A. «Πειραματιζόμενοι με τη Δημιουργική Γραφή» στα σχολεία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "A. «Πειραματιζόμενοι με τη Δημιουργική Γραφή» στα σχολεία"

Transcript

1 Η Δημιουργική Γραφή ως εκπαιδευτική δραστηριότητα. Εφαρμογή με προϋποθέσεις: «Λογοτεχνική Συγγραφική φιλαλληλία ανάμεσα στον διδάσκοντα και στους μαθητές του» δρ. Σπυρέλη Χρυσούλα Σχολική σύμβουλος φιλολόγων Μεταπτυχιακή φοιτήτρια ΠΜΣ Δημιουργικής Γραφής Παν. Μακεδονίας Τριανταφυλλιά Δημοπούλου καθηγήτρια Θεατρικής Αγωγής Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης Μεταπτυχιακή φοιτήτρια ΠΜΣ Δημιουργικής Γραφής Παν. Μακεδονίας A. «Πειραματιζόμενοι με τη Δημιουργική Γραφή» στα σχολεία Η δημιουργική γραφή στην Ελλάδα (μεταγραφή του ξενόγλωσσου όρου creative writing) 1, έχει εισαχθεί στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση «ως δεξιότητα λογοτεχνικού γραμματισμού» το 2011 στα Πιλοτικά Αναλυτικά Προγράμματα Γυμνασίου και στα Νέα Προγράμματα Σπουδών (ΠΣ) για την Α Λυκείου (ΦΕΚ 1 Για την εισαγωγή του όρου, το διδακτό ή μη της γραφής και άλλα τέτοια ζητήματα βλ. Κωτόπουλος, Τριαντάφυλλος, Η «νομιμοποίηση» της Δημιουργικής Γραφής στο ηλεκτρονικό περιοδικό keimena, τχ. 15, «Αφιέρωμα στη Δημιουργική Γραφή»».. Αναρτημένο και στη διεύθυνση:omilosglossas.wordpress.com/category/5 -κωτόπουλος-τριαντάφυλλος 2/ 1

2 1562/ ) 2. Πρέπει ωστόσο να διευκρινιστεί ότι δεν υπάρχουν στα σχολικά εγχειρίδια (κυρίως του Λυκείου) αντίστοιχες ασκήσεις δημιουργικής γραφής αλλά ούτε και στο βιβλίο του εκπαιδευτικού περιλαμβάνονται οδηγίες για τη διδασκαλία τους 3. Τα σχολικά έτη και , ως σχολική σύμβουλος φιλολόγων, στα πλαίσια των επιμορφωτικών σεμιναρίων για τα νέα Π.Σ εστιάσαμε το ενδιαφέρον μας στις προτεινόμενες μεθοδολογικές ανανεώσεις καθώς και στον αναπροσδιορισμό των σκοπών και στόχων της διδασκαλίας της λογοτεχνίας: Κριτική αγωγή στο σύγχρονο πολιτισμό, καλλιέργεια μιας πλατιάς ποικιλίας αναγνωστικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων (εξοικείωση των μαθητών με όλα τα είδη ανάγνωσης, μετουσίωση και μεταφορά συναισθημάτων, που τους προκαλεί μια λογοτεχνική ανάγνωση, σε νέο κείμενο κάθε είδους: πεζό, ποιητικό, δοκιμιακό, ζωγραφικό, μουσικό, δραματικό), διδασκαλία της λογοτεχνίας με τη δημιουργική χρήση των ΤΠΕ αλλά και δυνατότητα των μαθητών να «κατανοήσουν την κατασκευή των λογοτεχνικών κειμένων, επεμβαίνοντας σ αυτά με τροποποιήσεις και πειραματιζόμενοι με τη δημιουργική γραφή» (Π.Σ. δημοσιευμένο στο παραπάνω ΦΕΚ. σελ Η Αλίκη Συμεωνάκη, σημειώνει ότι η δημιουργική γραφή «εγκαινιάστηκε ως αυτόνομο αντικείμενο νωρίτερα, στα τρία Καλλιτεχνικά σχολεία της χώρας»(ηρακλείου, Γέρακα Αττικής, και Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης). και παραθέτει «Εφαρμογή στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αμπελόκηπων Θεσσαλονίκης κατά την σχολική χρονιά ». Βλ. Αλίκη Συμεωνάκη, «Δημιουργική γραφή και θέατρο θεατρική γραφή και δημιουργία: προσεγγίζοντας την διδασκαλία της δημιουργικής γραφής στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση μέσω της συγγραφής θεατρικού κειμένου». Η Σοφία Νικολαίδου, επίσης, επιχειρεί μια πρώτη αποτίμηση του προγράμματος διδασκαλίας δημιουργικής γραφής στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση που εφαρμόστηκε στο Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκη και Βλ. «Δημιουργική Γραφή στο σχολείο. Το τερπνόν μετά του ωφελίμου», στο ηλεκτρονικό περιοδικό Κείμενα, τχ. 15, [πρόσβαση ] 3 Η Ευαγγελία Μουλλά επισημάνει τέτοιες αποκλίσεις και σε προγράμματα Σπουδών του Βλ. «Αναζητώντας τη δημιουργικότητα στη διδασκαλία της λογοτεχνίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: Ο επαναπροσδιορισμός της δημιουργικής «γραφής» στην μεταμοντέρνα πραγματικότητα και την «ψηφιακή» εκπαιδευτική τάξη πραγμάτων», στο ηλεκτρονικό περιοδικό Κείμενα, τχ. 15, [πρόσβαση ]. 2

3 Η ίδια ακριβώς διατύπωση υπάρχει και στο Π.Σ για τη Διδασκαλία Νεοελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας στο Γυμνάσιο, 2001, σελ. 29). Οι προβληματισμοί των εκπαιδευτικών επικεντρώθηκαν στην διασαφήνιση του όρου δημιουργική γραφή στο σχολείο, καθώς τελευταία «προκαλεί σύγχυση και αμηχανία τόσο εξαιτίας της πολλαπλής σημασίας και χρήσης του, όσο και λόγω των διφορούμενων νοημάτων του» (Κωτόπουλος 2012:1). Επιπλέον διατυπώθηκαν και ερωτήματα όπως: Θα δημιουργήσουν ένα κείμενο δικό τους οι μαθητές ή θα απαντήσουν σε συγκεκριμένες ερωτήσεις; Θα είναι το κείμενο ατομικό ή ομαδικό και πως θα προκύψει το δεύτερο; Η δημιουργία έγκειται στη διαδικασία ή στην αξία του παραγόμενου κειμένου. Πως θα αξιολογηθούν αυτά; Η φοίτησή μου στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, ενθάρρυνε την πραγματοποίηση μερικών προγραμματισμένων διασχολικών συναντήσεων με φιλόλογους των σχολείων επιστημονικής ευθύνης μου και μετά από συζητήσεις και ανταλλαγή απόψεων θεωρήσαμε αναγκαίο να επινοηθούν τρόποι ώστε το μάθημα της λογοτεχνίας να προκύψει πιο ελκυστικό και πρωτίστως να γίνει αντιληπτό ως μια ενότητα «ανάγνωσης και γραφής» στα πλαίσια πάντοτε της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας. Δόθηκε μάλιστα προτεραιότητα σε δραστηριότητες με γνώμονα την κοινωνική φύση της δημιουργικότητας για να επιτευχτεί αλληλεπίδραση και συμμετοχή. Προτείναμε ενδεικτική βιβλιογραφία και «κατεβάσαμε» επίσης από το διαδίκτυο τον Οδηγό Δημιουργικής Γραφής (Βιβλίο Εκπαιδευτικού. Α έκδοση 2012) που συνέγραψε ο καθηγητής Μίμης Σουλιώτης, μέλος της επιστημονικής επιτροπής για το νέο Π.Σ.Λ. της Κύπρου. Συμφωνήσαμε, ακόμη, όλοι με την εισαγωγική «οδηγία» του Μίμη Σουλιώτη προς τους εκπαιδευτικούς πως η δημιουργική γραφή ως εκπαιδευτική δραστηριότητα θα είναι «καθοδηγούμενη από τον διδάσκοντα» και «προαιρετική» με την έννοια ότι οι μαθητές έχουν το δικαίωμα «εφ όσον δεν επιθυμούν να ασκηθούν στο γράψιμο, θα πρέπει να επιλέξουν μιαν άλλη δραστηριότητα του λογοτεχνικού γραμματισμού που έρχεται ως παραπλήρωμα της δημιουργικής γραφής όπως: φωναχτή ανάγνωση και κριτική ακρόαση απαγγελιών» (Σουλιώτης 2012: 14). 3

4 Στη συνέχεια οι εκπαιδευτικοί σχεδίασαν τα σενάριά τους με κοινούς στόχους. 1. Να γίνει η σχολική λογοτεχνία, όχι μια ανιαρή και καταναγκαστική διδακτική ώρα, αλλά γοητευτικό ταξίδι διαμορφώνοντας συνειδητοποιημένους αυριανούς αναγνώστες. Για την επίτευξη αυτού του στόχου αξίζει ενίοτε να καλύπτει η διδασκαλία της λογοτεχνικής ανάγνωσης ολόκληρο το δίωρο της εβδομάδας που προβλέπεται για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας, αφού είναι πλέον γνωστό ότι οι μαθητές μας στην πλειονότητά τους δε διαβάζουν λογοτεχνία. (Κωτόπουλος 2011) Μετά την ανάγνωση οι διδάσκοντες καθοδηγούν τους μαθητές να εντοπίσουν και να μάθουν τα διακριτικά γνωρίσματα του λογοτεχνικού γένους/ είδους που αναγνώστηκαν. Ακολουθεί το δημιουργικό γράψιμο, το οποίο πρέπει να κατανοηθεί όχι ως επίδειξη υπεροχής μετά από ανταγωνιστική διαδρομή αλλά ως ευγενής αφορμή διαλόγου, συνεργασίας και επικοινωνίας μεταξύ των ομάδων. 3. Να προβληθεί κατά την διδακτική διαδικασία η κοινωνική διάσταση της μαθητικής δημιουργίας με την καθαυτή σημασία της λέξης (Δήμος+ έργον). 4. Αμφότερα, Ανάγνωση και Συν-γραφή, να διεξάγονται εντός της ομάδας (3-4 ατόμων, συμβόλαιο ομάδας, ατομικός και ομαδικός φάκελος, φύλλα εργασίας κλπ.), διότι μόνο έτσι, σύμφωνα και με την σύγχρονη διδακτική βιβλιογραφία, θα προωθείται περισσότερο η συμμετοχή των μαθητών στην μαθησιακή διαδικασία (Ηλίας Ματσαγγούρας, 2000). Βήματα διδασκαλίας Βήμα 1. Ανάγνωση και Συνανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων 4 «Τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν οι φωνές που κάνουν λόγο για αντικατάσταση της διδασκαλίας της λογοτεχνίας από τη διδασκαλία της λογοτεχνικής ανάγνωσης. Η διδασκαλία της λογοτεχνίας ή της λογοτεχνικής ανάγνωσης εκκινεί από την οικογένεια, αλλά σε κάθε περίπτωση εγκαθιδρύεται με τη δέουσα επισημότητα στη σχολική πράξη», Βλ. Κωτόπουλος Τριαντάφυλλος «Από την ανάγνωση στη λογοτεχνική ανάγνωση και την παιγνιώδη διάθεση της Δημιουργικής Γραφής» και στην ηλεκτρονική διεύθυνση: κωτόπουλος-τριαντάφυλλος 4

5 Πρωταρχικός στόχος να προηγηθεί το ενδιαφέρον ή έστω και η απλή περιέργεια του μαθητή ώστε να προχωρήσει σε μια σχέση φιλική, είθε και ερωτική με το κείμενο. Προτεραιότητα επομένως χρειάζεται να δοθεί στην ανάγνωση: σιωπηλή ή φωναχτή, νοηματική/ εκφραστική ή θεατρική, ατομική ή ομαδική, όποια και αν προτιμηθεί, αποτελεί μονόδρομο για τη συνάντηση του παιδιού με το κείμενο και, σύμφωνα με το ΑΠΣ, μαζί με την Ακρόαση συγκαταλέγονται και οι δυο στις βασικές δραστηριότητες του λογοτεχνικού γραμματισμού. Στα πλαίσια της παραδοσιακής σχολικής τάξης προτεινόταν να γίνεται από τον διδάσκοντα η πρώτη ανάγνωση- παρουσίαση του κειμένου ή να ανατίθεται στον μαθητή/μαθήτρια που θα μπορούσε να το αποδώσει καλύτερα (Μπαλάσκας 1990:32-33 και Παγανός 1984: 35). Εντούτοις αυτή η τακτική δεν φαίνεται να έχει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα για να προχωρήσει ο μαθητής στη γραφή. Χρειάζεται διάδραση και βιωματική προσέγγιση που μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα στην ομαδοσυνεργατική διδασκαλία, όπου εν δυνάμει όλοι προσκαλούνται σε όλα και κατά συνέπεια στις δραστηριότητες της Ανάγνωσης και της Γραφής. Η ενθάρρυνση των ομάδων να αξιοποιήσουν τα μέλη τους και να παρουσιάσουν την δική τους ανάγνωση είναι σημαντική προϋπόθεση, όσο χρονοβόρα κι αν προκύψει 5. Αναφέρω ως παράδειγμα τις πολλαπλές αναγνώσεις των Βαρβάρων του Καβάφη, σε Γυμνάσιο της Ηλείας, ή τη συνάγνωση καβαφικών και καβαφογενών ποιημάτων ή και παρωδιών που ανέλαβαν να αναγνώσουν δημόσια ομάδες μαθητών άλλου Γυμνασίου της Ηλείας, με αφορμή το έτος Καβάφη(2013). Αντιλαμβανόμαστε τη διάδραση που επήλθε. Οι μαθητές εξοικειώθηκαν όχι μόνο με τη δημόσια ανάγνωση ή και τη συνανάγνωση κειμένων αλλά διαπίστωσαν τις δυνατότητες της γλώσσας μας στο ποιητικό εργαστήρι των 5 Σκόπιμη θα ήταν ωστόσο, η παρουσίαση διαφορετικών αναγνώσεων του ίδιου κειμένου και μέσω των Τ.Π.Ε που εκτός από μαθησιακό εργαλείο εισάγει και νέους τρόπους ανάγνωσης των λογοτεχνικών κειμένων (πολυμεσικά κείμενα, ψηφιακή αφήγηση κ.ά.). 5

6 δημιουργών. Παράλληλα βίωσαν το μάθημα ως ένα παιχνίδι και αποφορτίστηκαν από την ανία της παθητικής ακρόασης. Βήμα 2. Γραφή Μετά την παράσταση της Ανάγνωσης-Ακρόασης στην ολομέλεια προτρέπουμε παιγνιωδώς τις ομάδες να συνομιλήσουν σιωπηλά ποικιλοτρόπως με το κείμενο και το δημιουργό του. Τα Φύλλα εργασίας που έχουμε ετοιμάσει περιλαμβάνουν προτάσεις για δραστηριότητες διαβαθμισμένων απαιτήσεων, οι οποίες συντάσσονται γνωρίζοντας λίγο-πολύ τις δυνατότητες ή τις ιδιαίτερες επιδόσεις των μαθητών μας. Συνομιλία με το κείμενο μπορεί να είναι π.χ. η Αντιγραφή όλου του ποιήματος για μια καλλιγραφική ίσως απόδοση, η μετάφραση στίχων, η ανθολόγηση, η χρήση του τίτλου ή μιας λέξης του ποιήματος για τη δημιουργία ακροστιχίδας ή ακόμη και μια εικαστική προσθήκη που θα υπογραμμίζει ή θα υπονομεύει το νόημα ενός στίχου κ.ά. Πιο απαιτητική δραστηριότητα ίσως είναι η παρεμβολή της δικής τους φωνής μέσα στο ποίημα, η μίμηση του ύφους του ποιητή, η παρωδία των στίχων του, ο φιλικός διάλογος με το συγγραφέα, ή, τέλος, και ο τολμηρός λόγος αρκεί να έχει κάτι να πει. Καταθέτω από το ίδιο σχολείο της Ηλείας ολίγους στίχους ως δείγμα συνομιλίας με τον Καβάφη, που πρόκυψε μετά την θεατρική ανάγνωση του ποιήματος «Μελαγχολία του Ιάσωνος Κλεάνδρου, ποιητού εν Κομμαγηνή 595 μ.χ.». «Τα Φάρμακα σου Φέρε Τέχνη της Ποιήσεως που κάνουν κάπως να μη νιώθεται η πληγή»! Κι εσύ ποιητή, τι θέλεις και μου σπας τα νεύρα ποια είναι αυτή η κυρία Τέχνη που σε γράφει στα παλιά της υποδήματα γέρο Καβάφη; (Μαθήτρια 2 ου Γυμνασίου Αμαλιάδας) Η ευρηματικότητα στη διατύπωση των ερωτήσεων πυροδοτεί και την έκρηξη μιας έμπνευσης!. Καταθέτω επίσης ένα τέτοιο παράδειγμα πυροδότησης, αρχής γενομένης από μια άσκηση για δημιουργία ακροστιχίδας με το όνομα ΚΑΒΑΦΗΣ. Ενώ ήταν σε εξέλιξη η συν-γραφή των ομάδων, κάποια ομάδα ζήτησε να γράψουν και το δικό τους όνομα σε ποιητική Ακροστιχίδα. Ο εύκολος και παιγνιώδης χαρακτήρας του είδους δημιούργησε ευθυμία, προθυμία αλλά και 6

7 αποτελέσματα ικανοποιητικά. Η δουλειά στην ομάδα έγινε συνεργατικά. Το παραγόμενο περιείχε λίγο-πολύ τις ιδέες όλων, τους ανήκε και ενδιαφέρθηκαν και για την προβολή του. Γι αυτό και η καθοδήγηση του δασκάλου οφείλει να είναι διακριτική και η εποπτεία του να περιορίζεται στους όρους που χρειάζεται να τηρεί η Ομάδα και μόνο. Όταν τελειώνει η ομαδική παραγωγή η παρουσία γίνεται πάλι στην ολομέλεια με τον τρόπο που η ομάδα αποφασίζει. Ανεβαίνουν όλοι στο υποτιθέμενο βήμα και αποκτούν «επισημότητα». Ο εκπρόσωπος διαβάζει η αναθέτει στα υπόλοιπα μέλη την παρουσίαση. Βήμα 3. Αξιολόγηση Ομαδικών εργασιών Οι ομαδικές εργασίες συγκεντρώνονται στους ομαδικούς φακέλους όπου υπάρχει και το πινάκιο της περιγραφικής αξιολόγησης. Το συμπληρώνει, όταν τελειώνει η διαδικασία της Ανάγνωσης και της Γραφής, η κάθε ομάδα για τον εαυτό της και για τις άλλες (αυτοαξιολόγηση, ετεροαξιολόγηση). Όλους τους φακέλους στο τέλος παραλαμβάνει ο εκπαιδευτικός, ο οποίος προσθέτει τα δικά του σχόλια και τους επιστρέφει στο επόμενο μάθημα για να συνεχίσουν οι μαθητές, αν χρειαστεί, στην δεύτερη γραφή του κειμένου τους, εμπεδώνοντας έτσι τη ρήση του δασκάλου Σουλιώτη ότι το δημιουργικό γράψιμο είναι και δημιουργικό σβήσιμο. Θεωρεί επίσης την ενθάρρυνση του μαθητή ωφελιμότερη από την επισήμανση των λαθών που έχει κάμει» και προτείνει στους πειραματισμούς της δημιουργικής γραφής, να έχει στην αξιολόγηση το λόγο όχι μόνο ο εκπαιδευτικός αλλά και -«η συλλογική γνώμη της σχολικής τάξης» (Σουλιώτης 2012:3). Βήμα 4. Ατομική Εργασία και Αξιολόγηση Τέλος, προσδοκώντας νέα συνομιλία με το κείμενο, δίδεται Φύλλο εργασίας για ατομική εργασία στο σπίτι, όπου πρέπει να υπάρχει οπωσδήποτε δυνατότητα επιλογής ανάμεσα στις προτεινόμενες δραστηριότητες (π.χ. ποίημα, συνέντευξη, ψηφιακή αφήγηση, εικονογράφηση κλπ.). Στη φάση αυτή αναμένονται τα βήματα και των μαθητών που δεν απέδωσαν στη γραφή ή εκείνων που θέλουν να προχωρήσουν περισσότερο. Η αξιολόγηση της εργασίας κάθε μέλους γίνεται 7

8 από την ομάδα στην οποία ανήκει και μετά από τον διδάσκοντα 6. Τα σχόλια μπορεί να βοηθήσουν για ένα ακόμα «κοίταγμα» των κειμένων τους, πριν την παρουσίαση που θα ακολουθήσει. Βήμα 5. Δημοσίευση ομαδικών και ατομικών εργασιών Στο επόμενο μάθημα αφού προηγηθεί μια σύντομη «διαβούλευση» μεταξύ των ομάδων, αποφασίζουν ποιες εργασίες (ατομικές ή ομαδικές) θα δημοσιοποιηθούν (ανάρτηση στον τοίχο της τάξης, στην ιστοσελίδα του σχολείου, περεταίρω εκδήλωση στην τοπική κοινωνία κλπ.). Τότε ολοκληρώνεται και ο προορισμός της Δημιουργίας! Συμπέρασμα 1. Η ανάγνωση ως ομαδική δραστηριότητα στο σχολείο λειτουργεί ως κίνητρο να συνηθίσει ο μαθητής να διαβάζει λογοτεχνία και στον προσωπικό του χρόνο. Αν αυτή η αποφασιστική συνάντηση, κατά τον Gianni Rodari «πνιγεί από τον παραδοσιακό μηχανισμό «ερωτήσειςκρίσεις», τότε μπορεί να γεννηθεί η τεχνική της ανάγνωσης αλλά όχι η ευχαρίστηση. Τα παιδιά θα ξέρουν να διαβάζουν, αλλά θα διαβάζουν μόνο όταν είναι υποχρεωμένοι (Rodari 2001: 182). 2. Η γραφή ως ομαδική δραστηριότητα ενθαρρύνει και κινητοποιεί τους πάντες (άριστους, καλούς, μέτριους, αδιάφορους, αδύναμους) διότι όλοι αξιοποιούν το χάρισμα της δημιουργικότητας που, κατά τον Βιγκότσκι, «είναι κοινό για όλους τους ανθρώπους, ενώ οι διαφορές είναι προϊόν κοινωνικών παράγοντων» 7. 6 «Η αξιολόγηση «να διακινείται με όρους όπως «προτιμότερο», «καλύτερο», «πιο ωραίο», «πιο ενδιαφέρον», «λιγότερο βαρετό», «ξαναγράψ το» κ.τ.ό» και τα καλύτερα κείμενα καθεμιάς δημιουργικής δραστηριότητας θα πρέπει να αναδεικνύονται με ψηφοφορία ή όσο η τάξη ωριμάζοντας αφήνει πίσω της τους ατομικισμούς και διαμορφώνει τα δικά της συλλογικά αισθητικά κριτήρια δια βοής». (Σουλιώτης, 2012:3) 7 Βλ. Rodari, Gianni. Γραμματική της Φαντασίας Εισαγωγή στην τέχνη να επινοείς ιστορίες. Μετάφραση Κασαπίδης Γιώργος. Αθήνα: Μεταίχμιο, 2001, σ. 202, όπου και η αναφορά στο Λ.Σ Βιγκότσκι. 8

9 3. Η ομαδοσυνεργατική ενδείκνυνται κυρίως στην δημιουργική γραφή ως η μοναδική παιδαγωγική μέθοδος. Διευκολύνει την διαφοροποιημένη διδασκαλία, καλλιεργεί την ομαδικότητα, την αποδοχή της ετερότητας διώχνει το άγχος της βαρετής σχολικής ρουτίνας. Όλα τα παραπάνω εν δυνάμει είναι επιτευκτά εφόσον υπάρχει η ελευθερία, η βασική προϋπόθεση της δημιουργικότητας. Η Δημιουργική γραφή, είτε την θεωρήσουμε εκπαιδευτική μέθοδο, είτε μαθησιακό εργαλείο, είναι μια καινοτομία! Χρειάζεται οπωσδήποτε τεχνικές και «οδηγίες πλεύσεως» για τους πειραματισμούς της στο σχολείο, αλλά πρωτίστως χρειάζεται ένα δημιουργικό πλαίσιο, ένα δάσκαλο υποκινητή, και εμψυχωτή, με αγάπη για το παιδί αλλά και τη γραφή. Αντί επιλόγου: Τέτοιους δασκάλους διαθέτει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Τα παραπάνω σενάρια ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας στην δημιουργική γραφή εφαρμόστηκαν σε σχολεία της Ελληνικής επαρχίας και προέκυψαν μαθητικές δημιουργίες, ποιοτικού επιπέδου με την αφορμή το έτος Καβάφη. Γραφή ποιημάτων, μεταφράσεις, μελοποιήσεις, απαγγελίες, εκθέσεις ζωγραφικών έργων, (βλ. φωτ. 1-5) από μαθητές γυμνασίου της Αμαλιάδας. Ατομικές και Ομαδικές Ακροστιχίδες ταξιδεύουν στον κόσμο του Διαδικτύου από μαθητές Γυμνασίου του Ορεινού Πανόπουλου! (βλ. φωτ. 1-3) ΟΦΕΙΛΕΣ στους διευθυντές του 2 ου Γυμνασίου Αμαλιάδας Γούναρη Αντώνη, την υποδιευθύντρια Μαλακουνίδου Μαρία και τον διευθυντή του Γυμνασίου Πανόπουλου Ηλείας, Χριστακόπουλο Αθανάσιο, διότι διαρκώς παρότρυναν και εμψύχωναν τους εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων ώστε οι δημιουργίες των μαθητών τους να δουν το φως της δημοσιότητας «παντί τρόπω». ΟΦΕΙΛΕΣ ιδιαίτερες στους συναδέλφους(κάθε ειδικότητας) των παραπάνω σχολείων για την θετική αύρα ευδιαθεσίας και δημιουργίας που έφεραν στις σχολικές τάξεις ώστε να λειτουργήσουν οι Ομάδες σε πνεύμα Ελευθερίας: Βασιλόπουλο Γρηγόριο, Γκέση Μαρία, Γκιάλη Βασιλική, Δασκαλόπουλο Παναγιώτη, Ζωγράφου Φρειδερίκη, Ηλιάδου Μάρθα,Θεοδοσάτου Αρετή, Θεοδοσοπούλου Διονυσία Καλαβέσου Αθηνά, Ντατσοπούλου Μαρία, Παπασταύρου Κωνσταντίνο, Πέρκο Στέφανο, Σπυρόπουλο Χάρη, Τσιλιμιδού Μαρία. 9

10 Β. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ «ΚΑΛΕΣ» ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΟΥ ΓΕΝΝΟΥΝ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΛΟΓΟ Σκέφτομαι και παίζω Στα μέσα της δεκαετίας του 90, ξεκινώντας με μεγάλη όρεξη να διδάξω το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής σε σχολεία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στη Θεσσαλονίκη, προς μεγάλη μου έκπληξη βρέθηκα στο μέσον μιας φοβερής αντιπαράθεσης: (σχήμα 1) 89 Άμαθη καθώς ήμουν, πάλευα με νύχια και με δόντια να κρατήσω αποστάσειςκαι να διασώσω την αξιοπρέπεια των μαθητών αλλά και την δική μου. Έτσι έψαχνα κείμενα από δω έψαχνα κείμενα από κει και τέλος διαπίστωσαπως με αυτόν τον τρόπο δουλειά δε γίνεται! 8 9 Τα σκίτσα στις διαφάνειες, είναι του μαθητή της Γ τάξης του Καλλιτεχνικού Λυκείου Αμπελοκήπων Μενεμένης Νίκου Χίτσιου 10

11 Σφυγμομέτρησα λοιπόν τις ανάγκες και τις προσδοκίες των παιδιών και λαβαίνοντας πολύ σοβαρά υπόψη το παρακάτω κείμενο του ΤζάκομοΛεοπάρντι 10 : Η πιο ωραία και τυχερή ηλικία του ανθρώπου, δηλαδή η παιδική, βασανίζεται με χίλιους τρόπους, με χίλιες στενοχώριες, φόβους, κούραση από τη διαπαιδαγώγηση και την εκπαίδευση, τόσο που ο ενήλικος, έστω και μέσα στη δυστυχία δεν θα δεχόταν να ξαναγίνει παιδί, καθώς ξέρει ότι θα υπέφερε ξανά όσα υπέφερε στην παιδική του ηλικία (Σημειωματάριο 1 η Αυγούστου 1823) αποφάσισα πως από εδώ και πέρα «αυτοσχεδιάζουμε». Αυτοσχεδιάζουμε, και βασισμένοι σε αυτούς τους αυτοσχεδιασμούς γράφουμε τις δικές μας ιστορίες, που αυτές και θα κάνουμε παράσταση. Τις χρονιές εκείνες το μάθημα της γλώσσας είχε για βιβλίο του το «Σκέφτομαι και γράφω». Εμείς λοιπόν με εκείνα τα παιδιά στήσαμε το δικό μας «Σκέφτομαι και παίζω» και ξεκινήσαμε το ταξίδι. Τα πρώτα κείμενα δημιουργήθηκαν με παιδιά του 67 ου Δημοτικού Σχολείου Θεσσαλονίκης και ακολούθησαν το 37 ο και 28 ο. Μερικοί ενδεικτικοί τίτλοι:«ο Κοκκινοσκουφίτσος», «Η Ωραία Πεινασμένη», «Η κατσίκα στο λιβάδι ξέρει κι άλλο μονοπάτι» κα. Σύντομα το «Σκέφτομαι και παίζω» προσγειώθηκε σε άλλη βαθμίδα εκπαίδευσης. Στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο με ΛΤ Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης. Κι εκεί είχε την ίδια αποδοχή, αλλά και μεγαλύτερη συγκομιδή κειμένων. Χαρακτηριστικό δείγμα της δουλειάς στο Καλλιτεχνικό, το οποίο εξετάζεται σε αυτήν την εισήγηση, είναι το θεατρικό παραμύθι Η Τακουνού, που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο Πολιτιστικού Προγράμματος με τίτλο «Ξετυλίγοντας την κόκκινη κλωστή» τα σχολικά έτη και , με τους 10 ΤζάνιΡοντάρι, Γραμματική της φαντασίας. Εισαγωγή στην τέχνη να επινοείς ιστορίες «Κεφ 4 Το φανταστικό διώνυμο» Μτφ: Γιώργος Κασαπίδης Μεταίχμιο Αθήνα (2003) σελ:33 11

12 μαθητες της τοτε Α και στη συνεχεια Β Γυμνασιου και με τη σύμπραξη των συναδέλφων Τζένης Καραβίτη, φιλολόγου και θεατροπαιδαγωγού, και Ζωής Παπαδοπουλου, εικαστικου. Στο προγραμμα συμμετειχε επισης και το Α Λυκειο Συκεών, με υπεύθυνη την φιλόλογο Γιούλη Αλεξίου. Τα παιδιά αλλά κι εμείς οι δάσκαλοι, αφού διαβάσαμε πολλά παραδοσιακά παραμύθια και παρακολουθήσαμε σεμινάρια γραφής και αφήγησης παραδοσιακού παραμυθιού με τον παραμυθά Δημήτρη Αβούρη 11, γράψαμε και αφηγηθήκαμε παραμύθια στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας σχεδιάσαμε πρωτογράμματα και σκίτσα στο μάθημα των Εικαστικών αυτοσχεδιάσαμε, γράψαμε και παίξαμε θέατρο στο μάθημα του Θεάτρου. Τέλος, τα παραμύθια που γραφτήκαν από τα παιδιά, καταφέραμε φέτος να τα συγκεντρώσουμε στην έκδοση κι εμείς καλύτερα -33 «Καλλιτεχνικά» παραμύθια, σε επιμέλεια της Τζένη Καραβίτη. Υπό έκδοση είναι και η Τακουνού. (σχήματα 2 και 3) 11 Περιοδικό: «Το παραμύθι» Τεύχη 1-4, Εκδ: Όναρ μέσω Τέχνης Δ/ντης Δημήτρης Αβούρης, Αθήνα

13 Η Τακουνού είναι ένα κείμενο που έχει αρκετά στοιχεία παραδοσιακού παραμυθιού στη γραφή του αλλά δεν είναι παραμύθι. Είναι ένα θεατρικό κείμενο δεμένο και γραμμένο από τα παιδιά για τα παιδιά. Ο τίτλος προέκυψε τυχαία από την αφήγηση μιας μαθήτριας που φοβόταν όταν ήταν μικρή τους χτύπους των τακουνιών που άκουγε από τον πάνω όροφο του διαμερίσματος της. Η γιαγιά της εκμεταλλευόμενη την φοβία αυτή, δημιούργησε την φοβερή περσόνα της Τακουνού, για να την τρομάζει όταν ήταν άτακτη. Συζητήθηκαν κι άλλοι τίτλοι αλλά αυτός ήταν ο επικρατέστερος. Ο τίτλος ήταν από την αρχή συμφωνημένο να μην μας δεσμεύσει να ασχοληθούμε με την μισοπραγματική- μισοφανταστική ιστορία της γιαγιάς και της εγγονής, αλλά να αποτελέσει έναυσμα για μια νέα ιστορία. Τη δική μας ιστορία. Της ομάδας. Ως εφαλτήριο αξιοποίησα τη γνωστή άσκηση της «κυκλικής ιστορίας» 12. Ενώ άλλες φορές συνήθως έβαζα τα παιδιά να κάθονται κυκλικά και να λέει το καθένα ένα χαρακτήρα τυχαίο ή επηρεασμένο από τον διπλανό του, αυτήν την φορά πήγα στον πίνακα σχεδίασα έναν κύκλο και έγραψα στο κέντρο τη φράση 12 Noel, Greig, Θεατρική Γραφή-ΕΝΑΣ ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ Μτφ Πένυ Φυλακτάκη, University Studio Press, Θεσσαλονίκη (2007)σελ.48 13

14 «ΗΤακουνού».Τράβηξα τόσες ακτίνες όσα και τα παιδιά της τάξης μείον ένα.δηλαδή 11. (Σχήμα 4) Ρώτησα ύστερα τα παιδιά να μου πουν τον πρώτο χαρακτήρα που τους ερχόταν στο νου τυχαία, αναθυμούμενοι όμως όλα εκείνα που μάθανε 13 για τους ήρωες στα παραμύθια. Κατέγραψα τους χαρακτήρες πρώτα σε μια στήλη δίπλα από τον ήλιο, και μετά συζήτησα με τα παιδιά αν όλοι οι χαρακτήρες που μαζέψαμε, ήταν έγκυροι και αν όχι γιατί. Ακυρώσαμε δημοκρατικά αυτούς που δεν ήταν κατάλληλοι 14 και είχαμε μόνο τρεις (3) απώλειες. Αυτό δεν σταμάτησε τη φόρα μας, γιατί τα τρία κενά που έμειναν ήταν τα κρυφά χαρτιά της συνέχειας, οι μπαλαντέρ. Η ανάγκη της ιστορίας θα μας υποδείκνυε την ταυτότητά τους αργότερα. 13 Β.Γ. Προπ, Μορφολογία του παραμυθιού. Η διαμάχη του Κλωντ Λεβί-Στρως με τον Β. Γ. Προπ και άλλα κείμενα Μτφ: Αριστέα Παρίση Καρδαμίτσα Αθήνα (1991) 14 Ακατάλληλοι: Χαρακτήρες σύγχρονων δημοφιλών ηρώων χαρακτήρες αντιπαιδαγωγικής λειτουργίας λατινογενή και άλλα ονόματα χαρακτήρων που δεν έχουν ελληνική ρίζα κατάλληλα ονόματα μόνο το Μαρία για τα κορίτσια και το Γιάννης και Γιαννάκης για τα αγόρια. 14

15 Έγραψα λοιπόν σε κάθε ακτίνα τους χαρακτήρες, αφήνοντας κενές τις ακτίνες των μπαλαντέρ και το καλύτερο μέρος της δουλειάς ξεκίνησε. Το «ψάχνω να βρω ποιος είναι, τι κάνει πού βρίσκεται, τι κάνει και γιατί.»πρώτα βέβαια για την ΤΑΚΟΥΝΟΥ. Η ΤΑΚΟΥΝΟΥ, καταλήξαμε πάντα με ψηφοφορία, ότι «είναι μια δασκάλα περιπατητικής». Μας άρεσε αυτό πιο πολύ απ οτιδήποτε. «Δασκάλα που μαθαίνει στις κυρίες να περπατάνε σε τακούνια.»και πού βρίσκεται; Μα αφού γράφουμε παραμύθια που αλλού; «Σε ένα Βασίλειο.» Ποιο βασίλειο όμως; «Μα φυσικά στην Τακουνία.»Αλήθεια γιατί να την λένε Τακουνία; «Γιατί στη χώρα αυτή κατασκευάζονται όλα τα τακούνια του κόσμου.»να μια καλή βάση για την ιστορία μας. Όλη αυτή η καταιγίδα ιδεών συνεπαίρνει τα παιδιά και ομονοούν απίστευτα. Το επόμενο βήμα μας είναι κάποιος άλλος χαρακτήρας.εδώ και πάλι θα γίνει η ίδια δουλειά. Θα απαντήσουμε στα ίδια ερωτήματα και θα βρούμε επιπλέον ποια είναι η σχέση του με τον κεντρικό ήρωα. Ήδη τα παιδιά έχουνε επιλέξει στον ήλιο που κατασκευάσαμε μια ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΑ και μια ΒΑΣΙΛΙΣΣΑγια χαρακτήρες. Διαλέγουν λοιπόν να μιλήσουμε πρώτα για την ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΑ. Έτσι ο συνειρμός είναι απλός και 15

16 ωραίος. Η ΤΑΚΟΥΝΟΥ θα πρέπει να διδάξει στην ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΑ πως να περπατά σε τακούνια. Ωραία και γιατί αυτό να είναι τόσο σημαντικό σε μια χώρα που είναι τόσο συνηθισμένο να περπατάς σε τακούνια; «Μαθαίνει κάποιο ιδιαίτερο στιλ περπατήματος;» τους ρωτάω εγώ. Η απάντηση: «όχι η ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΑ έχει υψοφοβία». Έτσι προέκυψε και το όνομα της ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΑΣ- ΥΨΗΛΟΦΟΒΙΤΣΑ. Όπως και στα άλλα παραμύθια που μετρά η ιδιότητα του ήρωα για όνομα: Κοντορεβιθούλης, Κοκκινοσκουφίτσα...«Ναι αλλά πως την απέκτησε αυτήν την φοβία», συνεχίζω εγώ και κάπως έτσι ξεκινά μια εποικοδομητική συζήτηση πάνω στον χαρακτήρα, που λειτουργεί σαν αίνιγμα, σαν γρίφος και ξεσηκώνει την φαντασία των παιδιών που εν τέλει μεγαλουργούν. Για να μην μακρηγορήσω δε θα αναφερθώ ξεχωριστά σε όλους τους χαρακτήρες και στην προβληματική που αναπτύχθηκε. Θα διευκρινίσω μόνο, ότι τουλάχιστον για τους τέσσερις πρώτους χαρακτήρες δουλέψαμε με αυτόν τον τρόπο-χτίσαμε τη σχέση που έχουν με τον κεντρικό ήρωα και μετά, τι σχέση που έχουν αυτοί μεταξύ τους. Έτσι προέκυψε σε χοντρές γραμμές η ιστορία μας. Ο σκελετός της. Τα υπόλοιπα ήταν εύκολα. Κάθε νέος χαρακτήρας που έπρεπε να αναλυθεί έδενε με τα υπόλοιπα αρμονικά χωρίς ιδιαίτερα ζητήματα. Σε όλη αυτήν την διαδικασία ο ρόλος μου σαν εμψυχώτριας ήταν να υπενθυμίζω ότι η ιστορία μας πρέπει να έχει αρχή μέση τέλος, να απαντά σε δραματουργικά ερωτήματα 15 και ότι για να είναι ενδιαφέρουσα πρέπει να έχει συγκρούσεις και ανατροπή 16. Έτσι από πολύ νωρίς χτίσαμε την σχέση καλού κακού δημιουργώντας έναν αρνητικό ήρωα 17. Την ΚΥΡΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ -που ήθελε να κλέψει τα Μπιρμπιλοτάκουνα της ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΑΣ και απειλούσε να φέρει φοβερά δεινά στο Βασίλειο. Βέβαια στο τέλος όπως ήταν αναμενόμενο, η 15 SydFieldΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ- Η τέχνη και η τεχνική (Οι βάσεις της σεναριογραφίας) Μτφ Πολύκαρπος Πολυκάρπου «Κάλβος» Αθήνα Χριστίνα ΚALLAS-Καλογεροπούλου Σενάριο: Η τέχνη της επινόησης και της αφήγησης στον Κινηματογράφο [66 Ασκήσεις και 1 μέθοδος] Νεφέλη Αθήνα (2006) 17 JozephCampbellOΉρωας με τα χίλια πρόσωπα Ο ρόλος του Ήρωα στην Παγκόσμια Μυθολογία Μτφ Θεόδωρος Σιαφαρίκας, Ιάμβλυχος Αθήνα (2001) 16

17 σπουδαία ΤΑΚΟΥΝΟΥ, καταφέρνει να της δώσει ένα γερό μάθημα και να επαναφέρει την τάξη στο Βασίλειο. Δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο τον σκελετό της ιστορίας συχνά φτάνουμε σε αδιέξοδα. Εδώ είναι χρήσιμα τα κρυφά χαρτιά, τα μπαλαντέρ που δίνουν την δυνατότητα της πρόσθεσης βοηθητικών ρόλων. Πολύ πιθανόν για παράδειγμα, αν έχουμε κενά στην Αφήγηση να ναι απαραίτητος ένας Αφηγητής. Ο πιο λυτρωτικός όμως τρόπος για να βγούμε από τα αδιέξοδα της αφήγησής μας, είναι πάντα ο θεατρικός αυτοσχεδιασμός. Δίνουμε την συνθήκη 18 ή την σχέση που έχει πρόβλημα στα παιδιά και μέσα από επαναλαμβανόμενους αυτοσχεδιασμούς, τα παιδιά παίζουν και η λύση δίνεται. Οι αυτοσχεδιασμοί αποτελούν το εργαλείο μας και για το χτίσιμο των διαλόγων. Οι καλύτερες ατάκες τους αποτελούν και τα πιο δυνατά σημεία του τελικού κειμένου. Σε όλα αυτά τα στάδια κάποιο παιδί κρατά τα πρακτικά των συζητήσεων. Όταν κουραστεί, τα παραδίδει στον επόμενο. Καθώς η δουλειά μας προχωράει, καλό είναι να περάσουν όλοι από αυτήν την διαδικασία. Δεν πρέπει να μας ξεφύγει τίποτε δεν πετάμε τίποτα. Στην συνέχεια των συναντήσεων μας, μπορεί για την εξέλιξη της ιστορίας, να αναθεωρηθεί κάτι και να χρειαστούμε την πηγή του λάθους για να ξεκινήσουμε νέους συνειρμούς ή να δανειστούμε κάποια παλιά σκέψη. Αυτή η διαδικασία αν υπάρχει δυνατότητα μπορεί να καταγραφεί σε βιντεοκάμερα. Ίσως κάνει πιο εύκολα τα πράγματα και εκτός των άλλων συμβάλει στην εξοικείωση των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες. Το παραγόμενο κείμενο είναι προϊόν μιας σπουδαίας εμπειρίας τόσο για τα παιδιά όσο και για τους εκπαιδευτικούς που ενεπλάκησαν. Τα παιδιά, ξεκινώντας το ταξίδι της Θεατρικής Γραφής, έλυσαν γρίφους, αυτοσχεδίασαν, σκέφτηκαν και έπαιξαν και, χωρίς καλά - καλά να το καταλάβουν, έφεραν σε 18 Μέθοδος Στανισλάφσκι- ΚonstantinStanislavsky, Πλάθοντας ένα ρόλο Μτφ: Άγγελος Νίκας 3 η Έκδοση Γκόνης Αθήνα (1977), ΚonstantinStanislavskyΈνας ηθοποιός δημιουργείταιμτφ: Άγγελος Νίκας3 η Έκδοση Γκόνης Αθήνα (1977) 17

18 πέρας μια σπουδαία αποστολή: γίνανε συνδημιουργοί του πρώτου τους ομαδοσυνεργατικού θεατρικού έργου, το οποίο και αξιολογήθηκε από κοινό με την παράστασή του. Ο εκπαιδευτικός σε όλη αυτήν την πορεία, όπως λέει κι ο Τζάνι Ροντάρι 19 «ήταν μόνο ο εκπυρσοκροτητής της έκρηξης που ενέπλεξε όλους με μια ενέργεια που όσοι ασχολούνται με την κυβερνητική θα ονόμαζαν «ενίσχυση». ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α. King, Stephen (2006), Περί Συγγραφής, Το χρονικό μιας τέχνης, εκδόσεις Bell. Κωτόπουλος, Τριαντάφυλλος, Η «νομιμοποίηση» της Δημιουργικής Γραφής, Κείμενα 15, fxos15&id=257%3a15-kotopoulos&option=com_content&itemid=95. (πρόσβαση 20- Νοεμβρίου -2013) Κωτόπουλος, Τριαντάφυλλος (2011). Από την ανάγνωση στη λογοτεχνική ανάγνωση και την παιγνιώδη διάθεση της Δημιουργικής Γραφής, στο Παπαντωνάκης Γ., Κωτόπουλος Τ. (επιμ.) Τα ετεροθαλή, σ Αθήνα: Ίων. Κωτόπουλος, Τριαντάφυλλος (2012), Η διδασκαλία της Δημιουργικής Γραφής. Η περίπτωση της συγγραφής λογοτεχνικών έργων για εφήβους, Υπό δημοσίευση στα πρακτικά του Συνεδρίου «Ζητήματα διδασκαλίας της Λογοτεχνίας», Οκτώβριος 2012, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο ess.com/category/5 -κωτόπουλος-τριαντάφυλλος 2/ (πρόσβαση 20- Νοεμβρίου -2013) 19 Οπ: Τζάνι Ροντάρι, ό.π. Κεφ:5 σελ: 37 18

19 Ματσαγγούρας, Ηλίας (2000) "Η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία: "Γιατί", "Πώς", "Πότε" και "για Ποιους". {πρόσβαση 20- Νοεμβρίου -2013] Μπαλάσκας Κ. (1990), Ταξίδι με το κείμενο, Επικαιρότητα Παγανός, Γ. Δ. (1984) Κριτικά μελετήματα, Εκδόσεις Καστανιώτη, Περιοδικό Κείμενα, τχ. 15, (πρόσβαση: 26 Νοεμβρίου 2013). Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου (2012) [Συγγραφή: Μίμης Σουλιώτης και Ομάδα εργασίας], Δημιουργική Γραφή. Οδηγίες Πλεύσεως (Βιβλίο Εκπαιδευτικού). Α έκδοση 2012 (Προκαταρτική), διατίθεται στη διεύθυνση: heiridia/dimiourgiki_grafi_ekpaideftikos.pdf (πρόσβαση: 26 Νοεμβρίου 2013). Χάισμιθ, Πατρίτσια (2007), Πώς να γράψετε ένα μυθιστόρημα αγωνίας (και δράσης), εκδόσεις Πατάκη Β. Campbell, Jozeph (2001), O Ήρωας με τα χίλια πρόσωπα Ο ρόλος του Ήρωαστην Παγκόσμια Μυθολογία Μτφ Θεόδωρος Σιαφαρίκας Ιάμβλυχος Αθήνα Greig, Noel (2007). Θεατρική Γραφή-ΕΝΑΣ ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ. Μτφ Πένυ Φυλακτάκη, University Studio Press Θεσσαλονίκη ΚALLAS-Καλογεροπούλου, Χριστίνα(2006), Σενάριο: Η τέχνη της επινόησης και της αφήγησης στον Κινηματογράφο [66 Ασκήσεις και 1 μέθοδος] Νεφέλη Αθήνα Προπ, Β.Γ. (1991), Μορφολογία του παραμυθιού. Η διαμάχη του Κλωντ Λεβί-Στρως με τον Β. Γ. Προπ και άλλα κείμενα Μτφ: Αριστέα Παρίση Καρδαμίτσα Αθήνα Το παραμύθι, τεύχη 1-4(2011), Εκδ: Όναρ μέσω Τέχνης. Δ/ντης: Αβούρης, Δημήτρης Αθήνα 19

20 Rodari, Gianni (2003). Γραμματική της Φαντασίας Εισαγωγή στην τέχνη να επινοείς ιστορίες. Μετάφραση Κασαπίδης Γιώργος. Αθήνα: Μεταίχμιο, Stanislavsky, Κonstantin (1977), Ένας ηθοποιός δημιουργείται Μτφ: Άγγελος Νίκας 3 η Έκδοση Γκόνης Αθήνα Stanislavsky, Κonstantin(1977), Πλάθοντας ένα ρόλο Μτφ: Άγγελος Νίκας 3 η Έκδοση ΓΚΟΝΗΣ Αθήνα Field, Syd, ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ- Η τέχνη και η τεχνική (Οι βάσεις της σεναριογραφίας) Μτφ Πολύκαρπος Πολυκάρπου «Κάλβος» Αθήνα 19 20

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Οµάδα Εργασίας: Βενετία Αποστολίδου Νικολίνα Κουντουρά Κατερίνα Προκοπίου Ελένη Χοντολίδου ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΣ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα «Από την Ανάγνωση στη δημιουργική γραφή και έκφραση» και 2 ος Κύκλος Βιωματικών Εργαστηρίων (α μέρος)

Διημερίδα «Από την Ανάγνωση στη δημιουργική γραφή και έκφραση» και 2 ος Κύκλος Βιωματικών Εργαστηρίων (α μέρος) Ελληνική Ένωση για την Προώθηση της Ρητορικής στην Εκπαίδευση Μη κερδοσκοπική επιστημονική ένωση (επίσημα αναγνωρισμένη) Μέλος της European Community of Democratic Schools και του International Debate

Διαβάστε περισσότερα

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ.

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. (c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. 2 4teachers Γρήγορος οδηγός χρήσης (Βασικά βήματα) Για να αρχίσεις κι εσύ να χρησιμοποιείς

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. «Δημιουργική Γραφή»

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. «Δημιουργική Γραφή» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Δημιουργική Γραφή» Διετής φοίτηση (4 εξάμηνα) με δίδακτρα Σεμιναριακοί κύκλοι μαθημάτων (θεωρητικά / εργαστηριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα.

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!!

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Μουσικό Σχολείο Λάρισας Τάσου Λειβαδίτη 20 Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Τα κείμενα που ακολουθούν είναι μαθητικές δημιουργίες και απαντούν στο ερώτημα «τι διαβάζουν τα παιδιά μας», μόνιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ B ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: Ποίηση και τραγούδι Tίτλος: Ποίηση και τραγούδι Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική λογοτεχνία Συμβατότητα με το νέο ΠΣ:

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ B ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: Ποίηση και τραγούδι Tίτλος: Ποίηση και τραγούδι Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική λογοτεχνία Συμβατότητα με το νέο ΠΣ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ B ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: Ποίηση και τραγούδι Tίτλος: Ποίηση και τραγούδι Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική λογοτεχνία Συμβατότητα με το νέο ΠΣ: προβλέπεται ομότιτλη διδακτική ενότητα Είδος διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση Τάξη στην οποία διδάχθηκε το μάθημα: Β6 κατεύθυνσης Λυκείου Αγίου Νεοφύτου Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Καθηγητής: Γιώργος Ανδρονίκου Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

Μοιραζόμαστε ιδέες και προτάσεις στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς 2014-15.

Μοιραζόμαστε ιδέες και προτάσεις στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς 2014-15. 4 ο Γυμνάσιο Ηρακλείου Τίτλος : «Η δική μας ΆλκηΖέη». Μελέτη και αξιοποίηση τριών μυθιστορημάτων με την ομαδοσυνεργατική μέθοδο στην Νεοελληνική Λογοτεχνία της Β Γυμνασίου Υπεύθυνες καθηγήτριες: Μακράκη

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο.

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο. ΣΧΟΛΕΙΟ Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης, με θέμα την διατροφή, οι μαθητές με την χρήση των Τ.Π.Ε, εξερευνούν, πειραματίζονται και δοκιμάζουν τις γνώσεις τους σε μια σειρά από ψηφιακές δραστηριότητες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΡΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΩΝ ΡΟΔΟΥ

ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΡΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΩΝ ΡΟΔΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΡΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΩΝ ΡΟΔΟΥ Η αυριανή μας εκδήλωση πραγματοποιείται στα πλαίσια του 3 ου κύκλου του εκπαιδευτικού μας προγράμματος «Βιβλιοπεριπέτειες»,

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress.

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress. ΣΤΑΔΙΟ I : Προετοιμασία-Εισαγωγή-Διερεύνηση (διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες) Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://wwwteensafenetwordpresscom

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου. Σχολικό έτος 2012-2013

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου. Σχολικό έτος 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου Σχολικό έτος 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Ανάθεση Πρώτη για όλες τις ειδικότητες Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το παραμύθι της τάξης» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ Πρακτική άσκηση εκπαιδευομένων στα Πανεπιστημιακά Κέντρα Επιμόρφωσης (ΠΑΚΕ) (ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

4os. σι λ α ν α γ ν ω Φ. ί α. «Μυστικοί πράκτορες, ενωθείτε!» ΜΑΡΑΘΏΝΙΟΣ ΑΝΆΓΝΩΣΗΣ. Οκτώβριος 2014-Μάιος 2015. της Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ Δημοτικού

4os. σι λ α ν α γ ν ω Φ. ί α. «Μυστικοί πράκτορες, ενωθείτε!» ΜΑΡΑΘΏΝΙΟΣ ΑΝΆΓΝΩΣΗΣ. Οκτώβριος 2014-Μάιος 2015. της Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ Δημοτικού 4os ΜΑΡΑΘΏΝΙΟΣ ΑΝΆΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ Δημοτικού Οκτώβριος 2014-Μάιος 2015 σι λ α ν α γ ν ω Φ ί α «Μυστικοί πράκτορες, ενωθείτε!» Οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Εργασία Επαγγέλματα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Εργασία Επαγγέλματα ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Εργασία Επαγγέλματα Ενότητα: Εργασία Επαγγέλματα (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: A1, A2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες Διάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Διαγωνισμοί. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Διαγωνισμοί. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου Πανελλήνιοι Μαθητικοί Διαγωνισμοί για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου Οκτώβριος 2014-Μάιος 2015 Οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ και η Επιστημονική Ένωση ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ διοργανώνουν Πανελλήνιους Μαθητικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας

Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας Το πρόγραμμα του εργαστηρίου Βασίλης Βασιλειάδης: Εισαγωγή στη θεματική του εργαστηρίου Αλεξάνδρα Γερακίνη: «Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει». Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. 2013-2014 Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. Βαδίζοντας μαζί για δημιουργία και επικοινωνία Γραφείο Εναλλακτικών Δράσεων Επανένταξης Νέος χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Η Αξιοποίηση της Τέχνης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Καινοτόμες εφαρμογές, καλές πρακτικές στη Δ/θμια Εκπ/ση. Η μέθοδος «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 Λύκειο Λατσιών Αλέξανδρος Ταμπάκης Εκπαιδευτής Ε.Κ. Εισαγωγή 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων

Διαβάστε περισσότερα

Να υπολογίζουν αποστάσεις με τη βοήθεια ημ. και συν. Να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τους τριγωνομετρικούς πίνακες στους υπολογισμούς τους.

Να υπολογίζουν αποστάσεις με τη βοήθεια ημ. και συν. Να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τους τριγωνομετρικούς πίνακες στους υπολογισμούς τους. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Νίκος Γ. Τόμπρος Ενότητα : ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΑ Περιεχόμενα ενότητας Τριγωνομετρικοί οξείας γωνίας αριθμοί Διδακτικοί στόχοι Διδακτικές οδηγίες - επισημάνσεις Πρέπει οι μαθητές να γνωρίζουν:

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!!

Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!! Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!! Καραπά Βασιλική Προϊσταμένη και Νηπιαγωγός του 2/θ Ολοήμερου Νηπιαγωγείου Τρικάλων Ε-mail:vasilikikarapa@gmail.com Αλεξοπούλου Άννα Νηπιαγωγός του 2/θ Ολοήμερου

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο Τίτλος: Πινακίδες-αφίσα-αγγελία-ιστορία

Εκπαιδευτικό σενάριο Τίτλος: Πινακίδες-αφίσα-αγγελία-ιστορία Εκπαιδευτικό σενάριο Τίτλος: Πινακίδες-αφίσα-αγγελία-ιστορία Τάξη: Β Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα!

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Τάξη: Ε Δημοτικού Διδακτικό έτος: 2012-2013 Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας προκύπτουν ερωτήματα και προβληματισμοί των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

«Κουβαλάω μέσα μου την παιδική μου ηλικία». Η Ευρυτάνισσα συγγραφέας παιδικών βιβλίων Ράνια Μπουμπουρή μιλά στα «Ευρυτανικά Νέα»

«Κουβαλάω μέσα μου την παιδική μου ηλικία». Η Ευρυτάνισσα συγγραφέας παιδικών βιβλίων Ράνια Μπουμπουρή μιλά στα «Ευρυτανικά Νέα» «Κουβαλάω μέσα μου την παιδική μου ηλικία». Η Ευρυτάνισσα συγγραφέας παιδικών βιβλίων Ράνια Μπουμπουρή μιλά στα «Ευρυτανικά Νέα» Μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη με την Ευρυτάνισσα συγγραφέα παιδικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΓΕΙΟΕ ΑΙ ΚΑ ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ γενικής ηαιεείας Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γενικής Παιδείας Β' ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Τρίτη διδακτική πρόταση Πονοκέφαλος και θυμός Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: 1 διδακτική ώρα ενήλικες κατανόηση της δομής του κειμένου και δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΩΣ 12 ΕΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΩΣ 12 ΕΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΩΣ 12 ΕΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγγελική Γριβοπούλου, ΤΕ01.13-ΠΕ20 ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο Ε.Κ. Μεσολογγίου Μεσολόγγι, 14/07/2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα