ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ"

Transcript

1 ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Υπό των φοιτητριών: ΜΠΑΖΟΪΔΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ (A.M. 8064) ΠΑΝΑΓΗ ΚΕΝΤΙΑ (A.M. 8746) Επιβλέπων Καθηγητής : Δρ. ΜΑΝΤΖΑΡΗΣ Γιάννης Οικονομολόγος ΣΕΡΡΕΣ 2013

2 Πράσινη ενέργεια και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Υπό: ΜΠΑΖΟΪΔΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΑΓΗ ΚΕΝΤΙΑ Φοιτήτριες Τμ. ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ Περίληψη: Αντικείμενο της πτυχιακής εργασίας είναι η γνωριμία με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς η αυξανόμενη χρήση της ενέργειας από τη βιομηχανική επανάσταση έχει δημιουργήσει μια σειρά από σοβαρά προβλήματα, μερικά από τα οποία, είναι η υπερθέρμανση του πλανήτη και σοβαροί κινδύνοι για το περιβάλλον και τον άνθρωπο. Κάθε χρόνο ως αποτέλεσμα των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, δισεκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα κυρίως από την καύση ορυκτών καύσιμων καθώς και άλλων αερίων όπως το μεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου, απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα αλλάζοντας τη σύσταση των αερίων. Κάτω από τις συνθήκες αυτές προβληματικά κλιματολογικά φαινόμενα όπως οι ξηρασίες, οι πλημύρες και άλλα αναμένεται να εμφανίζονται πιο συχνά. Τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας που λειτουργούν με την καύση λιγνίτη, λιθάνθρακα, πετρέλαιο και άλλων ορυκτών καυσίμων, ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος της περιβαλλοντικής κρίσης προκαλώντας αλόγιστη ρύπανση στον αέρα, το έδαφος, το υπέδαφος, τον υδροφόρο ορίζοντα αλλά και την υγεία των πολιτών. Στόχος είναι να αναδειχτούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως μέσω τεχνολογίας με υψηλές προοπτικές στην μελλοντική επιχειρηματική ζωή και με την σημαντική συμβολή στην αντιμετώπιση των μεγάλων κρίσεων που υπάρχουν στον οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό τομέα Αναλύεται ο κλάδος, οι δυνατότητες ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας, η τεχνολογία που χρησιμοποιείται και τα οφέλη της χρήσης της. Λέξεις κλειδιά: παραγωγή ηλεκτρισμού, διοξείδιο του άνθρακα, κλιματικές αλλαγές, υπερθέρμανση του πλανήτη, ανάδειξη ΑΠΕ, οφέλη, προοπτικές, ανάπτυξη, επιχειρηματικότητα 2

3 Green energy and renewable energy By: BAZOIDOU ELISAVET PANAGI KENTIA Students on TEI of SERRES Summary: Purpose of the dissertation is to introduce the Renewable Energy, as the increasing use of energy since the Industrial Revolution has created a number of serious problems, some of which, such as global warming has caused serious risks to the environment and people. Each year as a result of anthropogenic activities, billions of tons of carbon dioxide mainly from burning fossil fuels and other gases such as methane and nitrous oxide are released into the atmosphere changing the composition of the gases. Under these circumstances problematic climatic events such as droughts, floods and others are expected to occur more often. Power plants operated by burning lignite coal, oil and other fossil fuels, are responsible for most of the environmental crisis causing excessive pollution in air, soil, subsoil aquifers but also the health of citizens. The aim is to emerge the renewable energy sources as a means of high-tech future business prospects in life and the significant contribution to addressing the major crises that exist in the economic, social and environmental spheres analyzed by industry, the potential development of entrepreneurship, technology used and the benefits of its use. Keywords: electricity generation, carbon dioxide, climate change, global warming, renewable energy promotion, benefits, prospects, growth, entrepreneurship JEL Classification : P28, Q29, Q42, Q51, Q54, M11, O44 3

4 Α/Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα Περίληψη στα Ελληνικά και μετάφραση στα Αγγλικά Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος Πίνακας Πινάκων Πίνακας Διγαμμάτων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η έννοια και ο ρόλος της ενέργειας Γενικές Παρατηρήσεις Ενέργεια σε διάφορα πλαίσια Μορφές της ενέργειας Μετατροπή της ενέργειας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Τα παγκόσμια περιβαλλοντικά και ενεργειακά προβλήματα Η κλιματική αλλαγή Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας Το πρωτόκολλο του Κιότο Περιεχόμενο του Πρωτοκόλλου Το παγκόσμιο ενεργειακό πρόβλημα Νέα διάσταση στην ηλεκτρική ενεργεία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ήπιες μορφές ενέργειας Η έννοια και το περιεχόμενο των ΑΠΕ Ηλιακή ενέργεια Αιολική Ενέργεια Υδροηλεκτρική ενέργεια Γεωθερμική ενέργεια Ενέργεια από Βιομάζα Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των ΑΠΕ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα Αξιοποίηση της ενέργειας στην Ελλάδα Προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην τοπική κοινωνία Θέματα επενδύσεων στην ανανεώσιμη τεχνολογία Διαχείριση του κόστους των ανανεώσιμων πηγών Επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο των ΑΠΕ στην Ελλάδα I II III IV V

5 Η συμμετοχή των ΑΠΕ στον ενεργειακό χάρτη της χώρας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Συμπεράσματα και προτάσεις Προβλήματα εισόδου στην αγορά ανανεώσιμων πηγών Συμπεράσματα Α/Α ΠΙΝΑΚΕΣ Σελίδα Εκτιμήσεις των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα των χωρών παγκοσμίως μέχρι το 2011 Μεγαλύτερη παραγωγή αιολικής ενέργειας σε χώρες της ΕΕ Ποσοστά επιδότησης ανάλογα με τη γεωγραφική ζώνη (Αναπτυξιακός Ποσοστά επιδότησης ανάλογα με τη γεωγραφική ζώνη και το μέγεθος της επιχείρησης Εύρος κόστους διαφορετικών τεχνολογιών Ισχύς εγκατάστασης σε KWp Τιμές πώλησης ηλεκτρικού ρεύματος κατά προσέγγιση με μέση ετήσια αύξηση 1,5% για τα επόμενα 20 χρόνια. Αναμενόμενος κύκλος εργασιών της προτεινόμενης εγκατάστασης για τα επόμενα 20 χρόνια Α/Α ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ Σελίδα 1 Μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας στην ΕΕ-27 χώρες το

6 Πρόλογος Η χρήση της ενέργειας αποτέλεσε βασικό στοιχείο για την ανάπτυξη της ανθρώπινης κοινωνίας, βοηθώντας την στον έλεγχο και στην προσαρμογή στο περιβάλλον. Διαχείριση της χρήσης της ενέργειας είναι αναπόφευκτη σε οποιαδήποτε λειτουργική κοινωνία. Στον βιομηχανοποιημένο κόσμο, η ανάπτυξη των ενεργειακών πόρων έχει καταστεί ουσιώδης για τη γεωργία, τις μεταφορές, τη συλλογή των αποβλήτων, της τεχνολογίας των πληροφοριών, των επικοινωνιών που έχουν γίνει προϋποθέσεις μιας ανεπτυγμένης κοινωνίας. Η αυξανόμενη χρήση της ενέργειας από τη βιομηχανική επανάσταση έχει δημιουργήσει μια σειρά από σοβαρά προβλήματα, μερικά από τα οποία, όπως η υπερθέρμανση του πλανήτη και σοβαρούς κινδύνους για το περιβάλλον και τον άνθρωπο. δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Κάθε χρόνο ως αποτέλεσμα των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, δισεκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα κυρίως από την καύση ορυκτών καύσιμων καθώς και άλλων αερίων όπως το μεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου, απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα αλλάζοντας τη σύσταση των αερίων που παρέμενε σταθερή για δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Έρευνες σε Αμερική και Ευρώπη δείχνουν ότι κάτω από τις συνθήκες αυτές προβληματικά κλιματολογικά φαινόμενα όπως οι ξηρασίες, οι πλημύρες και άλλα αναμένεται να εμφανίζονται πιο συχνά. Τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας που λειτουργούν με την καύση λιγνίτη, λιθάνθρακα, πετρέλαιο και άλλων ορυκτών καυσίμων, ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος της περιβαλλοντικής κρίσης προκαλώντας αλόγιστη ρύπανση στον αέρα, το έδαφος, το υπέδαφος, τον υδροφόρο ορίζοντα αλλά και την υγεία των πολιτών. Στην Ευρώπη οι πιο ρυπογόνοι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργούν στην Ελλάδα, την Γερμανία, την Πολωνία και την Ισπανία. Επίσης η στενότητα στα αποθέματα ορυκτών καύσιμων και τα μεγάλα ενεργειακά προβλήματα που εμφανίζονται κατά καιρούς, έχουν οδηγήσει σε νέες στρατηγικές στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής οι οποίες πλέον θα δίνουν έμφαση σε αποκεντρωμένες μονάδες με αποδοτικές τεχνολογίες όπως οι τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών. Τέτοιες αποκεντρωμένες τεχνολογίες θα μπορούσαν να παρέχουν όχι μόνο υποστήριξη στους μεγάλους κεντρικούς σταθμούς παραγωγής αλλά και να τους αντικαταστήσουν. πηγών ενέργειας. Ως «ανανεώσιμες πηγές» θεωρούνται γενικά οι εναλλακτικές των παραδοσιακών. Οι ήπιες μορφές ενέργειας είναι μορφές εκμεταλλεύσιμης ενέργειας που προέρχονται από διάφορες φυσικές διαδικασίες, όπως ο άνεμος, η γεωθερμία, η κυκλοφορία του νερού και άλλες. Αναλυτικά, τα κυριότερα είδη είναι τα ακόλουθα: Ηλιακή ενέργεια, Αιολική ενέργεια, Υδροηλεκτρική ενέργεια, Βιομάζα και Γεωθερμική ενέργεια. Καταρχάς, για την εκμετάλλευση των ανανεώσιμων πηγών δεν απαιτείται κάποια ενεργητική παρέμβαση, όπως εξόρυξη, άντληση ή καύση, όπως με τις μέχρι τώρα χρησιμοποιούμενες πηγές ενέργειας, αλλά απλώς η εκμετάλλευση της ήδη υπάρχουσας ροής ενέργειας στη φύση. 6

7 Μερικά ακόμα πλεονεκτήματα των ΑΠΕ είναι πρακτικά ανεξάντλητες πηγές ενέργειας, πρόκειται για «καθαρές» μορφές ενέργειας, πολύ «φιλικές» στο περιβάλλον, που δεν αποδεσμεύουν υδρογονάνθρακες, διοξείδιο του άνθρακα ή τοξικά και ραδιενεργά απόβλητα, όπως οι υπόλοιπες πηγές ενέργειας που χρησιμοποιούνται σε μεγάλη κλίμακα. Οι εγκαταστάσεις εκμετάλλευσης των ΑΠΕ σχεδιάζονται συνήθως για να καλύπτουν τις συγκεκριμένες ανάγκες των χρηστών, τόσο σε μικρή όσο και σε μεγάλη κλίμακα εφαρμογών, και έχουν μικρό σχετικά χρόνο κατασκευής, επιτρέποντας έτσι τη γρήγορη ανταπόκριση της προσφοράς προς τη ζήτηση ενέργειας. Οι επενδύσεις των ΑΠΕ δημιουργούν σημαντικό αριθμό νέων θέσεων εργασίας, ιδιαίτερα σε τοπικό επίπεδο. Εκτός από τα σταθερά και μακροχρόνια κέρδη που προσφέρουν στους επενδυτές, μπορούν επιπλέον να παρέχουν και υψηλές ευκαιρίες για απασχόληση, όχι μόνο στις περιοχές όπου εγκαθίστανται ενισχύοντας την περιφερειακή ανάπτυξη αλλά και στις βιομηχανίες και τα μεγάλα εργοστάσια όπου συναρμολογούνται και κατασκευάζονται, απασχολώντας χιλιάδες εργαζόμενους Ένα επιπρόσθετο πλεονέκτημα είναι ο απλός στην κατασκευή και τη συντήρηση εξοπλισμός τους. Εξάλλου, το μηδενικό κόστος πρώτης ύλης, σε συνδυασμό με τις μικρές έως ελάχιστες απαιτήσεις συντήρησης που εμφανίζουν, συνεπάγεται περιορισμένο κόστος λειτουργιάς. Έτσι, αντισταθμίζεται σε μεγάλο βαθμό το μέχρι σήμερα μειονέκτημα του αυξημένου κόστους που απαιτείται για την εγκατάσταση των μονάδων εκμετάλλευσης τους. Επιπρόσθετα, στα τεχνικά πλεονεκτήματα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας περιλαμβάνονται: Η δυνατότητα διαφοροποίησης των ενεργειακών φορέων, τεχνολογιών και υποδομών παραγωγής θερμότητας, καύσιμων και ηλεκτρισμού και η αύξηση της ευελιξίας των συστημάτων ηλεκτροπαραγωγής, ώστε να ανταποκρίνονται στη μεταβαλλόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Η υψηλή όμως μέχρι πρόσφατα τιμή των νέων ενεργειακών εφαρμογών, τα τεχνικά προβλήματα εφαρμογής καθώς και πολιτικές και οικονομικές σκοπιμότητες που έχουν να κάνουν με τη διατήρηση του παρόντος στον ενεργειακό τομέα εμπόδισαν την εκμετάλλευση έστω και μέρους αυτού του δυναμικού. 7

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η έννοια και ο ρόλος της ενέργειας 1.1 Γενικές Παρατηρήσεις Κάθε φυσικό σύστημα περιέχει ή εναλλακτικά αποθηκεύει, μία ποσότητα που ονομάζεται ενέργεια. Ενέργεια, συνεπώς, είναι η ικανότητα ενός σώματος ή συστήματος να παραγάγει έργο. Η ενέργεια χαρακτηρίζεται, τόσο στη θεωρία όσο και στη πράξη, περισσότερο ως μια λογιστική έννοια, που δίνει τη δυνατότητα πρόβλεψης της εξέλιξης ή της κίνησης ενός συστήματος. Ορίζεται σαν το ποσό του έργου που απαιτείται προκειμένου το σύστημα να πάει από μια αρχική κατάσταση σε μια τελική. Ακριβώς πόση ενέργεια περιέχεται σε ένα σύστημα μπορεί να υπολογιστεί παίρνοντας το άθροισμα ή το ολοκλήρωμα ενός αριθμού ειδικών εξισώσεων (όπως οι εξισώσεις Λαγκράνζ ή οι εξισώσεις Χάμιλτον), καθεμιά από τις οποίες δίνει την ενέργεια που έχει αποθηκευτεί κατά έναν ιδιαίτερο τρόπο. Ανάλογα με τον τρόπο που έχει αποκτηθεί, ανταλλαχθεί ή αποθηκευτεί, μπορούμε να μιλήσουμε για πολλές μορφές ενέργειας Γενικά, η παρουσία της ενέργειας ανιχνεύεται από έναν παρατηρητή κάθε φορά που υπάρχει αλλαγή στις ιδιότητες ενός αντικειμένου ή ενός συστήματος. Η κυριότερη ιδιότητά της είναι ότι η συνολική ενέργεια ενός απομονωμένου (κλειστού) συστήματος είναι σταθερή, πρόταση που έχει αποδειχθεί από πλήθος πειραμάτων και χαρακτηρίζεται ως μία από τις πλέον θεμελιώδεις αρχές διατήρησης της φυσικής. Πλέον, η συζήτηση για την ενέργεια έχει πάρει μια διαφορετική μορφή, για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), το Περιβάλλον καθώς και την Αειφόρο ανάπτυξη. 1.2 Ενέργεια σε διάφορα πλαίσια Η έννοια της ενέργειας και των μετασχηματισμών της είναι χρήσιμη για την ερμηνεία και την πρόβλεψη των περισσότερων φυσικών φαινομένων. Η κατεύθυνση των μετασχηματισμών στον τομέα της ενέργειας (το είδος της ενέργειας που μετατρέπεται σε άλλο είδος) συχνά περιγράφεται από εντροπία (ισότιμη κατανομή ενέργειας μεταξύ όλων των διαθέσιμων βαθμών ελευθερίας) εκτιμήσεις, όπως στην πράξη όλες οι μετατροπές ενέργειας επιτρέπονται σε μικρή κλίμακα, αλλά ορισμένες μεγάλες μετατροπές δεν επιτρέπονται, επειδή είναι στατιστικά απίθανο ότι η ενέργεια ή η ύλη θα τυχαία θα κινηθεί σε πιο συμπυκνωμένη μορφή ή μικρότερα χώρους. 8

9 Η έννοια της ενέργειας είναι πολύ διαδεδομένη σε όλες τις επιστήμες. Στο πλαίσιο της χημείας, ενέργεια είναι το χαρακτηριστικό μιας ουσίας ως αποτέλεσμα της ατομικής, μοριακής ή συγκεντρωτικής δομής του. Δεδομένου ότι ένας χημικός μετασχηματισμός συνοδεύεται από μια αλλαγή σε ένα ή περισσότερα από αυτά τα είδη της δομής, σχεδόν πάντα συνοδεύονται από αύξηση ή μείωση της ενέργειας από αυτές τις ουσίες. Κάποια ενέργεια μεταφέρεται ανάμεσα στα περίχωρα και τα αντιδρώντα της αντίδρασης με τη μορφή θερμότητας ή φωτός. Έτσι τα προϊόντα της αντίδρασης μπορεί να έχουν περισσότερη ή λιγότερη ενέργεια από τα αντιδρώντα. Μια αντίδραση λέγεται ότι είναι εξώεργη εάν η τελική κατάσταση είναι χαμηλότερα στην κλίμακα ενέργειας σε σχέση με την αρχική κατάσταση, στην περίπτωση του ενδόεργης αντιδράσεις η κατάσταση είναι αντίστροφη. Οι χημικές αντιδράσεις δεν είναι πάντα δυνατές, εκτός εάν οι αντιδρώντες ξεπεράσουν ένα ενεργειακό φράγμα γνωστό ως ενέργεια ενεργοποίησης. Η ενέργεια ενεργοποίησης που απαιτούνται για μια χημική αντίδραση μπορεί να είναι με τη μορφή θερμικής ενέργειας. Στη βιολογία, η ενέργεια είναι ένα χαρακτηριστικό όλων των βιολογικών συστημάτων από τη βιόσφαιρα μέχρι το μικρότερο ζωντανό οργανισμό. Μέσα σε έναν οργανισμό είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη και την εξέλιξη ενός βιολογικού κυττάρου ενός βιολογικού οργανισμού. Η ενέργεια, όπως λέγεται συχνά λέγεται, αποθηκεύεται από τα κύτταρα στις δομές των μορίων των ουσιών, όπως οι υδατάνθρακες, λύπη και πρωτεΐνες, που απελευθερώνουν ενέργεια, όταν αντιδρούν με το οξυγόνο στην αναπνοή. Για ένα δύσκολο έργο διάρκειας μόνο μερικών δευτερολέπτων, ένα άτομο μπορεί να βγάλει χιλιάδες watt, πολύ περισσότερο από μια ιπποδύναμη που είναι 746 watt. Για εργασίες που διαρκούν μερικά λεπτά, ένας μέσο ανθρώπινο σώμα μπορεί να παράγει έως και 1000 watt. Το ανθρώπινο ισοδύναμο βοηθά στην κατανόηση των ενεργειακών ροών σε φυσικά και βιολογικά συστήματα εκφράζοντας μονάδες ενέργειας σε ανθρώπινους όρους, παρέχει μια «αίσθηση» για τη χρήση μιας συγκεκριμένης ποσότητας ενέργειας. Στη γεωλογία, η κίνηση των ηπείρων, οι οροσειρές, τα ηφαίστεια και οι σεισμοί είναι φαινόμενα που μπορούν να εξηγηθούν μέσω των μετασχηματισμών της ενέργειας στο εσωτερικό της γης. Ενώ των μετεωρολογικών φαινομένων, όπως άνεμος, βροχή, χαλάζι, χιόνι, κεραυνός, ανεμοστρόβιλος και τυφώνας, ως αποτέλεσμα των μετασχηματισμών ενέργειας που επιφέρει η ηλιακή ενέργεια στην ατμόσφαιρα της Γης. Στην κοσμολογία και την αστρονομία τα φαινόμενα όπως οι καινοφανείς αστέρες, υπερκαινοφανείς αστέρες, τα κβάζαρ και οι εκρήξεις ακτίνων γ είναι υψηλότερων εκροών μεταμορφώσεις της ενέργειας της ύλης του σύμπαντος. Όλα τα αστρικά φαινόμενα, συμπεριλαμβανομένης της ηλιακής δραστηριότητας, οδηγείται από διάφορα είδη μετασχηματισμών ενέργειας. Ενέργεια σε τέτοιες μετατροπές παράγεται είτε από την βαρυτική κατάρρευση της ύλης των διαφόρων αστρικών αντικείμενων (άστρα, μαύρες τρύπες, κλπ.), είτε από την πυρηνική σύντηξη (κυρίως υδρογόνου). Οι μεταμορφώσεις της ενέργειας στο σύμπαν με την πάροδο του χρόνου χαρακτηρίζονται από διάφορα είδη του ενεργειακού δυναμικού που είναι διαθέσιμο από τη Μεγάλη Έκρηξη, που αργότερα μετατρέπεται σε πιο ενεργό μορφές ενέργειας, όπως η κινητική ή ενέργεια ακτινοβολίας, όταν ο μηχανισμός ενεργοποίησης είνναι διαθέσιμος. Παρόμοιο παραδείγματα τέτοιων διαδικασιών είναι η πυρηνική 9

10 διάσπαση, με την οποία η ενέργεια απελευθερώνεται που ήταν αρχικά αποθηκευμένη σε βαρέα ισότοπα (όπως το ουράνιο και το θόριο ), από νουκλεοσύνθεση, μια διαδικασία που χρησιμοποιεί τελικά η βαρυτική δυναμική ενέργεια που απελευθερώνεται από τη βαρυτική κατάρρευση των σουπερνόβα, για την αποθήκευση ενέργειας στην δημιουργία αυτών των βαρέων στοιχείων πριν ενσωματωθεί στο ηλιακό σύστημα και τη Γη. Αυτή η ενέργεια προκάλεσε και κυκλοφόρησε στις πυρηνικές βόμβες σχάσης. Σε μια πιο αργή διαδικασία, ραδιενεργό διάσπαση αυτών των ατόμων στον πυρήνα της Γης, απελευθερώνει θερμότητα. Αυτή η θερμική ενέργεια που οδηγεί τις τεκτονικές πλάκες και μπορεί να άρει τα βουνά, μέσω ορογένεσης. Αυτή η αργή ανύψωση αποτελεί ένα είδος βαρυτικού δυναμικού αποθήκευσης ενέργειας της θερμικής ενέργειας, η οποία αργότερα ελευθερώνεται με ενεργή κινητική ενέργεια σε κατολισθήσεις, μετά από μια αρχικό γεγονός. Οι σεισμοί επίσης απελευθερώνουν αποθηκευμένη ελαστική δυναμική ενέργεια σε βράχους, ενέργεια που έχει παραχθεί τελικά από τις ίδιες ραδιενεργές πηγές θερμότητας. Έτσι, σύμφωνα με τις σημερινή κατανόηση, γνωστά γεγονότα, όπως οι κατολισθήσεις και σεισμοί απελευθερώνουν ενέργεια που έχει αποθηκευτεί ως δυναμική ενέργεια στο βαρυτικό πεδίο της Γης ή το ελαστικό στέλεχος (μηχανική δυναμική ενέργεια) σε βράχους. Σε μια άλλη παρόμοια αλυσίδα των μετασχηματισμών που αρχίζει από την αυγή του σύμπαντος, πυρηνική σύντηξη του υδρογόνου στον Ήλιο απελευθερώνει επίσης μια άλλη συγκέντρωση του ενεργειακού δυναμικού που δημιουργήθηκε κατά τη στιγμή της Μεγάλης Έκρηξης. 1.3 Μορφές ενέργειας Στο πλαίσιο των φυσικών επιστημών, υπάρχουν διάφορες μορφές ενέργειας που έχουν καθοριστεί. Αυτά περιλαμβάνουν: Θερμική ενέργεια Χημική ενέργεια Ηλεκτρική ενέργεια Ενέργεια ακτινοβολίας Πυρηνική ενέργεια Μαγνητική ενέργεια Ελαστική ενέργεια Ενέργεια ήχου Μηχανική ενέργεια Φωτεινή ενέργεια Αυτές οι μορφές ενέργειας μπορούν να χωριστούν σε δύο κύριες ομάδες: κινητική ενέργεια και δυναμική ενέργεια. Άλλες γνωστές μορφές ενέργειας είναι διαφορετικό μίγμα και των δύο. Η ενέργεια μπορεί να μετατραπεί μεταξύ αυτών των μορφών, ορισμένες με 100% της ενεργειακής απόδοσης της μετατροπής και άλλες με λιγότερη. Στοιχεία που μετατρέπονται μεταξύ αυτών των μορφών ονομάζονται μορφοτροπείς. Ο παραπάνω κατάλογος των γνωστών μορφών ενέργειας δεν είναι απαραίτητα πλήρεις. Όποτε επιστήμονες ανακαλύπτουν ένα συγκεκριμένο φαινόμενο να παραβιάζει το νόμο διατήρησης της ενέργειας, προσθέτουν νέες μορφές, όπως 10

11 συμβαίνει με την σκοτεινή ενέργεια, μια υποθετική μορφή ενέργειας που διαπερνά το σύνολο του διαστήματος και αυξάνει το ποσοστό της επέκτασης του το σύμπαντος. Η κλασική μηχανική διακρίνει τη δυναμική ενέργεια, η οποία είναι συνάρτηση της θέσης ενός αντικειμένου, και της κινητικής ενέργειας, η οποία είναι συνάρτηση της κίνησης. Η θέση και η κίνηση είναι σχετικά με ένα πλαίσιο αναφοράς, το οποίο πρέπει να προσδιοριστεί. 1.4 Μετατροπή της ενέργειας Μία μορφή ενέργειας μπορεί συχνά εύκολα να μετατραπεί σε άλλη με τη βοήθεια μιας συσκευής, για παράδειγμα, μια μπαταρία, από τη χημική ενέργεια σε ηλεκτρική ενέργεια, ένα φράγμα όπου η βαρυτική δυναμική ενέργεια μετατρέπεται σε κινητική ενέργεια της κίνησης του νερού (και τις λεπίδες της τουρμπίνας ) και τελικά σε ηλεκτρική ενέργεια μέσα από μια ηλεκτρική γεννήτρια. Ομοίως, σε περίπτωση έκρηξης χημικών, χημικών δυναμικό ενέργεια μετατρέπεται σε κινητική ενέργεια και θερμική ενέργεια σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Ακόμα ένα παράδειγμα είναι το εκκρεμές. Στο υψηλότερο σημεία του, η κινητική ενέργεια είναι μηδέν και η βαρυτική δυναμική ενέργεια είναι μέγιστη. Στο χαμηλότερο σημείο του, η κινητική ενέργεια είναι μέγιστη και ίση με τη μείωση του ενεργειακού δυναμικού. Αν υποθέσουμε ότι δεν υπάρχει τριβή, η μετατροπή της ενέργειας μεταξύ αυτών των διαδικασιών είναι τέλεια, και το εκκρεμές θα συνεχίσει να αιωρείται για πάντα. Η ενέργεια αυξάνει το βάρος όταν είναι παγιδευμένη σε ένα σύστημα με μηδενική ορμή, όπου μπορεί να ζυγιστεί. Επίσης, είναι ισοδύναμη με τη μάζα και η μάζα αυτή είναι πάντα συνδεδεμένη με αυτό. Η μάζα είναι επίσης ισοδύναμο με ένα συγκεκριμένο ποσό ενέργειας, και εμφανίζεται πάντα σε σχέση με αυτή, όπως περιγράφεται στην ισοδυναμία μάζας-ενέργειας. Ο τύπος E = mc², που προέρχεται από τον Albert Einstein (1905) δίνει τιμή στη σχέση μεταξύ μάζας και της ενέργειας στο πλαίσιο της έννοιας της ειδικής σχετικότητας. Η ύλη μπορεί να καταστραφεί και να μετατρέπεται σε ενέργεια (και το αντίστροφο), αλλά η μάζα δεν μπορεί ποτέ να καταστραφεί. Η μάζα παραμένει σταθερή τόσο και για την ύλη όσο και για την ενέργεια κατά τη διάρκεια της διαδικασίας κατά την μετατροπή της σε άλλο. Ωστόσο, δεδομένου ότι c 2 είναι εξαιρετικά μεγάλη σε σχέση με τις συνηθισμένες ανθρώπινες κλίμακες, η μετατροπή του συνήθους ποσού της ύλης (για παράδειγμα 1 kg) και σε άλλες μορφές ενέργειας (όπως η θερμότητα, φως, και άλλες ακτινοβολίες) μπορεί να απελευθερώσει τεράστιες ποσότητες ενέργειας (περίπου 9x10 16 joules = 21 μεγατόνους ΤΝΤ), όπως μπορεί να δει κανείς σε πυρηνικούς αντιδραστήρες και πυρηνικά όπλα. Αντίθετα, το ισοδύναμο βάρος μιας μονάδας ενέργειας είναι αμελητέα, γι αυτό ο λόγος της απώλειας ενέργειας (απώλεια της μάζας) από τα περισσότερα συστήματα είναι δύσκολο να μετρηθεί κατά βάρος, εκτός αν η απώλεια ενέργειας είναι πολύ μεγάλη. Παραδείγματα μετατροπής ενέργειας σε ύλη (δηλαδή, κινητική ενέργεια σε σωματίδια με μάζα ηρεμίας), υπάρχουν στην πυρηνική φυσική υψηλής ενέργειας. Μετατροπή της ενέργειας σε χρήσιμη εργασία είναι ένα κεντρικό θέμα της θερμοδυναμικής. Στη φύση, μετατροπές της ενέργειας μπορούν να ταξινομηθούν σε δύο είδη: αυτές που είναι θερμοδυναμικά αναστρέψιμα, καθώς και εκείνα που είναι 11

12 θερμοδυναμικά μη αναστρέψιμα. Μια αναστρέψιμη διαδικασία στη θερμοδυναμική είναι εκείνη κατά την οποία η ενέργεια δεν απορροφάται σε κενές ενεργειακές καταστάσεις που είναι διαθέσιμη σε έναν τόμο, από την οποία δεν μπορεί να ανακτηθεί σε πιο συμπυκνωμένη μορφή, χωρίς να υποβαθμιστεί περισσότερη ενέργεια. Μια αναστρέψιμη διαδικασία είναι εκείνη κατά την οποία αυτό το είδος της απαγωγής δεν συμβαίνει. Για παράδειγμα, η μετατροπή της ενέργειας από τον ένα τύπο δυναμικού πεδίου στο άλλο, είναι αναστρέψιμη, όπως και στο σύστημα με το εκκρεμές που περιγράφεται παραπάνω. Στις διαδικασίες όπου η θερμότητα παράγεται, κβαντικές καταστάσεις χαμηλότερης ενέργειας, υποβάλει ως πιθανές διεγέρσεις σε πεδία μεταξύ των ατόμων, ενεργεί ως δεξαμενή για μέρος της ενέργειας, από την οποία δεν μπορεί να ανακτηθεί, προκειμένου να μετατραπούν με απόδοση 100% σε άλλες μορφών ενέργειας. Σε αυτή την περίπτωση, η ενέργεια πρέπει κατά μέρος να διανεμηθεί ως θερμότητα, και δεν μπορεί να ανακτηθεί όλόκληρη ως ωφέλιμη ενέργεια, εκτός από την τιμή της αύξησης σε κάποια άλλη μορφή θερμότητας, όπως αύξηση της αταξίας στις κβαντικές καταστάσεις, στο σύμπαν (όπως ένα επέκταση της ύλης, ή τυχαιοποίηση σε ένα κρύσταλλο). Καθώς το σύμπαν εξελίσσεται στο χρόνο, όλο και περισσότερη ενέργεια του παγιδεύεται σε μη αναστρέψιμη κατάσταση (δηλαδή, σε μορφή θερμότητας ή άλλου είδους αυξήσεις σε διαταραχή). Αυτό αναφέρεται ως ο αναπόφευκτος θερμοδυναμικός θερμικός θάνατος του σύμπαντος. Σε αυτό το θερμικό θάνατο η ενέργεια του σύμπαντος δεν αλλάζει, αλλά το κλάσμα της ενέργειας που είναι διαθέσιμο για να παράγει έργο μέσα από ένα θερμικό κινητήρα, ή να μετατρέπει σε άλλες χρησιμοποιήσιμες μορφές ενέργειας (με τη χρήση των γεννητριών που συνδέονται με μηχανές θερμότητας), μεγαλώνει όλο και λιγότερο. 12

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Τα παγκόσμια περιβαλλοντικά και ενεργειακά προβλήματα Η χρήση της ενέργειας αποτέλεσε βασικό στοιχείο για την ανάπτυξη της ανθρώπινης κοινωνίας, βοηθώντας την στον έλεγχο και στην προσαρμογή στο περιβάλλον. Διαχείριση της χρήσης της ενέργειας είναι αναπόφευκτη σε οποιαδήποτε λειτουργική κοινωνία. Στον βιομηχανοποιημένο κόσμο, η ανάπτυξη των ενεργειακών πόρων έχει καταστεί ουσιώδης για τη γεωργία, τις μεταφορές, τη συλλογή των αποβλήτων, της τεχνολογίας των πληροφοριών, των επικοινωνιών που έχουν γίνει προϋποθέσεις μιας ανεπτυγμένης κοινωνίας. Η αυξανόμενη χρήση της ενέργειας από τη βιομηχανική επανάσταση έχει δημιουργήσει μια σειρά από σοβαρά προβλήματα, μερικά από τα οποία, όπως η υπερθέρμανση του πλανήτη και σοβαρούς κινδύνους για το περιβάλλον και τον άνθρωπο. Στην κοινωνία και στο πλαίσιο των ανθρωπιστικών επιστημών, η ενέργεια χρησιμοποιείται ως συνώνυμο των ενεργειακών πόρων, και πιο συχνά αναφέρεται σε ουσίες, όπως τα καύσιμα, τα πετρελαιοειδή προϊόντα και την ηλεκτρική ενέργεια. Αυτές είναι οι πηγές ενέργειας που μπορούν να χρησιμοποιηθούν, δεδομένου ότι μπορούν εύκολα να μετατραπούν σε άλλα είδη πηγών ενέργειας που μπορούν να εξυπηρετήσουν συγκεκριμένο σκοπό. Η διαφορά αυτών σε σχέση με την ενέργεια στις φυσικές επιστήμες μπορεί να οδηγήσει σε κάποια σύγχυση, επειδή οι ενεργειακοί πόροι δεν διατηρούνται στη φύση με τον ίδιο τρόπο όπως η ενέργεια διατηρείται στο πλαίσιο της φυσικής. Το πραγματικό περιεχόμενο της ενέργειας πάντα διατηρείται, 13

14 αλλά όταν για παράδειγμα μετατρέπεται σε θερμότητα, γίνεται συνήθως λιγότερο χρήσιμη για την κοινωνία, και έτσι φαίνεται σαν να έχει "εξαντληθεί". Από τότε που η ανθρωπότητα ανακάλυψε διάφορους πόρους ενέργειας που διαθέτει η φύση, έχει εφεύρει συσκευές, μηχανές, που κάνουν τη ζωή πιο άνετη με τη χρήση των ενεργειακών πόρων. Έτσι, αν και ο πρωτόγονος άνθρωπος γνώριζε τη χρησιμότητα της φωτιάς για το μαγείρεμα του φαγητού, η εφεύρεση των συσκευών όπως καυστήρες και φούρνοι μικροκυμάτων έχει αυξήσει τη χρήση της. Η τάση είναι ίδια σε κάθε άλλο τομέα της κοινωνικής δραστηριότητας, είτε πρόκειται για την κατασκευή κοινωνικών υποδομών, κατασκευή των υφασμάτων για την κάλυψη, εκτύπωση, διακόσμηση, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, κλιματισμό, επικοινωνίας, μετάδοση πληροφοριών ή για τη μετακίνηση ανθρώπων και αγαθών. Η ενεργειακή βιομηχανία είναι το σύνολο όλων των κλάδων που εμπλέκονται στην παραγωγή και την πώληση της ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των καυσίμων εξόρυξης, παραγωγής, διύλισης και διανομής. Η σύγχρονη κοινωνία καταναλώνει μεγάλες ποσότητες καυσίμων και τη βιομηχανία ενέργειας είναι ένα κρίσιμο στοιχείο της υποδομής και η συντήρησης της κοινωνίας σχεδόν σε όλες τις χώρες. Ειδικότερα, ο κλάδος της ενέργειας περιλαμβάνει: τη βιομηχανία πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών πετρελαίου, διυλιστήρια πετρελαίου, τις μεταφορές καυσίμων και των τελικών χρηστών των πωλήσεων σε βενζινάδικα τον κλάδο του φυσικού αερίου, που συμπεριλαμβάνει εξόρυξη, καθώς και τη διανομή, και την πώληση την ηλεκτρική βιομηχανία παραγωγής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και τις πωλήσεις την βιομηχανία άνθρακα την βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας την βιομηχανία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η οποία περιλαμβάνει εναλλακτικές πηγές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που εμπλέκονται στην υδροηλεκτρική ενέργεια, αιολική ενέργεια και την ηλιακή ενέργεια, την παραγωγή, διανομή και πώληση των εναλλακτικών καυσίμων την παραδοσιακή βιομηχανία ενέργεια, που περιλαμβάνει τη συλλογή και τη διανομή των καυσόξυλων, τη χρήση του για μαγείρεμα και θέρμανση, η οποία είναι ιδιαίτερα κοινή στις φτωχότερες χώρες 2.1 Η κλιματική αλλαγή 14

15 Κάθε χρόνο ως αποτέλεσμα των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, δισεκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα κυρίως από την καύση ορυκτών καύσιμων καθώς και άλλων αερίων όπως το μεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου, απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα αλλάζοντας τη σύσταση των αερίων που παρέμενε σταθερή για δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Η ανατροπή αυτή αναμένεται να αλλάξει δραστικά το κλίμα τις ερχόμενες δεκαετίες. Το διοξείδιο του άνθρακα θεωρείται υπεύθυνο για το 50% της υπερθέρμανσης της ατμόσφαιρας. Σε λιγότερο από δύο αιώνες οι άνθρωποι αυξήσανε κατά 25% την συνολική ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα της ατμόσφαιρας. Κάθε χρόνια επιβαρύνουμε την ατμόσφαιρα με 6 δισεκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Έτσι υπολογίζετε ότι η μέση θερμοκρασία της γης θα ανέβει τα επόμενα 100 χρόνια από 2 έως και 6 βαθμούς κελσίου. Έρευνες σε Αμερική και Ευρώπη δείχνουν ότι κάτω από τις συνθήκες αυτές προβληματικά κλιματολογικά φαινόμενα όπως οι ξηρασίες, οι πλημύρες και άλλα αναμένεται να εμφανίζονται πιο συχνά. Οι συνέπειες της παγκόσμιας υπερθέρμανσης είναι : Η μείωση στα αποθέματα του νερού Οι απότομες μεταβολές στη θερμοκρασία του πλανήτη Σημαντικές μετακινήσεις πληθυσμών και αγαθών Δραματική μείωση του αριθμού των αγαθών Την τελευταία δεκαετία, εκδηλώθηκαν τρεις φορές περισσότερες φυσικές καταστροφές κυρίως πλημμύρες και τυφώνες στον κόσμο από ότι στην δεκαετία του 60, ενώ τετραπλασιάστηκε το κόστος των καταστροφών από παρόμοια φαινόμενα. Τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας που λειτουργούν με την καύση λιγνίτη, λιθάνθρακα, πετρέλαιο και άλλων ορυκτών καυσίμων, ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος της περιβαλλοντικής κρίσης προκαλώντας αλόγιστη ρύπανση στον αέρα, το έδαφος, το υπέδαφος, τον υδροφόρο ορίζοντα αλλά και την υγεία των πολιτών. Στην Ευρώπη οι πιο ρυπογόνοι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργούν στην Ελλάδα, την Γερμανία, την Πολωνία και την Ισπανία 2.2 Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας Οι βρώμικες τριάντα είναι οι 30 πιο ρυπογόνες μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κατάταξη προήλθε βάσει της ποσότητας εκπέμπουν ανά παραγόμενη KWh και δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός πως οι ρυπογόνες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής χρησιμοποιούν στην πλειοψηφία τους άνθρακα ως κύριο καύσιμο. Η κακή απόδοση των μονάδων σε συνδυασμό με την χαμηλή ενεργειακή αξία του άνθρακα συντελεί στην αυξημένη ποσότητα ρύπων στην ατμόσφαιρα και άρα στη διόγκωση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Το καύσιμο που χρησιμοποιούν οι μονάδες είναι λιγνίτης ή λιθάνθρακας, πράγμα που αποτυπώνει την πραγματική κατάσταση: η παραγωγή ενέργειας από στερεά συμβατικά καύσιμα 15

16 συντελεί κατά πολύ στην έκλυση υπερβολικών εκπομπών CO 2 στην ατμόσφαιρα και επομένως στην αλλαγή του κλίματος. Η Ελλάδα στη λίστα των βρώμικων τριάντα έχει μια Country CO 2 emissions [ Emission per capita τιμητική πρωτιά ή μάλλον δυο. Τα δυο πιο ρυπογόνα εργοστάσια της Ευρώπης βρίσκονται στην Ελλάδα, πιο συγκεκριμένα στο Ν. Κοζάνης. Οι μονάδες στον Άγιο Δημήτριο και την Καρδία Κοζάνης καταλαμβάνουν αντίστοιχα την 1 η και 2 η θέση στον κατάλογο των τριάντα ρυπογόνων. Οι συνέπειες της υπερθέρμανσης της γης δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένες σε όλα τα μήκη και πλάτη. Πρόσφατες έρευνες σε Αμερική και Ευρώπη δείχνουν ότι κάτω από τις συνθήκες αυτές ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ξηρασίες, πλημμύρες, καταιγίδες γίνονται όλο και πιο έντονα, την ίδια στιγμή που η θερμοκρασία αναβαίνει, προκαλώντας λιώσιμο των πάγων, κύματα, καύσωνα και πυρκαγιές τεράστιας έκτασης. Έρευνα του WWF κατέδειξε ότι η μέση θερμοκρασία σε 16 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχει αυξηθεί έως και 2 C σε σύγκριση με την δεκαετία 1970, ενώ σύμφωνα με την Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) τα τελευταία 100 χρόνια η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά 0,74 C. Όπως έχει τεκμηριώσει σε σχετική έκθεση η IPCC, υπάρχουν πλέον επαρκή στοιχεία που δείχνουν ότι η παρατηρούμενη θέρμανση του πλανήτη τα τελευταία 50 χρόνια οφείλεται σε ανθρωπογενείς δραστηριότητες. Έρευνες του WWF έχουν δείξει ότι το 33% των οικοσυστημάτων του πλανήτη βρίσκονται σε κίνδυνο λόγω της κλιματικής αλλαγής, ενώ εκτιμάται ότι πάνω από ένα εκατομμύριο είδη χλωρίδας και πανίδας απειλούνται με εξαφάνιση έως το

17 World 33,376, United States 5,420, South Korea 610, Russia 1,830, Japan 1,240, Πίνακας 1: Εκτιμήσεις των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα των χωρών παγκοσμίως μέχρι το 2011 International transport 1,040,000 - India 1,970, Germany 810, China 9,700, Canada 560,

18 Πηγή: en.wikipedia.org/wiki/list_of_countries_by_carbon_dioxide_emissions 2.3 Το πρωτόκολλο του Κιότο Το πρωτόκολλο του Κιότο που διαδέχεται τη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές είναι μία από τις σημαντικότερες διεθνείς νομοθετικές πράξεις καταπολέμησης των κλιματικών μεταβολών. Περιλαμβάνει τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει οι εκβιομηχανισμένες χώρες για τον περιορισμό των οικείων εκπομπών ορισμένων αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, υπεύθυνων για τη θέρμανση του πλανήτη. Οι συνολικές εκπομπές των ανεπτυγμένων χωρών πρέπει να μειωθούν τουλάχιστον κατά 5% την περίοδο σε σύγκριση με τα επίπεδα του Στις 4 Φεβρουαρίου 1991, το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να συμμετάσχει εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στις διαπραγματεύσεις για τη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές, η οποία εγκρίθηκε στη Νέα Υόρκη στις 9 Μαΐου Η σύμβαση-πλαίσιο επικυρώθηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα στις 15 Δεκεμβρίου Η εν λόγω σύμβαση τέθηκε σε ισχύ την 21η Μαρτίου Η σύμβαση-πλαίσιο συνέβαλε σημαντικά στη θέσπιση βασικών αρχών για τη καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος σε παγκόσμιο επίπεδο. Ειδικότερα, δίνει τον ορισμό της αρχής των «κοινών αλλά διαφοροποιημένων αρμοδιοτήτων». Συνέβαλε επίσης στην περαιτέρω ευαισθητοποίηση του κοινού, παγκοσμίως, στα προβλήματα που συνδέονται με την αλλαγή του κλίματος. Ωστόσο, η σύμβαση δεν περιλαμβάνει ποσοτικές λεπτομερείς ανά χώρα, δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Τα συμβαλλόμενα κράτη στη σύμβαση αποφάσισαν στην πρώτη συνεδρίαση των μερών, που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο τον Μάρτιο του 1995, να διαπραγματευθούν ένα Πρωτόκολλο που να περιλαμβάνει μέτρα μείωσης των εκπομπών για τη μετά το 2000 περίοδο, εις ότι αφορά τις εκβιομηχανισμένες χώρες. Κατόπιν μακροχρόνιων εργασιών, το Πρωτόκολλο του Κιότο θεσπίστηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1997, στο Κιότο. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα υπέγραψε το Πρωτόκολλο στις 29 Απριλίου Τον Δεκέμβριο του 2001, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Laeken επιβεβαίωσε τη βούληση της Ένωσης για τη θέση σε ισχύ του Πρωτοκόλλου του Κιότο πριν από την Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη, του Γιοχάνεσμπουργκ στις 26 Αυγούστου-4 Σεπτεμβρίου Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, η παρούσα απόφαση εγκρίνει το Πρωτόκολλο εξ ονόματος της Κοινότητας. Τα κράτη μέλη οφείλουν να καταθέσουν τα οικεία 18

19 επικυρωτικά έγγραφα ταυτόχρονα με την Κοινότητα και, στο μέτρο του δυνατού, πριν από την 1η Ιουνίου Περιεχόμενο του Πρωτοκόλλου Το Πρωτόκολλο του Κιότο αφορά τις εκπομπές έξι αερίων θερμοκηπίου: του διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) του μεθανίου (CH 4 ) του πρωτοξειδίου του αζώτου (N 2 O) των υδρογονανθράκων (HFC) των υπερφθοριωμένων υδρογονανθράκων (PFC) του εξαφθοριούχου θείου (SF 6 ). Συνιστά ένα σημαντικό βήμα στην καταπολέμηση της θέρμανσης του πλανήτη, επειδή περιλαμβάνει δεσμευτικούς και ποσοτικοποιημένους στόχους περιορισμού και μείωσης των αερίων θερμοκηπίου. Συνολικά, τα συμβαλλόμενα κράτη της σύμβασης-πλαισίου, οι εκβιομηχανισμένες χώρες, δεσμεύονται συλλογικά να μειώσουν τις οικείες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, για μείωση των συνολικών εκπομπών των ανεπτυγμένων χωρών κατά 5% τουλάχιστον, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, την περίοδο Το Παράρτημα Β του Πρωτοκόλλου περιέχει αριθμητικές δεσμεύσεις τις οποίες αναλαμβάνουν τα συμβαλλόμενα κράτη. Τα κράτη που ήταν μέλη της ΕΕ πριν το 2004 οφείλουν συλλογικά να μειώσουν τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου κατά 8% μεταξύ 2008 και Τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ μετά από την ημερομηνία αυτή δεσμεύονται να μειώσουν τις οικείες εκπομπές κατά 8%, με εξαίρεση την Πολωνία και την Ουγγαρία κατά 6%, καθώς και την Μάλτα και την Κύπρο, οι οποίες δεν εμφανίζονται στον κατάλογο της σύμβασης-πλαισίου. Για την περίοδο του 2008, τα συμβαλλόμενα κράτη δεσμεύονται στην επίτευξη προόδου όσον αφορά την υλοποίηση των δεσμεύσεών τους το αργότερο το 2005 και στην ανά πάσα στιγμή προσκόμιση των σχετικών αποδείξεων. Το έτος 1995 μπορεί να θεωρηθεί, από τα συμβαλλόμενα κράτη που το επιθυμούν, ως έτος αναφοράς για τις εκπομπές HFC, PFC και SF6. Για την επίτευξη των εν λόγω στόχων, το Πρωτόκολλο προτείνει μια σειρά μέσων: Ενίσχυση ή θέσπιση εθνικών πολιτικών μείωσης των εκπομπών, αύξηση της ενεργειακής αποτελεσματικότητας, προώθηση των αειφόρων μορφών γεωργίας, ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κ.ά. 19

20 Συνεργασία με τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη, ανταλλαγή πείρας ή πληροφοριών, συντονισμός των εθνικών πολιτικών, μέσω αδειών εκπομπής, από κοινού εφαρμογής, και κατάλληλου μηχανισμού ανάπτυξης. Το αργότερο ένα έτος πριν από την πρώτη περίοδο δέσμευσης, τα συμβαλλόμενα κράτη θεσπίζουν εθνικό σύστημα υπολογισμού των ανθρωπογενών εκπομπών, καθώς και της απορρόφησης, από τις καταβόθρες, όλων των αερίων του θερμοκηπίου που δεν ελέγχονται από το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ. Στις 31 Μαΐου 2002, η Ευρωπαϊκή Ένωση επικύρωσε το πρωτόκολλο του Κιότο. Το πρωτόκολλο ετέθη σε ισχύ στις 16 Φεβρουαρίου 2005, μετά την επικύρωσή του εκ μέρους της Ρωσίας. Αρκετές εκβιομηχανισμένες χώρες αρνήθηκαν να επικυρώσουν το πρωτόκολλο, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αυστραλία. 2.5 Το παγκόσμιο ενεργειακό πρόβλημα Τις τελευταίες δεκαετίες οι ενεργειακοί πόροι έχουν εξελιχτεί σε πόρους στρατηγικής σημασίας για την λειτουργιά του οικονομικού συστήματος. Όμως η ενεργοβόρα δομή παραγωγής, η αυξανόμενη κατανάλωση και ταυτόχρονα ανορθολογική χρήση της ενεργείας έχουν οδηγήσει σε μείωση των αποθεμάτων των ενεργειακών πόρων και αρά αύξηση του κόστους εξόρυξης και παράγωγης τους. Σύμφωνα με έκθεση του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, εάν οι τρέχουσες νομοθεσίες και πολιτικές παραμείνουν αμετάβλητες στις επόμενες δεκαετίες, η παγκόσμια απαίτηση σε ενέργεια θα αυξηθεί κατά 50% από την τιμή του 2005 μέχρι το Η πιο ραγδαία αύξηση στην απαίτηση ενέργειας κατά το διάστημα προβλέπεται για κράτη εκτός του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία & Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ). Σύμφωνα με το προηγούμενο σενάριο η απαίτηση ενέργειας σε αυτές τις χώρες θα αυξηθεί κατά 85%, ενώ στις εντός του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία & Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) χώρες κατά 19%. Η ραγδαία αυτή αύξηση οφείλεται στην προβλεπόμενη οικονομική ανάπτυξη των συγκεκριμένων χωρών. Για την κάλυψη των προβλεπόμενων απαιτήσεων σε ενέργεια από τις διάφορες ενεργειακές πηγές, τα φυσικά καύσιμα (τα υγρά και άλλα πετρελαϊκά, το φυσικό αέριο και ο άνθρακας) αναμένεται να εξακολουθήσουν να συμβάλλουν στην κάλυψη του μεγαλύτερου μέρους των παγκόσμιων ενεργειακών αναγκών. Χαρακτηριστικά, τα υγρά καύσιμα παίζουν τον πιο σημαντικό ρόλο, παρότι το μερίδιο συμμετοχής τους πέφτει από 37% το 2005 σε 33% το 2030, κυρίως λόγω της εκτίμησης ότι η τιμή τους θα έχει ανοδικές τάσεις και στο προσεχές μέλλον. Παρά τις εγγενείς αβεβαιότητες, κύριος παράγοντας στις ως άνω προβλέψεις είναι η εκτίμηση της τιμής του πετρελαίου: Με βάση τις μεγάλες αυξήσεις των τελευταίων ετών, οι προβλέψεις για το μεσοπρόθεσμο μέλλον είναι δυσοίωνες. Το πετρέλαιο και τα λοιπά ορυκτά καύσιμα είναι εξαντλήσιμοι και σπάνιοι πόροι και επομένως υπό την πίεση της αυξανόμενης ζήτησης θα αυξάνονται ολοένα και οι τιμές τους. 20

21 Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έφτασαν σε πρωτόγνωρα υψηλά επίπεδα φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο σε πραγματικούς όρους, από το τέλος της δεκαετίας του 70. Στα τέλη του Μαΐου του 2008 η τιμή του αργού πετρελαίου τύπου Μπρεντ κινήθηκε γύρω στα 132 USD το βαρέλι, ήταν δηλαδή υπερδιπλάσια σε σχέση με τα επίπεδα του Η μέση τιμή του πετρελαίου για τους πέντε πρώτους μήνες του 2008 ανερχόταν σε 105 USD έναντι μέσου όρου της τάξης των 73 USD το βαρέλι, κατά το 2007 ενώ οι τιμές είχαν ήδη τριπλασιαστεί σε σύγκριση με τα επίπεδα του Οι τιμές του άνθρακα και του φυσικού αερίου ακλούθησαν, αυξανόμενες με τον ίδιο ρυθμό η και με ταχύτερο σε σχέση με τις τιμές του πετρελαίου, κατά τους τελευταίους 12 μήνες του Αυτό σημαίνει ότι οι υψηλές τιμές του πετρελαίου είχαν ως αποτέλεσμα τις αυξημένες τιμές των ενεργειακών προϊόντων, πιέζοντας τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας στην Ευρώπη να αυξήσουν τις τιμές τους. Οι προηγούμενες πετρελαι κές κρίσεις όπως εκείνη της δεκαετίας του 70 είχαν προκληθεί από τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν στην προσφορά από τις χώρες παράγωγης. Στην προκείμενη περίπτωση η σταθερή η ακόμη και ελαφρά μειούμενη προσφορά πετρελαίου αγωνίζεται να ανταποκριθεί σε μια αυξανόμενη παγκοσμία ζήτηση. Το συμπέρασμα είναι πως η αύξηση των τιμών του πετρελαίου δεν οφείλεται πια σε προσωρινούς παράγοντες όπως γινόταν κατά το παρελθόν αλλά σε μια διαρθρωτική μεταβολή της ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης πετρελαίου στην παγκοσμία οικονομία και ως εκ τούτου είναι πιθανόν μακροπρόθεσμα να παραμείνουν υψηλές οι τιμές. Η ραγδαία αύξηση των ενεργειακών απαιτήσεων είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των εκπομπών, και συνεπακόλουθα και των συγκεντρώσεων CO2 στην ατμόσφαιρα. Η αύξηση αυτή συνδέεται με το λεγόμενο «φαινόμενο του θερμοκηπίου» και την επαπειλούμενη κλιματική αλλαγή. Πιο αναλυτικά, οι συγκεντρώσεις του CO2 στην ατμόσφαιρα αυξάνονται με ρυθμό 0,6% ετησίως τα τελευταία χρόνια και αυτός ο ρυθμός τείνει να αυξηθεί. Συνεπώς, περιμένουμε ότι στο μέσο του 21ου αιώνα η συγκέντρωση του CO2 στην ατμόσφαιρα θα είναι διπλάσια των επιπέδων της προ-βιομηχανικής εποχής. Λόγω του ότι οι εκπομπές αυτές οφείλονται κυρίως στην καύση συμβατικών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, η παγκόσμια χρήση ενέργειας είναι στο επίκεντρο των διεθνών συζητήσεων. Ο κύριος στρατηγικός στόχος της ευρωπαϊκής πολιτικής συνοψίζεται στα «τρία 20 ως το 2020», δηλαδή στη μείωση των εκπομπών των αερίων θερμοκηπίου κατά 20%, στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά 20% και στην αύξηση του ποσοστού διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) στο 20% της τελικής κατανάλωσης. Μέχρι το 2020 προβλέπεται επίσης συμμετοχή των βιοκαυσίμων στις μεταφορές σε ποσοστό 10%. Προς την κατεύθυνση αυτή, οι στόχοι της ελληνικής ενεργειακής πολιτικής για την περίοδο δε μπορεί παρά να είναι: 21

22 H συμμόρφωση προς τις επιταγές των κοινοτικών οδηγιών για τη λειτουργία της εθνικής και της ενοποιημένης αγοράς ηλεκτρισμού. H διασφάλιση επάρκειας ισχύος, αδιάλειπτης παροχής και ποιότητας παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. H επιλογή πρωτογενών ενεργειακών πόρων και τεχνολογιών που θα είναι συνολικά και στρατηγικά βέλτιστη. H διασφάλιση των εύλογων οικονομικών συμφερόντων όλων των κατηγοριών καταναλωτών (οικιακών, εμπορικών, βιομηχανικών κλπ) αλλά και των απαιτούμενων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (ηλεκτροδότηση νησιών, αγροτικών εκμεταλλεύσεων κλπ). H συμβολή του τομέα της ηλεκτροπαραγωγής στην επίτευξη των ανειλημμένων περιβαλλοντικών υποχρεώσεων της χώρας. Το πρώτο από τα παραπάνω σημεία είναι, θεωρητικά τουλάχιστον, αυτονόητο και πρακτικά, έστω και με σημαντικές καθυστερήσεις, επιτεύξιμο. Τα υπόλοιπα τέσσερα είναι αυτά στα οποία επιβάλλεται να εστιαστεί το ενδιαφέρον μας. Για τη διασφάλιση της επάρκειας ισχύος αυτό που πρέπει να υπογραμμιστεί είναι η χωρική διάσταση του προβλήματος, με τη γεωγραφικά ετεροβαρή κατανομή της κατανάλωσης σε σχέση με τον έως σήμερα κορμό του ηλεκτροπαραγωγικού μας συστήματος. Η εγγενής ανισορροπία που επέρχεται εξαιτίας της απόστασης Δυτικής Μακεδονίας - Αττικής θα μπορέσει να ανακουφιστεί μόνο με τη δημιουργία τουλάχιστον των τεσσάρων νέων μονάδων που είναι δρομολογημένες στη Νότιο Ελλάδα (των τριών ιδιωτικών και της ΔΕΗ στο Αλιβέρι) όταν και εφόσον αυτές γίνουν και ενταχθούν πλήρως στο σύστημα. Επιπρόσθετα, στο βαθμό που η διασύνδεση της Θράκης, της Εύβοιας και της Πελοποννήσου παραμένει προβληματική (δίκτυα 150 kv, περιορισμένης ισχύος) ούτε νέες συμβατικές μονάδες θα μπορέσουν να κατασκευαστούν εύκολα, ούτε τα έργα ΑΠΕ μπορούν να προχωρήσουν άμεσα, αφού η κατασκευή νέων αιολικών πάρκων στη Θράκη, στη Ν. Εύβοια και στη Λακωνία (δηλαδή σε τρεις από τις ευνοϊκότερες περιοχές της χώρας) προϋποθέτουν την αναβάθμισης του δικτύου μεταφοράς. Όσον αφορά στην επιλογή πρωτογενών ενεργειακών πόρων, εγείρεται το ερώτημα κατά πόσο η ως τώρα ακολουθούμενη λιγνιτική πολιτική είναι δυνατόν να συνεχιστεί ή κατά πόσο το φυσικό αέριο θα αποτελέσει την κύρια στήριξη της ηλεκτροπαραγωγής στην επόμενη εικοσαετία. Αναντίρρητα, το φυσικό αέριο είναι καθαρότερο, επιτρέπει υψηλότερους βαθμούς απόδοσης και οι ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες αερίου απαιτούν λιγότερο προσωπικό για τη λειτουργία τους. Με δεδομένες δε τις δεσμεύσεις για τον περιορισμό των εκπομπών CO2 η επιλογή του, τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα, φαντάζει περίπου υποχρεωτική. Ωστόσο, η αυξανόμενη εξάρτηση της Δ. Ευρώπης από το φυσικό αέριο συνολικά, μας υπενθυμίζουν ότι μία μεσο-μακροπρόθεσμη στρατηγική που βασίζεται σε υπερβολικά μεγάλο βαθμό σε εισαγόμενη ενεργειακή βάση, δεν είναι κατ ανάγκην συνετή. Ακόμη δε κι αν κανείς βασιστεί στις εναλλακτικές λύσεις, όπως το 22

23 υγροποιημένο αέριο, το κόστος σίγουρα δεν συμβαδίζει κατ ανάγκη με το διαφημιστικό σλόγκαν περί άφθονης και φθηνής μορφής ενέργειας. Κατά συνέπεια, παρότι η σημασία του λιγνίτη θα μειωθεί, τόσο για οικονομικούς όσο και για περιβαλλοντικούς λόγους, αυτός θα παραμείνει αναγκαστικά ο στρατηγικός μας ενεργειακός πόρος. Η έννοια του στρατηγικού πόρου επιβάλλει τη διατήρηση των αποθεμάτων του για χρονικές περιόδους διεθνών κρίσεων ή αστάθειας. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να ανακοπεί ο σημερινός ρυθμός αξιοποίησής του. Η παραπάνω προσέγγιση οδηγεί στην ανάγκη της χρήσης εισαγόμενου λιθάνθρακα είτε από τη ΔΕΗ ή από ιδιωτικές επιχειρήσεις για να καλυφθούν οι ανάγκες στην περίοδο μετά το Έτσι θα καταστεί δυνατή η απόσυρση παλαιών λιγνιτικών μονάδων με αποτέλεσμα περαιτέρω συμβολή στην μείωση της εκπομπής ρύπων. Παράλληλα, με τη στρατηγική αυτή διασφαλίζεται η επάρκεια του συστήματος στην περίπτωση καθυστερήσεων στην υλοποίηση προγραμματισμένων επενδύσεων σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ ή στους αγωγούς φυσικού αερίου. Στο σχεδιασμό του ηλεκτροπαραγωγικού συστήματος της χώρας θα πρέπει να συνεκτιμηθεί και το μεσοπρόθεσμο αξιοποιήσιμο δυναμικό των ΑΠΕ (αδειοδοτημένα: MW, κατασκευασμένα: 900 MW). Ωστόσο, εγείρονται ερωτήματα ως προς την προοπτική επιδότησης τέτοιων επενδύσεων - η εμπειρία καταδεικνύει ότι χωρίς επιχορήγηση λίγοι επενδυτές προχωρούν και τη λογική των επιχορηγήσεων της εγκατεστημένης ισχύος η οποία έχει οδηγήσει σε έντονη υπερτιμολόγηση/υπερκοστολόγηση του συνόλου των επενδύσεων ΑΠΕ που πραγματοποιήθηκαν την τελευταία δεκαετία. Το γεγονός αυτό, πέραν της διασπάθισης πολύτιμων δημόσιων πόρων, οδηγεί και σε μία στρέβλωση της αγοράς σε βάρος εντέλει του καταναλωτή. Η τιμή πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα είναι πράγματι χαμηλή σε σχέση με τα Ευρωπαϊκά δεδομένα, κυρίως για τους οικιακούς καταναλωτές και τη μεγάλη βιομηχανία, όχι τόσο για τη μέση τάση και τους μεσαίους εμπορικούςβιοτεχνικούς καταναλωτές. Η τιμή, όμως, αυτή δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος παραγωγής, στο βαθμό που η δεσπόζουσα στην αγορά ΔΕΗ θα ήθελε να είναι μία βιώσιμη και με προοπτικές επιχείρηση. Η κύρια αιτία της ανισορροπίας αυτής είναι η μη ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους που συνδέεται με τα περιβαλλοντικά προβλήματα από το συμβατικό σύστημα ηλεκτροπαραγωγής. Κι όσο θα παραμένει αυτό το καθεστώς, είναι σαφές ότι ο ανταγωνισμός θα είναι ελλιπής και στρεβλός, ενώ η απελευθέρωση της αγοράς θα «χρεωθεί» την αύξηση των τιμών που σίγουρα είναι απαραίτητη. Προς την κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης απαιτείται αναμφίβολα παιδεία, συνδυασμένη με περιβαλλοντική και ενεργειακή κουλτούρα σε όλες τις βαθμίδες. Πιο συγκεκριμένα, χρειαζόμαστε μία προσέγγιση που να θέτει απαιτήσεις: στην πολιτική ηγεσία και στη δημόσια διοίκηση, που πρέπει να νομοθετήσουν και να εφαρμόσουν τους νόμους. Στον επιστημονικό και τεχνικό κόσμο, που πρέπει να εμβαθύνει στις νέες τεχνολογίες και να τις εφαρμόσει στην πράξη, και στον τελικό 23

24 καταναλωτή, που πρέπει να έχει απαιτήσεις, αλλά και να είναι διατεθειμένος να καταβάλει το σχετικό κόστος. 2.6 Νέα διάσταση στην ηλεκτρική ενεργεία Είναι γεγονός ότι πλέον ο ηλεκτρικός τομέας αποτελεί την πιο κρίσιμη υποδομή των σύγχρονων κοινωνιών. Έτσι η αξιοπιστία και η αδιάλειπτη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας που δεν θα είναι εκτεθειμένη σε διακοπές εφοδιασμού και απότομες αυξήσεις των τιμών γίνεται πλέον επιτακτική ανάγκη. Η στενότητα στα αποθέματα ορυκτών καύσιμων και τα μεγάλα ενεργειακά προβλήματα που εμφανίζονται κατά καιρούς, έχουν οδηγήσει σε νέες στρατηγικές στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής οι οποίες πλέον θα δίνουν έμφαση σε αποκεντρωμένες μονάδες με αποδοτικές τεχνολογίες όπως οι τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών. Τέτοιες αποκεντρωμένες τεχνολογίες θα μπορούσαν να παρέχουν όχι μόνο υποστήριξη στους μεγάλους κεντρικούς σταθμούς παραγωγής αλλά και να τους αντικαταστήσουν. Στο νέο περιβάλλον της ενέργειας η αποκεντρωμένη παραγωγή μπορεί να καλύπτει μεγάλο εύρος νέων τεχνολογιών με μικρές μονάδες εγκατεστημένες κοντά στην κατανάλωση. Η μεγάλη διείσδυση ανανεώσιμων πηγών και άλλων νέων και αποδοτικών τεχνολογιών αποτελεί τη νέα πρόκληση στον ενεργειακό τομέα και θα απαιτηθούν ανάλογες παρεμβάσεις στο δίκτυο. Η ανάπτυξη και εφαρμογή τεχνολογιών ηλιακής ενέργειας,αιολικής ενέργειας, βιομάζας, μικρών υδροηλεκτρικών, συστημάτων αποθήκευσης, συμπεριλαμβάνονται στους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους κάθε χώρας. Στην Ευρώπη η διείσδυση και η συμμετοχή των αποκεντρωμένων μονάδων στην κάλυψη της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας για το 2030 εκτιμάται για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο 35% - 40%. Αυτό θεωρείται μεγάλη συμβολή στην ασφάλεια και στην αξιόπιστη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας καθώς επίσης και στη βιώσιμη ανάπτυξη. 24

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 3.1 Ήπιες μορφές ενέργειας Οι ήπιες μορφές ενέργειας (ή ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ), ή νέες πηγές ενέργειας, ή πράσινη ενέργεια) είναι μορφές εκμεταλλεύσιμης ενέργειας που προέρχονται από διάφορες φυσικές διαδικασίες, όπως ο άνεμος, η γεωθερμία, η κυκλοφορία του νερού και άλλες. Ο όρος «ήπιες» αναφέρεται σε δυο βασικά χαρακτηριστικά τους. Καταρχάς, για την εκμετάλλευσή τους δεν απαιτείται κάποια ενεργητική παρέμβαση, όπως εξόρυξη, άντληση ή καύση, όπως με τις μέχρι τώρα χρησιμοποιούμενες πηγές ενέργειας, αλλά απλώς η εκμετάλλευση της ήδη υπάρχουσας ροής ενέργειας στη φύση. Δεύτερον, πρόκειται για «καθαρές» μορφές ενέργειας, πολύ «φιλικές» στο περιβάλλον, που δεν αποδεσμεύουν υδρογονάνθρακες, διοξείδιο του άνθρακα ή τοξικά και ραδιενεργά απόβλητα, όπως οι υπόλοιπες πηγές ενέργειας που χρησιμοποιούνται σε μεγάλη κλίμακα. Έτσι οι ΑΠΕ θεωρούνται από πολλούς μία αφετηρία για την επίλυση των οικολογικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Γη. Ως «ανανεώσιμες πηγές» θεωρούνται γενικά οι εναλλακτικές των παραδοσιακών πηγών ενέργειας (π.χ. του πετρελαίου ή του άνθρακα), όπως η ηλιακή και η αιολική. Ο χαρακτηρισμός «ανανεώσιμες» είναι κάπως καταχρηστικός, μιας και ορισμένες από αυτές τις πηγές, όπως η γεωθερμική ενέργεια δεν ανανεώνονται σε κλίμακα χιλετιών. Σε κάθε περίπτωση οι ΑΠΕ έχουν μελετηθεί ως λύση στο πρόβλημα της αναμενόμενης εξάντλησης των (μη ανανεώσιμων) αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων. Τελευταία από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και από πολλά μεμονωμένα κράτη, υιοθετούνται νέες πολιτικές για τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που προάγουν τέτοιες εσωτερικές πολιτικές και για τα κράτη μέλη. Οι ΑΠΕ αποτελούν τη βάση του μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης της πράσινης οικονομίας και κεντρικό σημείο εστίασης της σχολής των οικολογικών οικονομικών, η οποία έχει κάποια επιρροή στο οικολογικό κίνημα. Οι ήπιες μορφές ενέργειας βασίζονται κατ' ουσία στην ηλιακή ακτινοβολία, με εξαίρεση τη γεωθερμική ενέργεια, η οποία είναι ροή ενέργειας από το εσωτερικό του φλοιού της γης, και την ενέργεια απ' τις παλίρροιες που εκμεταλλεύεται τη βαρύτητα. Οι βασιζόμενες στην ηλιακή ακτινοβολία ήπιες πηγές ενέργειας είναι ανανεώσιμες, μιας και δεν πρόκειται να εξαντληθούν όσο υπάρχει ο ήλιος, δηλαδή για μερικά ακόμα δισεκατομμύρια χρόνια. Ουσιαστικά είναι ηλιακή ενέργεια "συσκευασμένη" 25

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες Μορφές Ενέργειας

Ήπιες Μορφές Ενέργειας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ενότητα 1: Εισαγωγή Καββαδίας Κ.Α. Τμήμα Μηχανολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η 2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η παγκόσμια παραγωγή (= κατανάλωση + απώλειες) εκτιμάται σήμερα σε περίπου 10 Gtoe/a (10.000 Mtoe/a, 120.000.000 GWh/a ή 420 EJ/a), αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν: 10.312

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050 Μακροχρόνιος σχεδιασμός: ενεργειακός Όραμα βιωσιμότητας για την Ελλάδα Πλαίσιο Το ενεργειακό μίγμα της χώρας να χαρακτηριστεί ιδανικό απέχει από Οιπολιτικέςγιατηνενέργειαδιαχρονικά απέτυχαν Στόχος WWF

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Εκατομμύρια σε κίνδυνο

Εκατομμύρια σε κίνδυνο Οπλανήτηςφλέγεται Εκατομμύρια σε κίνδυνο Μελέτη Stern και Tufts Η αδράνεια θα επιφέρει απώλειες έως 20% τουπαγκόσμιουαεπ Μόλις 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ για δράσεις αποτροπής Κόστος καταπολέμησης κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Γιάννης Καραμπάτσος Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο του θερμοκηπίου Η ηλιακή ορατή ακτινοβολία, η οποία έχει μικρό μήκος κύματος, φτάνει στην επιφάνεια της

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Σπουδαστές: ΤΣΟΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΙΩΤΗ ΣΟΦΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: ΒΕΡΝΑΔΟΣ ΠΕΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Ενότητα 1: Ενεργειακές Πηγές & Αποθέματα Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Σειρά Πληροφοριακού και εκπαιδευτικού υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 10 11 - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή και τη συντήρηση έργων Α.Π.Ε. με έμφαση στις δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Νίκου Χατζηαργυρίου, Προέδρου και ΔΝΣ ΔΕΔΔΗΕ στο Συνέδριο «Investment & Growth: Building a National Plan»

Ομιλία του κ. Νίκου Χατζηαργυρίου, Προέδρου και ΔΝΣ ΔΕΔΔΗΕ στο Συνέδριο «Investment & Growth: Building a National Plan» Ομιλία του κ. Νίκου Χατζηαργυρίου, Προέδρου και ΔΝΣ ΔΕΔΔΗΕ στο Συνέδριο «Investment & Growth: Building a National Plan» 1.Πρόλογος Κυρίες και κύριοι, αξιότιμε κύριε Γενικέ Γραμματέα, καλησπέρα σας. Θα

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά 1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1.1 Γενικά Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της Ελληνικής οικονοµίας. Η σηµερινή περίοδος αποτελεί τµήµα µίας µακράς µεταβατικής φάσης προς την «οικονοµία χαµηλού

Διαβάστε περισσότερα

10 o ΣΥΝΕ ΡΙΟΦΟΙΤΗΤΩΝ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ "ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΗΜΕΡΑ & ΑΥΡΙΟ" 27-28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 ΑΠΕ :ΗΕλλάδακαιοιάλλοι... Στόχοι και εσµεύσεις / Προκλήσεις και Ευκαιρίες Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ 23 Ιουνίου 21 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Χωρίς όραμα για το μέλλον Χωρίς όραμα και σοβαρή αναπτυξιακή προοπτική για τα φωτοβολταϊκά, αλλά και για άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, είναι δυστυχώς το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΗΛΙΑΚΗ Η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα βρίσκεται στο προσκήνιο ραγδαίων εξελίξεων προσελκύοντας επενδυτές από όλο τον κόσμο. Επένδυση στην Ηλιακή Ενέργεια Ένα Μέλλον Φωτεινό Η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Με τον όρο Ηλιακή Ενέργεια χαρακτηρίζουμε το σύνολο των διαφόρων μορφών ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο. Το φως και η θερμότητα που ακτινοβολούνται, απορροφούνται

Διαβάστε περισσότερα

Απόφαση του Συμβουλίου της 25ης Απριλίου 2002 για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου του Κυότο στη Σύμβαση-Πλαίσιο

Απόφαση του Συμβουλίου της 25ης Απριλίου 2002 για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου του Κυότο στη Σύμβαση-Πλαίσιο Απόφαση του Συμβουλίου της 25ης Απριλίου 2002 για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου του Κυότο στη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές και την

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη!

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη! Η ιαδραστική Τηλεδιάσκεψη στην Υπηρεσία του Σύγχρονου Σχολείου Πρόγραµµα Οδυσσέας 1 ος Κύκλος 2009 «Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 2 2 2015 Το 2014 ήταν μια πολύ κακή χρονιά για την αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκαν ελάχιστα συστήματα (το μέγεθος της αγοράς ήταν μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 Γενικά αιολική ενέργεια ονομάζεται ηενέργεια που παράγεται από την εκμετάλλευση του πνέοντος ανέμου. Ηενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΣΕΕ-Greenpeace-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 2005 Στέλιος Ψωµάς Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι ένα φυσικό φαινόµενο µε ευεργετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Σχεδιάζοντας το ενεργειακό μέλλον Σύνοψη Μελέτης του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών για την περίοδο 2015-2030 Ιούλιος 2014 Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός Στην κατάρτιση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ; Η ενέργεια υπάρχει παντού παρόλο που δεν μπορούμε να την δούμε. Αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη της από τα αποτελέσματα της.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ http://biostore-aloa.blogspot.com/2007/06/2007.html Ιστορική αναδρομή Γενικά στοιχεία Οι πρόγονοί μας στα πρώτα χρόνια της ζωής τους πάνω στη γη, δε γνώριζαν πολλά πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη νέας γενιάς σταθµών Ηλεκτροπαραγωγής

Ανάπτυξη νέας γενιάς σταθµών Ηλεκτροπαραγωγής ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. Ανάπτυξη νέας γενιάς σταθµών Ηλεκτροπαραγωγής υνατότητες προσαρµογής υφιστάµενων Μονάδων ΕΗ I. ΚΟΠΑΝΑΚΗΣ Α. ΚΑΣΤΑΝΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗ.

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Κ.Π. Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, Ι. Μπρίζας Εργ. Οργανικής Χημείας και ΔιΧηΝΕΤ, Τμήμα Χημείας, Σχολή Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Προβλήματα και προοπτικές Π. Μουρούζης Υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Κέρκυρας Ενέργεια: το κλειδί της ευημερίας αλλά και η αιτία των πολέμων 2/40 Πώς ένας άρχοντας απολάμβανε

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2001-2010

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2001-2010 ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2001-2010 Σε εφαρµογή του άρθρου 3 του νόµου 2773/1999 (ΦΕΚ Α 286-22/12/99) περί «Απελευθέρωσης αγοράς ηλεκτρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, Μάρτιος 2010 Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής Μείωση των εκπομπών ρύπων έως το 2020

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στα site: ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Climate Change & Business Opportunities

Climate Change & Business Opportunities Climate Change & Business Opportunities Μαβίκα Ηλιού Senior Manager Εργασίες Green Banking Σοφία Φραντζή Μονάδα Περιβάλλοντος Αθήνα, 17.12.2013 Τράπεζα Πειραιώς, Κλιματική Αλλαγή και Περιβάλλον Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2012

Ενεργειακή Επανάσταση 2012 Ενεργειακή Επανάσταση 2012 Ένα βιώσιμο Ενεργειακό Σενάριο για τον πλανήτη προκειμένου να αποφύγουμε τις κλιματικές αλλαγές, να απεξαρτηθούμε από τα ορυκτά καύσιμα και να δημιουργήσουμε περισσότερες θέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις Εδώ και µια εικοσαετία, οι Έλληνες καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί µε τους ηλιακούς θερµοσίφωνες για την παραγωγή ζεστού νερού. Απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια Συζήτηση: Οι ενεργειακές Προκλήσεις της Κύπρου, Λεµεσός, 11 Νοεµβρίου 2010

ηµόσια Συζήτηση: Οι ενεργειακές Προκλήσεις της Κύπρου, Λεµεσός, 11 Νοεµβρίου 2010 ηµόσια Συζήτηση Οι Ενεργειακές Προκλήσεις της Κύπρου Εισαγωγή στη συζήτηση Δρ. Ανδρέας Πουλλικκάς Νοε 2010 ηµόσια Συζήτηση: Οι ενεργειακές Προκλήσεις της Κύπρου, Λεµεσός, 11 Νοεµβρίου 2010 0 Ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Γενικές Πληροφορίες Η Ελληνική Τεχνολογική Πλατφόρμα Υδρογόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ Μ-ΥΗΕ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ. Γιούλα Τσικνάκου ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π

ΡΥΘΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ Μ-ΥΗΕ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ. Γιούλα Τσικνάκου ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π ΡΥΘΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ Μ-ΥΗΕ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ Γιούλα Τσικνάκου ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π TA M-YHE ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ Λειτουργούν 17.400 Μ-ΥΗΕ Εγκατεστημένη ισχύς 12.500 MW Παραγόμενη ενέργεια 50.100 GWh

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ

2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ 1. Τηλεθέρμανση / Τηλεψύξη: Ευρωπαϊκή οδηγία 2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΔΗΜ. ΜΟΙΡΑΣ, ΗΛ/ΓΟΣ ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ Περιοχή τηλεθέρμανσης 2009 ΣΗΘΥΑ: : 16

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Το ανθρακικό αποτύπωμα είναι το μέτρο της συνολικής ποσότητας των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα που παράγονται άμεσα ή έμμεσα από μία δραστηριότητα είτε συσσωρεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Ποιος υποσκάπτει την ανάπτυξη; Δρ. Αλέξανδρος Ζαχαρίου Πρόεδρος Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών 19 Δεκεμβρίου 2012 ΣΕΦ: το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Στουγιάννης Λειτουργός Ενέργειας esp.cie@cytanet.com.cy. Υπηρεσία Ενέργειας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Ευάγγελος Στουγιάννης Λειτουργός Ενέργειας esp.cie@cytanet.com.cy. Υπηρεσία Ενέργειας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Ευάγγελος Στουγιάννης Λειτουργός Ενέργειας esp.cie@cytanet.com.cy Υπηρεσία Ενέργειας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΑ Ενεργειακή ένταση της οικονομίας Τελική Κατανάλωση Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα εκ του µηδενός σε ιστορικά πλαίσια ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ηλιακός θερµοσίφωνας αποτελεί ένα ενεργητικό ηλιακό σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα