για το πώς αξιολογούσε ο Hobbes την κατάσταση του ανθρώπου πριν την ίδρυση της πολιτικής κοινότητας, δηλαδή εκείνη την κατάσταση του πολέµου όλων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "για το πώς αξιολογούσε ο Hobbes την κατάσταση του ανθρώπου πριν την ίδρυση της πολιτικής κοινότητας, δηλαδή εκείνη την κατάσταση του πολέµου όλων"

Transcript

1 Η Γέννηση του Λεβιάθαν ή η Θέσµιση της Πολιτικής Κοινότητας στη Σκέψη του Thomas Hobbes Στην αρχική έκδοση του Λεβιάθαν, το 1651, το εξώφυλλο της αποτυπώνει παραστατικά µεγάλο µέρος του επιχειρήµατος του συγγραφέα του. Μια γιγάντια ανθρώπινη µορφή υψώνεται θεόρατη πάνω από την ύπαιθρο και τις πόλεις των ανθρώπων. Στο κεφάλι της έχει ένα στέµµα, στο ένα χέρι κρατά ένα ξίφος στο άλλο ένα σκήπτρο. Το σώµα της αποτελείται από µυριάδες µικρές ανθρώπινες µορφές. Ακριβώς από πάνω αναγράφεται µια φράση από το 41 ο κεφάλαιο του Ιώβ : «εν υπάρχει εξουσία πάνω στη γη που να συγκρίνεται µε την δική του». Αντληµένη από τη βίβλο, η φιγούρα του Λεβιάθαν µετατρέπεται σε πανίσχυρο σύµβολο της κρατικής οργάνωσης της πολιτικής κοινότητας στους νεότερους χρόνους. Η εικονογράφηση της θα προσφέρει όχι µόνο µια επιδραστική πολιτική µεταφορά, αλλά και ένα καλό αφετηριακό σηµείο για την αφήγηση της θέσµισης της πολιτικής κοινότητας σύµφωνα µε τη σκέψη του εισηγητή της. Πράγµατι, πολλά από τα βασικά συστατικά στοιχεία του θεωρητικού διαβήµατος του Hobbes µπορούν να βρεθούν κωδικοποιηµένα στους συµβολισµούς αυτής της αναπαράστασης. Η φυσική κατάσταση, το κοινωνικό συµβόλαιο, η ισχύς του ξίφους, το αδιαίρετο της κυριαρχίας, ο απολυταρχικός χαρακτήρας της πολιτικής εξουσίας, η σχέση µε τη θρησκεία, η σχέση κράτους - κοινωνίας. Πέρα από ένα επιτυχηµένο εξώφυλλο αποτελεί και ένα πολύτιµο οδηγό στη διαδροµή από την προπολιτική φυσική κατάσταση, µέσω του κοινωνικού συµβολαίου, στην κυριαρχία του θνητού θεού, του µεγάλου Λεβιάθαν. α) Φυσική Κατάσταση Η συζήτηση σχετικά µε την πολιτική κοινότητα ξεκινά µε αφετηρία της την φυσική κατάσταση του ανθρώπου, η οποία στηρίζεται σε µια συνεκτικά επεξεργασµένη φιλοσοφική ανθρωπολογία. Πέρα από ότι είναι ήδη πασίγνωστο 1

2 για το πώς αξιολογούσε ο Hobbes την κατάσταση του ανθρώπου πριν την ίδρυση της πολιτικής κοινότητας, δηλαδή εκείνη την κατάσταση του πολέµου όλων εναντίων όλων όπου «ο ανθρώπινος βίος είναι µοναχικός, ενδεής, βρωµερός, κτηνώδης και βραχύς» 1, η φυσική κατάσταση περιλαµβάνει όλα εκείνα τα στοιχεία που καθιστούν καινοτόµο το επιχείρηµα του Hobbes και θέτουν τους όρους για την σύναψη του κοινωνικού συµβολαίου και την περαιτέρω δηµιουργία του Λεβιάθαν. Αν υπάρχει µια συνθήκη, η οποία να προσδιορίζει την φυσική κατάσταση αυτή είναι η συνθήκη της ισότητας όλων µε όλους. Οι άνθρωποι από την φύση του είναι ίσοι καθότι οι επιµέρους διαφορές τους (σε σωµατικό ή πνευµατικό επίπεδο) αντιρροπούνται και αναχαιτίζονται αµοιβαία, φτάνοντας έτσι στη συνθήκη της γενικευµένης ισότητας. Όµως, είναι αυτή ακριβώς η ισότητα που θα πυροδοτήσει την ζοφερή κατάσταση που περιγράφει η γνωστή ρήση του Hobbes. Εφόσον είµαστε ίσοι, σε περίπτωση που το αντικείµενο της επιθυµίας µας είναι κοινό, τότε επέρχεται η εχθρότητα και η σύγκρουση. Καθώς προσπαθούµε να πραγµατώσουµε τις επιθυµίες µας και να εξασφαλίσουµε την αυτοσυντήρηση µας, οι υπόλοιποι άνθρωποι, καθότι φορείς ίσης ισχύος µε τη δική µας, µετατρέπονται σε εν δυνάµει εχθρούς µας. Όσο και να προσπαθήσουµε δεν θα µπορέσουµε ποτέ να απαλλαγούµε από την ανασφάλεια για τη ζωή και τα υπάρχοντα µας που απορρέει από το γεγονός της ισότητας µας µε όλους τους άλλους. Εν προκειµένω, ο Hobbes διακρίνει στη φύση του ανθρώπου τρεις πρωταρχικές αιτίες διαµάχης : τον ανταγωνισµό, την δυσπιστία και τη δόξα. Εφόσον αυτή είναι η ζοφερή κατάσταση στην οποία ρίχνει τον άνθρωπο η φύση του, τίθεται το ερώτηµα εάν είναι δυνατή η αποµάκρυνση του ανθρώπου από αυτή, εάν είναι εφικτό το ξεπέρασµα της. Η απάντηση του Hobbes είναι θετική, καθώς οργανώνει το πέρασµα στην πολιτική κοινότητα διαµέσου του κοινωνικού συµβολαίου. Η επίτευξη αυτού του ξεπεράσµατος γίνεται µέσα από 1 Τόµας Χοµπς, Λεβιάθαν ή Ύλη, Μορφή και Εξουσία µιας Εκκλησιαστικής και Λαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, µτφρ. Γρηγόρης Πασχαλίδης-Αιµίλιος Μεταξόπουλος, εισαγ. Αιµίλιος Μεταξόπουλος, Γνώση, Αθήνα 2006, σ

3 την ταυτόχρονη επίδραση τόσο ορισµένων ανθρώπινων παθών όσο και του ορθού Λόγου. Τα πάθη που συµβάλλουν προς µια τέτοια κατεύθυνση είναι ο φόβος του θανάτου, η επιθυµία των πραγµάτων που απαιτούνται για µια άνετη διαβίωση και η ελπίδα ότι αυτά θα αποκτηθούν µε εργατικότητα. Από την άλλη, αυτό που υποδεικνύει ανθρώπινος Λόγος είναι οι όροι για την επίτευξη µιας συµφωνίας εξόδου από τον πόλεµο όλων εναντίων όλων, ό,τι θα αποκαλέσει Νόµους της Φύσης. 2 Για το Hobbes ο λόγος του ανθρώπου του υποδεικνύει µια σειρά από νόµους, οι οποίοι ενυπάρχουν στην φυσική κατάσταση, και µπορούν να τον οδηγήσουν την σύναψη συµφωνίας µε τους υπόλοιπους ανθρώπους και στην εξασφάλιση της επιβίωσης και της ειρήνης. Αξίζει να υπογραµµίσουµε ότι δεν πρόκειται για τυπικούς νόµους µε δεσµευτική ισχύ για τα υποκείµενα, µε κάποια υπερβατολογική κανονιστικότητα να τους περιβάλλει. Αντίθετα, οµολογείται ότι αποτελούν συµπεράσµατα ή θεωρήµατα για τον τρόπο επιβίωσης και αυτοπροστασίας των ανθρώπών 3, ή «στοιχειωδώς ορθολογικές υποδείξεις του κοινού νου ως προς τον συµφερότερο τρόπο κατοχύρωσης της επιβίωσης και της ευηµερίας». 4 Επίσης σηµαντικό είναι να τονιστεί ότι αυτοί οι νόµοι της φύσης ανακαλύπτονται µέσω του Λόγου. Η επίκληση της λειτουργίας του Λόγου, µε το ιδιαίτερο περιεχόµενο που λαµβάνει αυτός στη σκέψη του Hobbes, φαίνεται να αίρει την αντίφαση που θα µπορούσε να επισηµάνει κάποιος ανάµεσα σε µια πολεµική και συγκρουσιακή φυσική κατάσταση και την ικανότητα των ίδιων αυτών υποκειµένων να αίρονται από αυτή σταµατώντας τις εχθροπραξίες και συνάπτοντας συµφωνία ειρήνης. Καθώς η λειτουργία της λογικής περιορίζεται σε µια υπολογιστική και εργαλειακή θεώρηση του κόσµου, ζυγίζοντας «τι χάνω και τι κερδίζω», οδηγεί τους ανθρώπους στο συµπέρασµα ότι µε καθαρά ωφελιµιστικά κριτήρια η φυσική κατάσταση δεν µπορεί να συνεχιστεί, οπότε θα πρέπει να αναζητηθεί ένα νέο πρότυπο συνύπαρξης βασισµένο στην σύναψη ειρήνης. Εφόσον το κόστος (ο θάνατος) είναι 2 Αυτ., σ Αυτ., σ Αιµίλιος Μεταξόπουλος, «Εισαγωγικά στην Ανάγνωση του Hobbes», στο Λεβιάθαν, ό.π., σ

4 υπερβολικά µεγάλο σε σχέση µε το προσδοκώµενο όφελος (η απόλυτη ελευθερία, νοούµενη αποκλειστικά ως απουσία εµποδίων στην κίνηση) οδηγούµαστε στην έξοδο από τον πόλεµο όλων εναντίον όλων µέσω ορθολογικής επιλογής των κατάλληλων µέσων για τον πάγιο σκοπό της ανθρώπινης ύπαρξης που είναι η επιβίωση και η αυτοσυντήρηση. 5 Πράγµατι, ο πρώτος νόµος της φύσης που αναγνωρίζει ο Λόγος είναι η επιδίωξη και η διατήρηση της ειρήνης. Στη συνέχεια ακολουθεί µια µακρά σειρά νόµων της φύσης, οι οποίοι όµως συνάγονται λογικά από τον πρώτο. Εδώ έχουµε την εφαρµογή της µεθόδου του Hobbes για την γνώση. Άπαξ και γίνει αποδεκτή η πρώτη αρχή, τότε εύκολα µπορεί να αναγνωρίσει και να αποδεχθεί κανείς όσες λογικά απορρέουν από αυτήν. Αν οι νόµοι της φύσης µπορεί να φανούν πολλοί σε αριθµό και δύσκολο να κατανοηθούν και να εφαρµοστούν από τον πολύ κόσµο, ο Hobbes προτείνει µια εύκολη λύση που συνοψίζει το όλο πνεύµα του. Όλοι οι νόµοι µπορούν να συνοψισθούν στην εξής απλή φόρµουλα : «µην κάνεις στους άλλους ό,τι δεν θα έκανες στον εαυτό σου» 6 Για άλλη µια φορά προτάσσεται το υπολογιστικό και ωφελιµιστικό πνεύµα ως το κλειδί που λύνει όλα τα προβλήµατα. Τέλος, αξίζει να αναρωτηθούµε λίγο σχετικά µε την ιστορική πραγµατικότητα της χοµπσιανής φυσικής κατάστασης. Ο Hobbes συζητά το ενδεχόµενο ύπαρξης µιας τέτοιας κατάστασης, αν και ο ίδιος αποκλείει να ίσχυσε ποτέ γενικά και σε όλον τον κόσµο. Παρόλα αυτά, επικαλείται µια σειρά εµπειρικών παραδειγµάτων από την καθηµερινότητα για να υπαινιχθεί ότι µια τέτοια υπόθεση αµοιβαίας εχθρότητας και εγωιστικής σύγκρουσης ίσως να µην είναι τόσο αβάσιµη. 7 Μας φαίνεται ορθό να θεωρήσουµε ότι η αναφορά σε µια συνθήκη πολέµου όλων εναντίον όλων αποτελεί µια φανταστική κατασκευή που επικαλείται ο Hobbes για τις ανάγκες του επιχειρήµατος του. 8 Αυτή η 5 Αυτ., σ. 50 και για το περιεχόµενο του Λόγου βλ. Λεβιάθαν κεφ. V και VII. 6 Λεβιάθαν, σ Αυτ., σ Άρης Στυλιανού, «Η Έννοια του Κοινωνικού Συµβολαίου στην Πολιτική Φιλοσοφία του Χοµπς», Αξιολογικά, τχ. 16, Νοέµβριος Για την οριστική αποκαθήλωση της χοµπσιανής θεώρησης της ανθρώπινης φύσης ως το αποκορύφωµα του εγωισµού και της αρπακτικότητας από ανθρωπολογική σκοπιά 4

5 φανταστική κατασκευή συνάδει τόσο προς την φιλοσοφική ανθρωπολογία του όσο και µε την γενική µέθοδο µε την οποία προσεγγίζει την γνώση. Μας ζητάει να τον ακολουθήσουµε σε αυτό το νοητικό και καθαρά θεωρητικό πείραµα. Πώς θα ήταν οι ανθρωπότητα εφόσον δεν υπήρχαν οι νοµικές και οι πολιτικές συµβάσεις ; Εφόσον δεχθούµε αυτήν την υπόθεση τότε µπαίνουµε στο εσωτερικό του συλλογισµού του όπου το κάθε βήµα προκύπτει λογικά από το προηγούµενο έως την συγκρότηση του Λεβιάθαν. Έχοντας λοιπόν αναφερθεί στο πρώτο σηµείο του συλλογισµού του Hobbbes, την φυσική κατάσταση, µπορούµε να εξετάσουµε το αµέσως επόµενο, δηλαδή τη σύναψη του κοινωνικού συµβολαίου. β) Κοινωνικό Συµβόλαιο Ο Hobbes, ο θεµελιωτής της νεότερης θεωρίας του κοινωνικού συµβολαίου, επεξεργάζεται µια ιδιαίτερη µορφή για τον τρόπο σύναψης και λειτουργίας του. Σε αντίθεση µε ότι θα ανέµενε κανείς το κοινωνικό συµβόλαιο που δίνει ζωή στον Λεβιάθαν δεν συνάπτεται µεταξύ ενός σώµατος πολιτών και του κυρίαρχου, ούτε µεταξύ του κάθε ατόµου και του κυρίαρχου, αλλά µεταξύ των αποµονωµένων, ατοµικών και αυτόνοµων υποκειµένων της φυσικής κατάστασης. 9 Εν προκειµένω, δηλαδή, δεν έχουµε την οργάνωση των πολλών και διαφορετικών προσώπων σε ένα πολιτικό σώµα, το οποίο µε τη σειρά του θα δηµιουργήσει την κυρίαρχη αρχή, αλλά αντίθετα συνάπτονται αµοιβαίες συµβάσεις όλων µε όλους. Σε αυτές τις συµβάσεις ανταλλάσσεται η υπόσχεση τήρησης της ειρήνης και παρέχεται η εξουσιοδότηση προς τον κυρίαρχο να ασκεί την ισχύ που του παραχωρείται. Μόνο µετά από αυτές τις πράξεις λαµβάνει χώρα η µετατροπή του πλήθους σε ένα µόνο πρόσωπο. 10 Μόνο µετά από αυτή την αµοιβαία και ταυτόχρονη απεµπόληση του δικαιώµατος αυτοκυβέρνησης όλων προς τον κυρίαρχο γίνεται δυνατή η γέννηση του Λεβιάθαν και η µετατροπή των ανθρώπων της φυσικής κατάστασης σε βλ. Marshal Shalins, Η υτική Ψευδαίσθηση της Ανθρώπινης Φύσης, µτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα Αιµίλιος Μεταξόπουλος, ό.π., σ Λεβιάθαν, ό.π., σ. 232 και

6 υπηκόους του θνητού θεού που δηµιούργησαν οι ίδιοι µε τη µεταξύ τους σύµβαση. Η αλληλουχία των συµβατικών δεσµεύσεων δένει κατά τέτοιο τρόπο τους υπηκόους µε τον κυρίαρχο, ώστε κάθε πράξη του τελευταίου να ανάγεται σε αυτή την συµβατική ίδρυση του και έτσι να νοµιµοποιείται απέναντι στους υπηκόους. Έτσι, οι υπήκοοι θεωρούνται αυτεξούσιοι εντολοδότες κάθε πράγµατος που ο κυρίαρχος θα κάνει ή θα πει εξ ονόµατος τους. 11 Κανείς δεν µπορεί να κατηγορήσει τον κυρίαρχο για αδικία ή για παρανοµία ή ακόµη περισσότερο να αντιταχθεί στη βούληση του. Καθώς µε την σύµβαση που συνάπτουν οι πολλοί γίνονται ένας, οι βουλήσεις τους συγχωνεύονται και ανάγονται διαδοχικά στη βούληση του κυρίαρχου, ταυτιζόµενες µαζί του. Έτσι, η σχέση υπηκόων-κυρίαρχου γίνεται µια κυκλική σχέση µε απώτατο σηµείο αναφοράς την µη αναγώγιµη ισχύ της κυριαρχίας. Κάθε προσπάθεια αµφισβήτησης, αντίστασης ή διαµαρτυρίας αντικρούεται µε την αναφορά στο πρωταρχικό συµβόλαιο που δηµιούργησε τον Λεβιάθαν, εκχωρώντας όλη την ισχύ που διέθεταν τα επιµέρους άτοµα προκειµένου να εξασφαλίσουν την επιβίωση και την ειρήνη. Συνεπώς, καθώς µέσω του συµβολαίου, η βούληση του Λεβιάθαν είναι δική τους βούληση, η αντίσταση σε αυτήν θεωρείται παράλογη, αφού γίνεται αντιληπτή ως αντίσταση και διαµαρτυρία των υπηκόων ενάντια στη δική τους βούληση. 12 Ωστόσο, όσο δεσµευτικό και να είναι το συµβόλαιο που δίνει ζωή στον Λεβιάθαν δεν παύει να αποτελεί µία σύµβαση που γνωρίζει και αυτή τα όρια της. Αυτό γίνεται καλύτερα κατανοητό εάν εστιάσουµε στο χαρακτήρα της σύµβασης αυτής. Το κοινωνικό συµβόλαιο δεν είναι µια µονοµερής, εν λευκώ µεταβίβαση όλων των εξουσιών και των δικαιωµάτων των ατόµων του πλήθους της φυσικής κατάστασης. Τα άτοµα δεν απαλλοτριώνονται ριζικά και αµετάκλητα από κάθε αξίωση τους καθώς την εκχωρούν ανεπιστρεπτί στο Λεβιάθαν-προστάτη τους. Αντίθετα, η σύµβαση λαµβάνει τον χαρακτήρα 11 Αυτ., σ και Αυτ., σ. 246, 280. Όπως θα πει χαρακτηριστικά και ο ίδιος ο Hobbes : «Κανείς δεν έχει οποιαδήποτε υποχρέωση που να µην απορρέει από κάποια δική του πράξη, εφόσον όλοι είναι εκ φύσεων ελεύθεροι». 6

7 εξουσιοδότησης προς τον Λεβιάθαν. 13 Αυτό πρακτικά σηµαίνει ότι µπορεί να συναχθεί κάποιου είδους αξίωση, η οποία εξακολουθεί να παραµένει στους αντισυµβαλλόµενους. Αυτή έχει να κάνει µε τον πρωταρχικό λόγο εξόδου από τη φυσική κατάσταση και την ίδρυση της πολιτικής κοινότητας, δηλαδή µε την εξασφάλιση της επιβίωσης και την προστασία της ζωής. Από τη στιγµή που ο κυρίαρχος δεν κατορθώνει να φέρει σε πέρας την αποστολή για την οποία δηµιουργήθηκε, τότε οι υπήκοοι κινητοποιούνται στη βάση των φυσικών δικαιωµάτων τους και µπορούν να εναντιωθούν στην βούληση του κυρίαρχου. Το ίδιο δικαίωµα έχουν και στην περίπτωση που ο κυρίαρχος απειλεί άµεσα την επιβίωση τους, όπως στην περίπτωση της θανατική ποινής. Φαίνεται δηλαδή να αναγνωρίζεται εκ µέρους του Hobbes ένα περιορισµένο, αλλά υπαρκτό δικαίωµα αντίστασης απέναντι στον κυρίαρχο. 14 Στο βαθµό που ο εντολοδόχος δεν έπραξε σύµφωνα µε τον σκοπό του εντολοδότη του (δηλαδή δεν εξασφάλισε την ειρήνη και την προστασία της ζωής των υπηκόων του), οι υπήκοοι καθώς εξουσιοδοτούν και δεν µεταβιβάζουν απλά την ισχύ τους στον κυρίαρχο, παραµένουν φορείς της εξουσίας αυτής, οπότε παύουν να υποτάσσονται στη βούληση του Λεβιάθαν, νοµιµοποιούµενοι να στραφούν εναντίον του. 15 Συνοψίζοντας, το κοινωνικό συµβόλαιο αποτελεί την κρίσιµη γέφυρα που οδηγεί από την φυσική κατάσταση του πολέµου όλων εναντίον όλων στην δηµιουργία του θνητού θεού, στην ειρηνική πολιτική κοινότητα κάτω από τη σκιά της κυριαρχίας. Ο συµβολαιϊκός χαρακτήρας της θέσµισης του πολιτικού συνάδει απόλυτα προς το γενικότερο γνωσιοθεωρητικό προσανατολισµό του Hobbes, που θέτει ως ρίζα και έσχατο όριο της κοινωνικής πραγµατικότητας τον 13 Αυτ., σ. 241 και Άρης Στυλιανού, «Η Έννοια του Κοινωνικού Συµβολαίου στην Πολιτική Φιλοσοφία του Χοµπς», ό.π., Ellen Meiksins Wood- Neil Wood, «A Multitude of Men is Made One Person : The Political Thought of Thomas Hobbes» στο A Trumpet of Sedition. Political Theory and the Rise of Capitalism, , New York University Press, Νεά Υόρκη Μια τέτοια θέση συµπυκνώνεται και στην φράση «Όταν λοιπόν η ανυπακοή υπονοµεύει τον σκοπό, για τον οποίο εγκαθιδρύθηκε η κυριαρχία, τότε δεν είµαστε ελεύθεροι να µην υπακούσουµε. Σε κάθε άλλη περίπτωση είµαστε ελεύθεροι να µην υπακούσουµε». Στο ίδιο ακριβώς πνεύµα διασφάλισης της αυτοσυντήρησης εντάσσεται και η ακυρότητα κάθε σύµβασης που απαγορεύει την αυτοάµυνα ή κάθε πράξη του κυρίαρχου που οδηγεί τους υπηκόους στην αυτοκατηγορία 7

8 συµβατικό χαρακτήρα του ανθρώπινου πράττειν. Προϊόν του ωφελιµιστικού υπολογισµού κάθε ατόµου, ο Λεβιάθαν αποτελεί γέννηµα ενός συµβολαίου στο οποίο δεν συµµετείχε και το οποίο δεν τον δεσµεύει παρά µόνο κατ ελάχιστο. Ήταν οι ίδιοι οι άνθρωποι, ίσοι και ελεύθεροι και εξίσου ανασφαλείς στη προπολιτική τους ζωή, που επέλεξαν να γονατίσουν µπροστά σε αυτόν τον θνητό θεό. Εκείνοι του έβαλαν το ξίφος και το σκήπτρο στο χέρι και βάλθηκαν να δώσουν φωνή στα απειράριθµα µικρά ανθρωπάκια που απαρτίζουν το σώµα του στο εξώφυλλό της πρώτης του έκδοσης : «εµείς είµαστε το κράτος!», λένε ξανά και ξανά µεταξύ τους. Και αν βρεθούν εκείνοι που δυσανασχετούν και διαµαρτύρονται, µπερδεύοντας την ελευθερία των µοντέρνων µε αυτή των αρχαίων, τότε προτού επιληφθεί το ξίφος, αντηχεί ως µόνιµη επωδός η αναφορά στη σύναψη του συµβολαίου: «[ ] αν όποιος επιχειρήσει να ανατρέψει τον κυρίαρχο του θανατωθεί ή τιµωρηθεί για τούτο το εγχείρηµα του, είναι ο ίδιος αυτεξούσιος εντολοδότης της τιµωρίας του, εφόσον από τη στιγµή της θέσµισης της πολιτικής κοινότητας έγινε αυτεξούσιος εντολοδότης όλων των πράξεων του κυρίαρχου». γ) Λεβιάθαν Ο Λεβιάθαν παίρνει την µορφή ενός τεχνητού ανθρώπου. Αναλύοντας τα επιµέρους τµήµατα της πολιτείας, ο Hobbes παραλληλίζει διαρκώς κάθε ένα από αυτά µε την βιολογική λειτουργία ενός πραγµατικού ανθρώπου. Οι δηµόσιοι λειτουργοί µοιάζουν µε τα χέρια, τα µάτια και τα αυτιά του Λεβιάθαν, το χρήµα µε το αίµα που κυλά στις φλέβες του, οι τιµωρίες και οι ανταµοιβές που επιβάλλει µε τα νεύρα και τους τένοντες που κινούν τα µέλη και τις αρθρώσεις της πολιτικής κοινότητας. Ωστόσο, το βασικότερο µέρος του τεχνητού δηµιουργήµατος, δηλαδή η ψυχή του, δεν είναι άλλο από την κυριαρχία. Η κυριαρχία είναι η τεχνητή ψυχή που δίνει ζωή σε µία κατά τα άλλα εξ ολοκλήρου ανθρωπογενή δηµιουργία, απόλυτα συµβατή µε το µηχανιστικό κοσµοείδωλο του Hobbes Λεβιάθαν, ό.π., σ

9 Η πολιτική κοινότητα συγκροτείται διαµέσου και επί της κυριαρχίας. Οποιαδήποτε αµφισβήτηση της εγκυµονεί τον κίνδυνο της αναταραχής και της συνακόλουθης διολίσθησης στην φυσική κατάσταση. Το περιεχόµενο της κυριαρχίας ταυτίζεται µε το περιεχόµενο της εκάστοτε βούλησης του φορέα της µεγαλύτερης ισχύος. Η βούληση του κυρίαρχου, µε τη σειρά της, δεν αναπτύσσεται εν κενώ, αλλά εκφράζει τον ορθό Λόγο. Αυτός υποδεικνύει µε την µορφή βασικών νόµων της φύσης την θεµελιακή ορθολογική αξίωση, δηλαδή την αξίωση της αυτοσυντήρησης και της ειρήνης. 17 Έτσι, η βούληση του κυρίαρχου οφείλει να αρθρωθεί λαµβάνοντας υπόψιν της το περιεχόµενο των νόµων της φύσης και να επιδιώξει την τήρηση τους. Μόνο σε αυτό το πλαίσιο κατανοούνται οι θετικοί νόµοι ως νόµιµες εκφράσεις του κυρίαρχου που επιβάλλουν την υπακοή. Οι βουλήσεις των υπηκόων δεν µπορούν να αναιρέσουν την πρωτοκαθεδρία της κυριαρχίας, αφού και αυτές µε τη σειρά τους ανάγονται και ταυτίζονται, µέσω του κοινωνικού συµβολαίου, µε την βούληση του κυρίαρχου. 18 Βέβαια, αν και στη σκέψη του Hobbes διατηρείται µια ανθρωπολογική και φυσική θεµελίωση-οριοθέτηση της κυριαρχίας, αυτό δεν σηµαίνει ότι αυτή χαίρει την ευρύτητα που συναντάµε στη σκέψη άλλων στοχαστών. Ο Hobbes, αν και αναγνωρίζει την υπεροχή του φυσικού δικαίου έναντι του θετικού, ταυτόχρονα το περιστέλλει δραµατικά στην αξίωση αυτοσυντήρησης της ζωής. Έτσι, ο θετός από τον κυρίαρχο νόµος κατά κάποιο τρόπο µοιάζει να απελευθερώνεται από την µέγγενη των απαράγραπτων αξιώσεων του φυσικού δικαίου αποκτώντας µια οριοθετηµένη µεν, αλλά ιδιαίτερα διευρυµένη ικανότητα παρέµβασης επί της κοινωνίας. 19 Όπως εύκολα µπορεί να γίνει κατανοητό από όσα είπαµε µέχρι τώρα, η παρουσία του Λεβιάθαν ως του υπέρτατου κυρίαρχου µιας πολιτικής κοινότητας αποτελεί εγγύηση του αυταρχικού χαρακτήρα που θα λάβει η οργάνωση του κοινωνικού πεδίου. Εν προκειµένω, οι συνειρµοί αυταρχισµού και καθυπόταξης που πυροδοτεί το άκουσµα του ονόµατος του θνητού θεού επιβεβαιώνονται 17 Αυτ., σ. 198 και Αιµίλιος Μεταξόπουλος, ό.π., σ Αυτ., σ Αυτ., σ

10 απόλυτα. Ο Λεβιάθαν ρυθµίζει µε έναν τρόπο κυριαρχικό τα όσα λαµβάνουν χώρα στο εσωτερικό της πολιτικής κοινότητας, δίχως να ξεχνά ποτέ ότι αυτός που χειρίζεται το δηµόσιο ξίφος είναι ο µόνος που εγγυάται την εφαρµογή όλων των συµβάσεων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η καταστολή των δηµόσιων συναθροίσεων θεωρείται τις περισσότερες φορές δεδοµένη 20, η λογοκρισία συγγραφέων και έργων απειλητικών για την κυριαρχία πρακτική ρουτίνας 21, ενώ ιδιαίτερη περιποίηση (πέρα από κάθε νοµική πρόβλεψη) απολαµβάνουν όσοι αµφισβητήσουν την κυριαρχία εµπράκτως, εντάσσοντας τον εαυτό τους στην κατηγορία του εσωτερικού εχθρού 22. Εύλογα γεννάται το ερώτηµα ποιος θα κρίνει πότε συντρέχουν όλες αυτές οι περιπτώσεις. Πότε µια δηµόσια συνάθροιση γίνεται απειλητική; ποιες απόψεις θεωρούνται ανατρεπτικές και ποιες πράξεις σε µετατρέπουν σε εξεγερµένο ενάντια στην κυριαρχία; Η απάντηση του Hobbes είναι, όπως αναµένονταν, διαυγής και αξιοζήλευτη ως προς την λιτότητα της : Μα φυσικά το πότε και το ποιος θα το αποφασίσει ο κυρίαρχος! Η απόφαση του κυρίαρχου οφείλει να υπακούει στην γενική λογική της εξασφάλισης της επιβίωσης των υπηκόων και την διατήρηση της κοινωνικής ειρήνης, αλλά οι συγκεκριµένες συνθήκες ερµηνεύονται από τον φορέα της κυριαρχίας. Η όποια αναφορά στο νόµο και τα όσα αυτός προβλέπει είναι περισσότερο από µάταιη. Ο νόµος συνιστά εκείνη την διαταγή που αποτυπώνει την βούληση του κυρίαρχου. Το περιεχόµενο του νόµου δεν δεσµεύει τον κυρίαρχο καθότι αυτός βρίσκεται εκτός της ισχύος των νόµων. Ο κυρίαρχος µονοπωλεί την ισχύ που του δόθηκε στη βάση ενός συµβολαίου από το οποίο αυτός ουδέποτε δεσµεύτηκε. Ο κυρίαρχος, εντός των ορίων του Λόγου, µπορεί και µονοπωλεί τα νοήµατα, µεταβάλλει το περιεχόµενο τους, προσδιορίζει κατά τρόπο συµβατικό ποια είναι και πώς υπάρχει η πραγµατικότητα. Όµως αυτό το πλαίσιο καθαρού πολιτικού αυταρχισµού δεν εξαντλεί τον τρόπο οργάνωσης του κοινωνικού πεδίου. Μας φαίνεται ότι ο Ηobbes αναγνωρίζει την ύπαρξη ενός κοινωνικού χώρου, ο οποίος δεν µονοπωλείται 20 Αυτ., σ Αυτ., σ. 385, Αυτ., σ

11 από αυτή την κάθετη παρέµβαση του κυρίαρχου. Αυτό προκύπτει από την κατάφαση της αγοραίας συνθήκης του οικονοµικού πεδίου, έστω στα πρωταρχικά στάδια της. Εντός αυτού του χώρου τα υποκείµενα µπορούν να αναπτύσσουν την δική τους δράση, να λαµβάνουν τις δικές του πρωτοβουλίες κοινωνικού και κυρίως οικονοµικού περιεχοµένου. Αξίζει να επισηµάνουµε σε τι συνίσταται η αποδοχή του αγοραίου υποδείγµατος. Η κατάφαση της διευρυµένης χρήσης του χρήµατος και κυρίως της λειτουργίας του ως γενικού ισοδυνάµου, 23 ο προσδιορισµός της αξίας του ανθρώπου αποκλειστικά βάσει της τιµής του στην αγορά, 24 η αποδοχή της κερδοσκοπικής λειτουργίας των εµπορικών εταιρειών, 25 η αναγόρευση της ωφελιµιστικής-υπολογιστικής λογικής ως το περιεχόµενο του ανθρώπινου Λόγου. Την ύπαρξη αυτού του πεδίου σχετικής ελευθερίας των υπηκόων ως ιδιωτών φαίνεται να υποστηρίζει και ο γενικός ορισµός της ελευθερίας ως απουσίας εξωτερικών εµποδίων στην κίνηση. Πράγµατι, ο κυρίαρχος µπορεί να ρυθµίζει µε τρόπο αποκλειστικό µια πληθώρα ζητηµάτων για την εύρυθµη λειτουργία της πολιτικής κοινότητας, αλλά ταυτόχρονα επιφυλάσσεται ένα πεδίο ελεύθερης δράσης των ατόµων βάσει της κρίσης τους σε όλες τις περιπτώσεις που ο νόµος δεν ορίζει διαφορετικά. 26 Οι υπήκοοι είναι ελεύθεροι να κάνουν µόνο ότι δεν διακυβεύει την κυριαρχία, όπως αυτή προσδιορίζεται κάθε φορά. Ταυτόχρονα, βέβαια, ο κυρίαρχος λαµβάνει όλα τα µέτρα αποφυγής της αµφισβήτησης της κυριαρχίας του από ιδιώτες αρκετά πλούσιους ή ισχυρούς. Έτσι, οµολογείται ότι η συσσώρευση του κεφαλαίου σε υπερβολικό βαθµό και η συγκέντρωση του σε χέρια λίγων δύναται να υπονοµεύσει την κυριαρχία, καθώς µέσω αυτής δηµιουργείται ένας δεύτερος πόλος ισχύος που ανταγωνίζεται τον Λεβιάθαν. 27 Εφόσον, η παραπάνω διαπίστωση της αποκρυστάλλωσης δύο, έστω και κατ ελάχιστο διακριτών πεδίων, είναι σωστή (της πολιτικής εξουσίας αφενός 23 Αυτ., σ Αυτ. κεφ. Χ. 25 Αυτ., σ Αυτ., σ. 285 και Αυτ., σ

12 και της ελεύθερης πρωτοβουλίας των υπηκόων αφετέρου) τότε ο Λεβιάθαν µοιάζει να παραπέµπει περισσότερο στην εκδοχή ενός απολυταρχικού φιλελευθερισµού, παρά σε έναν παραδοσιακό αυταρχισµό πατερναλιστικού τύπου. 28 Εν προκειµένω, η κοινωνική ζωή δεν έχει απορροφηθεί συνολικά από την κρατική ισχύ, δεν ορίζεται κατά τρόπο συνολικό ως προς το θετικό της περιεχόµενο. Το τι είδους µορφές µπορεί να λάβει το κοινωνικό πεδίο µπορεί να συγκαθοριστεί και από τους υπηκόους µέσα στα αυστηρά καθορισµένα όρια που διαγράφει η βούληση του κυρίαρχου. Κατ αυτόν τον τρόπο, ο κυρίαρχος δεν υποκαθιστά τις δυνάµεις των ιδιωτών, ούτε εξασφαλίζει την ευηµερία των υπηκόων του µε τη µορφή κρατικών εγγυήσεων και παροχών. Η αποστολή του περιορίζεται, όχι τόσο ως προς το µέγεθος της ισχύος του όσο ως προς το φάσµα των αρµοδιοτήτων του. Ο Λεβιάθαν µετατρέπεται έτσι σε έναν γενικότερο καθοδηγητή των πράξεων και των αντιλήψεων των υπηκόων του, και όχι σε έναν καθολικό προγραµµατιστή του περιεχοµένου της κοινωνικής ζωής. Τηρώντας πάντα τα όρια που επιβάλει η υποχρέωση παροχής ασφάλειας και προστασίας της ζωής των υπηκόων του, εξασφαλίζει για αυτούς µια πρόνοια γενικού τύπου είτε µέσω της δηµόσιας καθοδήγησης τους είτε µέσω της θέσπισης καλών νόµων. Ως καλοί νόµοι θεωρούνται ακριβώς εκείνοι οι νόµοι που δεν αναιρούν την ικανότητα επιλογής και πράξης των ατόµων, αλλά αποτελούν έναν σύστηµα συντεταγµένων βάσει του οποίου τα µεµονωµένα άτοµα µπορούν να προσανατολίζονται για να ρυθµίζουν µόνα τους τις δικές τους υποθέσεις. 29 Συνεπώς, η θέσµιση της πολιτικής κοινότητας στη σκέψη του Thomas Hobbes φαίνεται να λαµβάνει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Από τη µία πλευρά αναγνωρίζει την πρωτοκαθεδρία της κυριαρχίας ως την αναγκαία προϋπόθεση κάθε κοινωνική ύπαρξης, ενώ από την άλλη αποδέχεται την περιορισµένη, αλλά υπαρκτή δυνατότητα των υπηκόων να πράττουν εντός του ιδιωτικού τους χώρου. Μοιάζει να αποτυπώνει ένα περίεργο κράµα δεσποτισµού και καθοδηγούµενης αυτονοµίας, στιβαρής ακινησίας και διαρκούς κίνησης, 28 Αιµίλιος Μεταξόπουλος, ό.π., σ Λεβιάθαν, σ. 393 και

13 κρατικής επιβολής και ελευθερίας των οικονοµικών- συναλλαγών. Αυτή η υβριδική σύνθεση ίσως εκφράζει την ειδική ιστορική στιγµή κατά την οποία γράφεται ο Λεβιάθαν. Βρισκόµενος στο µεταίχµιο δύο κόσµων, ανάµεσα στην παραδοσιακή αντίληψη για την κυριαρχία και την νεωτερική-συµβολαιϊκή θεµελίωση της πολιτικής κοινότητας, ο Λεβιάθαν γίνεται ο εκφραστής και των δύο. Καταφάσκει µια παραδοσιακού τύπου κυριαρχία, µακριά από κάθε λόγο περί δικαιωµάτων ή της ιδιότητας του πολίτη την ίδια στιγµή που προϋποθέτει βασικές λειτουργίες αυτού που λίγο καιρό αργότερα θα πάρει την ολοκληρωµένη µορφή της κοινωνία της αγοράς. Χωρίς να ταυτίζεται µε εκείνη την φιλελεύθερη παράδοση που οργανώνει την απολογία της ατοµικής ιδιοκτησίας, των αγοραίων συναλλαγών και του ελέγχου πάνω στην κυβερνητική εξουσία, ο κυρίαρχος Λεβιάθαν σηµατοδοτεί το (ακούσιο;) αφετηριακό της σηµείο, καθώς ενσαρκώνει το παράδοξο συνταίριασµα του παλιού µε το καινούργιο, τη µεθόριο της παράδοσης και της νεωτερικότητας. 13

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Γιατί λέγεται φυσικό; 1. Γιατί προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net ΝΟΟΖ.GR Political Map Lesvosnews.net Οι εκλογές της 6ης Μαΐου έχουν χαρακτηριστεί ως οι πιο σημαντικές Εθνικές εκλογές στη Μεταπολίτευση. Έχοντας αυτό ως βάση, το Nooz.gr φιλοδοξεί να βοηθήσει τους αναγνώστες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο και πιο συχνά κάνει την εµφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Λάμπρος Καφίδας 2007 2008

Λάμπρος Καφίδας 2007 2008 Thomas Hobbes Leviathan Η ζωή και το έργο του Ο Thomas Hobbes γεννήθηκε στις 5 Απριλίου 1588, πρόωρα, επειδή η μητέρα του θορυβήθηκε από την είδηση ότι η ισπανική «Αήττητη Αρμάδα» έφτανε στην Αγγλία. Πέθανε

Διαβάστε περισσότερα

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Γενικότερα, ο όρος του δικαίου είναι ιδιαίτερα ευρύς και χρησιμοποιείται με περισσότερες από μια σημασίες. Δηλαδή χρησιμοποιείται για να προσδώσει την έννοια του ορθού

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΚΕΙΜΕΝΟ Η Δημοκρατία στην εποχή της παγκόσμιας ανομίας Θα αρχίσω από μιαν αναδρομή. Οι έννοιες του «Λαού» και της «Κοινωνίας» δεν είναι ούτε διϊστορικές ούτε αυτονόητες. Αποκρυσταλλώθηκαν από τη νεωτερική

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ»

7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ» Νικόλαος Κοτσυφός 7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ» Με παραδείγματα μέσα από την ελληνική πραγματικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του 2014 εκδόσεις ΙΒΙΣΚΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Ποιους αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Ο διάλογος ανάπτυξης των εργαζοµένων είναι µέρος της επιλεγµένης µεθοδολογίας για την υλοποίηση της πλήρους χαρτογράφησης της συσσωρευµένης γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι

Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι ΣΦΗΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΘΗΝΑ 2009 Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ ΠΛΕΥΡΑ 1. Η ανώνυµη εταιρία µε την επωνυµία «BIG SOLAR

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: Πλήρωση θέσεων προσωπικού στο Υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης µε σχέση εργασίας Ιδιωτικού ικαίου Αορίστου Χρόνου Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 7 η : Πολιτική Φιλοσοφία Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (Ν. 3985/2011) & Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (αρ. 1 επ. Ν. 3986/2011):

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ, ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΟΠΣ Η βασική φιλοσοφία των διαδικασιών αλλά και οι σηµαντικότερες διαφοροποιήσεις σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο αποτυπώνονται στα συνηµµένα έντυπα

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Αγγελάκος, Η διοικητική ανοµία ως παράγοντας ακύρωσης εκπαιδευτικών αλλαγών

Κώστας Αγγελάκος, Η διοικητική ανοµία ως παράγοντας ακύρωσης εκπαιδευτικών αλλαγών Κώστας Αγγελάκος, Η διοικητική ανοµία ως παράγοντας ακύρωσης εκπαιδευτικών αλλαγών Φίλοι και φίλες, Χρησιµοποιώ αυτή την προσφώνηση, γιατί η παρουσία µου εδώ δεν έχει σχέση µε µια συνεδριακή, κλασική επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Υπάρχουν πέντε αισθήσεις αντίληψης και πέντε όργανα δράσης. Οι αισθήσεις της αντίληψής είναι η όραση, η όσφρηση, η ακοή, η γεύση και η αφή. Τα όργανα της δράσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου

John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου 1 John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου 1. Πρώτη φάση: Θεωρία της δικαιοσύνης (1971) και καντιανός αντικειμενισμός Η δικαιοσύνη ως ακριβοδικία.

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Τί πρέπει να προσέχει κανείς σε µια σύµβαση έκδοσης έργου σε ψηφιακό περιβάλλον; ΜΑΡΙΑ ΑΦΝΗ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΥ,.Ν. ΙΚΗΓΟΡΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΟΠΙ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΥΠΠΟΤ Μερικά νούµερα αντί εισαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα EIRO Περιεχόμενα Άρθρο 1. Ορισμοί... 3 Άρθρο 2. Συμβατική Σχέση... 3 Άρθρο 3. Καταχώρηση Πιστώσεων... 4 Άρθρο 4. Χρεωστικό Υπόλοιπο σε Χρήματα... 4 Άρθρο 5. Απλή Εκτέλεση...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα»

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών «Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Ι Βασικό πρόβληµα της χώρας υπήρξε εδώ και καιρό η ποιότητα της δηµοκρατίας και της λειτουργίας των δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου Πανεπιστηµίου 69 & Αιόλου, 105 64 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου Η ΡΑΕ, στο πλαίσιο διαµόρφωσης γνώµης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΗ ΗΜΟΣΙΑ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΕΤΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΟΡΕΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΗ ΗΜΟΣΙΑ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΕΤΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΟΡΕΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΗ ΗΜΟΣΙΑ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΕΤΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΟΡΕΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Απρίλιος 2008 Α. Εισαγωγή Η εταιρεία µας χαιρετίζει τη διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα,

Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα, 1 Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα, Κοινωνική ικαιοσύνη: Ο ρόλος της Εκπαίδευσης», ευτέρα 22 Μαρτίου 2011, ώρα 19:00

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Αριστείδης Ν. Χατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Τμήμα Μ.Ι.Θ.Ε. 17/3/2014 ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗΣ 20

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ( σελίδες σχολικού βιβλίου 135 139, έκδοση 2014 : σελίδες 130 134 ) 3.3.3 υναµική Οµάδων 3.3.3.1 Βασικές έννοιες - Ορισµοί Η οµάδα αποτελεί έννοια και όρο που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ HOBBES ΚΑΙ RAWLS ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ

ΟΙ HOBBES ΚΑΙ RAWLS ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΟΙ HOBBES ΚΑΙ RAWLS ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΕΠΟ43 ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΝ 20 Ό ΑΙΩΝΑ ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 2200 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Το κοινωνικό συμβόλαιο αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΜΑΡΟΥΣΙ, ΑΘΗΝΑ

ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΜΑΡΟΥΣΙ, ΑΘΗΝΑ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ, ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σε συνέχεια των εγγράφων (σχετ. 1 και 2) µε τα οποία έχετε ενηµερωθεί για:

Σε συνέχεια των εγγράφων (σχετ. 1 και 2) µε τα οποία έχετε ενηµερωθεί για: Αθήνα, 11.09.2014 Αρ. Αριθµ. Πρωτ.:14995 ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Προς: Π.Α. Ταχ. /νση: Λ. Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 Ταχ. Κώδικας: 11526, Αθήνα Πληροφορίες: Τηλέφωνο: 210 6971570-582- 543 Fax: 210 6971501 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αθανασίου Γεωργία Μόσχος Παύλος Τσορδιά Ειρήνη Γεωργία Τσορδιάς Δημήτρης Πάτρα,12 Δεκεμβρίου 2012 2 Ευχαριστίες : Ευχαριστούµε πολύ την επιβλέπουσα καθηγήτρια αυτής της εργασίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και LEGAL INSIGHT ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΜΕΝΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γιώργος Ψαράκης Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών Η παρούσα Πολιτική Κατηγοριοποίησης Πελατών ισχύει για το σύνολο του Οµίλου της Τράπεζας Πειραιώς,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Θέμα: Ο Α, μόνιμος κάτοικος Σουηδίας, είναι κύριος ενός οικοπέδου που βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα