ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή εργασία ειδίκευσης με τίτλο: Πέννος Αλέξανδρος Βαλεντίνος Απόφοιτος Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστημίου Κρήτης Ηράκλειο 2011

2 Ευχαριστώ όσους με στήριξαν, έμμεσα και άμεσα κατά την εκπόνηση αυτής της εργασίας. Ευχαριστώ εκ βαθέων τον Δρ. Γ. Κυμιωνή που εξ αρχής με ενθάρρυνε και αναγνώρισε τις δυνατότητές μου καθώς επίσης τον Δρ. Χ. Γκίνη ο οποίος, μέσα από την πολύτιμη βοήθεια που μου παρείχε καθ όλη την διάρκεια της εργασίας μου μετέδωσε πολυτιμότατη γνώση αλλά και πίστη στις δυνατότητες μου. Επιπλέον, ήταν σημαντικότατη η συμβολή και η καθοδήγηση της καθηγήτριας μου από το Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών, Δρ. Μ. Βαμβακάκη, όχι μόνο κατά την διάρκεια αυτής της μεταπτυχιακής εργασίας, αλλά και κατά την συνολικότερη πορεία μου. Τέλος, οφείλω να αφιερώσω αυτήν την εργασία στους γονείς και τον αδερφό μου που αποτελούσαν και αποτελούν για εμένα πρότυπα προς μίμηση. 2

3 Μεταπτυχιακή διατριβή: Αξιολόγηση βιοπολυμερών για ενδοκερατοειδική ένθεση Υπό: Α.Β. Πέννο. ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Τσιλιμπάρης Μιλτιάδης, Αν. Καθ. Οφθαλμολογίας Παλλήκαρης Ιωάννης, Καθηγητής Οφθαλμολογίας Κυμιωνής Γεώργιος, Ιατρός PhD ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ: Γκίνης Χαρίλαος, Φυσικός PhD Παλλήκαρης Ιωάννης, Καθηγητής Οφθαλμολογίας Κυμιωνής Γεώργιος, Ιατρός PhD 3

4 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1. Γενικό Μέρος Εισαγωγή Το οπτικό σύστημα του οφθαλμού Ο κερατοειδής ως οπτικό στοιχείο Εμβιομηχανική του κερατοειδή Κερατεκτασία και οι σύγχρονοι τρόποι αντιμετώπισης Κεφάλαιο 2. Περιγραφή της πρότυπης μεθόδου Η αναζήτηση κατάλληλου ενθέματος Η περιγραφή της πρότυπης μεθόδου Η δημιουργία ενδοστρωματικού διάκενου Η σύνθεση του ενθέματος. Προδιαγραφές και περιορισμοί Η υδρογέλη της μεθόδου PALM Η υδρογέλη PEO- Car Το φωτοπολυμεριζόμενο ένθεμα PEG- Irg Κεφάλαιο 3. Ειδικό Μέρος Χαρακτηρισμός Μηχανικών ιδιοτήτων Διερεύνηση της δυναμικής συμπεριφοράς του ενθέματος σε υδατικό περιβάλλον Χαρακτηρισμός οπτικών ιδιοτήτων Ποσοτικοποίηση του ποσοστού σκεδαζόμενης ακτινοβολίας προερχόμενο από το ένθεμα Μελέτη του ποσοστού απορρόφησης ακτινοβολίας στο φάσμα του ορατού φωτός Δοκιμές της εφαρμογής σε πειραματόζωα Πρώιμη αξιολόγηση βιοσυμβατότητας ενθεμάτων Κεφάλαιο 4. Γενικά Συμπεράσματα Στόχοι που επιτεύχθηκαν Μελλοντική έρευνα Τελειοποίηση της μεθόδου Βιβλιογραφικές αναφορές

5 Κεφάλαιο 1. Γενικό Μέρος 1.1 Εισαγωγή. Ο ρόλος του οπτικού συστήματος του οφθαλμού, είναι η δημιουργία και αποτύπωση ενός ευκρινούς ειδώλου στον αμφιβληστροειδή χιτώνα. Ο κερατοειδής, ένα από τα επιμέρους οπτικά στοιχεία, προσδίδει το μεγαλύτερο ποσοστό διοπτρικής ισχύος στο σύστημα. Ωστόσο, τοπογραφικές δυσμορφίες, οι οποίες μπορεί να προέρχονται είτε από βιολογικές ανωμαλίες ή από μηχανικές τάσεις, είναι ικανές να αλλοιώσουν την ποιότητα του ειδώλου. Σκοπός της παρούσας εργασίας, είναι η περιγραφή και η ανάπτυξη μιας μεθόδου βελτίωσης της τοπογραφίας του κερατοειδή, χρήσει ενός ενδοκερατοειδικού ενθέματος με κατάλληλα χαρακτηριστικά και κατάλληλες ιδιότητες. Ο ρόλος του ενθέματος θα είναι η μηχανική ενίσχυση αλλά και η βελτίωση των οπτικών ιδιοτήτων του κερατοειδή. Πιο συγκεκριμένα, η μέθοδος περιγραφεί έναν τρόπο δημιουργίας ενός διάκενου, στο εσωτερικό του στρώματος του κερατοειδή, και την πλήρωση του διάκενου αυτού, με κατάλληλο υλικό το οποίο θα είναι δυνατόν να διαμορφωθεί και να σταθεροποιηθεί εκ των υστέρων με τέτοιο τρόπο ώστε να προσδίδει στην πρόσθια εξωτερική επιφάνεια του κερατοειδή, ένα ιδανικό και συμμετρικό σχήμα. 1.2 Το οπτικό σύστημα του οφθαλμού. Αξιοσημείωτο γνώρισμα του οφθαλμού, είναι ο υψηλός βαθμός οργάνωσης τόσο σε μικροσκοπικό, όσο και σε μακροσκοπικό επίπεδο. Τα επιμέρους οπτικά στοιχεία του οφθαλμού, είναι διατεταγμένα, με συγκεκριμένες αποστάσεις μεταξύ τους, ώστε να επιτυγχάνεται ένα ευκρινές είδωλο στον αμφιβληστροειδή με σχετικά χαμηλές εκτροπες 1Γκ2Γκ. Το τυπικό αξονικό μήκος ενός ανθρώπινου οφθαλμού είναι 24 χιλιοστά του μετρου 1. Επιπλέον, ο σχηματισμός των επιφανειών των οπτικών στοιχείων, απαιτεί επίσης αρκετά μεγάλη ακρίβεια. 5

6 Εικ. 1.1: Σχηματική αναπαράσταση του οφθαλμού. (πηγή: Κατά ένα σχετικά απλό μοντέλο, οι επιφάνειες που συμμετέχουν στην συνολική διοπτρική ισχύ του συστήματος είναι τέσσερις. Η πρώτη επιφάνεια που συναντά το φως από το εξωτερικό προς το εσωτερικό του οφθαλμού, είναι η πρόσθια επιφάνεια του κερατοειδή με σχήμα επιμήκους ελλειψοειδους 5ΓΚ και δείκτη διάθλασης Διαπερνώντας τα 550 μm (κατά προσέγγιση), του κερατοειδή, το φως συναντά την οπίσθια επιφάνεια του η οποία έχει κατά προσέγγιση σφαιρικό σχήμα. Πίσω από την οπίσθια επιφάνεια του κερατοειδή βρίσκεται ο πρόσθιος θάλαμος, πλήρης με υδατοειδές υγρό, το οποίο έχει δείκτη διάθλασης Ο πρόσθιος θάλαμος έχει αξονικό μήκος περίπου 3mm 1. Πίσω από τον πρόσθιο θάλαμο βρίσκεται η ίριδα, η οποία παίζει ρόλο διαφράγματος στο σύστημα και καθορίζει το ποσό του εισερχόμενου φωτός. Το τελευταίο οπτικό στοιχείο του συστήματος είναι ο κρυσταλλοειδής φακός. Κυρία λειτουργιά του φακού είναι η μεταβολή της συνολικής διοπτρικής ισχύος του οφθαλμού έτσι ώστε να είναι δυνατή η απεικόνιση κοντινών και μακρινών αντικειμένων, μέσα από την λειτουργία της προσαρμογής. Ο δείκτης διάθλασης του κρυσταλλοειδούς φακού(1.41) σε συνδυασμό με το σχήμα του, αντισταθμίζουν τις σφαιρικές εκτροπές που εισάγονται από την πρόσθια επιφάνεια του κερατοειδη 1. Τέλος, το όργανο στο οποίο απεικονίζεται το είδωλο που δημιουργείται από τα επιμέρους οπτικά στοιχεία που περιγράφησαν παραπάνω, είναι ο αμφιβληστροειδής. Ο χώρος ανάμεσα στον αμφιβληστροειδή και στην οπίσθια επιφάνεια του κρυσταλλοειδούς φακού, καταλαμβάνεται από το υαλώδες σώμα (n=1.337) 6

7 Εικ : Σχηματική αναπαράσταση του οπτικού συστήματος του οφθαλμού σε εγκάρσια τομή. α, β: πρόσθια και οπίσθια επιφάνεια του κερατοειδή αντίστοιχα, γ: ίριδα, δ, ε: πρόσθια και οπίσθια επιφάνεια του κρυσταλλοειδούς φακού αντίστοιχα, και στ : αμφιβληστροειδής. 1.3 Ο κερατοειδής ως οπτικό στοιχείο Η βασική διαθλαστική επιφάνεια του συστήματος του οφθαλμού, είναι η πρόσθια επιφάνεια του κερατοειδή. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για την διεπιφάνεια με την μεγαλύτερη διαφορά δεικτών διάθλασης, εκατέρωθεν της. Είναι επομένως αναγκαία η ύπαρξη συμμετρίας στην συγκεκριμένη επιφάνεια για την βέλτιστη ποιότητα του σχηματιζόμενου ειδώλου. Η επιθυμητή συμμετρία, επιτυγχάνεται με φυσικούς αλλά και χημικούς δεσμούς καθώς επίσης και με μια αρκετά καλή στερεοδιάταξη των δομικών μονάδων, όλων των επιμέρους τμημάτων του κερατοειδή. Η δακρυϊκή στοιβάδα αποτελεί την εξώτατη διαθλαστική επιφάνεια, η οποία διαμορφώνεται αρκετά ομοιόμορφα χάρη στην επιφανειακή της τάση. Ενδότερα, 5-7 στρώσεις επιθηλιακών κυττάρων, σχηματίζουν το επιθήλιο του κερατοειδή. Χαρακτηριστικό των επιθηλιακών κυττάρων του κερατοειδή, είναι το πεπλατυσμένο σχήμα τους επιφανειακά και το κυλινδρικό εσωτερικά. Μια διαρκής και συνολική ανανέωση αυτών των κυττάρων λαμβάνει χώρα, με περίοδο 7 περίπου ημερών. Ο πολλαπλασιασμός των κυττάρων γίνεται στην περιφέρεια του κερατοειδή και πιο συγκεκριμένα στο σκληροκερατοειδικό όριο όπου και κατανέμονται στο σύνολο της επιφάνειας του επιθηλίου με κατεύθυνση από την περιφέρεια προς το κέντρο και συγχρόνως από την βάση προς την επιφάνεια. Κάτω από το επιθήλιο, βρίσκεται η βασική μεμβράνη η οποία αποτελείται από ίνες κολλαγόνου τύπου IV. Κερατοειδής και βασική μεμβράνη συνδέονται με ημιδεσμοσώματα. Ακόμη βαθύτερα, βρίσκεται η στοιβάδα του Bowman η οποία 7

8 αποτελεί ένα από τα δομικά χαρακτηριστικά του κερατοειδή που του προσδίδουν ένα μικρό ποσοστό μηχανικής σταθερότητας. Το στρώμα του κερατοειδή αντιπροσωπεύει περίπου το 90% του συνολικού πάχους του κερατοειδή. Αποτελείται από ίνες κολλαγόνου διατεταγμένες σε στρώσεις οι οποίες έχουν διαφορετική κατεύθυνση η κάθε μία. Κατά αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται μηχανική ανισοτροπία ενάντια στις κάθετες στη επιφανεια του κερατοειδή δυνάμεις ενώ συγχρόνως εξασφαλίζεται ότι η μέση απόσταση μεταξύ των δομικών στοιχείων του στρώματος είναι πολύ μικρότερη από το μήκος κύματος του (ορατού) φωτός του οποίου καλείται να υποστηρίξει τη διάδοση. Ανάμεσα στις ίνες του κολλαγόνου υπάρχει η εξωκυττάρια ουσία η οποία κυρίως αποτελείται από γλυκοσαμινογλυκάνες στις οποίες δεσμεύεται νερό μέσω δεσμών υδρογόνου. Η συνολική περιεκτικότητα του στρώματος του κερατοειδή σε νερό είναι περίπου 80% κ.β. Το στρώμα του κερατοειδή είναι η στοιβάδα που είναι δυνατόν να υποστεί γεωμετρικές αλλαγές στην περίπτωση που είναι επιθυμητό να αλλάξει η διαθλαστική ισχύς του οπτικού συστήματος του οφθαλμού. Τέλος, στο στρώμα του κερατοειδή βρίσκονται διάσπαρτα κερατοκύτταρα. Στην εσωτερική πλευρά του κερατοειδή υπάρχει η Δεσκεμέτειος μεμβράνη η οποία είναι η βασική μεμβράνη του ενδοθηλίου του κερατοειδή. Το ενδοθήλιο αποτελείται από μία μονοκυτταρική στρώση εξαγωνικών κυττάρων τα οποία δεν αναγεννώνται ενώ συγχρόνως παίζουν ζωτικό ρόλο στη διατήρηση της διαύγειας του κερατοειδή μέσω της άντλησης νερού από τον κερατοειδή προς τον πρόσθιο θάλαμο. Αυτή η διεργασία εξασφαλίζει την πυκνή διάταξη των ινών κολλαγόνου του στρώματος στα διαδοχικά στρώματα. Σε περίπτωση ανεπαρκούς άντλησης του ενδοθηλίου η μέση απόσταση μεταξύ των ινών του κολλαγόνου αυξάνει (οίδημα), με αποτέλεσμα τη σκέδαση και την απώλεια της διαύγειας του κερατοειδή. 8

9 Εικ : Σχηματική αναπαράσταση των στοιβάδων του κερατοειδή χιτώνα. α: Επιθήλιο του κερατοειδή, β: βασική μεμβράνη, γ: στοιβάδα του Bowman, δ: στρώμα, ε: κερατοκύτταρα, στ: Δεσκεμέτειος μεμβράνη και ζ: ενδοθήλιο. 1.4 Εμβιομηχανική του κερατοειδή. Το σύνολο των δυνάμεων και των μηχανικών τάσεων που αναπτύσσονται στο εσωτερικό του κερατοειδή, από τα επιμέρους δομικά στοιχεία του, παίζουν σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση και την διατήρηση του ομοιόμορφου και συμμετρικού σχήματος του κερατοειδή. Από τα προαναφερθέντα δομικά στοιχεία του κερατοειδή, μόνο η στοιβάδα του Bowman και το στρώμα, αποτελούνται και από ινίδια κολλαγόνου τα οποία είναι και υπεύθυνα για την εμβιομηχανική συμπεριφορά του κερατοειδη 2. Ο ρόλος του επιθηλίου στην καμπυλότητα του κερατοειδή είναι ελάχιστος έως μηδενικος 3. Η ευκαμψία της Δεσκεμετίου μεμβράνης εξασφαλίζει την ανοχή ενός μεγάλου εύρους δυνάμεων, προερχόμενες από την ενδοφθάλμια πίεση, αποκλείοντας συγχρόνως κατ αυτόν τον τρόπο τάσεις προερχόμενες από το στρώμα, να διέλθουν προς το ενδοθηλιο 4. Τέλος, η στοιβάδα του Bowman δεν επιφέρει μετρήσιμες αλλαγές στις μηχανικές ιδιότητες του κερατοειδη 5. Η συνολική μηχανική συμπεριφορά του κερατοειδή, προέρχεται από το στρώμα. Οι λαμέλλες κολλαγόνου ( ) εκτείνονται από το ένα σκληροκερατοειδικό όριο στο άλλο. Ο προσανατολισμός τους είναι τυχαίος, με την τυχαιοποίηση να αυξάνει από το κέντρο προς την περιφέρεια. Επιπλέον, οι σύνδεσμοι μεταξύ των λαμελλών κολλαγόνου, είναι ακόμα πιο πυκνοί στην περιφέρεια απ ότι στο κεντρο 6. Οι δεσμοί αυτοί προδίδουν επιπλέον αντοχή σε 9

10 εγκάρσιες αλλά και διατμητικές τάσεις. Επίσης, η διάταξη των λαμελλών κολλαγόνου στην περιφέρεια επιδεικνύουν έναν κυκλικό προσανατολισμο 7. Τα επιμέρους στοιχεία του κερατοειδή και τα χαρακτηριστικά τους, προδίδουν μια σύνθετη, μη γραμμική συμπεριφορά σε εξωγενείς μηχανικές τάσεις. Χαρακτηρίζεται, χρήσει όρων της επιστήμης των υλικών, ανισοτροπικό μέσο με μη γραμμική ελαστική και ιξωδοελαστική συμπεριφορα 2. Ανιστροπικό λόγω του τυχαίου προσανατολισμού των λαμελλών κολλαγόνου, και σύνθετο μη- γραμμικό λόγω της αλληλεπίδρασης στοιχείων με πολύ διαφορετικό χαρακτήρα (κολλαγόνο, εξωκυττάρια ουσία, νερό). Για την περιγραφή ενός τόσο σύνθετου μέσου απαιτείται ένα αρκετά περίπλοκο μοντέλο. Μια αρκετά απλουστευμένη περιγραφή ωστόσο των ιδιοτήτων του κερατοειδή, μπορεί να προκύψει και από το μέτρο ελαστικότητας. Το μέτρο ελαστικότητας (μέτρο Young, Ε) αποτελεί ένα μέτρο σκληρότητας και αντοχής ενός υλικού. Υπολογίζεται από το πηλίκο της τάσης (δύναμη/επιφάνεια) προς την παραμόρφωση (τελικό μήκος μείον αρχικό μήκος):! =!!! Ελαστικό, χαρακτηρίζεται ένα μέσο, το οποίο ανακτά το αρχικό του σχήμα και τις αρχικές του διαστάσεις μετά από μηχανική τάση, ακολουθώντας ακριβώς την ίδια διαδρομή κατά την φόρτιση και την αποφόρτιση της μηχανικής τάσης. Το μέτρο ελαστικότητας αποτελεί την κλίση της καμπύλης, σε ένα διάγραμμα τάσης/παραμόρφωσης. Μεγαλύτερη κλίση, συνεπάγεται μεγαλύτερο δείκτη Young, επομένως και μεγαλύτερη σκληρότητα - δυσκαμψία Οι βιολογικοί ιστοί, αν και εμφανίζουν γραμμική συμπεριφορά σε μικρές τάσεις, συνολικά αποδίδουν μια μη γραμμική και ιξοδωελαστική συμπεριφορά. Στις περιπτώσεις μη γραμμικότητας, το μέτρο ελαστικότητας υπολογίζεται από την εφαπτομένη στα διάφορα σημεία της καμπύλης (tangent modulus) ή από την χορδή μεταξύ διαδοχικών σημείων της καμπύλης (secant modulus). 10

11 Εικ : Γραφικές παραστάσεις γραμμικών μέσων(αριστερά) μη- γραμμικών, ιξοδωελαστικών μέσων (κέντρο) και ο υπολογισμός προσεγγιστικών μέτρων Young σε μη γραμμικά μέσα (δεξιά). (πηγή: sunbear.com) Σημαντική επίσης, είναι η συμπεριφορά αυτών των ανελαστικών, μη- γραμμικών συστημάτων, υπό τάση σε βάθος χρόνου. Ο χαρακτηρισμός του κερατοειδή ως προς τις μηχανικές του ιδιότητες, ή η εύρεση του δείκτη ελαστικότητας του (μέτρο Young), και η περιγραφή των ιδιοτήτων αυτών από σύνθετες μαθηματικές συναρτήσεις, περιπλέκονται ακόμη περισσότερο εάν ληφθεί υπ όψιν και η μεταβλητή του χρόνου. Όταν οι μηχανικές τάσεις ασκούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα (όπως ακριβώς συμβαίνει και στον κερατοειδή), τέτοιου είδους συστήματα συμπεριφέρονται ως ιξωδοελαστικά με αποτέλεσμα την εμφάνιση φαινομένων όπως η υστέρηση, η χαλάρωση λόγω διατμητικής τάσης, και ο ερπυσμός. Η υστέρηση είναι ένα χαρακτηριστικό των ιξωδοελαστικών συστημάτων κατά την οποία η μηχανική αποφόρτιση ακολουθεί διαφορετική διαδρομή από αυτήν της φόρτισης. Από την άλλη πλευρά, το φαινόμενο του ερπυσμού εξαρτάται από τον χρόνο. Πρόκειται για μια περαιτέρω επιμήκυνση, κατά την μακρά, χρονικά, άσκηση σταθερής τάσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα του φαινομένου είναι η εκτασία (βλ. Κεφ. 1.4.) του κερατοειδή, μια παθογενής κατάσταση του κερατοειδούς η οποία οφείλεται καθαρά στην μακροχρόνια και διαρκή άσκηση (ενδοφθάλμιας) πίεσης. Τέλος, η χαλάρωση κατά την διάρκεια διατμητικής τάσεως, παρατηρείται μια μικρή, αλλά αξιοσημείωτη χαλάρωση στον ιστό μετά από βαθμιαία άσκηση φορτίου, και διατήρηση μιας τιμής (φορτίου) για ένα χρονικό διάστημα 11

12 Fig. 3. Experiments illustrating elastic and viscoelastic properties in a 7 mm, full-thickness horizontal corneal strip from a 63 year old donor. Elliptical Εικ. 1.5.: Η πειραματική παρατήρηση του φαινομένου της χαλάρωσης κατά την διατμητική ταση 8 polarization allows visualization of non-homogeneous internal stresses. Progressive stretching of the sample (1, 2 and 3) and measurement of the induced. load (stress) allows calculation of the elastic (Young s) modulus from the slope of the stress-strain relationship. The relationship is non-linear. A second experiment in which a constant displacement is imposed in the same sample demonstrates time-dependent stress relaxation, a viscoelastic property of biological soft tissues (4 and 5). Courtesy of W.J. Dupps, Jr., MD, PhD and T. Doehring, PhD. Ένας ακόμη καθοριστικός παράγοντας για τον χαρακτηρισμό του κερατοειδή ως προς την μηχανική του αντοχή είναι το επίπεδο ενυδάτωσης του. Υπό φυσιολογικές συνθήκες ο κερατοειδής αποτελείται κατά ένα μεγάλο ποσοστό (~80%) από νερό. Το ποσοστό αυτό μεταβάλλεται (αυξάνεται) ραγδαία σε πειραματικές συνθήκες (ex vivo), όπου οι μηχανισμοί αφυδάτωσης (αντλίες Na- Ka) παύουν να υφίστανται. Ο τρόπος αλλά και η ο ρυθμός επαναφοράς της ενυδάτωσης σε φυσιολογικά επίπεδα, επηρεάζουν άμεσα τα αποτελέσματα των μετρήσεων των μηχανικών ιδιοτήτων. Πιο συγκεκριμένα, η παρουσία νερού σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα δομικά στοιχεία, είναι και η αιτία του ιξωδοελαστικού χαρακτήρα του κερατοειδούς. Ο μηχανισμός εκτόπισης του νερού και η ευκολία με την οποία επιτυγχάνεται αυτό κατά την εφαρμογή μηχανικής τάσης καθορίζουν τον χαρακτηρισμό του. Ενώ, τέλος, ο βαθμός ενυδάτωσης είναι καθοριστικός παράγοντας του πάχους του κερατοειδούς. Τέλος, κάθε χειρουργική παρέμβαση στον κερατοειδή ακολουθείται από μια επουλωτική δραστηριότητα κατά την οποία νέο κολλαγόνο παράγεται, οι πληθυσμοί των κερατοκυττάρων μεταβάλλονται ενώ κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης φλεγμονής εκκρίνονται αυξητικοί παράγοντες και διάφορες διαφορετικές ενώσεις- κατάλοιπα ή παράγωγα του έντονου ρυθμού μεταβολισμού και των κυτταρικών διεργασιών. Το γεγονός αυτό, ότι δηλαδή ο κερατοειδής είναι ένα ζωντανό και δυναμικό σύστημα καθιστά ακόμα πιο δύσκολη την ακριβή μοντελοποίηση της εμβιομηχανικής του συμπεριφοράς σε βάθος χρόνου ιδιαίτερα όταν υποστεί κάποια επέμβαση ή τραυματισμό. 12

13 1.5 Κερατεκτασία και οι σύγχρονοι τρόποι αντιμετώπισης. Η κερατεκτασία είναι μια παθογενής κατάσταση του κερατοειδούς κατά την οποία χάνεται το ιδανικό καμπύλο σχήμα της τοπογραφίας του κερατοειδούς. Οφείλεται κυρίως σε μια κερατοειδική τεκτονική αδυναμία 9 και έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση έντονου αστιγματισμού, απώλεια οπτικής οξύτητας και σε μερικές περιπτώσεις ακόμα και την πιθανότητα διάτρησης του κερατοειδούς. Γενετήσιες αιτίες αυτής της δυσμορφίας μπορούν να είναι είτε πρωτογενείς, όπως για παράδειγμα η πάθηση του κερατόκωνου, ή είναι πιθανον, η αιτίες να είναι δευτερογενείς ιατρογενείς, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την εμφάνιση μετά από επεμβάσεις που εμπλέκουν στρωματική κερακεκτομή. Η αντιμετώπιση της παθογενούς αυτής λέπτυνσης μπορεί να επιτευχθεί με επεμβατικές, στην εμβιομηχανική του κερατοειδή, μεθόδους, είτε με μη- επεμβατικές. Εικ. 1.6.: Οφθαλμός με κερατόκωνο (πηγή: dresden.de) Ως μη- επεμβατική χαρακτηρίζεται η μέθοδος κατά την οποία η ομαλή τοπογραφία της επιφάνειας του κερατοειδή επιτελείται με την τοποθέτηση σκληρών αέριο- διαπερατών φακών επαφής. Πρόκειται για μια μέθοδο με μη- μόνιμο χαρακτήρα, με αρκετά μεγάλο βαθμό δυσφορίας για τον ασθενή ενώ απαιτεί μεγάλο βαθμό εξατομίκευσης. Από τις πιο αποτελεσματικές επεμβατικές μεθόδους μηχανικής ενίσχυσης, είναι η τοποθέτηση, ενδοστρωματικώς, εμφυτευμάτων δαχτυλιδιών (intracorneal ring segments, ICRS). Η μέθοδος αυτή αρχικά, είχε ως σκοπό να μεταβάλει την καμπυλότητα του κερατοειδή και κατ επέκταση και την διαθλαστική ισχύ του. Υποσκιάστηκε όμως από την αποτελεσματικότητα της κερατεκτομής και επανήλθε 13

14 ως μέθοδος για την αντιμετώπιση της κερατεκτασίας. Με την μέθοδο αυτή επιτυγχάνεται μηχανική ενίσχυση με την ένθεση δυο ημικυκλικών δακτυλιοειδών ενθεμάτων μέσα στο στρώμα του κερατοειδή. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται και η επαναφορά της ομοιομορφίας του κερατοειδή αλλά και η απαλοιφή του κώνου λόγω των τάσεων που εισάγουν τα ενθέματα Εικ. 1.7.: Φωτογραφία ενδοκερατοειδικού ενθέματος (δικαιώματα: Addition Technology Inc.) Παρά την αρκετά αποτελεσματική μηχανική ενίσχυση που προφέρουν τα ενθέματα, δεν είναι δυνατόν να απαλειφθεί πλήρως το διαθλαστικό σφάλμα λόγω του κώνου. Επιπλέον, μετά την εφαρμογή της μεθόδου, έχουν παρατηρηθεί λεπτύνσεις στα τμήματα του κερατοειδή που πιθανότατα οφείλονται στην μηχανική τάση (τέντωμα) λόγω ενθεματων 10. Παρ όλα αυτά, πρόκειται για μια μέθοδο που διαρκώς αναπτύσσεται καθώς βελτιώνονται συνεχώς τα επιμέρους στοιχεία της μεθόδου όπως οι αλγόριθμοι που απαιτούνται για τον προσανατολισμό και την θέση της ένθεσης, καθώς και το σχήμα, η διάμετρος και το πάχος των εκθεμάτων. Μια επίσης διαδεδομένη, αποτελεσματική 9 και μη επεμβατική μέθοδος, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί και επικουρικά της προηγούμενης, αποτελεί η μέθοδος της διασύνδεσης (crosslinking) των λαμελλών κολλαγόνου με ριβοφλαβίνη. Η μέθοδος μιμείται τους μηχανισμούς της γήρανσης του κερατοειδή, την γλυκοζηλίωση του τροποκολλαγόνου, προκαλώντας οξείδωση μέσω απελευθέρωσης ελευθέρων ριζών υδροξυλιου 11. Με αυτόν τον μηχανισμό επιτυγχάνεται η διασύνδεση των ινών του κολλαγόνου στον κερατοειδή δημιουργώντας ένα πιο δύσκαμπτο πλέγμα, αυξάνοντας έτσι την ακαμψία του κερατοειδή. Όμως, τα αποτελέσματα της μεθόδου είναι μόνο ανασταλτικά ως προς τα συμπτώματα της κερατεκτασίας και δεν επαναφέρουν το ιδανικό καμπύλο σχήμα της επιφάνειας του κερατοειδή. Γι αυτόν τον λόγο η μέθοδος είναι καταλληλότερη 14

15 σε περιπτώσεις όπου η διάγνωση έχει γίνει αρκετά εγκαίρως και τα συμπτώματα πρώιμα ή όπως αναφέρθηκε παραπάνω εάν η μέθοδος εφαρμόζεται επικουρικά. Τέλος, μια άκρως επεμβατική μέθοδος είναι η μεταμόσχευση κερατοειδούς είτε με ολική αφαίρεση του κερατοειδούς και πρόσθεση μοσχεύματος ή με την μερική αφαίρεση και αντικατάσταση τμήματος του στρώματος του κερατοειδή. Κατά την μέθοδο της ολικής αφαίρεσης, αφαιρούνται όλα τα επιμέρους διαστρώματα του κερατοειδή (στρώμα και ενδοθήλιο) και στην συνέχεια γίνεται συρραφή μοσχεύματος από δοτή. Παρά τον έντονα επεμβατικό της χαρακτήρα, η μέθοδος αποδεικνύεται αρκετά επιτυχής και ως προς την φυσική αποκατάσταση του κερατοειδή (ποσοστό περίπου 90%) 9 αλλά και ως προς την χρηστική αποκατάσταση (οπτική οξύτητα 20/40 για το 73.2% των περιστατικών) 9. Εικ 1.8: Σχηματική αναπαράσταση της μεταμόσχευσης του κερατοειδούς (πηγή: ) Εκτός από την ολική μεταμόσχευση, με τα σύγχρονα διαθέσιμα μέσα (μηχανικός μικροκερατόμος, κερακεκτομή χρήσει laser), και σε ειδικότερες περιπτώσεις όπου το ενδοθήλιο είναι υγιές και δεν είναι απαραίτητο να αφαιρεθεί, υπάρχει η δυνατότητα αφαίρεσης τμήματος του στρώματος του κερατοειδή (lamellar keratoplasty) και αντικατάστασης του με μόσχευμα. Η προθήκη του μοσχεύματος μπορεί να αντικαταστήσει είτε εξώτερες στοιβάδες του στρώματος του κερατοειδή ή ενδότερες (στρώμα και ενδοθήλιο) ανάλογα με το ποια περιοχή χαρακτηρίζεται ως προβληματική. Η μέθοδος αυτή μειώνει τον βαθμό επεμβατικότητας έναντι της ολικής μεταμόσχευσης ενώ αυξάνει ακόμα περισσότερο τις πιθανότητες αποδοχής του μοσχεύματος. Από την αλλή πλευρά, 15

16 υπάρχει η πιθανότητα εμφάνισης μετεγχειρητικών επιπλοκών προερχόμενες από τους μηχανισμούς συνάρτησης του μοσχεύματος στο υπόλοιπο του κερατοειδή. Κεφάλαιο 2. Περιγραφή της πρότυπης μεθόδου Η αναζήτηση κατάλληλου ενθέματος 2.1 Η περιγραφή της πρότυπης μεθόδου. Από την περιγραφή των επικρατέστερων και αποτελεσματικότερων μεθόδων αντιμετώπισης της κερατεκτασιας, προκύπτει το συμπέρασμα πως υπάρχει περιθώριο βελτίωσης των ήδη υπαρχουσών μεθόδων ή η ανάγκη ανάπτυξης μιας νέας, η οποία θα συνδυάζει όσο το δυνατόν περισσότερα πλεονεκτήματα των ήδη υπαρχουσών ενώ ταυτόχρονα δεν θα περιορίζεται από τα μειονεκτήματα τους. Η παρούσα εργασία, αποτελεί ένα τμήμα της συνολικής προσπάθειας ανάπτυξης μιας πρότυπης μεθόδου η οποία προβλέπει ταυτόχρονη μηχανική ενίσχυση του κερατοειδή αλλά και την βελτίωση των οπτικών του ιδιοτήτων. Συνοπτικά, η μέθοδος προβλέπει α)την δημιουργία ενός διάκενου μέσα στο στρώμα του κερατοειδούς, β) την έγχυση σε αυτό πρότυπου βιοσυμβατού υλικού, 10 με κατάλληλες οπτικές και μηχανικές ιδιότητες και γ) την εκ των υστέρων 12 σταθεροποίηση του υλικού με ταυτόχρονη μορφοποίηση του σχήματος του Εικ 2.1 : Σχηματική αναπαράσταση των βημάτων της μεθόδου, αριστερά: ο κερατοειδής με 10 λεπτύνσεις και τοπογραφικές ανωμαλίες, δεξιά: ανάκτηση της τοπογραφικής ομοιομορφίας

17 2.2 Η δημιουργία ενδοστρωματικού διάκενου. Η συνεχής ανάπτυξη νέων μεθόδων κερατεκτομής για την διαθλαστική χειρουργική, έχει οδηγήσει στην εισαγωγή νέων τεχνολογιών οι οποίες εμπλέκουν υψηλής ακρίβειας μηχανικούς κερατόμους αλλά και μη- μηχανικές τεχνικές αποδόμησης κερατοειδικού ιστού με την βοήθεια διαφόρων τύπων lasers. Μερικές από τις πλέον πιο πρόσφατες εφαρμογές κερατεκτομής χρήσει laser εμπλέκουν βραχύτατης διάρκειας παλμούς, αποδίδοντας μεγαλύτερης ακρίβειας τομές σε επίπεδα βαθύτερα της επιφάνειας του κερατοειδή, αφήνοντας τα πιο επιφανειακά στρώματα ανέπαφα. Εικ 2.2: Σχηματική αναπαράσταση της εικόνας του κερατοειδή πριν και μετά την τοποθέτηση του ενθέματος. Τα lasers με διάρκεια παλιών μερικών femtoseconds, αλληλεπιδρούν με τον βιολογικό ιστό του κερατοειδή φωτοδιασπώντας (photodisruption) τον με την δυνατότητα εστίασης σε συγκεκριμένο βάθος, δημιουργώντας ελεγχόμενες ως προς τον όγκο και το σχήμα, κοιλότητες. Σημαντικό πλεονέκτημα των υπερβραχέων παλμών είναι η επίτευξη του φαινομένου της φωτοδιάσπασης, με σχετικά μικρότερη ενέργεια ανά μονάδα επιφάνειας, μειώνοντας και καθιστώντας πιο ελεγχόμενα τα παράπλευρα φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα κατά το φαινόμενο. Επιπλέον, η φωτοδιάσπαση λαμβάνει χώρα μόνο στο βάθος εστίασης όπου η αναλογία ενέργειας/επιφάνεια είναι η απαιτούμενη. Αναλυτικότερα, η αλληλεπίδραση της ακτινοβολίας με τον ιστό δημιουργεί ετεροχρονισμένα, διάφορα φαινόμενα τα οποία διαμορφώνουν το τελικό αποτέλεσμα. Αρχικά, λαμβάνει χώρα το φαινόμενο της διηλεκτρικής κατάρρευσης (dielectric breakdown) 17

18 όπου η ενέργεια από τους παλμούς του laser απορροφάται από το υλικό ιονίζοντας το. Το ενεργειακό κατώφλι για την οπτική κατάρρευση μειώνεται καθώς μειώνεται και η διάρκεια του κάθε παλμου 12. Όταν η ένταση του παλμού, είναι αρκετά πιο υψηλή από το κατώφλι δομικής αλλαγής, τότε επέρχεται η δημιουργία πλάσματος, μια έντονα ηλεκτρικά φορτισμένη κατάσταση της ύλης, όπου χάνεται κάθε δομικό χαρακτηριστικό λόγω της τυχαίας κίνησης των σωματιδίων με υψηλές ταχύτητες προς τυχαίες κατευθυνσεις 13. Εικ 2.3: Γραφική παράσταση σχέσης μεταξύ διάρκειας παλμού και κατωφλίου δομικής αλλαγης 12. Οι τυχαίες αυτές κινήσεις, προκαλούν μια δομική ανακατανομή της ύλης, δημιουργώντας διαφοροποιήσεις στην πυκνότητα και κατ επέκταση κοιλότητες μέσα στον ιστό. Το δευτερογενές αυτό φαινόμενο ακολουθείται από την δημιουργία διαταραχών χαμηλότερης ταχύτητας με αποτέλεσμα την δημιουργία ακουστικών κυμάτων, τα όποια αν και διαδίδονται στο υπόλοιπο της ύλης δεν είναι ικανά να επηρεάσουν την δομική σταθερότητα της. Η δημιουργία των ακουστικών αυτών κυμάτων είναι ακόμα πιο περιορισμένη κατά τους βραχύχρονους παλμούς. 18

19 Εικ. 2.4: Χαρακτηριστικά ωστικού κύματος για διαφορετικά χρονική διάρκεια παλμων Η σύνθεση του ενθέματος. Προδιαγραφές και περιορισμοί. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η πλήρωση του στρωματικού διάκενου θα πρέπει να γίνει με υλικό το οποίο πληρεί συγκεκριμένες προδιαγραφές αρχικά ως προ τις φυσικές του ιδιότητες, τις μηχανικές και τις οπτικές ιδιότητες αλλά και ως προς την βιοσυμβατότητα του. Αρχικά, το υλικό από το οποίο θα κατασκευάζεται το ένθεμα, θα πρέπει να βρίσκεται σε υγρή φάση προκειμένω να γίνει ευκολότερα η τοποθέτηση του μέσα στην στρωματική κοιλότητα, με έναν τρόπο ελάχιστα επεμβατικά (π.χ. έγχυση με σύριγγα). Έπειτα, το υλικό θα πρέπει να αλλάζει φάση, από υγρή σε στερεή, σε σχετικά μικρο χρόνο, αφ ενός για να είναι πιο ανεκτή η επέμβαση για τον ασθενή και αφ ετέρου, διότι κατά την στερεοποίηση του, θα του προδίδεται και ένα συγκεκριμένο σχήμα μέσω μηχανικής τάσης πίεσης, εξωτερικά από κάποιον ειδικά κατασκευασμένο διαμορφωτή (καλούπι). Επομένως, είναι λογική η απαίτηση για μικρούς χρόνους διαμόρφωσης και σταθεροποίησης. Επιπλέον, ως προς τις οπτικές απατήσεις από το υλικό, η ιδανική περίπτωση θα προέβλεπε ένα ένθεμα με όσο τον δυνατόν μεγαλύτερη συστατική ομοιομορφία για την αποφυγή του φαινομένου της σκέδασης, μεγιστοποιημένη διαπερατότητα στο ορατό φάσμα της ακτινοβολίας αλλά και με όσο το δυνατόν ομαλή και ομοιόμορφη επιφάνεια. Επιπλέον, λόγω της απαίτησης για την, εκ των υστέρων της 19

20 έγχυσης, διαμόρφωση θα πρέπει το ένθεμα να διατηρεί την όποια δοθείσα γεωμετρία στον χώρο. Οι μηχανικές ιδιότητες του τελικού ενθέματος, είναι και αυτές πολύ συγκεκριμένες. Για να πληρεί τον στόχο του, θα πρέπει το ένθεμα να διαθέτει έναν σχετικά υψηλό δείκτη ακαμψίας έτσι ώστε να είναι σε θέση να επαναφέρει αλλά και να διατηρήσει το ιδανικό καμπύλο σχήμα του κερατοειδή. Παράλληλα όμως, θα πρέπει να διατηρεί την ελαστικότητα και την ανοχή σε πιέσεις του κερατοειδή, που είναι πιθανον να προέρχονται είτε από το εξωτερικό (τυχαία χτυπήματα, τρίψιμο κλπ) αλλά και από το εσωτερικό του οφθαλμού (ενδοφθάλμια ή και αρτηριακή πίεση). Τέλος, η βιοσυμβατότητα με τον κερατοειδή, η πολύ χαμηλή ή μηδενική, ιδανικά, τοξικότητα καθώς και η απαίτηση για ένα στείρο ή με δυνατότητα αποστείρωσης, υλικό, είναι ακόμη μερικοί καθοριστικοί και περιοριστικοί ρυθμιστικοί παράγοντες των ιδιοτήτων του υλικού Η υδρογέλη της μεθόδου PALM. Έχοντας υπ όψιν τις προαναφερθείσες απατήσεις από το ένθεμα, ο σχεδιασμός για την σύνθεσή του θα μπορούσε να γίνει με δυο διαφορετικούς τρόπους. Είτε να υπάρξει ένα είδος μίμησης των συστατικών του στρώματος του κερατοειδή, και βάσει αυτών να συντεθεί ένα βιουλικό έχοντας ως γνώμωνα τις απαιτούμενες ιδιότητες ή να υπάρξει ένας εκ του μηδενός σχεδιασμός ενός σύνθετου υλικού. Κινούμενοι προς την πρώτη κατεύθυνση, έγιναν προσπάθειες σύνθεσης ενθέματος χρησιμοποιώντας βιουλικά ως δομικές μονάδες, μιμούμενοι τους μηχανισμούς στερεοδιάταξης και οργάνωσης του κερατοειδή. Ως πρώτο υποψήφιο υλικό, επιλέχθηκε μια υδρογέλη που είχε αναπτυχθεί στο Πανεπιστήμιο Κρήτης για την εφαρμογή της στην μέθοδο PALM 1. Η υδρογέλη, αποτελούμενη κατά 20% από κολλαγόνο δέρματος χοίρου (20% κ.β.) και καραγινάνη (1% κ.β.) σε απιονισμένο νερό 1, παρά το γεγονός ότι υπόκειτο σε μια μετάβαση φάσης από υγρή σε στερεά, ως προς τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά της κρίθηκε ακατάλληλη. Οπτικώς, αν και αρκετά διαυγής, παρουσίαζε ένα υποκίτρινο χρώμα. Μηχανικά, δεν 20

21 παρουσίαζε κάποια σχετικά μεγάλη δυσκαμψία έτσι ώστε να αποτελέσει μέσο μηχανικής ενίσχυσης. Ακόμη, κατά την εφαρμογή της υδρογέλης PALM στην συγκεκριμένη μέθοδο, υπήρχαν σημαντικότατα προβλήματα ως προς τις φυσικές της ιδιότητες. Αν και αρχικά σε υγρή φάση, η υδρογέλη εμφάνιζε αρκετά υψηλό ιξώδες, χαρακτηριστικό που το καθιστούσε ακατάλληλο για έγχυση. Επιπλέον, η αλλαγή φάσης από υγρό σε στερεό, γινόταν με μια ραγδαία αύξηση του ιξώδους σε ένα αρκετά περιορισμένο θερμοκρασιακό εύρος της τάξης των 5-7 βαθμών κελσίου. Το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό καθιστούσε αδύνατη την εφαρμογή της υδρογέλης ως προς την δυνατότητα και την ευκολία διαμόρφωσης του ενθέματος μετά την έγχυση. Εικ. 2.5: Φωτογραφία από την εφαρμογή της υδρογέλης σε οφθαλμό, κατά την διαδικασία PALM Η υδρογέλη PEO- Car. Μελετώντας τις βασικές αδυναμίες της υδρογέλης που χρησιμοποιήθηκε στην τεχνική PALM, ως προς τα χαρακτηριστικά της, δημιουργήθηκε, έπειτα από βιβλιογραφική και πειραματική αναζήτηση, νέο υλικό το οποίο εκμεταλλευόταν την φυσική διασύνδεση (crosslinking) που προσφέρουν οι πολυσακχαρίτες και την μηχανική ενδυνάμωση μεγαλύτερων οργανικών μη- βιολογικών μακρομορίων (οργανικές πολυμερικές αλυσίδες). Πιο συγκεκριμένα, ο πολυσακχαρίτης που επιλέχθηκε ήταν η καραγινάνη καθώς προσέφερε μια θερμο- αναστρέψιμη μετάβαση φάσης από υγρό σε γέλη στην επιθυμητή θερμοκρασιακή περιοχή. Εικ. 2.6: Το μονομερές του μακρομορίου της κ- καραγινάνης

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 Στοιχεία ανατομίας Στιβάδες κερατοειδούς : 1. Επιθήλιο, μη κερατινοποιημένο κυλινδρικό, πάχους 50μm. 2. Στιβάδα Bowman

Διαβάστε περισσότερα

μεταμόσχευση κερατοειδή

μεταμόσχευση κερατοειδή μεταμόσχευση κερατοειδή www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι ο κερατοειδής; Τι ακριβώς είναι η μεταμόσχευση κερατοειδή (κερατοπλαστική) και πότε πραγματοποιείται;

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως Ιδιότητες των κυµάτων Όραση Α Μήκος κύµατος: απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών κυµατικών µορφών Συχνότητα: αριθµός κύκλων ανά δευτερόλεπτα (εξαρτάται από το µήκος κύµατος) Ορατό φως Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού

Διαβάστε περισσότερα

Κερατόκωνος. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Κερατόκωνος. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Κερατόκωνος www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι o κερατόκωνος; Ο κερατόκωνος είναι μια οφθαλμική απρόβλεπτη και ποικιλόμορφη κατάσταση στην οποία η φυσιολογική δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Φασματοφωτομετρία

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Φασματοφωτομετρία 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Φασματοφωτομετρία Ιωάννης Πούλιος Αθανάσιος Κούρας Ευαγγελία Μανώλη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 54124

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα

2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα 2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα 2 Απριλίου 20 Η δομή του οφθαλμού Ιδωμένος ως ένα οπτικό όργανο, ο ανθρώπινος οφθαλμός επιτελεί την ακόλουθη λειτουργία. Δέχεται εισερχόμενες ακτίνες φωτός από απομακρυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ Ανάκλαση Κάτοπτρα Διάθλαση Ολική ανάκλαση Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου Μετατόπιση ακτίνας Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ - Ανάκλαση Επιστροφή σε «γεωμετρική οπτική» Ανάκλαση φωτός ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Κερατόκωνος?

Τι είναι ο Κερατόκωνος? Τι είναι ο Κερατόκωνος? Ο Κερατόκωνος είναι µια διαταραχή του κερατοειδούς - του διαφανούς προσθίου τµήµατος του οφθαλµού Ο κερατοειδής είναι εκείνος που εστιάζει το φως στο πίσω µέρος του µατιού. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο: ΜΗΧΑΝΙΚΑ- ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο: ΜΗΧΑΝΙΚΑ- ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΧΕΙ ΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ http://www.study4exams.gr/ ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ FRANK-HERTZ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑ FRANK-HERTZ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑ FRANK-HERTZ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ Η απορρόφηση ενέργειας από τα άτομα γίνεται ασυνεχώς και σε καθορισμένες ποσότητες. Λαμβάνοντας ένα άτομο ορισμένα ποσά ενέργειας κάποιο

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι:

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι: ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΦΘΑΛΜΟΥ: ΕΜΜΕΤΡΩΠΙΑ & ΑΜΕΤΡΟΠΙΑ. ΜΥΩΠΙΑ, ΥΠΕΡΜΕΤΡΩΠΙΑ, ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ Τσίτσας Θωμάς Καλιακούδας Μάριος Καραγιαννίδης Αλέξανδρος Μιχόπουλος Σπυρίδων

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

Διαθλαστικές επεμβάσεις

Διαθλαστικές επεμβάσεις Διαθλαστικές επεμβάσεις www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι εννοούμε με τον όρο «διαθλαστική χειρουργική»; Τι πετυχαίνουν οι διαθλαστικές επεμβάσεις; Με τον όρο διαθλαστική

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής 1. To βάθος µιας πισίνας φαίνεται από παρατηρητή εκτός της πισίνας µικρότερο από το πραγµατικό, λόγω του φαινοµένου της: α. ανάκλασης β. διάθλασης γ. διάχυσης

Διαβάστε περισσότερα

Το οπτικό μικροσκόπιο II

Το οπτικό μικροσκόπιο II Το οπτικό μικροσκόπιο II Παρατήρηση βιολογικών δειγμάτων Τα βιολογικά δείγματα (κύτταρα, βακτήρια, ζύμες, ιστοί, κ.λ.π.) και τα συστατικά τους είναι σχεδόν διαφανή Για την παρατήρησή τους πρέπει να δημιουργήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Μάθημα προς τους ειδικευόμενους γιατρούς στην Οφθαλμολογία, Στο Κ.Οφ.Κ.Α. την 18/11/2003. Υπό: Δρος Κων. Ρούγγα, Οφθαλμιάτρου. 1. ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Όταν μια φωτεινή ακτίνα ή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Οι Ενόργανες Μέθοδοι Ανάλυσης είναι σχετικές μέθοδοι και σχεδόν στο σύνολο τους παρέχουν την αριθμητική τιμή μιας φυσικής ή φυσικοχημικής ιδιότητας, η

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Σερρών Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών και Μετάδοσης Σύστημα μετάδοσης με οπτικές ίνες Tο οπτικό φέρον κύμα μπορεί να διαμορφωθεί είτε από αναλογικό

Διαβάστε περισσότερα

Α3. Σε κύκλωμα LC που εκτελεί αμείωτες ηλεκτρικές ταλαντώσεις η ολική ενέργεια είναι α. ανάλογη του φορτίου του πυκνωτή

Α3. Σε κύκλωμα LC που εκτελεί αμείωτες ηλεκτρικές ταλαντώσεις η ολική ενέργεια είναι α. ανάλογη του φορτίου του πυκνωτή ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΛΑ Β) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25 ΜΑΪΟΥ 202 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΘΕΜΑ Α Στις ημιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης 3 Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης Μέθοδος Σε σώμα διαφανές ημικυλινδρικού σχήματος είναι εύκολο να επιβεβαιωθεί ο νόμος του Sell και να εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ΑΠΕ I. Ενότητα 3: Ηλιακοί Συλλέκτες: Μέρος Α. Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ

Εργαστήριο ΑΠΕ I. Ενότητα 3: Ηλιακοί Συλλέκτες: Μέρος Α. Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ Εργαστήριο ΑΠΕ I Ενότητα 3: Ηλιακοί Συλλέκτες: Μέρος Α Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ Ηλιακή Ενέργεια ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. 2 Αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Σκοπός: Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η κατανόηση και επίγνωση των κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

EΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΟΛΙΚΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ

EΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΟΛΙΚΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΧΕΙ ΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ http://wwwstudy4examsgr/ ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ µυωπία υπερµετρωπία αστιγµατισµός πρεσβυωπία ξεχάστε τα γυαλιά σας ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ Έχουν περάσει πάνω από 20 χρόνια από τότε που εφαρμόστηκε το excimer laser για τη διόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1 Η υπέρυθρη ακτινοβολία α συμμετέχει στη μετατροπή του οξυγόνου της ατμόσφαιρας σε όζον β προκαλεί φωσφορισμό γ διέρχεται μέσα από την ομίχλη και τα σύννεφα δ έχει μικρότερο μήκος κύματος από την υπεριώδη

Διαβάστε περισσότερα

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 1 c 0 0 Όταν το φως αλληλεπιδρά με την ύλη, το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΤΗΛ , ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Φως

ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΤΗΛ , ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Φως ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο Φως Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο του φωτός πρέπει: Να γνωρίζει πως εξελίχθηκε ιστορικά η έννοια του φωτός και ποια είναι η σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΦΩΤΟΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΦΩΤΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΦΩΤΟΣ 1.. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές (Σ) και ποιες λανθασμένες (Λ); α. Στη διάθλαση όταν το φως διέρχεται από ένα οπτικά πυκνότερο υλικό σε ένα οπτικά αραιότερο

Διαβάστε περισσότερα

7.1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ

7.1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ 7.1 ΑΣΚΗΣΗ 7 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ ΘΕΩΡΙΑ Όταν φωτεινή παράλληλη δέσμη διαδιδόμενη από οπτικό μέσο α με δείκτη διάθλασης n 1 προσπίπτει σε άλλο οπτικό μέσο β με δείκτη διάθλασης n 2 και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ

ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ ΤΡΙΤΗ 8 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Ρ. ΜΙΧΑΗΛ Γ. ΑΓΓΕΛΟΥ Αστιγµατισµός ιαθλαστική ανωµαλία του οφθαλµού, κατά την οποία οι προσπίπτουσες σε αυτόν παράλληλες

Διαβάστε περισσότερα

ΌΡΑΣΗ. Εργασία Β Τετράμηνου Τεχνολογία Επικοινωνιών Μαρία Κόντη

ΌΡΑΣΗ. Εργασία Β Τετράμηνου Τεχνολογία Επικοινωνιών Μαρία Κόντη ΌΡΑΣΗ Εργασία Β Τετράμηνου Τεχνολογία Επικοινωνιών Μαρία Κόντη Τι ονομάζουμε όραση; Ονομάζεται μία από τις πέντε αισθήσεις Όργανο αντίληψης είναι τα μάτια Αντικείμενο αντίληψης είναι το φως Θεωρείται η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 1 Άτομα αερίου υδρογόνου που βρίσκονται στη θεμελιώδη κατάσταση (n = 1), διεγείρονται με κρούση από δέσμη ηλεκτρονίων που έχουν επιταχυνθεί από διαφορά δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5)

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 011-01 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 η (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 30/1/11 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ Τα οδεύοντα κύματα στα οποία η διαταραχή της μεταβλητής ποσότητας (πίεση, στάθμη, πεδίο κλπ) συμβαίνει κάθετα προς την διεύθυνση διάδοσης του κύματος ονομάζονται εγκάρσια κύματα Αντίθετα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Β _70 Β. Μονοχρωματική ακτίνα πράσινου φωτός διαδίδεται αρχικά στον αέρα. Στη πορεία της δέσμης έχουμε τοποθετήσει στη σειρά τρία

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ιάθλαση µέσω πρίσµατος Φασµατοσκοπικά χαρακτηριστικά πρίσµατος

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ιάθλαση µέσω πρίσµατος Φασµατοσκοπικά χαρακτηριστικά πρίσµατος Ο1 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ιάθλαση µέσω πρίσµατος Φασµατοσκοπικά χαρακτηριστικά πρίσµατος 1. Εισαγωγή Όταν δέσµη λευκού φωτός προσπέσει σε ένα πρίσµα τότε κάθε µήκος κύµατος διαθλάται σύµφωνα µε τον αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Άσκηση 4. Διαφράγματα. Θεωρία Στο σχεδιασμό οπτικών οργάνων πρέπει να λάβει κανείς υπόψη και άλλες παραμέτρους πέρα από το πού και πώς σχηματίζεται το είδωλο ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες.

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες. ΑΝΑΚΛΑΣΗ Η ακτίνα (ή η δέσμη) πριν ανακλασθεί ονομάζεται προσπίπτουσα ή αρχική, ενώ μετά την ανάκλαση ονομάζεται ανακλώμενη. Η γωνία που σχηματίζει η προσπίπτουσα με την κάθετη στην επιφάνεια στο σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας Άσκηση 2 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία 4. Χρωματογραφία Ηλεκτροχημεία Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. Σημειώσεις. Επιμέλεια: Άγγελος Θ. Παπαϊωάννου, Ομοτ. Καθηγητής ΕΜΠ

ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. Σημειώσεις. Επιμέλεια: Άγγελος Θ. Παπαϊωάννου, Ομοτ. Καθηγητής ΕΜΠ ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Σημειώσεις Επιμέλεια: Άγγελος Θ. Παπαϊωάννου, Ομοτ. Καθηγητής ΕΜΠ Αθήνα, Απρίλιος 13 1. Η Έννοια του Οριακού Στρώματος Το οριακό στρώμα επινοήθηκε για

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ. Αλληλεπίδραση ιοντίζουσας ακτινοβολίας και ύλης.

ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ. Αλληλεπίδραση ιοντίζουσας ακτινοβολίας και ύλης. ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ Αλληλεπίδραση ιοντίζουσας ακτινοβολίας και ύλης http://eclass.uoa.gr/courses/md73/ Ε. Παντελής Επικ. Καθηγητής, Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Ιατρική Σχολή Αθηνών. Εργαστήριο προσομοίωσης 10-746

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα μήκη κύματος του φωτός αυτού στα δύο υλικά αντίστοιχα, τότε: γ. 1 Β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.

είναι τα μήκη κύματος του φωτός αυτού στα δύο υλικά αντίστοιχα, τότε: γ. 1 Β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. Β.1 Μονοχρωματικό φως, που διαδίδεται στον αέρα, εισέρχεται ταυτόχρονα σε δύο οπτικά υλικά του ίδιου πάχους d κάθετα στην επιφάνειά τους, όπως φαίνεται στο σχήμα. Οι χρόνοι διάδοσης του φωτός στα δύο υλικά

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργία και Απόδοση του Πρότυπου Ανιχνευτή ΝΕΣΤΩΡ

Λειτουργία και Απόδοση του Πρότυπου Ανιχνευτή ΝΕΣΤΩΡ 12 Λειτουργία και Απόδοση του Πρότυπου Ανιχνευτή ΝΕΣΤΩΡ Εισαγωγή Στο παρόν Κεφάλαιο περιγράφεται η λειτουργία και απόδοση του πρότυπου ανιχνευτή ΝΕΣΤΩΡ κατά τη λειτουργία του στη βαθιά θάλασσα. Συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοφωτομετρία. Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών.

Φασματοφωτομετρία. Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών. Φασματοφωτομετρία Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών. Το λευκό φως που φτάνει από τον ήλιο περιέχει φωτόνια που πάλλονται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΟΥ PLANCK

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΟΥ PLANCK ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΟΥ PLANCK Με τη βοήθεια του φωτοηλεκτρικού φαινομένου προσδιορίσαμε τη σταθερά του Planck. Βρέθηκε h=(3.50±0.27) 10-15 ev sec. Προσδιορίσαμε επίσης το έργο εξόδου της καθόδου του

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain)

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) Μηχανικές ιδιότητες υάλων Η ψαθυρότητα των υάλων είναι μια ιδιότητα καλά γνωστή που εύκολα διαπιστώνεται σε σύγκριση με ένα μεταλλικό υλικό. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) E (Young s modulus)=

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Η Επιστήμη της Θερμοδυναμικής ασχολείται με την ποσότητα της θερμότητας που μεταφέρεται σε ένα κλειστό και απομονωμένο σύστημα από μια κατάσταση ισορροπίας σε μια άλλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012. Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012. Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό. ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 0 Α) γ Α) β Α)γ Α4) γ Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό ΘΕΜΑ Β n a n ( ύ) a n (), ( ύ ) n

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012 ΦΥΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗ 0 ΕΚΦΩΝΗΕΙ ΘΕΜΑ Α τις ηµιτελείς προτάσεις Α Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία τη συµπληρώνει σωστά. Α. Κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΩΝ ΦΑΚΩΝ Κ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ. A. ιαφορές µεταξύ γυαλιών και φακών επαφής / διαθλαστικής χειρουργικής

ΟΠΤΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΩΝ ΦΑΚΩΝ Κ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ. A. ιαφορές µεταξύ γυαλιών και φακών επαφής / διαθλαστικής χειρουργικής ΟΠΤΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΩΝ ΦΑΚΩΝ Κ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ A. ιαφορές µεταξύ γυαλιών και φακών επαφής / διαθλαστικής χειρουργικής Για την διόρθωση του διαθλαστικού σφάλµατος του οφθαλµού (µυωπία, υπερµετρωπία, αστιγµατισµός)

Διαβάστε περισσότερα

4. Όρια ανάλυσης οπτικών οργάνων

4. Όρια ανάλυσης οπτικών οργάνων 4. Όρια ανάυσης οπτικών οργάνων 29 Μαΐου 2013 1 Περίθαση Οι αρχές ειτουργίας των οπτικών οργάνων που περιγράψαμε μέχρι στιγμής βασίζονται στη γεωμετρική οπτική, δηαδή την περιγραφή του φωτός ως ακτίνες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Φυσική του Σκελετού Τα οστά πραγματοποιούν τουλάχιστον έξι λειτουργίες στο ανθρώπινο σώμα: 1. Υποστήριξη 2. Κίνηση 3. Προστασία διαφόρων οργάνων 4. Αποθήκευση χημικών ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

1. Ιδιότητες φακών. 1 Λεπτοί φακοί. 2 Απριλίου Βασικές έννοιες

1. Ιδιότητες φακών. 1 Λεπτοί φακοί. 2 Απριλίου Βασικές έννοιες . Ιδιότητες φακών 2 Απριλίου 203 Λεπτοί φακοί. Βασικές έννοιες Φακός είναι ένα οπτικό σύστημα με δύο διαθλαστικές επιφάνειες. Ο απλούστερος φακός έχει δύο σφαιρικές επιφάνειες αρκετά κοντά η μία με την

Διαβάστε περισσότερα

Σκληροί & RGP φακοί επαφής σχεδιασμός και εφαρμογή τους

Σκληροί & RGP φακοί επαφής σχεδιασμός και εφαρμογή τους Dr. Πατέρας Ευάγγελος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Σκληροί & RGP φακοί επαφής σχεδιασμός και εφαρμογή τους 11.1.Γεωμετρικός σχεδιασμός σκληρών και RGP φακών επαφής Η εφαρμογή των σκληρών και (RGP) φακών επαφής συχνά θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

3 Μετάδοση Θερμότητας με Φυσική Μεταφορά και με Ακτινοβολία

3 Μετάδοση Θερμότητας με Φυσική Μεταφορά και με Ακτινοβολία 3 Μετάδοση Θερμότητας με Φυσική Μεταφορά και με Ακτινοβολία 3.1 Εισαγωγή Η μετάδοση θερμότητας, στην πράξη, γίνεται όχι αποκλειστικά με έναν από τους τρεις δυνατούς μηχανισμούς (αγωγή, μεταφορά, ακτινοβολία),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες.

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες. ΑΝΑΚΛΑΣΗ Η ακτίνα (ή η δέσμη) πριν ανακλασθεί ονομάζεται προσπίπτουσα ή αρχική, ενώ μετά την ανάκλαση ονομάζεται ανακλώμενη. Η γωνία που σχηματίζει η προσπίπτουσα με την κάθετη στην επιφάνεια στο σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ OΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΛΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ OΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Π.Φ. ΜΟΙΡΑ 693 946778 ΛΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ OΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Συγγραφή Επιμέλεια: Παναγιώτης Φ. Μοίρας ΣΟΛΩΜΟΥ 9 - ΑΘΗΝΑ 693 946778 www.pmoira.weebly.com ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΩΝ

ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΩΝ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΩΝ Αποδείξαμε πειραματικά, με τη βοήθεια του φαινομένου της περίθλασης, ότι τα ηλεκτρόνια έχουν εκτός από τη σωματιδιακή και κυματική φύση. Υπολογίσαμε τις σταθερές πλέγματος του γραφίτη

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ

Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ Οφθαλμικός κόγχος Εξωφθάλμιοι βολβοκινητικοί μύες Άνω ορθός Κάτω ορθός Έσω ορθός Έξω ορθός Άνω λοξός Κάτω λοξός

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ η εξεταστική περίοδος από 9//5 έως 9//5 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ Διευθυντής: Διονύσιος-Ελευθ. Π. Μάργαρης, Αναπλ. Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι μέτρησης μηχανικών ιδιοτήτων κυττάρων και μοντέλα κυτταρικής μηχανικής συμπεριφοράς

Μέθοδοι μέτρησης μηχανικών ιδιοτήτων κυττάρων και μοντέλα κυτταρικής μηχανικής συμπεριφοράς ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μέθοδοι μέτρησης μηχανικών ιδιοτήτων κυττάρων και μοντέλα κυτταρικής μηχανικής συμπεριφοράς Πετρόπουλος Ηλίας Σωτηρόπουλος Εμμανουήλ Μέθοδοι μέτρησης των μηχανικών ιδιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Απεικόνιση ηλεκτρονίων ατόμων σιδήρου ως κύματα, διατεταγμένων κυκλικά σε χάλκινη επιφάνεια, με την τεχνική μικροσκοπικής σάρωσης σήραγγας. Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Σφάλματα φακών (Σφαιρικό - Χρωματικό).

Σφάλματα φακών (Σφαιρικό - Χρωματικό). O12 Σφάλματα φακών (Σφαιρικό - Χρωματικό). 1. Σκοπός Στην άσκηση αυτή υπολογίζονται πειραματικά δυο από τα πιο σημαντικά οπτικά σφάλματα (η αποκλίσεις) που παρουσιάζονται όταν φωτεινές ακτίνες διέλθουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Υπόδειξη: Στην ισότροπη γραμμική ελαστικότητα, οι τάσεις με τις αντίστοιχες παραμορφώσεις συνδέονται μέσω των κάτωθι σχέσεων:

Υπόδειξη: Στην ισότροπη γραμμική ελαστικότητα, οι τάσεις με τις αντίστοιχες παραμορφώσεις συνδέονται μέσω των κάτωθι σχέσεων: Μάθημα: Εδαφομηχανική Ι, 5 ο εξάμηνο. Διδάσκων: Ιωάννης Ορέστης Σ. Γεωργόπουλος, Π.Δ.407/80, Δρ Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Θεματική περιοχή: Σχέσεις τάσεων παραμορφώσεων στο έδαφος. Ημερομηνία: Δευτέρα

Διαβάστε περισσότερα

Μαλακοί φακοί επαφής σχεδιασμός και εφαρμογή τους

Μαλακοί φακοί επαφής σχεδιασμός και εφαρμογή τους ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Μαλακοί φακοί επαφής σχεδιασμός και εφαρμογή τους 5.1. Παράγοντες σχεδιασμού Ο πλέον κατάλληλος σχεδιασμός πρέπει να επιλεγεί από το πολύ μεγάλο εύρος των τύπων φακών που είναι πλέον διαθέσιμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1 ο ΘΕΜΑ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1. Μια ακτίνα φωτός προσπίπτει στην επίπεδη διαχωριστική επιφάνεια δύο µέσων. Όταν η διαθλώµενη ακτίνα κινείται παράλληλα προς τη διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της ταχύτητας του ήχου στον αέρα.

Μέτρηση της ταχύτητας του ήχου στον αέρα. Α2 Μέτρηση της ταχύτητας του ήχου στον αέρα. 1 Σκοπός Στο πείραμα αυτό θα μελετηθεί η συμπεριφορά των στάσιμων ηχητικών κυμάτων σε σωλήνα με αισθητοποίηση του φαινομένου του ηχητικού συντονισμού. Επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών O11 Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί α) στη μελέτη του φαινομένου της εξασθένησης φωτός καθώς διέρχεται μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Νόμος του Coulomb Έστω δύο ακίνητα σημειακά φορτία, τα οποία βρίσκονται σε απόσταση μεταξύ τους. Τα φορτία αυτά αλληλεπιδρούν μέσω δύναμης F, της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Διάδοση του Φωτός Φυσική Γ Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Η εξέλιξη ξ των αντιλήψεων για την όραση Ορισμένοι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι ερμήνευαν την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 3 ΣΥΓΚΛΙΝΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΝΟΝΤΕΣ ΦΑΚΟΙ

ΑΣΚΗΣΗ 3 ΣΥΓΚΛΙΝΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΝΟΝΤΕΣ ΦΑΚΟΙ ΑΣΚΗΣΗ 3 ΣΥΓΚΛΙΝΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΝΟΝΤΕΣ ΦΑΚΟΙ ΑΣΚΗΣΗ 3-2016 1 Σκοπός Σε αυτή την άσκηση ο φοιτητής χειρίζεται βασικά οπτικά όργανα όπως είναι οι λεπτοί φακοί. Στο πρώτο μέρος υπολογίζεται η εστιακή απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

10. Το ορατό φως έχει μήκη κύματος στο κενό που κυμαίνονται περίπου από: α nm β. 400nm - 600nm γ. 400nm - 700nm δ. 700nm nm.

10. Το ορατό φως έχει μήκη κύματος στο κενό που κυμαίνονται περίπου από: α nm β. 400nm - 600nm γ. 400nm - 700nm δ. 700nm nm. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΟ ΦΩΣ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΘΕΩΡΙΑ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Με τον όρο ότι το φως έχει διπλή φύση εννοούμε ότι: α. είναι εγκάρσιο κύμα. β. αποτελείται από μικρά σωματίδια. γ. συμπεριφέρεται σαν κύμα και σαν

Διαβάστε περισσότερα