ΕΝΤΑΣΗ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. ΕΠΙΘΕΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΩΣ ΜΕΣΟ ΕΚΦΡΑΣΗΣ. Καρδάρα Αγγελική, Φιλόλογος - Διδάκτωρ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΤΑΣΗ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. ΕΠΙΘΕΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΩΣ ΜΕΣΟ ΕΚΦΡΑΣΗΣ. Καρδάρα Αγγελική, Φιλόλογος - Διδάκτωρ"

Transcript

1 ΕΝΤΑΣΗ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. ΕΠΙΘΕΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΩΣ ΜΕΣΟ ΕΚΦΡΑΣΗΣ Καρδάρα Αγγελική, Φιλόλογος - Διδάκτωρ Τμήματος Ε.Μ.Μ.Ε. Πανεπιστημίου Αθηνών 1

2 Αντικείμενο έρευνας, ερευνητικά ερωτήματα και στόχοι Το θέμα της παρούσας μελέτης φέρει τον τίτλο «Ένταση στο σύγχρονο σχολείο. Επιθετικές συμπεριφορές μεταξύ ανήλικων μαθητριών ως μέσο έκφρασης». Αντικείμενο διερεύνησης είναι η επιθετική συμπεριφορά που εκδηλώνεται από μεμονωμένες μαθήτριες ή συνήθως ομάδες ανήλικων μαθητριών προς μία ή περισσότερες συμμαθήτριες τους, η οποία (συμπεριφορά) καταλήγει σε υβριστικά σχόλια και χειροδικία. Υπόθεση έρευνας είναι ότι στο πλαίσιο του σύγχρονου σχολείου που αποτελεί τη μικρογραφία της κοινωνίας, ανήλικες μαθήτριες αντιγράφοντας κοινωνικά πρότυπα επιδεικνύουν μία επιθετική συμπεριφορά προσπαθώντας μέσω αυτής να εκφράσουν βαθύτερα συναισθήματα και ανησυχίες, τα οποία αδυνατούν να εκφράσουν με άλλους τρόπους. Η εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς καθίσταται σε αυτές τις περιπτώσεις ένα μέσο για να αποκτήσουν μεγαλύτερη ισχύ και δημοτικότητα μεταξύ των συμμαθητών τους και εκλαμβάνεται από τις ίδιες τις εμπλεκόμενες ως ένα αποτελεσματικό μέσο διεκδίκησης του δίκιου τους και επικοινωνίας με τις συμμαθήτριες τους. Συνεπώς, η βία «νομιμοποιείται» στα μάτια τους, εφόσον πιστεύουν ότι μέσω αυτής μπορούν να αμυνθούν, να προστατευτούν ή απλώς να διεκδικήσουν όλα όσα θεωρούν ότι τους ανήκουν. Αναμφίβολα, δεν μπορούμε να μιλήσουμε για φαινόμενο, δεδομένου ότι η έρευνα που πραγματοποίησα είναι μικρής κλίμακας. Μιλάω για μία τάση που έχει αρχίσει να εκδηλώνεται, αλλά θεωρώ ότι αν δεν δοθεί η δέουσα προσοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα και τους γονείς μπορεί να εξελιχθεί σε «μόδα» που όπως κάθε μόδα- θα έχει μιμητές. Επίσης, κρίνω ότι είναι δυσάρεστο έως και τραυματικό για την ψυχοσύνθεση του εφήβου να επιλέγει ως μέσο έκφρασης τη βία ή να υφίσταται τη βία σε οποιανδήποτε μορφή της. Το γεγονός αυτό με προβληματίζει για τις ευθύνες που φέρουμε όλοι οι ενήλικες και ιδίως οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς και οι ιθύνοντες της Πολιτείας που ασχολούνται με θέματα παιδείας. Σημειώνω ότι το ενδιαφέρον μου επικεντρώθηκε μόνο στις ανήλικες μαθήτριες, ύστερα από μαρτυρίες που είχα από μαθητές μου και συναδέλφους εκπαιδευτικούς για την ύπαρξη αυτής της τάσης στα σχολεία, γεγονός που με ευαισθητοποίησε. Στο παραδοσιακό σχολείο τα αγόρια εμπλέκονταν σε καυγάδες που περιλάμβαναν σωματική βία, ενώ τα κορίτσια κατέφευγαν στη λεκτική βία. Σήμερα ένας μεγάλος αριθμός εκπαιδευτικών μιλάει για ένταση στο πλαίσιο του σύγχρονου σχολείου μεταξύ των ανήλικων μαθητριών, η οποία δυσκολεύει το έργο τους, αλλά και επιβαρύνει την ψυχολογική τους διάθεση, καθώς δεν γνωρίζουν πώς πρέπει να αντιμετωπίσουν τέτοιες καταστάσεις, αποτελεσματικά. Οι μαθήτριες, από τη δική τους πλευρά, μίλησαν για μία «πραγματικότητα» που βιώνουν και με παρακίνησαν να γράψω για αυτά τα περιστατικά, γιατί όπως υπογράμμισαν οι μαθήτριες που εκδηλώνουν επιθετική συμπεριφορά και εμπλέκονται σε βίαιους καυγάδες με τις συμμαθήτριες τους είναι δημοφιλείς στο σχολείο, ενώ στο παρελθόν μαθητές με επιθετική συμπεριφορά κατά κανόνα περιθωριοποιούνταν. Σαφώς, η βία αποτελεί μία κοινωνική πραγματικότητα, η οποία αποτυπώνεται σε όλες τις διαστάσεις της ζωής και δράσης μας, επομένως είναι αναμενόμενο να αποτελέσει αντικείμενο μίμησης από νέους ανθρώπους που αναζητούν την ταυτότητά τους. Το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί η εκδήλωση 2

3 της επιθετικότητας έχει αναχθεί σε ένα από τα κύρια μέσα έκφρασης και μάλιστα επιβραβεύεται από τα μέλη της μαθητικής κοινότητας. Αυτό που επιδιώκω με το παρόν άρθρο είναι να αναπτύξω τον προβληματισμό μου, ο οποίος μπορεί να αποτελέσει τη βάση για περαιτέρω έρευνα και μελέτη. Το κύριο ερώτημα που θέτω είναι «πρέπει να μας προβληματίσει και να αναζητήσουμε ως γονείς, εκπαιδευτικοί και ενεργά μέλη της κοινωνίας, ευθύνης ή να αδιαφορήσουμε για το γεγονός»; Προσωπικά, πιστεύω ότι η εμπλοκή σε έναν καυγά που θα οδηγήσει σε ξύλο συνιστά μία τραυματική εμπειρία για την ψυχοσύνθεση ενός νέου ατόμου, γι αυτό πρέπει να γνωρίζει ο εκπαιδευτικός πώς να αποφύγει ανάλογες καταστάσεις, δημιουργώντας ένα κλίμα εμπιστοσύνης και συνεργασίας μέσα στην τάξη, δίνοντας την ευκαιρία στους εφήβους να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματά τους και να εκτονώσουν την ενέργεια τους με θετικούς τρόπους, όπως το θέατρο, η μουσική, η ζωγραφική, η συγγραφή, ο διάλογος. Παράλληλα, οι γονείς πρέπει να έχουν ενημέρωση και να γνωρίζουν πώς να χειριστούν τέτοιες καταστάσεις, πώς να βοηθήσουν αποτελεσματικά τα πιο δυναμικά παιδιά να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματα και την ενέργεια τους και τα πιο απομονωμένα παιδιά να ενταχθούν καλύτερα στο μαθητικό περιβάλλον. Κατά την άποψή μου, συνεπώς, οφείλουμε ως σκεπτόμενα όντα να αναζητήσουμε τις βαθύτερες αιτίες και ευθύνες μας και να δώσουμε στη νέα γενιά πιο δημιουργικές διεξόδους και αποτελεσματικούς τρόπους έκφρασης, οι οποίες θα τους δώσουν την ευκαιρία να αναπτύξουν την προσωπικότητά τους, να ανακαλύψουν τα πραγματικά ταλέντα και να αξιοποιήσουν τις κλίσεις τους. Δυστυχώς, ο τρόπος που είναι δομημένο το σχολείο, σε συνδυασμό με τα σοβαρά κοινωνικά προβλήματα, την αδιαφορία της Πολιτείας και την παθητικότητα της εκπαιδευτικής κοινότητας, διογκώνουν τις ήδη έντονες ανησυχίες και προβληματισμούς των σύγχρονων εφήβων, οι οποίοι ψάχνουν να βρουν τον εαυτό τους σε λανθασμένα πρότυπα. Έτσι, οι «θύτες» μετατρέπονται τελικά σε «θύματα» και ένας φαύλος κύκλος τίθεται σε εφαρμογή. Εν κατακλείδι, κινούμενη από όλες αυτές τις μαρτυρίες καθώς και από τους προσωπικούς μου προβληματισμούς, αποφάσισα να πραγματοποιήσω μία έρευνα. Ειδικότερα, προχώρησα σε διαπροσωπικές επαφές με 80 μαθήτριες ηλικίας ετών δημοσίων Γυμνασίων και Λυκείων των Αθηνών. Πρέπει να τονίσω ότι το δείγμα είναι μικρό, άρα δεν είναι αντιπροσωπευτικό του μαθητικού πληθυσμού, αλλά σκοπός μου με το παρόν άρθρο είναι να αποκομίσω μία πρώτη εικόνα μίας τάσης, παρουσιάζοντας τις θεμελιώδεις διαστάσεις της και δίνοντας το έναυσμα για περαιτέρω έρευνα και μελέτη. Ορισμένα από τα θεμελιώδη ερωτήματα που διερευνήθηκαν είναι τα ακόλουθα: Χρησιμοποιεί ένας αριθμός ανήλικων μαθητριών τη βία ως μέσο έκφρασης; Για ποιους λόγους οι ανήλικες μαθήτριες καταφεύγουν στη βία ως μέσο έκφρασης; Ποιες ιδιαίτερες εκφάνσεις λαμβάνει η επιθετική συμπεριφορά μεταξύ των κοριτσιών; Πώς αισθάνονται οι μαθήτριες όταν εμπλέκονται σε τέτοιες μορφές επιθετικές συμπεριφοράς; Ποια είναι τα «θύματά» τους; 3

4 Έχουν υπάρξει και οι ίδιες θύματα επιθετικής συμπεριφοράς και πώς έχουν αντιδράσει; Αντιγράφουν την κοινωνική βία, όπως αυτή εκφράζεται μέσα από την τηλεόραση ή άλλα κοινωνικά πρότυπα; 4

5 Μεθοδολογία Η μέθοδος που εφάρμοσα για τη συγκέντρωση του υλικού της έρευνάς μου, με τίτλο «Ένταση στο σύγχρονο σχολείο. Επιθετικές συμπεριφορές μεταξύ ανήλικων μαθητριών ως μέσο έκφρασης» βασίστηκε σε διαπροσωπικές επαφές με εκπαιδευτικούς δημοσίων σχολείων και 80 μαθήτριες ηλικίας ετών δημοσίων Γυμνασίων και Λυκείων των Αθηνών. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τα έτη Αναμφίβολα, όπως εξ αρχής τόνισα, δεν μπορούμε να μιλήσουμε για φαινόμενο, δεδομένου ότι η εν λόγω μελέτη είναι μικρής κλίμακας. Μιλάω για μία τάση που έχει αρχίσει να εκδηλώνεται, αλλά θεωρώ ότι εάν δεν δοθεί η δέουσα προσοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα και τους γονείς μπορεί να εξελιχθεί σε «μόδα» που όπως κάθε μόδα- θα έχει μιμητές. Σε μία πρώτη φάση σκέφτηκα να φτιάξω ερωτηματολόγια, τα οποία χρησιμοποίησα για να θέσω τους κύριους άξονες της έρευνάς μου. Σε δεύτερη φάση ήρθα σε επαφή με τους εκπαιδευτικούς και τις μαθήτριες και προχωρήσαμε σε μία εκτενή και μακρά συζήτηση σχετικά με το προς διερεύνηση θέμα, ώστε να καλύψουμε όλα τα ερωτήματα Δυστυχώς, διαπιστώνω ότι μέχρι και σήμερα, η κατάσταση είναι έκρυθμη, ειδικά στο πλαίσιο της σύγχρονης εποχής της οικονομικής αλλά και κοινωνικής κρίσης- οι μαθητές βρίσκονται σε αναβρασμό και περισσότερο από ποτέ, θεωρώ, ότι μας έχουν ανάγκη. Όλοι εμείς οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί έχουμε ηθικό χρέος απέναντι στα παιδιά μας να είμαστε ουσιαστικά δίπλα τους και να εξαλείψουμε τόσο σοβαρά φαινόμενα που ολόκληρη η κοινωνία αναπαράγει, καθώς από τη μία πλευρά τα πρότυπα που προβάλλει είναι βίαια και από την άλλη κατακερματίζει τις αξίες και γκρεμίζει τα όνειρα των νέων. 5

6 Η βία στα σχολεία Η σχολική βία αποτελεί ένα υπαρκτό γεγονός, ακόμα κι αν δεν μπορούμε να μιλήσουμε για φαινόμενο με ανησυχητικές διαστάσεις στην Ελλάδα. Όπως υπογραμμίζει ο Καθηγητής Εγκληματολογίας, κ. Γιάννης Πανούσης 1 «η βία των λέξεων, των κινήσεων ή των πράξεων, η βία του ενός ή των πολλών, η βία της ενηλικίωσης ή της περιθωριοποίησης, του ρατσισμού ή της υπεροχής, η γοητεία της βίας, η διαλεκτική της βίας, οι χώροι της βίας, τα θύματα της βίας, οι ασκήσεις βίας και η ετικέτα της βίας δεν συνιστούν ενδημικό και επιδεινούμενο πρόβλημα αν εμείς δεν συμβάλλουμε στην ανάπτυξη και κλιμάκωσή του». Ο Καθηγητής συνεχίζει τονίζοντας ότι «η χρησιμοποίηση διαφόρων όχι ισοδύναμων όρων (π.χ. καταστροφικότητα, παραβατικότητα, μη προσαρμογή, απειθαρχία, ανώδυνη βία, βιαιότητα και εντέλει εγκληματικότητα) αποδεικνύει την αμηχανία του νομοθέτη, του ερευνητή αλλά και του διαχειριστή των εν τάσεων στην οριοθέτηση και εντέλει την εννοιολόγηση της ενδοσχολικής βίας. Το σχολείο οφείλει λοιπόν αφενός να κατανοήσει κι αφετέρου να (μάθει να) διαχειρίζεται τις κρίσεις που προκαλούν η ανισότητα, η αδικία και η αμάθεια εντός και εκτός «των σχολικών τειχών». Η βία στα σχολεία με δράστες μαθητές είναι χαμηλή (περίπου το 4% του 6% της γενικής νεανικής εγκληματικότητας) και όλες οι έρευνες εντοπίζουν τη μορφή αυτής της βίαιης συμπεριφοράς σε μικροκλοπές, φθορές ξένης ιδιοκτησίας, συμπλοκές. Σε καμία περίπτωση η βία (ή καλύτερα η ένταση στο ελληνικό σχολείο) δεν είναι συγκρίσιμη ούτε ποσοτικά ούτε ποιοτικά με ανάλογα φαινόμενα που βλέπουμε σε άλλες χώρες». Όπως αναφέρει η Καθηγήτρια Εγκληματολογίας, κ. Βάσω Αρτινοπούλου 2 «ο ορισμός της σχολικής βίας είναι σχετικός και εξαρτάται από το ισχύον κάθε φορά κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο. Ωστόσο, στοιχεία του ορισμού της σχολικής βίας είναι η επιβολή της βούλησης, η πρόκληση ζημίας ή βλάβης, η απειλή εκφοβισμού, κακομεταχείρισης ή κακοποίησης. Η σωματική, σεξουαλική, ψυχολογική και λεκτική κακοποίηση καθώς και ο βανδαλισμός αποτελούν τις κύριες μορφές της σχολικής βίας. Με κριτήριο τα άτομα ή τις ομάδες που εμπλέκονται στη σχολική βία, διακρίνουμε τη: βία μεταξύ των μαθητών, βία από τους μαθητές προς τους δασκάλους, βία από τους δασκάλους προς τους μαθητές και τέλος βία μεταξύ δασκάλων και διευθυντών ή της διοίκησης του σχολείου». Σύμφωνα με τις έρευνες της Αμερικανικής Ιατρικής Ενωσης (American Medical Association), το 15-30% των μαθητών εμπλέκονται σε φαινόμενα εκφοβισμού είτε ως θύματα είτε ως θύτες. Είναι αξιοσημείωτο ότι ενώ η σωματική κακοποίηση ξεκινά στις τάξεις του Δημοτικού, κορυφώνεται στο Γυμνάσιο και γίνεται λιγότερο συχνή στο Λύκειο, η λεκτική κακοποίηση παραμένει σταθερή. Εξίσου αξιοσημείωτο είναι ότι τα 2/3 των μαθητών στις ΗΠΑ θεωρούν ότι τα σχολεία δεν αντιμετωπίζουν επαρκώς το πρόβλημα, με αποτέλεσμα να νιώθουν απροστάτευτοι και ανασφαλείς. 1 Γ. Πανούσης, «Βία στο Σχολείο», το οποίο αντλούμε από την ιστοσελίδα 2 Β. Αρτινοπούλου, Βία στο σχολείο: Έρευνες και πολιτικές στην Ευρώπη, 2 η έκδ.,αθήνα: Μεταίχμιο, 2001, σελ.13. 6

7 Στη Νορβηγία την έρευνα διεξήγαγε ο ειδικός στον σχολικό εκφοβισμό Dan Olweus. Από το 1973, ένας στους επτά μαθητές δηλώνει ότι έχει εμπλακεί σε φαινόμενα εκφοβισμού. Τα κορίτσια εκφοβίζουν συνήθως λεκτικά, διαδίδουν φήμες και απομονώνουν από την ομάδα. Τα αγόρια ασκούν σωματική βία πολύ πιο συχνά. Τα τελευταία χρόνια στη Μεγάλη Βρετανία καταγράφεται ανησυχητική αύξηση της σωματικής βίας και μεταξύ των κοριτσιών. Μία μεγάλη εθνική έρευνα του Kidscape σε παιδιά ηλικίας 5-16 ετών έδειξε ότι το 38% των παιδιών είχαν πέσει θύματα εκφοβισμού τουλάχιστον δύο φορές και το 0,5% είχαν επηρεασθεί τόσο αρνητικά που είτε ασθένησαν, είτε διέκοψαν οριστικά το σχολείο, είτε δήλωσαν ότι σκέφτονταν την αυτοκτονία. Στη χώρα μας, σύμφωνα με την έρευνα των Γιάννη Τούντα και Χριστίνας Δημητρακάκη, στο πλαίσιο της διευρωπαϊκής μελέτης για την Ποιότητα Ζωής Παιδιών και Εφήβων που έγινε σε παιδιά ηλικίας ετών, το 22% απάντησαν ότι βιώνουν εκφοβισμό και μη αποδοχή από τους συνομηλίκους τους στο σχολικό περιβάλλον, ενώ το 8% αυτών αναφέρουν ότι οι ανάλογες εμπειρίες τους είναι πολύ συχνές έως και συνεχείς. Αντίστοιχα είναι και τα ευρήματα της Ιωάννας Τσίγγανου σε μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το 30% αναφέρουν ότι δέχθηκαν απειλές, το 17% ότι έχουν δεχθεί επίθεση από ομάδα συμμαθητών τους και το 12% ότι έχουν απουσιάσει από το σχολείο από μία έως δέκα ημέρες, γιατί δεν ένιωθαν ασφαλείς. Διεθνείς έρευνες έχουν επανειλημμένα δείξει ότι τα παιδιά-θύματα ενδοοικογενειακής βίας (λεκτική ή σωματική κακοποίηση από τους γονείς) έχουν δύο με τρεις φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να κακοποιηθούν από τους συμμαθητές τους. Το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας αποδεικνύεται και σε έρευνα που έγινε σε Έλληνες μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Τέλος, έρευνες στις ΗΠΑ έχουν αποδείξει ότι προγράμματα πρόληψης σε σχολικό επίπεδο μπορούν να μειώσουν την εμφάνιση φαινομένων σχολικού εκφοβισμού ακόμα και κατά 50%. 3 Το φαινόμενο της διογκούμενης ομαδικής ενδοσχολικής βίας και η διαχείρισή του από τους εκπαιδευτικούς και τον σχολικό περίγυρο είναι το αντικείμενο της έρευνας που πραγματοποίησε η Εθνική Επιτροπή Μελέτης των Ομάδων Ενδοσχολικής Βίας (ΕΕΜΟΕΒ), υπό τη διεύθυνση της Αλίκης Γιωτοπούλου- Μαραγκοπούλου. Η συγκεκριμένη έρευνα με τίτλο «Ομαδική βία και επιθετικότητα στα σχολεία» έχει εστιάσει στα φαινόμενα ομαδικής βίας στο χώρο του σχολείου και στην καταγραφή της γνώμης των εκπαιδευτικών. Πραγματοποιήθηκε κατά τα σχολικά έτη και , με ερωτηματολόγια (38 ερωτήσεις) που εστάλησαν σε σχολεία και τοπικές ενώσεις εκπαιδευτικών Β/βάθμιας εκπαίδευσης. Αρχικά ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να επισημανθούν περιπτώσεις επιθετικής συμπεριφοράς προς αδύνατους, «δυσπροσάρμοστους», αλλοδαπούς ή «διαφορετικούς» μαθητές. Το 61,9% των εκπαιδευτικών απάντησε πως είναι λίγες οι περιπτώσεις αυτές, ενώ μόνο το 4,6% ανέφερε πως έχουν σημειωθεί πολλές περιπτώσεις. Ένας στους τρεις ερωτώμενους, εντούτοις, απάντησε πως συμβαίνουν με μεγάλη συχνότητα έντονοι διαπληκτισμοί στο σχολείο μεταξύ των παιδιών και, όταν γίνεται αυτό, παρατηρείται πως συχνότερα ανταλλάσσονται βρισιές ή 3 Τα στοιχεία αντλούνται από το άρθρο της Κατερίνας Χτενέλη, με τίτλο «Σχολικός εκφοβισμός: η αυλή των θυμάτων», Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,

8 χτυπήματα, ενώ σπανιότερα «βγαίνουν» μαχαίρια. Στην ερώτηση που αφορά την ομαδοποίηση των μαθητών στο σχολείο, παρατηρείται ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό (81,2%) απαντά πως «τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες». Αρνητικά απαντά μόνο ένα 15,2%. Σε ποσοστό 32% οι καθηγητές πιστεύουν πως στις ομάδες αυτές υπάρχει κάποιος που δρα ως «αρχηγός», ενώ το 36% απαντά πως «δεν γνωρίζει». Στο «προφίλ» του μαθητή που υφίσταται κακοποίηση, λεκτική ή σωματική, περιλαμβάνεται η αδύναμη προσωπικότητα, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η έλλειψη θάρρους, το ότι είναι άτομο συνεσταλμένο, απομονωμένο, χαμηλών τόνων, ευαίσθητο ή μοναχικό. Σε ό,τι αφορά τους λόγους για τους οποίους, κατά τη γνώμη των καθηγητών, τα παιδιά τσακώνονται, αναφέρεται πως οι αιτίες πρέπει να αναζητηθούν στην ανωριμότητα των παιδιών, την εφηβική έξαρση, την προσέλκυση της προσοχής. Οι πιο συχνοί λόγοι τσακωμού είναι οι διαφορές στα παιχνίδια και τις αθλητικές δραστηριότητες, η αίσθηση αδικίας κα οι προσβολές. Αξίζει να επισημάνουμε ότι ελάχιστοι έως λίγοι γονείς απευθύνονται στους εκπαιδευτικούς για να συζητήσουν τα προβλήματα των παιδιών τους στο σχολείο. Αντίστοιχα, πολύ μεγάλο είναι το ποσοστό των παιδιών που αποφεύγουν να μιλήσουν στον καθηγητή τους για κάποιο ζήτημα. Συγκεκριμένα, το 61,9% των ερωτηθέντων απαντά πως λίγα παιδιά ζητούν βοήθεια, ενώ ένα 12,7% ισχυρίζεται πως κανένα παιδί δεν έχει ζητήσει ποτέ την αρωγή τους, στοιχείο που οφείλει να μας προβληματίσει. Οι αντιδράσεις των οικογενειών παιδιών που έχουν εμπλακεί σε κάποιον διαπληκτισμό κυμαίνονται από την απόγνωση και τον προβληματισμό μέχρι τη διαμαρτυρία και την επιθετική στάση απέναντι στους εκπαιδευτικούς. Πολύ λίγοι καθηγητές απαντούν πως η οικογένεια «αιφνιδιάζεται ή/και ζητά βοήθεια από ειδικούς». 4 Τέλος, σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε στη διάρκεια του πιλοτικού προγράμματος στην Ιωνίδειο, 60% των μαθητών ανέφεραν ότι έχουν αντιληφθεί τουλάχιστον ένα περιστατικό βίας στο σχολείο. Μάλιστα ένας στους τέσσερεις παραδέχεται ότι έχει ασκήσει λεκτική ή και σωματική βία εναντίον κάποιου συμμαθητή του. Τρία στα δέκα παιδιά υποστήριξαν ότι η ειρηνική επίλυση των διαφορών- χωρίς τη μεσολάβηση «μεγάλων»- θα τα έκανε να νιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια. 5 4 Τα στοιχεία αντλούνται από το άρθρο της Κάτιας Αντωνιάδη, με τίτλο «Αμήχανοι εκπαιδευτικοί, αδιάφοροι γονείς», ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Τα στοιχεία αντλούνται από το άρθρο της Δέσποινας Κουκλάκη, με τίτλο «Μαθητές σε ρόλο διαμεσολαβητή», ΤΟ ΒΗΜΑ,

9 Συμπεράσματα έρευνας Το πρώτο αξιοσημείωτο συμπέρασμα που προέκυψε από την έρευνα που πραγματοποίησα είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητριών που συμμετείχε στην έρευνα δήλωσε ότι έχει γίνει μάρτυρας έντονου καυγά μεταξύ μαθητριών, ο οποίος έχει καταλήξει σε χειροδικία. Ελάχιστες είναι οι μαθήτριες που απάντησαν αρνητικά, διευκρινίζοντας όμως ότι έχουν επίγνωση αυτής της τάσης. Πρέπει, ασφαλώς, να τονίσουμε ότι η πλειοψηφία των συμμετεχουσών στην έρευνα υποστήριξε ότι ανάλογοι έντονοι καυγάδες δεν είναι καθημερινοί, ούτε συχνοί. Το ανησυχητικό όμως είναι ότι οι μαθήτριες «θύματα» οδηγούνται σε αποξένωση από τη μαθητική κοινότητα και δυσκολεύονται να ενταχθούν στις ομαδικές σχολικές δραστηριότητες. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις έντονοι καυγάδες έχουν οδηγήσει σε τραυματισμούς, διότι μπορεί να χρησιμοποιηθούν ακόμα και σιδερογροθιές και ρόπαλα. Αξίζει να υπογραμμίσουμε ότι οι μαθήτριες προβαίνουν σε ένα διαχωρισμό μεταξύ δύο «κατηγοριών»: των μαθητριών που «πουλάνε τσαμπουκά», χωρίς όμως να προχωράνε στη χειροδικία. Παραμένουν, δηλαδή, στα λόγια για να περάσουν στις συμμαθήτριες και τους συμμαθητές τους την εικόνα ότι είναι άγριες, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να είναι ακόμα και φοβισμένες. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν οι μαθήτριες που εμπλέκονται σε καυγάδες που περιλαμβάνουν τόσο λεκτική όσο και σωματική βία. Όσον αφορά τη «μέθοδο» που χρησιμοποιούν τα κορίτσια που εμπλέκονται σε καυγάδες, συνήθως κρατάνε την κοπέλα-θύμα από τα μαλλιά και με το γόνατο τους, της δίνουν μπουνιές σε ολόκληρο το σώμα. Μπορεί να την πετάξουν στο έδαφος και να την κλοτσάνε σε όλο της το σώμα, αποφεύγοντας συνήθως τα χτυπήματα στο κεφάλι. Συχνά δημιουργείται «βεντέτα», καθώς η μία παρέα κυνηγά την άλλη και είναι έτοιμη να πλακώσει στο ξύλο η μία την άλλη. Ο «δίκαιος» αγώνας μεταξύ των κοριτσιών είναι μία προς μία, αλλά αρκετές φορές μεγάλος αριθμός κοριτσιών μπορεί να επιτεθεί σε ένα κορίτσι και το κορίτσι αυτό να καλέσει τα μέλη της δικής του παρέας και να δημιουργηθεί μία «βεντέτα». Όσον αφορά τους κυριότερους λόγοι για να ξεσπάσει ένας έντονος καυγάς είναι, όπως καταγράφηκαν από τις ίδιες τις μαθήτριες, πρώτον, η διεκδίκηση ενός αγοριού, τα «γκομενικά», όπως χαρακτηριστικά λένε. Ειδικότερα, από τη συζήτηση με τις συμμετέχουσες στην έρευνα προέκυψε ότι είναι πολύ σημαντικό για την υπόληψή τους να «φυλάνε» το αγόρι τους, ακόμα και το τέως αγόρι τους, από άλλα κορίτσια. Είναι χαρακτηριστική η φράση που χρησιμοποιήθηκε από έναν αριθμό κοριτσιών «για τα αγόρια θα κάνω τα πάντα». Άλλωστε, στην περίοδο της εφηβείας ξεκινούν τα πρώτα καρδιοχτύπια και δημιουργούνται οι σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων. Πίσω, βέβαια, από αυτήν τη διεκδίκηση παρατηρούμε ότι σε πολλές περιπτώσεις κρύβεται ο ανταγωνισμός για το ποια είναι ποιο όμορφη και δημοφιλής. Ακριβώς αυτός ο ανταγωνισμός που υπάρχει μεταξύ των κοριτσιών, τα ωθεί σε εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς, με αφορμή πολλές φορές την καρδιά ενός αγοριού. Ο δεύτερος σημαντικός λόγος για να ξεσπάσει ένας καυγάς είναι οι προσβολές. Πιο συγκεκριμένα, όταν μία μαθήτρια προσβάλλει, πολλές φορές ακόμα και με βρισιές, τη συμμαθήτρια της (συχνά για ασήμαντη αφορμή, όπως για τα ρούχα που φοράει, την εξωτερική της εμφάνιση, το γεγονός ότι αρέσει ή δεν 9

10 αρέσει σε αγόρια κ.λπ.) ή τους γονείς, συγγενείς ή φίλους της, η μαθήτρια που έχει δεχτεί την προσβολή δύναται να αντιδράσει με βίαιο τρόπο, είτε μόνη της είτε καλώντας «ενισχύσεις», τα μέλη της δικής της παρέας. Όσον αφορά τα μέρη στα οποία δύναται να λάβει χώρα ένας έντονος καυγάς μεταξύ κοριτσιών είναι τόσο το σχολείο, όσο και μέρη εκτός σχολείου, κυρίως πλατείες και αλάνες κοντά στο σχολείο. Αξίζει να επισημάνουμε ότι ορισμένες φορές ανάλογοι καυγάδες λαμβάνουν χώρα μπροστά σε εκπαιδευτικούς ή σε περαστικούς, οι οποίοι δεν αντιδρούν επαρκώς. Εδώ έγκειται, κατά την άποψή μου, η τεράστια ευθύνη της εκπαιδευτικής κοινότητας, η οποία οφείλει να λάβει σοβαρά υπ όψιν της ότι το σύγχρονο σχολείο του 21 ου αιώνα διαφοροποιείται σημαντικά από το παραδοσιακό σχολείο και ότι ο σύγχρονος μαθητής στο πλαίσιο της σκληρής και ανταγωνιστικής εποχής που διανύουμε, έχει αποκτήσει μία νέα κοσμοθεωρία, έχει πολύ έντονους προβληματισμούς και ανησυχίες, με συνέπεια να ψάχνει διέξοδο ακόμα και στη βία. Ο εκπαιδευτικός αντιμέτωπος με αυτήν τη νέα πραγματικότητα, οφείλει να είναι συνοδοιπόρος του νέου και όχι εχθρός του, ούτε παθητικός δέκτης. Αρκετές μαθήτριες αναφέρουν ακόμα ότι το Facebook αποτελεί ένα πεδίο όπου μπορεί μία μαθήτρια να αρχίσει να βρίζει κάποια ή κάποιες συμμαθήτριες της και από αυτό το γεγονός να ξεσπάσει στο σχολείο ένας καυγάς. Πολλές φορές μάλιστα δίνουν ραντεβού για ξύλο μέσω Διαδικτύου. Αυτό όμως που μου προκάλεσε μεγαλύτερη αίσθηση είναι ότι και σε μεγάλα εμπορικά κέντρα, άγνωστα μεταξύ τους κορίτσια, αρχίζουν να καυγαδίζουν. Πιο συγκεκριμένα, ένα κορίτσι, εσκεμμένα, για να μπλέξει σε καυγά, επειδή «βαριέται και δεν έχει κάτι καλύτερο να κάνει», όπως αναφέρθηκε στην έρευνα, κοιτάζει ένα άγνωστο κορίτσι και προκλητικά του λέει, για παράδειγμα: «Πώς είσαι έτσι; Σε λυπάμαι!». Το κορίτσι που ακούει αυτήν τη φράση ή δεν θα αντιδράσει και θα σταματήσει εκεί η ιστορία, ή θα δώσει ραντεβού για ξύλο έξω από το εμπορικό, εκείνη ακριβώς τη στιγμή. Ένα στοιχείο που εντυπωσιάζει στην έρευνα είναι ότι τα κορίτσια που εμπλέκονται σε έντονους καυγάδες αισθάνονται μεν δημοφιλή και περήφανα όπως χαρακτηριστικά λένε «όταν πετύχουν το στόχο τους», αλλά συχνά φοβισμένα, ανίσχυρα και αναγκασμένα να δράσουν όπως δρουν, για να γίνουν αποδεκτά από την υπόλοιπη παρέα και γενικότερα από τη μαθητική κοινότητα. Το γεγονός αυτό δικαιολογείται, εάν λάβουμε υπ όψιν μας ότι η ένταξη στην παρέα των ομηλίκων είναι στοιχείο εξέχουσας σημασίας για κάθε έφηβο, ο οποίος έχει την ανάγκη να αισθάνεται ότι ανήκει σε μία ομάδα και είναι αποδεκτός. Η πίεση που ασκείται από τους συνομηλίκους (peer pressure) είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει έντονα τους ψυχολόγους και κοινωνιολόγους. Ένας συχνός μάλιστα φόβος τους είναι να μη χαρακτηριστούν «θύματα» και περιθωριοποιηθούν από τους συμμαθητές τους. Προτιμούν να είναι δυναμικές και να «πουλάνε τσαμπουκά» από το να τις χλευάζουν οι συμμαθητές τους. Προσωπικά, μέσα από τη συζήτηση που αναπτύχθηκε με τις μαθήτριες ένιωσα ότι το σχολείο του 21 ου αιώνα έχει μετατραπεί σε «ζούγκλα», όπου ο ισχυρότερος είναι αυτός που θα επιβιώσει. Δυστυχώς, η ίδια λογική επικρατεί στην κοινωνία, όπου οι ισχυρότεροι επιτίθενται στους αδύναμους. Το σχολείο ως μικρογραφία της κοινωνίας αποτυπώνει όλες αυτές τις αρνητικές συμπεριφοράς και αναπαράγει τα αρνητικά πρότυπα των ενηλίκων. 10

11 Ακόμα, μέσα από τη συζήτηση προέκυψε ότι οι μαθήτριες πιστεύουν πως η βία είναι πολλές φορές ο μοναδικός τρόπος για να διεκδικήσουν το δίκιο τους και να αμυνθούν. Εδώ οι ίδιες οι μαθήτριες κάνουν ένα διαχωρισμό μεταξύ των κοριτσιών που προκαλούν τον καυγά, για να τραβήξουν την προσοχή και των κοριτσιών που απλώς αντιδρούν για να υπερασπιστούν το δίκιο τους. Αυτό που πρέπει να μας προβληματίσει είναι γιατί έχει επικρατήσει η άποψη ότι «οι διαφορές λύνονται με τη βία»; Μήπως, επειδή ολόκληρη η κοινωνία είναι δομημένη στη βία, αναπαράγει και επικροτεί ανάλογα πρότυπα συμπεριφοράς; Οπότε, οι εκπαιδευτικοί σε συνεργασία με τους γονείς, πρέπει να δείξουν στους νέους ότι υπάρχουν πολύ πιο αποτελεσματικοί τρόποι επίλυσης των διαφορών. Ένα ακόμα σημείο που πρέπει να υπογραμμιστεί είναι ότι κάποιες μαθήτριες ακόμα και αυτές που δεν εμπλέκονται σε καυγάδες- δηλώνουν ότι ως ένα βαθμό επηρεάζονται από τη βία όπως αυτή αποτυπώνεται σε τηλεοπτικές εκπομπές, κυρίως ριάλιτι. Είναι ανησυχητικό ότι με πρόφαση την οικονομική κρίση, τα ιδιωτικά κανάλια στηρίζουν το πρόγραμμά τους σε φθηνές παραγωγές, κυρίως σε χαμηλής ποιότητας reality shows. Ο μεγαλύτερος αριθμός όμως ισχυρίζεται ότι δεν επηρεάζεται από την τηλεόραση ή ότι δεν παρακολουθεί τηλεόραση. Όσον αφορά τη συμπεριφορά τους προς τις συμμαθήτριες με τις οποίες δεν είναι κοντά, οι περισσότερες μαθήτριες δήλωσαν ότι δεν θα ήθελαν να αλλάξουν κάτι, γιατί όπως υπογράμμισαν «είμαστε αυτές που είμαστε και σε όποιον αρέσουμε». Μαθήτριες με πιο χαμηλό προφίλ δήλωσαν ότι θα ήθελαν να είναι πιο κοινωνικές και να μπορούν να εκφράζουν με μεγαλύτερη ευκολία και άνεση τα συναισθήματά τους προς τις συμμαθήτριες τους. Θεωρούν, δηλαδή, ότι αν ήταν πιο δυναμικές και κοινωνικές, θα είχαν περισσότερες παρέες στο σχολείο. Επιπροσθέτως, ένας μικρός αριθμός συμμετεχουσών δήλωσε ότι έχει υποστεί βία, κυρίως λεκτική και ψυχολογική, από συμμαθήτριες και είτε έχει αντιδράσει ανάλογα, είτε έχει αποξενωθεί από τη μαθητική κοινότητα, γεγονός πολύ τραυματικό για την ψυχοσύνθεση του εφήβου. Εντύπωση που προκάλεσε ότι η πλειοψηφία των μαθητριών υποστήριξε ότι «δεν τολμάνε να με πειράξουνε», «δεν δέχομαι μύγα στο σπαθί μου», «θα με υπερασπιστεί η παρέα μου», «όταν πήγαν να με πειράξουν, απείλησαν ότι θα φωνάξω τη μάνα μου και με άφησαν». Σχετικά με τις απόψεις τους για την επίλυση των διαφορών μεταξύ κοριτσιών με έντονο τρόπο, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε χειροδικία, αν και οι περισσότερες ισχυρίζονται ότι είναι αποτελεσματικός, για να κερδίσουν ό,τι πιστεύουν ότι τους ανήκει (είτε αφορά ένα αγόρι, είτε την υπόληψή τους, είτε να υπερασπιστούν τη φίλη τους κ.λπ.), αρκετές είναι και όσες τον καταδικάζουν, με τις εξής χαρακτηριστικές φράσεις: «ανούσια, κουκλίστικη ηχορύπανση», «την κρίνω ανούσια, οπισθοδρομική, απολυταρχική και υποβιβαστική για το άτομο που επιβάλλεται με τέτοιο τρόπο», «πρέπει να σταματήσουν να τραβάνε την προσοχή για τον οποιονδήποτε λόγο. Η βία δεν είναι λύση», «η ομαδική συζήτηση είναι η απάντηση». Τέλος, ένα θετικό στοιχείο που προέκυψε από την έρευνα είναι ότι τα περιστατικά επιθετικότητας μειώνονται σημαντικά, όσο μεγαλώνουν οι μαθήτριες και επικεντρώνονται σε μεγαλύτερο βαθμό στις σπουδές τους. σε αυτό το σημείο πιστεύω ότι το να θέτει ο έφηβος ένα στόχο και να αγωνίζεται για να τον υλοποιήσει, είναι πολύ θετικό για την ωρίμανση και ανάπτυξη της προσωπικότητάς του. Γι αυτό πρεσβεύω ότι οι εκπαιδευτικοί πρέπει να δώσουν οράματα και 11

12 στόχους στους μαθητές και τις μαθήτριες και να τους διδάξουν την ευγενή άμιλλα και τη σπουδαιότητα της συνεργασίας και του ομαδικού πνεύματος. Πρώτα από όλα όμως πρέπει οι ίδιοι να αποτελέσουν τα πρότυπα προς μίμηση. Εν κατακλείδι, οι συμμετέχουσες στην έρευνα θεωρούν ότι η εμπλοκή σε καυγάδες αποτελεί πρώτον, έναν τρόπο επικοινωνίας μεταξύ τους για να διεκδικήσουν αυτό που θεωρούν δίκαιο και δεύτερον, έναν τρόπο για να επιδείξουν τη δύναμή τους, να αποκτήσουν περισσότερους φίλους και κατ επέκταση να γίνουν πιο δημοφιλείς στο πλαίσιο του ανταγωνιστικού σχολείου. Μάλιστα, ισχυρίζονται ότι έχει γίνει «μόδα» το να είναι μία κοπέλα δυναμική, ατίθαση και να λύνει με το ξύλο τις διαφορές της! Η εικόνα της μαθήτριας «τσαμπουκάς», όπως χαρακτηρίζεται, προσελκύει το ενδιαφέρον και κερδίζει «πόντους» δημοτικότητας στο σχολείο του 21 ου αιώνα, γεγονός που δεν πρέπει να μας αφήσει αδιάφορους. 12

13 Προτάσεις Συμπερασματικά, η ένταση στο σχολείο του 21 ου αιώνα, μέσω της εκδήλωσης επιθετικής συμπεριφοράς από μαθήτριες, αποτελεί μία πραγματικότητα και αποτυπώνει την κοινωνική βία, όπως αυτή καταγράφεται σε όλους τους τομείς ζωής και δράσης μας. Ειδικά στο πλαίσιο της σύγχρονης εποχής, με τα πολύ σοβαρά κοινωνικο-οικονομικά προβλήματα, τέτοια περιστατικά αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη οξύτητα. Τόνισα εξ αρχής ότι δεν μιλάμε για φαινόμενο με ανησυχητικές διαστάσεις. Είναι όμως μία πραγματικότητα, η οποία οφείλει να προβληματίσει γονείς και εκπαιδευτικούς, καθώς και το σύνολο της κοινωνίας. Όλοι οι ενήλικες, από τη θέση που ο καθένας από εμάς κατέχει, φέρει τη δική του ευθύνη για την αναπαραγωγή της βίας, έστω και στις πιο «ήπιες» μορφές της. Η εκπαιδευτική κοινότητα οφείλει να λάβει σοβαρά υπ όψιν της το γεγονός ότι η βία αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι της σχολικής ζωής και να ενημερωθεί για το πώς πρέπει να προλαμβάνει αλλά και να χειρίζεται τέτοιες εντάσεις, ώστε πρώτον, οι έφηβοι να νιώσουν ασφάλεια και χαρά στους κόλπους του σχολείου και δεύτερον, να μην οδηγηθούμε σε περιστατικά πιο σοβαρά. Το να αδιαφορήσουμε και να αφήσουμε τα παιδιά «ασύδοτα» να συμπεριφέρονται με όποιο τρόπο θέλουν, μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις τόσο για τους συμμαθητές τους, όσο και για την ομαλή λειτουργία του σχολείου. Το «κλειδί» είναι, κατά την άποψή μου, να μάθουμε στα παιδιά πώς να συνεργάζονται μεταξύ τους, να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, να επιλύουν τις διαφορές τους με διάλογο και να αναζητούν διεξόδους σε δημιουργικές ασχολίες. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να κατανοήσουν ότι επιτελούν ένα ιερό έργο και οι ασχολούμενοι με θέματα παιδείας πρέπει επιτέλους να συνειδητοποιήσουν ότι το σύγχρονο σχολείο οφείλει να αποκτήσει νέες διαστάσεις και προσανατολισμούς, να διευρύνει τους γνωστικούς και πνευματικούς ορίζοντες των νέων και να πάψει να αποτελεί «φυλακή», ώστε να μη χρειάζεται να αναζητούν οι έφηβοι διέξοδο στη βία. Είναι αναγκαίο ένα νέο πρόγραμμα σπουδών που δεν θα ευνοεί την παπαγαλία και στείρα γνώση, αλλά την κριτική σκέψη, τη συνεργασία μεταξύ μαθητών και το ομαδικό πνεύμα. Το θέατρο, η μουσική, ο χορός, η άθληση, η ζωγραφική, αποτελούν μέσα για να διοχετεύσει ο νέος την ενέργεια του και να μάθει να συνεργάζεται δημιουργικά με τους συμμαθητές του. Σε αυτούς, συνεπώς, τους τομείς πρέπει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση το σύγχρονο δημόσιο σχολείο και όχι στην υπερφόρτωση του μαθητή με «γνώσεις». Είναι απαραίτητο, ταυτόχρονα, οι καθηγητές να κατανοήσουν ότι ο ρόλος τους δεν περιορίζεται στη μετάδοση στείρας γνώσης, αλλά κυρίως να είναι δίπλα στα παιδιά, να τα βοηθήσουν πρωτίστως να χτίσουν μία ουσιαστική και εποικοδομητική επικοινωνία, δημιουργώντας ένα κλίμα εμπιστοσύνης μέσα στην τάξη, το οποίο θα επικρατήσει και στις υπόλοιπες δραστηριότητες των μαθητών. Εν κατακλείδι, η εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς μεταξύ των μαθητριών συνιστά ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα που αποδεικνύει την αποτυχία των ενηλίκων να αποτελέσουν θετικά πρότυπα προς μίμηση και να δώσουν στην έφηβη μία δημιουργική διέξοδο από όλα όσα την προβληματίζουν και την απασχολούν. Κρίνω ότι είναι ανησυχητικό να επικρατεί ως μοντέλο συμπεριφοράς στο σύγχρονο 13

14 σχολείο ο «τσαμπουκάς» και να επικροτείται η χειροδικία ως «δυναμισμός». Η νέα γενιά έχει τόσα πολλά θετικά στοιχεία, τα οποία με τη βοήθεια εκπαιδευτικών και γονέων, πρέπει να αξιοποιηθούν και να αναδειχθούν. Ο νέος πρέπει να γίνει φορέας οραμάτων και αλλαγών, γιατί η κοινωνία μας έχει ανάγκη να πάει ένα βήμα μπροστά και όχι να γυρίσουμε σε απεχθή και επικίνδυνα πρότυπα συμπεριφοράς. Ειδικά στο πλαίσιο της σύγχρονης εποχής, με τα πολυσύνθετα και σοβαρότατα προβλήματα, η νέα γενιά, με την καθοδήγηση των ενηλίκων, πρέπει να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο για να βγούμε από το κοινωνικό έλλειμμα, δείχνοντας στους ιθύνοντες την Πολιτεία το δρόμο. Η ελπίδα για ένα καλύτερο, πιο δίκαιο και δημιουργικό αύριο, βρίσκεται στα χέρια των εφήβων και δεν πρέπει με τη δική μας αρνητική συμπεριφορά και αδιάφορη ή παθητική στάση, να την «κάψουμε», γιατί τότε όλοι μας θα χαθούμε, κυριολεκτικά και μεταφορικά, στη δίνη τόσο των οικονομικών όσο και των κοινωνικών προβλημάτων που ταλανίζουν την παγκόσμια κοινότητα. 14

15 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 15

16 1. Έχεις γίνει μάρτυρας έντονου καυγά μεταξύ συμμαθητριών σου που κατέληξε σε χειροδικία (ξύλο); ΝΑΙ ΟΧΙ 2. Αν η απάντηση στην προηγούμενη ερώτηση είναι ΝΑΙ, να αναφερθείς στο συγκεκριμένο περιστατικό. Γιατί συνέβη και πού συνέβη; 3. Έχεις εμπλακεί η ίδια σε καυγά που οδήγησε σε χειροδικία (ξύλο) με μία ή περισσότερες συμμαθήτριες σου; ΝΑΙ ΟΧΙ 4. Ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους μπορεί να ξεσπάσει ένας ανάλογος έντονος καυγάς; Ανάφερε τους δύο, κατά τη γνώμη σου, κυριότερους λόγους. 5. Πόσες φορές στη διάρκεια της περασμένης σχολικής χρονιάς έγινες μάρτυρας ή έλαβες μέρος σε έναν έντονο καυγά; 6. Πού λαμβάνει συνήθως χώρα ένας έντονος καυγάς μεταξύ κοριτσιών; Εντός του σχολείου Εκτός σχολείου 7. Θεωρείς ότι αποτελούν «τάση»/«μόδα» οι έντονοι καυγάδες μεταξύ κοριτσιών; ΝΑΙ ΟΧΙ 8. Η εμπλοκή σου σε ανάλογους καυγάδες πώς σε κάνει να αισθάνεσαι; Δυνατή, δημοφιλής, ισχυρή; Αδύναμη, φοβισμένη, αναγκασμένη να δράσεις έτσι; Γράψε μερικά επίθετα που αντιπροσωπεύουν τα συναισθήματά σου. 9. Έχεις αντιγράψει εικόνες βίας μεταξύ γυναικών που έχεις παρακολουθήσει στην τηλεόραση, σε ριάλιτι ή άλλες τηλεοπτικές εκπομπές; ΝΑΙ ΟΧΙ 16

17 10. Τα κορίτσια που εμπλέκονται σε άγριους καυγάδες με συμμαθήτριες τους είναι δημοφιλή στο σχολείο; ΝΑΙ ΟΧΙ 11. Θεωρείς ότι η εμπλοκή σε καυγάδες με συμμαθήτριες σου είναι ένας τρόπος να αποκτήσεις περισσότερους φίλους στο σχολείο; ΝΑΙ ΟΧΙ 11. Έχεις πέσει η ίδια θύμα βίας από συμμαθήτρια σου ή ομάδα συμμαθητριών; ΝΑΙ ΟΧΙ 12. Αν η απάντηση στην προηγούμενη ερώτηση είναι ΝΑΙ, να αναφέρεις τι είδους βία έχεις υποστεί: Λεκτική (βρισιές) Σωματική (ξύλο) Ψυχολογική (απειλές) 13. Αν η απάντηση στην ερώτηση 11 είναι ΝΑΙ, να αναφέρεις πώς έχεις αντιδράσει στην περίπτωση που έπεσες θύμα βίας, είτε λεκτικής, είτε σωματικής, είτε ψυχολογικής, από μία ή περισσότερες συμμαθήτριες σου. 14. Θα ήθελες να αλλάξεις κάτι στη συμπεριφορά σου ως προς τις συμμαθήτριες σου, με τις οποίες δεν είσαστε κοντά; Ανάφερε τι θα ήθελες να αλλάξεις και γιατί. 15. Γράψε μία φράση για το πώς κρίνεις την επίλυση των διαφορών μεταξύ κοριτσιών με έντονο τρόπο. 17

18 Βιβλιογραφία και Πηγές Β. Αρτινοπούλου, Βία στο σχολείο: Έρευνες και πολιτικές στην Ευρώπη, 2 η έκδ.,αθήνα: Μεταίχμιο, Β. Φίλιας, Εισαγωγή στη Μεθοδολογία και τις Τεχνικές των Κοινωνικών Ερευνών, 2 η έκδ., Αθήνα: Gutenberg, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ H ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΟ ΒΗΜΑ 18

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Η σχολική βία και εκφοβισμός δεν είναι φαινόμενα άγνωστα στο ελληνικό σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους.

Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους. Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόβλημα: Κατά την έρευνα αυτή θα εξεταστεί κατά το πόσο οι έφηβοι εκδηλώνονται με βίαιη κ επιθετική συμπεριφορά. Υπόθεση: Υποθέτω ότι οι έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους»

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Αντικείμενο της έρευνας αποτέλεσε η αποτύπωση των αναπαραστάσεων των Ελλήνων/ίδων μαθητών/τριών

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α )

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) (Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές και προσαρμοσμένες στις δυνατότητες γραφής των μαθητών της Γ Λυκείου.) (Πλαγιότιτλοι - κύρια σημεία του κειμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ A ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ A ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ A ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 29/05/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: Νεοελληνική Γλώσσα ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας 6 Μαρτίου 2013 Τελευταίο Θρανίο Καθηγητές Εν Δράσει Κόσμος Χωρίς Πολέμους και Βία ΟΜΟΦΟΒΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοσχολική Βία. Εργασία του τμήματος Β 5 του 6ου Γυμνασίου Ηρακλείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μπαλαμούτσου Μαγδαληνή

Ενδοσχολική Βία. Εργασία του τμήματος Β 5 του 6ου Γυμνασίου Ηρακλείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μπαλαμούτσου Μαγδαληνή Ενδοσχολική Βία Εργασία του τμήματος Β 5 του 6ου Γυμνασίου Ηρακλείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μπαλαμούτσου Μαγδαληνή Ορισμός Πώς μεταφράζεται ο όρος Bullying ; Σχολικός Εκφοβισμός Τι σημαίνει ο όρος Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος. MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία

Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος. MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία Πώς καταλαβαίνουμε ότι μια πράξη συνιστά εκφοβισμό; Το σύνηθες πείραγμα των παιδιών μεταξύ τους. Οι περιστασιακοί

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΚΦΟΒΙΣΜOΣ ΑΣΚΗΣΗ ΒΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός

Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός Μια νέα μορφή εφηβικής παραβατικότητας και τρόποι αντιμετώπισης Θώμη Τσομπανίδου, εκπ/κός ΠΕ 05 Υπεύθυνη Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων ΔΔΕ Αρκαδίας Σχολικός εκφοβισμός(school

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοσχολική βία - Σχολικός εκφοβισμός και ηλεκτρονικά μέσα

Ενδοσχολική βία - Σχολικός εκφοβισμός και ηλεκτρονικά μέσα 24 ο ΓΕΛ Αθηνων Σχ.Έτος 2012-2013 Τμήμα Α3 Ερευνητική εργασία - Project Ενδοσχολική βία - Σχολικός εκφοβισμός και ηλεκτρονικά μέσα Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός της έρευνας μας είναι να ευαισθητοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακός Εκφοβισμός. Cyberbullying

Διαδικτυακός Εκφοβισμός. Cyberbullying Διαδικτυακός Εκφοβισμός Cyberbullying Ο όρος Διαδικτυακός εκφοβισμός (Cyber-bullying) αφορά τον εκφοβισμό, την απειλή, την ταπείνωση ή την παρενόχληση παιδιών, προεφήβων και εφήβων που δέχονται μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ο σχολικός εκφοβισμός είναι η επιθετική εκείνη συμπεριφορά που είναι εσκεμμένη, απρόκλητη, και επαναλαμβανόμενη, αποτελει κατάχρηση εξουσίας και εμπεριέχει

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING)

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΗΛΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕ19 Ζητούμενο η θετική στάση... Λοιπον σήµερα ο µπαµπάς θα σε προστατέψει απο τον ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή).

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 [Η φιλία] Τα παιδιά ωφελούνται πολύ από στενές φιλικές σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι φιλίες τα βοηθούν να συνειδητοποιήσουν κοινωνικές έννοιες, να συνυπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σχολικός Σύμβουλος: Ανδρέας Ν. Ζεργιώτης Αχαρνές, Ιανουάριος 2013 Έρευνα Ε.Κ.Κ.Ε. : Νεανική Βία μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Παρουσίαση με τρόπο συνοπτικό των σχετικών φαινομένων ΑΜΑΛΙΑ Κ. ΗΛΙΑΔΗ, φιλόλογος-ιστορικός Αναπληρωματικό μέλος της ομάδας πρόληψης & αντιμετώπισης φαινομένων

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα.

Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα. Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα. Η εισήγηση ξεκινά με μια συζήτηση με τα παιδιά για την

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επιθετικότητα. Βία και επιθετικότητα στον αθλητισµό. ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ έννοια. Θεωρίες για την επιθετικότητα. Ψυχολογικές θεωρίες για την

Επιθετικότητα. Βία και επιθετικότητα στον αθλητισµό. ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ έννοια. Θεωρίες για την επιθετικότητα. Ψυχολογικές θεωρίες για την ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης9 Βία και στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Επιθετικότητα - έννοια - διαφορά βίας - ς Θεωρίες

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή).

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή). ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μαρία Λαγουδάκη ΠΕ19 ΣΕΛ. 1 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ: 12/11/2013 7 η ώρα Οι μαθητές συγκεντρώθηκαν στο εργαστήριο Πληροφορικής. Αρχικά δόθηκαν πληροφορίες σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά.

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Γενικό Λύκειο Βαλτινού Τρικάλων ως εµπλεκόµενο σχολείο στο ευρωπαϊκό πρόγραµµα Comenius Regio, που υλοποιείται µεταξύ φορέων και οργανισµών των Τρικάλων (Ελλάδα) και του

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού

Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού 6 η Μαρτίου 2015 Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού Σχολικός Εκφοβισμός - Το φαινόμενο «bullying» Υπήρχαν από πάντα πολλές μορφές βίας και σκληρότητας μεταξύ των παιδιών. Αυτό όμως

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Το διαδίκτυο και ο σχολικός εκφοβισμός

Το διαδίκτυο και ο σχολικός εκφοβισμός Το διαδίκτυο και ο σχολικός εκφοβισμός Πλαγεράς Αντώνιος Τεχνολόγος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΠΕ 17 03 Υπεύθυνος Συμβουλευτικού Σταθμού Δ.Δ.Ε. Ν. Μαγνησίας Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΣχολικήΔιαμεσολάβηση. Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας

ΣχολικήΔιαμεσολάβηση. Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας ΣχολικήΔιαμεσολάβηση Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της αποστολής του ως Συνήγορος του Παιδιού, προσκάλεσε σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών EU Kids Online II: Ευρήματα Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Το πρόγραμμα EU Kids Online II Το θεματικό δίκτυο EU Kids Online II: Enhancing Knowledge Regarding European Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενο της βίας

Το φαινόμενο της βίας Το φαινόμενο της βίας Στη φετινή σχολική χρονιά ασχοληθήκαμε στο μάθημα του project με το φαινόμενο της βίας και ειδικότερα με τη βία στις γυναίκες, τη ψυχολογική βία και τη βία στα video games. Εξετάσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΔΗΜ. ΠΟΤΕΤΣΙΑΝΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝ. στο Ι.Π.Α ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΟΛΗ ΔΝΤΡΙΑ ΕΚΠ/ΡΙΩΝ ΧΟΥΡΔΑΚΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΤΕΠΑΕΣ ΠΑΤΡΑΣ 1 Σύστ. Προσκόπων Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Το περιβάλλον Διαδίκτυο Ψηφιακό οικοσύστημα Σχολείο Εκπαιδευτικοί Γονείς. Η ανάγκη Τα παιδιά χρειάζονται ποιοτικό ψηφιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 1 ΥΕΨ(Δημ) 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 Nέα Διαδικασία Παρέμβασης στο Σχολείο για Χειρισμό Παιδιού με Πιθανές Μαθησιακές, Συναισθηματικές ή άλλες Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ ΛΟΝΤΙΟ ΛΥΚΙΟ ΠΤΗΣΙΩΝ ΟΜΔ ΝΝΤΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΚΦΟΙΣΜΟ ΡΩΤΗΜΤΟΛΟΙΟ ΔΙΡΥΝΗΣΗΣ 009-00 Μια από τις πρώτες δράσεις της Ομάδας νάντια στο Σχολικό κφοβισμό σχεδόν μόλις αυτή συστάθηκε ήταν η εκπόνηση ενός ερωτηματολογίου

Διαβάστε περισσότερα

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Λίγα λόγια για τις εκπαιδευτικές δράσεις της ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, εδώ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΛΟ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΛΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΛΙΚΙΑ: 28-53 ΦΥΛΟ AΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ 6 26 ΣΠΟΥΔΕΣ ΤΕΙ/ΑΕΙ 10 Δευτεροβάθμια 16 Δημοτικό 3 ΤΟΠΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ Αστική υποβαθμισμένη 2 Αστική αναβαθμισμένη 18 Ημιαστική

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για την τηλεόραση, επεξεργασία των στοιχείων στο MS-Excel

Έρευνα για την τηλεόραση, επεξεργασία των στοιχείων στο MS-Excel Έρευνα για την τηλεόραση, επεξεργασία των στοιχείων στο MS-Excel Ακάσης Κωνσταντίνος 1, Αντωνιάδης Χρυσόστομος 2, Αργυράκης Παναγιώτης 3, Αρτοπούλου Αναστασία 4, Βάγγου Χαρά 5, Βερβερίδου Δέσποινα 6, Γιαννούδης

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Π ΤΕΛΕΣΜ Σ ΑΤ Α Α Τ Α ΤΗΣ Η Σ ΕΡΕ Ρ ΥΝΑ Ν Σ Α

Α Ο Π ΤΕΛΕΣΜ Σ ΑΤ Α Α Τ Α ΤΗΣ Η Σ ΕΡΕ Ρ ΥΝΑ Ν Σ Α ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΕΧΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ Λυκειο Παλαιομετόχου Υπεύθυνη Καθηγήτρια Παναγιώτα Αποστόλου Αυγουστή Μαθητές που εργάστηκαν Α6 Χριστίνα Αντρέου Γιώργος Μαρκου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Καζαμπάκα 8 - ΚΑΡΔΙΤΣΑ Τηλ. 24410-21130 - Fax 24410-73999 info@e-sl.gr ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Καζαμπάκα 8 - ΚΑΡΔΙΤΣΑ Τηλ. 24410-21130 - Fax 24410-73999 info@e-sl.gr ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ 1. Μερικοί μαθητές στην τάξη σας αποστρέφονται και περιθωριοποιούν έναν αλλοδαπό συμμαθητή. Ποιά από τις παρακάτω ενέργειες επιλέγετε προκειμένου να βοηθήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ Τάξη: Α Τμήμα: Α4 Θέμα: «Σχολικός Εκφοβισμός» Σχολικό Έτος: 2014-2015

2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ Τάξη: Α Τμήμα: Α4 Θέμα: «Σχολικός Εκφοβισμός» Σχολικό Έτος: 2014-2015 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ Τάξη: Α Τμήμα: Α4 : «Σχολικός Εκφοβισμός» Σχολικό Έτος: 2014-2015 Στάδια υλοποίησης του project. 1 ο : Συμβόλαιο της τάξης α) Εισαγωγή στο μάθημα ΣΚΖ.

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΑΞΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ : ΑΝΙΧΝΕΥΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ, ΣΤΟΧΕΥΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ

ΑΤΑΞΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ : ΑΝΙΧΝΕΥΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ, ΣΤΟΧΕΥΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΤΑΞΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ : ΑΝΙΧΝΕΥΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ, ΣΤΟΧΕΥΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΉ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ Η λέξη αταξία αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό;

Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό; Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό; Αν δεν δείτε το περιστατικό να λαμβάνει χώρα μπροστά σας, τότε κάποια βοηθητικά σημάδια μπορεί να είναι τα εξής: s s s s s s s s s s s Απροθυμία του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ

ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Εκεί που είσαι ήμουνα κι εδώ που είμαι. ίσως έλθεις! ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 1. Μπακούρου Κυριακή (συντονίστρια)

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ 2ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Λέμε ΟΧΙ στο σχολικό εκφοβισμό» (Μια διασκευή παραμυθιού από τους μαθητές) Ομάδα : Αστυπάλαια ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ Σεπτέμβριος- Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Εργασίας: Bullying

Θέμα Εργασίας: Bullying ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Θέμα Εργασίας: Bullying Μάθημα: «Τα Δικαιώματα του Παιδιού» Διδάσκων: Στάθης Μπάλιας Ονοματεπώνυμο: Μαρία Στεργίου

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα