Η χρόνια θρομβοεμβολική πνευμονική υπέρταση (Chronic Thromboembolic Pulmonary Hypertension, CTEPH) αποτελεί μία σοβαρή επιπλοκή της ΠΕ με κακή πρόγνωση αν παραμείνει χωρίς θεραπεία. Είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από σταδιακά επιδεινούμενη πνευμονική υπέρταση και δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια. Η αύξηση της πίεσης της πνευμονικής κυκλοφορίας εμφανίζεται όταν η απόφραξη του αγγειακού δικτύου υπερβεί το 40% 23. Εμφανίζεται είτε στα πλαίσια επέκτασης 30

9 του θρόμβου μετά από διαγνωσμένο και, συχνά, επαρκώς θεραπευμένο επεισόδιο ΠΕ, είτε μετά από επαναλαμβανόμενα υποκλινικά επεισόδια ΠΕ που παρέμειναν χωρίς διάγνωση, είτε στα πλαίσια σταδιακά επιδεινούμενης in situ θρόμβωσης των πνευμονικών αγγείων. Δεν έχει διευκρινιστεί ποιοι ασθενείς αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης CTEPH μετά από ένα επεισόδιο ΠΕ. Υπάρχουν αναφορές ότι εμφανίζεται συχνότερα σε ασθενείς με θρομβοφιλία (10% των ασθενών με χρόνια θρομβοεμβολική πνευμονική υπέρταση έχουν θετικά αντισώματα κατά της καρδιολιπίνης) 41, ενώ σε αρκετούς ασθενείς θεωρείται ότι πάσχει ο ενδογενής μηχανισμός λύσης των εμβόλων από την πνευμονική κυκλοφορία. Οι πάσχοντες εμφανίζουν συμπτώματα πνευμονικής υπέρτασης (δύσπνοια και λιποθυμικά επεισόδια στην κόπωση, περιφερικά οιδήματα). Για τον αρχικό έλεγχο ασθενούς με υποψία CTEPH, εξέταση εκλογής αποτελεί το U/S καρδιάς στο οποίο αναδεικνύονται ευρήματα πνευμονικής υπέρτασης και χρόνιας δυσλειτουργίας της δεξιάς κοιλίας. Η CTPA βοηθά στον εντοπισμό των ενδαγγειακών εμβόλων (εικόνα 4), σημαντικό στοιχείο για τη στρατηγική αντιμετώπισης της νόσου, ενώ το πρότυπο της κατά τόπους εμφάνισης περιοχών θολής υάλου, που αντιπροσωπεύει περιοχές του πνευμονικού παρεγχύματος με διαφορές στην αιμάτωσή τους (mosaic perfusion), παρουσία πνευμονικής υπερτάσεως, αποτελεί χαρακτηριστικό πρότυπο της CTEPH. Στο σπινθηρογράφημα αιμάτωσης εμφανίζονται χρόνια ελλείμματα πλήρωσης, ενώ η πνευμονική αγγειογραφία εξακολουθεί να αποτελεί εξέταση gold standard στις περιπτώσεις που σχεδιάζεται χειρουργική αντιμετώπιση της νόσου. Ο δεξιός καθετηριασμός υπερτερεί του υπερηχογραφήματος για την καλύτερη εκτίμηση της πνευμονικής κυκλοφορίας και της δεξιάς κοιλίας. Η μαγνητική αγγειογραφία και η αγγειοσκόπηση αποτελούν, επίσης, μεθόδους προεγχειρητικού, κυρίως, ελέγχου των ασθενών με CTEPH. Η θεραπεία των ασθενών με CTEPH περιλαμβάνει: α) γενικά μέτρα (αντιπηκτικά με στόχο INR 2,5 3,5, οξυγονοθεραπεία και διουρητικά όπου είναι απαραίτητα), β) φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της πνευμονικής υπέρτασης, όπως εισπνεόμενα ανάλογα της προστακυκλίνης (iloprost) 42,43, αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης 5 (sildenafil) 44, ανταγωνιστές των υποδοχέων της ενδοθηλίνης (bosentan) 45, και γ) την πνευμονική θρομβοενδαρτηρεκτομή, δηλαδή χειρουργική αφαίρεση των θρόμβων από τους μείζονες κλάδους της πνευμονικής κυκλοφορίας (τεχνική που εφαρμόζεται σε πολύ εξειδικευμένα κέντρα και επί αυστηρά επιλεγμένων ασθενών λόγω της μεγάλης (5 10%) περιεγχειρητικής θνητότητας ακόμα και στα κέντρα αυτά 46 ). Βιβλιογραφία 1. Tsai AW, Cushman M, Rosamond WD, Heckbert SR, Polak JF, Folsom AR. Cardiovascular risk factors and venous thromboembolism incidence: the longitudinal investigation of thromboembolism etiology. Arch Intern Med 2002; 162: British Thoracic Society Standards of Care Committee Pulmonary Embolism Guideline Development Group. British Thoracic Society guidelines for the management of suspected acute pulmonary embolism. Thorax 2003; 58: Task Force on Pulmonary Embolism, European Society of Cardiology. Guidelines on diagnosis and management of acute pulmonary embolism. Eur Heart J 2000; 21: Reichenberger F, Nachtmann et al. Pulmonary embolism and the consequences for the right heart. Eur Respir Mon 2006; 36: Wells PS, Ginsberg JS, Anderson DR et al. Use of a clinical model for safe management of patients with suspected pulmonary embolism. Ann Intern Med 1998; 129: Miniati M, Prediletto R, Formichi B et al. Accuracy of clinical assessment in the diagnosis of pulmonary embolism. Am J Respir Crit Care Med 1999; 159: Stein PD, Terrin ML, Hales CA et al. Clinical, laboratory, roentgenographic and electrocardiographic findings in patients with acute pulmonary embolism and no pre-existing cardiac or pulmonary disease. Chest 1991; 100: Goldhaber SZ, Elliott CG. Acute pulmonary embolism: part II. Risk stratification, treatment and prevention. Circulation 2003; 108: Stein PD, Henry JW, Gottschalk A. Reassessment of pulmonary angiography for the diagnosis of pulmonary embolism: Relation of interpreter agreement to the order of the involved pulmonary arterial branch. Radiology 1999; 210: Remy-Jardin M, Remy J. Spiral CT angiography of the pulmonary circulation. Radiology 1999; 212: Quiroz R, Kucher N, Zou KH et al. Clinical validity of a negative computed tomography scan in patients with suspected pulmonary embolism: a systematic review. JAMA 2005; 293: Davey NC, Smith TP, Hanson MW et al. Ventilation-perfusion lung scintigraphy as a guide for pulmonary angiography in the localization of pulmonary emboli. Radiology 1999; 213: Ginsberg JS, Wells PS, Kearon C et al. Sensitivity and specificity of a rapid whole-blood assay for d-dimer in the diagnosis of pulmonary embolism. Ann Intern Med 1998; 129: De Monye W, Sanson BJ, MacGillavry MR et al. Embolus location affects the sensitivity of a rapid quantitative d-dimer assay in the diagnosis of pulmonary embolism. Am J Respir Crit Care Med 2002; 165: Perrier A, Desmarais S, Miron MJ et al. Non invasive diagnosis of venous thromboembolism in outpatients. Lancet 1999; 353: Resten A, Mausoleo F, Valero M, Musset D. Comparison of doses for pulmonary embolism detection with helical CT and pulmonary angiography. Eur Radiol 2003; 13: Kuiper JW, Geleijns J, Matheijssen NA et al. Radiation exposure of multi-row detector spiral computed tomography of the pulmonary arteries: comparison with digital subtraction pulmonary angiography. Eur Radiol 2003; 13: Schoepf UJ, Goldhaber SZ, Costello P. Spiral computed tomography for acute pulmonary embolism. Circulation 2004; 109: Mullins MD, Becker DM, Hagspiel KD, Philbrick JT. The role of spiral volumetric computed tomography in the diagnosis of pulmonary embolism. Arch Intern Med 2000; 160: Value of the ventilation/perfusion scan in acute pulmonary embolism. Results of the prospective investigation of pulmonary embolism diagnosis (PIOPED). The PIOPED Investigators. JAMA 1990; 263: Fedullo PF, Tapson VF. The evaluation of suspected pulmonary embolism. N Engl J Med 2003; 349: Stein P, Fowler S, Goodman L, Gottschalk A, Hales C, Hull R, Leeper K, Popovich J, Quinn D, Sos T, Sostman H, Tapson V, Wakefield T, Weg J, Woodard P for the Prospective Investigation of Pulmonary Embolism Diagnosis II (PIOPED II) investigators. Multidetector Computed Tomography for Acute Pulmonary Embolism. Ν Εngl J Med 2006 Jun; 354: Wood KE. Major pulmonary embolism: review of a pathophysiologic approach to the golden hour of hemodynamically significant pulmonary embolism. Chest 2002 Mar; 121(3): Murin S, Romano PS, White RH. Comparison of outcomes after hospitalization for deep venous thrombosis or pulmonary embolism. Thromb Haemost Sep; 88(3): Van den Belt AG, Hutten BA, Prins MH, Bossuy PM. Duration of oral anticoagulant treatment in patients with venous thromboembolism and a deficiency of antithrombin, protein C or protein S-a decision analysis. Thromb Haemost 2000 Nov; 84(5): Turkstra F, Kuijer PM, van Beek EJ, Brandjes DP, ten Cate JW, Buller HR. Diagnostic utility of ultrasonography of leg veins in patients suspected of having pulmonary embolism. Ann Intern Med 1997 May 15; 126(10): Hofmann LV, Lee DS, Gupta A et al. Safety and hemodynamic effects of pulmonary angiography in patients with pulmonary hypertension: 10-year single-center experience. AJR Am J Roentgenol 2004; 183: Guidelines on diagnosis and management of acute pulmonary embolism. Task Force on Pulmonary Embolism, European Society of Cardiology. Eur Heart J 2000; 21: Ohno Y, Higashino T, Takenaka D et al. MR Angiography with sensitivity encoding (SENSE) for suspected pulmonary embolism: comparison with mdct and ventilation-perfusion scintigraphy. AJR Am J Roentgenol 2004; 183: Haage P, Piroth W, Krombach G et al. Pulmonary embolism: comparison of angiography with spiral computed tomography, magnetic resonance angiography and real-time magnetic resonance imaging. Am J Respir Crit Care Med 2003; 167: Morris TA. Heparin and Low Molecular Weight Heparin: background and pharmacology. Clin Chest Med 2003; 24: Hyers TM, Agnelli G, Hull RD et al. Antithrombotic Therapy for venous Thromboembolic Disease. Chest 2001; 119:176S- 193S. 33. Hirsh J, Warkentin TE, Shaughnessy SG et al. Heparin and Low Molecular Weight Heparin. Chest 2001; 119:64S-94S. 34. Weitz JI. Low Molecular Weight Heparins. N Engl I Med 1997; 337: Harry R, Buller et al. Antithrombotic Therapy for Venous Thromboembolic Disease. The Seventh ACCP Conference on Antithrombotic and Thrombolytic Therapy. Chest 2004; 126:401S 428S. 36. Warkentin TE, Greinacher A. Heparin-Induced Thrombocytopenia: Recognition, Treatment and Prevention. The Seventh ACCP Conference on Antithrombotic and Thrombolytic Therapy. Chest 2004; 126:311S 337S. 37. Konstantinides S, Geibel A, Olschewski M et al. Association between thrombolytic treatment and the prognosis of hemodynamically stable patients with major pulmonary embolism: results of a multicenter registry. Circulation 1997; 96: Konstantinides S, Geibel A et al. Heparin plus alteplase compared with heparin alone in patients with submassive pulmonary embolism. N Engl J Med 2002; 347: Wells PS, Rodger M. Diagnosis of pulmonary embolism: when is imaging needed? Clinics Chest Med 2003; 24(1): Tapson VF. The evolution and impact of the American College of Chest Physicians consensus statement on antithrombotic therapy. Clinics Chest Med 2003; 24(1): Lang IM. Chronic thromboembolic pulmonary hypertension not so rare after all. N Engl J Med 2004; 350: Galie N, Manes A, Branzi A. The new clinical trials on pharmacological treatment in pulmonary arterial hypertension. Eur Respir J 2002; 20: Olschewski H, Simonneau G, Galie N et al for the Aerosolized Iloprost Randomized Study Group. Inhaled iloprost for severe pulmonary hypertension. N Engl J Med 2002; 347: Ghofrani HA, Schermuly RT, Rose F et al. Sildenafil for longterm treatment of nonoperable chronic thromboembolic pulmonary hypertension. Am J Respir Crit Care Med 2003; 167: Hughes RJ, Jais X, Bonderman D et al. The efficacy of bosentan in inoperable chronic thromboembolic pulmonary hypertension: a 1-year follow-up study. Eur Respir J 2006; 28: Jamieson SW, Kapelanski DP, Sakakibara N et al. Pulmonary endarterectomy: experience and lessons learned in cases. Ann Thorac Surg 2003; 76: Reinartz P, Wildberger JE et al. Tomographic imaging in the diagnosis of pulmonary embolism: a comparison between V/Q lung scintigraphy in SPECT technique and multislice spiral CT. J Nucl Med Sep; 45(9): IR 31

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ ΔΗΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΕΣΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΘ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ ΔΗΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΕΣΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΘ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ ΔΗΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΕΣΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΘ Η VTE είναι συχνή και σοβαρή πάθηση Ετήσιος αριθμός θανάτων 600 000 500 000 400 000 300 000 200 000 543 454 Ετήσια θνησιμότητα στην

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή Λ. ΘΑΝΟΣ

Πνευμονική εμβολή Λ. ΘΑΝΟΣ Πνευμονική εμβολή Λ. ΘΑΝΟΣ Πνευμονική Εμβολή >90% τα έμβολα είναι θρόμβοι που προέρχονται από τις εν τω βάθει φλέβες της πυέλου και των κάτω άκρων(λαγονομηριαίες). Η Πνευμονική Εμβολή και η εν τω βάθει

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Θεόδωρος Σπυρόπουλος Παθολόγος

There are no translations available. Θεόδωρος Σπυρόπουλος Παθολόγος There are no translations available. Θεόδωρος Σπυρόπουλος Παθολόγος Η διάγνωση της πνευμονικής εμβολής εμπεριέχει πολλές δυσκολίες, διότι σε αρκετές περιπτώσεις απουσιάζουν τα κλασικά συμπτώματα και φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία ΠΕ (σε χώρες Ε.Ε.)

Επιδημιολογία ΠΕ (σε χώρες Ε.Ε.) Επιδημιολογία ΠΕ (σε χώρες Ε.Ε.) Θνητότητα από ΠΕ στις ΗΠΑ 435.000 ασθενείς /ετησίως 95 επεισόδια ΠΕ/ 100.000 κατοίκους Θνητότητα ΠΕ: 10% 30% των ασθενών με ΕΒΦΘ θα εκδηλώσουν ΠΕ Τα 2/3 παραμένουν αδιάγνωστα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΓΓΑΔΗ ΜΑΡΙΑ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΓΝΑ ΛΑΙΚΟ

ΓΑΓΓΑΔΗ ΜΑΡΙΑ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΓΝΑ ΛΑΙΚΟ ΓΑΓΓΑΔΗ ΜΑΡΙΑ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β ΓΝΑ ΛΑΙΚΟ Η Θρομβοεμβολική νόσος εκδηλώνεται: Εν τω βάθει Φλεβοθρόμβωση (ΕΒΦ) Deep Vein Thromvosis (DVT) Πνευμονική Εμβολή ( Π.Ε.) Pulmonary Embolism (P.E.) Πνευμονική

Διαβάστε περισσότερα

fondaparinux melagatran ximelagatran :

fondaparinux melagatran ximelagatran : ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟ ΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο Γ.Χαλµούκη, Ν. Σκάρπα, Ε. Παπασπύρου, Α. Μελά, Σ. Κωστάκη Αναισθησιολογικό τµήµα ΓΝΑ «Ασκληπιείο Βούλας» Οι χειρουργικοί ασθενείς έχουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ» Φλεβική θροµβοεµβολική νόσος. Σπύρος Π. Nτουράκης Kαθηγητής Παθολογίας

«ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ» Φλεβική θροµβοεµβολική νόσος. Σπύρος Π. Nτουράκης Kαθηγητής Παθολογίας «ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ» Φλεβική θροµβοεµβολική νόσος Σπύρος Π. Nτουράκης Kαθηγητής Παθολογίας Ασθενής Aνδρας 75 ετών νοσηλεύεται από εβδοµάδος λόγω δεξιάς ηµιπληγίας σε έδαφος ισχαιµικού αγγειακού εγκεφαλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration.

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration. Γυναίκα ηλικίας 26 ετών, προσέρχεται στο ιατρείο λόγω κακουχίας, πυρετού, βήχα και πυώδους απόχρεμψης. Από το ιστορικό αναφέρεται επεισόδιο λοίμωξης του αναπνευστικού προ μηνός, το οποίο βελτιώθηκε μετά

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΝΤΩΝΗΣ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΦΛΕΒΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Ο ετήσιος αριθμός των

Διαβάστε περισσότερα

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg).

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg). EMA/47517/2015 EMEA/H/C/000829 Περίληψη EPAR για το κοινό ετεξιλική δαβιγατράνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

23o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ «ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ» Πνευμονική Εμβολή Διάγνωση και Αντιμετώπιση

23o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ «ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ» Πνευμονική Εμβολή Διάγνωση και Αντιμετώπιση 23o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ «ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ» Πνευμονική Εμβολή Διάγνωση και Αντιμετώπιση ΕΥΓΕΝΙΟΣ Ι ΜΕΤΑΞΑΣ MD, MSc Πνευμονολόγος - Φυματιολόγος ΛΕΥΚΩΣΙΑ, 2014 Αποποίηση Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια

καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια A.Παπαθανασίου Εντατικολόγος Καρδιολόγος ΕΑ ΜΕΘ ΠΓΝ Ιωαννίνων thanasis.papathanasiou@gmail.com DISCLOSURES None Γυναίκα 75 ετών

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΔΕΚΗΣ, PhD. Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής Διευθυντής Πανεπιστημιακής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής, ΠΓΝ Αττικόν

ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΔΕΚΗΣ, PhD. Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής Διευθυντής Πανεπιστημιακής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής, ΠΓΝ Αττικόν ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣ Η ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΔΕΚΗΣ, PhD Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής Διευθυντής Πανεπιστημιακής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής, ΠΓΝ Αττικόν πιδημιολογία Ε (σε χώρες Ε.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική Διερεύνηση του Πνεύμονα, του Πλευριτικού και του Μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ. Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ (Θ.Ν.) ΣΥΝΗΘΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΛΑΘΗ

ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ (Θ.Ν.) ΣΥΝΗΘΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΛΑΘΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ (Θ.Ν.) ΣΥΝΗΘΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΛΑΘΗ ΒΛ.ΣΠ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2008 Πιθανότητες να μη συμβεί λάθος Αναγνώριση της πιθανότητας να συμβεί Σαφής και σε βάθος γνώση του αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας»

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Στασινοπούλου Μυρσίνη, Στεφανιώτη Ασπασία, Ανδριώτης Ευθύμιος, Δεληβελιώτης Κωνσταντίνος, Ταβερναράκη Αγγελική Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Σκοπός: Η εκτίμηση του πρωτοκόλλου της αξονικής

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική Εμβολή. Διάγνωση και θεραπεία

Πνευμονική Εμβολή. Διάγνωση και θεραπεία Πνευμονική Εμβολή Διάγνωση και θεραπεία Γιώργος Σταθόπουλος Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β ΕΣΥ Κλινική Εντατικής Θεραπείας και Πνευμονολογίας, Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ)

ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ) ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ) ΑΝΘΗ Σ. ΤΡΑΥΛΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΡΟΜΒΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΕΩΝ ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΙΚΟΥ Η ΗΠΑΡΙΝΗ Ειναι το φάρμακο εκλογής όταν απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση διάμεσες πνευμονοπάθειες Τι μπορεί να προκαλέσει ΙΠΙ;

Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση διάμεσες πνευμονοπάθειες Τι μπορεί να προκαλέσει ΙΠΙ; Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; Η πνευμονική ίνωση αποτελεί μια ειδική μορφή χρόνιας νόσου του πνεύμονα που χαρακτηρίζεται από αντικατάσταση του φυσιολογικού πνεύμονα με ινώδη ιστό, που καταλήγει

Διαβάστε περισσότερα

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας ΕΚΕ, Φεβρουάριος 2010 Ομάδα Εργασίας Επιδημιολογίας, Πρόληψης και Μεταβολικού Συνδρόμου Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία.

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης - Αξονική Στεφανογραφία 41 Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Υπερηχογραφία Θώρακα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος 2η Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Νοσοκομείο «Αττικόν» Πλευρές Αέρας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Αναπνευστικές κινήσεις Ο φυσιολογικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Παρουσίαση περιστατικού Ονόµατα: Α.Γιακαµόζης, Β.Βουτσάς, Θ.Λαζαρίδης,, Β.Ράντου, Π.Κοντού, Α.Ιωαννίδου, Ι Φρανσές, Μ.Μπιτζάνη ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Μηνιγγίτιδα σε άνδρα 34 ετών με ασυνήθη εξέλιξη

Μηνιγγίτιδα σε άνδρα 34 ετών με ασυνήθη εξέλιξη Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Διευθύντρια: Ε. Σιούλα Μηνιγγίτιδα σε άνδρα 34 ετών με ασυνήθη εξέλιξη Παρουσίαση περίπτωσης: QumsiyehNizar, Παρουσίαση περίπτωσης: QumsiyehNizar, ειδικευόμενος Ιατρός, Α παθολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΠΑΤΡΑ, Οκτώβριος 2013 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση με σκιαγραφικά μέσα

Απεικόνιση με σκιαγραφικά μέσα Απεικόνιση με σκιαγραφικά μέσα Δείτε οδηγίες για τη χορήγηση σκιαγραφικών στη διεύθυνση http://www.esur.org/contrast- media.51.0.html?&lang=gr&no_cache=1#g_sec tion_0_cover Εστιάστε στο ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία της φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου. Σταυρούλα Τσιάρα MD, PhD, FRCP Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Θεραπεία της φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου. Σταυρούλα Τσιάρα MD, PhD, FRCP Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Θεραπεία της φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου Σταυρούλα Τσιάρα MD, PhD, FRCP Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Φλεβική θρομβοεμβολική νόσος Φλεβική θρόμβωση Επιπολής φλεβική θρόμβωση

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ» Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Βιοχημικό Εργαστήριο, Αιματολογικό Τμήμα Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Θυσιάδου Κ, Ραπτάκη

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του(των) φύλλου(ων) οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του(των) φύλλου(ων) οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του(των) φύλλου(ων) οδηγιών χρήσης 40 Παράγραφος 4.1 Θεραπευτικές ενδείξεις [The currently approved

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (AEE) είναι κάθε κλινικό σύνδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού: Αποφρακτικός ίκτερος. Τάσιος Κωνσταντίνος Ειδικευόμενος Β Προπαιδ.Παθολογικής Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο

Παρουσίαση περιστατικού: Αποφρακτικός ίκτερος. Τάσιος Κωνσταντίνος Ειδικευόμενος Β Προπαιδ.Παθολογικής Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρουσίαση περιστατικού: Αποφρακτικός ίκτερος Τάσιος Κωνσταντίνος Ειδικευόμενος Β Προπαιδ.Παθολογικής Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρουσίαση περιστατικού Ασθενής 94 ετών Ίκτερική χροιά δέρματος-επιπεφυκότων με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ά ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Νοέμβριος 2011

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Νοέμβριος 2011 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Νοέμβριος 2011 ΠΑΡΟΥΣΑ ΝΟΣΟΣ Ασθενής 76 ετών παρουσιάζεται στα ΤΕΠ αιτιώμενος άλγος από 3μέρου δεξιού άκρου

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ο ασθενής μας 32 ετών Εισαγωγή : 10 / 05 / 2012 Αιτία εισαγωγής : γενικευμένο οίδημα ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από 2 μήνου Eπιδείνωση οιδημάτων κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Αγαπητοί/ές συνάδελφοι, Για 10 η συνεχή χρονιά η Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Αττικόν» Νοσοκομείο πραγματοποιεί το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο «Εξελίξεις και Προοπτικές στην Καρδιολογία». Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Βλάικος Δηµοσθένης Ειδικευόµενος Ιατρός Πνευµονολογίας ΓΝΘΓ Παπανικολάου

ΟΞΕΙΑ ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Βλάικος Δηµοσθένης Ειδικευόµενος Ιατρός Πνευµονολογίας ΓΝΘΓ Παπανικολάου ΟΞΕΙΑ ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Βλάικος Δηµοσθένης Ειδικευόµενος Ιατρός Πνευµονολογίας ΓΝΘΓ Παπανικολάου Τι Ειναι ΔΥΣΠΝΟΙΑ?! Σε υγιή άτοµα η αναπνοή είναι υποσυνείδητη / µηχανική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Οξεία Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Οξεία θεωρείται το κλινικό σύνδρομο ιογενούς λοίμωξης του αναπνευστικού που στην τυπική του μορφή χαρακτηρίζεται από: Πρόδρομα συμπτώματα από το

Διαβάστε περισσότερα

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία Στο πρόσφατο ευρωπαϊκό συνέδριο αμφιβληστροειδούς (EuRetina 2014) στο Λονδίνο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά μια νέα απεικονιστική μέθοδος για

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος ΙΩΑΝΝΙΝΑ 8/5/2015 Οι καιροί αλλάζουν..! Καταγραφικό για πλήρη μελέτη, έτος 2014.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΟΚΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΝΗΜΗΣ ΠΕΡΟΝΗΣ

ΕΠΙΠΛΟΚΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΝΗΜΗΣ ΠΕΡΟΝΗΣ ΕΠΙΠΛΟΚΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΝΗΜΗΣ ΠΕΡΟΝΗΣ ΑΙΒΑΤΙΔΗΣ ΣΥΜΕΩΝ ΕΠΙΜ Α ΒΟΥΛΓΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΧΑΡΗΣ ΕΙΔ/ΝΟΣ ΟΡΘ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Θ. «ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ» ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Dr ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Άνδρας 30 ετών Αναφερόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Κολπική Μαρμαρυγή σε προγραμματισμένο χειρουργείο. Χρήστος Ε. Χαρίτος, MD, FECTS ιευθυντής Καρδιοχειρουργικού Τμήματος Θεραπευτηρίου «Ο Ευαγγελισμός»

Κολπική Μαρμαρυγή σε προγραμματισμένο χειρουργείο. Χρήστος Ε. Χαρίτος, MD, FECTS ιευθυντής Καρδιοχειρουργικού Τμήματος Θεραπευτηρίου «Ο Ευαγγελισμός» Κολπική Μαρμαρυγή σε προγραμματισμένο χειρουργείο Χρήστος Ε. Χαρίτος, MD, FECTS ιευθυντής Καρδιοχειρουργικού Τμήματος Θεραπευτηρίου «Ο Ευαγγελισμός» Η συχνότητα της Κολπικής Μαρμαρυγής αυξάνεται συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Αντιμετώπιση Ενδοκαρδιακών και Εξωκαρδιακών Επικοινωνιών. Νικόλαος Γ. Ελευθεράκης Επιμελητής Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία

Επεμβατική Αντιμετώπιση Ενδοκαρδιακών και Εξωκαρδιακών Επικοινωνιών. Νικόλαος Γ. Ελευθεράκης Επιμελητής Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία Επεμβατική Αντιμετώπιση Ενδοκαρδιακών και Εξωκαρδιακών Επικοινωνιών Νικόλαος Γ. Ελευθεράκης Επιμελητής Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία Διαφλέβια σύγκλειση Μεσοκολπικής Επικοινωνίας Διαφλέβια σύγκλειση Μυϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα