Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN 2054-6696"

Transcript

1 Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN Δρ. Μουράτ Ισσί Κέντρο Έρευνας Νεότερης Ιστορίας / ΚΕΝΙ Τμήμα Πολιτικών Επιστημών & Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου Abstract The Neo-Ottomans were a group of intellectuals trying to save the Ottoman state, which was already on the verge of disintegration in the second half of the 19th century. They influenced the intellectual climate in the late Ottoman Empire so fundamentally that they can be considered as the forerunners of today s Turkish intellectuals. In June 1865, they founded a secret society called Society of the New Ottomans (Yeni Osmanlılar Cemiyeti) and supported the Ottomanist policy of unity of [different ethnic and religious] elements (Ittihad-ı Anasır) under a constitutional monarchy. The union s activities continued intermittently until the First Constitutional Regime (1876). The texts and newspapers of the Neo-Ottomans played an important role in the Tanzimat (literally reorganisation ) period as well as the First Constitutional era. Despite the short lifespan of the society, their works inspired the intellectuals of the Second Constitutional Regime (1908) and even those of the nascent Turkish Republic established in Εισαγωγή Οι Νεο-Οθωμανοί ήταν διανοούμενοι, πρόδρομοι των σημερινών Τούρκων διανοούμενων, οι οποίοι επιχείρησαν, είτε στο πλαίσιο μιας πολιτικής ομάδας είτε ατομικά, τη σωτηρία του Οθωμανικού Κράτους που βρισκόταν σε παρακμή. Η Ένωσή τους (Genç Osmanlılar Cemiyeti), που ιδρύθηκε ως παράνομη οργάνωση (cemiyet) τον Ιούνιο του 1865, υποστήριζε το ittihad-ı anasırı, δηλαδή τον Οθωμανισμό, διεκδικώντας συνταγματικό (meşruti) καθεστώς. Οι δραστηριότητες της Ένωσης συνεχίστηκαν με διακοπές ώς το πρώτο Συνταγματικό Καθεστώς (meşrutiyet-1876), με τα κείμενα των Νεο-Οθωμανών να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο και στις δύο περιόδους του Τανζιμάτ, και του πρώτου Συνταγματικού Καθεστώτος. Τα κείμενα ενέπνευσαν ακόμα και τις γενιές του δευτέρου 2

2 Murat Issi Συνταγματικού Καθεστώτος (Μeşrutiyet-1908) και της Νέας Τουρκικής Δημοκρατίας (1923). Οι Νεο-Οθωμανοί αρνήθηκαν τις πολιτιστικές και πολιτικές επιβολές που έρχονταν από τη Δύση, προτείνοντας την επανερμηνεία της κουλτούρας και της παράδοσης εντός του ισλαμικού πλαισίου. Θα μπορούσαμε, μάλιστα, να υποστηρίξουμε ότι η ιδέα του Οθωμανισμού σύμφωνα με τις αντιλήψεις τους υπήρξε επιτυχής με τη θέσπιση του Ι. Μeşrutiyet το Από το 1878 και μετά ο Οθωμανισμός έχασε την κυρίαρχη θέση και τον διαδέχτηκε ο Ισλαμισμός, οπότε η οθωμανική διοίκηση θα προσπαθήσει να πετύχει την Ισλαμική Ενότητα. Ο Οθωμανισμός ως πνευματική περιπέτεια δεν θα πεθάνει αλλά θα χάσει τη λειτουργικότητα του. Οι σκέψεις των Νεο-Οθωμανώνπερί του Ισλάμ 1 Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, τόσο στην Οθωμανό-τουρκική, όσο και στη δυτικοευρωπαϊκή βιβλιογραφία, η ισλαμική πλευρά των Νεο-Οθωμανών περνούσε απαρατήρητη. Πρώτη φορά ο Ιχσάν Σουνγκού, ο ερευνητής της περιόδου Τανζιμάτ, 2 θα αναφέρει την ισλαμικότητα της Ένωσης δίνοντας πολλά παραδείγματα από διάφορες εφημερίδες των Νεο-Οθωμανών (κυρίως Hürriyet, Ulûm). Συγκεκριμένα αναφέρει ότι οι Νεο-Οθωμανοί δεν ήταν μόνο υπέρ του εκδυτικισμού αλλά αντίθετα, ερευνούσαν συστηματικά μέσα από την ισλαμική πολιτική τα ζητήματα του πολιτικού συστήματος και την αντιπολιτευτική αντίληψη. Επίσης τα προγράμματα 1 Το Ισλάμ ως λέξη είναι απαρέμφατο της αραβικής λέξης-του ρήματος م ل س -σ λ μ -ές.λε.με-es.le.me. Ως ρήμα μπορεί να σημαίνει: 1- να κάνεις ειρήνη, 2- να υπακούς/να σκύψεις, να παραδέχεσαι, 3- να παραδοθείς στον Αλλάχ / να δένεσαι με τον Αλλάχ, 4- να είσαι ειλικρινής, 5- να παραμένεις μακριά από τους κίνδυνους. Το Ισλάμ (El İslâm) αναφέρεται σε 6 στίχους του Κορανιού. Bakara (Αγελάδα): 2/128, Bakara: 2/ , Bakara: 2/136, Âl-i İmrân (οικογένεια του Ιμράν): 3/19, Âl-i İmrân: 3/85, Mâide (ο σοφράς): 5/3, En âm (τα ζώα, αιγοπρόβατα): 6/ , Lokman (ο προφήτης Λοκμάν): 31/22, Zümer (ελίτ): 39/22, Saff (να παρατάσσεσαι): 61/7. Από την ίδια λέξη δημιουργείται και το ουσιαστικό müslim-μουσλίμ (ο πληθυντικός στα περσικά είναι müslüman-μουσουλμάνος). Εκτός από τα παραπάνω σημαίνει και αυτός που δέχεται το Ισλάμ ως θρησκεία και παραδίδεται στον Αλλάχ, βλέπε. Mustafa Sinanoğlu, İslâm, στο İslam Ansiklopedisi, τ. 23, ed. Cemil Akpınar et al. (İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2001), Η λέξη προέρχεται από τα αραβικά (τανζίμ) και σημαίνει να βάλω σε τάξη. Με το ίδιο σχεδόν νόημα πέρασε και στα οθωμανικά (τανζίμ ετμέκ, ντιζμέκ = διευθετώ). Στην τουρκική ιστοριογραφία η περίοδος ανάμεσα στα 1839 και 1876 είναι γνωστή ως περίοδος του Τανζιμάτ, δηλαδή περίοδος των μεταρρυθμίσεων, την οποία θα σημαδέψουν δύο σημαντικά σουλτανικά διατάγματα: Το Gülhane Hatt-ı Şerif (1839) και το Hatt-ı Humayun (1856). 3

3 Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN μεταρρύθμισής τους βασίζονταν στο Ισλάμ. 3 Κατόπιν ορισμένοι καθηγητές (όπως οι Μαρντίν, 4 Ταντιρτζί, 5 Τουρκονέ, 6 Καπλάν, 7 Καρά 8 κ.ά.) το επαληθεύουν με τις έρευνές τους. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι ηγέτες της Ένωσης επικεντρώθηκαν στα θέματα του Ισλάμ όταν βρίσκονταν στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τις μελέτες τους, η σωτηρία του κράτους θα ήταν εφικτή μόνο με τις ισλαμικές μεταρρυθμίσεις ή καλύτερα, με τις μεταρρυθμίσεις που θα ήταν συμβατές με το Ισλάμ. Έτσι, επικρίνοντας το Οθωμανικό Κράτος επειδή απομακρυνόταν από το Ισλάμ, οι ίδιοι τοποθέτησαν το Ισλάμ στο επίκεντρο της πολιτικής τους σκέψης δημιουργώντας τη θεωρία της Ισλαμικής Πολιτικής. Με τον τρόπο αυτό το Ισλάμ μεταμορφωνόταν στο προσχέδιο ενός πολιτικού συστήματος 9 όπου ο Ισλαμικός Νόμος και το Δίκαιο πάντα θα ήταν ανώτερα από όλους τους Νόμους και όλα τα Δίκαια της ανθρωπότητας: Η πηγή της Σαρίας είναι οι στίχοι και λόγοι του Προφήτη. Εφαρμόζεται εδώ και χίλια διακόσια πενήντα χρόνια για ένα μιλλέτι που αποτελείται από διακόσια εκατομμύρια ανθρώπους. Οι νόμοι της είναι πλέον ανώτεροι από τους νόμους των σύγχρονων μιλλετιών. 10 Οι λόγοι για τους οποίους οι Νεο-Οθωμανοί χρησιμοποίησαν το Ισλάμ ήταν πολλοί και διαφορετικοί: Είτε πίστευαν, είτε δεν πίστευαν στο Ισλάμ, το χρησιμοποίησαν ως πολιτικό εργαλείο. Έπρεπε να διοργανώσουν μία αντίσταση εναντίον της Υψηλής Πύλης και χρησιμοποίησαν το κλασικό όπλο, το Ισλάμ. Αξίζει να δανειστούμε την 3 İhsan Sungu, Tanzimat ve Yeni Osmanlılar, στο Tanzimat I, ed. A. H. Ongunsu, et al. (Κωνσταντινούπολη: Milli Eğitim Bakanlığı, 1940), Şerif Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu (Κωνσταντινούπολη: İletişim, 2004), Musa Çadırcı, Namık Kemal in Sosyal ve Siyasal Fikirleri, στο Osmanlı Tarihi Araştırmaları-OTAM 2 (Άγκυρα: Ankara Üniversitesi yayınları, 1991), Mümtaz er Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak İslamcılığın Doğuşu (Άγκυρα: Lotus Yayınları, 2003), Mehmet Kaplan, Namık Kemal Hayatı ve Eserleri (Κωνσταντινούπολη: İbrahim Horoz Basımevi, 1948), Bλ. Sıtkı Baykal, Namık Kemal e göre Avrupa ve Biz, στο Namık Kemal Hakkında, University of Ankara (Κωνσταντινούπολη: Vakıf Matbaası, 1942), Η χρησιμοποίηση μιας θρησκείας ως ιδεολογικό κίνητρο είναι ένα σημαντικό μέρος του παρόντος θέματος θα το αναπτύξουμε αμέσως μετά στο İttihad-ı İslam που θα ανοίξει την πόρτα του Ισλαμισμού (Ισλάμ + Ιδεολογία) για τις επόμενες γενιές. Σχετικό σημαντικό έργο με πλούσια αρθρογραφία στο Modern Türkiye de Siyasi Düşünce - İslamcılık, επιμ. Yasin Aktay, Murat Gültekingil, Tanıl Bora (Κωνσταντινούπολη: İletişim yayınları, 2004), τ. VI. 10 Namık Kemal, Hürriyet, 30 Νοεμβρίου 1868 και İhsan Sungu, Tanzimat ve Yeni Osmanlılar, 802 (υπογράμμιση δική μου). 4

4 Murat Issi έκφραση που αναφέρει ο Μαρντίν, αυτό είναι ο χωρισμός του Λαϊκού Ισλάμ και του Ισλάμ των Διανοουμένων. 11 Ήταν ο μοναδικός τρόπος επικοινωνίας με την κοινωνία από την οποία προέρχονταν και οι ίδιοι και είχε δοκιμαστεί επανειλημμένα. Απλά τούτη τη φορά ο τρόπος μεταφοράς θα ήταν εντελώς διαφορετικός. Οι Νεο-Οθωμανοί μετέφεραν όλες τις θέσεις, τις σκέψεις και τους σχολιασμούς τους μέσω των εφημερίδων. Επίσης πρότειναν τον χωρισμό του κοσμικού και του θρησκευτικού κράτους. 12 Στον πόλεμο που είχαν κηρύξει εναντίον της Πύλης προσπάθησαν να έχουν την υποστήριξη του Ουλεμά. 13 Ακριβώς γι αυτό το λόγο πολιτικοποίησαν το Ισλάμ ή τουλάχιστον, προσπάθησαν να το πολιτικοποιήσουν. Όπως προαναφέρθηκε, στόχος τους είναι η Bab-ı Âli (Υψηλή Πύλη) αλλά σχεδόν ποτέ δεν άγγιξαν το Σουλτάνο. Στο θέμα του Ισλάμ όμως φαίνεται να υπάρχει μια διαφοροποίηση μεταξύ των Νεο-Οθωμανών. Η εφημερίδα İnkilab που εκφράζει τη ριζοσπαστικότερη πλευρά των Νεο-Οθωμανών βάλλει εναντίον και του Σουλτάνου και εξαιτίας αυτής της τάσης της ξεκινάει σημαντική συζήτηση μεταξύ των Νεο-Οθωμανών (İnkılap-Hürriyet). 14 Έτσι αποκαλύπτεται πως δεν υπάρχει (ή τουλάχιστον δεν έχει βρεθεί ακόμη) μία κοινή, ομόφωνη οπτική περί του Ισλάμ. 15 Αυτές οι συζητήσεις φαίνεται ότι ενόχλησαν ιδιαίτερα την Υψηλή Πύλη. Μετά από την επίσημη κατάθεση του Οθωμανού Πρέσβη Μουσουρούς Πασά στην Αγγλική Κυβέρνηση, ο Ζιγιά Πασάς συλλαμβάνεται και η εφημερίδα προσωρινά σταματάει τη λειτουργία της. 11 Για το Λαϊκό Ισλάμ και το Ισλάμ των διανοουμένων, βλ. Şerif Mardin, Din ve İdeoloji (Κωνσταντινούπολη: İletişim Yayınları, 2004), Ebuzziya Tevfik, Yeni Osmanlılar. İmparatorluğun Son Dönemindeki Genç Türkler (Κωνσταντινούπολη: Pegasus Yayınları, 2006), Για παράδειγμα, αναφέρουμε το γράμμα του Μ. Φαζίλ Πασά που είχε σταλεί από την Ευρώπη στο Σουλτάνο Αμπντουλαζίζ όπου έλεγε: Milletlerin hukukunu tahdid u tayin eden din û mezhep değildir ve din hakayık-ı ezeliye makamında durup kalmazsa yani umur-ı dünyeviye dahi müdahale ederse cümleyi itlaf eer ve kendisi de telef olur. 13 Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak, Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak, 71. Κεντρικό σημείο της συζήτησης είναι εάν είναι σωστή η κριτική εναντίων του Σουλτάνου. Δηλαδή: σε ποιον ανήκει αυτό το κράτος; Σύμφωνα με τον Türköne, η συζήτηση ξεκινάει με το εξής άρθρο-κατηγορία: (ο Σουλτάνος) Kitab u sünnete temessük eyliyor mu? Hak ü tasarrufunu siyaset-i akliye ve şer iyeye tatbik ediyor mu? Etmiyor (İnkılâb, 13 Ιουνίου 1870). Απάντηση της εφημερίδας Hürriyet είναι σαφής: Ο Σουλτάνος είναι αθώος, στόχος πρέπει να ναι η Bab-ı Âli (Hürriyet, 7 Μαΐου 1870, Cenevre). 15 Μια αποκαλυπτική συζήτηση γίνεται μεταξύ του Ναμίκ Κεμάλ και του Αλή Σουαβί. Ο Κεμάλ ανακοινώνει ότι έχουν ξεκινήσει να τυπώνουν το Κοράνι στο Λονδίνο. Η αφορμή του Σουαβί για να επιτεθεί στον Κεμάλ είναι διαφορετική: Στο μελάνι που χρησιμοποιούν για να τυπωθεί το Κοράνι υπάρχει λίπος χοίρου. Η απάντηση του Κεμάλ είναι καθησυχαστική και δείχνει την ισλαμική του ευαισθησία: Δεν υπάρχει κάτι το ανησυχητικό. Χρησιμοποιήθηκε ένα ειδικό μελάνι. Βλέπε Mithat Cemal Kuntay, Namık Kemal: Devrinin Olayları ve İnsanları Arasında (Κωνσταντινούπολη: Maarif Matbaası, 1944), τ. I,

5 Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN Μετά από τις σημαντικές μεταρρυθμιστικές προσπάθειες του Οθωμανικού Κράτους, (...) τέτοιες συζητήσεις μπορεί να δημιουργήσουν αναταραχές μεταξύ των λαών της Αυτοκρατορίας που έχουν διαφορετικές θρησκείες ( ) οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι το κράτος έχει απομακρυνθεί από τις Ισλαμικές Αρχές, θα έλεγε στη γραπτή κατάθεσή του ο πρέσβης. 16 Το να είσαι πρόσφυγας, μακριά από τη χώρα καταγωγής, δημιουργεί μια ανάγκη πρόσδεσης με το παρελθόν, με τις ρίζες και τις κοινωνικο-πολιτιστικές αξίες, γεγονός που μπορεί εύκολα να οδηγήσει στο συντηρητισμό. Με άλλα λόγια, το να συνδέουν σχεδόν όλα τα μείζονα πολιτικά θέματα με το Ισλάμ επιδέχεται και ψυχολογική ανάλυση και ερμηνεία αλλά, από την άλλη, αναμφισβήτητα υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες που βοήθησαν να δημιουργηθούν τα θεμέλια της ισλαμικής τους αντίληψης, όπως η δομή της οικογένειας, το οικονομικο-πολιτικό, κοινωνικό και εκπαιδευτικό περιβάλλον τους. Είναι πια γνωστό ότι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τα παιδιά ξεκινούσαν τη θρησκευτική κατήχηση από μικρή ηλικία και σε γενικές γραμμές είχαν τουλάχιστον ένα δάσκαλο του οποίου το όνομα θα επικαλούνταν σε όλη τους την ζωή. Οι περιπτώσεις των μελών της Ένωσης Νεο-Οθωμανών δεν διαφέρουν από το γενικότερο σύνολο. Ο Ζιγιά Μπέη (κατοπινός Πασάς) είχε μεγαλώσει σε μια βαθιά θρησκευόμενη οικογένεια και από μικρή ηλικία είχε δάσκαλο (müderris) τον Ισμαήλ Αγά. Ο Ναμίκ Kemâl, όπως και ο Ζιγιά Μπέη, προερχόταν από θρησκευόμενη οικογένεια και είχε πρώτο δάσκαλο τον Γκαλίπ από τη Λευκωσία (τον Lefkofçalı Galib) και κατόπιν συμμετέχει στην ομάδα ποιητών γνωστή ως Meclis όπου γνωρίζει και επηρεάζεται πολύ από τον Σεΐχη Καδίρη Οσμάν Σεμς (Kadiri Şeyhi Osman Şems). Άλλο ένα σημαντικό στοιχείο της ισλαμικής ταυτότητας του Κεμάλ ήταν ότι ανήκε στη θρησκευτική ομάδα των Μπεκτασίδων (Bektaşi). 17 Ο Αλή Σουαβί πάλι, ένα χρόνο μικρότερος του Κεμάλ, είχε επίσης μεγαλώσει παίρνοντας θρησκευτική παιδεία, έκανε 16 Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak, Fakat şimdi ahiretle mükafaatlandırma bahsi, davranışı değiştirebilir. Dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye de de (όπως αναφέρεται στο βιβλίο η Τουρκία και όχι το Οθωμανικό Κράτος ή η Οθωμανική Αυτοκρατορία) bilgiden yoksun mutaassıp insanlar vardır: Bu gibi insanların fetvada söz konusu edilen sevaba layık olmak için silah elde, cinayet işlemeleri mümkündür. 17 Kaplan, Namık Kemâl Hayatı, 18. 6

6 Murat Issi κηρύγματα στα τζαμιά και είχε επισκεφτεί τον ιερό τόπο της Μέκκα θυμίζοντας πολύ τους ριζοσπάστες μουσουλμάνους ηγέτες από τη Μέση Ανατολή. 18 Όπως αναφέρει και ο Mardin, 19 για να εξηγήσουν οι Νεο-Οθωμανοί την πολιτική θεωρία τους έκαναν πολλές αναφορές στις ισλαμικές έννοιες όπως âdalet (δικαιοσύνη), bi at (τρόπος υπακοής), icma i ümmet (γενική συμφωνία), meşveret κ.ά. και η κατανόηση της σκέψης τους θα ήταν αδύνατη χωρίς να γίνουν αναφορές σε αυτές. 20 Καθώς είχαν επηρεαστεί και από τη Δυτική (κοσμική) σκέψη, συχνά οι δυτικοευρωπαϊκές και οι ισλαμικές ιδέες εμφανίζονται μαζί. Θα μπορούσαμε άραγε να αναγνωρίσουμε τους Νεο-Οθωμανούς ως εκπροσώπους της προηγούμενης εποχής, του Τανζιμάτ; Είναι μια δύσκολη ερώτηση αλλά θα μπορούσε να απαντηθεί καταφατικά. Εξάλλου στην εποχή του Τανζιμάτ είχε δημιουργηθεί ένα ιδεολογικό κενό 21 και αυτό το κενό, ενδεχομένως, γινόταν προσπάθεια να καλυφθεί με αυτές τις αναζητήσεις. Ο Kemâl σε ένα γράμμα του ερμηνεύει τους Voltaire, 22 Rousseau, 23 Montesquieu. 24 Τα χρόνια που βρίσκονταν τα μέλη της Ένωσης στην Ευρώπη ήταν τα χρόνια των εθνικών απελευθερωτικών αγώνων για ανεξαρτησία και η φιλελεύθερη θεώρηση βρισκόταν σε ακμή. Ήταν ευνόητο να επηρεαστούν από τα γεγονότα και από τους σύγχρονούς τους σε μία τέτοια εποχή ανακατατάξεων. 25 Σε αυτό το 18 Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, 400. Το πρώτο τεύχος της εφημερίδας Muhbir, που ήταν η πρώτη προσπάθεια των Νεο-Οθωμανών να εκδώσουν μία εφημερίδα, ανακοίνωνε ότι υποστηρίζουν τη Σαρία και το Ισλαμικό Φικίχ. Zamanın değişmesiyle yeni yeni olaylar ortaya çıksa da fıkıh olduğu yerde kalmaz, sürekli genişler, βλ. Özdemir, σ. 86. Σε αυτό το σημείο να θυμηθούμε ότι οι Νεο-Οθωμανοί επανειλημμένες φορές είχαν πει να πραγματοποιηθεί το φιρμάνι Gülhane. Ως αναφορά στο θέμα μας η εισαγωγή (mukaddime) του φιρμανιού ανέφερε ότι οι λόγοι που δημιούργησαν το φιρμάνι ήταν Kur an hükümleri ve şeriat kanunlarına bağlılığın özellikle son 150 yılda azalması... devletin mevcut durumdan kurtulması için şer-i şerife bağlanılmasının ve yeni kanunların çıkarılmasının gereği (...) βλέπε Gürsoy Akça and Himmet Hülür, Osmanlı Hukukunun Temelleri ve Tanzimat Dönemindeki Hukuksal Yeniliklerin Sosyo-Politik Dinamikleri, Sakarya Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 19 (2006): , 19 Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, Ο Mardin στο ίδιο κεφαλαίο δίνει αναλυτικές εξηγήσεις για την ισλαμική θεολογία στην οποία βασίζονταν οι Νεο-Οθωμανοί (βλ. Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, , στον οποίο εδώ βασιζόμαστε). 21 Μία δειλή στροφή προς την Ευρώπη εξαιτίας των αναγκών αλλά δίχως ουσιαστική κατανόηση της Δυτικής αντίληψης. Δημιουργία μιας διπλής προσωπικότητας. Τέτοιες προσεγγίσεις συναντάμε σε πολλούς, κυρίως οριενταλιστές ερευνητές όπως Berkes, Lewis, Davison. Υπάρχουν όμως και μερικοί που προσπαθούν να κατανοήσουν την περίοδο από πλευράς «Ανατολής», π.χ. : İbrahim Şirin, Osmanlı İmgeleminde Avrupa (Άγκυρα: Lotus Yayınevi, 2006). 22 Kuntay, Namık Kemal. Devrinin insanları, τ. 1, Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, 325. Kaplan, Namık Kemal Hayatı ve Eserleri, Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, Μερικά μέλη της Οργάνωσης -Μεχμέντ Μπέη (Mehmet Bey), Ρεσάντ Μπέη (Reşad Bey) και Νουρί Μπέη (Nuri Bey)- πήραν μέρος στην Κομούνα του Παρισιού. Από αυτούς ο Μεχμέντ Μπέη πήρε μέρος στην Άμυνα του Παρισιού μαζί με το Γαλλικό Στρατό. Ο Ρεσάντ Μπέη και Ναμίκ Κεμάλ μετά 7

7 Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN συγκείμενο πλαίσιο ήρθαν σε επαφή με τους φιλομοναρχικούς, τους εθνικιστές, τους φιλελεύθερους και τους σοσιαλιστές. 26 Αλίευαν τα στοιχεία που ταίριαζαν με τη μουσουλμανική τους ταυτότητα και φαίνεται ότι αυτοσυστήνονταν με την ίδια ταυτότητα. Ένα σημαντικό σχετικό παράδειγμα αναφέρθηκε για πρώτη φορά στο βιβλίο του καθηγητή Τουρκονέ από όπου αντλούμε πολλά στοιχεία για την κρίση ταυτότητας των Νεο-Οθωμανών και τον τρόπο επικοινωνία τους με τους δυτικοευρωπαίους φιλελεύθερους. Βρίσκεται στην εφημερίδα İnkılab στη γαλλική γλώσσα, αλλά ο καθηγητής το μεταφέρει στην τουρκική. 27 Λόγω της σημασίας του παραθέτουμε όλο το κείμενο στα ελληνικά: Δημοκράτες Αδέλφια μας. Ο στόχος μας με τη δημοσίευση της εφημερίδας μας στα γαλλικά είναι να ενημερώσουμε τις δημοκρατικές προσεγγίσεις της μουσουλμανικής Ανατολής στην Ευρώπη και της Αμερικανικής Κυβέρνησης. Δυστυχώς εδώ και πολλά χρόνια υπάρχει η αντίληψη πως οι νόμοι μας εκτελούνται μονάχα με τις θελήσεις των παδισάχ και των βαρβάρων, συντηρητικών, φανατικών (επιτροπή υπουργών) που βασίζονται στα σπαθιά των μιλλετιών. Οι Θεσμοί μας ταιριάζουν απολύτως με τον ρεπουμπλικανισμό. Μπορούμε να το αποδείξουμε. Αν και οι πρώτες περίοδοι του Ισλάμ ήταν περίοδοι κατακτήσεων (και αυτό οφειλόταν στην στρατιωτική ανωτερότητα των Αράβων), υπήρξαν και περίοδοι ελευθεριών. Επειδή έχουμε αποδεχθεί το σύστημα του χαλιφάτου που βασίζεται στις εκλογές, ένας από τους πρώτους αρχηγούς μας είχε πει: «Αδέλφια μου, δέχομαι την εξουσία που μου δώσατε επειδή με εμπιστευθήκατε. Εάν διοικήσω άσχημα, αντιμετωπίστε με». Και η Βουλή απαντάει: «Ναι, φυσικά, ακόμα και με τα σπαθιά μας θα σε αντιμετωπίσουμε». από το γυρισμό τους στην Κωνσταντινούπολη, έγραφαν υπέρ της Κομούνας (βλέπε Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak, 77). 26 Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak, 77. Όπως αναφέρει ο Türköne, δίνονται πληροφορίες για τα άτομα που έκαναν επαφές οι Νεο-Οθωμανοί στην Ευρώπη, στον M. Kaya Bilgegil, Ziya Paşa Üzerine Bir Araştırma (Ερζουρούμ: Atatürk Üniversitesi Basımevi, 1970), Προσωπικά δεν κατάφερα να δω το συγκεκριμένο έργο. 27 Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak,

8 Murat Issi Οι πρώτοι αρχηγοί şef μας ήταν, μονάχα, οι αρχηγοί reis του μουσουλμανικού φιλελευθερισμού. Αυτοί οι εύσπλαχνοι άνθρωποι χωρίς να ζητήσουν τίποτα από το κρατικό ταμείο εργάζονταν και ζούσαν από τα δικά τους έσοδα. Αν έγιναν ανάρμοστες ηθικά και τυραννικές διοικήσεις των Χαλίφηδων, αυτές πραγματοποιήθηκαν για τους ίδιους λόγους που εμφάνισαν τους τυράννους στην Αρχαία Ελληνική Δημοκρατία, που έφεραν τους αυτοκράτορες στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία και προετοίμασαν τη στιγμή της Γαλλικής Επανάστασης. Κανείς δεν μπορεί να μας μιλάει για την ατυχία μας. Γιατί ακόμα και σήμερα όλος ο κόσμος είναι στο ίδιο σημείο με μας. Αυτό που θα μας ρωτήσουν είναι γιατί δεν κάναμε τίποτα για την καταστροφή τούτης της τυραννίας. Ακόμα και γι αυτό δεν μπορούν να μας πουν τίποτα. Νομίζουμε ότι είμαστε σε ένα χρονικό διάστημα που τα δημοκρατικά θεμέλια του Ισλάμ πάλι ξυπνάνε και ακούγεται μια κραυγή ελευθερίας και ενότητας. Ευρωπαίοι και Αμερικάνοι αδέλφια μας, αν κι εσείς αγωνίζεστε για την ελευθερία και την ενότητα κι εμείς συμμετέχουμε σε αυτό τον αγώνα. Ας αφήσουμε πια για πάντα τις πικρές αναμνήσεις του παρελθόντος και του αιώνιου μίσους που ήταν έργα των θρησκευτικών αρχηγών και τυράννων. Αδέλφια, όπως γύρω στην έρημο, ας κρατηθούμε χέρι με χέρι και γύρω στον ωκεανό. Να ενωθούμε για να κατακτήσουμε την ελευθερία. Να ενωθούμε για την Ισότητα. Να αγαπηθούμε για να επικρατήσει στον κόσμο η αδελφότητα. Χαιρετισμούς, δημοκράτες αδέλφια μας. Στο όνομα της Επιτροπής Ρατίπ. Το κείμενο εμπεριέχει πολλές αντιφάσεις, από τις οποίες η κύρια είναι ο εξαναγκαστικός «γάμος» των κοσμικών και των θρησκευτικών εννοιών. Έτσι, αφενός κλείνει το ένα μάτι στον Ρεπουμπλικανισμό (κοσμική έννοια), αφετέρου υποστηρίζει το Ισλάμ (θρησκευτική έννοια που δεν ανέχεται σχεδόν καμία κοσμική) ως αναπόσπαστο 9

9 Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN κομμάτι της ύπαρξής τους. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αγκαλιάζοντας το Ισλάμ επικοινωνεί με τη Δύση. 28 Το κείμενο μιλάει στο όνομα όλων των μουσουλμάνων και τους καλεί σε ξεσηκωμό. Αξιοσημείωτο είναι ότι αν και το σύστημα είναι τυραννικό, οι ιδρυτές του καθεστώτος δεν έχουν καμία σχέση με την παρούσα κατάσταση. Προσπαθεί να δώσει το μήνυμα μιας οικουμενικής δημοκρατίας βασισμένης στο Ισλάμ και το δελτίο θέλει να δείξει τη δημοκρατική πλευρά του Ισλάμ έτσι η εξέλιξή του συνδέεται με τη Γαλλική Επανάσταση (τα επιλεγμένα μηνύματα του κειμένου: Ισότητα-Ελευθερία), την αρχαία ελληνική δημοκρατία, τη ρωμαϊκή respublica, την ισότητα (να ενωθούμε για την Ισότητα), τον Οθωμανισμό (προσεγγίζοντας το χριστιανικό κόσμο με έννοιες που περνούν μηνύματα στους χριστιανούς της Αυτοκρατορίας), την πιστή ακολουθία των δημοκρατικών αρχών όπως ήταν οι εκλογές (επειδή έχει γίνει αποδεκτό το σύστημα του χαλιφάτου που βασίζεται στις εκλογές). Σύμφωνα με τα παραπάνω, οι σκέψεις των Νεο-Οθωμανών βασίζονταν στις ισλαμικές αρχές και ούτε η επιρροή των Δυτικών εννοιών ήταν τόσο έντονη ώστε να τους απομακρύνει από το Ισλάμ, αφού κατ αυτούς οι έννοιες ελευθερία (hürriyet), δικαιοσύνη (adalet), λαϊκή κυριαρχία (halk egemenliği) βρίσκονταν στη βάση του Ισλάμ. Έτσι προσπάθησαν να δημιουργήσουν μια γέφυρα/σύνθεση μεταξύ των δυτικοευρωπαϊκών και των ισλαμικών θεσμών και ύστερα προσπάθησαν να βασίσουν τις δικές τους πολιτικές σκέψεις σε αυτή. Σε αυτή τη γέφυρα ξανά ανακαλύφθηκαν τα meşveret, bi at και η πολιτική τους θεωρία. Για να είναι κατανοητά όσα αναφέραμε, ας δώσουμε το λόγο στον Κεμάλ: Η θεμιτή βάση της κυριαρχίας των πιστών προέρχεται από το θεσμό του bi at μπιάτ και το σύστημα αντιπροσωπείας των μοντέρνων δημοκρατιών που βασίζονται σε αυτόν γεννούνται από το meşveret το οποίο είναι υποχρεωτικό σύμφωνα με το Κοράνι. 29 Οπότε αυτοί οι άνθρωποι δεν προσπαθούσαν να δημιουργήσουν μια διπλή εικόνα, αντίθετα είχαν μια σαφή εικόνα. Για όλα τα ανά τον κόσμο προβλήματα, και ειδικότερα 28 Η άλλη πλευρά των Νεο-Οθωμανών, δηλ. οι μετριοπαθείς (η εφημερίδα Hürriyet) και οι πιο ισλαμιστές (οι εφημερίδες Ulum, Muhbir), δεν επικοινωνούν τόσο άμεσα με τα άλλα μιλλέτια ή τον χριστιανικό κόσμο όπως επικοινωνούν οι ριζοσπαστικοί (η εφημερίδα İnkilab). 29 Namık Kemal, Sadaret, Hürriyet, 1 Μαρτίου 1869, αρ

10 Murat Issi στο Οθωμανικό Κράτος, υπήρχε μία μόνο λύση, το οικουμενικό μήνυμα του Προφήτη, η Σαρία. 30 Ο κεντρικός άξονας της θεωρίας των Νεο-Οθωμανών στηρίζεται στο φυσικό δίκαιο του Κορανιού, σύμφωνα με το οποίο, σε γενικές γραμμές, μετά από την εκδίωξη του Αδάμ και της Εύας από τον Παράδεισο, γίνονται δύο συμφωνίες (mukavele) μεταξύ Θεού Προφήτη / (ή Χαλίφηδων) Ανθρώπων. Η πρώτη συμφωνία πραγματοποιείται μεταξύ Θεού και Ανθρώπων: 31 α) Οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να υπακούουν ή όχι στους κανόνες τούτης της συμφωνίας. β) Η ελεύθερη χρήση των πραγμάτων (αντικείμενων) στον Κόσμο που οι Νεο-Οθωμανοί ερμήνευαν ως εξής: β.1. Απόλυτη ελευθερία επί της γης μέχρι την Ημέρα της Κρίσεως. Δηλαδή ο άνθρωπος είναι ο αφέντης του αντικειμενικού υλικού κόσμου. β.2. Απόλυτη ανωτερότητα του ανθρώπου από τα άλλα δημιουργήματα του θεού. Δηλαδή ο άνθρωπος έχει ελεύθερη (hürriyet) και απαράβατη προσωπικότητα. Αποτέλεσμα της πρώτης συμφωνίας: Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να περιορίσει την ελευθερία του άλλου μουσουλμάνου. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος εκτός των δύο περιπτώσεων που ορίζει το Κοράνι: α) τον Θεσμό της Ιδιοκτησίας και β) τον Θεσμό της Αντιπροσωπίας (vilaye-βιλαγιέ). Η δεύτερη εξαίρεση έχει μεγάλη σημασία όχι μόνο για το Ισλάμ και για τους Νεο-Οθωμανούς αλλά σχετίζεται και με τη δεύτερη συμφωνία (mukavele). Η δεύτερη συμφωνία ήταν μεταξύ του Προφήτη (Χαλίφη) 32 και των Ανθρώπων. Σύμφωνα με το Κοράνι «εσείς που προσεύχεστε να υπακούετε στον Αλλάχ, στον Προφήτη και στους διοικητές που ζουν ανάμεσα σας». 33 Ο Προφήτης ήταν ο «αντικειμενικός διαμεσολαβητής» που είχε εκλεχθεί από τον Αλλάχ. Μετά το θάνατό του όμως δεν υπήρχε «δεύτερος εκλεγμένος» προφήτης και αυτομάτως δημιουργήθηκε ένα σημαντικό πολιτικό ζήτημα, μια ακέφαλη νεογέννητη θρησκευτική απολυταρχική 30 Namık Kemal, Yeni Osmanlılar ın Ecille-i Azasından Ziya Beyefendi, Hürriyet, 6 Ιουλίου 1868, no Σύμφωνα με τον Φικίχ, μεταξύ του Αλλάχ και των ανθρώπων υπάρχουν τεσσάρων ειδών επικοινωνίες: α) Οντολογική, β) Επικοινωνιακή β.1-λεκτική, β.2-μη λεκτική, γ) Σχέση Δημιουργός - Κουλ, δ) Ηθική. Αλλά εμείς δεν αναφέρουμε τέτοιου είδους σχέσεις. Βλέπε Hayrettin Karaman, Fıkıh, στο İslam Ansiklopedisi (Κωνσταντινούπολη: Türkiye Diyanet Vakfı, 1996), τ.13, Προέρχεται από το ουσιαστικό h-l-f (halefe) και σημαίνει αυτός που έμεινε πίσω ή αυτός που έρχεται μετά. Στην ακτίνα της λέξης περιλαμβάνονται και διοικητικές και αντιπροσωπευτικές έννοιες, δηλαδή χαλιφάτο, προεδρία, αρχηγία, κλπ. Βλέπε Süleyman Uludağ, Halife, στο İslam Ansiklopedisi (Κωνσταντινούπολη: Türkiye Diyanet Vakfı, 1997), τ.15, A raf (περιοχή που βρίσκεται μεταξύ του Παράδεισου και της Κόλασης): 39/7. Βλέπε Yaşar Nuri Öztürk, Surelerin İniş Sırasına Göre Kur an-ı Kerim Meali (Κωνσταντινούπολη: Yeni Boyut, 2013),

11 Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN αυτοκρατορία. Αυτό το μείζον πρόβλημα ξεπεράστηκε με την εκλογή του πρώτου Χαλίφη Αμπουμπεκίρ (Abu Bekir), που επειδή έλαβε τη θέση του Χαλίφη με το συμβιβασμό των ashap 34 του Προφήτη, θεωρήθηκε εκλεγμένος. Το σημαντικό σημείο βρίσκεται ακριβώς εδώ: Το bi at των ashap του Προφήτη δόθηκε στον Abu Bekir επισήμως και αυτή η λειτουργία (ή καλύτερα διαδικασία) αναγνωρίστηκε ως μία νέα συμφωνία (mukavele) στην οποία συμμετείχαν η Ισλαμική Κοινότητα και ο Ηγέτης. Έτσι, για τους μεταγενέστερους Χαλίφηδες το σύστημα εκλογής πήρε συμβολική μορφή. Το αποτέλεσμα ήταν ο Χαλίφης να είναι εκλεγμένος και να είναι ικανός να πραγματοποιήσει αυτά που διατάζει ο Ιερός Νόμος. Ο θεσμός της Αντιπροσωπίας (vilaye-βιλαγιέ) εμφανίζεται σ αυτό το σημείο. Ο Χαλίφης θα μπορούσε να εξουσιοδοτήσει (vilaye) κάποιον άλλο μουσουλμάνο για τα δικά του ή τα κρατικά καθήκοντα ως vekil (αναπληρωτής). Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο vekil του Χαλίφη θα ήταν και αυτός ιερό πρόσωπο μιας και θα είχε διοριστεί εκ μέρους του Χαλίφη. Παρέμενε ωστόσο ανοιχτό το ζήτημα του τρόπου εκλογής ενός Χαλίφη και θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι εδώ ξεκινάει το βασικό σημείο αντιπολίτευσης στο Ισλάμ (και βέβαια των Νεο-Οθωμανών απέναντι στην Υψηλή Πύλη 35 ) που σχετίζεται στενά με την αντίληψη περί του Πολιτικού Συστήματος του Ισλάμ. Προέκυπτε το ζωτικό ερώτημα: Υπάρχει θεσμοθετημένη αντιπολίτευση στο Ισλάμ, έστω και θεωρητικά ή το Ισλάμ δεν αναγνωρίζει αντιπολίτευση; Συνήθως οι συζητήσεις περί πολιτικής δικαιοσύνης εμφανίζονται σε περιόδους κρίσης. Για παράδειγμα, οι Αλ Φαραμπί (Al Farabi), Αλ Γκαζάλι (Al Gazali), Νιζάμου-λ Μούλκ (Nizam ul Mulk), Ιμπ-ι Χαλντούν (Ibn-i Haldun), Αχμέτ Τζεβδέντ Πασά (Ahmed Cevded Paşa), Ναμίκ Κεμάλ (Namık Kemal) έτυχε να βρεθούν σε περιόδους κρίσης των πολιτικών ωσμώσεων που ζούσαν. Οι ερμηνευτικές προσεγγίσεις τους βασίστηκαν ακριβώς στην αρχή της δικαιοσύνης, γιατί σύμφωνα με το Ισλάμ στη βάση της κοινωνικής δομής βρίσκονταν (και βρίσκονται ακόμα) το Kitâb (Κιτάπ) και το Mîzân (Μιζάν). Οι άνθρωποι, εάν ακολουθήσουν το Kitâb και συμπεριφερθούν κατά το πλαίσιο του Mîzân, θα μπορέσουν να ορθοποδήσουν. 34 Στη σημερινή Τουρκική γλώσσα αναγνωρίζεται ως κύριοι, αφέντες. Αλλά η λέξη προέρχεται από τα αραβικά και κυριολεκτικά σημαίνει τα κοντινά πρόσωπα, συγγενείς ή οι πρώτοι που σε πιστεύουν. 35 Γιατί η Υψηλή Πύλη ήταν vekil του Χαλιφάτου-Χαλίφη. 12

12 Murat Issi Ορκιζόμαστε ότι εμείς στείλαμε στους προφήτες μας αδιάσειστα αποδειχτικά στοιχεία και κατεβάσαμε το Kitâb και το Mîzân για να υπάρξει η δικαιοσύνη μεταξύ των ανθρώπων Κατεβάσαμε και το σίδερο, το οποίο είναι πολύ δυνατό και εμπεριέχει πάρα πολλά καλά για τους ανθρώπους. Αυτά χρειάζονται για να εντοπιστούν αυτοί που πιστεύουν στην θρησκεία του Αλλάχ και του προφήτη Του. Αναμφισβήτητα ο Αλλάχ είναι δυνατός και πάντα είναι ανώτερος. 36 Το Mîzân (εντολή για την εφαρμογή της δικαιοσύνης) βρίσκεται μεταξύ του Kitâb (Ιερές διαταγές) και του Demir (σίδερο). Σύμφωνα με το Φικίχ, προτεραιότητα έχει το Kitâb, μετά το Mîzân και μετά το Demir. Το Kitâb μόνο του ίσως δεν εφαρμοστεί και τότε δεν έχει νόημα η ύπαρξη του. Το σίδερο, αν και είναι σκληρό, χρειάζεται για την εφαρμογή της δικαιοσύνης σε μια κοινωνία. Αλλά δεν πρέπει να είναι αμέσως μετά το Kitâb γιατί μπορεί να το σκίσει, και το Kitâb να μείνει εκτός. Χρειάζεται ένα κίνητρο για να μπει το σίδερο στη γραμμή του Kitâb, για να το οδηγήσει. Στο Ισλάμ η πολιτική δικαιοσύνη έτσι εφαρμόζεται. Η έλλειψη έστω και ενός από αυτά, δημιουργεί τυραννία. 37 Όπως είχαμε αναφέρει και παραπάνω, μπορούμε να συναντήσουμε ανά πάσα στιγμή στο Κοράνι αναφορά στη δικαιοσύνη ή καλύτερα, με την ευρύτερη διάσταση, ερμηνεία της δικαιοσύνης. Και οι σχολιαστές του Κορανιού με τη βοήθεια του Φικίχ 38 ερμηνεύουν τη δικαιοσύνη. Σε ποιες όμως κοινωνίες μπορούν να εφαρμοστούν αυτές οι ιδανικές πολιτικές θεωρίες; Αν και η συγκεκριμένη ερώτηση μάς παραπέμπει κατευθείαν στο θέμα του πολιτικού συστήματος, εμείς θα περιοριστούμε στο θέμα μας, σε όσα έχουν σχέση με τη δικαιοσύνη. Σχεδόν όλες οι πολιτικές θεωρίες των πολιτικών σχολιαστών του Ισλάμ βασίζονταν, όπως είναι φυσικό, στο ίδιο το Ισλάμ. Σύμφωνα με τον Mardin, 39 ο Ναμίκ Κεμάλ στις εξηγήσεις του για την κοινωνική δομή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας 36 El Hadid, 112/57. Last modified October 27, Ali Ünal, Kur an da Temel Kavramlar (Κωνσταντινούπολη: Nil Yayınları, 2001), Fıkıh-Φικιχ: Προέρχεται από την αραβική λέξη fe-ku-he. Υπάρχουν πολλές ερμηνείες για το νόημα της λέξης: ως μια επιστήμη της Σαρίας, αργότερα το να κατέχει κανείς τις επιστήμες της Σαρίας, δηλαδή το Kitap και Sünnet και στη γενική ορολογία σημαίνει, η ορθή κατανόηση των πραγμάτων (βλέπε Hayrettin Karaman, Fıkıh, in İslam Ansiklopedisi, 1-14). Για την ιστορική εξέλιξη των εννοιών του Φικίχ, του Ισλαμικού Δικαίου και της Ισλαμικής Σαρίας βλ. Talip Türcan, İslam Hukuk Biliminde Hukuk Normu / Kavramsal Analiz ve Geçerlilik Sorunu (Άγκυρα: Ankara Okulu Yayınları, 2003), Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu,

13 Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN επηρεάστηκε πολύ από τον Κιναλιζαδέ (Kınalızade). Με την σειρά του και ο Κιναλιζαδέ είχε βασιστεί στους προγενέστερους του ή επηρεαστεί από αυτούς, δηλαδή από τους Tûsi (Τουσί), Âkif Paşa (Ακίφ Πασάς), Celalü d-din-i Devvani (Τζελαλούλ ντίν-ι Ντεββάνι), Kâtip Çelebi (Κατίπ Τσελεμπί). Στο έργο του Ahlak-ı Alâî, ο Κιναλιζαδέ ερμήνευε την περίφημη κοινωνική σύνθεση erkan-ı erba a (τέσσερις πυλώνες ή τέσσερα στηρίγματα): Η κοινωνία στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες, την askeri aristokrasi (στρατιωτική αριστοκρατία), τους seyfiye (στρατιώτες), τους mülk (ιδιοκτήτες) 40 και το teba a. Να δούμε, με το σχεδιάγραμμα του Μαρντίν, πώς εφαρμόζεται η πολιτική δικαιοσύνη, και πώς η δικαιοσύνη συνδέει το κοινωνικό σύνολο: Ο Κόσμος είναι ένα σύνολο και τα τείχη του είναι το Κράτος. 2- Η ρύθμιση του Κράτουςγίνεται με τη Σαρία. 3- Αν δεν υπάρχει η ιδιοκτησία δεν μπορεί να επηρεάσει τη Σαρία. 4- Η ιδιοκτησία δεν μπορεί να γίνει χωρίς στρατό. 8- Η σωτηρία του Κόσμου είναι η Δικαιοσύνη 7- Αν ο Σουλτάνος του Κόσμου είναι δίκαιος το teba a θα τον ακούει από καρδιάς. 6- Πλούτη και ιδιοκτησία είναι εφικτά με το teba a. 5- Αν δεν έχει ιδιοκτησία, δεν μπορεί να μαζευτεί ο στρατός. Ο Κεμάλ στο άρθρο του Οι Ευρωπαίοι δεν γνωρίζουν την Ανατολή αναφέρει ότι 40 Οι αναφορές του İbn-i Haldun για το θέμα του mülk (κράτος) είναι σημαντικές και κατά τη γνώμη μας φαίνεται ότι, αν και δεν αναφέρει τον Mardin, ο Kınalızade έχει δανειστεί μερικές έννοιες από αυτόν. Σύμφωνα με τον İbn-i Haldun το mülk βασίζεται σε δύο σημεία: Ασαμπιέτ και οικονομικές δυνάμεις. Η δύναμη του Ασαμπιέτ είναι ο στρατός αλλά για την τροφοδοσία του στρατού χρειαζόμαστε τα χρήματα βλ. Mehtap Soylu, İbn Haldun da Sosyolojik Düşünce (Αδημοσίευτη Μεταπτυχιακή Διατριβή, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2007), Το άλλο ενδεικτικό σημείο: Ο Νaima στο περίφημο έργο του υποστηρίζει ότι το σχεδιάγραμμα του Kınalızade ανήκει στον İbn-i Haldun Βλ. Taner Timur, Osmanlı Kimliği (Άγκυρα: İmge Kitabevi, 2000), Adldir mucib-i salah-ı cihan, 2-Cihan bir bağdır divan devlet, 3-Devletin nazzımı Şeriat dır, 4-Şeriat e olamaz hiç haris illa mülk, 5-Mülk zapt eyleyemez illa leşker, 6-Leşkeri cem eyleyemez illa mal, 7-Mali cem eyleyen ra iyyetdir, 8-Ra iyyeti kul eder padişah-ı alem adil (βλ. Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, 115). 14

14 Murat Issi (το Φικίχ) είναι ένα σύνολο νόμων και εξηγήσεων περί δικαιοσύνης. Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι χωρίς να έχουν καμιά γνώση του Φικίχ, το κρίνουν. Κι από εμάς, μερικοί αγράμματοι, οι οποίοι μαθαίνοντας 4-5 λέξεις γαλλικά νομίζουν ότι κάτι ξέρουν, συμφωνούν μαζί τους ( ) 42 Εάν δεν υπάρχει δικαιοσύνη στη συνείδηση του μιλλέτ / το κράτος θα πέσει, ακόμα και να ανέβει στο ουρανό/ το κεφάλαιο του κράτους είναι η μόρφωση του λαού (...) 43 Ο ίδιος, στο άρθρο του Δίκαιο 44 θα προσπαθήσει να εξηγήσει την περί δικαίου αντίληψη δίνοντας διάφορες δυτικότροπες αναλύσεις. Τις εξηγεί όλες και τις αρνείται όλες. Ο Κεμάλ θα υπερασπιστεί απέναντι στο Δυτικό Δίκαιο την ανωτερότητα του şer î hukuk (σερρί χουκούκ θρησκευτικό δίκαιο) ή, καλύτερα, θα προσπαθήσει να νομιμοποιήσει τις βάσεις του şer î hukuk στα μάτια των Δυτικών. Σε άλλο άρθρο του αναφέρει ότι οι άνθρωποι για να ζούνε μαζί χρειάζονται έναν δεσμό. Αυτός ο δεσμός σε μας είναι şer και μπορεί να εφαρμοστεί μαζί με το ümmet. Η βάση του όμως βρίσκεται στο hukuk-ı tabiiye (φυσικό δίκαιο), που είναι ιερό και έχει σταλεί με το Kur an-ı Kerim (Κοράνι). 45 Χωρίς να υπερβάλλουμε, δεν μπορούμε να μην συμφωνήσουμε με τον Μαρντίν ότι όλες οι προσπάθειες του Κεμάλ και των Νεο-Οθωμανών είναι μία κραυγή στο όνομα της δικαιοσύνης. 46 Προκύπτει το εξής ερώτημα: Πώς ήταν το Δίκαιο και η Δικαιοσύνη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία; Δηλαδή ίσχυαν οι Ισλαμικοί Νόμοι στην οθωμανική επικράτεια; 42 Namık Kemal, Avrupalılar Şark ı bilmez, İbret, 23 Ιουνίου 1872, αρ. 7 και Kaplan, Namık Kemal Hayatı ve Eserleri, Ο Ναμίκ Κεμάλ σε ένα γράμμα στον Ziya Paşa αναφέρει Bulunmazsa milletin efrad-ı beyninde adalet / Geçer bir gün zemine, arşa çıksa da paye-i devlet / Eder kesb-i terakki bezl ü sarf ettikçe mahsulün / Umumun daniş-i meksubudur sermaye-i devlet / Hüma-yı evc-i istiğna-yı hikmettir dilim Namık / Değildir mülteca-yı iftiharım saye-i devlet. Βλέπε Mustafa Özel, Tanzimat şiirinde siyaset, Yeni Şafak, 22 Ιουλίου 2007, 44 Namık Kemal, Hukuk, İbret, 19 Ιουνίου 1872, αρ.5 και M. Nihat Özön, Namık Kemal ve İbret Gazetesi (Κωνσταντινούπολη: Remzi Kitabevi, 1938), Namık Kemal, Devlet-i Aliyye, Hürriyet, 24 Αυγούστου 1868, αρ Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu,

15 Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN Το Οθωμανικό νομικό σύστημα μπορεί να αναγνωριστεί και ως ισλαμικό. Βασιζόταν στη Σαρία αλλά περιείχε και κάποιες μεταρρυθμίσεις λόγω πολλών πολιτικο-κοινωνικών αιτίων. Για να μη υπάρχει σύγχυση με αυτά που βρίσκονταν στα βιβλία του Φικίχ (σερρί χουκούκ), αυτές οι οθωμανικές ρυθμίσεις ονομάστηκαν örf î hukuk (ορφί χουκούκ - παραδοσιακό δίκαιο) και περιλάμβαναν τα kanunname, ferman, adaletname, yasakname κλπ. Δηλαδή, şer î και örf î hukuk μαζί αποτελούσαν το Οθωμανικό Δίκαιο. 47 Πρέπει να τονιστεί ότι το ένα δεν εμποδίζει το άλλο, αντίθετα, το şer î hukuk επιτρέπει και δίνει δυνατότητες να δημιουργηθεί το örf î hukuk, διότι το şer î hukuk δίνει περιορισμένες νομοθετικές αρμοδιότητες στους διοικητές. 48 Η δυσκολία ξεκινάει ακριβώς σ αυτό το σημείο. Επειδή σε μορφή και περιεχόμενο δεν διαφέρουν πολύ, είναι δύσκολο να διακριθούν οι τομείς εφαρμογής τους. Πχ.: Η απόφαση του Αρχηγού Κράτους είναι βασικά πράξη του örf î hukuk αλλά εξαιτίας της θρησκευτικής του θέσης (είναι και χαλίφης) αυτή μπορεί να θεωρηθεί και ως şer î. Για να ξεπεραστεί το ζήτημα, το Ουλεμά ανακοίνωσε ότι η απόφαση είναι şer î, η μορφή όμως örf î. 49 Θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε ότι οι κοσμικές πράξεις των σουλτάνων καλύφθηκαν με την Ισλαμική Θεωρία Örf. Η θεωρία Örf έλεγε ότι, αν η Σαρία δεν μπορεί να απαντήσει στα συγκεκριμένα πρακτικά προβλήματα, τότε ως αναγκαστική λύση θα μπορούσαν να γίνουν ρυθμίσεις με ισχύ νόμου. 50 Για τα πρώτα χρόνια των ισλαμικών κρατών ήταν μια καλή και ωφέλιμη πράξη, μετά όμως από την εισβολή των Μογγόλων η εικόνα άλλαξε, γιατί οι αποτελεσματικοί κοσμικοί νόμοι τους επηρεάστηκαν πολύ από τους ουλεμάδες. Εμφανίστηκε μία μογγολική μόδα στον απολυταρχισμό. Έτσι, χωρίς να γίνεται διάκριση, αυτοί οι μογγολικοί κοσμικοί νόμοι και η ισλαμική θεωρία Örf αναφέρονταν πια μαζί. Το Ουλεμά, σαν να ήταν μια πολύ φυσική πράξη 47 Πολλές φορές διευκρινίζεται σε πιο δίκαιο ανήκει μια απόφαση. Όπως örf-i padişâhî, örf-i sultâni, yasâğ-ı pâdişâhî, siyaset, siyeset-i şer îye. Πάνω στο Οθωμανικό Δίκαιο έχουν γίνει σημαντικές μελέτες. Βλέπε Ahmed Akgündüz, Osmanlı Kanunnameleri ve Hukukî Tahlilleri, τ. I (Κωνσταντινούπολη: Osmanlı Araştırmaları Vakfı, 1990). Halil İnalcık, Osmanlı Hukukuna Giriş, Örfî-Sultani Hukuk ve Fatih in Kanunları, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 2 (1958): , M. Âkif Aydın, Türk Hukuk Tarihi (Κωνσταντινούπολη: Beta Basım Yayım, 1995), Akgündüz, Osmanlı Kanunnameleri, Στα οικονομικά και ποινικά ζητήματα örf i hukuk έφτανε ακόμα και στα 90%, στα δάνεια και οικογενειακά όμως ήταν 1%. Βλέπε Osman Kaşıkçı, Adalet, Hukuk ve Yargı. Last modified 11 July Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu,

16 Murat Issi αναλάμβανε τα şer î και το υπόλοιπο κομμάτι (κοσμικοί νόμοι και Örf ), πράγμα που διευκόλυνε τους σουλτάνους. Μετά από αυτά γράφτηκαν οι πρώτοι κανόνες του οθωμανικού ποινικού δικαίου. 51 Το προαναφερθέν örf î hukuk έτσι εμφανίστηκε. Το σύστημα, εκτός από μικρές τριβές, είχε ομαλή λειτουργία. Το σκοινί κόπηκε όταν το örf î hukuk εισχώρησε στα χωράφια του şer î hukuk, όταν δηλαδή πραγματοποιήθηκαν οι εκδυτικιστικές (κοσμικές) μεταρρυθμίσεις του Οθωμανικού Κράτους το 19 ο αιώνα. Οι Νεο-Οθωμανοί σε αυτές τις συγκρούσεις ποτέ δεν πήραν σαφή θέση, άλλοτε υποστήριζαν τον πανίσχυρο Ουλεμά και άλλοτε τον Χαλίφη. Ας αναφερθούμε συνοπτικά στις σχέσεις του Ουλεμά και των Νεο-Οθωμανών. Η θέση και η ισχύ του πρώτου είναι πασίγνωστη στην οθωμανική βιβλιογραφία. Γενικά στις μελέτες η εικόνα των ουλεμάδων είναι αρνητική, και παρουσιάζονται σαν ένα συνεχές εμπόδιο εναντίον κάθε εξέλιξης. Ωστόσο καμία κοινωνική ομάδα δεν είναι σαφής. Σύμφωνα με τον Τζεβδέντ Πασά (Cevdet Paşa), ο θάνατος του Σεϊχουλισλάμ Αρίφ Χικμέτ Μπέη (Şeyhülislam Arif Hikmet Bey) έκλεισε την περίοδο των alim 52 Ουλεμάδων. 53 Έως τότε ήταν δυνατό να συναντιούνται τα μέλη του Ουλεμά και να παίρνουν μέρος σε διάφορες δραστηριότητες, 54 πολλές, διαφορετικές και μερικές φορές εντυπωσιακές. 55 Οι Νεο-Οθωμανοί δεν αρνούνταν το Ισλάμ, είχαν κοινά σημεία και καλές σχέσεις με τα μέλη του Ουλεμά. Καταρχάς οι περισσότεροι Νεο-Οθωμανοί προέρχονταν από το Μεταφραστικό Γραφείο και ο πνευματικός πατέρας του Γραφείου ήταν ο Ρεσίντ Πασάς (Reşid Paşa) ο ίδιος, είναι γνωστό πια, προσπαθούσε να δημιουργήσει μια ομάδα μετριοπαθών Ουλεμά περισσότερο ανεκτικών στις Δυτικές ιδέες. Γι αυτήν την προσπάθεια είχε σταλεί από τον Χότζα Ταχσίν Αφέντη (Hoca 51 Halil İnalcık, Osmanlı Hukuku na Giriş, στο Osmanlı İmparatorluğu Toplum ve Ekonomi, ed. Muhittin Salih Eren (Κωνσταντινούπολη: Eren Yayıncılık, 1996), και Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, Πληθυντικός του ονόματος ilim (επιστήμη). Στο Φικίχ αναγνωρίζεται όχι μόνο ως ειδικός επί των ισλαμικών θεμάτων αλλά και επιστήμονας επί των γενικών θεμάτων, όπως μαθηματικά, φιλοσοφία, αστρονομία, Ισλάμ (Τεφσίρ, Κελάμ,) κλπ. 53 Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, Για περιπτώσεις προοδευτικής συμπεριφοράς των μελών του Ουλεμά, βλέπε Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, Μερικά σημαντικά ονόματα των Ισλαμιστών-İslamcı Ουλεμά: Halim Paşa ( ), Ali Suavi ( ), Şeyhülislam Musa Kazım ( ), Mehmed Seyyid (Seyyid Bey ), İsmail Hakkı İzmirli ( ) κλπ. Βλέπε Abdülhalim Yener, Son Dönem Osmanlı Ulemasının Meşrutiyet ve Hürriyete Dair Görüşleri, Köprü dergisi 80 (2002). Last modified 12 July

17 Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN Tahsin Efendi) 56 στη Γαλλία, όπου θα παραμείνει για 12 χρόνια, και σε αυτές τις κρατικές υπηρεσίες θα συναντηθεί πολλές φορές με φυγάδες Νεο-Οθωμανούς και θα γράψει πολλά σύγχρονά έργα από τη σκοπιά διαφόρων επιστημών. Θα επηρεάσει και τους άλλους που ανήκαν στον Ουλεμά, όπως τον Χότζα Σαντίκ Αφέντι από το Σαρίγιερ (Sariyerli Hoca Sadık Efendi). Εξαιτίας των κηρυγμάτων του όπου γίνονταν αναφορές στην τυραννία και τις καταπιέσεις, θα κατηγορηθεί ως οπαδός των Νεο-Οθωμανών και θα εξοριστεί στη Συρία. Οι σημαντικοί τόποι συνάθροισης των Νεο-Οθωμανών ήταν οι Λέσχες (Cemiyet). 57 Από αυτές ορισμένες είναι σημαντικές για το θέμα μας, για παράδειγμα η Cem iyyet-i İlmiye, η Cem iyyet-i Tedrisiyye-i İslamiyye, η Beşiktaş Cem iyyet-i İlmiyesi και η Ercümen-i Daniş. Οι Νεο-Οθωμανοί, είτε με το να τις επισκέπτονται, 58 είτε παρακολουθώντας τις συνεδριάσεις, συμμετείχαν, επηρέαζαν, επηρεάζονταν. Οι σχέσεις των Νεο-Οθωμανών-Ουλεμά κυρίως μέσα από αυτές τις λέσχες, ωρίμασαν, εξελίχθηκαν και μερικές φορές οργανώθηκαν / αναμορφώθηκαν. Από τους ηγέτες των Νεο-Οθωμανών ο Αλή Σουαβί προερχόταν από το Ουλεμά. Ο Βελιγιουντίν Αφέντη (Veliyyüddin Efendi) φυλακίσθηκε και ο Σεϊχής Χασάν Αφέντη από το Άκσαράϊ (Aksaraylı Şeyh Hasan Efendi) ως μέλος της Ένωσης Νεο-Οθωμανών εξορίστηκε στην Κύπρο. 59 Για το ίδιο λόγο είχε εξοριστεί και ο Αλίμ Ισμαήλ Χακκί Αφέντη (Alim İsmail Hakkı Efendi). 60 Προκύπτει άλλο ένα ουσιώδες ερώτημα, το κατά πόσο ήταν φυσική συνέπεια να γίνει το Ισλάμ ιδεολογικό εργαλείο στα χέρια των διανοουμένων (και όχι των παραδοσιακών Ουλεμά) λόγω των ιστορικών συγκυριών. Θα το εξετάσουμε πιο κάτω, στην πολιτική του Ιττιχάντ-ι Ισλάμ. 56 Η ζωή του Hoca Tahsin Efendi κυριολεκτικά απεικονίζει το δεύτερο μισό του οθωμανικού 19 ου αιώνα. Έχουν γίνει διάφορες μελέτες για την ζωή και τις ιδέες του, βλ. Niyazi Berkes, Türkiye de Çağdaşlaşma (Κωνσταντινούπολη: Yapı Kredi yayınları, 2002); Osman Nuri Ergin, Türk Maarif Tarihi, τ. I-II (Κωνσταντινούπολη: Eser yayınları, 1977). 57 Για μια αναλυτική μελέτη, βλ. Ahmet Karaçavuş, Tanzimat Dönemi Osmanlı Bilim Cemiyetleri (αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, 2006). 58 Η συγκεκριμένη Λέσχη είχε τραβήξει το ενδιαφέρον πολλών διανοουμένων και ειδικά Νεο-Οθωμανών. Ο Ναμίκ Κεμάλ πριν εμφανιστεί στην Ευρώπη ήταν δάσκαλος ορθογραφίας στην Cem iyyet-i İlmiye (Mardin, Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, 248). 59 Kuntay, Namık Kemal, τ. II, Kuntay, Namık Kemal, τ. II,

18 Murat Issi İttihad-ı İslam Η μεγαλύτερη αλλαγή που οραματιζόταν ο Κεμάλ ήταν η ενότητα των μουσουλμάνων, δηλαδή το Ιττιχάντ-ι Ισλάμ (İttihad-ı İslam), καταρχάς μία έννοια με δύο ονομασίες, τον Πανισλαμισμό (Panislamizm) και την Ισλαμική Ενότητα / Ιττιχάντ-ι Ισλάμ (İttihad-ı İslam). Αυτές οι δύο ονομασίες δημιουργούν διάφορες λανθασμένες ερμηνείες ή τουλάχιστον μοιάζουν να είναι διαφορετικά φαινόμενα. Σύμφωνα με τον Türköne, οι Δυτικοί συγγραφείς με την ακριβή τους μετάφραση (και τη λάθος ερμηνεία των λέξεων) μετέφεραν το νόημα ως Unity of İslam, Islamic Union, Union Islamique, Vereinigung des Islam. Και έτσι ο Πανισλαμισμός (Pan Islamisme, Pan Islamismus) διαφοροποιείται 61 από την «Ισλαμική Ενότητα». Η συγκεκριμένη πολιτική, προτού εμφανιστεί ως σημαία απελευθέρωσης ενάντια στις αποικιοκρατικές διοικήσεις, εμφανίστηκε στον ισλαμικό χώρο στα κείμενα των Νεο-Οθωμανών. Στο συγκεκριμένο θέμα οι Νεο-Οθωμανοί έκαναν αναφορές στα κινήματα Παν και τα ανέφεραν ως Ιττιχάντ, δηλαδή İttihad-ı Slav (Ιττιχάντ-ι Σλάβ) / Panslavizm (Πανσλαβισμός), İttihad-ı Cermen (Ιττιχάντ-ι Τζερμέν) / Pan Cermenizm (Παντευτονισμός). 62 Η πρώτη αναφορά γίνεται από τον Ναμίκ Κεμάλ, 63 την εποχή της εξορίας των Νεο-Οθωμανών, και αυτό ίσως βοηθάει να καταλάβουμε την ανάγκη τους για δυτικότροπη έκφραση. Ο Κεμάλ και οι σύντροφοί του, παραμένοντας στις ευρωπαϊκές χώρες έως το 1871, θα συζητήσουν έντονα (και μάλιστα επιθετικά προς την Πύλη) το θέμα. Μετά θα το μεταφέρουν από τη θεωρία στην πράξη στα οθωμανικά εδάφη. Έχοντας σχετική ελευθερία ως διανοούμενοι ή καλύτερα, ως αντιπολίτευση της Πύλης, χρησιμοποίησαν ανελέητα τα μοναδικά ισχυρά τους όπλα. Ασκούσαν συστηματική κριτική στην Πύλη για την αδιάφορη στάση της προς τους Οθωμανούς μουσουλμάνους, για την καταπίεση στους teba a, για τη συνεχή υποχώρησή της 61 Για τη εμφάνιση και πορεία του İttihad-ı İslam, βλέπε Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak, ; İsmail Kara, Türkiye de İslamcılık Düşüncesi (Κωνσταντινούπολη: Kitabevi Yayınları, 1997). 62 Kaplan, Namık Kemal Hayatı ve Eserleri, 111; Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak, Χωρίς τίτλο, Hürriyet, 10 Μαΐου 1869, αρ. 46. Επιπλέον Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak, 176. Ali Donbay, Namık Kemal in Hürriyet Gazetesi ndeki Makaleleri (αδημοσίευτη μεταπτυχιακή εργασία, Selçuk Üniversitesi, 1992). Να σημειωθεί πως το İttihad-ı İslam είναι μία σύγχρονη έκφραση. Εκείνη την εποχή η ακριβή αναφορά γινόταν με το İttihad ûl müslimin (Ιττιχάντ ουλ μουσλιμούν). 19

19 Diogenes 2 (2014): 2-27 ISSN απέναντι στην Ευρώπη. Έλεγαν ότι η μοίρα όλων των μουσουλμάνων του κόσμου εξαρτιόταν από την ύπαρξη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τούτη την εποχή εκτός από το Οθωμανικό Κράτος δεν υπάρχει άλλο να προφυλάξει την θρησκεία του Μωάμεθ. Αίγυπτος και Τυνησία είναι εξαρτημένες από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Από την άλλη, το Ιράν δεν είναι σε θέση να ιδρύσει τέτοιο κράτος που να τους αγκαλιάζει όλους. Αν και υπάρχουν σχεδόν δύο εκατομμύρια μουσουλμάνοι στις ηπείρους της Ινδίας και της Κίνας, ζουν ως όμηροι στα χέρια των χριστιανών και των ειδωλολατρικών κυβερνήσεων, κι έτσι δεν μπόρεσαν να ιδρύσουν κανένα ισλαμικό κράτος. 64 Κατά την άποψη τους, απέναντι στο ευρωπαϊκό μέτωπο που δημιουργήθηκε κατά του Ισλάμ, μόνο οι Οθωμανοί θα μπορούσαν (ως δύναμη) να δημιουργήσουν ένα ισλαμικό μέτωπο. 65 Ο Ναμίκ Κεμάλ πριν από το 1870 έγραφε άρθρα στη Hürriyet (και στη συνέχεια στην İbret) για την πολιτική του Ιττιχάντ-ι Ισλάμ προσπαθώντας να μεταφέρει τη συγκεκριμένη πολιτική ακόμα πιο παλιά, στο 16 ο αιώνα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η γραμμή του Ιττιχάντ-ι Ισλάμ εφαρμοζόταν από τον Σελίμ αλλά δυσκολευόταν να την επιτύχει πλήρως εξαιτίας των πολέμων με τα ευρωπαϊκά κράτη και των εσωτερικών εξεγέρσεων. 66 Τη συγκεκριμένη ιδέα ερμήνευε σε συνάρτηση με την οθωμανική ιδέα. Το άρθρο του Συνύπαρξη μιλλετιών ( İmtizac-ı akvam ) 67 δημοσιεύθηκε ακριβώς 64 Namık Kemal, İnnellahe Ye muru bi l Adli ve l İhsani [=Ο Αλλάχ δίνει διαταγή για την Δικαιοσύνη και Χάρη], Hürriyet, 21 Σεπτεμβρίου 1868, αρ. 13, Λονδίνο. Donbay, Namık Kemal in Hürriyet Gazetesi ndeki Makaleleri, Bu asırda devlet-i Osmaniye den başka din-i Muhammedinin mahmisi olmağa kabil ruy-ı arzda bir hükümet daha yoktur. Mısır ve Tunus, elyevm Devlet-i Aliyenin sayesinde yaşamaktadırlar. İran ise hasbelmevki bir devlet-i kaviye tesisine kabiliyet halinde değildir. Hindistan ve Çin Kıt-alarında iki yüz milyona karib nüfus-ı İslamiye olduğu halde, Hristiyan ve Putperest hükümetler ellerinde mahkûm olarak bir devlet-i mahsusa-i İslamiye teşkil edememişlerdir. 65 Namık Kemal, İttihad-ı İslam, İbret, 27 Ιουνίου 1872, αρ. 11. Özön, Namık Kemal ve İbret Gazetesi, 76: Avrupa ile ilk temas eden ve gözleri açılan Osmanlılar, İslam âleminin ve belki bütün asya nın meş alesi olmalıdır. Mademki Hilafet buradadır ve mademki nisbette, mevki in kabiliyetinde ve halkın istidadına zamanımızın medeniyeti olan Avrupa ya kurbiyette ve hatta servette, marifette burası memaliki İslamiye nin kâffesine mukaddemdir. Bahsettiğimiz ictimaın elbette merkezi burası olacaktır. İşte o vakit envar-ı marifet bu merkezden Asya ve Afrika cihetlerine dahi yayılır. O halde Avrupa nın muvezenesene karşı bir de Şark muvazenesi hâsıl olur. O halde ise âlem-i insaniyette bir mizan-ı i tidal vücuda geli. Memul ederiz ki bu ittifak şimdi bulunduğu cemiyet halinde kalmaz, yakında umum milletten ibaret olur ve İslam bir kere şu nokta-i hayır üzerine burada içtima ittikten sonra pek çok zaman sürmez dünyanın her tarafında birleşi. 66 Χωρίς Τίτλο, Hürriyet, 10 Μαΐου 1869 αρ İmtizac-ı akvam, İbret, 2 Ιουλίου 1872, αρ

20 Murat Issi μετά από τρία τεύχη του İttihad-ı İslam στην εφημερίδα İbret, όπου οθωμανισμός και Ittihad-ı Islam δεν ήταν κατά την γνώμη του Κεμάλ ασύμβατες έννοιες. Σύμφωνα με την εποχή αυτή η ιδέα είχε μια λογική βάση. 68 Τα περιεχόμενα, οι δυνατότητες, τα αποτελέσματα του Ιττιχάντ-ι Ισλάμ συζητιόνταν ιδιαιτέρως από τη δεκαετία του 70, 69 γιατί το κράτος ήταν αδύναμο και χρειαζόταν ένα ισχυρό όπλο. Ας δώσουμε το λόγο στον Κεμάλ: Το Ιττιχάντ-ι Ισλάμ ήταν μία σκέψη των μερικών ατόμων από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του Οθωμανικού Κράτους, αλλά τώρα πια είναι ένας γενικευμένος στόχος των μουσουλμάνων. 70 Σε αυτό ο Κεμάλ αναφέρεται στην αναγκαιότητα της Ανατολικής Ενότητας (Şark Müvazenesi) 71 ώστε να γίνει ανάχωμα στις πιέσεις και τις παρεμβολές των ευρωπαϊκών κρατών στις ισλαμικές χώρες. Εάν μπορούσαν να ενωθούν διακόσια εκατομμύρια μουσουλμάνοι και να δουλέψουν ως ένα σώμα θα ήταν πολύ εύκολο να φτάσουν οι ισλαμικές χώρες στο επίπεδο των ευρωπαϊκών. Η Ανατολική Ενότητα ήταν σημαντική δεδομένου ότι εκείνη την εποχή γίνονταν συνεχείς επισκέψεις των μουσουλμάνων άλλων χωρών στην Κωνσταντινούπολη. Όλες οι εφημερίδες έγραφαν για την τυραννία της Αγγλίας και της Γαλλίας στις αποικίες τους -κυρίως στα μουσουλμανικά εδάφη- και έγραφαν ότι αυτές δεν αναγνώριζαν τα δίκαια και τις ελευθερίες των μουσουλμάνων, ότι ελευθερίες και δικαιώματα ίσχυαν μόνο στην Ευρώπη και μόνο για τους Ευρωπαίους κι έτσι οι μουσουλμάνοι δεν είχαν κάτι να κερδίσουν από αυτά. Σύμφωνα με τον Κεμάλ, η Ευρώπη θέτει διαχωριστική γραμμή στην άσκηση του δικαίου: Αν είσαι μουσουλμάνος και μη-ευρωπαίος δεν έχεις δικαιώματα. Μπορεί η Οθωμανική Αυτοκρατορία να ήταν 68 Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak, 242. Ο συγγραφέας μας μεταφέρει ένα εκπληκτικό άρθρο που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Basiret (πιθανότατα ανήκει στον Εσάς Αφέντη, İttihad, Basiret, 13 Ιανουαρίου 1874) για την εφαρμογή της πολιτικής Οθωμανισμού (για τους μη-μουσουλμάνους) και το İttihad-ı İslam. Αναφέρει ότι τo İttihad-ı Anasır είναι εσωτερική πολιτική και το İttihad-ı İslam είναι εξωτερική πολιτική της αυτοκρατορίας. 69 Σύμφωνα με τον Türköne, οι συζητήσεις ξεκίνησαν με το άρθρο του Devlet-i Aliye ve Avusturya στην εφημερίδα Basiret, που υποστήριζε πως η Οθωμανική Αυτοκρατορία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ως όπλο εναντίον του ρωσικού πανσλαβισμού την ενότητα των Μουσουλμάνων (βλ. Türköne, Siyasi İdeoloji Olarak, ). 70 Το περίφημο άρθρο του Κεμάλ θα μας δώσει πολλά στοιχεία. Namık Kemal, İttihad-ı İslam, İbret, 27 Ιουνίου 1872, αρ Ο ίδιος είχε χρησιμοποιήσει και πιο παλιά την ίδια έκφραση. Βλέπε İstikbal, İbret, 13 Ιουνίου 1872, αρ

Table of Contents. Editorial Wei-sheng Lin...1

Table of Contents. Editorial Wei-sheng Lin...1 2 Oc t obe r201 4 Table of Contents Editorial Wei-sheng Lin...1 Article Οι σκέψεις των Νεο-Οθωμανών περί του Ισλάμ [The Thoughts of the Neo-Ottomans on Islam] Murat Issi...2 The poll tax (cizye) in Cyprus

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 4: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 2: Πολιτικές αντιλήψεις καταγόμενες από το Κοράνι Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ Ισλάμ σήμαινει ,και ειναι μια απο της μεγαλύτερες θρησκειες.το μουσουλμανικό δίκαιο ειναι τελείως διαφορετικό απο το δίκαιο που υπάρχει στη

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολίτης απέναντι στην κρίση. MRB, Συλλογή στοιχείων: 27 Νοεμβρίου έως 6 Δεκεμβρίου 2012

Ο πολίτης απέναντι στην κρίση. MRB, Συλλογή στοιχείων: 27 Νοεμβρίου έως 6 Δεκεμβρίου 2012 A. AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 26ης NOEMΒΡΙΟΥ & ΕΚΤΑΜΙΕΥΣΗ ΔΟΣΗΣ B. ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Γ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ- ΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ 1 A. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 26ης ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή

Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή Το ΒΗΜΑ, 24/06/2007, Σελ.: A42 Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή Η νεοεκλεγείσα βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γαλλίας Μαριέττα Καραμανλή μιλάει για το όνομά της, την ελληνική κυβέρνηση, το ΠαΣοΚ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Οι Έλληνες και το Ισλάμ

Οι Έλληνες και το Ισλάμ Οι Έλληνες και το Ισλάμ Τι γνωρίζει και τι πιστεύει η κοινή γνώμη Νοέμβριος 2010 PI0967/ Διάγραμμα 1 PI0967/ Διάγραμμα 2 ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΕ ΣΥΜΒΟΛΑ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ Σας προκαλεί μάλλον θετική εντύπωση, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα: Ελένη Καπουράνη Ευαγγελία Καπουράνη ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το θέμα της εργασίας μας είναι η θέση της γυναίκας στο Ισλάμ. Η θέση αυτή είναι κατώτερη από το χριστιανισμό και αυτό φαίνεται μέσα από τη μελέτη που

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net ΝΟΟΖ.GR Political Map Lesvosnews.net Οι εκλογές της 6ης Μαΐου έχουν χαρακτηριστεί ως οι πιο σημαντικές Εθνικές εκλογές στη Μεταπολίτευση. Έχοντας αυτό ως βάση, το Nooz.gr φιλοδοξεί να βοηθήσει τους αναγνώστες

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 30 Νοεμβρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΘΕΜΑ: «Συνέντευξη του αναπληρωτή υπουργού Εσωτερικών Χριστόφορου Βερβαρδάκη στον

Διαβάστε περισσότερα

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας.

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας. 1 Κος ΘΕΟΣ: (Μηχανικός. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων κατείχε θέση στον κρατικό μηχανισμό, η οποία είχε σχέση με τη χρηματοδότηση των Ολυμπιακών έργων και γενικότερα της αναπτυξιακής πολιτικής της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τίτλος: Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Μπορεί η Ελλάδα να διδαχθεί από την ιστορία του παρελθόντος; [στα πλαίσια της οικονομικής ύφεσης] ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ιστορία κάνει συνεχώς κύκλους.

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή.

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Οι λόγοι άνισης παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική ζωή Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα