ΝΕΑΝΙΚΕΣ ΣΠΟΝ ΥΛΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΕΣ ΣΠΟΝ ΥΛΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ"

Transcript

1 ΝΕΑΝΙΚΕΣ ΣΠΟΝ ΥΛΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Τι είναι; Οι νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες αποτελούν µία οµάδα που χαρακτηρίζονται από χρόνια φλεγµονή των αρθρώσεων (αρθρίτιδα) και των περιαρθρικών µορίων που προσφύονται στα οστά της άρθρωσης (ενθεσίτιδα). Προσβάλλονται κατά κύριο λόγο τα κάτω άκρα και σε µερικές περιπτώσεις οι αρθρώσεις της λεκάνης και της σπονδυλικής στήλης (ιερολαγονίτιδα-πόνος στους γλουτούς και σπονδυλίτιδα-πόνος συνήθως στον αυχένα ή και στην οσφύ/µέση). Σε µερικές περιπτώσεις, η έναρξη των συµπτωµάτων πυροδοτείται από µικροβιακές λοιµώξεις του γαστρεντερικού ή ουροποιογεννητιού συστήµατος (αντιδραστική αρθρίτιδα). Οι νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες είναι πολύ πιο συχνές σε άτοµα που φέρουν τον HLA-B27, ένα γενετικό δείκτη που δηµιουργεί προδιάθεση των ατόµων στη νόσο διαµέσου άγνωστων ακόµη µηχανισµών. Η συχνότητα ορισµένων κλινικών χαραστηριστικών κατά την έναρξη της νόσου και η βαρύτητα της πορείας της µπορεί να διαφέρουν στα παιδιά απ ότι στους ενήλικες. Παρόλα αυτά οι νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες µπορεί να έχουν οµοιότητες µ αυτές των ενηλίκων. Οι ασθενείς µε νεανική ιδιοπαθή αρθρίτιδα που κατατάσσεται στην αρθρίτιδα που σχετίζεται µε ενθεσίτιδα (βλέπε το κεφάλαιο «Νεανική Ιδιοπαθής Αρθρίτιδα») περιλαµβάνονται στην οµάδα των νεανικών σπονδυλοαρθροπαθειών. Ποιες νόσοι ονοµάζονται νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες; Παρά τις κάποιες διαφωνίες, οι νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες περιλαµβάνουν τις ίδιες νόσους που ανήκουν και στην οµάδα των σπονδυλοαρθροπαθειών των ενηλίκων, δηλαδή την αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, την αντιδραστική αρθρίτιδα (και το σύνδροµο Reiter), την ψωριασική αρθρίτιδα (του τύπου της σπονδυλοαρθροπάθειας), και την αρθρίτιδα που σχετίζεται µε τη φλεγµονώδη νόσο του εντέρου (του τύπου της σπονδυλοαρθροπάθειας). Μερικά παιδιά, που δεν πληρούν τα διαγνωστικά για τη νόσο κριτήρια που αναφέρθηκαν παραπάνω, µπορεί να πάσχουν από τη λεγόµενη µη διαφοροποιηµένη (µη ειδική) σπονδυλοαρθροπάθεια. Άλλες καταστάσεις, ειδικά το σύνδροµο της οροαρνητικής ενθεσίτιδας και αρθροπάθειας (SΕΑ) και η ενθεσίτιδα που σχετίζεται µε αρθρίτιδα αναφέρονται επίσης ως νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες. Πόσο συχνή είναι; Οι σπονδυλοαρθροπάθειες είναι µία από τις πιο κοινές µορφές χρόνιας αρθρίτιδας στην παιδική ηλικία. Καλύπτουν περίπου το 30% των παιδιών µε χρόνια αρθρίτιδα. Οι σπονδυλοαρθροπάθειες συναντώνται πιο πολύ σε αγόρια, µε έναρξη της νόσου κυρίως στην ηλικία µεταξύ 10 και 15 ετών. Επειδή ένα µεγάλο µέρος των ασθενών φέρουν ένα γενετικό προδιαθεσικό παράγοντα, το αντιγόνο ιστοσυµβατότητας Β27 (HLA-B27), η συχνότητα των νεανικών σπονδυλοαρθροπαθειών και των σπονδυλοαρθροπαθειών των 1

2 ενηλίκων στο γενικό πληθυσµό, ακόµη και σε µερικές οικογένειες (θετικό οικογενειακό ιστορικό), εξαρτάται από τη συχνότητα αυτού του δείκτη στο φυσιολογικό πληθυσµό. Ποια είναι τα αίτια της νόσου; Η αιτία και οι ακριβείς µηχανισµοί που προκαλούν τις νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες δεν είναι γνωστοί. Όπως και σε άλλες µορφές χρόνιας αρθρίτιδας στην παιδική ηλικία, οι µηχανισµοί που µπορεί να ευθύνονται για τη νόσο έχουν κατά µεγάλο µέρος σχέση µε το ανοσιακό σύστηµα. Οι σπονδυλοαρθροπάθειες συνδέονται µε άλλα είδη χρόνιας φλεγµονής, όπως για παράδειγµα του εντέρου, της ουρογενετικής οδού ή του δέρµατος. Οι λοιµώξεις από κάποιους µικροοργανισµούς (π.χ. σαλµονέλα, σιγκέλλα, γερσίνια, καµπυλοβακτηρίδιο και χλαµύδια) µπορεί να παίζουν κάποιο ρόλο στην πρόκληση της αρθρίτιδας σε µερικά παιδιά (π.χ. στην περίπτωση της αντιδραστικής αρθρίτιδας). Είναι κληρονοµική; Ένα µεγάλο µέρος των ασθενών µε νεανική σπονδυλοαρθροπάθεια φέρει το γενετικό δείκτη HLA-B27. Αυτό δε σηµαίνει ότι κάθε άτοµο που φέρει αυτό το γενετικό δείκτη θα έχει σπονδυλοαρθροπάθεια. Για παράδειγµα, αν η συχνότητα του HLA-B27 στον πληθυσµό είναι 10%, µόνο το 1% αυτού του πληθυσµού θα πάσχει από τη νόσο. Εάν κάποιος άλλος από τους πιο κοντινούς συγγενείς έχει προσβληθεί από σπονδυλοαρθροπάθεια, η παρουσία του HLA-B27 αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης σπονδυλοαρθροπάθειας σε 25% περίπου για ένα άτοµο αυτής της οικογένειας. Στην πραγµατικότητα, οι σπονδυλοαρθροπάθειες ανευρίσκονται σε µεγαλύτερη συχνότητα σε µέλη της οικογένειας του προσβεβληµένου παιδιού συγκριτικά µε τις οικογένειες µη προσβεβληµένων παιδιών. Εποµένως οι γενετικοί παράγοντες και ιδιαίτερα ο HLA-B27, αφορούν την ευπάθεια στη νόσο. εν είναι όµως επαρκείς µόνον αυτοί για την εκδήλωση της νόσου. Η άποψη της επιστηµονικής κοινότητας είναι ότι αυτές οι νόσοι είναι πολυπαραγοντικές, που σηµαίνει ότι είναι το αποτέλεσµα συνδυασµού γενετικής προδιάθεσης και έκθεσης σε περιβαλλοντικούς παράγοντες (πιθανώς λοιµώξεις) που είναι ακόµα άγνωστοι. Μπορεί να προληφθεί; Η πρόληψη δεν είναι δυνατή, αφού τα αίτια της νόσου είναι άγνωστα. εν οφελεί να εξετάσουµε άλλα αδέρφια για τον παράγοντα HLA-B27, αν δεν έχουν καθόλου συµπτώµατα, που µπορούν να συσχετιστούν µε µία σπονδυλοαρθροπάθεια. Είναι µεταδοτικές; Οι σπονδυλοαρθροπάθειες δεν είναι µεταδοτικές νόσοι. Ποια είναι τα κύρια συµπτώµατα; Οι νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες έχουν κοινά κλινικά χαρακτηριστικά: Αρθρίτιδα: 1) Τα συµπτώµατα περιλαµβάνουν αρθρικό πόνο και διόγκωση και περιορισµένη κινητικότητα των αρθρώσεων. 2) Πολλά παιδιά έχουν ολιγοαρθρίτιδα των κάτω άκρων. Ολιγοαρθρίτιδα σηµαίνει ότι η νόσος προσβάλλει 4 ή λιγότερες αρθρώσεις. Αυτά που αναπτύσσουν χρόνια νόσο 2

3 µπορεί να πάσχουν από πολυαρθρίτιδα. Πολυαρθρίτιδα σηµαίνει ότι η αρθρική προσβολή είναι πιο εκτεταµένη και προσβάλλει 5 ή περισσότερες αρθρώσεις. 3) Η αρθρίτιδα προσβάλλει κυρίως τις αρθρώσεις των κάτω άκρων: το γόνατο, τον αστράγαλο, τα µετατάρσια (ραχιαία επιφάνεια του ποδιού) και τα ισχία. Πιο σπάνια η αρθρίτιδα προσβάλλει τις µικρές αρθρώσεις του ποδιού. 4) Κάποια παιδιά µπορεί να έχουν αρθρίτιδα σε οποιαδήποτε άρθρωση των άνω άκρων, ιδιαίτερα στους ώµους. Ενθεσίτιδα: Η ενθεσίτιδα, η φλεγµονή της ένθεσης (η περιοχή όπου ένας τένοντας ή ένας σύνδεσµος προσφύεται στα οστά της άρθρωσης) είναι πολύ συχνή σε παιδιά µε σπονδυλοαρθροπάθειες. Οι ενθέσεις που προσβάλλονται συνήθως εντοπίζονται στη φτέρνα, στα µετατάρσια και γύρω από την επιγονατίδα. Τα πιο κοινά συµπτώµατα είναι πόνος στη φτέρνα, διόγκωση και πόνος στα µετατάρσια και πόνος στην επιγονατίδα. Η χρόνια φλεγµονή της ένθεσης µπορεί να προκαλέσει εξογκώµατα στα οστά (υπερτροφία της ένθεσης). Αυτά τα εξογκώµατα συναντώνται ιδιαίτερα στη φτέρνα και είναι επώδυνα. Ιερολαγονίτιδα: Είναι η φλεγµονή της ιερολαγόνιας άρθρωσης που βρίσκεται στην πίσω πλευρά της λεκάνης. Είναι σπάνια στην έναρξη της νόσου. Συνήθως εµφανίζεται 5 µε 10 χρόνια µετά την εµφάνιση της νόσου. Τα πιο συχνά συµπτώµατα περιλαµβάνουν εναλλασσόµενο πόνο στους γλουτούς. Οσφυικός πόνος- σπονδυλίτιδα: Η προσβολή της σπονδυλικής στήλης, είναι πολύ σπάνια στην έναρξη της νόσου, αλλά µπορεί να συµβεί στη µετέπειτα πορεία σε µία υποκατηγορία παιδιών. Τα πιο συχνά συµπτώµατα είναι πόνος στη µέση, πρωινή δυσκαµψία και µειωµένη κινητικότητα. Ο πόνος χαµηλά στη µέση συνοδεύεται συχνά από πόνο στον αυχένα ή και στο θώρακα. Η µακροχρόνια νόσος µπορεί να προκαλέσει στη σπονδυλική στήλη το σχηµατισµό γεφυρών ανάµεσα στους σπονδύλους («σπονδυλική στήλη σαν το ξύλο µπαµπού»). Ωστόσο, αυτό συµβαίνει µόνο σε λίγους ασθενείς και πολλά χρόνια µετά την έναρξη της νόσου. Εποµένως δεν παρατηρείται σχεδόν ποτέ σε παιδιά. Προσβολή του οφθαλµού: Η οξεία πρόσθια ραγοειδίτιδα είναι µία φλεγµονή της ίριδας του οφθαλµού. εν είναι συχνή. Το µάτι είναι έντονα κόκκινο και πονάει. Είναι απαραίτητος ο άµεσος έλεγχος από τον οφθαλµίατρο. Προσβολή του δέρµατος: Μια µικρή υποκατηγορία παιδιών µε σπονδυλοαρθροπάθεια µπορεί να έχει ψωρίαση. Η ψωρίαση είναι µια χρόνια δερµατική νόσος µε κατά τόπους απολέπιση του δέρµατος που εντοπίζεται κυρίως στους αγκώνες και στα γόνατα. Η δερµατική νόσος µπορεί να προηγείται της αρθρίτιδας κατά πολλά χρόνια. Σε άλλους ασθενείς η αρθρίτιδα µπορεί να υπάρχει ήδη αρκετά χρόνια πριν εµφανισθεί το πρώτο σηµάδι ψωρίασης. Προσβολή του εντέρου: Κάποια παιδιά µε φλεγµονώδη νόσο του εντέρου (Βλέπε και κεφάλαιο «Νεανική Ιδιοπαθής Αρθρίτιδα») µπορεί να αναπτύξουν σπονδυλοαρθροπάθεια. Ως φλεγµονώδη νόσο του εντέρου (ΦΝΕ): ορίζεται η χρόνια φλεγµονή του εντέρου που είναι άγνωστης αιτίας. Στη ΦΝΕ ανήκουν η «Νόσος του Crohn» και η «ελκώδης κολίτιδα». 3

4 Είναι η νόσος η ίδια σε κάθε παιδί; Η κλινική έκφραση της νόσου ποικίλλει. Κάποια παιδιά εµφανίζουν ήπια και βραχυχρόνια νόσο, ενώ άλλα εµφανίζουν σοβαρή και µακροχρόνια νόσο µε αγκυλώσεις στη σπονδυλική στήλη που τα καθηλώνει. Η νόσος είναι διαφορετική στα παιδιά από ότι στους ενήλικες; Οι νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες διαφέρουν από τις σπονδυλοαρθροπάθειες των ενηλίκων σε κάποια σηµεία: 1) Οι περιφερικές αρθρώσεις (των άκρων) προσβάλλονται πολύ πιο συχνά από τη σπονδυλική στήλη στην έναρξη της νόσου, ενώ αντίθετα στους ενήλικες έχουµε πιο συχνή προσβολή της σπονδυλικής στήλης κατά την έναρξη. 2) Στα παιδιά το ισχίο προσβάλλεται πιο συχνά. Πως µπαίνει η διάγνωση; Οι γιατροί λένε ότι πρόκειται για νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα, όταν η νόσος εµφανίζεται πριν την ηλικία των 16 ετών, η αρθρίτιδα διαρκεί πάνω από 6 εβδοµάδες και εάν τα χαρακτηριστικά ταιριάζουν µε την κλινική εικόνα που περιγράφηκε παραπάνω (βλέπε ορισµό και συµπτώµατα). Η διάγνωση ειδικών σπονδυλοαρθροπαθειών (π.χ..αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, αντιδραστική αρθρίτιδα, κ.λ.π.) βασίζεται σε συγκεκριµένα κλινικά και εργαστηριακά/ακτινογραφικά χαρακτηριστικά. Είναι σαφές ότι αυτοί οι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται και να θεραπεύονται από έναν παιδορευµατολόγο. Ποια είναι η σηµασία των εξετάσεων; Ο κυτταρικός δείκτης HLA-B27 που είναι θετικός σε πάνω από 80 85% των ασθενών µε νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες, είναι χρήσιµος στον προσανατολισµό της διάγνωσης. Η συχνότητά του στο γενικό υγιή πληθυσµό είναι πολύ µικρότερη (5 12% ανάλογα µε την περιοχή). Εποµένως, αυτό που έχει σχέση δεν είναι η παρουσία του HLA-B27 από µόνου του, αλλά ο συνδυασµός του µε τα χαρακτηριστικά ευρήµατα και συµπτώµατα των σπονδυλοαρθροπαθειών. Οι εξετάσεις, όπως η ταχύτητα καθίζησης ερυθρών (ΤΚΕ) ή η C αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP), δίνουν πληροφορίες σχετικά µε το βαθµό της φλεγµονής γενικά και εποµένως έµµεσα για την ενεργότητα της νόσου. Είναι χρήσιµες στην αντιµετώπιση της νόσου, που παρόλα αυτά βασίζεται πολύ περισσότερο στην κλινική εκτίµηση απ ότι στις εργαστηριακές εξετάσεις. Οι εργαστηριακές εξετάσεις χρησιµοποιούνται επίσης για να παρακολουθούνται οι πιθανές ανεπιθύµητες ενέργειες της φαρµακευτικής θεραπείας (εξέταση αίµατος, ηπατική και νεφρική λειτουργία). Οι ακτινογραφίες είναι χρήσιµες στο να παρακολουθούµε την εξέλιξη της νόσου και να αξιολογούµε την αρθρική βλάβη που έχει προκληθεί από τη νόσο. Η αξονική τοµογραφία (εξέταση CT) και η µαγνητική τοµογραφία (MRI) µπορεί να είναι χρήσιµες, ειδικά σε παιδιά, για την αξιολόγηση της προσβολής των ιερολαγόνιων αρθρώσεων. Μπορεί να θεραπευθεί/ιαθεί; 4

5 εν υπάρχει ειδική θεραπευτική αγωγή, αφού τα αίτια των σπονδυλοαρθροπαθειών είναι άγνωστα. Ωστόσο, τα φάρµακα και η φυσιοθεραπεία µπορεί να είναι πολύ χρήσιµα για τον έλεγχο της νόσου και την πρόληψη της βλάβης. Ποιες είναι οι θεραπείες; Η θεραπεία βασίζεται κυρίως στη χρήση φαρµάκων σε συνδυασµό µε φυσιοθεραπεία και/ή διαδικασίες αποκατάστασης που διατηρούν τη λειτουργικότητα των αρθρώσεων και συµβάλλουν στην πρόληψη των παραµορφώσεων. 1) Μη στεροειδή αντιφλεγµονώδη φάρµακα (ΜΣΑΦ). Είναι συµπτωµατικά αντιφλεγµονώδη και αντιπυρετικά φάρµακα. Συµπτωµατικά σηµαίνει ότι χρησιµεύουν για να ελέγχουν τα συµπτώµατα που οφείλονται σε φλεγµονή. Αυτά που χρησιµοποιούνται πιο συχνά στα παιδιά είναι η ναπροξένη και η ιµπουπροφένη. Η ασπιρίνη, παρόλο που είναι αποτελεσµατική και φθηνή, χρησιµοποιείται πολύ λιγότερο στις µέρες µας κυρίως λόγω των σοβαρών ανεπιθύµητων ενεργειών (τοξικότητα, σύνδροµο Reye). Συνήθως είναι καλά ανεκτά και η γαστρική δυσφορία, που είναι η πιο συνηθισµένη ανεπιθύµητη ενέργεια είναι σπάνια. Ο συνδυασµός διαφόρων ΜΣΑΦ δεν ενδείκνυται, αλλά µερικές φορές ένα ΜΣΑΦ µπορεί να είναι αποτελεσµατικό εκεί όπου ένα άλλο απέτυχε. 2) Αρθρικές εγχύσεις. Χρησιµοποιούνται όταν προσβάλλονται µία ή πολύ λίγες αρθρώσεις και όταν η παραµονή της αρθρικής σύσπασης µπορεί να προκαλέσει δυσµορφία. Το φάρµακο που χορηγείται είναι ένα στεροειδές παρασκεύασµα µακράς ενέργειας. 3) Η σουλφασαλαζίνη ενδείκνυται σε παιδιά µε χρόνια πορεία της νόσου παρά την επαρκή θεραπεία µε ΜΣΑΦ και/ή στεροειδή. Προστίθεται στη θεραπεία µε ΜΣΑΦ (που πρέπει εποµένως να συνεχιστεί) και το αποτέλεσµά της γίνεται εµφανές µόνο µετά από αρκετές εβδοµάδες ή µήνες θεραπείας. Η εµπειρία µε άλλα φάρµακα συµπεριλαµβανοµένης της µεθοτρεξάτης είναι περιορισµένη. Τα τελευταία χρόνια έχουν ανοιχθεί νέες προοπτικές µε την εισαγωγή των λεγόµενων αντι-tnf σκευασµάτων (βιολογικοί παράγοντες), που δεσµεύουν εκλεκτικά τον παράγοντα νέκρωσης όγκων (TNF). Σε ασθενείς µε νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες, δεν υπάρχουν ακόµα µελέτες που να εκτιµούν το αποτέλεσµα και/ή τους κινδύνους της θεραπείας αυτού του είδους. 4) Τα κορτικοστεροειδή παίζουν ένα ρόλο στην βραχυχρόνια θεραπεία των ασθενών που είναι πιο βαριά άρρωστοι. Τοπικά στεροειδή (οφθαλµικές σταγόνες) χρησιµοποιούνται για τη θεραπεία της οξείας πρόσθιας ραγοειδίτιδας. Σε πιο βαριές περιπτώσεις µπορεί να χρειασθούν περιβολβικές εγχύσεις µε στεροειδή ή συστηµατική χορήγηση στεροειδών. 5) Ορθοπεδική χειρουργική. Η κυριότερη ένδειξή της είναι η προσθετική αντικατάσταση της άρθρωσης σε περίπτωση σοβαρής αρθρικής βλάβης, ιδίως στο ισχίο. 6) Η φυσιοθεραπεία είναι ένα βασικό συστατικό της θεραπείας. Πρέπει να αρχίσει νωρίς και να εκτελείται τακτικά για να διατηρήσουµε το εύρος της κινητικότητας της άρθρωσης και την καλή κατάσταση των µυών, ώστε να προλάβουµε, να περιορίσουµε ή να διορθώσουµε αρθρικές παραµορφώσεις. Επιπλέον, αν η προσβολή του άξονα (σπονδυλικής στήλης) είναι επίµονη, η σπονδυλική στήλη πρέπει να κινητοποιηθεί και να εκτελούνται ασκήσεις αναπνοής. 5

6 Ποιες είναι οι ανεπιθύµητες ενέργειες της φαρµακευτικής αγωγής; Τα φάρµακα που χρησιµοποιούνται για την θεραπεία των νεανικών σπονδυλοαρθροπαθειών είναι συνήθως καλά ανεκτά. Η γαστρική δυσανοχή, η πιο συνήθης ανεπιθύµητη ενέργεια των ΜΣΑΦ (που θα πρέπει για το λόγο αυτό να λαµβάνονται µε κάποια τροφή), είναι λιγότερο συνήθης σε παιδιά από ότι σε ενήλικες. Τα ΜΣΑΦ µπορεί να προκαλέσουν αύξηση των επιπέδων των ηπατικών ενζύµων στο αίµα, αλλά αυτό δεν είναι τόσο συχνό γεγονός µε εξαίρεση την ασπιρίνη. Η σουλφασαλαζίνη είναι κατά κανόνα καλά ανεκτή. Οι πιο συχνές ανεπιθύµητες ενέργειες είναι γαστρενετερικές διαταραχές, αυξηµένα ηπατικά ένζυµα, χαµηλός αριθµός λευκών αιµοσφαιρίων και δερµατικό εξάνθηµα. Απαιτούνται περιοδικές εργαστηριακές εξετάσεις για να παρακολουθείται η τοξικότητα. Η µεθοτρεξάτη είναι επίσης καλά ανεκτή. Γαστρεντερικές ανεπιθύµητες ενέργειες, όπως ναυτία και έµετοι, είναι συνήθεις. Η χορήγηση φολινικού ή φολικού οξέος είναι αποτελεσµατική στη µείωση της συχνότητας της ηπατικής τοξικότητας. Αντιδράσεις υπερευαισθησίας στη µεθοτρεξάτη µπορεί να συµβούν, αλλά είναι σπάνιες. Για να παρακολουθείται η τοξικότητα είναι απαραίτητες οι περιοδικές εργαστηριακές εξετάσεις. Η µακροχρόνια χρήση στεροειδών σε κανονική δόση σχετίζεται µε ορισµένες σοβαρές ανεπιθύµητες ενέργειες. Αυτές περιλαµβάνουν τον ελαττωµένο ρυθµό ανάπτυξης και την οστεοπόρωση. Τα στεροειδή σε µεγάλες δόσεις προκαλούν µεγάλη αύξηση στην όρεξη, και αυτό οδηγεί στην παχυσαρκία. Εποµένως είναι σηµαντικό να καθοδηγούµε τα παιδιά στο να τρώνε τροφές που ικανοποιούν την όρεξη χωρίς να αυξάνουν τη θερµιδική πρόσληψη. Για πόσον καιρό πρέπει να διαρκεί η θεραπεία; Πρέπει να διαρκεί όσο παραµένουν τα συµπτώµατα και η ενεργότητα της νόσου. Η διάρκεια της νόσου είναι απρόβλεπτη. Σε µερικούς ασθενείς η αρθρίτιδα απαντά πολύ καλά στα ΜΣΑΦ. Σε αυτούς τους ασθενείς η θεραπεία µπορεί να σταµατήσει γρήγορα, µέσα σε κάποιους µήνες. Σε άλλους ασθενείς µε πιο παρατεταµένη ή βαριά πορεία της νόσου, η σουλφασαλαζίνη και φάρµακα άλλου τύπου απαιτούνται για χρόνια. Πλήρης κατάργηση της θεραπείας προβλέπεται µόνο µετά από παρατεταµένη και πλήρη υποχώρηση της νόσου. Τι γίνεται µε τις µη συµβατικές/συµπληρωµατικές θεραπείες; εν υπάρχει καµία απόδειξη πως κάποια µη συµβατική θεραπεία είναι αποτελεσµατική στις νεανικές σπονδυλοαρθροπάθειες. Πόσο θα διαρκέσει η νόσος; Ποια είναι η µακροχρόνια εξέλιξη (πρόγνωση) της νόσου; Η πορεία της νόσου µπορεί να διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Σε µερικούς ασθενείς η αρθρίτιδα εξαφανίζεται γρήγορα µετά από σχετικά σύντοµη θεραπεία (λίγων µηνών). Σε άλλους χαρακτηρίζεται από περιοδικές υφέσεις και εξάρσεις. Τέλος, σε άλλους ασθενείς η αρθρίτιδα µπορεί να έχει επίµονη πορεία. Στη µεγάλη πλειοψηφία των ασθενών κατά την έναρξη της νόσου τα συµπτώµατα περιορίζονται στις περιφερικές αρθρώσεις και στα σηµεία πρόσφυσης των τενόντων στα οστά. Με την εξέλιξη της νόσου σε κάποιους από αυτούς µπορεί να προσβληθούν οι 6

7 ιερολαγόνιες αρθρώσεις και η σπονδυλική στήλη. Αυτοί οι τελευταίοι ασθενείς και αυτοί µε επίµονη περιφερική αρθρίτιδα διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης αρθρικής βλάβης στην ενήλικη ζωή. Κατά την έναρξη της νόσου είναι αδύνατο να προβλέψουµε την µακροχρόνια έκβασή της. Πως θα µπορούσε να επηρεάσει η νόσος την καθηµερινή ζωή του παιδιού και της οικογένειάς του; Κατά τις περιόδους ενεργού αρθρίτιδας σχεδόν κάθε παιδί θα βιώνει περιορισµούς, ως ένα βαθµό, στην καθηµερινή ζωή του. Επειδή προσβάλλονται κυρίως τα κάτω άκρα, οι περιορισµοί θα είναι πιο έντονοι, στο περπάτηµα και στα αθλήµατα. Γι αυτό θα πρέπει να προσέξουµε πολύ τον ψυχολογικό αντίκτυπο της νόσου στο παιδί και στην οικογένειά του. Μία χρόνια νόσος είναι µια δύσκολη πρόκληση για ολόκληρη την οικογένεια και, φυσικά, όσο πιο σοβαρή είναι, τόσο πιο δύσκολα αντιµετωπίζεται. Το παιδί πρέπει να ενισχύεται από τους γονείς του να αποδεχθεί τη νόσο και να την αντιµετωπίσει. Οι γονείς στην προσπάθειά τους να αποτρέψουν επιπλέον προβλήµατα στο παιδί γίνονται υπερπροστατευτικοί. Αυτό µπορεί να δηµιουργήσει στο παιδί ένα αίσθηµα ανεπάρκειας που µπορεί να βλάψει την αναπτυσσόµενη προσωπικότητά του, γεγονός που είναι ακόµα χειρότερο από την ίδια τη νόσο. Μια θετική συµπεριφορά των γονέων που υποστηρίζουν και ενθαρρύνουν το παιδί να είναι όσο το δυνατόν πιο ανεξάρτητο, παρά την ασθένειά του, θα είναι εξαιρετικά πολύτιµη βοήθεια, για να ξεπερνάει το παιδί τις δυσκολίες που σχετίζονται µε τη νόσο, να αντιµετωπίζει επιτυχώς τους συνοµηλίκους του και να αναπτύξει µια ανεξάρτητη, ισορροπηµένη προσωπικότητα. Αν η οικογένεια δε µπορεί να αντιµετωπίσει το βάρος της νόσου, απαιτείται ψυχολογική υποστήριξη. Τι γίνεται µε το σχολείο; Είναι ιδιαίτερα σηµαντικό το παιδί να πηγαίνει κανονικά στο σχολείο. Υπάρχουν κάποιες δυσκολίες όπως δυσκολία στο περπάτηµα, ελάχιστη αντοχή στην κούραση, πόνος ή δυσκαµψία των αρθρώσεων. Εποµένως, είναι απαραίτητο να εξηγήσουµε στους καθηγητές τις πιθανές ανάγκες του παιδιού: Κατάλληλα θρανία, τακτικές κινήσεις κατά τις ώρες της παρακολούθησης για να αποφευχθεί η αρθρική δυσκαµψία. Οι ασθενείς πρέπει να συµµετέχουν όποτε είναι δυνατό στα µαθήµατα γυµναστικής. Στην περίπτωση αυτήν οι ίδιες απόψεις που διατυπώνονται παρακάτω σχετικά µε το θέµα των αθληµάτων πρέπει να λαµβάνονται υπόψη. Το σχολείο για το παιδί είναι ό,τι και η δουλειά για τον ενήλικα, ένα µέρος όπου µαθαίνει πώς να γίνει αυτόνοµο, παραγωγικό και ανεξάρτητο άτοµο. Οι γονείς και οι καθηγητές πρέπει να κάνουν ό,τι µπορούν για να ενθαρρύνουν τα άρρωστα παιδιά να συµµετέχουν στις σχολικές δραστηριότητες φυσιολογικά, να έχουν επιτυχία στην εκπαίδευση, όπως επίσης και καλή ικανότητα επικοινωνίας µε τους συνοµηλίκους τους και τους ενήλικες, για να γίνονται αποδεκτά και να χαίρουν εκτίµησης από τους φίλους τους. Τι γίνεται µε τα αθλήµατα: Η άθληση είναι ένα βασικό στοιχείο της καθηµερινής ζωής ενός φυσιολογικού παιδιού. Εποµένως, η γενική τάση είναι να αφήνουµε τους ασθενείς να αθλούνται και να τους εµπιστευθούµε ότι θα σταµατήσουν την άθληση όταν πονέσουν. Παρόλο που η µηχανική 7

8 καταπόνηση δεν είναι ωφέλιµη σε µια φλεγµαίνουσα άρθρωση, θεωρείται πως η µικρή βλάβη που µπορεί να προκύψει είναι πολύ λιγότερη από το ψυχολογικό τραύµα που θα δηµιουργηθεί από την απαγόρευση στο παιδί να αθλείται µε τους φίλους του, εξαιτίας της νόσου. Αυτή η επιλογή είναι µέρος µιας πιο γενικής συµπεριφοράς που τείνει να ενθαρρύνει ψυχολογικά το παιδί να είναι αυτόνοµο και να µπορεί να τα βγάζει πέρα µόνο του, σύµφωνα µε τα όρια που του επιβάλλει η νόσος. Πέρα από αυτές τις απόψεις είναι καλύτερα να προτιµώνται αθλήµατα στα οποία δεν υπάρχει καθόλου ή είναι ελάχιστη η µηχανική καταπόνηση στις αρθρώσεις, όπως η κολύµβηση ή /και η ποδηλασία. Τι γίνεται µε το διαιτολόγιο; εν υπάρχουν ενδείξεις ότι η διατροφή µπορεί να επηρεάσει τη νόσο. Γενικά, το παιδί πρέπει να ακολουθεί ένα ισορροπηµένο, φυσιολογικό για την ηλικία του διαιτολόγιο. Οι ασθενείς που παίρνουν στεροειδή πρέπει να αποφεύγουν να τρώνε παραπάνω από το κανονικό, επειδή τα στεροειδή αυξάνουν την όρεξη. Μπορεί το κλίµα να επηρεάσει την πορεία της νόσου; εν υπάρχει ένδειξη ότι το κλίµα µπορεί να επηρεάσει τις εκδηλώσεις της νόσου. Μπορεί το παιδί να εµβολιασθεί; Επειδή οι περισσότεροι ασθενείς ακολουθούν αγωγή είτε µε ΜΣΑΦ είτε µε σουλφασαλαζίνη, µπορεί να τους συσταθεί ένα κανονικό σχήµα εµβολιασµού. Εάν ένας ασθενής βρίσκεται υπό θεραπεία µε ανοσοκατασταλτικά (στεροειδή, µεθοτρεξάτη, αντι- TNF κλπ), οι εµβολιασµοί µε ζωντανούς, εξασθενηµένους ιούς (όπως της ερυθράς, της ιλαράς, της παρωτίτιδας, της πολιοµυελίτιδας Sabin) πρέπει να αναβληθούν λόγω του πιθανού κινδύνου ανάπτυξης της νόσου, εξαιτίας της µειωµένης ανοσιακής κατάστασης του παιδιού. Εµβόλια που δεν περιέχουν ζωντανούς ιούς, αλλά µόνο πρωτεΐνες (έναντι του τετάνου, της διφθερίτιδας, της πολιοµυελίτιδας Salk, της ηπατίτιδας Β, του κοκκύτη, του πνευµονιόκοκκου, του αιµόφιλου, του µηνιγγόκοκκου) µπορούν να χορηγηθούν, έχοντας ως µόνο θεωρητικό κίνδυνο την αποτυχία του εµβολιασµού εξαιτίας της καταστολής του ανοσιακού συστήµατος. Τι γίνεται µε τη σεξουαλική ζωή, την εγκυµοσύνη και την αντισύλληψη; εν υπάρχουν περιορισµοί εξαιτίας της νόσου στο να έχει ο ασθενής φυσιολογική σεξουαλική ζωή ή εγκυµοσύνη. Ωστόσο, σε ασθενής που παίρνουν φάρµακα, θα πρέπει κανείς να είναι πάντα πολύ προσεκτικός σχετικά µε τις πιθανές τοξικές ανεπιθύµητες ενέργειες αυτών των φαρµάκων στο έµβρυο. εν υπάρχει λόγος να µην κάνουν παιδιά. Η νόσος δεν είναι θανατηφόρα και παρόλο που υπάρχει γενετική προδιάθεση, τα αδέρφια έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να µην αναπτύξουν κάποια µορφή σπονδυλοαρθροπάθειας από το να αναπτύξουν. Θα έχει το παιδί φυσιολογική ζωή ενηλίκου; Αυτός είναι ένας από τους κυριότερους στόχους της θεραπείας και µπορεί να επιτευχθεί στην πλειοψηφία των περιπτώσεων. Η θεραπεία των νόσων αυτού του είδους της παιδικής ηλικίας έχει βελτιωθεί θεαµατικά τα τελευταία δέκα χρόνια. Η συνδυασµένη χρήση φαρµακευτικής θεραπείας και φυσιοθεραπείας/αποκατάστασης µπορεί στις µέρες 8

9 µας να προλάβει τη µόνιµη αρθρική βλάβη στην πλειοψηφία των ασθενών. Παρόλα αυτά, ορισµένοι ασθενείς µπορεί να έχουν σηµαντικό περιορισµό στις καθηµερινές δραστηριότητες και τις επαγγελµατικές φιλοδοξίες τους. 9

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ/ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ/ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ Ι ΙΟΠΑΘΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙ Α

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ Ι ΙΟΠΑΘΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙ Α www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ Ι ΙΟΠΑΘΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙ Α Τι είναι; Η Νεανική Ιδιοπαθής Αρθρίτιδα (ΝΙΑ) είναι µία χρόνια νόσος που χαρακτηρίζεται από επίµονη φλεγµονή των αρθρώσεων. Οι τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Ρευματολογία Ψωριασική Αρθρίτιδα Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα; Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τις αρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Majeed Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MAJEED 1.1 Τι είναι; Το σύνδρομο Majeed είναι ένα σπάνιο γενετικό νόσημα. Τα προσβεβλημένα παιδιά πάσχουν από χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΟΣΟΣ BEHÇET

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΟΣΟΣ BEHÇET www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΟΣΟΣ BEHÇET Τι είναι; Το σύνδροµο Behçet ή η νόσος Behçet (ΝΒ) είναι µία συστηµατική αγγειίτιδα (φλεγµονή των αγγείων) άγνωστης αιτίας, που χαρακτηρίζεται από υποτροπιάζοντα

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συνδρομο Papa Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PAPA 1.1 Τι είναι; Ο ακρωνύμιο PAPA προέρχεται από τις λέξεις Pyogenic Arthritis, Pyoderma gangrenosum and Acne

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ)

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ) Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΝΙΑ 2.1 Υπάρχουν διαφορετικές μορφές της νόσου; Υπάρχουν αρκετές μορφές ΝΙΑ. Κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Πορφυρα Henoch-Schoenlein

Πορφυρα Henoch-Schoenlein www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Πορφυρα Henoch-Schoenlein Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΟΡΦΥΡΑ HENOCH-SCHOENLEIN 1.1 Τι είναι; Η Πορφύρα Henoch-Schoenlein (HSP) είναι μία κατάσταση κατά

Διαβάστε περισσότερα

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo)

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) Έκδοση από 2016 ΧΡΟΝΙΑ ΜΗ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ/ΟΣΤΕΪΤΙΔΑ (CRMO) 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ CRMO 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική Δερματομυοσίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑ 1.1 Τι είδους νόσημα είναι; Η νεανική δερματομυοσίτιδα (ΝΔΜ) είναι ένα σπάνιο

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικοσ ερυθηματωδησ λυκοσ

Συστηματικοσ ερυθηματωδησ λυκοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συστηματικοσ ερυθηματωδησ λυκοσ Έκδοση από 2016 Title ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟΣ ΕΡΥΘΗΜΑΤΩΔΗΣ ΛΥΚΟΣ 3. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ 3.1 Πως θα μπορούσε η νόσος να επηρεάσει την καθημερινή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου Σπονδυλαρθρίτιδες Σπονδυλαθρίτιδες (SpA) οικογένεια διαταραχών που μοιράζονται κοινά κλινικά, ακτινολογικά και γεννετικά στοιχεία Ρευματολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Αθηνά Πυρπασοπούλου Παθολόγος, Επιμελήτρια Β ΕΣΥ Β Προπ. Παθολογική Κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Οροαρνητικές σπονδυλοαρθροπάθειες Ομάδα παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ)

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ) www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ) Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι µία γενετική νόσος που χαρακτηρίζεται από υποτροπιάζουσες προσβολές πυρετού,

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως μπαίνει η διάγνωση; Γενικά ακολουθείται η παρακάτω προσέγγιση: Κλινική υποψία:

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ ΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙ Α

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ ΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙ Α www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ ΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙ Α Τι είδους νόσος είναι; Η νεανική δερµατοµυοσίτιδα (Ν Μ) ανήκει στην οµάδα των λεγόµενων αυτοάνοσων νόσων. Στις αυτοάνοσες νόσους µία µη φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων)

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων) EMA/178267/2015 EMEA/H/C/000481 Περίληψη EPAR για το κοινό αδαλιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Σκληρόδερμα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΚΛΗΡΟΔΕΡΜΑ 1.1 Τι είναι: Ο όρος «σκληρόδερμα» είναι σύνθετη λέξη που σχηματίζεται από το «σκληρός» και «δέρμα».

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική Δερματομυοσίτιδα Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Είναι διαφορετική στα παιδιά συγκριτικά με τους ενήλικες; Στους ενήλικες η δερματομυοσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών με Ψωρίαση και Ψωριασική Αρθρίτιδα Αριστοτέλους 21, Θεσσαλονίκη, τηλ 21315 553 780, email:epidermia.greece@gmail.com www.epidermia.gr Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων:

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Περίληψη EPAR για το κοινό γολιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Νεαρός άνδρας 28 ετών προσήλθε στον αξονικό τομογράφο με πόνο στη ράχη η οποία εντείνεται κατά την ύπτια θέση. Επίσης αυτός ο πόνος είναι η αιτία να ξυπνάει από

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Φαρμακευτική Αγωγή Έκδοση από 2016 13. Βιολογικά Φάρμακα Νέες προοπτικές έχουν προκύψει τα τελευταία χρόνια με ουσίες γνωστές ως βιολογικοί παράγοντες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΡΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΙΚΗ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΡΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΙΚΗ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α www.pediatric-rheumathology.printo.it ΡΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΙΚΗ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙ Α Τι είναι; Ο Ρευµατικός Πυρετός (ΡΠ) είναι ένα νόσηµα που εµφανίζεται µετά από λοίµωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο ρευματικός πυρετός είναι

Διαβάστε περισσότερα

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη,

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη, EMA/502328/2014 EMEA/H/C/000955 Περίληψη EPAR για το κοινό τοκιλιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Τι είναι Πλατυποδία; Πλατυποδία είναι η απουσία καμάρας στο πέλμα του ποδιού που μπορεί να εμφανιστεί σε μικρά παιδιά και σε ενήλικες. Όταν το παιδί ή ο ενήλικας στέκονται

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Η εξήγηση αποτελείται από τρία μέρη-λευκοκύτταρα, φλεγμονή κι ένα λάθος του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η εξήγηση αποτελείται από τρία μέρη-λευκοκύτταρα, φλεγμονή κι ένα λάθος του ανοσοποιητικού συστήματος. Πάσχω από Ρευματοειδή Αθρίτιδα; Ποιο από τα ακόλουθα κοινά συμπτώματα της ΡΑ έχετε; 3 ή περισσότερες επώδυνες αρθρώσεις ταυτόχρονα, συνήθως και στις δυο μεριές του σώματος; Πρωινή δυσκαμψία που διαρκεί

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο ρευματικός πυρετός είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ!

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Σφραγίδα της εγκατάστασης-υπηρεσίας ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Υπόµνηση για γονείς και λοιπούς κηδεµόνες της διάταξης του άρθρου 34 παρ.5 εδάφιο 2 του Νόµου περί προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος

Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος Δημήτριος Βασιλόπουλος B Παθολογική Κλινική και Ομώνυμο Εργαστήριο Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο ΓΝΑ Μυοσκελετικά

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Νικόλαος Σεκούρης, Ορθοπαιδικός - Χειρουργός

Γράφει: Νικόλαος Σεκούρης, Ορθοπαιδικός - Χειρουργός Γράφει: Νικόλαος Σεκούρης, Ορθοπαιδικός - Χειρουργός Η κήλη του δίσκου μπορεί να προκαλέσει σοβαρό πόνο στην μέση. Συχνά η κήλη μπορεί να πιέζει κάποιες νευρικές ρίζες και να προκαλεί πόνο και στα άκρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ιευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας Ι οκράτειο Νοσοκοµείο Κωνσταντινου όλεως 49 Θεσσαλονίκη 54642 Τηλ.: 2310-992982 FAX:

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 9η Οργανικά Νοσήματα: Αρθρίτιδα, Αναιμία

Διάλεξη 9η Οργανικά Νοσήματα: Αρθρίτιδα, Αναιμία ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 9η Οργανικά Νοσήματα: Αρθρίτιδα, Αναιμία Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Αρθρίτιδα Η αρθρίτιδα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη;

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη; ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Σαββίδου Αβρόρα Η κοιλιοκάκη είναι η δυσανεξία (κάτι που ο οργανισμός δεν ανέχεται) στη γλουτένη, πρωτεΐνη που υπάρχει στο σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη και τη σίκαλη. Η αντίδραση του οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS)

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ CAPS 1.1 Τι είναι; Τα σχετιζόμενα με την κρυοπυρίνη περιοδικά σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α Α. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική. Εξετάσεις E έτους, 7 Ιουνίου 2011. Ονοµατεπώνυµο φοιτητή:

ΟΜΑ Α Α. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική. Εξετάσεις E έτους, 7 Ιουνίου 2011. Ονοµατεπώνυµο φοιτητή: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ιευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας Ι οκράτειο Νοσοκοµείο Κωνσταντινου όλεως 49 Θεσσαλονίκη 54642 Τηλ.: 2310-992982 FAX:

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ www.pediatric-rheumathology.printo.it ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΣΑΦ: Μη Στεροειδή Αντιφλεγµονώδη Φάρµακα Είναι συµπτωµατικά, αντιφλεγµονώδη, αντιπυρετικά και αναλγητικά φάρµακα. Συµπτωµατικά σηµαίνει ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2009. ιαγνωστική προσέγγιση ραγοειδίτιδας

Μάρτιος 2009. ιαγνωστική προσέγγιση ραγοειδίτιδας Μάρτιος 2009 ιαγνωστική προσέγγιση ραγοειδίτιδας Ταξινόµηση Πρόσθια Πρόσθιος θάλαµος ιάµεση Πρόσθιο Πρόσθιουαλοειδές περιφέρεια αµφιβληστροειδή Οπίσθια Αµφιβληστροειδής χοριοειδής Γενικευµένη Όλες οι περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ "ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ - ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ" Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι οστεοπόρωση;

Τι είναι οστεοπόρωση; Τι είναι οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι χρόνια πάθηση του μεταβολισμού των οστών, κατά την οποία παρατηρείται σταδιακή μείωση της πυκνότητας και της ποιότητάς τους, ώστε αυτά με την πάροδο του χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΝΤΕΣ ΠΥΡΕΤΟΙ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΙΑΤΑΡΑΧΗ

ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΝΤΕΣ ΠΥΡΕΤΟΙ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΙΑΤΑΡΑΧΗ www.pediatric-rheumathology.printo.it ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΝΤΕΣ ΠΥΡΕΤΟΙ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΙΑΤΑΡΑΧΗ Γενική εισαγωγή Οι πρόσφατες εξελίξεις στην έρευνα έχουν αποδείξει ξεκάθαρα ότι κάποιες σπάνιες εµπύρετες

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. Panadol 250 mg υπόθετα Παρακεταμόλη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. Panadol 250 mg υπόθετα Παρακεταμόλη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ Panadol 250 mg υπόθετα Παρακεταμόλη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης πριν αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο, διότι περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ Η νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Meloxicam/Generics 15 mg δισκία µελοξικάµη

Meloxicam/Generics 15 mg δισκία µελοξικάµη ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ Meloxicam/Generics 15 mg δισκία µελοξικάµη ιαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρµακο. Φυλάξτε αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εμβολιασμό χρειάζονται και οι ενήλικες

Εμβολιασμό χρειάζονται και οι ενήλικες Ο εμβολιασμός προλαμβάνει 2-3 εκατομμύρια θανάτους παιδιών κάθε χρόνο Αρκετοί ενήλικες δεν γνωρίζουν ότι ο εμβολιασμός συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή Ανδρέας Κωνσταντόπουλος* Εμβολιασμό χρειάζονται και

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17 Απαντά ο κ. Θεμιστοκλής Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Ίσως λίγοι από εμάς να είμαστε ενημερωμένοι για τη σπουδαία εργασία που εκτελεί στο σώμα μας, ένα από τα όργανα του, η χοληδόχος κύστη. Εκεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY Βασικά σημεία ενδιαφέροντος στο τελευταίο Falk Symposium No196 στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας αποτέλεσαν οι εξελίξεις στο πεδίο της

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης των φαρμακευτικών προϊόντων που περιέχουν νιμεσουλίδη για συστημική χρήση (βλ.

Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης των φαρμακευτικών προϊόντων που περιέχουν νιμεσουλίδη για συστημική χρήση (βλ. Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης που παρουσιάστηκαν από τον ΕΜΑ 41 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα