MARTIN HEIDEGGER. Μετάφραση-Σχόλια: Γιάννης Τζαβάρας 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "MARTIN HEIDEGGER. Μετάφραση-Σχόλια: Γιάννης Τζαβάρας 1"

Transcript

1 MARTIN HEIDEGGER Μερικές υποδείξεις πάνω σε κεφαλαιώδη ζητήματα του θεολογικού διαλόγου περί «Το πρόβλημα ενός μη-αντικειμενοποιητικού σκέπτεσθαι και ομιλείν μέσα στη σημερινή θεολογία» Μετάφραση-Σχόλια: Γιάννης Τζαβάρας 1 Περίληψη Ο Χάιντεγγερ θέτει εδώ το ερώτημα, μήπως κάθε σκέπτεσθαι και κάθε λέγειν αντικειμενοποιεί. Η απάντησή του είναι αρνητική: Μόνο το σκέπτεσθαι και το λέγειν των φυσικών επιστημών είναι παραστασιακό, υπολογιστικό και συνεπώς κατ ανάγκη αντικειμενοποιητικό. Αντίθετα, ούτε η πίστη (που αποτελεί θεμέλιο και θέμα της θεολογίας) ούτε ο φιλοσοφικός στοχασμός ούτε ακόμα λιγότερο το ποιητικό λέγειν είναι εντός εαυτών αντικειμενοποιητικές δραστηριότητες. Zusammenfassung Heidegger stellt hier die Frage, ob jedes Denken und Sagen objektivierend ist. Seine Antwort ist negativ: nur das naturwissenschaftliche Denken und Sagen vorstellend-rechnerisch und deshalb objektivierend sein muß. Dagegen sind weder der von der Theologie untersuchte Glaube noch das philosophische Denken oder gar das dichterische Sagen in sich objektivierend. «Φιλοσοφικά Δημοσιεύματα 2012» 1 Ο Γιάννης Τζαβάρας (1950- ) είναι καθηγητής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.

2 MARTIN HEIDEGGER, Μερικές υποδείξεις 2 Freiburg im Breisgau, 11 Μαρτίου Τι αξίζει να τεθεί ως ερώτημα μέσα σ αυτό το πρόβλημα; Από όσο βλέπω, υπάρχουν τρία θέματα που πρέπει να εξεταστούν εις βάθος: 1. Πριν απ όλα θα πρέπει να καθοριστεί, τι οφείλει να ερευνά η θεολογία ως ένας τρόπος του σκέπτεσθαι και του ομιλείν. Απάντηση: τη χριστιανική πίστη και αυτό που πιστεύεται. Μόνο αν αυτό στέκεται με σαφήνεια μπροστά μας, μπορεί να τεθεί το ερώτημα, ποιο χαρακτήρα πρέπει να έχει το σκέπτεσθαι και το ομιλείν, για να αντιστοιχεί προς το νόημα και τις αξιώσεις της πίστης, κι έτσι να αποφεύγει να παρεισφρέουν μέσα στην πίστη παραστάσεις ξένες προς αυτήν. 2. Είναι απαραίτητο, προτού σχολιαστεί το μη-αντικειμενοποιητικό σκέπτεσθαι και ομιλείν, να εκτεθεί το τι εννοούμε με το αντικειμενοποιητικό 3 σκέπτεσθαι και ομιλείν. Παράλληλα ορθώνεται το ερώτημα, αν κάθε σκέπτεσθαι ως σκέπτεσθαι, κάθε ομιλείν ως ομιλείν είναι ήδη αντικειμενοποιητικό ή όχι. Αν φανερωθεί ότι το σκέπτεσθαι και το ομιλείν δεν είναι διόλου εντός εαυτών αντικειμενοποιητικά, αυτό θα οδηγήσει σε ένα τρίτο θέμα. 3. Θα πρέπει να αποφασιστεί, κατά πόσο το πρόβλημα ενός μη-αντικειμενοποιητικού σκέπτεσθαι και ομιλείν είναι ένα αληθινό πρόβλημα, μήπως με αυτό τίθεται ένα ερώτημα που χάνει από τα μάτια του το πράγμα [Sache], μας εκτρέπει από το θέμα της θεολογίας και το μπερδεύει ανώφελα. Σ αυτή την περίπτωση ο θεολογικός διάλογος που οργανώθηκε, θα έπρεπε να πεισθεί ότι με το πρόβλημά του βρίσκεται σε αδιέξοδο. Αυτό θα ήταν έτσι φαίνεται τουλάχιστο ένα αρνητικό επίτευγμα του διαλόγου. Αλλά πρόκειται για επίφαση. Γιατί στην πραγματικότητα θα είχε ως αναπόφευκτη συνέπεια, ότι η θεολογία θα συνειδητοποιούσε επιτέλους με αποφασιστικότητα την αναγκαιότητα του κεφαλαιώδους της 2 Αυτό το κείμενο είναι ένα γράμμα, που έστειλε ο Χάιντεγγερ στις (σε ηλικία 75 ετών!) ως συνεισφορά σε ένα θεολογικό συνέδριο που έλαβε χώρα στο Drew-University, στο Madison των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Το θέμα εκείνου του συνεδρίου ήταν: «Το πρόβλημα ενός μηαντικειμενοποιητικού σκέπτεσθαι και ομιλείν μέσα στη σημερινή θεολογία» (Madison, 9-11 Απριλίου 1964). Το γερμανικό κείμενο έχει τίτλο: Einige Hinweise auf Hauptgesichtspunkte für das theologische Gespräch über Das Problem eines nichtobjektivierenden Denkens und Sprechens in der heutigen Theologie. Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1969, μαζί με τη διάλεξη «Η θετικότητα της θεολογίας και η σχέση της προς τη φαινομενολογία», την οποία είχε εκφωνήσει ο νεαρός Χάιντεγγερ το 1927 στο Tübingen και το 1928 στο Marburg. Τα δύο γερμανικά κείμενα δημοσιεύτηκαν μαζί με γαλλική μετάφραση στο περιοδικό Archives de Philosophie τόμος 32 (1969), σελ. 356 κ.ε. κάτω από τον γενικό τίτλο «Θεολογία και φιλοσοφία». Τα δύο αυτά έργα μεταφράστηκαν σε ελληνική γλώσσα από τον Γιάννη Τζαβάρα και δημοσιεύτηκαν σε ένα μικρό βιβλίο με τίτλο: Φαινομενολογία και Θεολογία. Το βιβλίο εκδόθηκε στην Αθήνα το 1979 από το περιοδικό «Εποπτεία». Μερικά χρόνια αργότερα, ο Γιάννης Τζαβάρας αναδημοσίευσε ως τρίτο μέρος του βιβλίου του: Θεολογία και Φιλοσοφία κατά τον πρώιμο Χάιντεγγερ, εκδόσεις «Ίνδικτος», Αθήναι 2007, σελ , τη νεοελληνική μετάφραση της διάλεξης «Η θετικότητα της θεολογίας και η σχέση της προς τη φαινομενολογία» εφοδιασμένη με εκτενή σχόλια. Εδώ αναδημοσιεύονται οι «Υποδείξεις» σε αναθεωρημένη μεταφραστική απόδοση, μαζί με σύντομα σχόλια του μεταφραστή που εκτίθενται σε υποσημειώσεις. 3 Βασικοί όροι του κειμένου είναι: objektivierend = αντικειμενοποιητικός, Objektivierung = αντικειμενοποίηση, Objektivität = αντικειμενικότητα, Objekt = αντικείμενο, Gegenstand = κάτι που αντί-κείτεται, Gegenständlichkeit = αντί-κείμενος χαρακτήρας. Παρακάτω ο Χάιντεγγερ εξηγεί ως εξής αυτούς τους όρους: αντικειμενοποιώ = «μεταβάλλω κάτι σε αντικείμενο, το εγκαθιστώ ως αντικείμενο και μόνο έτσι το διατηρώ μέσα στην παράσταση [Vorstellung]». «Αντικείμενο για τον Καντ σημαίνει: αυτό που υπάρχει και αντί-κείτεται [Gegenstand] στην εμπειρία των φυσικών επιστημών Η κατηγορική προστακτική, το ηθικό δέον, το καθήκον δεν είναι αντικείμενα της εμπειρίας των φυσικών επιστημών».

3 MARTIN HEIDEGGER, Μερικές υποδείξεις 3 καθήκοντος, να μη δανείζεται τις κατηγορίες [Kategorien] των στοχασμών της και το είδος της γλώσσας της από τη φιλοσοφία και τις επιστήμες, αλλά καθώς της ταιριάζει, να σκέπτεται και να μιλά με βάση και στόχο την πίστη. Αν αυτή η πίστη σύμφωνα με την πεποίθησή της αφορά τον άνθρωπο ως άνθρωπο μέσα στην ουσία του, τότε το γνήσιο θεολογικό σκέπτεσθαι και ομιλείν δεν χρειάζεται κανένα ιδιαίτερο εξοπλισμό, για να ανταμώσει τους ανθρώπους και να εισακουστεί από αυτούς. Τα τρία θέματα που αναφέραμε, θα έπρεπε τώρα να εξεταστούν ένα προς ένα ακριβέστερα. Εγώ μπορώ από το μέρος της φιλοσοφίας να προσφέρω μερικές υποδείξεις μόνο για το δεύτερο θέμα 4. Γιατί η εξέταση του πρώτου θέματος, το οποίο θα πρέπει να υπόκειται του όλου διαλόγου, αν δεν θέλει αυτός να χτίζει στον αέρα, είναι δουλειά της θεολογίας. Το τρίτο θέμα περιλαμβάνει τα θεολογικά συμπεράσματα που προκύπτουν μετά από επαρκή πραγμάτευση του πρώτου και του δεύτερου. Θα επιχειρήσω τώρα να προσφέρω μερικές υποδείξεις για την πραγμάτευση του δεύτερου θέματος, κι αυτό μόνο με τη μορφή λίγων ερωτήσεων. Δεν θα πρέπει να δοθεί η εντύπωση ότι πρόκειται για την παρουσίαση δογματικών θέσεων βγαλμένων από τη χαϊντεγγεριανή φιλοσοφία, η οποία δεν υπάρχει. Μερικά πάνω στο δεύτερο θέμα Πριν εξεταστεί το ερώτημα για ένα μη-αντικειμενοποιητικό σκέπτεσθαι και ομιλείν μέσα στη θεολογία, παραμένει αναγκαίο να διαλογιστούμε, τι καταλαβαίνει κανείς με το αντικειμενοποιητικό σκέπτεσθαι και ομιλείν, όταν τίθεται το πρόβλημα μέσα στο θεολογικό διάλογο. Για να διαλογιστούμε κάτι τέτοιο, θα χρειαστεί να ρωτήσουμε: Είναι το αντικειμενοποιητικό σκέπτεσθαι και ομιλείν ένα ιδιαίτερο είδος του σκέπτεσθαι και του ομιλείν, ή μήπως κάθε σκέπτεσθαι ως σκέπτεσθαι, κάθε ομιλείν ως ομιλείν είναι αναγκαία αντικειμενοποιητικό; Το ερώτημα θα μπορέσει να απαντηθεί, μόνο αν πρωτύτερα διασαφηνιστούν και απαντηθούν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Τι θα πει αντικειμενοποιώ; β) Τι θα πει σκέπτεσθαι; γ) Τι θα πει ομιλείν; δ) Είναι κάθε σκέπτεσθαι εντός εαυτού ένα ομιλείν και κάθε ομιλείν εντός εαυτού ένα σκέπτεσθαι; ε) Με ποιο νόημα το σκέπτεσθαι και το ομιλείν είναι αντικειμενοποιητικά και με ποιο νόημα δεν είναι; Από τη φύση των πραγμάτων, τα ερωτήματα κατά την εξέτασή τους αλληλοεφάπτονται. Όλο το βάρος αυτών των ερωτημάτων είναι εντούτοις θεμελιώδες για το πρόβλημα του θεολογικού σας διαλόγου. Τα ερωτήματα που αναφέρθηκαν περισσότερο ή λιγότερο σαφώς και επαρκώς αναπτυγμένα σχηματίζουν συνάμα την ακόμα κρυμμένη μεσότητα, προς την οποία τείνουν οι προσπάθειες, τις οποίες καταβάλλει η σημερινή «φιλοσοφία» μέσα στις έσχατες αντιθέσεις της (Κάρναπ Χάιντεγγερ) 5. Σήμερα ονομάζουν 4 Ο Χάιντεγγερ επιφυλάσσεται με αυτά τα λόγια να περιοριστεί στην περιοχή της φιλοσοφίας, μολονότι δεν έχει πάψει κατά καιρούς να μιλά για το έργο της θεολογίας και για τη σχέση της προς τη φιλοσοφία, δες σχετικά Γιάννη Τζαβάρα: Θεολογία και φιλοσοφία κατά τον πρώιμο Χάιντεγγερ, Αθήναι Η σχετική βιβλιογραφία είναι εξαιρετικά εκτεταμένη. Αναφέρω ενδεικτικά: John D. Caputo: Heidegger and theology, in: Charles B. Guignon (Ed.): The Cambridge Companion to Heidegger. 2 nd Edition, Cambridge 2006 (1993¹), Matthias Jung: Heidegger und die Theologie. Konstellationen zwischen Vereinnahmung und Distanz, in: Dieter Thomä (Hrsg.): Heidegger- Handbuch. Leben Werk Wirkung. Stuttgart-Weimar 2003, Heinrich Ott: Die Bedeutung von Martin Heideggers Denken für die Methode der Theologie, in: Vittorio Klostermann (Hrsg.): Durchblicke. Martin Heidegger zum 80. Geburtstag. Frankfurt am Main 1970, Bernard Welte: The Question of God in the Thought of Heidegger. Philosophy Today 26 (1982), Στην πρώτη έκδοση το βέλος είναι διπλής κατεύθυνσης:

4 MARTIN HEIDEGGER, Μερικές υποδείξεις 4 αυτές τις θέσεις: τεχνολογική-επιστημονιστική αντίληψη της γλώσσας και θεωρησιακήερμηνευτική εμπειρία της γλώσσας. Οι δύο θέσεις καθορίζονται από διαφορετικούς σκοπούς, που τους χωρίζει αβυσσαλέα διαφορά. Η πρώτη θέση θέλει να φέρει κάθε σκέπτεσθαι και ομιλείν, ακόμα και της φιλοσοφίας, κάτω από την υποτέλεια ενός τεχνολογικά και λογικά κατασκευάσιμου συστήματος σημάτων, δηλαδή να το στεριώσει ως εργαλείο της επιστήμης. Η άλλη θέση έχει προκύψει από το ερώτημα, τι είναι εκείνο που μπορεί να βιωθεί ως η καρδιά του πράγματος 6 για το φιλοσοφικό σκέπτεσθαι, και πώς αυτό το πράγμα (το Είναι ως Είναι) μπορεί να ειπωθεί. Και στις δύο θέσεις δεν πρόκειται λοιπόν για την απομονωμένη περιοχή μιας φιλοσοφίας της γλώσσας (σε αντιστοιχία προς μία φιλοσοφία της φύσης ή της τέχνης) αντίθετα, η γλώσσα αναγνωρίζεται ως εκείνη η περιοχή, μέσα στην οποία διαμένει και κινείται το σκέπτεσθαι της φιλοσοφίας και κάθε είδος του σκέπτεσθαι και του λέγειν. Κατά το μέτρο που η ουσία του ανθρώπου σύμφωνα με τη δυτική παράδοση ορίζεται από το ότι ο άνθρωπος είναι το ζωντανό ον που «έχει τη γλώσσα» (ζῷον λόγον ἔχον) 7 όπου ακόμα και ο άνθρωπος ως πρακτικό ον δεν είναι παρά εκείνο, που «έχει τη γλώσσα», με τη διαμάχη των παραπάνω θέσεων δεν τίθεται επί τάπητος τίποτα λιγότερο από το ερώτημα για την ύπαρξη του ανθρώπου και για τον προορισμό της. Κατά ποιο τρόπο και έως ποια όρια μπορεί και πρέπει να συμμετάσχει η θεολογία σ αυτή τη διαμάχη, έγκειται στην ίδια να αποφασίσει. Στους παρακάτω σύντομους σχολιασμούς των ερωτημάτων α έως ε ας προσυναφθεί μια παρατήρηση, που έγινε προφανώς αφορμή για το «πρόβλημα ενός μηαντικειμενοποιητικού σκέπτεσθαι και ομιλείν μέσα στη σημερινή θεολογία». Πρόκειται για την ευρύτατα διαδεδομένη, ανεξέταστα παραδεδομένη γνώμη, ότι κάθε σκέπτεσθαι ως παριστάνειν [Vorstellen], κάθε ομιλείν ως εκπομπή ήχων είναι ήδη «αντικειμενοποιητικά». Δεν είναι εδώ δυνατό να ερευνηθεί λεπτομερειακά η καταγωγή αυτής της γνώμης. Καθοριστική γι αυτήν είναι η διάκριση που προτείνεται από πολύ καιρό αδιασάφητα, ανάμεσα στο ορθολογικό και στο παράλογο, διάκριση που εγκαθίσταται δυνάμει ενός επίσης αδιασάφητου ορθολογικού σκέπτεσθαι. Πρόσφατα ωστόσο στάθηκαν καθοριστικές για την επιμονή στον αντικειμενοποιητικό χαρακτήρα του σκέπτεσθαι και του ομιλείν οι διδασκαλίες του Νίτσε, του Μπερξόν και της φιλοσοφίας της ζωής. Κατά το μέτρο που μιλώντας ρητά ή όχι λέμε παντού «είναι», όπου Είναι σημαίνει παρουσία, και κατά το μέτρο που αυτή ερμηνεύεται στους νεότερους χρόνους ως αντικείμενος χαρακτήρας και αντικειμενικότητα 8, το σκέπτεσθαι ως παρά-σταση [Vor-stellen] και το ομιλείν ως εκπομπή ήχων επιφέρουν αναπόφευκτα μια ακινητοποίηση της εσωτερικής ροής, που απαρτίζει το «ζωτικό ρεύμα», και συνεπώς μια κιβδηλοποίησή του. Μολονότι κιβδηλοποιεί, μια τέτοια ακινητοποίηση είναι αφετέρου απαραίτητη για τη συντήρηση και την υπόσταση [Bestand] της ανθρώπινης ζωής. Ως ντοκουμέντο γι αυτή τη γνώμη, που προτείνεται με ποικίλες παραλλαγές, ας αρκέσει το ακόλουθο κείμενο από το έργο του Νίτσε Η θέληση για δύναμη, αρ. 715 ( ): «Τα εκφραστικά μέσα της γλώσσας είναι ακατάλληλα στο να εκφράσουν το γίγνεσθαι : ιδιάζει στην αναντικατάστατη ανάγκη μας για αυτοσυντήρηση, ότι εγκαθιστούμε διαρκώς ένα χοντροκομμένο κόσμο από μόνιμα όντα, από πράγματα κλπ. <δηλ. από αντικείμενα>». Οι παρακάτω υποδείξεις στα ερωτήματα α έως ε ας κατανοηθούν και ας εξεταστούν ως ερωτήματα. Διότι το μυστήριο της γλώσσας, μέσα στο οποίο θα πρέπει να περισυλλεγεί όλος ο διαλογισμός, παραμένει το πιο αξιοστόχαστο και αξιοερώτητο φαινόμενο, προπάντων όταν αφυπνίζεται η επίγνωση ότι η γλώσσα δεν είναι έργο του ανθρώπου: Η γλώσσα μιλάει. Ο άνθρωπος μιλάει μόνο κατά το μέτρο που ανταποκρίνεται στη γλώσσα 9. Αυτές οι προτάσεις δεν είναι το έκτρωμα ενός φαντασιοκοπικού μυστικισμού. Η γλώσσα είναι ένα 6 die Sache selbst. Υπαινιγμός στο φαινομενολογικό σλόγκαν: «Προς τα ίδια τα πράγματα!» (= Zu den Sachen selbst!). 7 Οι λέξεις που εμφανίζονται με παχιά γράμματα (bold) είναι στα αρχαία ελληνικά μέσα στο γερμανικό κείμενο του Heidegger. 8 Gegenständlichkeit und Objektivität. Αποδίδουμε ως «αντικείμενο χαρακτήρα» τη Gegenständlichkeit, σε διάκριση προς την αντικειμενικότητα (Objektivität). Αντίστοιχα αποδίδουμε περιφραστικά τη λέξη Gegenstand ως: «κάτι που αντίκειται», σε διάκριση προς το αντικείμενο (Objekt). Ο Χάιντεγγερ εξηγεί την (Καντιανή) εννοιολογική διαφορά ανάμεσα στα Objekt και Gegenstand λίγο παρακάτω.

5 MARTIN HEIDEGGER, Μερικές υποδείξεις 5 αρχέγονο φαινόμενο, η ιδιαιτερότητα του οποίου δεν μπορεί να αποδεικνύεται με εμπειρικά δεδομένα, αλλά επιτρέπει μόνο να αναβλέπεται αρχέγονα 10 μέσα σε μια απροκατάληπτη γλωσσική εμπειρία. Ο άνθρωπος μπορεί τεχνητά να επινοεί σήματα και ηχητικά μορφώματα, αλλά μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο μόνο αναβλέποντας σε μία ήδη ομιλούμενη γλώσσα και βάσει αυτής. Ακόμα και ενόψει των αρχέγονων φαινομένων το σκέπτεσθαι παραμένει κριτικό. Διότι «σκέπτομαι κριτικά» θα πει: αδιάκοπα διακρίνω (κρίνειν) ανάμεσα σ εκείνα που για να δικαιωθούν απαιτούν απόδειξη, και σ εκείνα που για να ευδοκιμήσουν ζητούν το απλό ανάβλεμμα και την αποδοχή. Είναι πάντα ευκολότερο να παρέχεις στην πρώτη περίπτωση μια απόδειξη, παρά στην άλλη περίπτωση να αφήνεσαι στο αποδεχόμενο ανάβλεμμα. Ως προς το α) Τι θα πει αντικειμενοποιώ; Μεταβάλλω κάτι σε αντικείμενο, το εγκαθιδρύω ως αντικείμενο και μόνο έτσι το διατηρώ παραστασιακά. Και τι θα πει αντικείμενο; Obiectum στο Μεσαίωνα σήμαινε αυτό που ρίχνεται και κείτεται μέσα στην αίσθηση, στη φαντασία, στην κρίση, στην επιθυμία και στην εποπτεία. Αντίθετα subiectum σήμαινε το ὑποκείμενον, το αφ εαυτού του (και όχι αυτό που προκύπτει μέσω μιας παράστασης) προκείμενο, το παρόν, π.χ. τα πράγματα. Η σημασία των λέξεων subiectum και obiectum σε σύγκριση προς τη σημερινή σημασία είναι ακριβώς η αντίστροφη: σήμερα subiectum είναι αυτό που υπάρχει δι εαυτό (αντικειμενικά), obiectum είναι το απλώς και μόνο (υποκειμενικά) παριστάμενο. Ως επακόλουθο του μετασχηματισμού της έννοιας subiectum από τον Καρτέσιο (δες Holzwege σελ. 98 κ. εες) μεταβάλλεται και η σημασία της έννοιας αντικείμενο. Αντικείμενο [Objekt] για τον Καντ σημαίνει: αυτό που υπάρχει ως κάτι που αντί-κείτεται [Gegenstand] στην εμπειρία των φυσικών επιστημών. Κάθε αντικείμενο αντί-κείτεται, αλλά κάθε τι που αντί-κείτεται (π.χ. το πράγμα καθ εαυτό) δεν είναι ενδεχόμενο αντικείμενο 11. Η κατηγορική προστακτική, το ηθικό δέον, το καθήκον δεν είναι αντικείμενα της εμπειρίας των φυσικών επιστημών. Όταν τα διανοούμαστε, όταν τα εννοούμε πράττοντας, δεν αντικειμενοποιούνται με τούτο. Η καθημερινή εμπειρία των πραγμάτων με το ευρύτερο νόημα δεν είναι ούτε αντικειμενοποιητική ούτε τα κάνει να αντί-κείτονται 12. Όταν π.χ. καθόμαστε στον κήπο κι απολαμβάνουμε τα ανθισμένα τριαντάφυλλα, δεν μεταβάλλουμε το τριαντάφυλλο σε αντικείμενο κι ούτε καν σε κάτι που αντίκειται, δηλαδή σε κάτι που κείτεται θεματικά ως παραστασιακό αντί-κείμενο. Όταν μέσα σε σιωπηλό λέγειν παραδίδομαι στο φωτεινό κόκκινο του τριαντάφυλλου και διαλογίζομαι την κοκκινάδα του τριαντάφυλλου 13, αυτή η κοκκινάδα δεν είναι ούτε αντικείμενο ούτε πράγμα, ούτε κάτι που αντί-κείτεται όπως το ανθισμένο τριαντάφυλλο. Το τριαντάφυλλο στέκεται μέσα στον κήπο, αιωρείται ίσως μέσα στον άνεμο πέρα-δώθε. Αντίθετα η κοκκινάδα του τριαντάφυλλου δεν στέκεται ούτε μέσα στον κήπο, ούτε μπορεί να αιωρείται πέρα-δώθε μέσα στον άνεμο. Και όμως τη σκέπτομαι 9 Die Sprache spricht. Der Mensch spricht nur, indem er der Sprache entspricht. Ας προσεχτούν οι ετυμολογικές σχέσεις των λέξεων. Κι επιπλέον: Αυτές οι προτάσεις, που ηχούν παράξενα και μυστικιστικά, καθώς ο ίδιος ο Χάιντεγγερ παραδέχεται, είναι καρπός των ώριμων σκέψεών του πάνω στη γλώσσα. Για περισσότερη εμβάθυνση παραπέμπουμε στο βιβλίο του: Unterwegs zur Sprache, Pfullingen 1959, που αποτελεί συλλογή διαλέξεων και συζητήσεών του πάνω στο θέμα της γλώσσας. 10 läßt sich erblicken. Με αυτή τη διατύπωση προτείνεται μια άλλου είδους προσέγγιση στο φαινόμενο της γλώσσας. Αυτή η προσέγγιση δεν είναι ορθολογική και αποδεικτική ενός εμπειρικού γλωσσικού δεδομένου, αλλά δεκτική μιας αρχέγονης γλωσσικής εμπειρίας. Νοούμενη ως εμπειρικό εργαλείο η γλώσσα βιάζεται και δεν βλέπεται ως υπερατομικός λόγος που προηγείται κάθε ανθρώπινης χρησιμοποίησης. 11 Für Kant besagt Objekt: der existierende Gegenstand der naturwissenschaftlichen Erfahrung. Jedes Objekt ist ein Gegenstand, aber nicht jeder Gegenstand (z.b. das Ding an sich) ist ein mögliches Objekt. Σημαντική σ αυτές τις προτάσεις είναι η διάκριση μεταξύ εμπειρικής και απριορικής γνώσης. Η εμπειρική γνώση των φυσικών επιστημών είναι αντικειμενοποιητική, όχι όμως και η απριορική διάγνωση. Συνεπώς η υπερβασιακή (transcendental) Καντιανή φιλοσοφία, κατά το μέτρο που μελετά το πράγμα καθ εαυτό, την κατηγορική προστακτική, το ηθικό δέον και γενικότερα τις συνθήκες για τη δυνατότητα της εμπειρίας και του πράττειν, δεν αντικειμενοποιεί. 12 ist weder objektivierend noch eine Vergegenständlichung. 13 dem Rotsein der Rose.

6 MARTIN HEIDEGGER, Μερικές υποδείξεις 6 και μιλάω γι αυτήν, κατονομάζοντάς την. Υπάρχει συνεπώς ένα σκέπτεσθαι κι ένα λέγειν, που με κανέναν τρόπο δεν αντικειμενοποιεί κι ούτε κάνει κάτι να αντί-κείτεται. Μπορώ, βέβαια, να παρατηρήσω το άγαλμα του Απόλλωνα μέσα στο μουσείο της Ολυμπίας σαν ένα αντικείμενο φυσικοεπιστημονικής παράστασης, μπορώ να λογαριάσω φυσιογνωστικά το μάρμαρο ως προς το βάρος του μπορώ να ερευνήσω το μάρμαρο ως προς τη χημική του σύσταση. Αλλά αυτό το αντικειμενοποιητικό σκέπτεσθαι και ομιλείν δεν αναβλέπει τον Απόλλωνα, έτσι καθώς αυτός φανερώνεται μέσα στην ομορφιά του και λάμπει μέσα της ως επίβλεψη του Θεού 14. Ως προς το β) Τι θα πει σκέπτεσθαι; Αν προσέξουμε όσα ειπώθηκαν παραπάνω, γίνεται σαφές ότι το σκέπτεσθαι και το ομιλείν δεν εξαντλούνται στο θεωρητικό και φυσικοεπιστημονικό παριστάνειν και αποφαίνεσθαι. Το σκέπτεσθαι είναι, αντίθετα, εκείνη η συμπεριφορά που από το τι και το πώς όσων φανερώνονται, αποδίδει όσα έχει να πει για τα φανερωνόμενα. Το σκέπτεσθαι δεν είναι κατ ανάγκη μια παραστασιακή μετατροπή των όντων σε αντικείμενα. Αντικειμενοποιητικό είναι μόνο το σκέπτεσθαι και ομιλείν των φυσικών επιστημών. Αν κάθε σκέπτεσθαι ως τέτοιο ήταν ήδη αντικειμενοποιητικό, τότε η δημιουργία καλλιτεχνημάτων δεν θα είχε νόημα, γιατί αυτά δεν θα μπορούσαν ποτέ να φανερωθούν σε άνθρωπο, μιας και αυτός θα μετέβαλλε αμέσως το εμφανιζόμενο σε αντικείμενο κι έτσι θα στερούσε από το καλλιτέχνημα τη φανέρωση. Ο ισχυρισμός ότι κάθε σκέπτεσθαι ως σκέπτεσθαι είναι αντικειμενοποιητικό, είναι αθεμελίωτος. Βασίζεται σε περιφρόνηση των φαινομένων και προδίδει έλλειψη κριτικής. Ως προς το γ) Τι θα πει ομιλείν; Συνίσταται η γλώσσα απλώς και μόνο στο ότι μεταβάλλει στοχασμούς σε ήχους, ήχους που αντιλαμβανόμαστε μόνον ως αντικειμενικά διαπιστώσιμους τόνους και θορύβους; Ή μήπως ήδη η εκπομπή ήχων που ιδιάζει σε ένα ομιλείν (στο διάλογο) είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από μια διαδοχή ακουστικά αντικειμενοποιήσιμων τόνων, οι οποίοι είναι φορτισμένοι με μια σημασία, μέσω της οποίας αναφερόμαστε σε αντικείμενα; Μήπως το ομιλείν μέσα στην πιο δική του ιδιαιτερότητα είναι ένα λέγειν, δηλαδή μια πολύπλευρη ανάδειξη αυτού, που το ακούειν δηλαδή το ευήκοο προσέχειν τα φανερωνόμενα επιτρέπει να λεχθεί; Μπορεί κάποιος, αν δει μόνο τούτο, αναβλέποντάς το προσεκτικά, να ισχυρίζεται ύστερα με εξακολουθητική ακρισία, ότι το λέγειν ως λέγειν είναι πάντα ήδη αντικειμενοποιητικό; Όταν παρηγορούμε έναν άρρωστο άνθρωπο απευθυνόμενοι στον πιο ενδόμυχο εαυτό του, τον μεταβάλλουμε σε αντικείμενο; Είναι τέλος πάντων η γλώσσα απλώς και μόνο ένα εργαλείο [Instrument], που το χρησιμοποιούμε για επεξεργασία αντικειμένων; Είναι διόλου η γλώσσα στην εξουσία και στη διάθεση του ανθρώπου; Είναι η γλώσσα μόνο ένα έργο του ανθρώπου; Είναι ο άνθρωπος το ον που έχει τη γλώσσα στην κατοχή του; Ή μήπως είναι η γλώσσα εκείνη που «έχει» τον άνθρωπο, κατά το μέτρο που αυτός ανήκει ευήκοα 15 στη γλώσσα, η οποία του πρωτανοίγει τον κόσμο και συνάμα του εξασφαλίζει τη διαμονή του μέσα στον κόσμο; Ως προς το δ) Είναι κάθε σκέπτεσθαι ένα ομιλείν και κάθε ομιλείν ένα σκέπτεσθαι; Με τα ερωτήματα που σχολιάσαμε έως τώρα, φτάσαμε στην εικασία ότι υπάρχει αυτή η συνύφανση (ταυτότητα) του σκέπτεσθαι και του λέγειν. Αυτή η ταυτότητα μαρτυρείται ήδη από παλιά, αφότου ο λόγος και το λέγειν σημαίνουν συνάμα: μιλώ και σκέπτομαι. Αλλά αυτή η ταυτότητα δεν έχει ακόμα επαρκώς εξηγηθεί, ούτε βιωθεί σε όλο της το βάθος. Ένα βασικό εμπόδιο κρύβεται στο γεγονός ότι η ελληνική ερμηνεία της γλώσσας, δηλαδή η γραμματική της ερμηνεία, έχει προσανατολιστεί προς την απόφανση περί των πραγμάτων. Τα πράγματα μεθερμηνεύτηκαν αργότερα μέσα στη Μεταφυσική των νεότερων χρόνων ως αντικείμενα. Έτσι επικράτησε η εσφαλμένη γνώμη ότι το σκέπτεσθαι και το ομιλείν σχετίζονται με αντικείμενα και μόνο με αντικείμενα. Αντίθετα, αν αναβλέψουμε την καθοριστική κατάσταση των πραγμάτων, ότι δηλαδή το σκέπτεσθαι συνίσταται στο ότι αφήνει κάθε φορά να λέγονται εκείνα που φανερώνονται, και 14 Ένα βλέμμα που συλλαμβάνει αισθητικά το μεγαλείο του Απόλλωνα, αναβλέπει αρχέγονα (erblickt) τον αρχαίο Θεό. Ο ίδιος ο Απόλλωνας εμφανιζόμενος μέσα στην καλλιτεχνικά εκτιθέμενη ομορφιά του λάμπει ως θεϊκή επίβλεψη (Anblick) επί των ανθρώπων. Το φυσικοεπιστημονικόαντικειμενοποιητικό βλέμμα δεν βλέπει τίποτε από αυτά. 15 gehört. Αυτό το ρήμα σημαίνει «ανήκει», αλλά ο Χάιντεγγερ επιμένει και στην ετυμολογική συνάφεια προς τη λέξη hört = ακούει.

7 MARTIN HEIDEGGER, Μερικές υποδείξεις 7 συνεπώς είναι μια ανταπόκριση στα φανερωνόμενα, τότε πρέπει να διαβλέψουμε ότι και η ποίηση είναι ένα σκεπτόμενο λέγειν, κάτι που η παραδοσιακή Λογική της απόφανσης περί αντικειμένων δεν μπορεί να προσδιορίσει μέσα στην ιδιαιτερότητά του. Βλέποντας τη συνύφανση του σκέπτεσθαι και του ομιλείν αναγνωρίζουμε πόσο ασύστατη και αυθαίρετη είναι η θέση ότι το σκέπτεσθαι και το ομιλείν είναι εντός εαυτών κατ ανάγκη αντικειμενοποιητικά. Ως προς το ε) Με ποιο νόημα το σκέπτεσθαι και το ομιλείν είναι αντικειμενοποιητικά και με ποιο νόημα δεν είναι; Το σκέπτεσθαι και το ομιλείν είναι αντικειμενοποιητικά, εγκαθιδρύουν δηλαδή ένα δεδομένο ως αντικείμενο, μόνο μέσα στο πεδίο της φυσικοεπιστημονικής και τεχνολογικής παράστασης. Σ αυτό το πεδίο είναι κατ ανάγκη αντικειμενοποιητικά, διότι αυτό το γνωρίζειν οφείλει να εγκαθιδρύει εκ των προτέρων το θέμα του ως κάτι καταμετρήσιμο, αιτιολογικά εξηγήσιμο, δηλαδή ως αντικείμενο με το Καντιανό νόημα που καθορίσαμε. Έξω από αυτό το πεδίο, το σκέπτεσθαι και το ομιλείν δεν είναι κατά κανέναν τρόπο αντικειμενοποιητικά. Αλλά σήμερα υπάρχει και αυξάνει ο κίνδυνος, να επεκταθεί ο επιστημονικόςτεχνολογικός τρόπος σκέψης σε όλες τις περιοχές της ζωής. Έτσι ενισχύεται η ψευδής εντύπωση ότι κάθε σκέπτεσθαι και ομιλείν είναι αντικειμενοποιητικό. Η θέση, η οποία αθεμελίωτα και δογματικά καταφάσκει σε κάτι τέτοιο, ενισχύει και υποστηρίζει την ολέθρια τάση, να παριστάνεται το κάθε τι κατά τρόπο μόνο τεχνολογικό-επιστημονικό ως αντικείμενο ενδεχόμενης διακυβέρνησης και διαχείρισης. Αυτή η διαδικασία της ασύνορης τεχνολογικής αντικειμενοποίησης αφορά τώρα συνάμα αυτή τούτη τη γλώσσα και τον προορισμό της. Η γλώσσα ψευτίζεται σε εργαλείο [Instrument] αναφοράς και καταμετρήσιμης πληροφόρησης. Χρησιμοποιείται σαν ένα διαχειρίσιμο αντικείμενο, με το οποίο πρέπει να συμμορφώνεται ο τρόπος του σκέπτεσθαι. Αλλά το λέγειν της γλώσσας δεν είναι αναγκαστικά μια έκφραση προτάσεων περί αντικειμένων. Η γλώσσα μέσα στη βαθύτερη ιδιαιτερότητά της είναι ένα λέγειν από εκείνα, τα οποία αποκαλύπτονται και μιλούν στον άνθρωπο με ποικίλους τρόπους, κατά το μέτρο που αυτός δεν εγκλωβίζεται σε όσα φανερώνονται, δεν δυναστεύεται από το αντικειμενοποιητικό σκέπτεσθαι και δεν περιορίζεται σ αυτό. Το γεγονός ότι το σκέπτεσθαι και το ομιλείν είναι αντικειμενοποιητικά μόνο με ένα παράγωγο και περιορισμένο νόημα, δεν μπορεί ποτέ να παραχθεί [sich deduzieren] επιστημονικά με αποδείξεις 16. Η ιδιαίτερη ουσία του σκέπτεσθαι και του λέγειν μπορεί να ιδωθεί μόνο με απροκατάληπτη ανάβλεψη των φαινομένων. Φανερώνεται λοιπόν οριστικά ως πλανερή η γνώμη, ότι ένα Είναι ιδιάζει μόνο σ εκείνα που μπορούν να καταμετρηθούν και να αποδειχτούν επιστημονικά-τεχνολογικά, συνεπώς αντικειμενικά ως αντικείμενα. Αυτή η πλανερή γνώμη λησμονά ένα ήδη από παλιά ειπωμένο ρητό, το οποίο κατέγραψε ο Αριστοτέλης (Μετά τα Φυσικά IV, 4, 1006a 6 κ.ε.): ἔστι γὰρ ἀπαιδευσία τὸ μὴ γιγνώσκειν τίνων δεῖ ζητεῖν ἀπόδειξιν καὶ τίνων οὐ δεῖ. «Είναι δηλαδή έλλειψη παιδείας να μη διαβλέπεις, με αναφορά σε τι είναι αναγκαίο να ζητάς απόδειξη, και με αναφορά σε τι αυτό δεν είναι αναγκαίο». Σύμφωνα με τις υποδείξεις που δόθηκαν, ως προς το τρίτο θέμα ως προς την απόφαση, κατά πόσο το θέμα του διαλόγου είναι ένα γνήσιο πρόβλημα μπορούν να ειπωθούν τα ακόλουθα: Βάσει των σκέψεων που αφορούν στο δεύτερο θέμα, πρέπει να εκφραστεί σαφέστερα ο προβληματισμός του διαλόγου. Πρέπει δηλαδή να δοθεί η εξής σκόπιμα οξυμένη διατύπωση: «Το πρόβλημα ενός μη-φυσικοεπιστημονικού-τεχνολογικού σκέπτεσθαι και ομιλείν μέσα στη σημερινή θεολογία». 16 Η αντικειμενοποιητική χρησιμοποίηση του σκέπτεσθαι και του ομιλείν δεν βλέπει τον αρχέγονο χαρακτήρα τους, γι αυτό τα χρησιμοποιεί κατά τρόπο παράγωγο (abgeleitet) και περιορισμένο. Οι θετικές επιστήμες είναι ανίκανες να αναχθούν στην αρχέγονη ουσία του νοείν και του λέγειν, ώστε να αποδείξουν με παραγωγικό συλλογισμό (Deduktion) αυτό τον περιορισμένο χαρακτήρα του αντικειμενοποιητικού νοείν και λέγειν.

8 MARTIN HEIDEGGER, Μερικές υποδείξεις 8 Από αυτή την ταιριαστή αναδιατύπωση είναι εύκολο να ιδωθεί: Το πρόβλημα που τίθεται δεν είναι γνήσιο, διότι ο προβληματισμός προσανατολίζεται προς μια προϋπόθεση, της οποίας ο παραλογισμός είναι πασιφανής. Η θεολογία δεν είναι φυσική επιστήμη. Αλλά πίσω από τον προβληματισμό που αναφέραμε, κρύβεται για τη θεολογία η θετική αποστολή, μέσα στην ιδιαίτερη περιοχή της, την περιοχή της χριστιανικής πίστης, και δυνάμει της πιο ιδιαίτερης ουσίας της πίστης, να εξεταστεί τι οφείλει η θεολογία να σκέπτεται και πώς οφείλει να μιλά. Μέσα σ αυτή την αποστολή περιλαμβάνεται συνάμα το ερώτημα, αν η θεολογία μπορεί να είναι ακόμα επιστήμη διότι ίσως δεν της επιτρέπεται καν να είναι επιστήμη. ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΙΣ ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ Ως παράδειγμα ενός έξοχου μη-αντικειμενοποιητικού σκέπτεσθαι και λέγειν μπορεί να χρησιμεύσει η ποίηση. Στα Σονέτα στον Ορφέα Ι, 3 λέει ο Ρίλκε 17 με ποιητικό τρόπο, πώς ορίζεται το ποιητικό σκέπτεσθαι και λέγειν. «Το τραγούδι είναι ύπαρξη [Dasein]» (δες Holzwege, σελ. 292 κ.εες). Το τραγούδι, το τραγουδιστό λέγειν 18 του ποιητή «δεν είναι πόθος, ούτε μόχθος» για κάτι που η ανθρώπινη δουλειά κατορθώνει τελικά ως αποτέλεσμα να πετύχει. Το ποιητικό λέγειν είναι «ύπαρξη». Αυτή η λέξη «ύπαρξη» [Dasein] χρησιμοποιείται εδώ με το παραδοσιακό νόημα της Μεταφυσικής. Σημαίνει: παρουσία. Το ποιητικό λέγειν είναι παρουσία παρά τω Θεώ και για τον Θεό. Παρουσία θα πει: να είσαι απλά έτοιμος, χωρίς να θέλεις τίποτα, χωρίς να λογαριάζεις σε επιτυχίες. Πάρειμι παρά : αφήνω να ειπωθεί με όλη την καθαρότητα το παρόν του Θεού. 17 Ο Χάιντεγγερ χρησιμοποιεί εδώ ως τεκμήριο των παραπάνω εμφανιζόμενων απόψεών του το εξής χωρίο του Rainer Maria Rilke από «Τα σονέτα στον Ορφέα» (Die Sonette an Orpheus, Erster Teil, III): Gesang, wie du ihn lehrst, ist nicht Begehr, nicht Werbung um ein endlich noch Erreichtes; Gesang ist Dasein. Für den Gott ein Leichtes. In Wahrheit singen, ist ein andrer Hauch. Ein Hauch um nichts. Ein Wehn im Gott. Ein Wind. Σε μετάφραση Γιάννη Τζαβάρα: «Το τραγούδι, όπως Εσύ το διδάσκεις, δεν είναι πόθος, ούτε μόχθος για κάτι που επιτέλους κάποτε επιτυγχάνουμε το τραγούδι είναι ύπαρξη. Για αυτόν τον Θεό κάτι εύκολο. Το να τραγουδάς στ αλήθεια, είναι μια άλλη πνοή. Μια πνοή για το τίποτα. Ένα αναπνέειν εντός του Θεού. Πνέον πνεύμα». Ας προσεχτεί ότι το ποίημα απευθύνεται στον Ορφέα σαν να είναι Θεός, γι αυτό ο Χάιντεγγερ σχολιάζει ως εξής (Holzwege, 1950, σελ. 292): «Για τον θεό Ορφέα, ο οποίος διαβιώνει απέραντα [unendlich = χωρίς πεπερασμένους φραγμούς] μέσα στο Ανοιχτό, το τραγούδι είναι κάτι εύκολο όχι όμως και για τον άνθρωπο Το τραγούδι δεν είναι κάτι που απλώς αντηχεί κάπου και για κάτι, αλλά όταν είναι στ αλήθεια, τότε ο ήχος του δεν εξαρτάται από κάτι που επιτυγχάνουμε επιτέλους [endlich = πεπερασμένα, φραγμένοι από το τέλος], αλλά ήδη μέσα στον ήχο του διαρρηγνύεται, έτσι ώστε να υπάρξει μόνο αυτό για το οποίο τραγουδάμε». 18 Gesang, das singende Sagen. Ο Χάιντεγγερ τονίζει την ηχητική-νοηματική συγγένεια αυτών των λέξεων.

9 MARTIN HEIDEGGER, Μερικές υποδείξεις 9 Μέσα σε ένα τέτοιο λέγειν ούτε εγκαθιδρύεται ούτε παριστάνεται κάτι ως αντικείμενο ή ως κάτι που αντί-κείτεται. Εδώ δεν βρίσκεται τίποτα, που θα μπορούσε να αντί-τεθεί 19 σε μια παραστασιακή δραστηριότητα που αδράχνει [zugreifendes] ή περιβάλλει σκόπιμα [umgreifendes]. «Μια πνοή για το τίποτα». «Πνοή» είναι η εισπνοή και η εκπνοή, το να αφήνεις-ναειπωθεί που απαντά στον λόγο που σου ειπώθηκε 20. Δεν χρειάζεται εκτενή σχολιασμό για να γίνει ορατό, ότι το ερώτημα για το κατάλληλο σκέπτεσθαι και λέγειν βασίζεται στο ερώτημα για το Είναι του εκάστοτε φανερωνόμενου όντος. Το Είναι ως παρουσία μπορεί να φανερωθεί με ποικίλους τρόπους παρουσίας. Ό,τι είναι παρόν δεν χρειάζεται να γίνει κάτι που αντί-κείτεται ό,τι αντί-κείτεται δεν χρειάζεται να γίνει αισθητό εμπειρικά ως αντικείμενο (δες Χάιντεγγερ: Nietzsche. Τόμος ΙΙ, τμήματα VIII και ΙΧ). ΕΛΛΗΝΟ-ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ αντικειμενοποίηση - Objektivierung αντικειμενοποιητικός objektivierend αντί-κείμενος gegenständlich αντί-κείμενος χαρακτήρας - Gegenständlichkeit επιστημονιστικός szientistisch θεωρησιακός spekulativ κιβδηλοποίηση Verfälschung λέγειν Sagen λογικός logisch ομιλείν Sprechen ορθολογικός vernünftig, rational παράσταση Vorstellung τιθέμενο παραστασιακά ως αντί-κείμενο Vorgestelltes φυσικοεπιστημονικός naturwissenschaftlich 19 sich entgegenstellen. Να αντί-τεθεί ως αντί-κείμενο. 20 das Sichsagenlassen, das dem Zugesagten antwortet. Ο Χάιντεγγερ συναρτά εδώ αξιοθαύμαστα το λέγειν με το αναπνέειν. Όπως η αναπνοή συμπεριλαμβάνει την εισπνοή και την εκπνοή, έτσι και το λέγειν συνίσταται αφενός σε έναν εισαγόμενο λόγο που λέγεται-προς-εμάς (wird zugesagt) εκ μέρους του Είναι και αφετέρου σε μια απάντηση που εκφέρει (= αφήνει να ειπωθεί, läßt sich sagen) ό,τι άκουσε.

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ.

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. 24 ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. Οι σκεπτικιστικές απόψεις υποχώρησαν στη συνέχεια και ως την εποχή της Αναγέννησης κυριάρχησε απόλυτα το αριστοτελικό μοντέλο. Η εκ νέου αμφιβολία για

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

FLASHBACK: Der Mechanismus ist nicht komplett, verstehst du? Es fehlt ein Teil. Seit neunzehnhunderteinundsechzig.

FLASHBACK: Der Mechanismus ist nicht komplett, verstehst du? Es fehlt ein Teil. Seit neunzehnhunderteinundsechzig. 12 Εκκλησιαστική µουσική Στην Άννα µένουν ακόµα 65 λεπτά. Στην εκκλησία ανακαλύπτει ότι το µουσικό κουτί είναι κοµµάτι που λείπει από το αρµόνιο. Η γυναίκα στα κόκκινα εµφανίζεται και ζητά από την Άννα

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑ Ι ΞΕΝΙΚΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 1 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΗΧΟΛΗΨΙΑ 1.1.1 ΓΕΝΙΚΑ 1. Προϋπόθεση πραγματοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

«Θεωρία και πράξη: Ο ρόλος της φιλοσοφίας στην κατανόηση και ερμηνεία της αρχιτεκτονικής γλώσσας»

«Θεωρία και πράξη: Ο ρόλος της φιλοσοφίας στην κατανόηση και ερμηνεία της αρχιτεκτονικής γλώσσας» Theory and praxis: The role of philosophy in the understanding of the architectural language Maria Vidali Conference proceedings by: The significance of Philosophy in Architectural Education, 2009, Panayotis

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κώστας Ν. Τσιαντής Πρόβλημα που τέθηκε από τους διοργανωτές της διημερίδας Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 02 Η φυγή

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 02 Η φυγή 02 Η φυγή Καθώς η Άννα απαντά στις ερωτήσεις του αστυνόµου, τους διακόπτει ένας θόρυβος από µηχανάκια και πυροβολισµοί. Η Άννα το βάζει στα πόδια και ανακαλύπτει µια διεύθυνση πάνω στο µουσικό κουτί. Θα

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Το αδιέξοδο στην διδασκαλία της επιταχυνόμενης κίνησης φορτισμένων σωματιδίων μέσα σε Ο.Η.Π.

Το αδιέξοδο στην διδασκαλία της επιταχυνόμενης κίνησης φορτισμένων σωματιδίων μέσα σε Ο.Η.Π. Το αδιέξοδο στην διδασκαλία της επιταχυνόμενης κίνησης φορτισμένων σωματιδίων μέσα σε Ο.Η.Π. Προβληματισμός για το αδιέξοδο ή ένας αδιέξοδος προβληματισμός ; Όταν διδάσκω στην Β Λυκείου την επιταχυνόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 18 Η κρυµµένη θήκη

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 18 Η κρυµµένη θήκη 18 Η κρυµµένη θήκη Η Άννα ανακαλύπτει ότι η γυναίκα µε τα κόκκινα είναι η αρχηγός της RATAVA. Μένουν 45 λεπτά. Το σηµαντικότερο στοιχείο για την Άννα είναι τώρα µια θήκη που έκρυψε η γυναίκα µε τα κόκκινα.

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών Γ Οµάδα Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης Λέκτορας 11ο Μάθηµα Διερεύνηση Προϋποθέσεων Διδασκαλίας - Α : Η θεωρία του Jean Piaget για τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ: Η ΥΛΗ Μεταμορφωμένα πετρώματα 3 ΠΙΕΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Το μάρμαρο της Πάρου Η Αφροδίτη της Μήλου Ενδεικτικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Δημιουργικότητας για Επιλογή Ιδεών

Τεχνικές Δημιουργικότητας για Επιλογή Ιδεών Τεχνικές Δημιουργικότητας για Επιλογή Ιδεών Ιωάννα Γαρέφη, MSc Φωτεινή Ψαρρά, MSc «Δημιουργικότητα: Μοχλός Ανάπτυξης της Καινοτομίας και της Ανταγωνιστικότητας» Θεσσαλονίκη, 4/5/2012 Phillips 66 PMI (Πλεονεκτήματα,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Του Γρηγόρη Κωνσταντόπουλου, 11/4/2015 Α. ΚΡΙΤΙΚΗ - ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΑΘΕΝΤΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Στις βασικές αδυναμίες όλων των προηγούμενων συστημάτων πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Εισαγωγικά Το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας οργανώνει για το ακαδημαϊκό έτος 2013 2014 ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων. Το εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το

Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το 5/2 1 Παράδειγμα 2: Γράψε ένα κλάσμα που χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

εκπαίδευση Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Λύκειο Ιδαλίου - Π.Ι. Κύπρου Μιχάλης

εκπαίδευση Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Λύκειο Ιδαλίου - Π.Ι. Κύπρου Μιχάλης Ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Λύκειο Ιδαλίου - Π.Ι. Κύπρου Τιμοθέου Σάββας & Χριστοφορίδης Μιχάλης Μελέτη και γραφική Παράσταση Συνάρτησης Τμήμα:Γ6 ( με 18 μαθητές)

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014 Δημήτρης Μπίρμπας ΠΠΛ Αγίων Αναργύρων Σοφία Παππά ΠΠΛ Ζάννειο Πειραιά Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Martin Heidegger, ALETHEIA (Ηρακλειτος, Αποσπασμα 16) λαθοι λανθανω ελαθον ενθ' αλλους μεν ελανθανε δακρυα λειβων ελανθανε ελανθανε λαθε βιωσας

Martin Heidegger, ALETHEIA (Ηρακλειτος, Αποσπασμα 16) λαθοι λανθανω ελαθον ενθ' αλλους μεν ελανθανε δακρυα λειβων ελανθανε ελανθανε λαθε βιωσας > Το λαθος το αναγνωριζω ως λαθος εκ των υστερων. Θα πει: το βλεπω αργοτερα. Ποιο ειναι το φαινομενο του λαθους που οταν συμβαινει παραμενει, ως λαθος, λανθανον; Martin Heidegger, ALETHEIA (Ηρακλειτος,

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων

8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων 8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων Βασική θεωρία Σύνθεση δυνάμεων Συνισταμένη Σύνθεση δυνάμεων είναι η διαδικασία με την οποία προσπαθούμε να προσδιορίσουμε τη δύναμη εκείνη που προκαλεί τα ίδια αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 - Η επίσημη ιστοσελίδα Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία www.andreaskastanas.com Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 Όταν αποκαλώ ένα έργο μου «μυθιστόρημα», με την χρήση της λέξης δηλώνω το είδος της

Διαβάστε περισσότερα

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 15 Ταξίδι στον χρόνο

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 15 Ταξίδι στον χρόνο 15 Ταξίδι στον χρόνο Η Άννα πρέπει να πάει στο διαιρεµένο Βερολίνο από το ανατολικό στο δυτικό τµήµα. Και σαν να µην έφτανε αυτό, πρέπει να βρει µέσα σε 55 λεπτά ποιο γεγονός θέλει να εξαλείψει η RATAVA:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ Επιμέλεια 7 o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών 15 & 16 Μαρτίου 2008 Ομάδα Έρευνας της Μαθηματικής Εκπαίδευσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ i ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά;

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΚΙΝΗΣΗ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; Μονόμετρα ονομάζονται τα μεγέθη τα οποία, για να τα προσδιορίσουμε πλήρως, αρκεί να γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της Επιπεδίας

Το παραμύθι της Επιπεδίας Το παραμύθι της Επιπεδίας Ιστορία του J.Weeks, βασισμένη σε ιδέες του μυθιστορήματος Flatland: a romance in many dimensions, του E.A.Abbott, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1884, και στο οποίο βασίστηκε το κινηματογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. a β a β.

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. a β a β. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε.1 ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ Στη παράγραφο αυτή θα γνωρίσουμε μερικές βασικές έννοιες της Λογικής, τις οποίες θα χρησιμοποιήσουμε στη συνέχεια, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, για τη σαφέστερη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ. Συνομιλία των μαθητών με τις ηθικές θεωρίες του Ωφελιμισμού, του Καντ και του Αριστοτέλη.

ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ. Συνομιλία των μαθητών με τις ηθικές θεωρίες του Ωφελιμισμού, του Καντ και του Αριστοτέλη. ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Συνομιλία των μαθητών με τις ηθικές θεωρίες του Ωφελιμισμού, του Καντ και του Αριστοτέλη. ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Κεφάλαιο 6ο «Αξιολογώντας την πράξη»,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη

ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη Ο ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ (572-500 ΠΧ) ΗΤΑΝ ΦΟΛΟΣΟΦΟΣ, ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΙΣΚΗΣ. ΥΠΗΡΞΕ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΠΟΥ ΕΘΕΣΕ ΤΙΣ ΒΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η κάθε του Θεού αυγή είναι γι αυτόν και μια καινούργια έκπληξη είναι τα δάκρυα της γης που κάνουνε τα γέλια της ν ανθούνε, Ποια γλώσσα είναι η δική σου θάλασσα; Η γλώσσα της

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι.

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι. Αγαπημένοι μου εν Χριστώ Χριστός Ανέστη Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα αλλαγή όσον αφορά στο θέμα της διαχείρισης χρημάτων. Οι στατιστικές των χρεών στις ΗΠΑ (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) είναι συγκλονιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική και αποκεντρωμένη πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη : το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Αθηνών

Κεντρική και αποκεντρωμένη πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη : το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Αθηνών Κεντρική και αποκεντρωμένη πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη : το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Αθηνών Ασημίνα Περρή Βιβλιοθηκονόμος, Πολιτικό Τμήμα, Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας, ΤΕΙ-Αθήνας Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Εποχή της Επιχειρηματικής Ηθικής και της Εταιρικής Διακυβέρνησης

Η Εποχή της Επιχειρηματικής Ηθικής και της Εταιρικής Διακυβέρνησης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατροτεχνολογίας Η Εποχή της Επιχειρηματικής Ηθικής και της Εταιρικής Διακυβέρνησης Γιάννης Θανόπουλος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Πειραιώς 5 Νοεμβρίου 2014 Divani Caravel, Αθήνα 5

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση Β1. α) στις διανοητικές αρετές β) στις ηθικές αρετές Οι διανοητικές αρετές διδασκαλία πείρα χρόνο

Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση   Β1. α) στις διανοητικές αρετές β) στις ηθικές αρετές  Οι διανοητικές αρετές διδασκαλία πείρα χρόνο Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση Οι αρετές λοιπόν δεν υπάρχουν μέσα μας εκ φύσεως, ούτε όμως είναι αντίθετο με τη φύση μας να γεννιούνται μέσα μας, αλλά εμείς έχουμε από τη φύση την ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα