Μορφολογικές και Ακτινολογικές Αλλοιώσεις σε Οστά. από το Σπηλαιοβάραθρο του Καιάδα. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος, Γεώργιος Π.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μορφολογικές και Ακτινολογικές Αλλοιώσεις σε Οστά. από το Σπηλαιοβάραθρο του Καιάδα. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος, Γεώργιος Π."

Transcript

1 1 Μορφολογικές και Ακτινολογικές Αλλοιώσεις σε Οστά από το Σπηλαιοβάραθρο του Καιάδα Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος, Γεώργιος Π. Λυρίτης Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων του Μυοσκελετικού Συστήματος, Πανεπιστήμιο Αθηνών Διεύθυνση Επικοινωνίας Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Βυζαντίου Νέα Σμύρνη Αθήνα Τηλ

2 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σε αρχαιολογικό οστικό υλικό οι περισσότερο συχνά ανευρισκόμενες παθολογικές καταστάσεις είναι η εκφυλιστική οστεοαρθρίτιδα, η οστεοπενία, η φλεγμονή και ο τραυματισμός. Η συχνότητα και η επίπτωση αυτών των αλλοιώσεων σε υλικό από νεκροταφεία ή ανασκαφές μπορεί να καταδείξει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τις συνήθειες των ανθρώπων της εποχής, την επίπτωση νόσων, τα έθιμα ζωής και ταφής, τις κοινωνικές συνθήκες, το είδος των πολεμικών τραυματισμών και την παρουσία συγγενών ή επίκτητων ανωμαλιών.[1,2,8,10] Ο Καιάδας είναι ένα Σπηλαιοβάραθρο στο φαράγγι της Λαγκάδας, 25 χλμ δυτικά της πόλης της Σπάρτης κοντά στο σημερινό χωριό της Τρύπης. Το αρχικό στόμιο του βαράθρου, το οποίο βρίσκεται στην κορυφή του έχει σήμερα σχεδόν φράξει ως αποτέλεσμα των γεωλογικών ανακατατάξεων, οι οποίες έχουν συμβεί κατά τα τελευταία 2500 χρόνια. Το βάραθρο έχει ένα στόμιο, το οποίο το καθιστά προσπελάσιμο και επισκέψιμο. Η φήμη του Καιάδα οφείλεται στην περιγραφή από τον Πλούταρχο στον «Βίο Λυκούργου» της θέσης Αποθέτες, ένα «βαραθρώδη τόπο» στον οποία απέθεταν «αγενή και άμορφα» νεογέννητα.[3,4] Μετά τη γέννηση του παιδιού ο πατέρας του το προσκόμιζε σε χώρο που αποκαλείτο Λέσχη και στον οποίο οι γεροντότεροι εξέταζαν το παιδί για να διαπιστώσουν εάν ήταν «ευπαγές και ρωμαλέον». Σε αυτή την περίπτωση του προσέφεραν ένα από τους ίσους και αναπαλλοτρίωτους κλήρους γης της Σπάρτης. Η ύπαρξη μικρής αναπηρίας ίσως δεν λαμβάνονταν υπ όψιν. Ο βασιλιάς Αγησίλαος ( π.χ.), ένας από τους σημαντικότερους βασιλιάδες ήταν εκ γενετής χωλός. Στον Καιάδα ρίπτονταν διάφοροι καταδικασμένοι σε θάνατο δια κατακρημνισμού. Μεταξύ αυτών και ο μοναδικός επιβιώσας της καταδίκης ο Μεσσήνιος ηγέτης Αριστομένης, ο οποίος επιβίωσε της πτώσης, μόνος από 50 κατάδικους, και σύμφωνα με το θρύλο ακολούθησε το δρόμο, τον οποίο είχε ανοίξει μία αλεπού. Κατά την πρώτη ανασκαφή στον Καιάδα το 1985 διαπιστώθηκε η παρουσία μεγάλου αριθμού οστών, κυρίως τμημάτων και σπανιότερα ολόκληρων των οστών. Τα οστά αυτά ήταν αποκλειστικά ανθρώπινης προέλευσης και παρουσίαζαν διάφορες μορφολογικές, μακροσκοπικές ανιχνεύσιμες, αλλοιώσεις, συμβατές με διάφορες παθήσεις των οστών ή των αρθρώσεων. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η συστηματική καταγραφή και η διερεύνηση της αιτιολογίας των παθολογικών αλλοιώσεων των οστών από την ανασκαφή του Καιάδα. Επίσης θα γίνει προσπάθεια πρόβλεψης της λειτουργικής δυσχέρειας των ανθρώπων αυτών βασιζόμενοι στις σκελετικές παθήσεις.

3 3 ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Από τα οστικά τμήματα που ανασκάφησαν στο Σπηλαιοβάραθρο του Καιάδα αναγνωρίστηκαν 8 οστά με σαφή μακροσκοπικά ευρήματα αλλοιώσεων ή παθήσεων (Πίνακας 1, Εικόνα 1α, β). Όλα τα οστά εξετάστηκαν μακροσκοπικά, αλλά και υπό μεγέθυνση, καταγράφηκαν οι διαστάσεις τους, φωτογραφήθηκαν και στη συνέχεια υποβλήθηκαν σε ακτινολογικό έλεγχο με ψηφιακή ακτινολογική συσκευή. Οι ακτινογραφίες μελετήθηκαν όσον αφορά την πυκνότητα των οστών, τη μορφολογία, τις διαστάσεις, την παρουσία διαφόρων ακτινολογικών ευρημάτων. Ακολούθησε η διαφορική διάγνωση των οστικών αλλοιώσεων. Τα οστά βρίσκονταν σε καλή κατάσταση όσον αφορά στην μακροσκοπική μορφολογία. Τμήμα κρανίου (βρεγματικό οστό) Άνω τμήμα ΔΕ μηριαίου Αυχενικός σπόνδυλος Οσφυϊκός σπόνδυλος Τμήμα ΑΡ περόνης Κάτω πέρας ΑΡ μηριαίου Τμήμα διάφυσης κερκίδας Αριστερή περόνη Πίνακας 1. Αναλυτική αναφορά των οστών που εξετάστηκαν. Εικόνα 1 α,β. Η θέση προέλευσης των παθολογικών οστικών δειγμάτων παρουσιάζεται διαγραμματικά. α, οπίσθια άποψη και β, πρόσθια άποψη ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ Δείγμα #1. Τμήμα Κρανίου. Πρόκειται για τμήμα ΔΕ βρεγματικού οστού. Παρουσιάζει στην εξωτερική του επιφάνεια τραυματισμό από εργαλείο ή όπλο, το οποίο έχει παραβιάσει μόνο την εξωτερική πλάκα της διπλόης, αφήνοντας ανέπαφη την εσωτερική. Ο

4 4 τραυματισμός προκάλεσε οστική απώλεια της διπλόης, και επομένως είχε ταυτόχρονα υποστεί και θλαστικό τραύμα του τριχωτού της κεφαλής. Η βλάβη είναι παλαιότερη του θανάτου κατά τουλάχιστον 6 μήνες, αφού παρουσιάζει σημεία επούλωσης. Ο πυθμένας της βλάβης είναι ανώμαλος και ανομοιογενής, τα χείλη του τραύματος δεν είναι οξέα, αλλά έχουν αμβλυνθεί από την επουλωτική διαδικασία. Το βρεγματικό οστό παρουσιάζει μικρό σχετικά πάχος. Η βλάβη αυτή δεν προκαλούσε λειτουργική επιβάρυνση στον ασθενή, ούτε αποτελεί αιτία θανάτου. Εικόνα 2. Μέρος από βρεγματικό οστό. Είναι εμφανής η παρουσία προθανάτιας κάκωσης με σημεία επούλωσης της βλάβης. Δείγμα #2. Άνω Τμήμα ΔΕ Μηριαίου. Πρόκειται για το άνω ήμισυ του ΔΕ μηριαίου οστού. Σε αυτό απουσιάζει ο μείζονας τροχαντήρας και τμήμα του οπίσθιου φλοιού στην διατροχαντήρια περιοχή. Ο αυχένας του μηριαίου και η κεφαλή είναι όμως ανέπαφα. Το οστό παρουσιάζει στοιχεία ενθεσοπάθειας στον ελάσσονα και στη βάση του μείζονα τροχαντήρα και στην τραχεία γραμμή, ευρήματα συμβατά με έντονη καταπόνηση κατά τη διάρκεια της ζωής του. Η κεφαλή του μηριαίου παρουσιάζει χαρακτηριστικά ευρήματα οστεοαρθρίτιδας με αποκάλυψη και σκλήρυνση του υποχόνδριου οστού, παρουσία οστεοφύτων στο χείλος της κεφαλής και διόγκωση στο βοθρίο του στρογγύλου συνδέσμου. Μία ενδιαφέρουσα παρατήρηση είναι η ύπαρξη πρόσθιας κλίσης της κεφαλής, ούτως ώστε το πρόσθιο χείλος της να βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση με τον αυχένα. Το ίδιο εύρημα, δηλαδή η πρόσθια κλίση της κεφαλής και η επαφή με τον αυχένα με οστική γέφυρα παρατηρήθηκε και σε ένα φυσιολογικό άνω άκρο του μηριαίου, όπου το εύρημα ήταν ακόμα περισσότερο εκσεσημασμένο με πλήρη επιπέδωση του διαστήματος κεφαλήςαυχένα κατά την πρόσθια επιφάνειά του. Ο άνθρωπος που παρουσίαζε αυτό το πρόβλημα θα είχε χωλότητα στη βάδιση, πόνο ιδίως μετά την κόπωση και περιορισμό της κινητικότητας του ισχίου, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δε θα μπορούσε κατά την περίοδο του θανάτου του να εκτελεί αγροτικές εργασίες ή και ακόμα να παίρνει μέρος σε

5 ένοπλες διαμάχες. Η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου είναι πάθηση προοδευτική και θα οδηγούσε με τα χρόνια σε σημαντική μείωση του επιπέδου δραστηριότητας του ανθρώπου. 5 Εικόνα 3 α. Το άνω τμήμα του ΑΡ μηριαίου. Είναι χαρακτηριστική η παρουσία οστεοαρθρίτιδας της μηριαίας κεφαλής. Εικόνα 3 β. Ακτινολογική εικόνα του μηριαίου οστού. Απουσιάζει ο μείζονας τροχαντήρας. Εικόνα 3 γ. Πρόσθια κλίση της κεφαλής στο οστεοαρθριτικό ΔΕ μηριαίο (αριστερά). Παρόμοιο εύρημα σε φυσιολογικό δείγμα από άλλο άτομο, στο οποίο παρατηρείται παραγωγή οστού στην πρόσθια επιφάνεια του αυχένα, εξαλείφοντας το διάστημα μεταξύ αυτού και της κεφαλής.

6 6 Δείγμα # 3. Τμήμα ΑΡ Περόνης. Πρόκειται για το μεσαίο τμήμα περόνης, το οποίο παρουσιάζει χαρακτηριστική κύρτωση με το κυρτό προς τα έξω. Παρουσιάζει ιδιαίτερη ανάπτυξη της ακρολοφίας της, χωρίς όμως μορφολογικές αλλοιώσεις. Η εξωτερική επιφάνεια του οστού είναι ομαλή, χωρίς ενδείξεις περιοστικής ή ενδοστικής αντίδρασης ή άλλων παθήσεων. Ακτινολογικά, πυκνότητα του οστού είναι φυσιολογική, χωρίς ενδείξεις λέπτυνσης ή άλλων αλλοιώσεων του φλοιού. Η μυελική κοιλότητα διατηρείται σε όλο το μήκος του οστού. Πρόκειται προφανώς για οστό ενήλικα και επομένως η διάγνωση της ραχίτιδας θα πρέπει να αποκλειστεί. Η παραμόρφωση πιθανά οφείλεται σε διέγερση της αύξησης της περόνης μετά από κάκωση ή νόσο της παιδικής ηλικίας ή προέρχεται δευτερογενώς μετά από κάποια πάθηση ή κάταγμα της κνήμης κατά την παιδική ηλικία, η οποία προκάλεσε βράχυνση ή γωνίωση της κνήμης, την οποία και ακολούθησε η περόνη. Η διαμόρφωση αυτή της περόνης δεν αρκεί για να προκαλέσει σημαντικό λειτουργικό περιορισμό στον άνθρωπο που την παρουσίαζε. Το μέγεθος του περιορισμού εξαρτάται από την αιτιολογία της υποκείμενης πάθησης. Εάν το εύρημα ήταν μεμονωμένο δε θα προκαλούσε σημαντικό πρόβλημα στον πάσχοντα. Εικόνα 4. Τμήμα περόνης με σημαντική κύρτωση, αλλά φυσιολογική μακροσκοπική και ακτινολογική απεικόνιση. Δείγμα # 4. Αριστερή Περόνη. Έχει διασωθεί μία σχεδόν ανέπαφη αριστερή περόνη. Το χαρακτηριστικό εύρημα σε αυτό το οστό είναι η διόγκωση, η παραμόρφωση και η αλλοίωση του άνω άκρου της περόνης, το οποίο περιλαμβάνει την κεφαλή και τη μετάφυση της περόνης. Η επιφάνεια του οστού είναι τραχεία, ανώμαλη, με οστικές προεξοχές. Απουσιάζει το άκρο της κεφαλής της περόνης. Η αρθρική επιφάνεια, με την οποία η περόνη αρθρώνεται με την κνήμη είναι σχεδόν οριζόντια με ελαφριά κλίση προς την κνήμη και παρουσιάζει σκλήρυνση του υποχόνδριου οστού. Στο χείλος της αρθρικής επιφάνειας υπάρχουν οστεοφυτικές προεκβολές. Η μετάφυση παρουσιάζει επίσης διάταση χωρίς όμως σημαντικές εξωτερικές αλλοιώσεις. Το κάτω άκρο της περόνης και η διάφυσή της παρουσιάζουν φυσιολογική μορφολογία. Η σφυρίτιδα επιφάνεια του έξω σφυρού είναι

7 7 ομαλή, χωρίς παθολογικά στοιχεία. Ακτινολογικά, το άνω άκρο της περόνης παρουσιάζει διάχυτη σκλήρυνση, τόσο στο υποχόνδριο οστό, όσο και εσωτερικό της. Χαρακτηριστική είναι η παρουσία ευμεγέθων δοκίδων εντός της κεφαλής, στα πλαίσια αντίδρασης του οστού σε χρόνιο ερεθισμό είτε στα πλαίσια φλεγμονής ή άλλων παθήσεων που προκαλούν σκλήρυνση του οστού. Οι αλλοιώσεις που παρουσιάζει η κεφαλή της περόνης είναι δυνατό να οφείλονται σε φλεγμονή της άνω κνημοπερονιαίας άρθρωσης είτε λόγω αιματογενούς διασποράς είτε μετά από τραυματισμό. Η έξω επιφάνεια του γόνατος είναι επιρρεπής σε τραυματισμούς κατά τις μάχες της κλασσικής εποχής, ιδίως σε ιππείς, αφού δεν καλύπτεται από την περικνημίδα. Άλλο πιθανό αίτιο είναι η ύπαρξη χρόνιας πάθησης που προκαλεί την ίδια εικόνα, όπως είναι η νόσος Paget ή αλλιώς η σκληρυντική οστείτιδα. Άλλη πιθανή αιτία είναι η εκφυλιστική οστεοαρθρίτιδα της κνημοπερονιαίας άρθρωσης, η οποία όμως είναι ιδιαίτερα σπάνια. Η εκφύλιση της άνω κνημοπερονιαίας άρθρωσης προκαλεί τοπικά συμπτώματα, όπως πόνο και διόγκωση, αλλά εάν είναι μεμονωμένη δεν επηρεάζει σημαντικά τη δραστηριότητα του ασθενή. Εικόνα 5 α. Η αριστερή περόνη, μακροσκοπικά και ακτινολογικά. Εικόνα 5 β. Η κεφαλή της περόνης. Είναι χαρακτηριστική η διόγκωση και η τραχεία επιφάνεια αυτής.

8 8 Εικόνα 5 γ. Ακτινολογικά παρατηρείται σκλήρυνση όχι μόνο του υποχόνδριου οστού, αλλά και του δοκιδικού δικτύου της κεφαλής της περόνης. Δείγμα # 5. Τμήμα Διάφυσης Κερκίδας. Σε αυτό το τμήμα της ΑΡ κερκίδας απουσιάζει η κεφαλή και το περιφερικό ήμισυ. Χαρακτηριστική αλλοίωση του οστού είναι η παρουσία ελαφράς γωνίωσης στο περιφερικό τμήμα του οστού, το οποίο οφείλεται σε πώρωση σε καλή θέση ενός παλαιού κατάγματος της κερκίδας. Το κάταγμα αυτό είχε συμβεί στην παιδική ηλικία, πωρώθηκε και υπέστη πλήρη ανακατασκευή. Στην ακτινογραφία παρουσιάζεται φυσιολογική μορφολογία του οστού, με αποκατάσταση του φλοιώδους οστού και της μυελικής κοιλότητας στην καταγματική εστία. Ενδιαφέρον προκαλεί το σχετικά αυξημένο πάχος του φλοιώδους οστού, το οποίο είναι ομοιογενές σε όλο το μήκος του οστού, χωρίς να υπάρχουν στοιχεία σκλήρυνσης ή άλλες μορφολογικές αλλοιώσεις. Προκειμένου να μελετηθεί η σύσταση του οστού αυτό υποβλήθηκε σε περιφερική ποσοτική αξονική τομογραφία (pqct). Η πυκνότητα και οι διαστάσεις του οστού μετρήθηκαν σε 4 θέσεις και τα ευρήματα συγκρίθηκαν με τα αποτελέσματα των μετρήσεων στις αντίστοιχες θέσεις στην κερκίδα εθελοντή. Η πυκνότητα του ανασκαφέντος οστού ήταν πολύ μεγαλύτερη της πυκνότητας του εθελοντή σε όλες τις θέσεις (1798 gr/cm3 έναντι 1290 gr/cm3). Η διαφορά αυτή είναι ιδιαίτερα μεγάλη για να είναι φυσιολογική και θα πρέπει ίσως να αποδοθεί σε εναπόθεση αλάτων ασβεστίου στο οστό. Η υπόθεση αυτή μένει να αποδειχθεί με ανάλυση των συστατικών της κερκίδας. Όσον αφορά το λειτουργικό περιορισμό η κερκίδα δεν αναμένεται να προκαλούσε σημαντικά ενοχλήματα, εκτός ίσως από μικρή μείωση της δυνατότητας πρηνισμούυπτιασμού του αντιβραχίου.

9 9 Εικόνα 6 α. Η κερκίδα παρουσιάζει πλήρη ανακατασκευή του παλαιού κατάγματος (βέλος) με πάχυνση του φλοιού και διατήρηση της μυελικής κοιλότητας. Εικόνα 6 α. Μελέτη της ανασκαφείσας κερκίδας με περιφερική ποσοτική αξονική τομογραφία (αριστερά) και σύγκριση με την κερκίδα εθελοντή (δεξιά). Είναι χαρακτηριστική η αυξημένη πυκνότητα και το πάχος του φλοιού. Δείγμα # 6. Κάτω Πέρας ΑΡ Μηριαίου. Διασώθηκε τμήμα του κάτω πέρατος του μηριαίου οστού που περιλαμβάνει τους δύο μηριαίους κονδύλους. Η πυκνότητα του σπογγώδους οστού είναι αυξημένη, όπως θα αναμένονταν σε νεαρό άνθρωπο. Το μηριαίο παρουσιάζει χαρακτηριστικά σημεία οστεοαρθρίτιδας, όπως είναι η σημαντική οστεοφυτική ανάπτυξη παρατηρείται στο χείλος των αρθρικών επιφανειών. Τα οστεόφυτα προκαλούν στένωση της μεσοκονδυλίου εντομής. Ο έσω μηριαίος κόνδυλος παρουσιάζει λείανση ως αποτέλεσμα της επαφής οστό με οστό. Στη στηρικτική επιφάνεια του έσω μηριαίου κονδύλου παρατηρείται θέση στην οποία το υποχόνδριο οστό έχει αποκαλυφθεί και παρουσιάζει ανώμαλη και τραχεία επιφάνεια ως αποτέλεσμα της αντίδρασης του υποχονδρίου σε χρόνιο ερεθισμό. Στην ακτινογραφία, στην αντίστοιχη θέση παρατηρείται κυκλική διαυγαστική εστία με σκληρυντική άλω που επεκτείνεται σε αρκετή απόσταση από το κέντρο της βλάβης. Επίσης, χαρακτηριστική είναι η εμφάνιση των οστεοφύτων στις παρυφές των αρθρικών επιφανειών, η παρουσία κυστικών αραιώσεων και η σκλήρυνση του

10 10 υποχόνδριου οστού. Η ακτινολογική εικόνα της βλάβης ταυτίζεται με την ύπαρξη αποστήματος Brodie στην περιφερική επίφυση του μηριαίου. Η μακροσκοπική και ακτινολογική εικόνα αποκλείει την περίπτωση διαχωριστικής οστεοχονδρίτιδας. Επομένως ο άνθρωπος αυτός σε κάποια φάση της ζωής του είχε υποστεί είτε αιματογενή επινέμηση είτε μετατραυματικό ενοφθαλμισμό του οστού. Κλινικά ο ασθενής παρουσίαζε διόγκωση της άρθρωσης, πόνο, χωλότητα, δυσχέρεια καταπόνησης και συμμετοχής σε σωματικές δραστηριότητες. Εικόνα 7. Μακροσκοπική και ακτινολογική εικόνα του περιφερικού άκρου του μηριαίου οστού. Με το βέλος σημαίνεται στην ακτινογραφία η περιχαρακωμένη κυστική διαύγαση. Δείγμα # 7. Αυχενικός Σπόνδυλος. Πρόκειται για έναν κατώτερο αυχενικό σπόνδυλο με χαρακτηριστική οστεοφυτική ανάπτυξη στη κάτω επιφάνεια του σώματός του. Η κατάσταση διατήρησής του ήταν λιγότερο καλή απ ότι τα άλλα οστά. Αίτιο αυτής της εμφάνισης είναι η εκφύλιση του υποκείμενου μεσοσπονδύλιου δίσκου ως αποτέλεσμα εκφύλισης. Η κλινική εικόνα ασθενών με αυτή την παθολογική εμφάνιση είναι δυνατό να ποικίλλει από το να είναι εντελώς ασυμπτωματικοί έως το να έχουν ριζιτικά ενοχλήματα και πόνο από την εκφύλιση του δίσκου. Η νόσος διαδράμει χρονίως και δεν καθιστά συνήθως τον ασθενή ανίκανο για εργασία. Εικόνα 8. Μακροσκοπική και ακτινολογική εικόνα του αυχενικού σπονδύλου. Είναι εμφανείς στη μεσαία εικόνα οι οστεοφυτικές προεκβολές από το σώμα με πρόσθια και οπίσθια κατεύθυνση.

11 11 Δείγμα # 8. Οσφυϊκός Σπόνδυλος. Σημαντικού βαθμού παρουσία οστεοφυτικών προσεκβολών παρατηρήθηκαν και σε έναν οσφυϊκό σπόνδυλο. Τα οστεόφυτα αυτά σε αντίθετα με τα ανευρισκόμενα σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις είναι ευμεγέθη, ομαλά, εντοπίζονται στο κατώτερο τμήμα του σώματος και προσομοιάζουν με συνδεσμόφυτα. Εκτείνονται σε όλες τις πλευρές του σπονδύλου. Η εμφάνιση του σπονδύλου είναι κατά τα άλλα φυσιολογική με καλή οστική πυκνότητα και απουσία παραμόρφωσης. Η παρουσία κάποιας πάθησης της σπονδυλικής στήλης δε θα πρέπει να αποκλειστεί, αλλά δεν είναι δυνατό και να επιβεβαιωθεί εάν δεν εξεταστούν και τα υπόλοιπα οστά. Μία χαρακτηριστική πάθηση κατά την οποία δημιουργούνται συνδεσμόφυτα, κυρίως στη θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, τα οποία συνδέουν τους σπονδύλους μεταξύ τους, ενώ διαφυλάσσεται ο μεσοσπονδύλιος δίσκος και διατηρούνται οι οπίσθιες αρθρώσεις είναι η νόσος Forrestier (Διάχυτη ιδιοπαθής αγκυλοποιητική υπερόστωση). Η φυσιολογική μορφολογία του οπίσθιου τμήματος του σπονδύλου θα πρέπει να αποκλείει την περίπτωση της αγκυλοποιητικής σπονδυλίτιδας. Η συμπτωματολογία του ασθενή εξαρτάται από την έκταση της προσβολής και την κατάσταση των μεσοσπονδύλιων δίσκων. Εικόνα 8. Μακροσκοπική και ακτινολογική εικόνα του οσφυικού σπονδύλου. Είναι εμφανείς οστεοφυτικές προεκβολές που προέρχονται σώμα και κατευθύνονται κυκλοτερώς. ΣΥΖΗΤΗΣΗ H παλαιοπαθολογία εξετάζει τις παθολογικές αλλοιώσεις που παρουσιάζουν τα ευρήματα ανασκαφών. Μεταξύ των ευρημάτων είναι ιδιαίτερα χρήσιμη η εξέταση του σκελετού, αφού η διατήρηση των οστών είναι η περισσότερο πιθανή. Η διατήρηση ενός σκελετού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως είναι η φυσική κατάσταση του ατόμου, η ηλικία του, οι συνθήκες ταφής, η χλωρίδα και η πανίδα κ.λ.π. Διάφορες αλλοιώσεις είναι δυνατό να προκληθούν στα οστά προθανάτια, κατά τη διάρκεια παραμονής στο έδαφος ή κατά την ανασκαφή και αυτές θα πρέπει να αναγνωρίζονται.[5,6,7,9,11] Τα οστικά ευρήματα από τον Καιάδα παρουσιάζουν ορισμένα παθολογικά ευρήματα, τα οποία είναι δυνατό να δώσουν πληροφορίες σχετικά με τις παθήσεις που παρουσίαζαν οι καταδικασμένοι σε κατακρημνισμό, αλλά και γενικότερα οι άνθρωποι της εποχής τους.

12 12 Η έλλειψη ολόκληρων σκελετών περιορίζει τη δυνατότητα εξαγωγής συμπερασμάτων σχετικά με τη σκελετική κατάσταση και τη συστηματική υγεία των ανθρώπων που κατακρημνίστηκαν στον Καιάδα. Τα ευρήματα όμως, παρά τον περιορισμένο αριθμό τους, επιτρέπουν την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά τις παθήσεις που επικρατούσαν στο συγκεκριμένο πληθυσμό. Χαρακτηριστική είναι προς το παρόν η απουσία σκελετικών υπολειμμάτων προερχόμενων από νεογνά ή βρέφη, χωρίς να αποκλειστεί η ύπαρξή τους σε βαθύτερα στρώματα, όταν ολοκληρωθεί ή ανασκαφή. Η πλειονότητα των ευρημάτων, αλλά όλα τα οστά με παθολογικά ευρήματα προέρχονται από ενήλικες, χωρίς να παρουσιάζονται επίσης σημεία φθοράς των οστών από σαρκοβόρα ζώα, αλλά και χωρίς να έχουν εντοπιστεί ενδείξεις προθανάτιου σκελετικού τραυματισμού. Οι παθήσεις που εντοπίστηκαν είναι μετατραυματικής, εκφυλιστικής ή φλεγμονώδους αιτιολογίας, δεν ήταν συγγενείς παθήσεις και η αναπηρία που προκαλούσαν δεν ήταν, τουλάχιστον κατά τη στιγμή του θανάτου, αρκετά σοβαρές που να καθήλωναν τον ασθενή και να καθιστούσαν τελείως αδύνατη τη συμμετοχή του σε αγροτικές εργασίες ή διαμάχες. Σοβαρότερο λειτουργικό περιορισμό προκαλούσαν οι αλλοιώσεις που παρατηρήθηκαν στα δείγματα #2 και #6, στα οποία ο ασθενής παρουσίαζε πρωτογενή και δευτερογενή αντίστοιχα εκφυλιστική αρθρίτιδα. Η εξέταση των ευρημάτων μεθόδους πυκνομετρίας, αλλά και με ανάλυση των ραδιενεργών ισοτόπων των οστών αναμένεται να αθροίσει και άλλες πολύτιμες πληροφορίες.[12] Επιπλέον, η ολοκλήρωση της ανασκαφής και η εξέταση ακόμα μεγαλύτερου αριθμού οστικών δειγμάτων θα ολοκληρώσει την αποσπασματική εικόνα που έχουμε προς το παρόν. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Από τη μελέτη των οστών διαπιστώσαμε εν κατακλείδι ότι: 1. ανήκαν στη μεγάλη τους πλειοψηφία σε σχετικά νέους ενήλικες 2. σε δύο περιπτώσεις ανευρέθησαν τμήματα επιφύσεων, που ανήκαν σε ανήλικους 3. δεν ανευρέθησαν σκελετικά υπολείμματα νεογνών, βρεφών ή παιδιών 4. δεν παρατηρήθηκε μειωμένη οστική πυκνότητα ή συγγενείς ανωμαλίες στα εξετασθέντα οστά 5. δεν υπήρχαν σημεία φθοράς από σαρκοβόρα ζώα ή άμεση προθανάτια κάκωση στο σκελετό

13 13 6. οι παθολογικές αλλοιώσεις σε οστά οφείλονταν σε παθήσεις μετατραυματικές, εκφυλιστικές ή φλεγμονώδεις 7. στο εξετασθέν υλικό οι διαπιστωθείσες οστικές αλλοιώσεις δεν δικαιολογούν την παρουσία σοβαρής εκ γενετής αναπηρίας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Adams BJ, Konigsberg LW. Estimation of the most likely number of individuals from commingled human skeletal remains. Am J Phys Anthropol. 2004; 125(2): Agarwal SC, Grynpas MD. Bone quantity and quality in past populations. Anat Rec. 1996; 246(4): Baltrusch E. Σπάρτη. Εκδόσεις Παπαδήμα, Cartledge P. Οι Σπαρτιάτες. Εκδόσεις Λιβάνη, Haglund WD, Reay DT, Swindler DR. Tooth mark artifacts and survival of bones in animal scavenged human skeletons. J Forensic Sci. 1988; 33(4): Jurmain RD, Kilgore L. Skeletal evidence of osteoarthritis: a palaeopathological perspective. Ann Rheum Dis. 1995;54(6): Mariotti V, Facchini F, Belcastro MG. Enthesopathies--proposal of a standardized scoring method and applications. Coll Antropol. 2004; 28(1): Ortner, D. and Putschar, W. (1981) Identification of Pathological Conditions in Human Skeletal Remains. Smithsonian Inst., Washington, USA. 9. Perotti B. Biological and environmental agents in the preservation of ancient human remains. Boll Soc Ital Biol Sper. 1998;74(1-2): Samut-Tagliaferro J. The archaeology of joint disease. Adv Exp Med Biol. 1999;455: Stojanowski CM, Seidemann RM, Doran GH. Differential skeletal preservation at Windover Pond: causes and consequences. Am J Phys Anthropol. 2002; 119(1): Willey P, Galloway A, Snyder L. Bone mineral density and survival of elements and element portions in the bones of the Crow Creek massacre victims. Am J Phys Anthropol. 1997; 104(4):

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ ΦΥΣΙΟ - ΓΟΝΑΤΟ Πρόσθιος χιαστός Έξω πλάγιος σύνδεσμος Έξω μηνίσκος Μηρόςβ βββ Επιγο νατίδα Οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος Αρθρικός χόνδρος Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω μηνίσκος Κνήμη βββββ Περόνη ββββ Ανατομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΥΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΕΝΟΝΤΩΝ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΟΣΤΩΝ 2. ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ Α. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΚΡΑΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΠΥΕΛΟΣ 1. Πρόσθια κάτω λαγόνια άκανθα, 2. Ιερό οστό, 3. Πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα, 4. Ηβική σύμφυση, 5. Λαγόνιο οστό, 6. Κόκκυγας, 7. 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος, 8. Ιερολαγόνια άρθρωση,

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

2. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ 3. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ

2. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ 3. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΠΕΡΑΤΟΣ ΜΗΡΙΑΙΟΥ 1. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΣ 2. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ 3. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΦΑΛΗΣ ΜΗΡΙΑΙΟΥ Μηχανισμός κάκωσης Όταν το ισχίο είναι σε κάμψη 60 μοιρών η μεταφερόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του γόνατος; Η άρθρωση του γόνατος σχηματίζεται από το μηριαίο οστό και από την κνήμη. Τα άκρα των οστών

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

Νεκρωτικές βλάβες. Παναγιώτης Ν. Σουκάκος. Καθηγητής Ορθοπεδικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Νεκρωτικές βλάβες. Παναγιώτης Ν. Σουκάκος. Καθηγητής Ορθοπεδικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Νεκρωτικές βλάβες Παναγιώτης Ν. Σουκάκος Καθηγητής Ορθοπεδικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ο θέμα μας είναι η αρθρίτιδα και οι τρόποι αντιμετώπισης της. Ο κ. Μπάμπης έδωσε ένα μέτρο θεραπευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική εκτίμηση της πώρωσης των καταγμάτων Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Νεαρός άνδρας 28 ετών προσήλθε στον αξονικό τομογράφο με πόνο στη ράχη η οποία εντείνεται κατά την ύπτια θέση. Επίσης αυτός ο πόνος είναι η αιτία να ξυπνάει από

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιοπαθογένεια & διαγνωστική προσέγγιση της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου & της γάτας

Αιτιοπαθογένεια & διαγνωστική προσέγγιση της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου & της γάτας Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος Παράρτημα Κρήτης 2007 Αιτιοπαθογένεια & διαγνωστική προσέγγιση της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου & της γάτας Νικήτας Ν. Πράσινος Επίκουρος Καθηγητής Μονάδα Χειρουργικής &

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΩ ΑΚΡΟ. Βάσιου Αικ. Επίκουρη Καθηγήτρια Ανατοµίας. Ιατρικό Τµήµα. Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας. Wednesday, January 15, 14

ΚΑΤΩ ΑΚΡΟ. Βάσιου Αικ. Επίκουρη Καθηγήτρια Ανατοµίας. Ιατρικό Τµήµα. Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας. Wednesday, January 15, 14 ΚΑΤΩ ΑΚΡΟ Βάσιου Αικ. Επίκουρη Καθηγήτρια Ανατοµίας Ιατρικό Τµήµα Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Λεκάνη - Ισχία Απλή ακτινογραφία Απλή ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Απλή ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Μαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ.

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση αποτελεί, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της σύγχρονης βιβλιογραφίας, το συχνότερο

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Τι είναι Πλατυποδία; Πλατυποδία είναι η απουσία καμάρας στο πέλμα του ποδιού που μπορεί να εμφανιστεί σε μικρά παιδιά και σε ενήλικες. Όταν το παιδί ή ο ενήλικας στέκονται

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η Εκφυλιστικη Νοσος Οσφυικης Μοιρας ΓΕΝΙΚΑ: Η εκφυλιστική νόσος συνήθως παρουσιάζεται σε πιο προχωρημένες ηλικίες και αποτελεί το τελικό αποτέλεσμα της φυσιολογικής διαδικάσίας εκφύλισης/ γήρανσης του οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης.

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Κωτούλα Αγορίτσα, Ιατρος ακτινολόγος, Επιμελήτρια Β Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείου Α.Ν.Θ. ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ, Θεσ/νίκης Τα οστά σχηματίζονται με δύο τρόπους:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α1-Α7 ΑΜΣΣ Μοίρες της ΣΣ Θ1-Θ12 ΘΜΣΣ Ο1-Ο5 ΟΜΣΣ Κόκκυγας Ι1-Ι5 Ιερά μοίρα Υπερηχογράφημα κύησης: Σπονδυλική στήλη εμβρύου Ανατομία ΑΜΣΣ Α1 άτλας Εγκάρσιο τρήμα Α4 εκ των άνω Σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o

Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o ΡΑΧΙΤΙΔΑ- ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Συγγραφέας: Μαλακάση Αποστολία* * Επικουρικός Ορθοπαιδικός, Κ.Θ.-Κ.Υ. Λέρου. Μεταβολική πάθηση που χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή εναπόθεση ασβεστίου

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος Η οστεοπόρωση αποτελεί κλινική συνδρομή και χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας των οστών και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική διερεύνηση των καταγμάτων των μακρών οστών Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΑΚΡΟΥ ΤΟΥ ΒΡΑΧΙΟΝΙΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΑΚΡΟΥ ΤΟΥ ΒΡΑΧΙΟΝΙΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΑΚΡΟΥ ΤΟΥ ΒΡΑΧΙΟΝΙΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Σπουδαστής :Τσιούκας ηµήτριος ΛΑΡΙΣΑ 2009 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α - ΙΑΙΡΕΣΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ -

Διαβάστε περισσότερα

25 0 Περιφερειακό Σεμινάριο Συνεχούς Επιμόρφωσης Ορθοπαιδικών Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης

25 0 Περιφερειακό Σεμινάριο Συνεχούς Επιμόρφωσης Ορθοπαιδικών Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 25 0 Περιφερειακό Σεμινάριο Συνεχούς Επιμόρφωσης Ορθοπαιδικών Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Τόπος διεξαγωγής: Αλεξανδρούπολη, 29-30/06/2013 Ξενοδοχείο Alexander Beach Οργάνωση: Ορθοπαιδική Κλινική Ε.Σ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική λόρδωση Μεγαλύτερα σπονδυλικά σώματα Προσανατολισμός οπισθίων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS www.npiatrikis.gr ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ Η κλινική δε συνηθίζει πλέον να εξετάζει σε προαιρετικές. Η εξέταση είναι µε πέντε θέµατα ανάπτυξης, ποικίλων περιεχοµένων, σε δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Τι είναι ο επιχείλιος χόνδρος; Ο επιχείλιος χόνδρος είναι µία δοµή από ινώδη ιστό που περιβάλλει κυκλοτερώς την κοτύλη την κοίλη δηλαδή αρθρική επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΓΕΝΙΚΑ: Αποτελούν τη μειονότητα των όγκων που απαντώνται στη σπονδυλική στήλη, καθότι οι περισσότεροι είναι αποτέλεσμα μεταστατικής νόσου ή συστηματικής παθήσεως (μυέλωμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ

MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ Η παθολογία της ποδοκνημικής άρθρωσης είναι αρκετά συχνή και αφορά ως επί των πλείστων κακώσεις που οδηγούν σε οξείες ή χρόνιες καταστάσεις. Απλά διαστρέμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΑΙΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΜΙΝΩΙΚΗ ΚΡΗΤΗ

ΠΑΛΑΙΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΜΙΝΩΙΚΗ ΚΡΗΤΗ ΠΑΛΑΙΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΜΙΝΩΙΚΗ ΚΡΗΤΗ ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟΥ ΧΑΝΙΩΝ Γιαννίκου Αλίκη ΠΑΛΑΙΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ Η επιστήμη που διερευνά τις ασθένειες των προϊστορικών ανθρώπων αξιοποιώντας το σκελετικό υλικό. ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΡΑΧΟΣΚΕΠΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΚΕΦΑΛΑ ΠΕΤΡΑ ΣΗΤΕΙΑΣ

Η ΒΡΑΧΟΣΚΕΠΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΚΕΦΑΛΑ ΠΕΤΡΑ ΣΗΤΕΙΑΣ Η ΒΡΑΧΟΣΚΕΠΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΚΕΦΑΛΑ ΠΕΤΡΑ ΣΗΤΕΙΑΣ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΟΣΤΑ Καθαρισμός και τακτοποίηση των οστών Την άνοιξη του 2008 (Μάρτιο-Απρίλιο), η κ. Ελευθερία Τσιχλή, μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων

B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων 01/25 ΑΝΩ ΑΚΡΑ 02/25 ΑΝΩ ΑΚΡΑ Οστά της Ζώνης του Ώμου 1. Ωμοπλάτη (scapula) _Τριγωνικό οστό _Συνδέεται με την κλείδα με το ακρώμιο. 2. Κλείδα (clavicle) _Με το ένα άκρο της

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ Κλειστά (χωρίς λύση της συνέχειας του δέρματος) Ανοικτά (λύση της συνέχειας του δέρματος) επείγουσα χειρουργική επέμβαση Grade I: Grade II: Grade III

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I.

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I. ΒΛΑΙΣΟ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ 1 2 ΒΛΑΙΣΟ I. ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΒΛΑΙΣΟ II. ΜΕΡΟΣ ΑΛΛΟΥ ΠΙΟ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Γενικευμένης Χαλάρωσης Συνδέσμων Νευρολογικής ή Μυϊκής Πάθησης Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες)

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες) ΡΑΧΗ Ι. Γενικά Α. Η ράχη αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του σώµατος 1. Αποτελεί µυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορµού 2. Οστικά στοιχεία α. Σπόνδυλοι β. Κεντρικά τµήµατα των πλευρών γ. Άνω επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Στάση Σώματος Ο όρος σωστή στάση

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινος Σκελετός. ñ Ανθεκτικότητα στην αποικοδόµηση. ñ Ιδανική πηγή πληροφοριών: προϊστορικά, ιστορικά, σύγχρονα

Ανθρώπινος Σκελετός. ñ Ανθεκτικότητα στην αποικοδόµηση. ñ Ιδανική πηγή πληροφοριών: προϊστορικά, ιστορικά, σύγχρονα Ανθρώπινος Σκελετός ñ Ανθεκτικότητα στην αποικοδόµηση ñ Ιδανική πηγή πληροφοριών: προϊστορικά, ιστορικά, σύγχρονα ñ Σκελετική ανατοµία: γονίδια + περιβάλλον ñ Ποικιλοµορφία: οντογένεση, φύλο, πληθυσµός,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΛΑΝΘΑΝΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΑ.

ΙΑΛΑΝΘΑΝΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΑ. ΙΑΛΑΝΘΑΝΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΑ. ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΑΙΤΙΑ & ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Ν.Λασανιάνος, Γ.Μουζόπουλος, Μ.Μοράκης, Γ.Νικολάρας, Μ.Καµινάρης, Β.Φωτόπουλος, Ι.Σπανός A Ορθοπαιδική κλινική ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισµός»

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις Μυοσκελετικού

Κακώσεις Μυοσκελετικού Κακώσεις Μυοσκελετικού Ioannis Lazarettos MD PhD Κατάγματα Εξαρθρήματα Άνω Άκρου 2 Κατάγματα Κλείδας Το συχνότερο κάταγμα στα παιδιά Τυπική παρεκτόπιση Έλεγχος Βραχιονίου Πλέγματος Έλεγχος Κυκλοφορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ. Ασθενέστερο Επίπεδο. 08/Φεβ/2013 ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ NAHEMSON

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ. Ασθενέστερο Επίπεδο. 08/Φεβ/2013 ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ NAHEMSON ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΟΡΙΣΜΟΣ Πόνος στην οσφυϊκή χώρα οποιασδήποτε αιτιολογίας. ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Δεύτερη σε συχνότητα αιτία επίσκεψης στον γιατρό. Πρώτη αιτία αποχής από

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομίδης Στ.,Μπόζογλου Μ. Ορθοπαιδική κλινική Γ.Ν.Ε ΕΣΣΑΣ ιευθυντής:dr.αναστάσιος Κούκος

Οικονομίδης Στ.,Μπόζογλου Μ. Ορθοπαιδική κλινική Γ.Ν.Ε ΕΣΣΑΣ ιευθυντής:dr.αναστάσιος Κούκος ΜΕ Ο ΟΛΟΓΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩ ΣΤΡΟΦΙΚΗΣ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΩ ΜΕΤΑΦΥΣΗΣ ΤΗΣ ΚΝΗΜΗΣ-ΚΝΗΜΙΑΙΟΥ ΚΥΡΤΩΜΑΤΟΣ ΣΕ ΓΟΝΑΤΑ ΜΕ ΠΟΝΟ ΠΡΟΣΘΙΑΣ ΕΝΤΟΠΙΣΗΣ Οικονομίδης Στ.,Μπόζογλου Μ. Ορθοπαιδική κλινική Γ.Ν.Ε ΕΣΣΑΣ ιευθυντής:dr.αναστάσιος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Φυσική του Σκελετού Τα οστά πραγματοποιούν τουλάχιστον έξι λειτουργίες στο ανθρώπινο σώμα: 1. Υποστήριξη 2. Κίνηση 3. Προστασία διαφόρων οργάνων 4. Αποθήκευση χημικών ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΙΣΧΙΟΥ & ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ, ΜΗΡΙΑΙΟΥ, ΚΝΗΜΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΙΣΧΙΟΥ & ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ, ΜΗΡΙΑΙΟΥ, ΚΝΗΜΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΙΣΧΙΟΥ & ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ, ΜΗΡΙΑΙΟΥ, ΚΝΗΜΗΣ Γιγής Π. Ιωάννης 9 Α. ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου αποτελεί την πιο συχνή αιτία χρόνιου πόνου στο ισχίο. Συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ - ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 «διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ Δρ. Νικόλαος Γκουγκουλιάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός Consultant

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ 11 Ευθύµιος Σαµολαδάς Α. ΣΚΟΛΙΩΣΗ Η φυσιολογική σπονδυλική στήλη στο οβελιαίο επίπεδο εµφανίζει φυσιολογικά κυρτώµατα στην αυχενική θωρακική και οσφυϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση του μυοσκελετικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος στα ζώα.

Απεικόνιση του μυοσκελετικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος στα ζώα. Απεικόνιση του μυοσκελετικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος στα ζώα. Τα ζώα στα οποία θα αναφερθούμε Σκύλος είναι: Γάτα Άλογο Exotics Τρόποι απεικόνισης οι οποίοι εφαρμόζονται στην Κτηνιατρική:

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις από Υπέρχρηση (overuse injuries)

Κακώσεις από Υπέρχρηση (overuse injuries) Κακώσεις από Υπέρχρηση (overuse injuries) Οι κακώσεις από υπέρχρηση είναι η πιο συχνή αιτία αθλητικών κακώσεων. 30% - 50% όλων των αθλητικών κακώσεων οφείλονται σε υπέρχρηση Κακώσεις από Υπέρχρηση Συμβαίνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 3. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: Α. Η μέλισσα είναι έντομο που: α. έχει σπονδυλική στήλη β. μπορεί να κολυμπάει γ. πετάει με τη βοήθεια μεμβρανωδών

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΕΠΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΕΠΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΕΠΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ Ανάταξη (κλειστή) Ακινητοποίηση Άσκηση ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗΣ Συνεχής έλξη Ακινητοποίηση σε νάρθηκα Λειτουργικός νάρθηκας Εφαρμογή επίδεσης 1)Ακινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός ΣΥΓΓΕΝΕΣ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΙΣΧΙΟΥ ΟΡΙΣΜΟΣ Συγγενής διαταραχή του ισχίου που προκαλείται από την ανώµαλη ανάπτυξη ενός ή όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΗΒΑΣΑΚΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ ΔΙΕΥΘ. Ε. Σ. Υ. ΠΑΝ/ΚΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΓΝΗ

ΒΕΛΗΒΑΣΑΚΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ ΔΙΕΥΘ. Ε. Σ. Υ. ΠΑΝ/ΚΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΓΝΗ ΒΕΛΗΒΑΣΑΚΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘ. Ε. Σ. Υ. ΠΑΝ/ΚΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΓΝΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΝΩΡΙΜΟ ΣΚΕΛΕΤΟ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΩΡΙΜΟΥ ΟΣΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Αρθρίτιδα Συγγραφική ομάδα: Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, PhD, Ερευνητής Τζιαμούρτας Αθανάσιος, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Κήτας Γεώργιος, Ιατρός Ρευματολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΠΔΚ ΠΔΚ ΑΡΘΡΩΣΗ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΥΠΑΣΤΡΑΓΑΛΙΚΗ ΑΡΘΡΩΣΗ ΣΥΧΝΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΕΣΩ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΠΔΚ ΠΔΚ ΑΡΘΡΩΣΗ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΥΠΑΣΤΡΑΓΑΛΙΚΗ ΑΡΘΡΩΣΗ ΣΥΧΝΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΕΣΩ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΠΔΚ ΠΔΚ ΑΡΘΡΩΣΗ ΣΥΧΝΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΕΥΡΥ ΦΑΣΜΑ ΗΛΙΚΙΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ BASKET BALL VOLLEY BALL ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΛΜΑ ΕΙΣ ΥΨΟΣ ΧΟΡΟΣ ΥΠΑΣΤΡΑΓΑΛΙΚΗ ΑΡΘΡΩΣΗ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΠΔΚ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Σκοπός Να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στις συγκλεισιακές ανωμαλίες & στην

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία ΑΜΣΣ. Α4 εκ των άνω Σώμα. Α1 άτλας. Εγκάρσιο τρήμα. Εγκάρσιο τρήμα σπονδυλική αρτ. & φλέβα. Νωτιαίος μυελός

Ανατομία ΑΜΣΣ. Α4 εκ των άνω Σώμα. Α1 άτλας. Εγκάρσιο τρήμα. Εγκάρσιο τρήμα σπονδυλική αρτ. & φλέβα. Νωτιαίος μυελός Τραύμα της ΑΜΣΣ Ανατομία ΑΜΣΣ Α1 άτλας Εγκάρσιο τρήμα Α4 εκ των άνω Σώμα οδόντας Α2 άξονας Νωτιαίος μυελός Εγκάρσιο τρήμα σπονδυλική αρτ. & φλέβα Ινιακή ατλαντο - αξονική ένωση Gerlock AJ, Heller RM, Kaye

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ (2005)

ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ (2005) ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ (2005) Ορισμός Πλατυποδία, είναι η ελάττωση του ύψους της ποδικής καμάρας στον επιμήκη άξονα του ποδιού. Καλύτερα όμως είναι ο όρος Βλαισοπλατυποδία διότι στη παραμόρφωση αυτή υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Α. ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ ΔΙΣΚΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι βρίσκονται μεταξύ των σωμάτων των σπονδύλων. Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Παστρωμά Αγγελική, Κελέσης Χρήστος, Σιδέρη Ναταλί, Μπιζίμη Βασιλική, Παπαϊωάννου Ασημίνα, Αλεξοπούλου Ευθυμία. B Εργαστήριο Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Αρθρώσεις Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Ανάλογα με το είδος αυτού του ιστού και τον τρόπο συμμετοχής του, καθορίζεται η κινητικότητα των οστών που συνδέονται.

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ. δυσπλασίες: α) επιφυσιακές, β) μεταφυσιακές, γ) διαφυσιακές

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ. δυσπλασίες: α) επιφυσιακές, β) μεταφυσιακές, γ) διαφυσιακές ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΩΔΙΚΟΣ : Γ1 ΕΞΑΜΗΝΟ : Γ ΤΥΠΟΣ : ΜΓΥ ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS : 6 ΓΛΩΣΣΑ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ : ΕΞΑΡΤΩΜΕΝΑ : ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ι ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ώρες) : Θ

Διαβάστε περισσότερα