Φυτοκοινωνιολογική - Οικολογική Μελέτη της Λιμνοθάλασσας του Αγίου Μάμα Χαλκιδικής και Προτάσεις Διαχείρισης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φυτοκοινωνιολογική - Οικολογική Μελέτη της Λιμνοθάλασσας του Αγίου Μάμα Χαλκιδικής και Προτάσεις Διαχείρισης"

Transcript

1 ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Αρχείο Ε.Κ.Β.Υ. α / α Κ Κ Υ... Φυτοκοινωνιολογική - Οικολογική Μελέτη της Λιμνοθάλασσας του Αγίου Μάμα Χαλκιδικής και Προτάσεις Διαχείρισης (Φάση 2: ) Δημήτριος Μπαμπαλώνας, Εύα Παπαστεργιάδου & Βίκη Μαζουλούζη Θεσσαλονίκη 1994 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ

2 Φυτοκοινωνιολογική - Οικολογική Μελέτη της Λιμνοθάλασσας του Αγίου Μάμα Χαλκιδικής και Προτάσεις Διαχείρισης (Φάση 2: ) Δημήτριος Μπαμπαλώνας, Ευα Παπαστεργιάδου & Βίκη Μαζουλούζη Θεσσαλονίκη 1994

3 Το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπω ν-υ γροτόπω ν ιδρύθηκε το 1991 ύστερα από πρόταση του ΥΠΕΧΩΔΕ προς την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κ οινοτήτων, με βάση το συμβόλαιο αριθμός B91/91/SIX/8192 μεταξύ της ^πιτροπής Ευρωπαϊκών Κ οινοτήτων (Γεν. Διεύθυνση XI) και του Μ ουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας. he Greek Biotope/W etland Centre has been established in 1991, following a proposal to CEC by the Greek Ministry of Environment, Physical Planning and Public Works, under CEC Contract Number B91/91/SIX/8192 between the Commision of European Communities (DG XI) and the Goulandris Natural History Museum. Η παρούσα εργασία έγινε με συγχρηματοδότηση του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων-Υγροτόπων και του Εργαστηρίου Συστηματικής Βοτανικής και Φυτογεωγραφίας του Τμήματος Βιολογίας, του Λριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. \ he present work was co-funded by the Greek Biotope/Wetland Centre and the Laboratory of Systematic Botany and Phytogeography o f the School of Biology of the Aristotle University of hessaloniki. Η πλήρης αναφορά στην παρούσα εργασία είναι: Μ παμπαλώνας. Δ. Εύα Παπαστεργιάδου & Βίκη Μ αζουλούζη Φ υτοκοινω νιολογική- οικολογική μελέτη της λιμνοθάλασσας του Α γίου Μάμα Χαλκιδικής και προτάσεις διαχείρισης (Φάση 2: ). Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και Φυτογεωγραφίας, Τμήμα Βιολογίας Α.Π.Θ. και Ε λληνικό Κέντρο Βιοτόπω ν-υ γροτόπω ν 7Χ σελ. his document may be cited as follows: Babalonas D.. Eva Papastergiadou & Viki Mazoulouzi Phytosociological-ecological study of the Agios Mamas lagoon (Chalkidiki, Greece) and management proposals. (Phase 2: ). Laboratory of Systematic Botany and Phytogeography, School of Biology, Aristotle University of hessaloniki, and Greek Biotope/W etland Centre 7X p.

4 ΟΜ ΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΜΠΑΜΠΑΛΩΝΑΣ, Αν. Καθηγητής Α.Π.Θ. (Επιστ. Υπεύθυνος) Ε. ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΑΔΟΥ, Επιστ.Συνεργάτιδα του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων- Υγροτόπων Β. ΜΑΖΟΥΛΟΥΖΗ, προπτυχιακή φοιτήτρια Βιολογίας X. ΠΥΡΙΝΗ, προπτυχιακή φοιτήτρια Βιολογίας Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ, σχεδιαστής Ν. ΧΑΤΖΗΣ, παρασκευαστής PROJEC EAM D. BABALONAS. Assoc. Professor, Aristotle University of hessaloniki (Project Manager) E. PAPASERGIADOU, Senior Scientist of the Greek Biotope/Wetland Centre V. MAZOULOUZI, Undergraduate student of Biology Ch. PIRINI, Undergraduate student of Biology G. ALEXANDRIS, echnical Assistant N. CHAZIS, echnical Assistant 3

5 ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΗ-ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ1 (Φάση 2: ) Δ. ΜΠΑΜΠΑΛΩΝΑΣ2, ΕΥΑ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΑΔΟΥ3& ΒΙΚΗ ΜΑΖΟΥΛΟΥΖΗ4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η λιμνοθάλασσα του Αγίου Μάμα έχει έκταση περίπου 10 km2 και βρίσκεται κατά μήκος της ΒΔ ακτής του κόλπου της Κασσάνδρας (Χαλκιδική). Η σπουδαιότητα του υγροτόπου και της περιμετρικής του ζώνης οφείλεται στη διάταξη σε ζώνες των διαφόρων βιοτόπων όπως, αβαθής λιμνοθάλασσα, υγρά λιβάδια και αμμοθίνες και στην ενδιαφέρουσα ορνιθοπανίδα. Προγενέστεροι ερευνητές αναγνώρισαν τη μεγάλη οικολογική αξία της περιοχής και πρότειναν την ένταξή της στον κατάλογο των "Υγροτόπων Διεθνούς Σημασίας" σύμφωνα με τη σύμβαση Ραμσάρ. Η μελέτη της χλωρίδας και της βλάστησης του συστήματος του Αγίου Μάμα διεξήχθη την περίοδο Οι φυτοκοινωνίες της περιοχής προσδιορίστηκαν, Η παρούσα μελέτη συγχρηματοδοτήθηκε από το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (14ο χιλιόμετρο Θ εσσαλονίκης-μ ηχανιώ νας, Θέρμη) και το Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και Φυτογεωγραφίας Τμήμα Βιολογίας ΑΠΘ, Θ εσσαλονίκη. Α ναπληρωτής Καθηγητής. Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και Φυτογεωγραφίας Γ εωβοτανικός. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπω ν-υ γροτόπω ν (ΕΚΒΥ). 4Βιολόγος.Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και Φ υτογεωγραφίας 4

6 χαρτογραφήθηκαν και αξιολογήθηκαν. Καταγράφηκαν περισσότερα από 220 είδη και υποείδη από διάφορες φυτοκοινωνίες, των κλάσεων C a k i 1e t e a, Ammophiletea, Puccinellio-Salicornietea και Phragmitetea, οι οποίες εκφράζουν την αντίστοιχη ποικιλία του υποστρώματος (χαμηλές-άσπρες-γκρί αμμοθίνες, αλατούχα εδάφη). Μέχρι το 1988 η περιοχή ήταν λίγο επηρεασμένη από ανθρώπινες δραστηριότητες, αλλά κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών δέχεται έντονες ανθρωπογενείς πιέσεις που έχουν περιορίσει τόσο την έκταση του υγροτόπου όσο και τη φυσική του δομή. Οι σπουδαιότερες είναι: - Η μείωση των υδάτων (γλυκών και αλμυρών) που εισρέουν στο σύστημα \ - Το κυνήγι - Οι αμμοληψίες - Η χρήση της ακτής από τους λουσμένους, κατά το θέρος - Η αυθαίρετη διέλευση τροχοφόρων με αποτέλεσμα να σχηματιστούν πολλοί δρόμοι - Η εκχέρσωση εκτάσεων με σκοπό την ανάπτυξη του τουρισμού Εχει παρατηρηθεί σημαντική μείωση ορισμένων φυτικών ειδών που κινδυνεύουν με εξαφάνιση, όπως του Pancratium ενώ έχει καταστραφεί η δομή αρκετών σπάνιων φυτοκοινωνιών π.χ. Coridothymus capitatus- Ephedra distachya- ass. Μέτρα για την προστασία και την ορθολογική χρήση της περιοχής πρέπει να παρθούν επειγόντως, για να σταματήσει η συνεχιζόμενη υποβάθμισή της από την σχεδιαζόμενη, περαιτέρω, τουριστική ανάπτυξη των γειτονικών χωριών. Η διατήρηση της βιοποικιλότητας και η αποκατάσταση των αξιών του υγροτόπου είναι εφικτή με τη λήψη ακόλουθων μέτρων: 1. Αποσαφήνιση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της περιοχής. 2. Αντιμετώπιση του προβλήματος της μείωσης των υδάτων μέσω:

7 αποκατάστασης της επικοινωνίας της λιμνοθάλασσας με την ανοιχτή θάλασσα. διεξαγωγής μελέτης για τη δυνατότητα μεταφοράς γλυκέων υδάτων από τον χείμαρρο Βατούνια που βρίσκεται βορειοανατολικά της κοινότητας του Αγίου Μάμα. 3. Απαγόρευση της διέλευσης τροχοφόρων διά μέσου των ελών και των αμμοθινών. 4. Απαγόρευση της εκχέρσωσης των εκτάσεων με σκοπό την "ανάπτυξη" του μαζικού τουρισμού που αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο που διατρέχει το \ σύστημα του Αγίου Μάμα. 5. Ενημέρωση των κατοίκων της περιοχής με σεμινάρια, διαλέξεις και συζητήσεις για τη σημασία και ανάγκη προστασίας του παράκτιου αυτού οικοσυστήματος. Η έκδοση αφίσας που θα αποσκοπεί στην προστασία του κινδυνεύοντος με εξαφάνιση είδους χαρακτηριστικού των αμμοθινών Pancratium maritimum. 6. Εφαρμογή με αυστηρότητα της νομοθεσίας για την αυθαίρετη δόμηση. 7. Καθορισμός συγκεκριμένου τμήματος της παραλίας για χρήση από τους λουόμενους. 6

8 PHYOSOCIOLOGICAL-ECOLOGICAL SUDY OF HE AGIOS MAMAS LAGOON (CHALKIDIKI, GREECE) AND MANAGEMEN PROPOSALSi (Phase 2: ) D. BABALO NAS:, E V A PAPASERGIADOU3 & VIKI MAZOYLOYZIa SUMMARY \ he Agios Mamas lagoon, a relatively small area of about 10 km2, is situated along the NW coast of the Kassandra Gulf (Chalkidiki). he significance of this wetland and its immediate perimertic zone is mainly due to the zonation of various habitats (such as, shallow lagoon, wet meadows, and sand dunes) and to the existence of important bird populations. Previous investigators identified the high importance of the area and suggested its listing in the catalogue of "Wetlands of International Importance". Studies on the flora and vegetation of Agios Mamas lagoon were carried out during he plant communities of the area were identified and mapped. In addition, various environmental parameters were recorded. More than 225 species and subspecies were recorded from various plant communities of the classes Cakiletea, Elymo-Ammophiletea, Puccinelio-Salicornietea 1 he present work was co-funded by the Greek Biotope-W etland Centre (14o Km hessaloniki- Mihaniona, hermi) and the Laboratory o f System atic Botany and Phytogeography o f the School of Biology o f the A ristotle University of hessaloniki. - A ssociate P rofessor. Laboratory o f System atic Botany and Phytogeography. 3 G eobotanist. Greek B iotope-w etland Centre (E K B Y ). 4 B iologist. Laboratory o f System atic Botany and P hytogeography. 7

9 and P h r a g m i t e t e a, which indicate the corresponding diversity of the substrate (low dunes, white dunes, grey dunes, saline soils). Until 1988 the area was little influenced by human activities, but eversince it has been under human induced pressures that have restricted the wetland s area and deteriorated its natural features. he most important pressures are: - decrease in fresh and sea water that flow into the system - hunting -sand extraction -use of the beach by bathers during summer -arbitrary vehicles crossing, resulting in the formation of many roads \ -land clearing for touristic development A marked decrease of some threatened plant species has been observed (e.g. Pancratium maritimum)', the structure of some rare plant communities, (Coridothymus capitatus-ephedra distachya ass.), has been destroyed. In view of the projected plans of the nearby villages, which aim to further increase the touristic development, measures for conservation and wise use of the area, are needed. Biodiversity conservation and restoration of the wetland s values are feasible only if the following measures are taken: 1. Clarification of land ownership. 2. Raising of the water level through: a. Restoration of the connection of the lagoon with the open sea. b. Study of the possibility of fresh water transfer from the neighbouring torrent Vatounia which is situated at the NE of Agios Mamas village. 3. Prohibition of vehicle crossing throughthe marshland and the sand dunes. 4. Prohibit of land clearing 5. A public awareness campaign through seminars, lectures and open 8

10 discussion on the significance and need for protection of this coastline ecosystem. 6. Publication of a poster with the threatened sand dune species Pancratium maritimum. 7. Strict enforcement of legislation regarding illegal construction. 8. Delineation of a certain part of the beach to be used by bathers. 9

11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ CONENS ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 13 INRODUCION 2. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ 13 LIERAURE REVIEW 3. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ 16 MAERIALS AND MEHODS 4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 16 RESULS 4.1. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 16 GENERAL CHARACERISICS OF HE AREA Κλιματικές συνθήκες Γεωμορφολογία της περιοχής Ανθρωπογενείς επιδράσεις ΧΛΩΡΙΔΑ 27 FLORA Βιοτικές μορφές Χωρολογικά στοιχεία ΒΛΑΣΤΗΣΗ 37 VEGEAION 4.4. ΖΩΝΩΣΗ 56 10

12 ZONAION 4.5. ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 59 SOIL CONDIIONS ph Ανθρακικό Ασβέστιο (CaC0 3 ) Οργανική Ουσία Κοκκομενρική Σύσταση ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΙΕΣΕΙΣ - Π Ρ 0ΒΛΗΜΑΤΑ 65 EXERNAL PRESSURES-PROBLEMS 5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ66 EVALUAION AND PROPOSALS FOR CONSERVAION AND MANAGEMEN ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 75 CONCLUSIONS 7. ΓΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 76 GENERAL EVALUAION OF HE SUDY 8. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 77 REFERENCES 11 I

13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το παρόν κείμενο αποτελεί την έκθεση εφαρμοσμένου ερευνητικού έργου που διεξήχθη από το Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και Φυτογεωγραφίας, με αντικείμενο τη φυτοκοινωνιολογική-οικολογική μελέτη του συστήματος της λιμνοθάλασσας του Αγίου Μάμα Χαλκιδικής. Το πρόγραμμα αυτό εγκρίθηκε και χρηματοδοτήθηκε, κατά το μεγαλύτερο μέρος από το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων- Υγροτόπων. Κατά την πρώτη φάση (οκτάμηνο Απριλίου-Δεκεμβρίου 1992), έγινε προσπάθεια να καταγραφεί και να εκτιμηθεί η υπάρχουσα κατάσταση, κυρίως σε ότι αφορά τη χλωρίδα και τη βλάστηση της περιοχής, καθώς και των αρνητικών επιδράσεων που δέχεται ο υγροβιότοπος (Μπαμπαλώνας & Παπαστεργιάδου 1993). Σε ό,τι αφορά τη βλάστηση δεν ήταν δυνατόν σ ' αυτή τη φάση να αναλυθεί λεπτομερώς η δομή της και να γίνει προσδιορισμός των εδαφικών παραμέτρων. Έγινε όμως διάκριση των φυσιογνωμικά διακριτών ενοτήτων βλάστησης καθώς και ορισμένες αντιπροσωπευτικές μετρήσεις σχετικές με τη χλωριδική δομή. Κατά την παρούσα δεύτερη φάση (Ιούλιος 1993-Φεβρουάριος 1994), ερευνήθηκαν περαιτέρω η δομή της βλάστησης και οι οικολογικές συνθήκες ανάπτυξής της. Τέλος με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής και τη γενικότερη εκτίμηση της κατάστασης του υγροτόπου, διατυπώνονται προτάσεις για την αειφορική διαχείρισή του, προκειμένου να σταματήσει η περαιτέρω υποβάθμιση και να επιτευχθεί η φυσική ανόρθωση των οικοσυστημάτων της περιοχής. 12

14 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η λιμνοθάλασσα του Αγίου Μάμα Χαλκιδικής είναι ένας σχετικά μικρός υγρότοπος στο ΒΔ τμήμα του κόλπου της Κασσάνδρας μεταξύ των κοινοτήτων Νέα Ποτίδαια και Ά γιος Μάμας (Σχ. 1). Η έκταση η οποία σήμερα καλύπτεται με φυσική βλάστηση δεν υπερβαίνει τα 10 km2. Κατά μήκος της ακτής εκτείνεται ένα καλά αναπτυγμένο αμμοθινικό σύστημα, το πλάτος του οποίου κυμαίνεται από 150 ως 250 m, το δε ύψος των αμμόλοφων ανέρχεται σε 3-4 m. Πίσω από αυτή την αμμοθινική ζώνη υπάρχουν η λιμνοθάλασσα και ελώδεις εκτάσεις με αλοφυτική και ημιαλοφυτική βλάστηση. Η έκταση αυτή περιβάλλεται Β, Δ και ΝΔ από καλλιεργούμενες γεωργικές εκτάσεις, ενώ προς Ν και Α επηρεάζεται άμεσα από τα ύδατα του Τορωναίου κόλπου. Διοικητικά ο υγρότοπος, που εκτείνεται στα διοικητικά όρια της κοινότητας του Αγίου Μάμα Χαλκιδικής, υπάγεται στη Νομαρχία Χαλκιδικής και ανήκει εξ ολοκλήρου στο Ελληνικό Δημόσιο. Η περιοχή αυτή που χαρακτηρίζεται από σχετικά μεγάλη ποικιλία τύπων βλάστησης και κυρίως από πολύ ενδιαφέρουσα ορνιθοπανίδα, δέχεται κατά τα τελευταία έτη σοβαρές ανθρωπογενείς, κυρίως, επιδράσεις. Επειδή η περιοχή βρίσκεται στις ακτές της Χαλκιδικής, όπου η τουριστική ανάπτυξη συνεχώς αυξάνει, η υποβάθμισή της προχωρά με γοργούς ρυθμούς και ο υγρότοπος κινδυνεύει άμεσα με εξαφάνιση. Ο σκοπός της εργασίας αυτής ήταν να καταγράψει τη χλωρίδα και τη βλάστηση του υγρότοπου καθώς και τους κινδύνους που τον απειλούν και να διατυπώσει προτάσεις διαχείρισης. 13

15 Σχ. 1. Τοπογραφικό διάγραμμα της μελετηθείσης περιοχής. Fig. 1. Map of the study area.

16 2. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Από το 1967 ήδη ο Eber αναφέρθηκε για πρώτη φορά στην λιμνοθάλασσα αυτή, του Αγίου Μάμα, και τη χαρακτήρισε ως μία ενδιαφέρουσα έκταση με πολλούς καλάμωνες. Ο Λαυρεντιάδης (1961) αναφέρει ορισμένα χλωριδικά στοιχεία από την περιοχή της Ποτίδαιας. Οι Joensen και Jerrentrup (1988), μελέτησαν την ορνιθοπανίδα της περιοχής και χαρακτήρισαν τον υγροβιότοπο ως διεθνούς σημασίας, διότι φιλοξενεί ένα μεγάλο αριθμό μεταναστευτικών και διαχειμαζόντων ειδών, τα περισσότερα από τα οποία περιλαμβάνονται στο Παράρτημα I της Κοινοτικής Οδηγίας 79/409 για τη διατήρηση των Αγριων Πουλιών και στο Παράρτημα II (είδη υπό αυστηρή προστασία) της Σύμβασης της Βέρνης. Οι παραπάνω ερευνητές δίνουν πληροφορίες για μια ενδιαφέρουσα ορνιθοπανίδα που απαρτίζεται ιδιαίτερα από μεγάλους συγκριτικά πληθυσμούς καλαμοκανάδων (Himantopus himantopus) 300 ζευγάρια (1/4 του εθνικού πληθυσμού) και νεροχελίδονων (Glareola prutincola) 100 ζευγάρια (μία από τις μεγαλύτερες αποικίες). Αυτά και μόνο τα δύο είδη καθιστούν τον υγρότοπο αυτό διεθνούς σημασίας μια και το κριτήριο για τον χαρακτηρισμό αυτό είναι τα 50 ζεύγη. Βέβαια μετά το 1988 οι συνθήκες για την παρουσία της πολυπληθούς αυτής ορνιθοπανίδας έγιναν δυσμενέστερες και όπως αναφέρουν οι Κιλικίδης κ.ά. (1992), που ερεύνησαν πρόσφατα την περιοχή, ο αριθμός της ορνιθοπανίδας ήταν πολύ μειωμένος και δεν είχε καμιά σχέση με την κατάσταση του Στον υγρότοπο έχουν παρατηρηθεί και πολλά είδη ερπετών και αμφιβίων, για τα οποία δεν έχει γίνει συστηματική μελέτη. Για παράδειγμα υπάρχουν χελώνες σε αξιόλογους πληθυσμούς στην περιοχή, αν και τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί ο πληθυσμός τους. Η σπουδαιότητα της λιμνοθάλασσας αυτής ως προς την ορνιθοπανίδα, μας ώθησε να διεξάγουμε τη μελέτη αυτή που αφορά κυρίως τη χλωρίδα και βλάστηση \ 15

17 της περιοχής, μια και δεν υπήρχε μέχρι σήμερα καμία ουσιαστική σχετική πληροφορία. Λόγω του μεγέθους δε του αμμοθινικού συστήματος συμπεριελήφθη και αυτό το σύστημα στο Sand Dune Inventory of Europe-Greece (Babalonas & Margaritoulis 1992). 3. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ Η υπαίθρια έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά το χρονικό διάστημα Απρίλιος-- \ Δεκέμβριος 1992 και Ιούλιος-Σεπτέμβριος Ιδιαίτερα κατά τους μήνες της άνοιξης και του θέρους με επισκέψεις στην περιοχή συλλέχθηκαν δείγματα των φυτικών πληθυσμών που αναπτύσσονται σε διάφορες τοποθεσίες της περιοχής. Τα φυτικά αυτά δείγματα προσδιορίστηκαν στο Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και Φυτογεωγραφίας του Α.Π.Θ., η δε ονοματολογία τους ακολουθεί κατά βάση την Flora Europaea (utin κ.α ). Ό λα τα δείγματα που συλλέχθηκαν, κατατέθηκαν στο Ερμπάριο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (AU). Για την ανεύρεση των βιοτικών μορφών και χωρολογικών στοιχείων χρησιμοποιήθηκε βασικά το σύγγραμμα του Pignatti (1982). Κατά τους θερινούς μήνες διεξήχθησαν επίσης και ορισμένες φυτοκοινωνιολογικές μετρήσεις με σκοπό τη χλωριδική ανάλυση της δομής των διαφόρων τύπων βλάστησης. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε είναι αυτή της σχολής Ζυρίχης-Μονπελιέ (Braun-Blanquet 1964). Επίσης από τις βασικές ενότητες βλάστησης συλλέχθηκαν εδαφικά δείγματα προκειμένου να προσδιοριστούν η κοκκομετρική σύσταση του υποστρώματος (3 κλάσματα άμμου, ιλύς, άργιλλος) και οι παράμετροι: ph, CaCO3, οργανική ουσία. 16

18 4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 4.1. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Κλιματικές συνθήκες Οι κύριοι κλιματικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη βλάστηση μιας περιοχής, είναι η θερμοκρασία και η βροχόπτωση. Για τη μελέτη του κλίματος της περιοχής χρησιμοποιήθηκαν τα μετεωρολογικά στοιχεία του Σταθμού Γεωργικής Ερευνας του \ Αγίου Μάμα. Σύμφωνα με αυτά, οι κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή περιγράφονται στη συνέχεια. Στον πίνακα 1 δίνεται η μέση μηνιαία θερμοκρασία αέρα κατά την περίοδο Η μέση ετήσια θερμοκρασία αέρα ανέρχεται σε 16,06 C με ψυχρότερο μήνα τον Ιανουάριο, ο οποίος έχει μέση μηνιαία θερμοκρασία 6,03 C και με θερμότερο μήνα τον Ιούλιο, με μέση μηνιαία θερμοκρασία 24,2 C (πίνακας 4). Η καμπύλη της ετήσιας πορείας της θερμοκρασίας παρουσιάζει απλή διακύμανση. Στον πίνακα 2 δίνονται τα μηνιαία ύψη βροχής κατά την περίοδο Η μέση ετήσια βροχόπτωση ανέρχεται στα 366,7 mm. Τα ετήσια βροχομετρικά ύψη κυμαίνονται μεταξύ του μέγιστου των 634,5 mm που παρατηρήθηκε το 1987 και του ελάχιστου των 285 mm για το έτος Η καμπύλη της βροχόπτωσης παρουσιάζει διακυμάνσεις. Τις μεγαλύτερες μέσες μηνιαίες τιμές παρουσιάζουν οι μήνες Νοέμβριος (53,4 mm) και Δεκέμβριος (53,1 mm) και τις ελάχιστες μέσες μηνιαίες τιμές παρουσιάζουν οι μήνες Ιανουάριος (14,7 mm) και Σεπτέμβριος (18,5 mm) (πίνακας 4). Το ύψος βροχής, που για τα αλατούχα εδάφη της περιοχής έχει μεγάλη σημασία, είναι από τα χαμηλότερα του ελλαδικού χώρου. Από τον συνδυασμό των κλιματικών στοιχείων βροχόπτωσης και θερμοκρασίας προκύπτει το ομβροθερμικό διάγραμμα της περιοχής (σχ. 2) και 17

19 καθορίζεται η οικολογικά ξηρή περίοδος, που είναι αρκετά μεγάλη, γύρω στους 6,5 μήνες, και διαρκεί από τα μέσα Απριλίου μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου. Η μέση μηνιαία υγρασία παρουσιάζεται αυξημένη κατά τους μήνες Νοέμβριο (73%) και Μάρτιο (73%) ενώ είναι ελαττωμένη κατά τους θερινούς μήνες με ένα ελάχιστο (58%) τον Ιούλιο (πίνακες 3, 4). Σχετικά με τον άνεμο, ο οποίος αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα για την αμμοθινική βλάστηση, τα στοιχεία για τη δεκαετία είναι ελάχιστα Σύμφωνα με τα στοιχεία της περιόδου , οι άνεμοι που επικρατούν στην περιοχή είναι νότιοι και νοτιοδυτικοί (σχ. 3, Παυλίδης 1975). \ Σύμφωνα με τις επικρατούσες κλιματικές συνθήκες στην περιοχή της λιμνοθάλασσας του Αγίου Μάμα το κλίμα μπορεί να χαρακτηριστεί ως Μεσογειακό (κατά Koeppen Csa) με κύριο χαρακτηριστικό το ξηρό και θερμό θέρος. Με εφαρμογή εξάλλου του βιοκλιματικού τύπου του Emberger η περιοχή εμπίπτει στη μεσογειακή ημίξηρη ζώνη Θερμοκρασία I Βροχόπτωση Φ Μ A F Μ A Σ Ο Ν Δ S Ο Ν D Σχ.2. Ομβροθερμικό διάγραμμα της περιοχής του Αγίου Μάμα ( ) Fig.2. Ombrothermic diagram in the Agios Mamas area ( ). 18

20 Πίνακας I. Μέση μηνιαία θερμοκρασία αέρα μετεωρολογικού σταθμού Αγίου Μάμα ( ). able 1. Mean monthly air temperature in ( C). v Μήνες/Months Mean Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος Απρίλιος Μάιος Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος Οκτώβριος Νοέμβριος Δεκέμβριος Ετήσια/Annual /

21 Πίνακας 2. Μηνιαία ύψη βροχής στη λιμνοθάλασσα του Αγίου Μάμα (Μετεωρολογικός σταθμός Αγίου Μάμα ). able 2. Mean monthly precipitation in (mm). v Μ ήνες/ Months Mean Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος Απρίλιος Μάιος Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος Οκτώβριος Νοέμβριος Δεκέμβριος Ετήσια /Annual

22 Πίνακας 3. Μέση μηναία υγρασία αέρα % μετεωρολογικού σταθμού Αγίου Μάμα ( ) able 3. Mean monthly air humidity in (%).

23 Σχ.3. Επικρατούσες (ποσοστά %) διευθύνσεις των ανέμων στην περιοχή του Αγίου Μάμα (Παυλίδης 1975). Fig.3. Prevailing directions of the wind (rate per cent) in the Agios Mamas area (Pavlides 1975). Πίνακας 4. Κλιματικά στοιχεία του μετεωρολογικού σταθμού Αγίου Μάμα( ). able 4. Climatic data from the meteorological station of Agios Mamas( ). ΜΗΝΕΣ Μέσο μηνιαίο ύψος βροχής Μέση μηνιαία (mm) θερμοκρασία αέρα Months Mean monthly precipitation height (mm) ( C) Mean monthly air temperature ( C) Ιανουάριος 14, Φεβρουάριος Μάρτιος Απρίλιος Μάιος Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος Οκτώβριος Νοέμβριος Δ εκέμβριος ΕΤΗΣΙΑ/Annual Μέση μηνιαία υγρασία αέρα(%) Mean monthly air humidity (%)

24 Γεωμορφολογία της περιοχής Ολη η έκταση κατά μήκος των ακτών που βρίσκεται μεταξύ των κοινοτήτων Νέας Ποτίδαιας και Αγίου Μάμα καλύπτεται από φυσική βλάστηση και αποτελεί την έκταση του συστήματος του Αγίου Μάμα. Αυτό περιλαμβάνει τη λιμνοθάλασσα, έκτασης 5 km2 περίπου με τις παρακείμενες λιβαδικές εκτάσεις και το αμμοθινικό σύστημα κατά μήκος των ακτών με ένα μήκος περίπου 4 km και πλάτος κυμαινόμενο μεταξύ 100 και 250. Η λιμνοθάλασσα τα τελευταία χρόνια δεν επικοινωνεί με τη θάλασσα λόγω κατασκευής αναχώματος πλάτους περίπου 20 m και τροφοδοτείται με αλμυρό νερό μόνο υπογείως. Ο σχηματισμός τόσο της λιμνοθάλασσας όσο και του αμμοθινικού συστήματος οφείλεται στον κυμάτισμά της θάλασσας. Πρόκειται για θαλάσσιες αποθέσεις ιλυοαργιλλώδους και αμμώδους υλικού που με τον κυμάτισμά εναποτέθηκε στο βόρειο τμήμα του κόλπου της Κασσάνδρας. Ο κυματισμός είναι ευνοϊκός για αυτή την εναπόθεση δεδομένου ότι στην περιοχή οι άνεμοι που επικρατούν έχουν νότια προέλευση. Εκτός της περιοχής μελέτης και ανατολικά της κοινότητας του Αγίου Μάμα υπάρχει ο χείμαρρος Βατούνια, που τροφοδοτεί το θαλάσσιο αυτό τμήμα του κόλπου με προσχωσιγενή υλικά. Τα αλατούχα εδάφη γύρω από τη λιμνοθάλασσα παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία κοκκομετρικής σύστασης καθώς και αλατότητας, γεγονός που εκφράζεται με μία αντίστοιχη ποικιλία στη δομή της βλάστησης. Το αμμοθινικό σύστημα περιλαμβάνει τόσο τη ζώνη των υψηλότερων αμμοθινών, όπου το υπόστρωμα είναι χαλαρό, όσο και την εσωτερικότερη ζώνη με σταθερό αμμώδες υπόστρωμα. 23 1

25 Ανθρωπογενείς επιδράσεις Η λιμνοθάλασσα του Αγίου Μάμα, όπως φαίνεται από προηγούμενες αναφορές (Joensen & Jerrentrup 1988), μέχρι πρόσφατα διατηρούνταν σε αρκετά φυσική κατάσταση και οι αρνητικές επιδράσεις στο οικοσύστημα από τις ανθρώπινες δραστηριότητες δεν ήταν τόσο σοβαρές. Η εξήγηση είναι ότι η περιοχή αυτή του κόλπου της Κασσάνδρας παρουσίασε μία σημαντική καθυστέρηση στην τουριστική ανάπτυξη. Οι κάτοικοι της κοινότητας του Αγίου Μάμα ασχολούνταν σχεδόν αποκλειστικά με την καλλιέργεια της ελιάς, διαφόρων άλλων οπωροφόρων δέντρων και των δημητριακών και ελάχιστα με την κτηνοτροφία. Κατά τα τελευταία όμως έτη η ανάπτυξη του τουρισμού σε ολόκληρη τη Χαλκιδική επηρέασε και την περιοχή αυτή και έτσι οι κάτοικοι των γύρω κοινοτήτων (Άγιος Μάμας, Νέα Ποτίδαια κ.α.) έστρεψαν το ενδιαφέρον τους, παράλληλα με τις καλλιέργειες και στην τουριστική εκμετάλλευση της γης η οποία γίνεται με πολύ γρήγορο ρυθμό και είναι κατά το πλείστον άναρχη. Αποτέλεσμα της τουριστικής ανάπτυξης ήταν η υποβάθμιση του φυσικού συστήματος της λιμνοθάλασσας, που οφείλεται σε διάφορες αρνητικές επιδράσεις, κυριότερες από τις οποίες είναι: -- Η οικοπεδοποίηση μέρους των εκτάσεων της περιοχής -- Η σοβαρή μείωση των υδάτων της λιμνοθάλασσας -- Η διάνοιξη πολλών δρόμων και η διέλευση οχημάτων μέσα από τις εκτάσεις του υγροτόπου. -- Οι αμμοληψίες -- Η απόρριψη σκουπιδιών στις εκτάσεις του υγροτόπου Η χρησιμοποίηση κατά τους θερινούς μήνες των αμμοθινών από τους λουσμένους 1

26 Η χρήση λιπασμάτων και γεωργικών φαρμάκων στην περιοχή εκτιμάται ότι δεν αυξήθηκε κατά τις τελευταίες δεκαετίες, άρα ούτε και η ενδεχόμενη μη σημειακή ρύπανση. Πάντως η λιμνοθάλασσα δέχεται τα απόβλητα του υπάρχοντος Σταθμού Γεωργικής Ερευνας και μέρος τουλάχιστον των εκπλυμάτων των γύρω καλλιεργούμενων εκτάσεων. Στην περιοχή λειτουργούν ακόμη μία βιοτεχνία επεξεργασίας σιδήρου, μία πλαστικών κουφωμάτων και τρία φυτώρια. Στις γεωργικές εκτάσεις, που καλλιεργούνται στην πλειονότητά τους με ελιές και σιτηρά, χρησιμοποιούνται αμμωνιακά, φωσφορούχα και καλλιούχα λιπάσματα καθώς και οργανοφωσφορικά παρασιτοκτόνο, μέρος από τις ποσότητες των οποίων είναι ενδεχόμενο να εισρέει στον υγρότοπο. Στον πίνακα 5, δίνεται η κατανομή της γεωργικής γης στην ευρύτερη περιοχή του υγροτόπου κατά είδος καλλιεργειών (Κιλικίδης κ.ά. 1992). Πίνακας 5. Κατανομή γεωργικής γής της ευρύτερης περιοχής του υγροτόπου του Αγίου Μάμα κατά είδος καλλιεργειών (Κιλικίδης κ. ά. 1992). able 5. Distribution of agricultural land around the Agios Mamas lagoon. Κατηγορία γεωργικής χρήσης Agricultural land use category Εκταση (στρέμματα) Area (x 0.1 ha) % Αροτραίες καλ/γειες Λαχανοκομικά είδη Δενδρώδεις καλ/γειες Αμπέλια Αγραναπαύσεις Σύνολο ,00 25

27 Οι πρόσφατες αναλύσεις του Εργαστηρίου Οικολογίας και Προστασίας Περιβάλλοντος του Τμήματος Κτηνιατρικής του Α.Π.Θ., που παρατίθενται στον πίνακα 6, δίνουν μια ενδεικτική εικόνα για την ποιότητα των νερών της λιμνοθάλασσας (Κιλικίδης κ.ά. 1992). Π ίνακας 6. Ποιοτικές παράμετροι των νερών της λιμνοθάλασσας του Αγίου Μάμα. (Αποτελέσματα ανάλυσης 2 πολλαπλών δειγμάτων. Κιλικίδης κ.ά. 1992). able 6. Water quality parameters of Agios Mamas lagoon (Kilikides et.al. 1992). Παράμετροι Parameters Παρασιτοκτόνα Herbicides PH 8,9 a-bhc 2,0 ng/1 Ολ. αλκαλικ. 185 mgcac03/l HCB 4,5 ng/1 N-N03 21,1 mg/1 δ-bhc <0,1 ng/1 N-N02 0,04 mg/1 Lindane 4,0 ng/1 N-NH4 0,45 mg/1 Aldrine <0,1 ng/1 P-P04 0,01 mg/1 Dieldrine 3,0 ng/1 Πυριτικά 5,3 mg/1 Heptachlor <0,1 ng/1 Αγωγιμότητα 78,2 ms/cm Hept.epoxide <0,1 ng/1 Αλατότητα 43 %o pp DDE <1,0 ng/1 Απορρυπαντικά 0,04 mg LAS/1 pp DDD pp DD PCBs <1,0 ng/1 <1,0 ng/1 <10,0 ng/1

28 Τέλος η επίδραση από τη βόσκηση αγροτικών ζώων έχει μειωθεί σοβαρά τα τελευταία χρόνια, δεδομένου ότι οι κάτοικοι ασχολούνται με -την κτηνοτροφία όλο και λιγότερο ΧΛΩ ΡΙΔΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Η αυτοφυής χλωρίδα της περιοχής σύμφωνα με τα είδη και υποείδη που έχουν συλλεγεί και προσδιοριστεί ανέρχεται σε 226 ταξινομικές μονάδες (taxa) τα \ οποία δίνονται στον Πίνακα 7, μαζί με τις οικογένειες στίς οποίες ανήκουν κατά αλφαβητική σειρά. Στον ίδιο Πίνακα δίνονται και οι βιοτικές μορφές και τα χωρολογικά στοιχεία των φυτών. Ο αριθμός των οικογενειών που αναφέρονται στον πίνακα 7 είναι 44. Πολυπληθέστερες στην περιοχή σε ταξινομικές μονάδες (είδη και υποείδη), είναι οι οικογένειες Compositae (37), Gramineae (35), Cruciferae (15), Leguminosae (14), Caryophyllaceae (12) και Chenopodiaceae (11). Το ποσοστό συμμετοχής στη χλωρίδα για τις παραπάνω οικογένειες φαίνεται στο σχήμα 4. Caryophyllaceae 9,7% Chenopodiaceae 8,9& Compositae 29,8% Cruciferae 12,1% Graminae 28,2% Leguminosae 11,3% Σχ.4. Συμμετοχή των βασικότερων οικογενειών στη χλωρίδα της περιοχής. Fig. 4. Contribution of the basic families to the flora of the area. 27

29 Πίνακας 7: Χλωριδικός κατάλογος των ειδών που βρέθηκαν στην περιοχή μελέτης. able 7: List of plant species in the study area. ΕΙΔΗ Species ΒΙΟΤΙΚΕΣ ΧΩΡΟΛΟΓΙΚΑ ΜΟΡΦΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Life forms Chorological elements Amaranthaceae Amaranthus albus L. Amaranthus retroflexus L. Amaryllidaceae Pancratium maritimum L. Aselepiadaceae Cionura erecta (L.) Griseb. Cynanchum acutum L. Boraginaceae Anchusa officinalis L. Anchusa tinctoria ausch Echium arenarivum Guss. Echium italicum L. Echium parviflorum Moench Heliotropium dolosum De Not Heliotropium europaeum L. Myosotis incrassata Guss. Myosotis litoralis Steven ex Bieb. Campanulaceae Jasione heldreichii Boiss. & Orph. Legousia speculum-veneris (L.) Chaix Caryophy llaceae Arenaria serpyllifolia L. Cerastium semidecandrum L. Dianthus corymbosus Sibth. & Sm. Petrorhagia illyrica subsp. illyrica (L.) Bail & Hey. Petrorhagia proliféra (L.) P.W. Bail et Heywood Polycarpon alsinifolium (Biv.) DC Polycarpon diphyllum Cav. Silene conica L. Silene dichotoma Ehrh. Silene otites (L.) Wibel Spergularia marina (L.) Griseb. Spergularia nicaeensis Sarato ex Bumat Ch P H H H() H /H H H H H Nordamer. Nordamer. Steno-Medit. Medit. Paleosubtrop. Pontica Steno-Medit Steno-Medit. Euri-Medit. Steno-Medit. Centromedit-uran. Euri Medit-uran. Steno-Medit N-Orient. Eurasiat. Medit. Euri-Medit. Subcosmop. Eurasiat-Cosmopol. Bale. S-Medit. Euri-Medit. S-Medit. Steno-Medit. Paleotemp. Pontica S-Medit. Subcosmop. Steno-Medit f

30 Π ίνακας 7 (συνέχεια) able 7 (cont.) Chenopodiaceae Arthrocnemum fruticosum L. Arthrocnemum perrene (Miller) Moss Atriplex hastata L. Atriplex rosea L. Cakile maritima Scop. Chenopodium botrys L. Halimione portucaloides (L.) Aellen Salicomia europaea L. Salsola kali L. Salsola soda L. Suaeda maritima (L.) Dumort. Suaeda splendens (Pourret) G et C C i s t a c e a e Fumana ericoides Gand Helianthemum cinereum Pers. Ch Ch Ch/P Ch Ch Euri-Medit Euri-Medit. Eurasiat. Centroasiat Euri-Medit Medit.-Atl. Eurasiat. Circumbor. N.W. Europ. Paleotemp. Paleotemp. Cosmopol. Centroasiat-N-Medit. Steno-Medit x SW-Medit-Mont. Compositae Aetheorhiza bulbosa (L.) Caess Anthemis arvensis L. Anthemis tinctoria L. Anthemis tomentosa L. Aster tripolium L. Beilis annua L. Calendula arvensis L. Cardopatum corymbosum (L.) Pers Carlina corymbosa L. Carlina lanata L. Carthamus lanatus L. Centaurea biebersteinii DC Centaurea calcitrapa L. Centaurea diffusa Lam Centaurea grisebachii (Nyman) Fomi Centaurea solsitialis L. Chamomilla recutica (L.) Rauschen Chondrilla juncea L. Chrysanthemum segetum L. Cichorium intybus L. Cirsium crexicum D'Vrv Cirsium eriophorum (L.) Scop. Conyza bonarienis (L.) Cronq. Conyza canadensis (L.) Cronq Crépis foetida L. Crépis neglecta L. Dittrichia viscosa (L.) W. Greuter G Steno-Medit. (H) Steno-Medit subcosm. H/Ch Centro-Europ-Pontica NE-Medit. H Eurasiat. Steno-Medit Macaron. (H) Euri-Medit. H NE-Medit. H Steno-Medit. Steno-Medit. Euri-Medit. H. Eurasiat. H Euri-Medit. Subcosm. H SE-Europ-Subsiber H Balc. H Steno-Medit Subcosm. SE Asiat subcosmopol. H Euri-Medit-S. Siber (Subpontica) Steno Medit-uran Euri Medit H Cosmopol. H NE Medit. H Centro e S-Europ. America tropic Amer. Sett. Cosmopol (H) Euri-Medit. Euri-Medit-Nordorient H Euri-Medit. *

31 Π ίνακας 7 (συνέχεια) able 7 (cont.) Echinops spinosissimus urra Hypochoeris glabra L. Lactuca safigna Otanthus maritimus (L.) Hoff. & Links Pallenis spinosa (L.) Cass. Picris echioides L. Senecio vulgaris L. Sonchus arvensis L. Xanthium spinosum L. Xanthium strumarium L. Convolvulaceae Calystegia soldanella (L.) R. Br. Convolvulus arvensis L. Convolvulus cantabrica L. Cuscata australis R. Br. Cruciferae Alyssum minus (L.) Rothm Alyssum strigosum Banks & Solander Alyssum umbellatum Desv. Arabidopsis thaliana (L.) Heyn Berteroa obliqua DC Berteroa orbiculata DC. Cakile maritima Scop. Cheiranthus cheiri L. Erophila vema (L.) Chevall. Erysimum crepidifolium Reichenb. Erysimum graecum Boiss & Heldr. Hirschfeldia incana (L.) Lagreze-Fossat Lepidium graminifolium L. Mathiola tricuspidata R. Br. Sissymbrium officinale Scop. H /H Ch /H H G G H H H Ch 'Γ H H H() H W-Medit Euri-Medit. Euri Medit-urcin Medit-Atl. Euri-Medit. Euri-Medit. Medit-Cosmopol. Eurosib-subcosmopol Sudamer. Cosmopol. Cosmopol-litorale Paleotemp. Cosmopol. Euri-Medit. Paleo Subtrop Medit.-uran E-Medit. Bale. Paleotemp. Cosmopol. NE-Medit. Bale. Atl. Euri-Medit. Circumbor Europ-Kont NE-Medit. Medit-Macarones Euri-Medit. Steno-Medit. Paleotemp.Subcosmop Cucurbitaceae Ecbalium elaterium (L.) A. Richard Echinocystis lobata (Michx) orreg & A. Cray Cyperaceae Carex divisa Hudson Cyperus capitatus Vandelli Scirpus holoschoenus L. Dipsacaceae Scabiosa argentea L. G G G G H Euri-Medit. Nordamer. Euri-Medit-Atlant. Steno-Medit. Medit-Atlant. S-Europ-S. Siber 30 I

32 Π ίνακας 7 (συνέχεια) able 7 (cont.) Ephedraceae Ephedra distachya L. Euphorbiaceae Euphorbia peplis L. Euphorbia taurinensis All. Geraniaceae Erodium cicutarium (L.) L' Her Erodium moschatum (L.) L' Her Geranium molle L. NP /H NW-Medit (Steno) Eurosib. Cosmopol. Nord-Medit. Subcosmopol. Euri-Medit. Eurasiat. Cosmopol. Gramineae Aegilops geniculata Roth Steno-Medit.-uran Aeluropus littoralis (Gouan) Pari G N-Medit-uran Agrostis castellana boiss et Beuter H Euri-Medit-Occid. Avena barbata Pottex Link Euri-Medit uran Brachypodium distachyon (L.) Beauv. Steno-Medit-uran Bromus hordeaceus L. ssp. hordeaceus Subcosmopol. Bromus hordeaceus L. ssp. molliformis Maire Weiller Subcosmopol. Bromus sterilis L. Euri-Medit- uran Bromus tectorum L. Paleotemp. Corynephorus divaricatus (Pourret) Breistr. Steno-Medit. Cynodon dactylon (L.) Pers. G/H ermo-cosmopol. Elymus elongatus (Host) Runemark H Euri-Medit. Elymus farctus (Viv.) Runemark ex Melderis G Euri-Medit. Eragrostis cilianensis (All.) F.. Hubbard ermocosmopol. Eragrostis minor Host Subcosmopol. Hordeum marinum Hudson Euri-Medit-Occid. Hordeum murinum L. Circumbor. Lagurus ovatus L. Euri-Medit. Lolium rigidum Gaudin Paleosubtrop. Lophochloa cristata (L.) Hyl. Paleotemp. e subtrop. subcosmopol. Paropholis incurva (L.) CE Hubbard Medit-Atlant. Phacelurus digitatus Griseb. G Bale. Phleum arenarium L. Medit-Atlant. Phragmites australis (Cav.) rin ex Sluedel. H/G Subcosmopol. Psilurus incurvus (Gojuan) Schinz el liell Euri-Medit. Puccinelia distans (L.) Pari. H Paleotemp. Setaria italica P. Beauv. Asia ropic Setaria verticillata (L.) Beauv. ermocosmopol. Sporobolus pungens Kunth. G Subtrop. Stipa capensis hunb. Steno-Medit. aeniatherum capus-meduscie (L.) Nev. Medit-uran ragus racemosus All. ermo-cosmopol. Vulpia myuros (L.) C C. Gmelin Subcosmop.

33 Πίνακας 7 (συνέχεια) able 7 (cont.) Guttiferae Hypericum olympicum Hypericum tricuertifolium Juncaceae Juncus acutus L. Juncus gerardii Loisel Juncus maritimus Lam. Juncus subulatus Forsskol L a b i a t a e Ballota nigra L. Lamium amplexicaule L. Salvia verbenaca L. Sideritis montana L. eucrium polium L. eucrium scordium L. Corydothymus capitatus (L.) Hoffmanns & Links Leguminosae Astragalus thracicus Griseb. Lotus corniculatus L. Medicago disciformis DC. Medicago marina L. Medicago minima (L.) Bartal Melilotus alba Medicus Spartium junceum L. rifolium arvense L. rifolium campestre Schreber rifolium echinatum Bieb rifolium nigrescens Viv. rifolium scabrum L. Vicia lathyroides L. Vicia peregrina L. L i 1 i a c e a e Allium guttatum Steven. Asparagus acutifolius L. Muscari comosum Miller Ornithogalum exscapum en Malvaceae Althaea officinalis L. Lavatera punctata All. Malva moschata L. H H H G G G H H Ch H Ch Ch H Ch P G G/NP G G H H Medit Steno-Medit.-Orient. Euri-Medit. Circumbor Subcosmopol. S-Medit. Euri-Medit. Paleotemp. Medit-Atl. Medit-uran. Steno-Medit. Europeo-Caucas Stenomedit-Orient Bale. Paleotemp. Steno-Medit. Euri-Medit. Euri-Medit.Centroasiat Euras. Euri-Medit. Paleotemp. W-Paleotemp. uran-se-europ. Euri-Medit. Euri-Medit. Euri-Medit. Medit-uran Eurasiat. Steno-Medit. Euri-Medit. S-Europ. SE-Europ-Subsib. Steno-Medit. Euri-Medit. Μ o lluginaceae Mollugo cerviana (L.) Ser. Paleotemp. Subtrop.

34 ...Πίνακας 7 (συνέχεια) able 7 (cont.) Orobanchaceae Orobanche sp. L. Papaveraceae Fumaria officinalis L. Glaucium flavum Crantz Hypecum procumbens L. Papaver rhoeas L. Plantaginaceae Plantago arenaria Waldst & Kit Plantago coronopus L. Plantago lanceolata L. H /H H Paleotemp. Subcosmopol Euri-Medit. Paleotemp. E-Medit. SE-Europ-Subsiber Euri-Modit. Eurasiat. CosmopoL Plumbaginaceae Limonium gmelinii (Willd) O. Kuntze H Medit. \ Polygonaceae Polygonum aviculare L. Polygonum equisetiforme Sibth & Sm. Polygonum maritimum L. Rumex acetosella L. NP/Ch H H Cosmopol. Eurasiat. Subcosmopol. Subcosmopol. Portulaceae Portulaca oleracea L. Subcosmopol. Primulaceae Anagalis arvensis L. Anagalis tenella (L.) L. Asterolinon linum-stellatum (L.) Duby Ranunculaceae Consolida regalis S.F. Gray Nigella arvensis L. Resedaceae Reseda lutea L. Rhamnaceae Paliurus spina-cristi Miller Rubiaceae Asperula incana Sibth. & Sm. Galium spurium L. Cruciata laevis L. Valantia hispida L. H H() P H Euri-Medit. Subcosm. Atl. Steno-Medit. Euri-Medit. Euri-Medit. Europ. SE-Europ.-Pontica Eurasiat. Eurasiat. Eurasiat. S-Medit. 33 i»

35 Πίνακας 7 (συνέχεια) able 7 (cont.) Santalaceae Osyris alba L. Scrophulariaceae Kickxia spuria (L.) Dumort Linaria arvensis (L.) Desf. Linaria pelisseriana Miller Verbascum banaticum Schrader Verbascum pinnatifidum Vahl. Verbascum phoeniceum L. Solanaceae Datura stramonium L. Solanum nigrum L. amaricaceae amarix hampeana Boiss & Heldr. yphaceae ypha angustifolia L. Umbelliferae Ammi visnaga (L.) Lam Ammoides pusilla Breistr. Apium graveolens L. Bupleurum semicompositum L. Crithmum maritimum L. Daucus broteri en. Daucus guttatus S. et S. Eryngium campestre L. Eryngium maritimum L. Seseli tortuosum L. Verbenaceae Vitex agnus-castus L. Zygophyllaceae ribulus terrestris L. NP H H H P H H Ch G G H P Euri-Medit. Eurasiat. Submedit-Subatl. Medit-Atl. Medit. E. Medit. S-Europ-Subsiber Amer, ormai Cosmopol. CosmopoL sinantrop. Medit. Eurasiat. Euri-Medit. Steno-Medit. Paleotemp. Steno-Medit-uran. Euri-Medit. E-Medit. E-Medit. Medit-Atl. Medit-Atl. Steno-Medit. Steno-Medit-uran. Cosmopol. 34

36 ΒΙΟΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Το βιόφασμα εκφράζει την εκατοστιαία ποσοτική σύνθεση των βιοτικών μορφών στο σύνολο του αριθμού των ειδών της χλωρίδας μιας περιοχής. Με βάση τις βιοτικές μορφές των ειδών του συστήματος βρέθηκε το παρακάτω βιοτικό φάσμα της χλωρίδας (Σχ. 5) μέ χρήση και των 225 ταξινομικών μονάδων. Η (Ημικρυπτόφυτα) αρ. ειδών 59 ποσοστό 26,2 % P (Φανερόφυτα) % (Θερόφυτα) % G (Γεώφυτα) % \ Ch (Χαμαίφυτα) % ED Η 26,2% mp 3,6% EO 54,2% E3G 10,2% ESSCh 5,8% Σχ.5. Κατανομή των βιοτικών μορφών της χλωρίδας του Αγίου Μάμα, με βάση το σύστημα του Raunkiaer. Fig. 5. Proportion of the life forms in the flora of Agios Mamas lagoon according to Raunkiaer. 35

37 Σαφής είναι η κυριαρχία των Θεροφύτων (Σχ. 5) ενώ ακολουθούν τα Ημικρυπτόφυτα και τα Γεώφυτα. Τα αποτελέσματα συμφωνούν με το τοπικό μεσογειακό κλίμα και τις ξηροθερμικές συνθήκες στην περιοχή ΧΩΡΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το χωρολογικό φάσμα που κατασκευάσθηκε με βάση τα χωρολογικά στοιχεία των φυτών δείχνει ότι στην περιοχή επικρατούν τα ευρέως μεσογειακά είδη (20,9%), τα ευρασιατικά (20,9%) και τα στενώς μεσογειακά (19,6%), ενώ τα υπόλοιπα έχουν μικρότερο ποσοστό συμμετοχής (Σχ. 6 ). Σχ.6. Αναλογία των χωρολογικών στοιχείων της χλωρίδας του Αγίου Μάμα. Fig.6. Proportion of the chorological elements in the flora of Agios Mamas lagoon. I

38 4.3. ΒΛΑΣΤΗΣΗ Η βλάστηση που αναπτύσσεται στην περιοχή διακρίνεται βασικά σ' αυτή του αμμοθινικού συστήματος, που περιλαμβάνει φυσιογνωμικά ορατές ενότητες αναπτυσσόμενες κατά ζώνες και στην αλοφυτική βλάστηση που αναπτύσσεται επίσης σε φυσιογνωμικά ορατές ενότητες και εκφράζει τα ελαφρώς ή ισχυρώς αλατούχα εδάφη. Πρόκειται δηλαδή για εδαφικά εξαρτώμενη βλάστηση, αζωνικού τύπου, στην δομή της οποίας καθοριστικό ρόλο παίζουν οι κατά τόπους ιδιαιτερότητες- (κοκκομετρική σύσταση, αλατότητα, υγρασία, οργανική ουσία κ.α.) του εδάφους και όχι οι κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στην ευρύτερη περιοχή. Οι ενότητες βλάστησης που αναγνωρίστηκαν και χαρτογραφήθηκαν (Σχ.7) είναι οι παρακάτω: 1. Νιτρόφιλη βλάστηση (Cakiletea) 2. Αμμοθινική βλάστηση (Elym o-a m m ophiletea) 3. Αλοφυτική βλάστηση (P uccinelio-s alicornielea) 4. Λειμώνες του Juncus acutus (Juncelalia) 5. Καλαμώνες (Phragm itetea) Ενότητα 1. C akiletea ( Νιτρόφιλη βλάστηση) Κατά μήκος της ακτής και σε μία σχετικά στενή ζώνη το αμμώδες υπόστρωμα εκπλύνεται με τον κυμάτισμά και ως εκ τούτου δεν μπορούν να αναπτυχθούν φυτά. Αμέσως μετά από αυτά τα εκπλυνόμενα κράσπεδα, σε μία δεύτερη ζώνη, το αμμώδες υπόστρωμα εμπλουτίζεται σε οργανική ύλη, η οποία αποσυντίθεται και αυξάνει το άζωτο στο υπόστρωμα. Η οργανική αυτή ύλη εκβράζεται με τον κυμάτισμά και προέρχεται από νεκρούς φυτικούς ή ζωικούς οργανισμούς της θάλασσας. 37

39 Η : Αλοφυτική βλάστηση / Halophytic vegetation S : Αμμοθινική βλάστηση / Sand dune vegetation ΥΠΟΜΝΗΜΑ LEGEND ffl m m m m a m m m M m H - Arthrocnemetum fruticosae H - Halocnemeium strobilacei H - Salicornia europaea - Sueda splendens H - Saticomietum europaeae Η - Συστάδες /Clumps - Juncus subulatus S - Centaurea bibersteimi - C. grisebachn S - Corydothymus capitatus - Ephedra distachya S - Cakiletea. Elymo - Ammophiletea Συστάδες /Clumps - Spartium junceum Λειμώνες /Meadows - Juncus acutus H - Arthrocnemetum perenne H - Aeluropetum liltoralis H - Itallmionetum Καλαμώνες /Reedbeds - Phragmitetum Υφάλμυρα νερά /Brackish waters Λειμώνες /Meadows - Agropyron elongatum - Ononis spinosa m H - Puccinellietum H - Juncetum marittmi m E ll Καλλιέργειες /Cultivated land Οικισμοί /Villages Σχ.7, Ενότητες βλάστησης στην ευρύτερη περιοχή της λιμνοθάλασσας του Αγίου Μάμα. Fig. 7. Vegetation units in the greater area* of Agios Mamas lagoon. 3S

40 Σ αυτή την πλούσια σε άζωτο ζώνη του αμμοθινικού συστήματος αναπτύσσεται σχετικά αραιή βλάστηση, η οποία συντίθεται κυρίως από προσαρμοσμένα νιτρόφιλα είδη, οι δε φυτοκοινωνίες που αναπτύσσονται είναι της κλάσεως C akiletea. Τα νιτρόφιλα φυτικά είδη που επικρατούν και συνήθως βρίσκονται σε ανάμιξη με αυτά της κλάσεως A m m ophiletea είναι: Salsola kali Cakile maritima X anthium strumari um Euphorbia pep lis \ A triplex tatarica O τύπος αυτός της βλάστησης δεν είναι επαρκώς ανεπτυγμένος, γεγονός που οφείλεται κυρίως στις καταστροφές που προκαλούν κατά τους θερινούς μήνες οι λουόμενοι που επισκέπτονται τις ακτές. Ενότητα 2. E lym o-a m m ophiletea (Αμμοθινική βλάστηση) Στην αμέσως επόμενη ζώνη από τα εκπλυνόμενα κράσπεδα, όπου το χαλαρό αμμώδες υπόστρωμα ανυψώνεται και έτσι δεν επηρεάζεται από τον κυματισμό της θάλασσας, αναπτύσσεται ένας άλλος τύπος βλάστησης. Σ αυτή συμμετέχουν ως χαρακτηριστικά είδη, φυτά προσαρμοσμένα στην έλλειψη υγρασίας και ανθεκτικά στις υψηλές θερμοκρασίες, που αναπτύσσονται κατά το θέρος. Τέτοια είδη είναι τα: Ammophilla arenaria Ely mus fare tus Eryngium maritim um 39

41 Medicago marina Otanthus maritimus Sporobolus pungens Pancratium maritimum Cyperus capitalus κ. a. Τα περισσότερα από τα είδη της ζώνης αυτής έχουν μεγάλη δυναμογενετική αξία, δεδομένου ότι με τις προσαρμογές τους (π.χ. μεγάλο και βαθύ ριζικό σύστημα) συγκρατούν το χαλαρό αμμώδες υπόστρωμα και ευνοούν την ανάπτυξη πολλών άλλων ειδών. Έτσι βοηθούν στην παρουσία μιας έστω και χαλαρής φυτοκάλυψης, απαραίτητης στη συγκράτηση της άμμου. Ενδεικτικές φυτοκοινωνιολογικές μετρήσεις που δείχνουν τη δομή αυτής της βλάστησης, με την πληθοκάλυψη και την κοινωνικότητα του κάθε είδους, είναι οι παρακάτω: Elymus fare tus Sporobolus pungens Cyperus capitatus Silene dichotoma Glaucium flavum Pancratium maritimum Seseli tortuosum Eryngium maritimum Cakile marítima Otanthus maritimus Salsola kali Xanthium strumarium Euphorbia peplis Mathiola tricuspidata Cynodon dactylon Crithmum maritimum Polygonum maritimum r.l i»

42 Η βλάστηση αυτή που είναι χαρακτηριστική των αμμοθινών (χαλαρού υποστρώματος), έχει υποστεί μεγάλες καταστροφές ιδιαίτερα από τους λουσμένους που επισκέπτονται την ακτή με τα οχήματά τους. Είναι εμφανής η χρήση τροχοφόρων δεδομένου ότι έχει σχηματιστεί δρόμος πάνω στην ζώνη αυτή των αμμοθινών. Εσωτερικότερα το αμμώδες υπόστρωμα του αμμοθινικού συστήματος βαίνει όλο και περισσότερο σταθεροποιούμενο, γεγονός που διαπιστώνεται και από την αύξηση του αριθμού των ειδών που συμμετέχουν στη βλάστηση. Έτσι σχηματίζεται σε μία πολύ ευρύτερη ζώνη ένας άλλος τύπος βλάστησης που χαρακτηρίζεται από την επικράτηση του θαμνώδους είδους Corydothymus capitatus capitatus). H βλάστηση αυτή είναι σημαντική δεδομένου ότι η εμφάνισή της στις ακτές του βόρειου Αιγαίου δεν είναι συνήθης (Babalonas 1979, Lavrentiadis και Babalonas 1976, Lavrentiadis 1971). Ά λλωστε και η κύρια εξάπλωση του χαρακτηριστικού είδους Corydothymus capitatus είναι στη νότια και τη νησιωτική Ελλάδα. Ενδεικτικά, η δομή της σύνθεσης αυτής φαίνεται στις παρακάτω φυτοκοινωνιολογικές μετρήσεις: 41

43 Corydothymus capitatus 2.3 r r Hypericum olym picum +.2 r A nthem is tomentosa -f.l f. l -f-.l +.1 Jasione heldreichii f.l -f.l + \ \ \ f.l Sisssymbrium officin ale -f.l -f.l -f.l r.l -f 1 + [ _f [ Silene dichotoma -f.l -f.l -f.l \ + [ + 1 f l Ephedra distachya -f.2 r f.l -f Corynephorus -f.l f.l -f.l f.l -f.l f.2 -f.l divaricatus A llium guttatum r.l 1.1 -f.l -f.l Centaurea biebersteinii r.l Silene cónica -f.l -f.l 1.1 f. l -f.l Astragalus thracicus -f.2 r.2 -f.2 -f.2 Carlina lanata -f.2 r.2 Papaver rhoeas r.l -f.l r.l Avena eriantha f.l f.l -f.l f.l Lagurus ovatus r.2 -f.l f.l f.l Asperula incana -f.l f.l 2.2 -f.l Allyssum minus f.2 -f.2 -f.l Psilurus incurvus -f.2 -f.2 -f.l -f.2 Seseli tortuosum r.l r.l Vulpia miurus f.l 2.2 Daucus broteri f.l r.l Pancratium maritimum 1.1 r.l Seabiosu argéntea Heliotropium dolosum Bromus tectorum M ollugo serviana Agrostís castellana Helianthem um cinereum Astragalus thracicus +.2 Xanthium spinosum +.1 Salsola kali 2.1 Η βλάστηση αυτή, που λόγω της επικράτησης του αρωματικού φυτού Corydothymus capitatus έχει και ιδιαίτερη αισθητική αξία κατά την ανθοφορία, διατηρείται ακόμη και σήμερα σε πολύ καλή κατάσταση. Εξαίρεση βέβαια αποτελούν ορισμένα τμήματα της έκτασης αυτής τα οποία καταστράφηκαν από τη διέλευση των τροχοφόρων, τη διάνοιξη δρόμων και κυρίως την εσκεμμένη καταστροφή της με σκοπό την οικοπεδοποίηση. Σε ορισμένους σταθμούς που εκτείνονται παράλληλα προς το αμμοθινικό σύστημα και προς το εσωτερικό των συνθέσεων του Corydothymus capitatus,; η φυσιογνωμία της 42

44 βλάστησης μεταβάλλεται λόγω της επικράτησης άλλων ειδών. Αυτό αποδίδεται στο γεγονός ότι στο έδαφος αυξάνει το ποσοστό της ιλύος και της αργίλου. Τα είδη που επικρατούν κατά τόπους είναι κυρίως τα Centaurea grisebachii και Hypericum olympicum. ενώ η δομή της βλάστησης φαίνεται στις παρακάτω μετρήσεις: Centaurea grisebachii Carlina corymbosa Si lene otites +.1 Scab i osa argentea eucrium polium +.2 Avena barbata +.1 Asperula incana +.1 Cynodon dactylon Berteroa obliqua +.1 Hypericum olympicum Scirpus holoschoenus +.2 Verba scum phoeniceum Sissymbrium officinale Heliotropium europaeum Anthém is tinctoria Conyza canadensis Jasione heldreichii Helianthemum cinereum 11 Corydothymus capitatus 2.2 Stipa capensis 14 Portulaca olerácea +.2 Sideritis montana +4 43

45 Εξάπλωση των χαρακτηριστικών ειδών των αμμοθινών του Αγίου Μάμα. Στο αμμοθινικό σύστημα και κατά τη μετάβαση από τη θάλασσα προς το εσωτερικό παρατηρείται αλλαγή στην κοκκομετρική σύσταση του αμμώδους υποστρώματος. Μειώνεται δηλαδή η συμμετοχή της άμμου ενώ αυξάνει η συμμετοχή της ιλύος και αργίλλου. Επίσης αλλάςουν κατά τόπους και τα ποσοστά των κλασμάτων ης άμμου (βλ. Πίν. 12 και Σχ. 13). \ Οι παραπάνω αλλαγές στην κοκκομετρική σύσταση συνεπάγονται μια προοδευτική σταθεροποίηση του υποστρώματος, γεγονός σημαντικό για την εγκατάσταση πολλών ειδών με αβαθές ριζικό σύστημα, και επιπλέον επιδρούν στη μεταβολή και άλλων παραμέτρων με αποτέλεσμα η βλάστηση να διατάσσεται κατά φυσιογνωμικά διακριτές ζώνες. Από όλες τις ενότητες βλάστησης που είναι εγκαταστημένες στο σύστημα των αμμοθινών εάν κανείς ελέγξει τα πλέον επικρατέστερα είδη, που πολλά είναι και χαρακτηριστικά διαπιστώνει ότι άλλα έχουν πολύ μικρό εύρος εξάπλωσης ενώ άλλα μεγαλύτερο. Για παράδειγμα τα είδη Cakile Xanthium strumarium της Cakiletea κλάσης δεν υπεισέχονται στις άλλες ζώνες (Σχ.8). Το ίδιο ισχύει περίπου και για τα είδη της Ammophiletea Euphorbia Elymus farctus, Eryngium maritimum. Medicago marina. Otanthus maritimus, Pancratium maritimum. Cyperus capitatus, Calystegia soldanella, Lohum rigidum, Glaucium flavum και Mathiola tricuspidata, τα οποία εξαπλούνται σε εσωτερικότερες θέσεις και το καθένα έχει το δικό του εύρος εξάπλωσης. 44

ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης

ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης ΔΡΑΣΗ 2: Παρακολούθηση ποιοτικών και ποσοτικών παραμέτρων Παραδοτέο: Έκθεση των αποτελεσμάτων των δειγματοληψιών Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Συνηθισμένα ζιζάνια στην Ελλάδα κατά τα κοινά τους ονόματα

Συνηθισμένα ζιζάνια στην Ελλάδα κατά τα κοινά τους ονόματα Συνηθισμένα ζιζάνια στην Ελλάδα κατά τα κοινά τους ονόματα αγκαραθιά Phlomis fruticosa Lamiaceae Π αγούλιαρας Sorghum halepense Poaceae Π αγριάδα Cynodon dactylon Poaceae Π αγριοβαμβακιά Abuliton theophrasti

Διαβάστε περισσότερα

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων»

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» Map1.1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ- ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ LIFE STRYMON «Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin LIFE03 ENV/GR/000217 Task

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στη μελέτη του παράκτιου οικοσυστήματος της λιμνοθάλασσας Κορισσίων της Κέρκυρας

Συμβολή στη μελέτη του παράκτιου οικοσυστήματος της λιμνοθάλασσας Κορισσίων της Κέρκυρας ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Συμβολή στη μελέτη του παράκτιου οικοσυστήματος της λιμνοθάλασσας Κορισσίων της Κέρκυρας Διπλωματική Εργασία Ανθή Βλάσση Υπεύθυνη: Αναπλ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή στο δίκτυο NATURA 2000 2. Βασικά υδρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο)

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο) Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο Αιγαίο) Δρ. Σοφία Γαληνού-Μητσούδη Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ»

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ 1: «Εφαρμογή του Περιβαλλοντικού Συστήματος Στήριξης Αποφάσεων Expert

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά Στάδια Προγράμματος Καθορισμός Θέματος Ομάδων εργασίας Συλλογή υλικού σχετικού με το

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin LIFE3 ENV/GR/217 Task 4.

Διαβάστε περισσότερα

Αβιοτικοί παράγοντες των παράκτιων αμμόλοφων της Κύπρου. Abiotic parameters of the coastal dunes of Cyprus

Αβιοτικοί παράγοντες των παράκτιων αμμόλοφων της Κύπρου. Abiotic parameters of the coastal dunes of Cyprus Πρακτικά 10 ου Συνεδρίου Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, 2005 727 Αβιοτικοί παράγοντες των παράκτιων αμμόλοφων της Κύπρου 1 Χατζηχαμπής Α.Χ., 2 Γεωργίου Κ., 3 Δημόπουλος Π., 1 Δελλά Α. & 1 Δημητρίου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Χωρολογία των φυτών Εξελικτική ή ιστορική φυτογεωγραφία Φυτοκοινωνιολογία Οικολογική φυτογεωγραφία Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ 1) Η ερμηνεία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin LIFE03 ENV/GR/000217 Task

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Χ. ΓΑΛΑΖΟΥΛΑΣ: ΓΕΩΛΟΓΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, ΤΜ. Βιολογίας, Πανεπ. Αθηνών Διημερίδα: Έτος βιοποικιλότητας, η επόμενη μέρα και η ελληνική πραγματικότητα, Δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου.

Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου. Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου. Στο πλαίσιο του προγράμματος INTERRREG IIIb/WERMED (Weatherrouting dans la Méditerranée Occidentale) το Εθνικό Αστεροσκοπείο

Διαβάστε περισσότερα

2.ΠΚΜ Τμ. Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας ΠΕ Χαλκιδικής Διοικητήριο, 63100 Πολύγυρος (φαξ:2371351208)

2.ΠΚΜ Τμ. Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας ΠΕ Χαλκιδικής Διοικητήριο, 63100 Πολύγυρος (φαξ:2371351208) ΠΡΟΣ: 1.Δήμος Νέας Προποντίδας Δ/νση Οικονομικών Υπηρεσιών & Δ/νση Υπηρεσίας Δόμησης Μεγ. Αλεξάνδρου 26, 63200 Νέα Μουδανιά (φαξ 2373026531 & 2373025464) 2.ΠΚΜ Τμ. Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας ΠΕ Χαλκιδικής

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin Διαχείριση των υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ. Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ. Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ. Επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα φυτικά είδη Επιπτώσεις στα

Διαβάστε περισσότερα

Απόρριψη λυµάτων σε χειµάρρους: Επιπτώσεις στην ποιότητα του νερού και της άµµου ακτών κολύµβησης Μαρία Α. Ευστρατίου Τµήµα Επιστηµών της Θάλασσας Πανεπιστήµιο Αιγαίου Στο θαλάσσιο περιβάλλον οι µολυσµατικές/ρυπογόνες

Διαβάστε περισσότερα

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Οι αμμοθίνες ή θίνες, είναι μικροί λόφοι από άμμο που συνήθως βρίσκονται στις παράκτιες περιοχές. Αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διαχείριση Εκβολών & Παράκτιας Ζώνης π. Νέστου

Περιβαλλοντική Διαχείριση Εκβολών & Παράκτιας Ζώνης π. Νέστου Περιβαλλοντική Διαχείριση Εκβολών & Παράκτιας Ζώνης π. Νέστου Γ. Συλαίος 1, Ν. Καμίδης 1,2, & Β. Τσιχριντζής 1 1 Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής & Τεχνολογίας, Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος Τροποποίησης ΑΕΠΟ Ελλάδας Παράρτημα 6.1 Μελέτη Υφιστάμενης Κατάστασης για την Χλωρίδα και την Βλάστηση

Φάκελος Τροποποίησης ΑΕΠΟ Ελλάδας Παράρτημα 6.1 Μελέτη Υφιστάμενης Κατάστασης για την Χλωρίδα και την Βλάστηση για την Χλωρίδα και την Βλάστηση : Σελίδα 2 από 16 Πίνακας Περιεχομένων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 Γενικές πληροφορίες για τη Βλάστηση και Χλωρίδα της ΒΑ Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής των αλλαγών όδευσης 3 Σχετική

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι βλάστησης της λίμνης Χειμαδίτιδας πριν από την τεχνητή άνοδο της στάθμης της

Τύποι βλάστησης της λίμνης Χειμαδίτιδας πριν από την τεχνητή άνοδο της στάθμης της Τύποι βλάστησης της λίμνης Χειμαδίτιδας πριν από την τεχνητή άνοδο της στάθμης της Γ. Φωτιάδης 1, Ι. Καζόγλου 2 και Δ. Μπούσμπουρας 3 1 Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τ.Ε.Ι. Λαμίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της οικογένειας Poaceae (Gramineae) στην υ παλπική χλωρίδα των λιβαδιών της ΒΑ. Ελλάδας

Ανάλυση της οικογένειας Poaceae (Gramineae) στην υ παλπική χλωρίδα των λιβαδιών της ΒΑ. Ελλάδας Ανάλυση της οικογένειας Poaceae (Gramineae) στην υ παλπική χλωρίδα των λιβαδιών της ΒΑ. Ελλάδας Β. ΚαραΎιανναιcίδου, Ε. Δρόσος, Μ. Κωνσταντίνου Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο θεσσαλονίκης, Εργαστήριο Συστηματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Έργο LIFE ΦΥΣΗ (LIFE00NAT/GR/7242). «Διατήρηση -Διαχείριση των λιμνών Χειμαδίτιδα Ζάζαρη» - Conservation Management of

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εργαστήριο Διδακτικής & Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εργαστήριο Διδακτικής & Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εργαστήριο Διδακτικής & Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Φ.. ΧΕΛΜΟΥ-ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ Dr. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΙΑΤΡΟΥ Καθηγητής ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Πρόεδρος Σ Φ Χελµού-Βουραϊκού Σύντοµο ιστορικό 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων

Διαβάστε περισσότερα

Βοτανική σύνθεση της τροφής του λαγού (Lepus europaeus) στη Θεσσαλία

Βοτανική σύνθεση της τροφής του λαγού (Lepus europaeus) στη Θεσσαλία Βοτανική σύνθεση της τροφής του λαγού (Lepus europaeus) στη Θεσσαλία Βοτανική σύνθεση της τροφής του λαγού (Lepus europaeus) στη Θεσσαλία Α. Σφουγγάρης, Σ. Τουλιά και Α. Γιαννακόπουλος Εργαστήριο Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Συνηθισμένα ζιζάνια στην Ελλάδα κατά το επιστημονικό όνομα

Συνηθισμένα ζιζάνια στην Ελλάδα κατά το επιστημονικό όνομα Συνηθισμένα ζιζάνια στην Ελλάδα κατά το επιστημονικό όνομα Abutilon theophrasti αγριοβαμβακιά Malvaceae MA Adonis aestivalis άδωνης Ranunculaceae MX Aegilops spp. αγριόσταρο Poaceae MX Aethusa cynapium

Διαβάστε περισσότερα

Ζιζάνια Εισβολείς. Κ. Ν. Γιαννοπολίτης, Αγροτύπος

Ζιζάνια Εισβολείς. Κ. Ν. Γιαννοπολίτης, Αγροτύπος Ζιζάνια Εισβολείς Γαρυφαλλιά Οικονόμου, Αν. Καθηγήτρια, Εργαστήριο Γεωργίας, ΓΠΑ Κ. Ν. Γιαννοπολίτης, Αγροτύπος Βασικά ερωτήματα Υπάρχει απειλή (είδη) Μέγεθος εξάπλωσης? Εγκλιματισμός - Καλλιέργειες -

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Δρ. Νικόλαος Τσοτσόλης Γεωπόνος-μέλος του ΓΕΩΤΕΕ, με ειδίκευση στη διαχείριση των εδαφοϋδατικών πόρων (MSc, PhD) Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Το LIFE+ στην Ελλάδα

Το LIFE+ στην Ελλάδα Το LIFE+ στην Ελλάδα Δρ. Τζούλια Τζώρτζη Αρχιτέκτων Τοπίου Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Γιώργος Πρωτόπαπας Αρχιτέκτων DESA DEA Αθήνα 11 Ιουνίου 2010 Η Ελληνική Εμπειρία στην Ευρώπη Προτάσεις του 2009 σε

Διαβάστε περισσότερα

Γεωβοτανική και Οικολογία. Βασικές έννοιες. Χλωρίδα και Βλάστηση. Τύποι βλάστησης. Βιότοπος, οικοσύστηµα. Βιοµορφές.

Γεωβοτανική και Οικολογία. Βασικές έννοιες. Χλωρίδα και Βλάστηση. Τύποι βλάστησης. Βιότοπος, οικοσύστηµα. Βιοµορφές. Γεωβοτανική και Οικολογία. Βασικές έννοιες. Χλωρίδα και Βλάστηση. Τύποι βλάστησης. Βιότοπος, οικοσύστηµα. Βιοµορφές. ΜΑΡΙΑ ΣΑΡΙΚΑ-ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ & ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΖΟΣ Βιολόγοι, Υποψήφιοι διδάκτορες Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Συστηματική βοτανική των αγγειοσπέρμων (Magnoliophyta) Τα αγγειόσπερμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ (ΕΠΕΜ Α.Ε)

ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ (ΕΠΕΜ Α.Ε) Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε ΕΡΓΟ: ΕΠΠΕΡ-ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 3-ΜΕΤΡΟ 3.3-«ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ» ΜΕΛΕΤΗ: "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Granstar 50SG Ζιζανιοκτόνο

Granstar 50SG Ζιζανιοκτόνο 031129 K-27602 (12 pages) 17/03/11 10:31 Page1 K-27602/31103 - GREECE - (COVER) PAGE 1 ΕΣΩΚΛΕΙΣΤΟ ΕΝΤΥΠΟ ΟΔΗΓΙΩΝ. ΣΧΙΣΤΕ ΕΔΩ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ: Φυλάσσεται κλειδωμένο και μακριά από παιδιά. Φυλάσσεται το μακριά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ρ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος Γενικός /ντης Αγροτικής Έρευνας ΕΛ.Γ.Ο. «ΗΜΗΤΡΑ» ρ. Φραντζής Παπαδόπουλος Τακτικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Η χλωρίδα των λιβαδιών του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς Λευκίμης - Σουφλίου

Η χλωρίδα των λιβαδιών του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς Λευκίμης - Σουφλίου Η χλωρίδα των λιβαδιών του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς Λευκίμης - Σουφλίου Γ. Κοράκης 1 και Α. Γερασιμίδης 2 1 Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρακολούθησης Υγροτόπων

Πρόγραμμα Παρακολούθησης Υγροτόπων ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ 14 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ-ΜΗΧΑΝ1ΩΝΑΣ / 57001 ΘΕΡΜΗ / ΤΗΛ. 473.320,475.604 / ΕΑΧ: 471.795 Πρόγραμμα Παρακολούθησης Υγροτόπων Δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ - Η ΦΥΤΙΚΗ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΩ

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ - Η ΦΥΤΙΚΗ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΩ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ - Η ΦΥΤΙΚΗ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΩ Ειρήνη Βαλλιανάτου Δρ. Βιολογίας, Συστηματικός Βοτανικός-Φυτοκοινωνιολόγος Πανεπιστήμιο Αθηνών, Βοτανικός Κήπος Ι. & Α. Ν. Διομήδους Σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.)

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δρ Ελένη Μαλούπα, Τακτική Ερευνήτρια ΕΘΙΑΓΕ Fritilaria pontica Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ACTION 3: RIVER BASIN FUNCTIONS AND VALUES ANALYSIS AND WATER QUALITY CRITERIA DETERMINATION

ACTION 3: RIVER BASIN FUNCTIONS AND VALUES ANALYSIS AND WATER QUALITY CRITERIA DETERMINATION ACTION 3: RIVER BASIN FUNCTIONS AND VALUES ANALYSIS AND WATER QUALITY CRITERIA DETERMINATION Giannouris Ε. & Manolaki P. giannouris.epaminondas@gmail.com manolaki@upatras.gr ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στην Αττική και στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην ομώνυμη περιοχή. Το δάσος του Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Αττικής, σε απόσταση 45χλμ. από την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Θεοφίλου Μάριος, Πασιαρδής Στέλιος Μετεωρολογική Υπηρεσία Κύπρου, Τομέας Κλιματολογίας και Εφαρμογών Μετεωρολογίας Δρ. Σεργίδου Δέσποινα, Καταφιλιώτου Μάρθα Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλαβή έντομα και ωφέλιμα αρθρόποδα στους ελαιώνες της Τριφυλίας την περίοδο 2012-2013

Επιβλαβή έντομα και ωφέλιμα αρθρόποδα στους ελαιώνες της Τριφυλίας την περίοδο 2012-2013 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΜΗΝΙΑΙΩΝ ΑΠΔ ΟΙΚΟΔΟΜΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΔΩΝ 01/2015 12/2015

ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΜΗΝΙΑΙΩΝ ΑΠΔ ΟΙΚΟΔΟΜΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΔΩΝ 01/2015 12/2015 ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΜΗΝΙΑΙΩΝ ΑΠΔ ΟΙΚΟΔΟΜΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΔΩΝ 01/2015 12/2015 ΜΗΝΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗ Α.Π.Δ. ΣΕ ΥΠΟΚ/ΜΑ ή ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι.Κ.Α. Ε.Τ.Α.Μ. ΜΗΝΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗ Α.Π.Δ. ΜΕΣΩ

Διαβάστε περισσότερα

TELEFAX: 36 17 103 LINAGAN 50 SC.

TELEFAX: 36 17 103 LINAGAN 50 SC. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 24 / 2 / 1999 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. πρωτ.: 89589 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση: Ιπποκράτους 3-5 Ταχ. Κώδικας:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επώνυμο: ΙΑΤΡΟΥ Όνομα: ΓΡΗΓΟΡΗΣ Ον. Πατέρα: ΑΝΤΩΝΗΣ Ον. Μητέρας: ΣΟΦΙΑ Ημ. Γέννησης: 8.11.1949 Τόπος Γέννησης: ΚΟΡΙΝΘΟΣ Κάτοικος: ΠΑΤΡΑΣ, Λευκωσίας 17, T.K.

Διαβάστε περισσότερα

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green Marketing στον Αγροδιατροφικό κλάδο Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green-AgriChains Info Day Θεσσαλονίκη 29 Οκτωβρίου 2013 Agenda Εισαγωγή Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ σκοπό έχει

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ σκοπό έχει ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ Το κλίμα είναι συνδυασμός των μέσων όρων και των άκρων τιμών των μετεωρολογικών φαινομένων που συμβαίνουν σ έναν τόπο. Υπάρχουν άπειρα κλίματα. Η ταξινόμηση των κλιμάτων σκοπό έχει: 1.Να

Διαβάστε περισσότερα

βιοποικιλότητας, στην κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης

βιοποικιλότητας, στην κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης Αναγκαιότητα προσανατολισµού των Προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για τη διαχείριση της βιοποικιλότητας, στην κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης και της ευαισθητοποίησης των πολιτών. Η περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Φυσιολογίας και Μορφολογίας Φυτών. Επιβλέπουσα: Στυλιανή Χωριανοπούλου Λέκτορας ΓΠΑ. Ομάδα: Αικατερίνη Ντούτσουλη Πέτρος Σιγάλας

Εργαστήριο Φυσιολογίας και Μορφολογίας Φυτών. Επιβλέπουσα: Στυλιανή Χωριανοπούλου Λέκτορας ΓΠΑ. Ομάδα: Αικατερίνη Ντούτσουλη Πέτρος Σιγάλας Πρακτική άσκηση Καταγραφή της βιοποικιλότητας και της θρεπτικής κατάστασης των φυτών στους χλοοτάπητες του αιθρίου του κτιρίου Χασιώτη (Ιούλιος-Αύγουστος 2013) Εργαστήριο Φυσιολογίας και Μορφολογίας Φυτών

Διαβάστε περισσότερα

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία SOIL CARBON MANAGER (SOCRATES) μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία Γκέρτσης 1, Α., Χατζηγιαννάκης 2, Ε., Ηλίας 2, Α., Στεφάνου 3, Στ. και Πανώρας 2, Α.

Διαβάστε περισσότερα

4 th SE European CODE Workshop 10 th 11 th of March 2011, Thessaloniki, Greece

4 th SE European CODE Workshop 10 th 11 th of March 2011, Thessaloniki, Greece 4 th SE European CODE Workshop 10 th 11 th of March 2011, Thessaloniki, Greece SESSION II: Best case Cogeneration project(s) in Greece Dimitris Miras Head of Thermo-electric Power Projects Dpt, ITA Group

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Χ. Κοκκώσης 1, Κ. Δημητρίου 2, Μ.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Χ. Κοκκώσης 1, Κ. Δημητρίου 2, Μ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο "Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών - Δυνατότητες και Εφαρμογές, Προοπτικές και Προκλήσεις" ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ενότητα 3η: Φυσικοχημικές και μηχανικές ιδιότητες εδαφών Τσικριτζής Λάζαρος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το σχολικό κήπο Πετρίδου Βαρβάρα,

Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το σχολικό κήπο Πετρίδου Βαρβάρα, «Ο σχολικός κήπος μέσα από ένα πρόγραμμα Π.Ε.: Κομποστοποίηση-Κατασκευή βραχόκηπου» Παρασκευή 2 Μαΐου 2014,Π.Ε. & Δ.Ε. Β Αθήνας Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Στο πλαίσιο των τεσσάρων συναντήσεων της ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΨΨ4691ΩΓ-Ε30. ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΜΗΝΙΑΙΑΣ Α.Π.Δ. ΚΟΙΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 (δεν αφορά το Δημόσιο,τα Ν.Π.Δ.Δ και τους Ο.Τ.

ΑΔΑ: ΒΙΨΨ4691ΩΓ-Ε30. ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΜΗΝΙΑΙΑΣ Α.Π.Δ. ΚΟΙΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 (δεν αφορά το Δημόσιο,τα Ν.Π.Δ.Δ και τους Ο.Τ. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 03/02/2014-28/02/2014 01/02/2014-28/02/2014 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2014 04/03/2014-31/03/2014 01/03/2014-31/03/2014 ΜΑΡΤΙΟΣ 2014 01/04/2014-30/04/2014 01/04/2014-30/04/2014 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2014 02/05/2014-02/06/2014

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

FAX: 36 17 103 GOLTIX 700 SC.

FAX: 36 17 103 GOLTIX 700 SC. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 29-2-2000 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. Πρωτ.: 89088 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση : Ιπποκράτους 3-5 Ταχ. Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment Integrated surveillance and control programme for West Nile virus and malaria in Greece (MIS 365280) Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Διαβάστε περισσότερα