Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 Ο ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ ΑΕΟΝΤΑΡΙΤΗΣ ΚΑΙ Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑΣ Το στίγµα το οποίο άφησε ο Φραγκίσκος Λεονταρίτης στη διαδροµή της µακραίωνης παράδοσης της ελληνικής µουσικής ιστορίας είναι ανεξίτηλο, η σηµασία του όµως µόλις τώρα αρχίζει να γίνεται στο σύνολο της αντιληπτή. Πολύ συχνά, όσοι ασχολήθηκαν µε την αποκατάσταση της συνέχειας της µουσικής και γενικότερα της πολιτιστικής παράδοσης, από την αρχαιότητα µέχρι σήµερα, βρήκαν λογικά επιχειρήµατα και πληροφορίες για να στηρίξουν την ερευνά τους µόνο στη µονόφωνη εκκλησιαστική µουσική της βυζαντινής αυτοκρατορίας και των συγγενών της πολιτισµών των βαλκανικών εθνών. Τους φάνηκε δηλαδή ότι επί πολλούς αιώνες, και όχι µόνον όσο διαρκούσε η τουρκοκρατία, ο ελληνικός µουσικός πολιτισµός (και όχι µόνον) αποτελούσε έναν κόσµο σχεδόν ξένο αναφορικά µε τις πολιτιστικές εξελίξεις της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης. Συνεπώς, το ελληνικό πνεύµα, που αποτέλεσε την κινητήρια δύναµη για ο- λόκληρη την ευρωπαϊκή πολιτιστική ανάπτυξη και, κατά τεκµηριωµένη επιστηµονικά άποψη, συνετέλεσε τα µέγιστα κατά τους τελευταίους αιώνες της βυζαντινής αυτοκρατορίας στην πολιτιστική αφύπνιση και στο στερέωµα της Αναγέννησης, αποµονώθηκε τεχνητά από το ευρωπαϊκό πνεύµα, δηλαδή τη φυσική του συνέχεια. Τη στενόκαρδη αυτή αντιµετώπιση αντικρούει δυναµικά η ίδια η πραγµατικότητα, που θέλει πολλούς Έλληνες των τουρκοκρατούµενων ή των βενετοκρατούµενων περιοχών να µεταναστεύουν στην ελεύθερη ύση και, κυρίως, στην Ιταλία, για να αναπνεύσουν τον αέρα της ελευθερίας της έκφρασης αλλά και το άρωµα του ξαναγεννή- µατος της ελληνικής αρχαιότητας µέσα από το ευρωπαϊκό πνεύµα. Κι αν η στροφή πολλών από αυτές τις προσωπικότητες στον καθολικισµό αποτελούσε ενίοτε ένα πρόσχηµα για την απαξίωσή τους, σήµερα είναι πια εύλογο να λάβουν τη θέση που τους αξίζει και κυρίως να αποτελέσουν τη γέφυρα ουσιαστικής πολιτιστικής επανασύνδεσης µε τη ύση, από την οποία ο Ελληνισµός ποτέ, ούτε κατά τη βυζαντινή περίοδο, δεν αποκόπηκε. Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας, ορισµένα τµήµατα του ελληνικού εδάφους, και η Κρήτη, βρίσκονται υπό βενετική κατοχή. Η Κρήτη, εξαιτίας της µακραίωνης υποτέλειάς της στους Βενετούς, ήλθε κατά την περίοδο αυτή σε στενή επαφή µε τα αισθητικά ρεύµατα της εποχής στη υτική Ευρώπη. Από το τέλος του 15ου αιώνα, αλλά 1

2 κυρίως κατά τον 16ο, κυριαρχεί στο νησί πνεύµα απάλυνσης των αντιθέσεων και α- ντιπαραθέσεων µε τον αλλόδοξο κατακτητή και υπερκέρασης των πνευµατικών και κοινωνικών στεγανών που άλλοτε τον χώριζαν από το εντόπιο στοιχείο. Το κλίµα αυτό ευνόησε τις στενότερες επαφές µεταξύ Κρητικών και Βενετών, και τις αµοιβαίες αλληλοεπιδράσεις. Ειδικότερα για τη µουσική, η εποχή αυτή συµπίπτει µε τη µέγιστη ακµή της ιταλικής αναγέννησης. Το κλασικό ιταλικό αναγεννησιακό πνεύµα βρίσκεται στον τοµέα της µουσικής στο αποκορύφωµά του, ακτινοβολώντας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η τεχνική της πολυφωνίας, που είχε ξεκινήσει κατά τον ύστερο Μεσαίωνα, φθάνει τώρα στο α- ποκορύφωµά της. Και ως τέτοια εισάγεται πλέον και στην Κρήτη και επηρεάζει το πνευµατικό της κλίµα. Οι έντονες ιταλικές επιδράσεις υπάρχουν, ως γνωστόν, και σε άλλους τοµείς της πνευµατικής δηµιουργίας της Κρήτης, όπως η λογοτεχνία και το θέατρο. Η ανακάλυψη του κρητικού συνθέτη Φραγκίσκου Αεονταρίτη από τις ακάµατες έρευνες του µακαρίτη καθηγητή του Πανεπιστηµίου Κρήτης και διευθυντή του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας Νικολάου Μ. Παναγιωτάκη ( ), και η δηµοσίευση το 1990 του αρχειακού υλικού που αφορά τη ζωή και το έργο του, τοποθέτησε την έναρξη της ελληνικής µουσικής σύνθεσης πάνω σε δυτικά πρότυπα, που µέχρι πρόσφατα νοµίζαµε ότι ξεκινά µε την Επτανησιακή Σχολή τον 19ο αιώνα, τρεις και πλέον αιώνες νωρίτερα. Η έρευνα του Παναγιωτάκη µάς δίνει την πρώτη είδηση για την ύπαρξη δυτικότροπης µουσικής καλλιέργειας στην Κρήτη ήδη το Τότε φαίνεται ότι ιδρύθηκε ένα είδος οργανωµένης σχολής µουσικής και εκκλησιαστικού οργάνου στον Άγιο Τίτο του Χάνδακα (Ηράκλειο). Υπάρχουν επίσης λίγο µεταγενέστερες πληροφορίες για τα Χανιά και άλλες πόλεις. Εποµένως, στην Κρήτη υπήρχαν ήδη από τα τέλη του 15ου αιώνα όλες οι προϋποθέσεις για την εκτέλεση και τη διδασκαλία έ- ντεχνης ενόργανης δυτικότροπης εκκλησιαστικής µουσικής. Και προφανώς, για τους πιο ταλαντούχους µουσικούς, και εφόσον υπήρχαν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, θα δινόταν και η δυνατότητα να τελειοποιήσουν τις σπουδές τους και να κάνουν ενδεχο- µένως και σταδιοδροµία στη µητρόπολη, τη Βενετία, ή σε άλλες µεγάλες ιταλικές πόλεις. Αυτό ακριβώς συνέβη µε τον σηµαντικότερο εκπρόσωπο της κρητικής µουσικής της εποχής αυτής, τον Φραγκίσκο Λεονταρίτη. Χάρις στις πολύχρονες έρευνες του καθηγητή Νικολάου Παναγιωτάκη στα Αρχεία και τις Βιβλιοθήκες της υτικής Ευρώπης γνωρίσαµε πριν από µερικά χρόνια µια ε- 2

3 ντελώς άγνωστη ώς τότε µορφή του κρητικού πολιτισµού της Αναγέννησης, τον Φραγκίσκο εονταρίτη, έναν άλλο, µουσικό αυτόν, el Greco, που σταδιοδρόµησε αρχικά στην Κρήτη, και αργότερα στη Βενετία, την Πάδοβα και το Μόναχο, και συνεργάστηκε µε δύο από τους διασηµότερους µουσικοσυνθέτες της εποχής του, τον Άντριαν Βίλλαερτ (περίπου ) και τον Ορλάντο ντι Λάσσο ( ), προτού επιστρέψει σε ώριµη ηλικία στην πατρίδα του για να περάσει ήσυχα τα τελευταία χρόνια της πολυτάραχης και µυθιστορηµατικής ζωής του. Ο καθηγητής Ν. Μ. Παναγιωτάκης ευτύχησε να ανακαλύψει, εκτός από ένα εντυπωσιακό σε όγκο και σηµασία αρχειακό υλικό για τη ζωή του Φραγκίσκου Λεονταρίτη, 1 και µερικές έντυπες µουσικές συνθέσεις του: λειτουργίες, µοτέτα, µαδριγάλια, ναπολιτάνες. Οι συνθέσεις του αυτές, µεταγραµµένες ατη σύγχρονη µουσική σηµειογραφία, προσελκύουν όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον ειδικών µουσικολόγων και διάφορες χορωδίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό τις έχουν συµπεριλάβει στο ρεπερτόριο τους. Ωστόσο, θα πρέπει να παραδεχτούµε ότι ο κρητικός µουσικοσυνθέτης και το έργο του παραµένουν εν πολλοίς άγνωστα στο µουσικό φιλο κοινό της χώρας µας. Ο Φραγκίσκος Λεονταρίτης, νόθος γιός του καθολικού ιερέα, κανονικού και θησαυροφύλακα του καθεδρικού ναού του Αγίου Τίτου, Νικολάου Λεονταρίτη, γεννήθηκε το 1518 στον Χάνδακα, την πρωτεύουσα της βενετοκρατούµενης Κρήτης, µε την ανθηρή οικονοµική και πολιτιστική ζωή. Τις βάσεις της µουσικής παιδείας του τις απέκτησε στη γενέτειρά του, στο πλαίσιο των µουσικών δραστηριοτήτων της Λατινικής Αρχιεπισκοπής, δεν αποκλείεται όµως να τις βελτίωσε στην Ιταλία, κατά τη διάρκεια µιας σύντοµης αλλά εξαιρετικά αποδοτικής για τη µουσική του διαµόρφωση παραµονής, που τοποθετείται µε ασφάλεια πριν από το Ίσως ο νεαρός Φραγκίσκος να βρέθηκε στη Ρώµη και να παρακολούθησε µαθήµατα µουσικής ως σοπράνο στη χορωδία του ναού του Αγίου Ιωάννη του Λατερανού, βικάριος του οποίου ήταν ο επίσκοπος Αρίου Βαρθολοµαίος Αµπράµο (περίπου ), πρόσωπο που θα συµβάλει λίγο αργότερα στην οικονοµική και επαγγελµατική του αποκατάσταση στην Κρήτη. Το γεγονός ότι από το 1537 ο Λεονταρίτης ήταν κληρικός, ενισχύει την υπόθεση αυτή: για να χειροτονηθεί κληρικός, χρειαζόταν όχι µόνο να απαλλαγεί από το βάρος του νόθου, αλλά και ει δική άδεια να ιερωθεί, έγγραφες προϋποθέσεις τις οποίες µπορούσε να αποκτήσει 1. Το πρωτογενές αυτό υλικό δηµοσίευσε και σχολίασε λεπτοµερώς ο Ν. Μ. ΓΙαναγιωτάκης στο βιβλίο του Φραγκίσκος Λεονταρίτης. Κρητικός µουσικοσυνθέτης τον δέκατου έκτου αιώνα. Μαρτυρίες για τη ζωή και το έργο του, Βενετία 1990 [Βιβλιοθήκη του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας, αρ. 12]. 3

4 µόνο µε παπικές βούλες και µε την παρέµβαση ισχυρών πολιτικών και εκκλησιαστικών παραγόντων της αιώνιας πόλης. Όλα αυτά έγιναν στη Ρώµη, ίσως µε την προσωπική φροντίδα του προστάτη του επισκόπου Αµπράµο. Από το 1536, ο Φραγκίσκος Λεονταρίτης εργάζεται ως έµµισθος οργανίστας στον καθεδρικό ναό του Αγίου Τίτου στον Χάνδακα, όπου διακρίθηκε και ως συνθέτης, και µε το ταλέντο του απέκτησε φήµη µεταξύ των συµπατριωτών του και σεβαστά εισοδήµατα από την κάρπωση διαφόρων προσοδοφόρων αξιωµάτων (κανονικάτα) που του εκχώρησε η Εκκλησία της Κρήτης. Φύση ανήσυχη και δηµιουργική, ο Λεονταρίτης δεν άργησε να θέσει µεγαλύτερους στόχους και να προσβλέψει σε µια σταδιοδροµία έξω από την Κρήτη. εν αποκλείεται να συνέδραµαν σε αυτό και οι ανώτατοι κρατικοί και εκκλησιαστικοί λειτουργοί που παρεπιδηµούσαν στο νησί υπηρετώντας τη θητεία τους και οι οποίοι θα ενεθάρρυναν τη µετακίνησή του στη Βενετία. Το 1544, ο Λεονταρίτης επιχειρεί ένα σύντοµο, διερευνητικού χαρακτήρα ταξίδι στη Βενετία, για να σταθµίσει τα περιθώρια της επιτυχίας αλλά και το µέτρο της επιρροής των εκλεκτών φίλων και προστατών του στην απαιτητική και εκλεπτυσµένη κοινωνία της, η οποία συνέδεε τη µουσική αρµονία µε την κοινωνική συνοχή και την αποτελεσµατικότητα στη διαχείριση των κρατικών υποθέσεων. Στην τελική απόφασή του καθοριστικό ρόλο πρέπει να έπαιξε και ένα άλλο, τραγικό, γεγονός: η καταστροφή από πυρκαγιά του µητροπολιτικού ναού του Αγίου Τίτου, χώρου µουσικής δηµιουργίας και πνευµατικής ανάτασης για τον ίδιον και για την ιταλότροπη γενιά του στην Κρήτη. Αν και οι εργασίες ανέγερσης του ναού είχαν ξεκινήσει, προχωρούσαν µε τέτοια βραδύτητα, ώστε φαινόταν ότι η στιγµή της επαναλειτουργίας του θα αργούσε ακόµη πολύ. Την άνοιξη του 1549, ο Λεονταρίτης άφησε πίσω του τον Χάνδακα µε προορισµό τη φηµισµένη πολιτεία των τεναγών, όπου από τις 4 Ιουνίου του ίδιου χρόνου, χάρις στο προσωπικό ενδιαφέρον του δόγη Φραντσέσκο Ντονάτο, µαρτυρείται να εργάζεται ως µέλος (cantore) της περίφηµης χορωδίας του ναού του Αγίου Μάρκου. Στο περιβάλλον αυτό είχε την ευκαιρία να µυηθεί στα µικρά µυστικά της τέχνης του από τον διάσηµο αρχιµουσικό και διευθυντή της χορωδίας του ναού φλαµανδό Άντριαν Βίλλαερτ. Παράλληλα συµµετείχε και σε πολλές άλλες µουσικές εκδηλώσεις που γίνονταν σε ιδιωτικούς και δηµόσιους χώρους µε την οικονοµική αρωγή βενετών ευγενών και εύπορων αστών της πόλης (λ.χ. του ποιητή Ντοµένικο Βενιέρ και του φιλοµεταρρυθµιστή Αντόνιο Τζαντάνι). Με το ταλέντο του στο τραγούδι και τη µουσική δεξιοτεχνία του δεν άργησε 4

5 να κατακτήσει και το µουσικόφιλο κοινό της Βενετίας, στο οποίο ήταν γνωστός µε το παρωνύµιο il Greco, και να κερδίσει χρήµατα, φήµη και δόξα. Τί όµως συνέβη, ώστε τον Νοέµβριο του 1552 να τιµωρηθεί µε προσωρινή έκπτωση από το ιερατικό του αξίωµα, δεν είναι γνωστό. Πάντως, η καθηµερινή ζωή µε τις τόσες προκλήσεις για έντονη ζωή φαίνεται πως δεν άφηνε ασυγκίνητο τον ασυγκράτητο στα πάθη όσο και δύστροπο και δύσκολο στο χαρακτήρα κρητικό µουσικοσυνθέτη. Αλλά και οι µεταρρυθµιστικές ιδέες φαίνεται πως δεν τον άφηναν αδιάφορο, όπως συνάγεται από τον ιδεολογικό προσανατολισµό των προσώπων µε τα οποία συναναστρεφόταν στην κατά βάθος αντιπαπική Βενετία, και βέβαια από τις µελλοντικές επιλογές του. Λόγοι οικονοµικοί τον έφεραν το 1557 στη γειτονική πόλη της Πάδοβας µε το περίφηµο πανεπιστήµιο της, όπου συνέρρεαν εκατοντάδες φιλοπερίεργοι νέοι, ρέκτες των γραµµάτων και των τεχνών, από την Ιταλία, την Κεντρική Ευρώπη, αλλά και από την Κύπρο και την Κρήτη, για να παρακολουθήσουν τα µαθήµατα των σηµαντικότερων ακαδηµαϊκών δασκάλων της εποχής και να συµµετάσχουν ενεργά στην ιδεολογική κονίστρα της πανεπιστηµιακής αυτής κοινότητας. Ο Λεονταρίτης εργάστηκε ως χορωδός στον µητροπολιτικό ναό της Πάδοβας µόνο για λίγους µήνες. Εκεί γνωρίστηκε µε µέλη της ισχυρότατης πολιτικά και οικονοµικά βενετικής οικογένειας των Κορνάρο-Πισκόπια, και ανάµεσά τους µε τον φιλόµουσο Αλβίζε Κορνάρο (περίπου ), έναν από τους εκλεκτότερους πάτρωνες των τεχνών, διάσηµο βοτανολόγο, βιβλιόφιλο και συγγραφέα. Από τότε χρονολογούνται και οι φιλικές σχέσεις του µε τον φλαµανδό έµπορο αρχαιοτήτων Νικόλαους Στόπιους και µε πολλούς άλλους γερµανούς εµπόρους που εργάζονταν στη Βενετία για λογαριασµό του µεγάλου εµποροτραπεζικού οίκου των Φούγκερ. Μάλιστα, µε τη µεσολάβηση του Γιόχαν Γιάκοµπ Φούγκερ ( ), για τον δεύτερο γάµο του οποίου συνέθεσε το 1560 δύο µοτέτα σε στίχους του Στόπιους, ο Λεονταρίτης πέτυχε το 1561 να προσκληθεί στο Μόναχο από τον φιλότεχνο δούκα της Βαυαρίας Αλβέρτο τον Ε' ( ) και να προσληφθεί ως χορωδός στο παρεκκλήσιο και µουσικός της αυλής του. Κατά την παραµονή του στο Μόναχο, στο Σάλτσµπουργκ και στο Άουγκσµπουργκ, όπου δέσποζαν οι µουσικές προσωπικότητες του Ορλάντο ντι Λάσσο και του Αντρέα Γκαµπριέλι, κυκλοφόρησαν δύο συλλογές µοτέτων του, τις οποίες τύπωσε στη Βενετία το 1564 και το 1566 και τις αφιέρωσε στους υψηλούς προστάτες του. Η θητεία του στη χορωδία της βαυαρικής αυλής ήταν εξαιρετικά γόνιµη, αφού το µεγαλύτερο µέρος του 5

6 σωζόµενου έργου του χρονολογείται στην περίοδο αυτή: τρεις λειτουργίες, αρκετά µοτέτα και άλλες κοσµικές συνθέσεις, γνωστότερη από τις οποίες ήταν µία που έστειλε στον αυτοκράτορα Μαξιµιλιανό Β' και για την οποία εισέπραξε σαράντα χρυσά νοµίσµατα. Πάντως, και στην πολύβουη και ανταγωνιστική δουκική αυλή του Μονάχου, που έβριθε από καλλιεργηµένους αλλά και καιροσκόπους και φιλόψογους αυλικούς, ο Λεονταρίτης απέκτησε ένθερµους φίλους και θαυµαστές της τέχνης του, δεν απέφυγε όµως και τους εχθρούς, όπως εξάγεται από την προσεκτική ανάλυση του κειµένου των εγκωµιαστικών αφιερώσεων των δύο έντυπων έργων του στον δούκα Αλβέρτο Ε'. Κατά την πεντάχρονη ( ) παραµονή του στο Μόναχο, ο φιλόδοξος και ε- ριστικός Λεονταρίτης υπήρξε αίτιος πολλών και ζωηρών αντιδικιών µε πρόσωπα του αυλικού περιβάλλοντος, µε συνέπεια να κλονιστεί η πάντοτε επισφαλής θέση του και ο ίδιος να πέσει σε παρατεταµένη δυσµένεια. Το γεγονός αυτό τον οδήγησε τελικά στην τολµηρή απόφαση να εγκαταλείψει τη Βαυαρία αφήνοντας πίσω του υποθέσεις σε εκκρεµότητα, υπέρογκα χρέη και φορτικούς δανειστές, και να γυρίσει βιαστικά, και µάλλον κρυφά, στην Ιταλία. Στους επόµενους µήνες (µέσα 1567) µερικές από τις οικονο- µικές υποθέσεις που τον βάρυναν ρυθµίστηκαν µε την παρέµβαση των ισχυρών φίλων του, κυρίως του Νικόλαους Στόπιους, χωρίς όµως και να αναστραφεί το εις βάρος του βαρύ κλίµα. Στο µεγαλόπρεπο περιβάλλον της ηγεµονικής αυλής του Μονάχου δεν θα επιστρέψει ποτέ πλέον, παρά τη συγκατάθεση του µεγαλόψυχου δούκα και την επιθυµία του ίδιου να δοκιµάσει για µία φορά ακόµη την τύχη του εκεί. Επιθυµία που δεν θα αργήσει να γίνει νοσταλγία και θα τον ακολουθεί στα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του. Από τα µέσα του 1567 µαρτυρείται η παρουσία του Λεονταρίτη στη Βενετία και για ένα πολύ µικρό χρονικό διάστηµα στην Κρέµα, πόλη κοντά στο ισπανοκρατούµενο δουκάτο του Μιλάνου, όπου, είναι ενδιαφέρον και κατ' αρχάς περίεργο, φέρεται µπλεγ- µένος σε µια σκοτεινή υπόθεση κατασκοπείας για λογαριασµό των Ισπανών. Η απόφασή του να αποκαλύψει την ταυτότητα του δράστη και να παραδώσει τα σχέδια των οχυρώσεων της πόλης στις βενετικές αρχές αντί στους Ισπανούς, για τους οποίους προορίζονταν, µε την κρυφή ελπίδα να καρπωθεί την πλουσιοπάροχη αµοιβή που στις περιπτώσεις αυτές έδιδε η Γαληνοτάτη, και µε αυτήν να εξοφλήσει τους δανειστές του που τον καταδίωκαν παντού, όχι µόνο δεν έφερε το επιθυµητό αποτέλεσµα αλλά και τον οδήγησε σε πολλές άλλες, το ίδιο ατελέσφορες, ενέργειες: να προσλάβει δικηγόρους για να εισπράξει από τις βενετικές αρχές τη νόµιµη χρηµατική αποζηµίωση, και σωµατοφύ- 6

7 λακες για την προσωπική του ασφάλεια, να µην εργάζεται για να µην εκθέτει τη ζωή του σε κίνδυνο, να µην κυκλοφορεί την ηµέρα για το φόβο των δανειστών του, κ.ά. Καταχρεωµένος, σωµατικά και ψυχικά ταλαιπωρηµένος και απογοητευµένος από την περιπετειώδη αυτή ζωή, επέστρεψε στον Χάνδακα τον επόµενο χρόνο (1568), ύ- στερα από εικοσάχρονη απουσία, αναζητώντας στην πάτρια γη την ηρεµία και τη γαλήνη που τόσο πολύ του έλειπαν όλον αυτό τον καιρό. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Λεονταρίτης τα πέρασε σε ένα γνώριµο κοινωνικό και θρησκευτικό περιβάλλον, που τον ενέταξε εκ νέου στους κόλπους του ως οργανίστα και δάσκαλο της µουσικής στον νεόκτιστο καθεδρικό ναό του Αγίου Τίτου, αναγνωρίζοντας µε τον τρόπο αυτόν τη µουσική του αυθεντία και τη διεθνή σταδιοδροµία του. Ώριµος πια και προσγειωµένος στις δυνατότητες του τόπου του, µακριά από τις δυσάρεστες οχλήσεις των δανειστών του και τις αντιδράσεις των σκληρόκαρδων α- νταγωνιστών του, αλλά πάντοτε υπό το εξεταστικό βλέµµα των φιλοπαπικών κύκλων της πόλης, αφοσιώθηκε στα νέα του καθήκοντα µε τη σταθερότητα και την προσοχή του ανθρώπου που πολλά είδε και πολλά γνώρισε στην πολύπλαγκτη ζωή του. Στις συναντήσεις του µε τον ιατρό, πτυχιούχο του Πανεπιστηµίου της Πάδοβας, Μανούσο Μαρά, µε νοσταλγία αναπολούσε τις καλές στιγµές της παραµονής του στη Βαυαρία και, όποτε του δινόταν η ευκαιρία, δεν παρέλειπε να επαινεί τον φιλόµουσο δούκα της για τη φιλοξενία, τη γενναιοδιορία και τη φιλοκαλία του («Et Francesco Londarit, musico, il quale vivo et e in Candia, il qual essaltava quelle bande de la et laudava il Duca di Baviera»). Όσο για τις φιλοµεταρρυθµιστικές ιδέες του, αυτές προσπαθούσε να τις κρατά µακριά από το φιλύποπτο καθολικό περιβάλλον του Χάνδακα και να τις µοιράζεται µε τους λιγοστούς οµοϊδεάτες του. Ο Φραγκίσκος Λεονταρίτης πέθανε το 1572 ή λίγο αργότερα, έχοντας γευτεί τις χάρες και τις χαρές µιας πλούσιας σε εµπειρίες και γνώσεις εποχής, κατά την οποία πολλά παίχτηκαν, πολλά χάθηκαν αλλά και πάρα πολλά κερδήθηκαν στον αγώνα για την ανάδειξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και της ελεύθερης πνευµατικής και καλλιτεχνικής δηµιουργίας. Η σηµασία της παρουσίας του Φραγκίσκου Λεονταρίτη, όπως και του άλλου µεγάλου οµολόγου του, από την τέχνη του χρωστήρα, του οµίνικου Θεοτοκόπουλου (Ελ Γκρέκο), δεν βρίσκεται στο ότι ήταν ένας ακόµη σηµαντικός έλληνας συνθέτης. Τέτοιοι υπήρξαν και υπάρχουν πολλοί, ακόµη και στη βενετοκρατούµενη Κρήτη. Η σηµασία 7

8 του έγκειται στο ότι ως συνθέτης µπόρεσε να σταθεί επάξια σε δύο από τα σηµαντικότερα τότε και σήµερα ευρωπαϊκά µουσικά κέντρα, τη Βενετία και το Μόναχο. Η σταδιοδροµία του αποδεικνύει τη στενή σχέση που υπήρχε την εποχή εκείνη, παρά τις δυσκολίες στις µεταφορές και τα ταξίδια, µεταξύ της µητρόπολης Βενετίας και της µακρινής κρητικής επαρχίας, αλλά και ένα αξιοζήλευτο διεθνικό πνεύµα που κυριαρχούσε στον ευρωπαϊκό χώρο, µε πολιτιστικό κέντρο την Ιταλία της Αναγέννησης. Η σηµερινή εποχή, παρ' όλο το πλήθος των διεθνών οργανισµών και των πολιτιστικών ανταλλαγών, απέχει πολύ ακόµη απο τον έντονο κοσµοπολιτισµό του 16ου αιώνα. Όπως ήδη αναφέρθηκε, ο Λεονταρίτης δεν είναι µεµονωµένο φαινόµενο, αλλά προϊόν ενός γενικότερου κλίµατος που κυριαρχούσε στην Κρήτη εκείνη την εποχή. Ση- µαντικά προϊόντα δεν υπάρχουν µάλιστα µόνο στην πλευρά της δυτικότροπης µουσικής παραγωγής: πολύ πιο έντονη µουσική δραστηριότητα υπήρχε γύρω από την ορθόδοξη εκκλησιαστική µουσική. Η κίνηση αυτή ξεκίνησε µε την έλευση σηµαντικών βυζαντινών µελουργών και συνθετών αµέσως µετά την Αλωση της Κωνσταντινούπολης, το 1453, στην Κρήτη. Οι άνθρωποι αυτοί δηµιούργησαν µιαν αξιόλογη µουσική κίνηση και παράδοση, που κρατά ώς την άλωση του Χάνδακα το Η γνήσια βυζαντινή µουσική παράδοση συνεχίζεται, δηλαδή, κυρίως στην Κρήτη της Βενετοκρατίας. ηµιουργούνται διαρκώς νέες συνθέσεις βυζαντινότροπου µέλους από µελουργούς που γεννήθηκαν ή µετανάστευσαν στην Κρήτη, όπως οι Μανουήλ Χρυσαφής, Ιωάννης Πλουσιαδηνός, Ακάκιος Χαλκιόπουλος, Αντώνιος και Βενέδικτος Επισκοπόπουλοι, Κοσµάς Βαράνης, Ιωάννης Ζαχαρίας και ηµήτριος Ταµίας ή Νταµίας. Το πιο αξιοσηµείωτο µε τους συνθέτες αυτούς είναι ότι έρχονται σε επαφή, επηρεάζονται και υπακούουν στο γενικότερο κλίµα και την ατµόσφαιρα της βενετοκρατού- µενης Κρήτης και εντάσσουν στη µουσική τους, πλάι στα βυζαντινά, δυτικότροπα µουσικά στοιχεία. Εκεί φαίνεται ότι οφείλεται, τουλάχιστον κατά ένα µέρος, το ότι ορισµένοι από τους σηµαντικότερους, όπως ο Μανουήλ Χρυσάφης, θα συνθέσουν πρώτη φορά έργα για δύο φωνές. Ξεφεύγουν έτσι από τον απαράβατο κανόνα που ίσχυε καθ' όλη τη βυζαντινή περίοδο, ότι η εκκλησιαστική µουσική είναι µονόφωνη, και πειραµατίζονται πάνω στα πρότυπα της δυτικής µουσικής που υπάρχει και είναι ζωντανή στην Κρήτη. υστυχώς, η ορθόδοξη εκκλησιαστική µουσική της Κρήτης δεν έχει µελετηθεί σχεδόν καθόλου, ούτε έχει αποκρυπτογραφηθεί η στενογραφική σηµειογραφία της. 8

9 Συνεπώς, τα συµπεράσµατα ως προς τη µορφή και την ποιότητα της µουσικής αυτής είναι, πολύ περιορισµένα. Υπάρχει ωστόσο ένα γεγονός που επιβεβαιώνει τη στενή σύνδεση της ορθόδοξης εκκλησιαστικής µουσικής της Κρήτης µε τη δυτικότροπη. Ο όρος «κρητική µουσική» που ακούγεται στα Επτάνησα λίγες δεκαετίες µετά την άλωση του Χ άνδακα το 1669, υπονοώντας µια εκκλησιαστική ορθόδοξη µουσική γραµµένη µε βάση δυτικά πρότυπα, που φαίνεται ότι καλλιεργούσαν τότε στις εκκλησίες. Τη µουσική αυτή µεταλαµπάδευσαν, όπως φαίνεται, κρητικοί µετανάστες, που είχαν φύγει µετά την πτώση του Χάνδακα για να εγκατασταθούν σε µιαν άλλη περιοχή της βενετικής (τότε) επικράτειας, τα Επτάνησα. Είναι µάλιστα πιθανόν, η στενή σχέση που είχε πάντοτε η εκκλησιαστική µουσική των Επτανήσων µε τα δυτικά πρότυπα να ξεκινά ήδη από αυτή την πρώιµη εποχή. Για να επανέλθουµε όµως στον Φραγκίσκο Λεονταρίτη, ας σηµειώσουµε ότι η συνθετική δραστηριότητά του που µας είναι γνωστή τοποθετείται χρονικά προς την τελευταία δεκαετία της ζωής του και ειδικότερα στην περίοδο του Μονάχου (µετά το 1560). Τότε εκδόθηκαν οι δυο συλλογές των µοτέτων και στην ίδια περίοδο εντάσσονται και τα περισσότερα από τα γνωστά σήµερα έργα του. Πιθανόν να υπάρχουν ακόµη σε ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες ή σε ιδιωτικές συλλογές χειρόγραφα ή εκδόσεις από άλλα άγνωστα έργα του, τα οποία, ελπίζουµε, να έλθουν κάποτε στο φως. Ήδη όµως από το υπαρκτό και προσιτό υλικό µπορεί ο ερευνητής να γνωρίσει και να αποτιµήσει το έργο του Λεονταρίτη. Πρόκειται για σηµαντική µουσική προσωπικότητα, µε βαθιά µουσική παιδεία, την οποία του δόθηκε η ευκαιρία να καλλιεργεί συνεχώς, αφού βρέθηκε στο πλευρό µερικών από τους κορυφαίους µουσικούς της εποχής του. Το µουσικό ύφος και η τεχνική της εποχής του καλλιεργούσε συστηµατικά την τεχνική πληρότητα αλλά και την κλασική λιτότητα στον τρόπο σύνθεσης. Πρόκειται για ιστορική εξέλιξη που θα κορυφωθεί στα συνθετικά επιτεύγµατα των Λάσσο και Παλεστρίνα κατά τις τελευταίες δεκαετίες του αιώνα. Ο Λεονταρίτης κατόρθωσε να αφοµοιώσει πλήρως την τεχνική και το ύφος της εποχής του και να µας παρουσιάσει δείγµατα εφάµιλλα των συνθέσεων κάθε άλλου σύγρχρονού του δηµιουργού. Ανάµεσα όµως στους κύκλους του Βίλλαερτ και του Λάσσο στους οποίους είχε την τύχη να βρεθεί, ο Λεονταρίτης κατόρθωσε επίσης να διατηρήσει το δικό του χαρακτηριστικό ύφος, να θέσει τη δική του προσωπική σφραγίδα στις συνθέσεις του. Όπως είναι αναµενόµενο, το έργο του Λεονταρίτη, αν και είναι αξιόλογο και αξιοµνηµόνευτο, δεν µπορεί να θεωρηθεί από τα κορυφαία της εποχής του. 9

10 Για να γίνει αυτό, θα έπρεπε ο Λεονταρίτης να είναι το απαύγασµα µιας µακρόχρονης πολυφωνικής δηµιουργίας στην Κρήτη, που να εκπροσωπείται από πολλές εκατοντάδες ελάσσονες συνθέτες, ώστε ο κορυφαίος που θα αναδειχθεί να είναι εφάµιλλος άλλων ανάλογων ευρωπαϊκοίν φαινοµένων. Η µουσική δηµιουργία του Λεονταρίτη είναι σήµερα σε σηµαντικό βαθµό αποκατεστηµένη, χάρις στις προσπάθειες σηµαντικών και πρωτοπόρων ερευνητών. Ο µακαρίτης πια καθηγητής του Πανεπιστηµίου Κρήτης και ιευθυντής του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας Νικόλαος Παναγιωτάκης, ο οποίος µελετώντας ακούραστα το θησαυρό των βενετικών αρχείων ανακάλυψε πρώτα και αποκατέστησε σταδιακά µέσα από τα διάφορα επεισόδια, το νήµα της ζωής του Λεονταρίτη. Ο άγγλος Graham Dixon και ο γερµανός Horst Leuchtmann, µουσικολόγοι, που αποκάλυψαν διάσπαρτες µέσα σε χειρόγραφα και πρώτες εκδόσεις που βρίσκονταν ξεχασµένες στις ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες, µελέτησαν τις συνθέσεις και αποκατέστησαν τη µουσική του Λεονταρίτη. Τέλος, µουσικοί όπως ο Samuel Baud-Bovy, ο Αντώνης Κοντογεωργίου, ο Νίκος Κοτροκόης και άλλοι, που µετέγραψαν, εξέδωσαν και εκτέλεσαν µεγάλο µέρος της µουσικής του. Εποµένως, όσα µουσικά έργα του έχουν διασωθεί σε πλήρη µορφή είναι προσιτά στους ενδιαφεροµένους, ορισµένα έχουν µεταγγραφεί σε χρηστική µορφή, (ώστε να µπορούν να εκτελεστούν από σύγχρονους µουσικούς, άλλα δε έχουν τυπωθεί ή ηχογραφηθεί σε ψηφιακό δίσκο. Τα διασωθέντα έργα του Λεονταρίτη εντάσσονται, όπως προαναφέραµε, στη δεκαετία του 1560, που είναι η περίοδος της ωριµότητας και της ποικίλης και θετικά αναγνωρισµένης δηµιουργικής του δραστηριότητας. Το έργο του αποτελείται κατά κύριο λόγο από συνθέσεις θρησκευτικές, δηλαδή λειτουργίες και µοτέτα, σώζονται όµως και κοσµικές συνθέσεις, όπως λίγα µαδριγάλια και δύο ναπολιτάνες. ΝΙΚΟΣ ΜΑΛΙΑΡΑΣ (Πανεπιστήµιο Αθηνών) ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΚΛΑΜΑΝΗΣ (Πανεπιστήµιο Κρήτης)

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ (15 ος -16 ος αι.)

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ (15 ος -16 ος αι.) ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ (15 ος -16 ος αι.) Την συγκεκριμένη περίοδο, που διαρκεί περίπου δύο αιώνες, έχουμε σημαντικές αλλαγές σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Στη μουσική, μεγάλης σπουδαιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού

ΑΠΟΦΑΣΗ. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ& ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΟΝΑΔΑ Α1 Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Ταχ. Κώδικας : 10681 Αθήνα Πληροφορίες: Ε. Τζιώρτζης Τηλέφωνο : 2103307645

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ Πρόκειται για ένα «όραμα ζωής του Σεβ. Μητροπολίτου μας για τη νεολαία». Η πρωτοβουλία, αλλά και οι δαπάνες για την ανέγερση

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της Μουσικής. Τάξη: Γ 3 Μαθήτριες: Τάιχ Βαρβάρα και Στίνη Αΐντα Θέμα: Έντεχνο Τραγούδι

Εργασία στο μάθημα της Μουσικής. Τάξη: Γ 3 Μαθήτριες: Τάιχ Βαρβάρα και Στίνη Αΐντα Θέμα: Έντεχνο Τραγούδι Εργασία στο μάθημα της Μουσικής Τάξη: Γ 3 Μαθήτριες: Τάιχ Βαρβάρα και Στίνη Αΐντα Θέμα: Έντεχνο Τραγούδι Έντεχνο Τραγούδι o Πότε εμφανίστηκε το έντεχνο τραγούδι; Το έντεχνο τραγούδι εμφανίστηκε προς στα

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Κρόκος (1916-1997)

Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Ο αείµνηστος Γιώργης Κρόκος υπήρξε µια πολύπλευρη και πολυτάλαντη προσωπικότητα. Στο επάγγελµα δάσκαλος, αγάπησε τα παιδιά µε πάθος, απόφοιτος της Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών,

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Θέατρο Τ 7η Το αρχαίο Θέατρο και οι σύγχρονοι Λαρισαίοι των ρόλων μεταξύ των μαθητών αποφασίστηκε το χρονοδιάγραμμα των γυρισμάτων. Λίγο πριν το γύρισμα της κάθε σκηνής, λαμβάνονταν αποφάσεις για τα πλάνα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό»

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Αίθουσα Τέχνης Relics Λασσάνη 3 - Θεσσαλονίκη Γιώργος Πολ. Ιωαννίδης Νοέμβριος 1995 - Θεσσαλονίκη Στη ζωγραφική του αν και διαφαίνεται η επίδραση ενός δασκάλου σαν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Γεννήθηκε στην πόλη Αιάκειο της Κορσικής, μόλις ένα χρόνο αφού η κυριαρχία του νησιού μεταβιβάστηκε από τη Δημοκρατία της Γένοβας στη Γαλλία. Ο πατέρας του Κάρλος Βοναπάρτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ναύπλιο, Βουλευτικό Παρασκευή 9 - Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2015 Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, απόγευμα Εναρκτήρια Συνεδρία 6.00-6.30: Υποδοχή Συνέδρων και Κοινού 6.30-6.40: Προσφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων

Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κέρκυρα, 16.12.2014 Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ολοκληρώθηκε η επίσκεψη της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου, κ.κ. Βαρθολομαίου, στην Κέρκυρα, μία επίσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύουμε με το καράβι των σχολείων WE.CARE. Β τάξη 1 ου Δημοτικού Σχολείου Πλωμαρίου Λέσβου Σχολικό έτος 2013-14

Ταξιδεύουμε με το καράβι των σχολείων WE.CARE. Β τάξη 1 ου Δημοτικού Σχολείου Πλωμαρίου Λέσβου Σχολικό έτος 2013-14 Ταξιδεύουμε με το καράβι των σχολείων WE.CARE Β τάξη 1 ου Δημοτικού Σχολείου Πλωμαρίου Λέσβου Σχολικό έτος 2013-14 Η τάξη μας συμμετείχε στο Διεθνές πρόγραμμα WE.C.A.R.E. Πρόκειται για ένα δίκτυο σχολείων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΗΛΩΣΕΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 30 Οκτωβρίου 2013 στις 10:00-17:00

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΗΛΩΣΕΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 30 Οκτωβρίου 2013 στις 10:00-17:00 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΗΛΩΣΕΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 30 Οκτωβρίου 2013 στις 10:00-17:00 Έναρξη της έκθεσης ζωγραφικής που πλαισιώνει τις εκδηλώσεις που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2009

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2009 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2009 Τ.Θ.: 534, 715 00 ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ.: 2810 763141 FAX: 2810 762701 www.ppkae.gr / e-mail: info@ppkae.gr Αγαπητοί φίλοι, Κρατάτε στα χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Παύλεια. digitalarchive

Παύλεια. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Γιορτή που διεξάγεται στη Βέροια προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου. Τα γιορτάζονται κάθε Ιούνιο, στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στο σημείο, δηλαδή, από όπου εκείνος μίλησε

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Κρητών Μονάχου και Περιχώρων. «Επήγα στην Αμερική Αγγλία, Γερμανία μα γω μως είμαι Έλληνας ασθένεια χρονία»

Σύλλογος Κρητών Μονάχου και Περιχώρων. «Επήγα στην Αμερική Αγγλία, Γερμανία μα γω μως είμαι Έλληνας ασθένεια χρονία» Σύλλογος Κρητών Μονάχου και Περιχώρων «Επήγα στην Αμερική Αγγλία, Γερμανία μα γω μως είμαι Έλληνας ασθένεια χρονία» Το «Α» σας παρουσιάζει την ιστορίακαιτιςδράσεις του Κρητικού Συλλόγου Μονάχου, ενόςσυλλόγουπου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ 18 Sunday Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΠΑΕΙ ΤΑ ΕΣΜΑ ΤΗΣ Ίσως είναι το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο παγκοσμίως, συνυφασμένο με τη δημοκρατία που γεννήθηκε και ζει(;) σε αυτήν τη χώρα. Και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του»

Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του» Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του» Άφυτες, καμπυλωτές βουνοκορφές Και μέσα στα πέτρινα κύματα Στο δίπτυχο αγριάδας και ερημιάς Η Σιάτιστα. Οι Σιατιστινοί αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ( σελίδες σχολικού βιβλίου 135 139, έκδοση 2014 : σελίδες 130 134 ) 3.3.3 υναµική Οµάδων 3.3.3.1 Βασικές έννοιες - Ορισµοί Η οµάδα αποτελεί έννοια και όρο που

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )»

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Διοργάνωση Συνδιοργάνωση Συνεργαζόμενοι φορείς Σχολικοί Σύμβουλοι Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Χανίων Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Το Υπουργείο Τουρισμού εκπροσωπούμενο από την Υπουργό Τουρισμού,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρον 22 (Ερευνηταί).

Άρθρον 22 (Ερευνηταί). 1 Β. ιάταγµα υπ αριθ. 720 Περί Οργανισµού του εν Βενετία Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών (ΦΕΚ. τεύχος Α αρ. φ. 174/9.9.1966 τ. Α ) Άρθρον 22 (Ερευνηταί). 1. Οι εν τω Ινστιτούτω

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ. 40ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΛΑΓΚΑΔΙΑ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ. 40ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΛΑΓΚΑΔΙΑ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ Τηλ: 2795360330 fax: 2795031855 e-mail: culture@gortynia.gov.gr Ιστοσελίδα: www.gortynia.gov.gr www.discovergortynia.gr Δημητσάνα, 1.07.2013 Αρ. Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα