των Ναυτίλων Περιεχόμενα των υδάτινων πόρων, η αναψυχή καθώς και οι θαλάσσιες δραστηριότητες επαγγελματικής ή ερευνητικής φύσης.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "των Ναυτίλων Περιεχόμενα των υδάτινων πόρων, η αναψυχή καθώς και οι θαλάσσιες δραστηριότητες επαγγελματικής ή ερευνητικής φύσης."

Transcript

1 Τεύχος: 14 Απρίλιος 2011 των Ναυτίλων Το Περισκόπιο των Ναυτίλων είναι ένα µηνιαίο ηλεκτρονικό δελτίο της HELMEPA που έχει ως στόχο να φέρει τους νέους ανθρώπους στην Ελλάδα πιο κοντά σε θέµατα που αφορούν τη θαλάσσια έρευνα, τη χρήση νέων τεχνολογιών για την προστασία του περιβάλλοντος και τις επιστήµες και τα επαγγέλµατα που συνδέονται µε το θαλάσσιο περιβάλλον. Η πρωτοβουλία αυτή υποστηρίζεται από το Βρετανικό κοινωφελές ίδρυµα The Lloyd s Register Educational Trust (The LRET) και είναι υπό την αιγίδα της Γενικής Γραµµατείας Νέας Γενιάς. Γνωριµία µε την αυτόνοµη κατάδυση Περιεχόμενα Γνωριμία με την αυτόνομη κατάδυση Σελ. 1 El Niño: Το άτακτο Παιδί Σελ. 3 Κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα: πώς θα μας επηρεάσει; Σελ. 4 Ωκεανογραφικά πλοία, οι εξερευνητές των ωκεάνιων μυστικών (μέρος Γ ): Παραδείγματα από το σύγχρονο ωκεανογραφικό στόλο Σελ. 7 Τα links του μήνα Σελ. 10 Με την υποστήριξη του: Υπό την αιγίδα της: Η επιθυμία και το ενδιαφέρον του ανθρώπου για μετάβαση κάτω από την επιφάνεια πάντα υπήρχε μα το αναπνευστικό του σύστημα δεν είναι ανεπτυγμένο κατάλληλα ώστε να επιτρέπει την αναπνοή μέσα στο νερό. Για αιώνες, άντρες και γυναίκες καταδύονταν ελεύθερα, χωρίς τη βοήθεια συσκευών παροχής αέρα, μα κάθε κατάδυση ήταν σύντομη και αγχώδης. Αρχαία χειρόγραφα περιέχουν απεικονίσεις πρώιμων δυτών όπως επίσης υπάρχουν αντικείμενα που υποδηλώνουν πως οι άνθρωποι καταδύονταν με σκοπό κυρίως την εκμετάλλευση θαλάσσιων πόρων. Ο Ηρόδοτος (500π.Χ.), αφηγείται την ιστορία του Σκυλλία, ενός Έλληνα ναύτη, ο οποίος χρησιμοποίησε ένα καλάμι για να αναπνέει ενώ βρισκόταν κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας καθώς έκοβε τα αγκυροβόλια των πλοίων του Περσικού στόλου. Στη μετέπειτα ελληνική λογοτεχνία υπάρχουν αναφορές στους πρώτους σφουγγαράδες. Το ενδιαφέρον αυτό ώθησε τους ανθρώπους να αναπτύξουν μεθόδους που θα τους επέτρεπαν να παραμείνουν υποβρυχίως για μεγάλο χρονικό διάστημα αλλά και σε ολοένα μεγαλύτερα βάθη. Απώτερος σκοπός είναι πάντα η εκμετάλλευση των υδάτινων πόρων, η αναψυχή καθώς και οι θαλάσσιες δραστηριότητες επαγγελματικής ή ερευνητικής φύσης. Οι πρώτες απόπειρες για αυτόνομη κατάδυση πραγματοποιήθηκαν με τη χρήση ασκών γεμάτων με αέρα και καταδυτικών κωδώνων. Οι κώδωνες είναι θάλαμοι οι οποίοι κατεβασμένοι σε βάθος με καλώδια από γερανούς κάποιου πλοίου ή αποβάθρας, παρέχουν σε μικρό αριθμό δυτών αέρα υπό πίεση. Οι μέθοδοι αυτές δεν ήταν πολύ αποτελεσματικές και δεν ανταποκρίνονται στην αυτόνομη κατάδυση όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Οι ασκοί γέμιζαν γρήγορα με διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ) ενώ οι κώδωνες δεν έδιναν τη δυνατότητα μεγάλης κινητικότητας στους δύτες. Η κατασκευή των πρώτων καταδυτικών στολών πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία και την Αγγλία. Το γνωστό σε εμάς σκάφανδρο ήταν κατασκευασμένο από σχετικά σκληρό δέρμα και είχε μια σωλήνα παροχής αέρα που τροφοδοτούσε φυσικό αέρα με τη βοήθεια χειροκίνητης αντλίας τοποθετημένης στον κατάστρωμα του πλοίου. Τον 19 ο αιώνα ξεκίνησε, ουσιαστικά πλέον, η τεχνολογική έρευνα για την ανάπτυξη του μηχανισμού ενώ οι νέες τεχνολογίες επέτρεψαν την εξέλιξη του όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Οι πρώτοι ρυθμιστές πίεσης και πλευστότητας έκαναν την εμφάνισή τους, αντικείμενα που Η κατασκευή μεταλλικής περικεφαλαίας έδωσε τη δυνατότητα κατάδυσης σε μεγαλύτερα βάθη Σελίδα 1 (Συνεχίζεται στη σελ. 2)

2 *Υπερβαρικό περιβάλλον: εκείνο το περιβάλλον, υγρό ή ξηρό, στο οποίο η πίεση περιβάλλοντος είναι μεγαλύτερη της 1 ΑΤΑ (εργαστηριακή μονάδα πίεσης) κατασκευάστηκαν κυρίως για χάρη του Αμερικανικού και Βρετανικού ναυτικού. Παράλληλα έγινε σαφής η αναγκαιότητα επιστημονικής έρευνας με σκοπό την κατανόηση της συμπεριφοράς του ανθρώπινου οργανισμού σε υπερβαρικό περιβάλλον*. Η φυσιολογία του αυτοδύτη σε υπερβαρικό περιβάλλον εξετάζεται τόσο από την άποψη της αλλαγής του όγκου των αερίων που κυκλοφορούν στο ανθρώπινο σώμα, ιδιαίτερα κατά τη φάση της ανάδυσης, όσο και από την άποψη της επίδρασης των αερίων υπό πίεση στο ανθρώπινο σώμα. Το έργο των Paul Bert και John Scott Haldane έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία καταδυτικών πινάκων βάση των οποίων καθορίζονται τα όρια ασφαλείας όσον αφορά το μέγιστο βάθος και τη διάρκεια παραμονής στο βυθό κατά τη διάρκεια μιας κατάδυσης. Κατά τον 20 ο αιώνα η ποιότητα και η αποδοτικότητα του εξοπλισμού της αυτόνομης κατάδυσης αυξήθηκε ακόμα περισσότερο. Μάσκες, πέδιλα και ισοθερμικές στολές ήταν πλέον διαθέσιμα στο ευρύ καταδυτικό κοινό φέρνοντάς το όλο και πιο κοντά στον υδάτινο κόσμο. Το , ο Γάλλος ωκεανογράφος Ζακ Υβ Κουστώ και ο μηχανικός Εμίλ Γκανιάν, έγραψαν ιστορία με το Aqua Lung, έναν ρυθμιστή με απλό σχεδιασμό και συμπαγή κατασκευή που αποτέλεσε μια αξιόπιστη μονάδα για την αυτόνομη κατάδυση. Ο Γάλλος ωκεανογράφος και βραβευμένος κινηματογραφιστής Ζακ Υβ Κουστώ πραγματοποίησε σπουδαία άλματα για την κατάκτηση των βυθών και αποκάλυψε τα μυστήρια των ωκεανών που φαίνονταν εξωπραγματικά, σαν από επιστημονική φαντασία. Το έργο του Κουστώ άλλαξε την, έως τότε, αντίληψη του κόσμου για τον πλανήτη, μύησε μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων στην εξερεύνηση των θαλασσών ενώ προσέφερε την ευκαιρία σε επιστήμονες Ο Γάλλος ωκεανογράφος Ζακ Υβ Κουστώ πραγματοποίησε σπουδαία άλματα για την κατάκτηση των βυθών για εκτεταμένη έρευνα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Τα τελευταία χρόνια οι τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις στον χώρο της αυτόνομης κατάδυσης επιτρέπουν, πλέον, την ασφαλή κατάδυση σε όλο και μεγαλύτερα βάθη. Το πάθος και η εργασία επιστημόνων και στελεχών του στρατού, στο παρελθόν, καθιστά σήμερα την αυτόνομη κατάδυση ένα απολύτως ασφαλές μέσο έρευνας και αναψυχής. Επιστήμονες της θάλασσας όπως Ωκεανογράφοι και Θαλάσσιοι Βιολόγοι, επαγγελματίες αλλά και ερασιτέχνες σε ολόκληρο τον κόσμο ανακαλύπτουν καθημερινά τα μυστικά του βυθού μέσα από την αυτόνομη κατάδυση. Πηγές: 1. About.com Inventors 2. Timeline of Diving History 3. MarineBio Σελίδα 2 Προτεινόμενο Βίντεο: Ένα βίντεο για να πάρουμε μια μικρή γεύση όσων μπορεί να γνωρίσει ένας αυτοδύτης κάτω από την επιφάνεια:

3 Στο τεύχος αυτό με χαρά φιλοξενούμε το παρακάτω άρθρο του Δρα Νίκου Μαζαράκη, Μετεωρολόγου στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών El Niño: Το άτακτο Παιδί Έχει συνδεθεί με πολλά από τα σημαντικότερα καιρικά γεγονότα του πλανήτη όπως καταστροφικοί τυφώνες, σφοδρές καταιγίδες αλλά και μεγάλες περιόδους ξηρασίας που ξεπερνούν ακόμα και τον ένα μήνα. Μπορεί όλα αυτά να τα προκαλέσει ένα «Παιδί»; Αν μιλάμε για το περίφημο El Niño («Το παιδί» στα Ισπανικά) η απάντηση είναι ναι, αφού έτσι αποκαλούν οι Περουβιανοί ψαράδες ένα από τα σημαντικότερα ωκεανογραφικά φαινόμενα του πλανήτη, που αν και παρατηρείται στις δυτικές ακτές της Λατινικής Αμερικής, μπορεί να επηρεάσει τον καιρό σε ολόκληρο τον πλανήτη. Το φυσικό αυτό φαινόμενο έχει παρατηρηθεί εδώ και αιώνες καθώς κατά την περίοδο των Χριστουγέννων στις ακτές του Περού, οι ανατολικής διεύθυνσης Αληγείς άνεμοι (Trade winds) που πνέουν πάνω από τις μεγάλες ωκεάνιες περιοχές του πλανήτη μας μεταξύ 10 και 30 μοιρών γεωγραφικού πλάτους, δημιουργούν ένα τεράστιο επιφανειακό ρεύμα το οποίο «σπρώχνει» τα ωκεάνια νερά προς τα δυτικά και συγκεκριμένα προς τις Φιλιππίνες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα στις ακτές του Περού να αναβλύζει πολύ ψυχρό νερό από τα βάθη του ωκεανού έτσι ώστε να καλυφθεί το έλλειμμα νερού που δημιουργείται κοντά στις ακτές. Αντίθετα στον Δυτικό Ειρηνικό τα νερά είναι πολύ πιο θερμά αφού ταξιδεύοντας για χιλιάδες χιλιόμετρα δυτικότερα από τις ακτές του Περού, θερμαίνονται λόγω της άφθονης ηλιακής ακτινοβολίας. Έτσι όπως φαίνεται και στο παρακάτω σχήμα τον Ιανουάριο του 1997 η θερμοκρασιακή διαφορά των επιφανειακών υδάτων μεταξύ δυτικού και ανατολικού Ειρηνικού έφτανε ακόμα και τους 10 βαθμούς, παρά το γεγονός ότι αυτές οι περιοχές έχουν το ίδιο γεωγραφικό πλάτος. Επίσης η στάθμη της θάλασσας, λόγω αυτής της κίνησης είναι κατά εκατοστά υψηλότερα στις Φιλιππίνες από ότι στο Περού. Κατά την περίοδο του χειμερινού ηλιοστασίου (μεγαλύτερη διάρκεια μέρας για το Νότιο Ημισφαίριο) οι Αληγείς άνεμοι μετατοπίζονται νοτιότερα και δυτικότερα με αποτέλεσμα η άντληση των βαθέων ωκεάνιων υδάτων να σταματάει και το επιφανειακό νερό να θερμαίνεται στην περιοχή του Περού. Όταν η μεταβολή αυτή δεν είναι βραχυχρόνια αλλά εγκαθίσταται πάνω από την περιοχή για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, που μπορεί να φτάσει και το ένα έτος, τότε η κατάσταση χαρακτηρίζεται σαν «φαινόμενο Ελ Νίνιο». Στο σχήμα που ακολουθεί φαίνεται ξεκάθαρα με το κόκκινο χρώμα το πόσο θερμά ήταν τα νερά στην περιοχή του Περού κατά την περίοδο Ιαν. Μαρ. του 1998 όπου παρατηρήθηκε το τελευταίο Ελ Νίνιο. Όταν έχουμε το φαινόμενο El Niño τα επιφανειακά νερά του Ανατολικού Ειρηνικού που βρέχουν τη Λατινική Αμερική, παρατηρούμε με το κόκκινο χρώμα ότι είναι εξαιρετικά θερμά. Στο παραπάνω σχήμα με το κόκκινο χρώμα απεικονίζονται τα ωκεάνια ύδατα που η θερμοκρασία τους είναι μεγαλύτερη από τους 28 βαθμούς ενώ με το βαθύ μπλε τα νερά που η θερμοκρασία τους είναι μικρότερη από τους 22 βαθμούς. Παρατηρούμε πόσο έντονη είναι η θερμοκρασιακή διαφορά μεταξύ του Δυτικού και του Ανατολικού Ειρηνικού, γεγονός το οποίο είναι απολύτως φυσιολογικό όταν δεν έχουμε το φαινόμενο El Niño Έτσι κατά την περίοδο ενός ισχυρού Ελ Νίνιο oι Μουσώνες δεν φτάνουν στο ραντεβού τους και η Ινδονησία, η Αυστραλία και η Ινδία πλήττονται από ξηρασία και ανεξέλεγκτες πυρκαγιές. Αντίθετα στις χώρες της Ν. Αμερικής επικρατούν καταρρακτώδεις βροχές και πλημμύρες και ταυτόχρονα η θέρμανση των επιφανειακών υδάτων προκαλεί μείωση του φυτοπλαγκτόν και των πληθυσμών των ψαριών. Η επίδραση όμως του φαινομένου φτάνει ακόμα και στη Βόρεια Αμερική. Έτσι ενώ οι δυτικές ακτές της Αμερικής κατά τη διάρκεια ενός Ελ Νίνιο βιώνουν ξηρασία, στις νοτιότερες περιοχές ο καιρός είναι πιο υγρός από το συνηθισμένο, ενώ παρατηρείται και μικρότερος αριθμός τυφώ- Σελίδα 3 (Συνεχίζεται στη σελ. 4)

4 νων στο Βόρειο Ατλαντικό. Ωστόσο το Ελ Νίνιο δεν φαίνεται να έχει άμεση επίδραση στη διαμόρφωση των καιρικών συνθηκών στην Ευρώπη. Το Ελ Νίνιο κάνει την εμφάνισή του κάθε 2-7 χρόνια. Το πιο καταστροφικό χτύπημα του Ελ Νίνιο ήταν το , που άφησε πίσω του νεκρούς και ζημιές που ξεπέρασαν το 8 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το τελευταίο πέρασμά του έγινε τα , χρονικό διάστημα αρκετά μεγαλύτερο από τα 7 χρόνια. Μετά από μία περίοδο Ελ Νίνιο ακολουθεί η αντίθετη κατάσταση η οποία ονομάζεται Λα Νίνια και τότε τα επιφανειακά ωκεάνια νερά στις ακτές του Περού είναι αρκετά πιο ψυχρά από το κανονικό. Αυτό σημαίνει άφθονες βροχοπτώσεις στην περιοχή της Ινδονησίας και γενικά ξηρές συνθήκες στην περιοχή των δυτικών ακτών της Νότιας Αμερικής. Το φαινόμενο El Niño παρά το γεγονός ότι δεν έχει άμεση επίπτωση στη διαμόρφωση του καιρού στη χώρα μας, αποδεικνύει περίτρανα το πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία στον μικρό μπλε πλανήτη, τη γη μας. Τις τελευταίες δεκαετίες τόσο η συχνότητα όσο και η ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων έχουν αυξηθεί δραματικά σε παγκόσμια κλίμακα. Μάλιστα τις χρονιές που κάνει την εμφάνισή του το El Niño, τα καιρικά φαινόμενα είναι ακόμα πιο σφοδρά. Η Ελλάδα είναι πολύ μακριά από το Περού. Ωστόσο έχει και η χώρα μας το δικό της «El Niño», το οποίο σε κλίμακα μεγέθους δεν έχει καμία σχέση με το φαινόμενο του Ειρηνικού. Η «ανάβλυση βαθέων υδάτων» παρατηρείται όταν σε μία παράκτια περιοχή πνέουν ισχυροί άνεμοι παράλληλα με την ακτή. Στη χώρα μας το καλοκαίρι που κάνουμε τα μπάνια μας στη θάλασσα, οι άνεμοι είναι συνήθως βοριάδες (τα γνωστά Μελτέμια). Το επιφανειακό ρεύμα που δημιουργούν οι βοριάδες καθώς «σπρώχνουν» το νερό της θάλασσας έχει κατεύθυνση προς τη δύση. Το έλλειμμα νερού που δημιουργείται κοντά στις ακτές έρχεται να το καλύψει νερό από μεγαλύτερα βάθη το οποίο είναι πιο ψυχρό. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «ανάβλυση βαθέων υδάτων» και είναι η αιτία που όταν πνέουν ισχυροί βοριάδες κατά μήκος των δυτικών ακτών των νησιών του Αιγαίου και των δυτικών ακτών της ηπειρωτικής Ελλάδας και της Πελοποννήσου, η θάλασσα είναι πολύ πιο παγωμένη από το φυσιολογικό. Την επόμενη φορά λοιπόν που θα έχει βοριάδες πάνω από 5-6 μποφόρ, προτιμήστε τις ανατολικές ακτές των νησιών αφού εκεί θα συναντήσετε πιο ζεστά νερά. Χρήσιμα links σχετικά με το El Niño: 1. Περιγραφή του El Niño από την επίσημη σελίδα προγνώσεων του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών 2. Απλή εξήγηση του El Niño από την επίσημη σελίδα της NASA για τα παιδιά 3. Χρονολογικός πίνακας με τις εμφανίσεις του El Niño τα τελευταία 60 χρόνια Κλιµατική αλλαγή στην Ελλάδα: πώς θα µας επηρεάσει; Η κλιματική αλλαγή αποτελεί στις μέρες μας ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα του σύγχρονου πολιτισμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Η αναμφισβήτητη θέρμανση του πλανήτη μας, κυρίως τα τελευταία 100 χρόνια, έχει συντελέσει στην έξαρση των ακραίων καιρικών φαινομένων όπως οι έντονες βροχοπτώσεις που οδηγούν σε πλημμύρες, οι ισχυρότεροι τυφώνες που καταστρέφουν τα πάντα στο πέρασμά τους, οι μεγάλες περίοδοι ξηρασίας και οι καύσωνες που αυξάνουν την πιθανότητα πυρκαγιών και μειώνουν τα αποθέματα πόσιμου νερού για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου. Ακόμα, το λιώσιμο των πάγων τις Αρκτικής και λιγότερο της Ανταρκτικής καθώς και των ορεινών Παγετώνων στα περισσότερα μέρη της Γης οδηγούν στην αύξηση της στάθμης της θάλασσας με αρνητικές συνέπειες για τις παράκτιες περιοχές του πλανήτη μας όπου κατοικεί το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού. Οι αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα έχουν αρχίσει ήδη να φαίνονται ενώ σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, η ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, μαζί και η Ελλάδα, είναι από τα μέρη που πρόκειται να πληγούν ιδιαίτερα στο άμεσο μέλλον λόγω κλιματικής αλλαγής με φαινόμενα ξηρασίας, έντονες βροχοπτώσεις, πυρκαγιές, αύξηση της στάθμης της θάλασσας και καταστροφή παράκτιων περιοχών. Βλέποντας κανείς το Διάγραμμα 1 διαπιστώνει ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται μεταξύ των χωρών που εκλύουν μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) στο περιβάλλον (0,4% των παγκόσμιων εκπομπών) όπως είναι η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία κ.ά., και ίσως σκεφτεί ότι η κλιματική αλλαγή δεν την αφορά, τουλάχιστον, τη Σελίδα 4 (Συνεχίζεται στη σελ. 5)

5 δεδομένη στιγμή. Όμως σύμφωνα με το Διάγραμμα 2, βρισκόμαστε στην 7 η θέση σε εκπομπές CO 2 ανά κάτοικο! Σύμφωνα με το ίδιο διάγραμμα, στην Ελλάδα καθένας μας εκλύει 10 τόνους CO 2 σχεδόν 10% περισσότερο από το μέσο Ευρωπαϊκό όρο! Γενικά εκτιμούν ότι το εύκρατο κλίμα της Ελλάδας θα γίνει πιο ζεστό και πιο ξηρό με λιγότερες βροχές. Εκατοµµύρια τόνοι CO2 Διάγραμμα 1 Διάγραμμα 2 Επίσης, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Απρίλιος 2011) στην Ελλάδα το πετρέλαιο αποτελεί τη βασική πηγή ενέργειας σε ποσοστό 55% και αμέσως μετά οι γαιάνθρακες σε ποσοστό 28%, πηγές οι οποίες εκλύουν τεράστιες ποσότητες CO 2 στην ατμόσφαιρα και εντείνουν την κλιματική αλλαγή, ενώ η συνολική ισχύς από ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας) διαμορφώνεται μόλις στο 6,1%. Τι μας επιφυλάσσει το μέλλον; Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, οι αλλαγές στο κλίμα της Ελλάδας ήδη καταγράφονται από τους επιστήμονες οι οποίοι υποστηρίζουν ότι θα γίνουν πιο έντονες τις επόμενες δεκαετίες με πιθανολογούμενη κορύφωση στο τέλος του αιώνα. Ήδη οι συνέπειες της αλλαγής είναι εμφανείς: Τριπλασιασμός των ακραίων καιρικών φαινομένων (βροχοπτώσεις, χαλάζι) τα τελευταία 30 χρόνια Η μέση τιμή της θερμοκρασίας, κυρίως του καλοκαιριού, τα τελευταία 15 χρόνια είναι κατά 1 o C μεγαλύτερη της αντίστοιχης τιμής πριν από χρόνια Μείωση των θερινών βροχοπτώσεων Υποχώρηση ακτογραμμής Με βάση κλιματικά μοντέλα τα οποία λαμβάνουν υπόψη την έκλυση των αερίων του θερμοκηπίου από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, η επιστημονική κοινότητα προβλέπει ότι μέχρι το 2100, η θερμοκρασία της Ελλάδας θα αυξηθεί κατά 3,1 ο C έως Σελίδα 5 (Συνεχίζεται στη σελ. 6)

6 *το φυσικό φαινόμενο της αύξησης του όγκου ενός υ- γρού λόγω αύξησης της θερμοκρασίας του 5,1 ο C ενώ εκτιμούν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας το καλοκαίρι θα είναι μεγαλύτερη (υπολογίζουν έως 8 βαθμούς αύξηση) από αυτή του χειμώνα που σημαίνει ότι θα ενταθούν τα φαινόμενα ξηρασίας στην ενδοχώρα. Μια πολύ σημαντική επίπτωση της κλιματικής αλλαγής είναι και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας λόγω θερμικής διαστολής* με το πιο αισιόδοξο σενάριο να κάνει λόγο για εκ. και το πιο απαισιόδοξο έως 1 μέτρο μέχρι το τέλος του αιώνα. Εκτιμάται ότι μέσα στα επόμενα ενενήντα χρόνια θα εξαφανιστούν περισσότερα από 800 τ.χιλ. ακτογραμμής της χώρας μας! Οι πιο ευάλωτες περιοχές της Ελλάδας φαίνονται στον χάρτη: παραλιακής πόλης υπάρχει αυξημένος κίνδυνος καταβύθισης ενώ και η λιμνοθάλασσα σε βάθος χρόνου κινδυνεύει να εξαφανιστεί από το χάρτη. Βόρεια Κρήτη: Από τα Χανιά έως τον Άγιο Νικόλαο εκτιμάται ότι τις επόμενες δεκαετίες θα χαθεί πάνω από το 50% του πλάτους των παραλιών. Τέλος η αύξηση της θερμοκρασίας και οι μεγάλες περίοδοι ξηρασίας επιδρούν θετικά στη διεύρυνση και στην εντατικοποίηση του φαινομένου της ερημοποίησης* των εδαφών της Ελλάδας. Σύμφωνα με τελευταίες εκτιμήσεις το 35% του ελλαδικού χώρου βρίσκεται σε υψηλό κίνδυνο ερημοποίησης ενώ το 49% σε μέτριο βαθμό. Οι περιοχές οι ο- ποίες κινδυνεύουν περισσότερο είναι η ανατολική και νότια Ελλάδα καθώς και τα νησιά του Αιγαίου. *ερημοποίηση είναι το φαινόμενο κατά το οποίο το έδαφος χάνει τη γονιμότητά του και νεκρώνεται strimoniko.blogspot.com Χαρακτηριστική εμφάνιση ερημοποιημένου εδάφους Θερμαϊκός κόλπος: Αποτελεί την πιο ευάλωτη περιοχής της Μεσογείου. Παρατηρείται καταβύθιση της παράκτιας ζώνης περίπου 10 μέτρα τον αιώνα! Κορινθιακός κόλπος: Ανησυχία προκαλούν τα φαινόμενα τσουνάμι, επτά τον αριθμό, που έχουν παρατηρηθεί στην περιοχή κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα καθώς και οι συχνές υπόγειες καταβυθίσεις που λαμβάνουν χώρα. Δυτική Πελοπόννησος και Πάτρα: Παρατηρείται καταβύθιση από 1,5 έως 1,7 μέτρα τον αιώνα. Περιοχή Μεσολογγίου: Λόγω του χαμηλού υψομέτρου του μεγαλύτερου μέρους της Μπορεί αυτή η κατάσταση να αλλάξει; Ακόμα και αν σταματούσαν σήμερα όλες οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα η κλιματική αλλαγή θα εξακολουθούσε να υφίσταται για περισσότερο από 100 χρόνια. Οι επιπτώσεις που βιώνουμε σήμερα οφείλονται στην ανθρώπινη δραστηριότητα πριν από χρόνια. Αντίστοιχα οι εκπομπές μας σήμερα θα επηρεάσουν το κλίμα της Γης μετά από χρόνια. Επομένως πρέπει τώρα να προσπαθήσουμε να μειώσουμε τις εκπομπές μας, μειώνοντας το ενεργειακό μας αποτύπωμα, αυξάνοντας τη χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κ.ά., τα κράτη να πάρουν γενναία μέτρα μείωσης των εκπομπών έτσι ώστε να έχουμε καλύτερες συνθήκες ζωής τον 22 ο αιώνα! Πηγές 1. Ελλάδα. Η Κατάσταση του Περιβάλλοντος Εθνικό Κέντρο Περιβάλλοντος & Αειφόρου Ανάπτυξης 2. EU Sustainable Energy Week. Share of renewables in the EU27 energy supply almost doubled between 1999 and Eurostat newsrelease, 53/ /04/ Συνέντευξη Καθηγητή Τοπογραφίας Υδρογραφίας ΕΜΠ Ευστράτιου Δουκάκη: id=172&interview=1&interview_id= Συνέντευξη Καθηγητή Φυσικών Καταστροφών Πολυτεχνείου Κρήτης Κώστα Συνολάκη. Η Ελλάδα βυθίζεται: Σελίδα 6

7 Ωκεανογραφικά πλοία, οι εξερευνητές των ωκεάνιων µυστικών (µέρος Γ ): Παραδείγµατα από το σύγχρονο ωκεανογραφικό στόλο Στα δύο προηγούμενα τεύχη του περισκοπίου, αναφερθήκαμε στη σημασία και τα βασικά χαρακτηριστικά των ωκεανογραφικών πλοίων και παρουσιάσαμε την αποστολή του HMS Challenger, ορόσημο της γέννησης μιας νέας, πολυδιάστατης επιστήμης με αντικείμενο τη μελέτη των ωκεανών. Το τρίτο και τελευταίο μέρος αυτής της σειράς των άρθρων είναι αφιερωμένο σε ορισμένα παραδείγματα σύγχρονων πλοίων, που αποτελούν την αιχμή του δόρατος της θαλάσσιας έρευνας σήμερα. Με βάση τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες, τα πλοία που χρησιμοποιούνται για ωκεανογραφικές μελέτες διακρίνονται σε: Παγκόσμιας κλάσης (global): τα μεγαλύτερα σε μέγεθος, ικανά για επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο, με δυνατότητα φιλοξενίας περισσότερων των 30 επιστημόνων και συνεχούς παραμονής στη θάλασσα μέχρι και πάνω από 2 μήνες. Ωκεάνια (oceanic): ενδιάμεση κατηγορία, περιλαμβάνει μικρότερα ποντοπόρα πλοία με χρόνο συνεχούς παραμονής στο πεδίο μέχρι 40 μέρες και δυνατότητα φιλοξενίας μέχρι 25 επιστημόνων. Περιφερειακά (regional): επιχειρούν σε περιφερειακές θάλασσες (Μεσόγειος, Βαλτική κτλ.), δεν εξυπηρετούν περισσότερους από 20 επιστήμονες και η επιχειρησιακή τους αυτονομία δεν υπερβαίνει τις 30 μέρες. Τοπικά/παράκτια (local/coastal): τα μικρότερα ωκεανογραφικά, κατάλληλα μόνο για παράκτιες επιχειρήσεις, με μέγιστο αριθμό επιστημονικού προσωπικού τα 15 άτομα και διάρκεια συνεχούς παραμονής στη θάλασσα μέχρι 20 μέρες. Τα παραδείγματα που θα παρουσιάσουμε στη συνέχεια είναι ενδεικτικά και φυσικά δεν μπορούν να δώσουν μια συνολική και αντιπροσωπευτική εικόνα του σύγχρονου ωκεανογραφικού στόλου, ο οποίος, όπως έχουμε ήδη τονίσει, αριθμεί πλήθος πλοίων ειδικού ή γενικού τύπου, ανάλογα με τον φέροντα εξοπλισμό και το είδος της έρευνας για την οποία προορίζονται. OKEANOS EXPLORER Ταυτότητα Κατηγορία Παγκόσμιας κλάσης Μήκος (μ) 68,3 Mέγ. Πλάτος (μ) 13,1 Μέγ. Βύθισμα (μ) 5,2 Ταχύτητα (κόμβοι) 10 Εκτόπισμα (τόνοι) Επιχειρησιακή αυτονομία 40 μέρες Ναυτικό προσωπικό 27 άτομα Επιστημ/τεχνικό προσωπικό 19 άτομα Πρώην σκάφος του Πολεμικού Ναυτικού των Η.Π.Α. με το όνομα Capable, παραχωρήθηκε στην Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (ΝΟΑΑ) το Μετά τις απαραίτητες τροποποιήσεις και δοκιμές, ξεκίνησε τις ωκεανογραφικές αποστολές το 2009, εξοπλισμένο με τεχνολογία αιχμής και με αποκλειστικό αντικείμενο την εξερεύνηση άγνωστων ωκεάνιων περιοχών σε ολόκληρη την υδρόγειο. Στο κάτω μέρος της γάστρας έχει προσαρτημένο το πρώτο στο είδος του τρισδιάστατο σύστημα χαρτογράφησης του θαλάσσιου πυθμένα, που παράγει υψηλής ανάλυσης απεικονίσεις. Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στη δυνατότητα μεταφοράς δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και ζωντανής μετάδοσης εικόνων και video σε ποικίλους τελικούς χρήστες στην ακτή (Πανεπιστήμια, Ερευνητικά Κέντρα, Κυβερνητικές Υπηρεσίες), μέσω ενός δορυφορικού πιάτου διαμέτρου 3,7 m που βρίσκεται ενσωματωμένο στο χαρακτηριστικό λευκό θόλο στην κορυφή του κεντρικού ιστίου. OKEANOS EXPLORER Σελίδα 7 (Συνεχίζεται στη σελ. 8)

8 METEOR Ταυτότητα Κατηγορία Παγκόσμιας κλάσης Μήκος (μ) 97,5 Mέγ. Πλάτος (μ) 16,5 Μέγ. Βύθισμα (μ) 5,6 Ταχύτητα (κόμβοι) 11,5 Εκτόπισμα (τόνοι) Επιχειρησιακή αυτονομία 45 μέρες Ναυτικό προσωπικό 33 άτομα Επιστημ/τεχνικό προσωπικό Πλοίο - σημαία της Γερμανίας στο χώρο της θαλάσσιας έρευνας, το METEOR αποτελεί ένα μοντέρνο, πολυ-λειτουργικό και πλήρως εξοπλισμένο σκάφος ικανό να εξυπηρετήσει όλα τα είδη ωκεανογραφικής έρευνας. Ξεκίνησε να επιχειρεί το 1986 και στα πρώτα 50 ερευνητικά του ταξίδια ως το 2001 πήραν μέρος σχεδόν 5000 επιστήμονες, τεχνικοί και φοιτητές από 68 διαφορετικές χώρες. Οι περισσότερες από τις αποστολές του πραγματοποιούνται στον Ατλαντικό Ωκεανό, τη Μεσόγειο και τον δυτικό Ινδικό Ωκεανό. Το METEOR διαθέτει εξελιγμένο υδροακουστικό εξοπλισμό (συσκευές υπερήχων) και 20 εργαστήρια με άψογες συνθήκες και υποδομές για κάθε είδους μελέτες φυσικής, χημικής, βιολογικής και γεωλογικής ωκεανογραφίας. Στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του περιλαμβάνονται ένας υπερσύγχρονος μετεωρολογικός σταθμός στο κατάστρωμα με μόνιμο προσωπικό της Γερμανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, καθώς και ένα εργαστήριο ατμοσφαιρικής χημείας τοποθετημένο πάνω από τη γέφυρα του πλοίου, που επιτρέπει τη συνεχή λήψη και ανάλυση δειγμάτων αέρα. METEOR 30 άτομα POLARSTERN Ταυτότητα Κατηγορία Παγκόσμιας κλάσης, Παγοθραυστικό Μήκος (μ) 118 Mέγ. Πλάτος (μ) 25 Μέγ. Βύθισμα (μ) 11,2 Ταχύτητα (κόμβοι) 16 Εκτόπισμα (τόνοι) Επιχειρησιακή αυτονομία - Ναυτικό προσωπικό Επιστημ/τεχνικό προσωπικό 44 άτομα 50 άτομα Εξαρχής σχεδιασμένο ειδικά για επιχειρήσεις στις πολικές θάλασσες, το POLARSTERN έχει συμπληρώσει από το 1982 πάνω από 50 αποστολές στην Αρκτική και την Ανταρκτική υπό τον έλεγχο του γερμανικού Ινστιτούτου Alfred Wegener για την Πολική και Θαλάσσια Έρευνα. Μετά την πλήρη ανακατασκευή του μεταξύ 1998 και 2001 με βάση τις πιο προηγμένες τεχνικές προδιαγραφές, ο χρόνος ζωής του POLARSTERN παρατάθηκε κατά 10 με 15 χρόνια και σήμερα θεωρείται το πιο εξελιγμένο πολικό ερευνητικό σκάφος παγκοσμίως. Πρόκειται για ένα ισχυρό παγοθραυστικό με ενισχυμένα διπλά τοιχώματα, που μπορεί να διασχίσει περιοχές καλυμμένες από πάγο πάχους 1,5 μέτρου με ταχύτητα 5 κόμβων και να λειτουργήσει χωρίς πρόβλημα ακόμη και όταν η θερμοκρασία αγγίζει τους -50 ο C. Την ίδια στιγμή είναι κατάλληλα εξοπλισμένο για πάσης φύσεως ωκεανογραφικές μελέτες και διαθέτει 9 εργαστήρια, άφθονους αποθηκευτικούς χώρους, ακόμη και ενυδρεία για τη μεταφορά ζωντανών δειγμάτων θαλάσσιας πανίδας. Το POLARSTERN επιχειρεί κατά μέσο όρο 310 μέρες το χρόνο. Μεταξύ Νοεμβρίου και Μαρτίου συνήθως πλέει γύρω από την Ανταρκτική, ενώ τους βόρειους καλοκαιρινούς μήνες πραγματοποιεί αποστολές στα Αρκτικά νερά. POLARSTERN Σελίδα 8 (Συνεχίζεται στη σελ. 9)

9 ATLANTIS (και το βαθυσκάφος AL- VIN) Ταυτότητα Κατηγορία Παγκόσμιας κλάσης Μήκος (μ) 83,5 Mέγ. Πλάτος (μ) 16 Μέγ. Βύθισμα (μ) 5,8 Ταχύτητα (κόμβοι) 11 Εκτόπισμα (τόνοι) Επιχειρησιακή αυτονομία 60 μέρες Ναυτικό προσωπικό 22 άτομα Επιστημ/τεχνικό προσωπικό 38 άτομα Το ATLANTIS είναι ένα υπερσύγχρονο ερευνητικό πλοίο που κατασκευάστηκε το 1997 για λογαριασμό του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και έχει από τότε παραχωρηθεί στο Ωκεανογραφικό Ίδρυμα Woodshole. Πήρε το όνομά του από το ιστορικό πρώτο ωκεανογραφικό σκάφος του Ιδρύματος, που μεταξύ 1931 και 1966 υλοποίησε 299 επιστημονικές αποστολές, διανύοντας συνολικά περισσότερα από ναυτικά μίλια! Το AΤLΑΝΤΙS συνδυάζει τη γενική ωκεανογραφική έρευνα, αφού φέρει 6 εργαστήρια και προηγμένα συστήματα πλοήγησης, χαρτογράφησης του βυθού και δορυφορικής επικοινωνίας, με τον εξειδικευμένο σχεδιασμό για την υποστήριξη της λειτουργίας του φημισμένου βαθυσκάφους ALVIN, αλλά και άλλων υποβρύχιων οχημάτων, επανδρωμένων ή τηλεκατευθυνόμενων. Τα τελευταία χρόνια επιχειρεί κυρίως σε διάφορες περιοχές του Ειρηνικού, εξερευνώντας υποθαλάσσια ηφαίστεια και υδροθερμικές πηγές με τη βοήθεια του ALVIN. Το βαθυσκάφος αυτό, κατασκευασμένο το 1964 ως το πρώτο υποβρύχιο όχημα για τη διερεύνηση της βαθιάς θάλασσας, είναι από μόνο του μια ATLANTIS ζωντανή ιστορία και παραμένει μέχρι τις μέρες μας στη αιχμή της τεχνολογικής καινοτομίας, χάρη σε αλλεπάλληλες ανακατασκευές και αναβαθμίσεις. Μπορεί να μεταφέρει 2 επιστήμονες και έναν οδηγό σε βάθος μέχρι μέτρα (δηλαδή έχει πρόσβαση σχεδόν στο 63% της παγκόσμιας επιφάνειας του θαλάσσιου πυθμένα) και διαθέτει 2 ρομποτικούς βραχίονες για το χειρισμό οργάνων και τη συλλογή δειγμάτων. Μέχρι σήμερα έχει πραγματοποιήσει πάνω από 4400 καταδύσεις, δίνοντας την ευκαιρία σε τυχερούς ερευνητές να επισκεφτούν τον αιώνια σκοτεινό κόσμο των ωκεάνιων βαθών και να προβούν σε συναρπαστικές ανακαλύψεις. Μεταξύ των κορυφαίων στιγμών της ιστορίας του ALVIN συγκαταλέγονται η ανακάλυψη των πρώτων υδροθερμικών πηγών στη δεκαετία του `70 και η εξερεύνηση του ναυαγίου του Τιτανικού το To βαθυσκάφος ALVIN στο φυσικό του χώρο Άλλα σύγχρονα ωκεανογραφικά Κλείνοντας αυτή τη σειρά των άρθρων, δεν θα μπορούσαμε να μην αναφέρουμε, έστω και ονομαστικά, μερικά ακόμη σημαντικά ωκεανογραφικά πλοία, όπως το βρετανικό DISCOVERY του ονομαστού Εθνικού Ωκεανογραφικού Κέντρου του Southampton, το γαλλικό L ATALANTE του Ινστιτούτου INFREMER, αλλά και το Ωκεανογραφικό ΑΙΓΑΙΟ, το μοναδικό ποντοπόρο ελληνικό ερευνητικό πλοίο και εθνικό εργαλείο για την θαλάσσια έρευνα, που ανήκει στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (HCMR). ALVIN Το Ωκεανογραφικό Αιγαίο, μήκους 62 μέτρων και άρτια εξοπλισμένο μετά την ανακατασκευή του το 1997, φέρει στο ενεργητικό του σημαντικές ερευνητικές αποστολές στο χώρο του Αιγαίου αλλά και της ευρύτερης μεσογειακής λεκάνης, στο πλαίσιο εθνικών και διεθνών προγραμμάτων. Σελίδα 9 (Συνεχίζεται στη σελ. 10)

10 Ωκεανογραφικό ΑΙΓΑΙΟ Πηγές: 1. OKEANOS EXPLORER: 2. METEOR: 3. POLARSTERN: 4. ATLANTIS: 5. ALVIN: 6. ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ: 7. On-line κατάλογος των ευρωπαϊκών ερευνητικών πλοίων: Τα links του µήνα The JASON Project Ενδιαφέρουσα απεικόνιση του El Niño Διαδραστικός ΑLVIN Περγάμου 5, Ν. Σμύρνη - Αθήνα Ιδιοκτήτης: HELMEPA Εκδότης: Δημήτρης Κ. Μητσάτσος Διεύθυνση Σύνταξης: Κριστιάνα Πρεκεζέ Κείμενα Τεύχους: Ελεονόρα Αναγνωστοπούλου, Δρ. Νίκος Μαζαράκης Γιάννης Λεμέσιος, Γιάννης Πεσματζόγλου Σχεδιασμός: Κωνσταντίνος Ανδρεάδης Σελιδοποίηση: Γιάννης Λεμέσιος Σελίδα 10

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

1. Το φαινόµενο El Niño

1. Το φαινόµενο El Niño 1. Το φαινόµενο El Niño Με την λέξη Ελ Νίνιο, προσφωνούν οι Ισπανόφωνοι το Θείο Βρέφος. Η ίδια λέξη χρησιµοποιείται για να εκφράσει µια µεταβολή του καιρού στις ακτές του Περού, που εµφανίζεται εδώ και

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν.

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. 1 Που συμβαίνουν οι περισσότερες βροχοπτώσεις; Κυρίως στη θάλασσα. Και μάλιστα στο Ισημερινό. Είδαμε γιατί στο προηγούμενο μάθημα. Ρίξε μία ματιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ E ΕΞΑΜΗΝΟ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ E ΕΞΑΜΗΝΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ E ΕΞΑΜΗΝΟ Θαλάσσια ρεύματα και Ωκεάνια κυκλοφορία Οι θαλάσσιες μάζες δεν είναι σταθερές ΑΙΤΙΑ: Υπάρχει (αλληλ)επίδραση με την ατμόσφαιρα (π.χ., ο άνεμος ασκεί τριβή στην επιφάνεια της θάλασσας,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Γιάννης Λ. Τσιρογιάννης Γεωργικός Μηχανικός M.Sc., PhD Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Ηπείρου Τμ. Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Ανθοκομίας Αρχιτεκτονικής Τοπίου ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Κλιματική αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Oι Κατηγορίες Κλιμάτων :

Oι Κατηγορίες Κλιμάτων : ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Oι Κατηγορίες Κλιμάτων : Κατηγορία Α : Τροπικά κλίματα Στην πρώτη κατηγορία, που συμβολίζεται με το κεφαλαίο Α, εντάσσονται όλοι οι τύποι του Τροπικού κλίματος. Κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εμμανουέλα Ιακωβίδου Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές προκλήσεις για χρήση τεχνολογιών ΑΠΕ

Ευρωπαϊκές προκλήσεις για χρήση τεχνολογιών ΑΠΕ Ευρωπαϊκές προκλήσεις για χρήση τεχνολογιών ΑΠΕ Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 24 Ιουνίου 2016 Ημερίδα: «Εφαρμογές της Αβαθούς Γεωθερμίας και Ηλιακής Ενέργειας στα Θερμοκήπια»

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίμα στα χέρια τους (αλλά και τα δικά μας)

Το κλίμα στα χέρια τους (αλλά και τα δικά μας) για έναν ζωντανό πλανήτη Το κλίμα στα χέρια τους (αλλά και τα δικά μας) Συνδιάσκεψη Κορυφής για την Κλιματική Αλλαγή, Κοπεγχάγη 7-18 Δεκεμβρίου 2009 Ένα εγχειρίδιο για παιδιά 7+ Τι τρέχει επιτέλους με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ (1/9) Το φαινόμενο του θερμοκηπίου, είναι ένα φυσικό φαινόμενο που είναι σημαντικό για να διατηρεί θερμή την επιφάνεια της γης. Τα αέρια των θερμοκηπίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ.. Όλα όσα πρέπει να μάθετε για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, πως δημιουργείται το πρόβλημα και τα συμπεράσματα που βγαίνουν από όλο αυτό. Διαβάστε Και Μάθετε!!! ~ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι ένα φυσικό φαινόµενο µε ευεργετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Κύκλος διαλέξεων στις επιστήμες του περιβάλλοντος Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Χρήστος Ματσούκας Τμήμα Περιβάλλοντος Τι σχέση έχει η ακτινοβολία με το κλίμα; Ο Ήλιος μας

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται:

Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται: Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται: την τροπική ζώνη, που περιλαμβάνει τις περιοχές γύρω από τον Ισημερινό. Το κλίμα σε αυτές τις περιοχές είναι θερμό και υγρό, η θερμοκρασία είναι συνήθως πάνω από 20 βαθμούς

Διαβάστε περισσότερα

4o Ετήσιο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας «Η Ελληνική Γεωργία με το Βλέμμα στο Μέλλον» Μαρία Σπανού Αντιπρόεδρος Διευθύνουσα Σύμβουλος ΣΠΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ.

4o Ετήσιο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας «Η Ελληνική Γεωργία με το Βλέμμα στο Μέλλον» Μαρία Σπανού Αντιπρόεδρος Διευθύνουσα Σύμβουλος ΣΠΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ. 4o Ετήσιο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας «Η Ελληνική Γεωργία με το Βλέμμα στο Μέλλον» Μαρία Σπανού Αντιπρόεδρος Διευθύνουσα Σύμβουλος ΣΠΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε.Τ. Περιεχόμενα 1. Τι είναι η κλιματική αλλαγή 2. Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα''

''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα'' ''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα'' Ο Σεπτέμβριος ως μεταβατικός μήνας από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο, ιδιαίτερα το πρώτο δεκαήμερο,

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια : Οι μαθητές & οι μαθήτριες της Β τάξης : Αναγνωστοπούλου Δανάη Βενουζίου Λυδία Γκατένιο Ολίνα. Ρομπίσα Ελίνα.

Επιμέλεια : Οι μαθητές & οι μαθήτριες της Β τάξης : Αναγνωστοπούλου Δανάη Βενουζίου Λυδία Γκατένιο Ολίνα. Ρομπίσα Ελίνα. Επιμέλεια : Οι μαθητές & οι μαθήτριες της Β τάξης : Αναγνωστοπούλου Δανάη Βενουζίου Λυδία Γκατένιο Ολίνα Λάμπογλου Άρης Σαλτιέλ Μάρκος Μπίσκας Χρήστος Σαπόρτα Ντάνη Ρομπίσα Ελίνα Σέφα Αλέξανδρος & η δασκάλα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφική κατανοµή των βροχοπτώσεων 1. Ορισµοί

Γεωγραφική κατανοµή των βροχοπτώσεων 1. Ορισµοί Γεωγραφική κατανοµή των βροχοπτώσεων 1. Ορισµοί Η ποσότητα της βροχής που φτάνει στην επιφάνεια της γης εάν συγκεντρωθεί σε µα οριζόντια επιφάνεια, θα σχηµατίσει ένα υδάτινο στρώµα, το πάχος του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Έδρα UNESCO για τις Φυσικές Καταστροφές στη γεώσφαιρα, την υδρόσφαιρα και την ατμόσφαιρα

Έδρα UNESCO για τις Φυσικές Καταστροφές στη γεώσφαιρα, την υδρόσφαιρα και την ατμόσφαιρα Έδρα UNESCO για τις Φυσικές Καταστροφές στη γεώσφαιρα, την υδρόσφαιρα και την ατμόσφαιρα Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) Επικεφαλής: Καθηγητής κ. Χρήστος Σ. Zerefos, Πρόεδρος του ΝΟΑ Αθήνα, Ιούνιος 2009

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι γύρω από την πλανητική θέρμανση και την κλιματική αλλαγή: οι απαντήσεις της επιστήμης

Μύθοι γύρω από την πλανητική θέρμανση και την κλιματική αλλαγή: οι απαντήσεις της επιστήμης Μύθοι γύρω από την πλανητική θέρμανση και την κλιματική αλλαγή: οι απαντήσεις της επιστήμης Αθανάσιος Α. Αργυρίου Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής Πανεπιστήμιο Πατρών Το κλίμα πάντα αλλάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Η ηλιακή ακτινοβολία που πέφτει στην επιφάνεια της Γης απορροφάται κατά ένα μέρος από αυτήν, ενώ κατά ένα άλλο μέρος εκπέμπεται πίσω στην ατμόσφαιρα με την μορφή υπέρυθρης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ Η βροχή αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μετεωρολογικές παραμέτρους. Είναι η πιο κοινή μορφή υετού και αποτελείται από σταγόνες που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση. 1. Βροχομετρικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

Kεφάλαιο 10 ο (σελ ) Οι κλιµατικές ζώνες της Γης

Kεφάλαιο 10 ο (σελ ) Οι κλιµατικές ζώνες της Γης Γεωγραφία ΣΤ τάξης - Β Ενότητα «Το Φυσικό Περιβάλλον» 1 Kεφάλαιο 10 ο (σελ. 39 42) Οι κλιµατικές ζώνες της Γης ιδακτικοί στόχοι: - να κατανοούµε την έννοια του κλίµατος - να γνωρίζουµε τους βασικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Τα μέλη της ομάδας μας:παπαδόπουλος Σάββας Σταθάτος Γιάννης Τσαπάρας Χρήστος Τριανταφύλλου Δημήτρης Χάλαρης Στέλιος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή 2. Το νερό στη φύση 3. Νερό και άνθρωπος 4.

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Ολοκληρωμένου Προγράμματος Παρακολούθησης Θαλασσίων Υδάτων στο πλαίσιο υλοποίησης της Ευρωπαϊκής οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική

Εφαρμογή Ολοκληρωμένου Προγράμματος Παρακολούθησης Θαλασσίων Υδάτων στο πλαίσιο υλοποίησης της Ευρωπαϊκής οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική Εφαρμογή Ολοκληρωμένου Προγράμματος Παρακολούθησης Θαλασσίων Υδάτων στο πλαίσιο υλοποίησης της Ευρωπαϊκής οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική 2008/56/EK 1 Οδηγία πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική (2008/56/ΕΚ)

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

8. Η γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας

8. Η γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας 8. Η γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας Το θέμα του όγδοου κεφαλαίου είναι η γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας ως παράγοντας διαμόρφωσης του κλίματος. Περιγράφονται οι επικρατούσες θεωρίες περί ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 6 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Αρχές και έννοιες της Ωκεανογραφίας, με ιδιαίτερη έμφαση στις φυσικές διεργασίες των ωκεάνιων συστημάτων. Φυσικές ιδιότητες και οι φυσικές παράμετροι του θαλασσινού νερού, και χωροχρονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 10: Αναλυτική Γεωχημεία και Οικολογία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Π ρόγνωση καιρού λέγεται η διαδικασία πρόβλεψης των ατµοσφαιρικών συνθηκών που πρόκειται να επικρατήσουν σε µια συγκεκριµένη περιοχή, για κάποια ορισµένη µελλοντική χρονική στιγµή ή περίοδο. Στην ουσία

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

Εξωγενείς. παράγοντες ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ

Εξωγενείς. παράγοντες ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Κεφάλαιο 3 ο : Αποσάθρωση Εξωγενείς παράγοντες Ονοµάζονται εκείνοι οι παράγοντες που συντελούν στην καταστροφή του αναγλύφου Ο φυσικός τους χώρος είναι η επιφάνεια της γης. Έχουν σαν έδρα τους την ατµόσφαιρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (5 ο -7 o Εξάμηνο)

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (5 ο -7 o Εξάμηνο) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (5 ο -7 o Εξάμηνο) Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Φυσική Κλιματολογία (Χ. Σαχσαμάνογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ Οποιαδήποτε αλλοίωση της φυσιολογικής σύστασης του αέρα που μπορεί να έχει βλαβερές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ:1 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ PROJECT: ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΛΟΥΚΟΠΟΥΛΟΥ

ΣΧΟΛΕΙΟ:1 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ PROJECT: ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΛΟΥΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ:1 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ:2011-2012 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ PROJECT: ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΛΟΥΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ: ΤΟΥΡΛΑ ΑΙΜΙΛΙΑ ΜΠΟΥΤΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΤΑΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΛΑΒΟΥΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1η Ενότητα. 1η Ενότητα : Περιεχόμενα η Ενότητα : Τι Είναι το φαινόμενο του Θερμοκηπίου; η Ενότητα : Γιατί είναι απαραίτητο;...

1η Ενότητα. 1η Ενότητα : Περιεχόμενα η Ενότητα : Τι Είναι το φαινόμενο του Θερμοκηπίου; η Ενότητα : Γιατί είναι απαραίτητο;... Εικόνα 1 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου Μία εργασία από τους μαθητές του Γ 1 Κωνσταντίνο Γκάρα, Λεωνίδα Γιόβα, Παναγιώτη Αυγέρη, Χρήστο Αυγέρη, Ελένη Γκρόπα και Λιτσολάρι Δημήτρη Εικόνα 2 1 1η Ενότητα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματική Αλλαγή και Υδάτινο Περιβάλλον

Κλιματική Αλλαγή και Υδάτινο Περιβάλλον Κλιματική Αλλαγή και Υδάτινο Περιβάλλον Μ.Α. Ευστρατίου Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Department of Marine Sciences University of the Aegean Τί είναι κλίμα ; Κλίμα

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματική Αλλαγή: Φυσική διαδικασία ή ανθρώπινη επέμβαση;

Κλιματική Αλλαγή: Φυσική διαδικασία ή ανθρώπινη επέμβαση; Κλιματική Αλλαγή: Φυσική διαδικασία ή ανθρώπινη επέμβαση; TοΦαινόμενοΘερμοκηπίου Ηλιακή ακτινοβολία διαπερνάει την ατμόσφαιρα της Γης Μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας ανακλάται από τη Γη και την ατμόσφαιρα

Διαβάστε περισσότερα

Μία εργασία των μαθητών:

Μία εργασία των μαθητών: Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων Τάξη: Α Μάθημα: Ερευνητική Εργασία Υπεύθυνος καθηγητής: κα Τερζή Σχολικό Έτος : 2014-2015 Μία εργασία των μαθητών: Βλασσόπουλος Κωστής Δεληκούρας Δημήτρης Διαμαντίδης

Διαβάστε περισσότερα

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας.

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» OdyKouk@gmail.com Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΔΙΕΘΝΩΣ & ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ελπίδα Κολοκυθά- Αναπλ. καθηγήτρια Α.Π.Θ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πλημμύρες & αντιπλημμυρικά έργα

Πλημμύρες & αντιπλημμυρικά έργα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τομέας Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος Πλημμύρες & αντιπλημμυρικά έργα Φυσικές καταστροφές Νίκος Μαμάσης, Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Άδεια Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1 Άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για τον πλανήτη μας προειδοποιούν οι επιστήμονες Πού να οφείλεται η ρύπανση του περιβάλλοντος; Στον άνθρωπο Στη φύση Ο άνθρωπος θεωρείται ο μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Η ΖΩΗ ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Η ΖΩΗ ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Οι πολικές περιοχές, όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται βορειότερα από το Βόρειο Πολικό Κύκλο και νοτιότερα από το Νότιο Πολικό Κύκλο. Συγκεκριμένα ανήκουν

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Περιβαλλοντικά Προβλήματα Παγκόσμιας κλίμακας Περιφερειακής κλίμακας Τοπικής κλίμακας Αλλαγή του παγκόσμιου κλίματος ( Θ κατά 2 ⁰C έως 2050) Εξάντληση όζοντος (αλλαγές συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι μόνιμοι κάτοικοι των ελληνικών θαλασσών

Οι μόνιμοι κάτοικοι των ελληνικών θαλασσών Οι μόνιμοι κάτοικοι των ελληνικών θαλασσών Στις ελληνικές θάλασσες ζουν μόνιμα 9 είδη θηλαστικών, ενώ άλλα 5 έχουν μόνο περιστασιακή παρουσία: Μόνιμοι κάτοικοι είναι η πτεροφάλαινα, ο φυσητήρας, ο ζιφιός,

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος 1. Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Ωκεανογραφία (Ε.Ω.) Έννοιες Ε.Ω., Εξέλιξη Ε.Ω, Οικονομικά μεγέθη, Εφαρμογές Ε.Ω Παραδείγματα 2. Η τεχνολογική συνιστώσα της Ε.Ω.

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου

Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου Γεωγραφία Β γυμνασίου: Η Ευρώπη στον κόσμο. 1η Ενότητα: Εξερευνώ την Ευρώπη ανακρίνοντας τους χάρτες Δείκτες επιτυχίας: Δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς

ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση «Από το Ρίο στο Γιοχάνεσµπουργκ και πέρα από το Κιότο. Ποιο µέλλον για τον Πλανήτη;» ρ Μιχαήλ Μοδινός

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ Τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά του νερού Μέρος 2 ο : Φυσική ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Θερμοκρασία 2. Πυκνότητα 3. Διάδοση του φωτός στο νερό 4. Διάδοση του ήχου στο νερό Μια από τις πιο σημαντικές

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός «η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων».

Σκοπός «η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων». ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην τοπική αυτοδιοίκηση» Δρ. Ιωάννης Ματιάτος Υδρογεωλόγος, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ - ΚΛΙΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ και ΚΛΙΜΑ ΕΛΛΑ ΟΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ - ΚΛΙΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ και ΚΛΙΜΑ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ - ΚΛΙΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ και ΚΛΙΜΑ ΕΛΛΑ ΟΣ ύο Μέρη Γενική Κλιµατολογία-Κλίµα Μεσογείου Κλίµα Ελλάδος ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ & ΚΛΙΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ιδάσκων Χρήστος Μπαλαφούτης Καθηγητής Τοµέα Μετεωρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΧΕΙ ΜΝΗΜΗ : ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΧΕΙ ΜΝΗΜΗ : ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ 1. Εισαγωγή ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΧΕΙ ΜΝΗΜΗ : ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Γεωργία Τζόουνς Βαρθάλη Εκπαιδευτικός Β Βάθμιας Εκπαίδευσης jonesvarth@yahoo.gr Το ότι το νερό έχει μνήμη είναι μια θεωρία που αναπτύχθηκε από το Γάλλο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ 2 ο Γ.Ε.Λ. ΠΥΛΑΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑ: ΣΑΒΒΙΔΟΥ ΕΥΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΜΗΜΑ: 3 ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 1 1.1 ΓΕΝΙΚΑ Το φαινόμενο του θερμοκηπίου

Διαβάστε περισσότερα

Βυθομετρικός χάρτης του Ατλαντικού Ωκεανού, όπως σχεδιάστηκε μετά το πέρας του ωκεανογραφικού πλόα του Challenger και με βάση τα στοιχεία που

Βυθομετρικός χάρτης του Ατλαντικού Ωκεανού, όπως σχεδιάστηκε μετά το πέρας του ωκεανογραφικού πλόα του Challenger και με βάση τα στοιχεία που ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ ΥΠΟΘΑΛΑΣΣΙΑ ΤΟΠΙΑ - ΕΝΑ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΩΚΕΑΝΕΙΟΥ ΠΥΘΜΕΝΑ ΕΞΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΑ ΒΑΘΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Βυθομετρικός χάρτης του Ατλαντικού Ωκεανού, όπως σχεδιάστηκε μετά το πέρας

Διαβάστε περισσότερα

Η Κλιµατική αλλαγή, η COP15 και οι αναγκαίες δράσεις για το περιβάλλον. 1. Ανθρωπόκαινο; 2. Το «όριο κινδύνου»

Η Κλιµατική αλλαγή, η COP15 και οι αναγκαίες δράσεις για το περιβάλλον. 1. Ανθρωπόκαινο; 2. Το «όριο κινδύνου» Η Κλιµατική αλλαγή, η COP15 και οι αναγκαίες δράσεις για το περιβάλλον ρ Χριστίνα Θεοχάρη Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος 1. Ανθρωπόκαινο; Τα τελευταία τρία καλοκαίρια και για µερικές εβδοµάδες

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος- Πολ. Μηχανικός

Δρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος- Πολ. Μηχανικός Δρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος- Πολ. Μηχανικός Με τον όρο περιβαλλοντική διακυβέρνηση εννοούμε την μετεξέλιξη της διεθνούς περιβαλλοντικής συνεργασίας. Η περιβαλλοντική διακυβέρνηση διεθνής, εθνική,

Διαβάστε περισσότερα

Θαλαμηγός Καλυψώ - Αγιος Νικόλαος Αναβύσσου

Θαλαμηγός Καλυψώ - Αγιος Νικόλαος Αναβύσσου Θαλαμηγός Καλυψώ - Αγιος Νικόλαος Αναβύσσου Κείμενο: Παναγιώτης Τασιαδάμης Φωτό: Παναγιώτης Τασιαδάμης-Κώστας Λαδάς Το ξύλινο ναυάγιο της θαλαμηγούς "Καλυψώ", στον Άγιο Νικόλαο Αναβύσσου, είναι ένας πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Ε. Ντόνου 1, Γ. Ζαλίδης 1, A. Μαντούζα 2 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Γεωπονική Σχολή, Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των Παραγόντων που Επηρεάζουν τη Θερμοκρασία του Αέρα

Μελέτη των Παραγόντων που Επηρεάζουν τη Θερμοκρασία του Αέρα Μελέτη των Παραγόντων που Επηρεάζουν τη Θερμοκρασία του Αέρα Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΔΕ) Δημιουργός: Ουρανία Σιντόση ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ.

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Το πλοίο (αρχαία ελληνική: η ναυς) είναι μια ειδική κατασκευή (ναυπήγημα), σχεδιασμένη για να κινείται με ασφάλεια στο νερό, για μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Εισαγωγή

Το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Εισαγωγή Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Εισαγωγή Το φαινόμενο του θερμοκηπίου ΟΜΑΔΑ 3 Αγγελίδης Γιώργος Δούκας Θεοδόσης Ναστίμι Μαριγκλέν Εισαγωγή Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι μια

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναφέρεις να μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε μια σχολική μονάδα πριν, κατά την διάρκεια και μετά από ένα σεισμό.

3. Να αναφέρεις να μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε μια σχολική μονάδα πριν, κατά την διάρκεια και μετά από ένα σεισμό. ΜΑΘΗΜΑ 10 1. Ποιες είναι οι επιπτώσεις των σεισμών και των ηφαιστειακών εκρήξεων. 2. Ποια είναι η κοινή προέλευση και των δύο παραπάνω φαινομένων; 3. Γιατί είναι μικρός ο αριθμός ο αριθμός των ανθρώπινων

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Ηφαιστειολογία Καθηγητής: Τ. Σολδάτος Φοιτητές: Παπαδοπούλου Μάρθα 4188 Πισκούλης Παύλος 4195 Τσοπουρίδης Λεωνίδας 4211

Μάθημα: Ηφαιστειολογία Καθηγητής: Τ. Σολδάτος Φοιτητές: Παπαδοπούλου Μάρθα 4188 Πισκούλης Παύλος 4195 Τσοπουρίδης Λεωνίδας 4211 Μάθημα: Ηφαιστειολογία Καθηγητής: Τ. Σολδάτος Φοιτητές: Παπαδοπούλου Μάρθα 4188 Πισκούλης Παύλος 4195 Τσοπουρίδης Λεωνίδας 4211 Το Ηφαίστειο Pinatubo Η λέξη Pinatubo σημαίνει: «αυτό που έχει μεγαλώσει»

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες Ωκεανοί Το νερό καλύπτει τα δύο τρίτα της γης και το 97% όλου του κόσµου υ και είναι κατοικία εκατοµµυρίων γοητευτικών πλασµάτων. Οι ωκεανοί δηµιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας

Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας Ανθρωπογενής κλιµατική αλλαγή -Ερηµοποίηση Νίκος Μαµάσης Τοµέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2014 ιακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα : αεριώδες τμήμα του πλανήτη που τον περιβάλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του.

Ατμόσφαιρα : αεριώδες τμήμα του πλανήτη που τον περιβάλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του. Κύρια στοιχεία της Μετεωρολογίας, καλούμενα και «Μετεωρολογικά στοιχεία», είναι η Ατμοσφαιρική πίεση, η Θερμοκρασία ατμοσφαίρας ή θερμοκρασία αέρος και η Υγρασία ατμόσφαιρας ή υγρασία αέρος. Αυτά τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Εισαγωγή. Μετεωρολογικός κλωβός

4.1 Εισαγωγή. Μετεωρολογικός κλωβός 4 Θερμοκρασία 4.1 Εισαγωγή Η θερμοκρασία αποτελεί ένα μέτρο της θερμικής κατάστασης ενός σώματος, δηλ. η θερμοκρασία εκφράζει το πόσο ψυχρό ή θερμό είναι το σώμα. Η θερμοκρασία του αέρα μετράται διεθνώς

Διαβάστε περισσότερα

ERASMUS Δημοτικό Σχολείο Αγίων Τριμιθιάς Χρίστος Τομάζος Στ 2

ERASMUS Δημοτικό Σχολείο Αγίων Τριμιθιάς Χρίστος Τομάζος Στ 2 ERASMUS 1 Δημοτικό Σχολείο Αγίων Τριμιθιάς Χρίστος Τομάζος 17.12.2016 Στ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Γαλλία 3-7 Ισπανία.. 8-13 Γερμανία 14-20 Ιταλία. 21-25 2 ΓΑΛΛΙΑ: Θέση και σύνορα 4 Κλίμα 5 Πρωτεύουσα. 6 Βιομηχανία...

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει

Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε στο παρακάτω ενδεικτικό γράφημα την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της γης από το 1870 έως

Διαβάστε περισσότερα

Α1.5 «Aνακρίνοντας» τους χάρτες

Α1.5 «Aνακρίνοντας» τους χάρτες Α1.5 «Aνακρίνοντας» τους χάρτες Ποιο Χάρτη θα χρησιμοποιήσω αν θέλω να μάθω τη θέση της Αφρικής στον κόσμο; Θα χρησιμοποιήσω τον Παγκόσμιο Χάρτη Ποια είναι η θέση της Αφρικής στον κόσμο; Η απάντηση μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό πλαίσιο :

Ιστορικό πλαίσιο : Ιστορικό πλαίσιο : 1980-2010 Επιχειρησιακή Ωκεανογραφία Οι αυξανόµενες ανάγκες των χρηστών σε παγκόσµιο επίπεδο για φθηνά, υψηλής ανάλυσης και αξιόπιστα δεδοµένα καθώς και η ανάγκη για µία ολοκληρωµένη

Διαβάστε περισσότερα

Αναρτήθηκε από τον/την Βασιλειάδη Γεώργιο Κυριακή, 20 Μάιος :06 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 21 Μάιος :08

Αναρτήθηκε από τον/την Βασιλειάδη Γεώργιο Κυριακή, 20 Μάιος :06 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 21 Μάιος :08 Ο Καναδάς είναι κράτος που καταλαμβάνει το βόρειο άκρο της Βόρειας Αμερικής. Στα ανατολικά βρέχεται από τον Ατλαντικό, στα νότια συνορεύει με τις ΗΠΑ, στα δυτικάβρέχεται από τον Ειρηνικό και συνορεύει

Διαβάστε περισσότερα

To φαινόμενο του θερμοκηπίου. Υπερθέρμανση του πλανήτη

To φαινόμενο του θερμοκηπίου. Υπερθέρμανση του πλανήτη To φαινόμενο του θερμοκηπίου Υπερθέρμανση του πλανήτη Έχουμε ασχοληθεί, κατά διαστήματα με το φαινόμενο του θερμοκηπίου, ως προς τον μηχανισμό δημιουργίας του, την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη εξ

Διαβάστε περισσότερα