ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ- ΠΡΟΛΗΨΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ- ΠΡΟΛΗΨΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.) ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ- ΠΡΟΛΗΨΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2000

2

3 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Με την συνδροµή της Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αθήνα 2000

4 ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ISBN Εκτύπωση: Αύγουστος 2000 Copyright Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.) Λιοσίων 143 και Θειρσίου 6, ΑΘΗΝΑ Τηλ.: (01) , Fax: (01) Internet: ΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΩΡΕΑΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΠΩΛΗΣΗ

5 ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Πρόεδρος: Κρητικός Αλέξανδρος * Αντιπρόεδροι: Πολίτης ηµήτριος (ΓΣΕΕ) Σκιαδάς Αλέξανδρος (ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ) Μέλη : Αγοργιανίτης Ευάγγελος (ΓΣΕΕ) Μπαλωµένος ηµήτριος (ΕΣΕΕ) Παπαδόπουλος Γεράσιµος (ΓΣΕΕ) Παπαναγιώτου Γεώργιος (ΓΣΕΕ) Τσαµουσόπουλος Ηλίας (ΣΕΒ) Χαµπηλοµάτης Γεώργιος (ΓΣΕΒΕΕ) * έως

6 ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΓΟΥ Η παρούσα έκδοση επιµελήθηκε από το Κέντρο Κατάρτισης του Ελληνικού Ινστιτούτου Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.) και συγκεκριµένα από τους Κωνσταντίνα Ζορµπά, Μηχανικό Μεταλλείων Μεταλλουργό ΕΜΠ, Παρασκευή Γεωργιάδου, Χηµικό Μηχανικό ΕΜΠ, Φρύνη Κολοβοπούλου, Γραµµατέα και Αλέξη Λεχουρίτη, Πληροφορικό. Η παρούσα έκδοση χρηµατοδοτήθηκε από το Επιχειρησιακό Πρόγραµµα Βιοµηχανίας ( ράση ) του Β' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, στα πλαίσια του έργου Ενίσχυση του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.. Τη διεύθυνση του έργου έχει ο Χρήστος Ιωάννου, ρ. Οικονοµολόγος, Γενικός ιευθυντής του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ένας από τους σκοπούς του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. είναι η προώθηση της πληροφόρησης, ενηµέρωσης και εκπαίδευσης των εργοδοτών και των εργαζοµένων στα θέµατα Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας. Επίσης σκοπός του ΕΛ.ΙΝ.Υ. Α.Ε. είναι η συνεισφορά στη διερεύνηση και αντιµετώπιση των προβληµάτων που προκύπτουν από την αλληλεπίδραση εργασιακού και ευρύτερου περιβάλλοντος καθώς και από τους γενικότερους όρους διαβίωσης και εργασίας. Η Εθνική Γενική Συλλογική Σύµβαση Εργασίας των ετών 1996 και 1997 και συγκεκριµένα στο άρθρο 16 που αφορά το περιβάλλον, αναθέτει στο ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. ανάληψη πρωτοβουλιών περιβαλλοντικής κατάρτισηςεκπαίδευσης εκπροσώπων των εργαζοµένων και εργοδοτών. Η αντιµετώπιση προβληµάτων που σχετίζονται µε την αλληλεπίδραση του εργασιακού και ευρύτερου περιβάλλοντος αποτελεί και θεσµικά ένα από τα πεδία διαβούλευσης και συµµετοχής των εργαζοµένων (Π 17/1996 για την εναρµόνιση µε την Οδηγία Πλαίσιο 391/89 ΕΟΚ για την Υγεία και Ασφάλεια στους χώρους εργασίας Άρθρο 10 παρ. 2 εδάφιο ζ). Στα πλαίσια αυτά το ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. υλοποίησε σεµινάριο µε θέµα Προστασία του περιβάλλοντος από τις βιοµηχανικές δραστηριότητες - Πρόληψη βιοµηχανικών ατυχηµάτων µεγάλης έκτασης διάρκειας 200 ωρών (θεωρητική και πρακτική κατάρτιση) στο οποίο εκπαιδεύτηκαν 25 στελέχη επιχειρήσεων του Ιδιωτικού και ηµόσιου Τοµέα (Απόφαση Αρ.: / του Υφυπουργού Εργασίας κ. Χ. Πρωτόπαπα). Μέσα από την υλοποίηση του προγράµµατος συγκεντρώθηκε πλούσιο έντυπο υλικό εισηγήσεων για όλα τα θέµατα που καλύφθηκαν στο σεµινάριο. Το ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. ανέλαβε την πρωτοβουλία να παρουσιάσει το υλικό αυτό στην παρούσα έκδοση, θεωρώντας το σαν ένα απαραίτητο βοήθηµα για όλους τους εµπλεκόµενους στα θέµατα Προστασίας του Περιβάλλοντος από τη βιοµηχανική δραστηριότητα και στην πρόληψη των Βιοµηχανικών Ατυχηµάτων Μεγάλης Έκτασης (ΒΑΜΕ). ηµήτρης Πολίτης Αντιπρόεδρος ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.

8

9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Μαρία Ρουσσοµουστακάκη: Λειτουργία των οικοσυστηµάτων, ανθρωπογενείς επιδράσεις Τάσος Χρυσοστοµίδης: Εθνική και Κοινοτική νοµοθεσία για το περιβάλλον Αλ. Καυκούλας: ιεθνείς Συµβάσεις προστασίας του Θαλασσίου Περιβάλλοντος Ιωάννης Πατίρης: Εθνικά και Κοινοτικά Προγράµµατα για ΥΑΕ και περιβάλλον Ιωάννης Πατίρης: ιαδικασίες αδειοδότησης και ελέγχου βιοµηχανικών εγκαταστάσεων Άννα Αναγνωστοπούλου: Χωροταξική ένταξη της βιοµηχανικής δραστηριότητας Κατερίνα Ιακωβίδου: Παρουσίαση - ανάλυση νοµοθεσίας ΜΠΕ βιοµηχανικών και βιοτεχνικών δραστηριοτήτων Κατερίνα Ιακωβίδου: ιαδικαστικά θέµατα ΜΠΕ βιοµηχανικών δραστηριοτήτων Κατερίνα Ιακωβίδου: Σύνταξη ΜΠΕ βιοµηχανικών και βιοτεχνικών δραστηριοτήτων Αγιάλεω Ουέρκνεχ: 0 νόµος 2545/97 περί βιοµηχανικών και επιχειρηµατικών περιοχών (ΒΙΠΕ) Αλ. Καραβάνας: Οι καθαρές τεχνολογίες στη βιοµηχανία Φ. Ρήγας: ιαχείριση ατµοσφαιρικών ρύπων Α. Στάµος: ιαχείριση υγρών αποβλήτων Χρ. Θεοχάρη: ιασύνδεση εργασιακού και ευρύτερου περιβάλλοντος - προϋποθέσεις συνέργειας

10 ΠΡΟΛΗΨΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Χριστίνα Θεοχάρη: Οδηγία Σεβέζο: Προβλήµατα από την εφαρµογή της και προοπτικές Γ. Μουζάκης: Κοινοτική οδηγία Seveso II και εφαρµοσµένη διαχείριση της επικινδυνότητας στην Ελλάδα Ιωάννης Πατίρης: Κανονισµοί ασφαλείας βιοµηχανικών εγκαταστάσεων Γιάννης Κουµέρτας: Παραδείγµατα βιοµηχανικών ατυχηµάτων µεγάλης έκτασης Κ. Παπαδόπουλος: Οδική µεταφορά επικίνδυνων εµπορευµάτων Σταύρος Κάστορας: Πρόληψη βιοµηχανικών ατυχηµάτων µεγάλης έκτασης Σπύρος οντάς: Επικίνδυνες χηµικές ουσίες και βιοµηχανικά ατυχήµατα µεγάλης έκτασης Όλγα Ανεζίρη: Ποσοτική εκτίµηση επικινδυνότητας βιοµηχανικών εγκαταστάσεων Ζωή Νιβολιανίτου: Εκτίµηση συνεπειών από µεγάλα βιοµηχανικά ατυχήµατα Γεωργ. Παπαδακης: Μεθοδολογία αξιολόγησης εκθέσεων ασφαλείας

11 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ Μαρία Ρουσσοµουστακάκη Λέκτορας Παν/µίου Αθηνών, Τµήµα Βιολογίας, Τοµέας Οικολογίας & Ταξινοµικής ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ 1 Οι ζωντανοί οργανισµοί και το αβιοτικό τους περιβάλλον αλληλοεξαρτώνται και αλληλοεπιδρούν. Κάθε µονάδα που περιλαµβάνει όλους τους οργανισµούς (µια δηλαδή κοινωνία) σε µια καθορισµένη περιοχή, οι οποίοι επιδρούν αλλά και δέχονται επιδράσεις από το φυσικό περιβάλλον έτσι ώστε ροή ενέργειας να οδηγεί σε καλά καθορισµένη δοµή ως προς την τροφή, τη βιωτική ποικιλότητα και τους διάφορους κύκλους, ι- σοδυναµεί µε ένα οικοσύστηµα. Σε ένα οικοσύστηµα, οι οργανισµοί, δηλαδή τα φυτά, τα ζώα και οι µικροοργανισµοί αντιπροσωπεύουν τα βιωτικά στοιχεία, ενώ έδαφος, νερό, αέρας, κλίµα και φυσικοχηµικές διεργασίες αντιπροσωπεύουν τα αβιωτικά στοιχεία. Τα όρια ενός οικοσυστήµατος ποικίλουν. Μπορεί να έχει διαστάσεις ολίγων εκατοστών (µικροοικοσύστηµα) έως πολλά τετραγωνικά χιλιόµετρα (π.χ. µια έρηµος). Σχεδόν όλα τα οικοσυστήµατα αποτελούνται από τους αβιωτικούς παράγοντες, τους παραγωγούς οργανισµούς, τους καταναλωτές και τους αποικοδοµητές οργανισµούς. Υπάρχουν όµως και οικοσυστήµατα που στερούνται κάποιου από τα τέσσερα αυτά µέρη. Τέτοια οικοσυστήµατα ονοµάζονται ατελή. Παράδειγµα ατελούς οικοσυστήµατος είναι τα αβυσσαία βάθη της θάλασσας όπου υπάρχουν σχεδόν πάντα µόνο καταναλωτές και αποικοδοµητές. Ο όρος οµοιόσταση αναφέρεται στην τάση που έχουν τα οικοσυστήµατα να αντιστέκονται στις αλλαγές και να παραµένουν σε κατάσταση ισορροπίας. Η ροή ενέργειας και η ανακύκλωση των υλικών είναι βασικοί όροι της Οικολογίας και της λειτουργίας των οικοσυστηµάτων. Οι βιογεωχηµικοί κύκλοι (ο κύκλος του άνθρακα, του οξυγόνου, του νερού, του αζώτου, του θείου, του φωσφόρου), οι τροφικές αλυσσίδες, 1. Τα Οικοσυστήµατα, οι Φυσικοί Πόροι και τα Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα αποτελούν ένα ευρύτατο επιστηµονικό πεδίο το οποίο θα ήταν αδύνατο να δοθεί περιληπτικά µέσα από ένα κείµενο περιορισµένου αριθµού σελίδων. Γι' αυτό και δίδονται σαν ένα πλάνο µελέτης οι βασικές ενότητες και υποενότητες που είναι απαραίτητες για την κατανόηση της Λειτουργίας των Οικοσυστηµάτων, των προβληµάτων που σχετίζονται µε την επίδραση του ανθρώπου σε αυτά, τη χρήση των Φυσικών Πόρων, και τα Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα. Έτσι είναι πιο εύκολο σε κάποιον να ανατρέξει στην σχετική βιβλιογραφία και να ενηµερωθεί για τα κεφάλαια που τον ενδιαφέρουν.

12 12 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ τα τροφικά πλέγµατα, οι σχέσεις βιωτικών και αβιωτικών στοιχείων είναι µερικά από τα βασικά θέµατα που έχουν σχέση µε τη λειτουργία των οικοσυστηµάτων. Με τον όρο βιογεωχηµικός κύκλος δίνεται η µετάβαση των στοιχείων εναλλάξ από την ζώσα ύλη στο ανόργανο περιβάλλον και αντιστρόφως. Οι διάφορες φάσεις των βιογεωχηµικών κύκλων διαδραµατίζονται µέσα στα οικοσυστήµατα. Η ύπαρξη τέτοιων κύκλων επιτρέπει στη βιόσφαιρα να αυτορυθµίζεται. Η διατάραξη και αλλοίωση τους σε διατάραξη των συστηµάτων ζωής. Τα οικοσυστήµατα µπορούν να ταξινοµηθούν α- νάλογα µε τον βαθµό αλλοίωσης τους από ανθρωπογενείς δραστηριότητες σε: α) φυσικά οικοσυστήµατα, β) οικοσυστήµατα χωρίς ανθρώπινη παρέµβαση, γ) επηρεασµένα ευµενώς από την ανθρώπινη δραστηριότητα, δ) αρνητικά επηρεασµένα από τον άνθρωπο, υποβαθµισµένα, ε) ασταθή οικοσυστήµατα γεωργικών καλλιεργειών, ζ) αστικά και βιοµηχανικά οικοσυστήµατα. ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Οι φυσικοί πόροι Σαν φυσικός πόρος χαρακτηρίζεται κάθε τι προερχόµενο από το περιβάλλον, απαραίτητο για την εξυπηρέτηση των ανθρώπινων αναγκών και επιθυµιών. Ο αέρας, το νερό, το έδαφος, οι ενεργειακές πηγές, τα ορυκτά, µη καύσιµα, υλικά, οι οργανισµοί ανήκουν στους φυσικούς πόρους. Οι βιογεωχηµικοί κύκλοι βοηθούν στην ανανέωση των υ- λικών πάνω στη γη. Όµως η ισορροπία διαταράσσεται εξαιτίας ανθρωπογενών επιδράσεων, η υπερχρήση των πόρων οδηγεί σε εξάντληση τους. Κατηγορίες φυσικών πόρων Μη ανανεώσιµοι, µη ενεργειακοί πόροι (ορυκτό, µη καύσιµα υλικά) και ενεργειακοί πόροι (καύσιµα υλικά, Πετρέλαιο, Φυσικό αέριο, Κάρβουνο, Πυρηνική ενέργεια). Είναι αυτοί που υπάρχουν διαθέσιµοι σε ένα σταθερό ποσόν στον φλοιό της γης. Μπορούν να εξαντληθούν είτε επειδή δεν αντικαθίστανται µέσω φυσικών διεργασιών είτε ε- πειδή ανανεώνονται µε πιο αργό ρυθµό από αυτόν που χρησιµοποιούνται. ιαρκείς και ανανεώσιµοι (θεωρητικά ανεξάντλητοι) ενεργειακοί πόροι. Είναι αυτοί που προέρχονται από µια πρακτικά ανεξάντλητη πηγή (στα πλαίσια της ανθρώπινης χρονικής κλίµακας) ή ανανεώνονται µέσω φυσικών διεργασιών, όπως π.χ. η ηλιακή ενέργεια, τα αυτοφυή φυτά, το έδαφος. Ηλιακή ενέργεια, αιολική ενέργεια, γεωθερµική ενέργεια, υδροηλεκτρική ενέργεια. Εντάσεις, προβλήµατα, λόγω της εκµετάλλευσης ή και υπερεκµετάλλευσης των φυσικών πόρων. Περιβαλλοντική υποβάθµιση λόγω της εκµετάλλευσης των φυσικών πόρων. Εξάντληση των µη ανανεώσιµων πόρων. Τα υπέρ και τα κατά για το περιβάλλον εξαιτίας της χρήσης πετρελαίου, φυσικού αερίου, κάρβουνου, πυρηνικής ενέργειας, ηλιακής ενέργειας, αιολικής ενέργειας, γεωθερµικής ενέργειας.

13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 13 Περιορισµός της εξάρτησης από τις µη ανανεώσιµες µορφές: Μείωση της σπατάλης ενέργειας. Βελτίωση της ενεργειακής επάρκειας. Αύξηση στη χρήση των ανανεώσιµων µορφών ενέργειας. Περιορισµός της σπατάλης των υλικών Reduce, Reuse, Recycle - Μείωση της σπατάλης και των παραγοµένων άχρηστων υλικών, επαναχρησιµοποίηση, ανακύκλωση. ιαχείριση γης, νερών ιατήρηση της γονιµότητας του εδάφους, µείωση της διάβρωσης, Περιορισµός βιοκτόνων και ανόργανων λιπασµάτων, Περιορισµός της ρύπανσης του αέρα, των νερών του εδάφους. Τα τοξικά υλικά και η διαχείριση τους στην χέρσο. ιατήρηση της βιοποικιλότητας στη γη. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Τα κυριότερα σύγχρονα µεγάλα περιβαλλοντικά προβλήµατα ή όπως είναι περισσότερο γνωστά, Τα Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα, είναι: Η εξασθένιση της στιβάδας του όζοντος (η τρύπα του όζοντος). Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Η οξίνιση του περιβάλλοντος (όξινη βροχή) Η ρύπανση και η εν γένει υποβάθµιση αέρα, νερού, εδάφους. Η ερηµοποίηση Η µείωση της βιοποικιλότητας Τα προβλήµατα αυτά σχετίζονται µε: Την ρύπανση, υποβάθµιση, καταστροφή των οικοσυστηµάτων. Την υπερεκµετάλλευση, εξάντληση φυσικών πόρων. Την σπατάλη και φθορά στοιχείων σηµαντικών για τη ζωή όπως π.χ. των ορυκτών µη καύσιµων υλικών, των ενεργειακών υλικών, κ.ά. Την µείωση της βιοποικιλότητας και τη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Την εξαφάνιση ή την µείωση ειδών της άγριας ζωής (χλωρίδα-πανίδα) σε τοπικό ή παγκόσµιο επίπεδο. Τη διατάραξη φυσικών ισορροπιών µε σηµαντικές επιπτώσεις σε παγκόσµιο επίπεδο. Την ανισοκατανοµή πόρων και αριθµού ανθρώπων. Την υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας των οικοσυστηµάτων. Τα καταναλωτικά πρότυπα και τις συµπεριφορές που βρίσκονται σε ανισορροπία µε το περιβάλλον. Από την άλλη πλευρά, µεγάλα περιβαλλοντικά προβλήµατα που εµφανίζονται σε διεθνές επίπεδο και εποµένως χρειάζονται ανάλογες στρατηγικές αντιµετώπισης, θα µπορούσαν να οµαδοποιηθούν στις παρακάτω ενότητες: ιασυνοριακή ρύπανση. Ρύπανση νερών ή/και αέρα και µεταφορά των ρύπων σε άλλες περιοχές (π.χ. ραδιενεργός ρύπανση από πυρηνικά ατυχήµατα, βλ. Τσερνοµπίλ, ρύπανση ποταµών και θαλασσών).

14 14 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Προβλήµατα και ανάγκες προστασίας αγαθών παγκόσµιας πολιτιστικής κληρονο- µιάς (π.χ. Παρθενώνας). Προβλήµατα που έχουν σχέση µε τη χρήση των µη ανανεώσιµων πόρων. Ανάγκη ορθολογικής διαχείρισης σε παγκόσµιο επίπεδο. Προβλήµατα που σχετίζονται µε την συνδιαχείριση κοινών πόρων (π.χ. νερό). Πυρηνικά, βιολογικά, χηµικά κ.λπ. όπλα µαζικής καταστροφής. ραστηριότητες κρατών σε χώρους εκτός εθνικής δικαιοδοσίας (π.χ. εκµετάλλευση του βυθού των ωκεανών). Προβλήµατα και ανάγκες διεθνούς προστασίας της άγριας πανίδας σε παγκόσµιο ε- πίπεδο. Προστασία των µεταναστευτικών ειδών, των βιοτόπων τους και των διαδροµών µετανάστευσης τους. Προστασία τοπικής χλωρίδας και πανίδας. Παράνοµη απόρριψη τοξικών ουσιών και επικίνδυνων αποβλήτων. Η εξασθένιση της στιβάδας του όζοντος (Ozone layer depletion) Το τµήµα εκείνο του ηλιακού φάσµατος που έχει µήκος κύµατος nm και είναι γνωστό σαν UV-C (υπεριώδες) είναι θανατηφόρο για τους ζωντανούς οργανισµούς. Αυτό το τµήµα απορροφάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από το όζον, το οποίο απορροφά και ένα µεγάλο µέρος της ακτινοβολίας µε µήκος κύµατος nm (UV-B) που επίσης είναι επικίνδυνο για ορισµένες µορφές ζωής. Το στρατοσφαιρικό όζον βρίσκεται σε απόσταση Km πάνω από την επιφάνεια της γης και είναι αυτό που λειτουργεί σαν προστατευτικό στρώµα που φιλτράρει την υπεριώδη επιβλαβή ακτινοβολία του ήλιου. Στην στρατόσφαιρα, µόρια του οξυγόνου διασπώνται σε άτοµα τα οποία ενώνονται µε άλλα µόρια οξυγόνου και σχηµατίζουν το όζον. Η επίδραση είναι αντιστρεπτή και το όζον διασπάται σε µοριακό και ατοµικό οξυγόνο µέσω της απορρόφησης της υπεριώδους ακτινοβολίας. Το συνολικό ποσόν του όζοντος στην στρατόσφαιρα αντιπροσωπεύει µια ισορροπία ανάµεσα στο ρυθµό παραγωγής και διάσπασης του. Όµως τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε µια µείωση του στρώµατος του όζοντος ( εξασθένιση της στιβάδας του όζοντος ). Ιδιαίτερα, πάνω από την Ανταρκτική διαπιστώθηκε ότι µια µεγάλη περιοχή έχει µείνει απροστάτευτη από την υπεριώδη ακτινοβολία επειδή έχει εξασθενίσει τροµερά το στρώµα του όζοντος εκεί ( τρύπα του όζοντος ). Σαν βασικές αιτίες για την εξασθένιση της στιβάδας αυτής θεωρούνται ορισµένες ουσίες που δρουν καταλυτικά στην ατµόσφαιρα. (Καταλύτης είναι µια ουσία που διευκολύνει µια χηµική αντίδραση και ο ίδιος παραµένει αµετάβλητος µετά το πέρας της α- ντίδρασης). Έτσι ένα µόριο καταλύτη µπορεί να καταστρέψει χιλιάδες µόρια όζοντος πριν αποµακρυνθεί. Καταλύτες επικίνδυνοι για το όζον είναι οξείδια του χλωρίου, του αζώτου και του υδρογόνου. Σήµερα οι πιο επικίνδυνες ενώσεις για το όζον θεωρούνται ότι είναι οι χλωροφθοράνθρακες (CFC S ). Επιπτώσεις από την εξασθένιση της στιβάδας του όζοντος στα οικοσυστήµατα: (Επιπτώσεις στους οργανισµούς, επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας στους οργανισµούς, περιορισµός της βιωσιµότητας).

15 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 15 Όπως αναφέρθηκε, η µείωση της στιβάδας του όζοντος έχει σαν συνέπεια να φθάνει στην επιφάνεια της γης αφιλτράριστη η ηλιακή ακτινοβολία. Οι επιπτώσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας στους οργανισµούς -φυτικούς και ζωικούς- είναι ολέθριες. Τα περισσότερα φυτά είναι ευαίσθητα στην υπεριώδη ακτινοβολία. Είναι πιθανόν να παρατηρηθεί µείωση στην παραγωγή βιοµάζας. Στον άνθρωπο µπορεί να προκληθούν αλλεργικές αντιδράσεις, γήρανση του δέρµατος, καρκίνοι του δέρµατος, παθήσεις µατιών κ.ά. Σοβαρές είναι οι επιπτώσεις σε παγκόσµιο επίπεδο λόγω της α) αλλαγής στο κλίµα (καθώς το όζον λειτουργεί σαν δεξαµενή θερµικής ενέργειας, και εποµένως επηρεάζει την θερµοκρασία της στρατόσφαιρας και της τροπόσφαιρας), λόγω της β) αύξησης της υπεριώδους ακτινοβολίας που φθάνει στη γη, προκαλείται αύξηση στη θερµοκρασία του εδάφους. Αντιµετώπιση του προβλήµατος σηµαίνει Προστασία της στιβάδας του όζοντος. Στην ουσία, πρόκειται για µείωση της παραγωγής χλωροφθορανθράκων (Συµβάσεις, πρωτόκολλα, χρονοδιαγράµµατα κ.λπ. για µείωση των εκποµπών ουσιών που καταστρέφουν το όζον). Το Φαινόµενο του Θερµοκηπίου (Greenhouse Effect) Το αίτιο: Η ανθρώπινη δραστηριότητα ή οι ηλιακές κηλίδες; Επιπτώσεις στα οικοσυστήµατα: Μετάπτωση ζωνών βλάστησης, µείωση της βιοποικιλότητας λόγω υπέρβασης των ορίων ανοχής των οργανισµών. Επιπτώσεις σε παγκόσµιο επίπεδο: Αλλαγή στο κλίµα της γης, αύξηση της θερµοκρασίας, άνοδος της στάθµης της θαλάσσης κ.ά. Για την αντιµετώπιση του προβλήµατος, υπάρχει άµεση ανάγκη παγκόσµιας στρατηγικής για το κλίµα. Η οξίνιση του περιβάλλοντος (Acidification) Η οξίνιση του φυσικού περιβάλλοντος έχει σχέση µε την αύξηση της οξύτητας των αβιωτικών παραγόντων ενός οικοσυστήµατος, και συνδέεται µε την διασπορά των διοξειδίων του θείου και των οξειδίων του αζώτου στην ατµόσφαιρα. Τα οξείδια αυτά κατακάθονται στο έδαφος σαν ξηρές αποθέσεις ή σχηµατίζουν οξέα και µεταφέρονται µε τα υδροσταγονίδια και µπορεί να σχηµατίσουν όξινα κατακρηµνίσµατα πιο πολύ γνωστά σαν όξινη βροχή. Ένα από τα βασικά διεθνή προβλήµατα που συνδέονται µε την οξίνιση του περιβάλλοντος είναι η ιασυνοριακή Ρύπανση. Οι πηγές της όξινης βροχής µπορεί να βρίσκονται σε µια χώρα και οι αποδέκτες σε µια άλλη. Οι όξινες εναποθέσεις έχουν ορισµένες σοβαρές επιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν το pη είναι κάτω του 5.1. Μεταξύ άλλων περιλαµβάνουν: α) Καταστροφή κτιρίων, αγαλµάτων, µετάλλων κ.ά. υλικών, β) Θάνατο ψαριών, υδρόβιων φυτών και µικροοργανισµών σε λίµνες και ποτάµια, γ) Εξασθένιση ή και θάνατοι δασών ειδικά κωνοφόρων σε µεγάλο υψόµετρο, µέσω της απόπλυσης του ασβεστίου του καλίου και άλλων θρεπτικών υλικών για τα φυτά από το έδαφος, δ) Καταστροφή του ριζικού συστήµατος των φυτών και θάνατο πολλών ειδών ψαριών λόγω της ελευθέρωσης

16 16 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ιόντων µολύβδου, υδραργύρου, καδµίου κ.ά. από το έδαφος και τα ιζήµατα του πυθµένα, ε) Εξασθένιση φυτών και µετατροπή τους σε πιο ευαίσθητα στην προσβολή από ασθένειες, στην ξηρασία, σε έντοµα και µύκητες που ζουν καλύτερα σε όξινες συνθήκες, ζ) Προκαλώντας και επιτείνοντας πολλές ασθένειες του αναπνευστικού συστήµατος του ανθρώπου. Αντιµετώπιση του προβλήµατος. Εκτός από την άµεση αντιµετώπιση του προβλή- µατος, όπου αυτό είναι δυνατόν, µέσω της ασβέστωσης δηλαδή της προσθήκης ασβεστίου, για την µείωση της οξύτητας, καταβάλλεται προσπάθεια αντιµετώπισης του αίτιου δηλαδή της ρύπανσης. Αναπτύσσονται αντιρρυπαντικές τεχνολογίες, χρησιµοποιούνται µη ρυπογόνες µορφές ενέργειας (όπως π.χ. ηλιακή και αιολική αντί κάρβουνο ή πετρέλαιο) κ.ά. Η ρύπανση και υποβάθµιση αέρα, νερού, εδάφους Αέρας Οι ρύποι (σωµατίδια SO X, NOx, CO, O 3, HC S ), η φωτ/κή καπνοµίχλη, ο φωτ/κός κύκλος του ΝΟ 2. ιασυνοριακή ρύπανση (π.χ. πυρηνικά ατυχήµατα). Ατµοσφαιρική ρύπανση και υγεία: Επεισόδια τοπικά (π.χ. σε θερµοκρασιακές α- ναστροφές). Σοβαρά επεισόδια, και ατυχήµατα µεγαλύτερης έκτασης (π.χ. Σεβέζο Ιταλίας, Μποπάλ Ινδίας, πυρηνικά ατυχήµατα όπως αυτό του Three Mile Island και του Tsernobyl). Νερό Τύποι ρύπανσης (θερµική, ραδιενεργός, ανόργανη, οργανική, πετρελαιογενής, α- στική). Πηγές ρύπανσης. Ραδιενεργά, νοσοκοµειακά απόβλητα, αστικά λύµατα, απόβλητα από βιοµηχανίες, µηχανουργεία, σφαγεία, κ.ά. Συνέπειες εµπλουτισµού των νερών µε ανεπιθύµητες ουσίας: Βιοσυσσώρευση, Ευτροφισµός, Μείωση της βιοποικιλότητας, Μείωση ιχθυαποθεµάτων. Επεξεργασία αποβλήτων, περιορισµός πετρελαιογενούς κ.ά. ρύπανσης. Έδαφος (υποβάθµιση, αίτια, αντιµετώπιση) Πηγές ρύπανσης. Εξόρυξη, επεξεργασία, απόρριψη ανόργανων τοξικών υλικών. Χωµατερές, χώροι απόθεσης τοξικών αποβλήτων. Χώροι υγειονοµικής ταφής απορριµ- µάτων. Λιπάσµατα. Βιοκτόνα και εναλλακτικές λύσεις. Αέρια ρύπανση και έδαφος. Αποδάσωση, φωτιά, διάνοιξη δρόµων, λατοµεία, ακατάλληλες καλλιέργειες κ.ά. Μείωση της γονιµότητας και της βιοποικιλότητας του εδάφους. Μέθοδοι διατήρησης της γονιµότητας και της βιοποικιλότητας του εδάφους. Η µείωση της βιοποικιλότητας Η εξαφάνιση των ειδών. Απειλούµενα είδη. ράσεις σε παγκόσµιο, εθνικό, τοπικό, επίπεδο για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

17 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 17 Περιβαλλοντικά προβλήµατα στην Ελλάδα Ρύπανση αέρα, νερού, εδάφους. Προβλήµατα σε αστικές, βιοµηχανικές, αγροτικές, τουριστικές περιοχές εξαιτίας της ρύπανσης, της αστικοποίησης, της περιβαλλοντικής υποβάθµισης. Ευτροφισµός των νερών: Παγασητικός, Θερµαϊκός, Σαρωνικός κόλπος, Λίµνη Καστοριάς, Ιωαννίνων και τα προβλήµατα τους. Μείωση των ιχθυαποθεµάτων. Ιχθυοκαλλιέργειες. Αποδάσωση, Υπερβόσκηση, Φωτιά. Ξηρασία, Ερηµοποίηση. Αλατοποίηση εδαφών. Εξόρυξη καυσίµων και µη ανόργανων υλικών και περιβαλλοντικά προβλήµατα. Πτολεµαΐδα, Λαύριο, Λάρυµνα. Χρήση ρυπογόνων καυσίµων. Το πρόβληµα της διάθεσης αστικών και βιοµηχανικών στερεών και υγρών αποβλήτων και της αποθήκευσης των τοξικών ουσιών στην Ελλάδα. Βιβλιογραφία Agardy, T.S Marine Protected Areas and Ocean Conservation. Academic Press. Boubel R.W., Fox D.L., Turner D.B. & A.C. Stern Fundamentals of air pollution. Academic Press, 574 p. Edwards, P.J., May R.M. & Webb N.R. (Eds.) Large scale ecology and conservation biology. Blackwell Science Ltd. 388 p. Eisenbud M. & TH. F. Gesell Environmental radioactivity from natural, industrial and military sources. Academic Press, 614 pp. Freedman B Environmental Ecology. The ecological effects of pollution, disturbance, and other stresses. Academic Press. Hartmut B Ekologie. Gustav Fischer Verlag. Hirose, T. & B.H. Walker Global change and terrestrial ecosystems in Monsoon Asia. Kluwer Academic Publishers Dordrecht, 299 pp. Izrael, Yu. A., H. Yu. Vajl, & N.V. Kostiljova, Ecology and control of the natural environment. Kluwer AAcademic Publishers Dordrecht, 376 pp. Issar, A.S. & N. Brown, Water, environment and society in times of climatic change contributions from an international workshop within the framework of international hydrological program (IHP) UNESCO, held at Ben-Gurion University, Sede Boker, Israel from 7-12 July Kluwer Academic Publishers, Dordrecht 372 pp. Καρβούνης Σ ιαχείριση του περιβάλλοντος. Καψανάκη, Ε., Ρουσσοµουσταπάκη, Μ. Τάφας, Φ., Νταλής,. και Ι. Μπίτης, Σηµειώσεις Εφαρµοσµένης Οικολογίας. Παν/µιο Αθηνών. Klijn, F Ecosystem classification for environmental management. Kluwer Academic Publishers, Dorddrecht 329 pp. Lemons, J., L. Westra, R. Goodland, Ecological sustainability and integrity: Concepts and approaches. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, 315 pp. Llijin Frans Ecosystem classification for environmental management. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht. Κουσουρής, Σ.Θ. & ΜΑ. Αθανασάκης 1994: Περιβάλλον, Οικολογία, Εκπαίδευση, Αθήνα.

18 18 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Miller, Jr., G.T Environmental Science: Sustaining the Earth. Wadsworth Publishing Company. Newman E.I Applied Ecology. Blackwell Scientific Publications, Oxford. Page G.W Contaminated sites and environmental cleanup. Academic Press, 230 pp. Παναγόπουλος, Ι.Θ. 1992: ίκαιο προστασίας περιβάλλοντος. Pepper, I.L., Gebra, C.P. & Brusseau, M.L Pollution Science. Academic Press, 415 pp. Reuss, J.O. & D.W. Johnson Acid deposition and acidification of soils and waters. Springer- Verlag, New York. Σαµιώτης.Γ. & Γ.Ι. Τσάλτας ιεθνής προστασία του περιβάλλοντος, Εκδόσεις Παπαζήση. Simson, F.B. & F.L., Knopf, Ecosystem Management, Springer 462 p. Sandermann, H., A.R. Wellburn & R.L. Heath Forest decline and ozone. A comparison of controlled chamber and Field experiments. Springer, 398 p. Schmitt, J.R. & C.W. Osenberg Detecting Ecological Impacts. Concepts and Applications in Coastal Habitats. Academi Press. Simson, D., R. & N.L. Christensen, Ecosystem function and human activities. Reconciling economics and ecology. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, 256 pp. Smith, J.B., Bhatti, N., Menzhulin, G.V., Benioff R., Campos M., Jallow B. Rijsberman F., Budyko M.L, Dixon R.K Adapting to climate change Springer, 475 p. Solomon, A.M. & H.H. Shugart, Vegetation dynamics and global change. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, 364 pp. Straskraba, M., J.G. Tundisi & A. Duncan, Comparative reservoir limnology and water quality management. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, 304 pp. Suzuki Y., Ueta K., & Mori S Global environmental security. Springer, 261 p. Φυτοφάρµακα. Προβλήµατα και εναλλακτικές λύσεις. (Γενική Γραµµατεία Νέας Γενιάς), 1990, Αθήνα. Vogt, K.A., Gordon J., Wargo J., Vogt D.J., Asbojorsen H., Palmiotto, P.A., Clark, H.J., O' Hara J.L., Keeton W., Patel-Weynand, T. 1997, Ecosystems. Balancying science with management, Springer, 385 p. Worest R.C. & Caldwell, M.M. (Eds.) Stratospheric ozone reduction and plant life.

19 ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τάσος Χρυσοστοµίδης ικηγόρος - D. Ε. Α ικαίου του Περιβάλλοντος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το πρόβληµα της προστασίας του περιβάλλοντος έχει παγκόσµια διάσταση. Είναι ένα από τα µεγάλα προβλήµατα της εποχής µας. εν είναι βέβαια καινούργιο, µε την έννοια ότι πάντοτε οι ενέργειες του ανθρώπου, άµεσα ή έµµεσα, είχαν κάποιο αντίκτυπο στον φυσικό χώρο που τον περιβάλλει. Σήµερα όµως, όπως δείχνουν τα πράγµατα, η υποβάθµιση και καταστροφή του περιβάλλοντος αποτελούν µια εκτεταµένη και γεµάτη κινδύνους πραγµατικότητα. Και τούτο γιατί, ασφαλώς και η φύση έχει τα όρια της. εν είναι δυνατόν να ανέχεται επ' αόριστον, χωρίς επιζήµιες συνέπειες, οποιεσδήποτε και οσεσδήποτε επιβαρύνσεις. Οι αλόγιστες παρεµβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον, η καταχρηστική χρησιµοποίηση και εκµετάλλευση του φυσικού πλούτου οδηγούν, αν όχι αµέσως, µεσοπρόθεσµα ή µακροπρόθεσµα σε ολέθριες συνέπειες. Υποβαθµίζονται, καταστρέφονται ή εξαφανίζονται πρωταρχικά για τη ζωή αγαθά, θεωρούµενα µέχρι προ τίνος ανεξάντλητα ή αναλλοίωτα, όπως το καθαρό νερό, ο καθαρός αέρας, τα τοπία, τα ζώα, τα φυτά. Μεταβάλλονται, σε αρνητική κατεύθυνση, οι κλιµατολογικές συνθήκες, υπονοµεύεται η διατροφή µας, απειλείται πολύπλευρα η υγεία µας, εµποδίζεται ή διαστρέφεται η φυσιολογική ανάπτυξη του ψυχικού µας κόσµου. Η συνειδητοποίηση των παραπάνω κινδύνων συντελέστηκε µε αργό ρυθµό. Αρχίσαµε να µιλάµε για το περιβάλλον, για τους κινδύνους που το απειλούν, για την ανάγκη προστασίας του εδώ και τρεις δεκαετίες περίπου. Προηγούµενα, ακόµη και ο όρος " Περιβάλλον "µε την έννοια που χρησιµοποιείται σήµερα, ήταν άγνωστος στο ευρύ κοινό. Ορισµένες µεγάλες καταστροφές, ορισµένα συνταρακτικά γεγονότα (π. χ. µερικά ναυάγια γιγαντιαίων πετρελαιοφόρων, σοβαρά ατυχήµατα σε µεγάλες βιοµηχανικές εγκαταστάσεις) επιτάχυναν την αφύπνιση. εν άργησε να αναγνωριστεί ότι υπήρχε άκρως επιτακτική ανάγκη να ληφθούν µέτρα. Και µάλιστα µέτρα συντονισµένα σε ευρύτερη διεθνή ή και παγκόσµια κλίµακα. Γιατί είναι φανερό ότι το φυσικό περιβάλλον είναι ενιαίο και αδιαίρετο. Η φύση δεν έχει στεγανά. Η ρύπανση ή η υποβάθµιση του περιβάλλοντος δεν γνωρίζουν εθνικά σύνορα.

20 20 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Η αναγνώριση της οικουµενικότητας του προβλήµατος σηµειώθηκε µε µια παγκόσµια συνάντηση για το περιβάλλον που πραγµατοποίησε ο Ο.Η.Ε στη Στοκχόλµη, τον Ιούνιο του 1972 [ 1 ]. Σκοπός της συνδιάσκεψης αυτής ήταν ο καθορισµός µορφών συλλογικής δράσης για την προστασία του περιβάλλοντος και η κινητοποίηση όλων των δυνάµεων προς την κατεύθυνση αυτή. Στο προοίµιο της ιακήρυξης που ακολούθησε, τη γνωστή ως ιακήρυξη της Στοκχόλµης, υπογραµµίζονται ο επείγων χαρακτήρας, το µέγεθος και οι δυσκολίες του στόχου, δηλώνεται όµως η απόλυτη εµπιστοσύνη στην επιστήµη και την τεχνική, παράγοντες που µπορούν να βοηθήσουν τον άνθρωπο στην προσπάθεια του για βελτίωση και προστασία του περιβάλλοντος. Η ιακήρυξη της Στοκχόλµης δεν είναι ένα κείµενο υποχρεωτικό, νοµικά δεσµευτικό. Πρόκειται για µια πράξη αφύπνισης της παγκόσµιας συνείδησης και αναπροσανατολισµού της, ένα πρόγραµµα που θέτει κοινά πλαίσια δράσης και υιοθετεί ορισµένες αρχές. Οι αρχές αυτές οφείλουν να εµπνέουν τους λαούς του κόσµου στον αγώνα τους για την προστασία του περιβάλλοντος. Έτσι µεταξύ άλλων η ιακήρυξη της Στοκχόλµης ορίζει: " Ο άνθρωπος έχει ένα θεµελιώδες δικαίωµα στην ελευθερία, στην ισότητα και σε συνθήκες ζωής ικανοποιητικές, σ' ένα περιβάλλον του οποίου η ποιότητα του επιτρέπει να ζει µε αξιοπρέπεια και ευηµερία, αλλά από την άλλη πλευρά οφείλει να προστατεύει και να βελτιώνει το περιβάλλον για το δικό του συµφέρον αλλά και για το συµφέρον των απογόνων του " Η πρώτη αυτή Συνδιάσκεψη του Ο.Η.Ε έδωσε µια γενικότερη ώθηση τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο. Ακολούθησαν µια σειρά από ιεθνείς Συµβάσεις και αρκετές εθνικές νοµοθετικές πράξεις για την προστασία του Περιβάλλοντος. Ενδεικτικά, αναφέρονται η Σύµβαση των Παρισίων (1972) για την προστασία της Παγκόσµιας Πολιτιστικής και Φυσικής κληρονοµιάς, η Σύµβαση της Ουάσιγκτον (1973) για την προστασία των απειλουµένων ειδών πανίδας και χλωρίδας, η Τελική Πράξη του Ελσίνκι (1975) για την ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ευρώπη, η Σύµβαση της Βαρκελώνης (1976) για την προστασία της Μεσογείου, δύο συµβάσεις για την προστασία του Ρήνου ποταµού (1976) κ. ά. Σε εθνικό επίπεδο, αρκετές χώρες εµφανίζουν θεσµικές και εξειδικευµένες νοµοθετικές ρυθµίσεις για το περιβάλλον όπως π. χ. η Γαλλία, η Σουηδία, η Ιαπωνία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ρουµανία, η Ουγγαρία κ. ά. Ο έντονα διεθνής χαρακτήρας της µεγάλης υπόθεσης της προστασίας του περιβάλλοντος προκύπτει όχι µόνο από τους φυσικούς παράγοντες, οι οποίοι βεβαίως παίζουν τον πρωταρχικό ρόλο σ' αυτό. Λειτουργούν και άλλοι παράµετροι που συµβάλλουν στη διεθνοποίηση των συναφών προβληµάτων. Έτσι µπορούµε να πούµε ότι η λειτουργία της οικονοµικής ζωής δεν είναι άνευ σηµασίας γι' αυτή τη διεθνοποίηση [ 2 ]. Από την άποψη αυτή, είναι φανερό λ.χ. ότι η µονοµερής, εκ µέρους ορισµένων µόνο παραγωγών, φροντίδα για τη

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς Εισηγητής: Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ -ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε.

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε. Η τρύπα του όζοντος Η οροφή του ουρανού από κάπου µπάζει!!! Η τρύπα του όζοντος Μια εικόνα, από υπολογιστή, του νοτίου ηµισφαιρίου που αποκαλύπτει την τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική. Οι περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

Η «τρύπα» του όζοντος

Η «τρύπα» του όζοντος Η «τρύπα» του όζοντος Η διττή φύση του Ο 3 «Κακό» όζον Στην τροπόσφαιρα Κύριο συστατικό του φωτοχηµικού νέφους «Καλό» όζον Στη στρατόσφαιρα Προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία 1 Η αρχή της ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα

Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα Κων/νος Αµπελιώτης, Επικ. Καθηγητής Γραφείο 3.1, Τηλ. 210-9549363 E-mail: kabeli@hua.gr Πως θα γίνει το µάθηµα; 13 παραδόσεις Κάθε Παρασκευή 10-13 Οι παραδόσεις θα τοποθετούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών IP/04/84 Βρυξέλλες, 22 Ιανουάριος 2004 Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαµβάνει ευρέως φάσµατος νοµική δράση µε στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

53η ιδακτική Ενότητα Η Ε. Ε. ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ Η Ε. Ε. ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις

53η ιδακτική Ενότητα Η Ε. Ε. ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ Η Ε. Ε. ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 53η ιδακτική Ενότητα Η Ε. Ε. ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ Η Ε. Ε. ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Τώρα όµως τα όριά της έχουν εξαντληθεί» (σ. 213) Από έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Η Σχέση µε τη Γη

ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Η Σχέση µε τη Γη ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η Σχέση µε τη Γη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο γράµµα.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ Στην Ειδική Επιτροπή για την επεξεργασία και εξέταση του Σχεδίου Νόµου "Κύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας που τροποποιεί τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Οικολογία για Μηχανικούς Καθηγήτρια: Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Φοιτήτρια: Αναστασία Τζίμα

Μάθημα: Οικολογία για Μηχανικούς Καθηγήτρια: Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Φοιτήτρια: Αναστασία Τζίμα Μάθημα: Οικολογία για Μηχανικούς Καθηγήτρια: Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Φοιτήτρια: Αναστασία Τζίμα Περιεχόμενα Αειφόρος Ανάπτυξη Περιφερειακή Πολιτική ΕΕ Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-2013 Ε.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων

ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων Θεσµικές Ρυθµίσεις για «Αειφόρα Κτίρια σε Αειφόρες Πόλεις: Μηχανισµοί παρακολούθησης και ελέγχου Μαργαρίτα Χονδρού-Καραβασίλη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

η περιβαλλοντική διάσταση ν. γεωργιάδης

η περιβαλλοντική διάσταση ν. γεωργιάδης 1 η περιβαλλοντική διάσταση ν. γεωργιάδης Ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό κεκτημένο κύρια χαρακτηριστικά προώθηση αειφόρου ανάπτυξης εγγενής ενοποιημένος χαρακτήρας πολιτικών/ νομοθετημάτων παρακολούθηση/ επιβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε)

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε) ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α 1. Ίδρυση του Ινστιτούτου Το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας ιδρύθηκε το 1992, προκειµένου να καλύψει

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Ηµερίδα της Ένωσης τ. Βουλευτών Ευρωβουλευτών «Η προστασία των φυσικών πόρων» Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Πολιτικός Μηχανικός Επιµελήτρια της Μόνιµης Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 11 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑΣ... 23 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η έννοια του τοπίου I. Η προέλευση και η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία. ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία. ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Αειφόρος ανάπτυξη ανάπτυξη που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να θέτει σε κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογική κρίση και τα µηνύµατά της

Η οικολογική κρίση και τα µηνύµατά της ΕΚΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η οικολογική κρίση και τα µηνύµατά της Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Η παραγωγή περισσότερων ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες 4/3/2009 Ενημερωτική Ημερίδα «Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές εξυγίανσης της παράκτιας ζώνης και του βυθού στον Κόλπο της Ελευσίνας» Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράκτιας ζώνης & Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Κων/νος νος Αμπελιώτης Επικ. Καθηγητής, Τμ. Οικιακής Οικονομίας Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Περιεχόμενα Η έννοια του κύκλου ζωής Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ &ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΟΣ/ΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΔΙΚ/ΤΩΝ & ΝΟΜ. ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ : Δεστούνη 2 και Αχαρνών 381 - Αθήνα ΤΑΧ.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Εισαγωγή Η υπερθέρµανση του πλανήτη θεωρείται το πιο σηµαντικό περιβαλλοντικό πρόβληµα σε παγκόσµιο επίπεδο Υπάρχει όµως µεγάλη αβεβαιότητα και σηµαντική επιστηµονική διαµάχη

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο.

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων Από την Οδηγία 2000/60 στη διαχείριση σε επίπεδο υδατικής λεκάνης Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Αντιδήμαρχος Θέρμης Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ»... 2 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2 «ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»... 3 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3 «ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ»... 4 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι SEVESO ΙΙΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΥΓΕΙΑ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΣΚΕΨΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ REACH, CLP-2015 & Εθνική Συνάντηση Εργασίας (Workshop) Ευρωπαϊκού Προγράμματος PROTEAS ΑΘΗΝΑ, 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων ηµήτρη Ρέππα στο διεθνές Συνέδριο µε θέµα: Εργαλεία για την εφαρµογή των ευρωπαϊκών οδηγιών στον τοµέα της υγείας στην εργασία το παράδειγµα του χηµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Ι. Γ. Μπάρτζης bartzis@uowm.gr Η ΓΗΙΝΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Αποτελεί θεµελιώδη συνιστώσα στην διατήρηση ζωής στον πλανήτη. Υφίσταται την πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος του Δρ. Κωνσταντίνου Αραβώσης Λέκτορα Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Ως Βιώσιµη Ανάπτυξη ορίζεται η ανάπτυξη η οποία ικανοποιεί τις ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα