Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2010 ISBN

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2010 ISBN 978-960-453-700-6"

Transcript

1

2 TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: WORLD WAR ONE A SHORT HISTORY Από τις Εκδόσεις Allen Lane, Λονδίνο 2007 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Συνοπτική Ιστορία του Πρώτου Παγκόσµιου Πολέµου ÓÕÃÃÑÁÖÅΑΣ: Norman Stone ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Βαγγέλης Κατσάνης ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Πέτρος Γιαρµενίτης ÓÕÍÈÅÓÇ ÅÎÙÖÕËËÏÕ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά EÊÔÕÐÙÓÇ: I. Πέππας Α.Β.Ε.Ε. ÂÉÂËÉÏÄÅÓÉÁ: Κωνσταντίνα Παναγιώτου & ΣΙΑ Ο.Ε. Norman Stone, 2007 Εικόνα εξωφύλλου: APEIRON PHOTOS/CORBIS/John Springer Collection EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕΧÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2010 Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2010 ISBN Τυπώθηκε σε χαρτί ελεύθερο χηµικών ουσιών, προερχόµενο αποκλειστικά και µόνο από δάση που καλλιεργούνται για την παραγωγή χαρτιού. To ðáñüí Ýñãï ðíåõìáôéêþò éäéïêôçóßáò ðñïóôáôåýåôáé êáôü ôéò äéáôüîåéò ôïõ Åëëçíéêïý Íüìïõ (Í. 2121/1993 üðùò Ý åé ôñïðïðïéçèåß êáé éó ýåé óþìåñá) êáé ôéò äéåèíåßò óõìâüóåéò ðåñß ðíåõìáôéêþò éäéïêôçóßáò. Áðáãïñåýåôáé áðïëýôùò ç Üíåõ ãñáðôþò αäåίáò ôïõ åêäüôç êáôü ïðïéïνäþðïôå ôñüðï Þ ìýóï áíôéãñáöþ, öùôïáíáôýðùóç êáé åí ãýíåé áíáðáñáãùãþ, åêìßóèùóç Þ äáíåéóìüò, ìåôüöñáóç, äéáóêåõþ, áíáìåôüäïóç óôï êïéíü óå ïðïéáäþðïôå ìïñöþ (çëåêôñïíéêþ, ìç áíéêþ Þ Üëëç) êáé ç åí ãýíåé åêìåôüëëåõóç ôïõ óõíüëïõ Þ ìýñïõò ôïõ Ýñãïõ. ÅÊÄÏÓÅÉÓ ØÕXÏÃÉÏÓ Á.Å. PSICHOGIOS PUBLICATIONS S.A. äñá: ÔáôïÀïõ 121 Head office: 121, Tatoiou Str Ìåôáìüñöùóç Metamorfossi, Greece Âéâëéïðùëåßï: Ìáõñïìé Üëç 1 Bookstore: 1, Mavromichali Str ÁèÞíá Áthens, Greece Ôçë.: Tel.: Telefax: Telefax:

3 Μετάφραση: Βαγγέλης Κατσάνης

4 Π ε ρ ι ε χ ο μ ε ν α Εισαγωγή Ένα Η έκρηξη του πολέµου ύο Τρία Τέσσερα Πέντε Έξι Επτά Μεθεόρτια Βιβλιογραφία Ευρετήριο

5 Φ ω τ ο γ ρ α Φ ι ε σ Οι σοροί του Αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου και της ούκισσας Σοφίας εκτίθενται σε λα κό προσκύνηµα Επιστράτευση τουρκικών δυνάµεων στην Κωνσταντινούπολη, Οκτώβριος του Γαλλικό πυροβολικό στο υτικό Μέτωπο, Βρετανοί πολυβολιστές µε αντιασφυξιογόνες µάσκες στον ποταµό Σοµ, Ρώσοι στρατιώτες στην ανατολική Γαλικία, σε ώρα µάχης, Βρετανικό µοντέλο τανκ Γερµανοί στρατιώτες που επιστρέφουν από το µέτωπο παρελαύνουν στο Βερολίνο, εκέµβριος

6 χ α ρ τ ε σ 1. Η Ευρώπη το Το υτικό Μέτωπο, Το Ανατολικό Μέτωπο, Τα Βαλκάνια και τα Στενά Το υτικό Μέτωπο, Το Ιταλικό Μέτωπο, Το υτικό Μέτωπο,

7 ε ι σ α γ ω γ η ΤΟ 1900, Η ΥΣΗ ή ακριβέστερα η βορειοδυτική Ευρώπη, έµοιαζε να διαθέτει όλα τα πλεονεκτήµατα, να έχει ανακαλύψει κάποια συνταγή για το τέλος της ιστορίας. Παρήγε το ένα µετά το άλλο τεχνολογικά θαύµατα και η γενιά του 1850 από την οποία προέρχονταν οι περισσότεροι στρατηγοί του Α Παγκόσµιου Πολέµου είχε γνωρίσει το µεγαλύτερο «ποσοτικό άλ- µα» στην ιστορία ξεκινώντας µε άλογα και άµαξες και καταλήγοντας γύρω στο 1900 µε τηλέφωνα, αεροπλάνα και αυτοκίνητα. Άλλοι πολιτισµοί είχαν φτάσει σε αδιέξοδο, και µεγάλο µέρος της υφηλίου είχε καταληφθεί από τις αυτοκρατορίες της ύσης. Η Κίνα, ο πιο αρχαίος απ όλους τους πολιτισµούς, διαλυόταν, και στις βρετανικές Ινδίες ο Αντιβασιλιάς Λόρδος Κέρζον, ένας καθόλα σώφρων άνθρωπος, διακήρυσσε το 1904 πως οι Βρετανοί έπρεπε να κυβερνούν τις Ινδίες σαν να επρόκειτο να παρα- µείνουν εκεί «για πάντα». Ένα δηµοφιλές γερµανικό βιβλίο έχει τον τίτλο Ο πόλε- µος των αυταπατών, και η αυτοκρατορική αυταπάτη ήταν µία απ αυτές. Μέσα σε δέκα χρόνια, µεγάλο µέρος της βρετανικής αυτοκρατορίας είχε µετατραπεί σε εκατοµµύρια εκτάρια χρεω-

8 14 NORMAN STONE κοπηµένων ιδιοκτησιών, άλλα απ αυτά µη κυβερνήσιµα και άλλα που δεν άξιζε τον κόπο να κυβερνηθούν. Μετά από τριάντα χρόνια οι Βρετανοί εγκατέλειψαν τόσο την Ινδία όσο και την Παλαιστίνη. Οι κυβερνήσεις που έλαβαν µέρος στον πόλεµο δήλωναν πως ενεργούσαν για την εθνική άµυνα. Αλλά εκείνο που είχαν στο µυαλό τους ήταν η αυτοκρατορία. Το 1914 διαλυόταν επίσης η τελευταία από τις µεγάλες µη ευρωπα κές αυτοκρατορίες, η οθωµανική Τουρκία, η οποία (εντελώς θεωρητικά) εκτεινόταν από το Μαρόκο ως την ατλαντική όχθη της Αφρικής και µέσω Αιγύπτου και Αραβίας ως τον Καύκασο. Ήδη από τότε το πετρέλαιο είχε αποκτήσει µεγάλη σηµασία. Το βρετανικό ναυτικό, το 1912, είχε ξεκινήσει ν αντικαθιστά µε αυτό τον άνθρακα. Τα Βαλκάνια είχαν σηµασία καθώς βρίσκονταν κυριολεκτικά στη µέση του δρόµου που οδηγούσε στην Κωνσταντινούπολη. (Την εποχή εκείνη ακόµη και οι Οθωµανοί την αποκαλούσαν Κωνσταντίνιγιε.) Έτυχε κι έγραψα ένα µέρος του ανά χείρας βιβλίου σ ένα δωµάτιο που είχε θέα ολόκληρο το Βόσπορο από τον οποίο περνούν νύχτα και µέρα πετρελαιοφόρα και φορτηγά. Ο Βόσπορος εξακολουθεί να είναι ο αναπνευστήρας της Ευρασίας, έτσι καθώς ήταν και το Αποτελεί πικρή ειρωνεία πως το µόνο δηµιούργηµα των µεταπολεµικών συνθηκών ειρήνης το οποίο διήρκεσε, µε εξαίρεση ίσως την Ιρλανδία, στάθηκε η σύγχρονη Τουρκία. Το 1919, οι υνάµεις προσπάθησαν να τη διαµελίσουν χρησιµοποιώντας σε κάποιο βαθµό ντόπιους συµµάχους, όπως οι Έλληνες και οι Αρµένιοι. Σε µια αξιοσηµείωτη επική προσπάθεια η οποία ξάφνιασε πολλούς, οι Τούρκοι αντεπιτέθηκαν και το 1923 επανέκτησαν την ανεξαρτησία τους. Η διαδικασία του εκσυγχρονισµού «ο

9 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ 15 εκδυτικισµός» όπως επονοµάστηκε δεν ήταν άµεση αλλά αξιοσηµείωτη. Τυχαία ένα συνέδριο για τα Βαλκάνια βρέθηκα το 1995 στην Τουρκία, όπου κι έµεινα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή Αλί Ντογκραµασί, πρύτανη του Πανεπιστηµίου Μπιλκέντ, για τη βοήθεια που µου πρόσφερε. Το Μπιλκέντ είναι το πρώτο ιδιωτικό πανεπιστήµιο το οποίο µπορεί να ονοµαστεί «ευρωπα κό» και η επιτυχία του παραδείγµατός του φαίνεται από το πόσο πολλοί το µιµήθηκαν. Στην Τουρκία µού συ- µπεριφέρθηκαν µε µεγάλη ευγένεια και µπορώ να καταλάβω εύκολα τι εννοούσε παλιά ο φον Ντερ Γκολτζ Πασά, ο ανώτερος Γερµανός αξιωµατικός που είχε αναµειχθεί στον Α Παγκόσµιο Πόλεµο, όταν γράφοντας για τις εµπειρίες δέκα ετών στην Τουρκία έλεγε πως «έχω ανακαλύψει έναν καινούργιο ορίζοντα και κάθε µέρα µαθαίνω και κάτι καινούργιο». Μέσω του καθηγητή Ντογκραµασί θέλω να εκφράσω την ευγνωµοσύνη µου σε όλους. Εντούτοις, ειδική µνεία αξίζουν κάποιοι φίλοι και συνεργάτες. Οι καθηγητές Αλί Καραοσµανόγλου και Ντουγκού Σεζέρ µε βοήθησαν πάρα πολύ από την πρώτη κιόλας ηµέρα, ενώ θέλω επίσης να ευχαριστήσω για τη βοήθειά τους την Α σέ Αρτούν, τον Χασάν Αλί Καρασάρ, τον Σον ΜακΜίκιν και τον Σεργκέι Ποντµπολότοβ στα θέµατα των τουρκορωσικών σχέσεων, καθώς και τους Ευγενία και Χασάν Ουνάλ, οι οποίοι µε εισήγαγαν στην ιστορία της Ανατολής. Ο διορθωτής µου Ρούπερτ Στόουν διάβασε το χειρόγραφο κι έκανε τα κατάλληλα σχόλια. Οι βοηθοί µου Κάγκρι Κάγια και Μπαράν Τουρκµέν ήταν επίσης διορθωτές µου και ανέλαβαν το διοικητικό µέρος της υπόθεσης, έµαθαν τα ρωσικά που χρειάζονταν και µε δίδαξαν πώς να γράφω σε γραφοµηχανή.

10 16 NORMAN STONE μια σημειωση ωσ Προσ τα σωστα ονοματα Το συγγραφέα και τον αναγνώστη ενδιαφέρουν άλλα πιο ση- µαντικά πράγµατα που συνέβησαν στον Α Παγκόσµιο Πόλεµο παρά τα ονόµατα των τοποθεσιών που έχουν συχνά αλλάξει. Προσπάθησα να διατηρήσω τα ιστορικά ονόµατα όταν δεν ήταν απολιθωµένα: το «Καπορέτο» έχει πιο πολύ νόηµα από το σύγχρονο (σλοβενικό) «Κοµπαρίντ», ενώ το όνοµα «Κωνσταντινούπολις» είναι πια απαρχαιωµένο. Έχω γενικά συντοµεύσει το «Αυστροουγγαρία» σε «Αυστρία». Είναι αδύνατον να κάνει κανείς όλ αυτά τα πράγµατα σωστά. Μακάρι να επικρατήσει ο κανόνας της ευκολίας.

11 Πρωτοσ Παγκοσμιοσ Πολεμοσ

12

13 ΕΝΑ Η ΕΚΡΗΞΗ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

14 Προηγούµενες σελίδες: Οι σοροί του Αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου και της ούκισσας Σοφίας εκτίθενται σε λα κό προσκύνηµα.

15 Η ΠΡΩΤΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΘΗΚΗ που η διαδικασία υπογραφής της κινηµατογραφήθηκε, ήταν αυτή που υπογράφηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 9ης Φεβρουαρίου του 1918, στο Μπρεστ-Λιτόβσκ της Λευκορωσίας. Οι διαπραγµατεύσεις που προηγήθηκαν, είχαν κάτι το εξωπραγµατικό. Στη µια άκρη του µεγάλου σπιτιού που άλλοτε ήταν λέσχη Ρώσων αξιωµατικών κάθονταν οι αντιπρόσωποι της Γερµανίας και των συµµάχων της: ο Πρίγκιπας Λεοπόλδος της Βαυαρίας, γαµπρός του αυτοκράτορα της Αυστρίας φορώντας στολή στρατάρχη, αριστοκράτες της κεντρικής Ευρώπης ντυµένοι επίσηµα κι έχοντας προστατευτικό ύφος, ένας Τούρκος πασάς κι ένας Βούλγαρος συνταγµατάρχης. Απέναντί τους κάθονταν οι αντιπρόσωποι ενός καινούργιου κράτους που έµελλε πολύ σύντοµα να λάβει την ονοµασία Ρωσική Σοσιαλιστική Οµοσπονδία Σοβιετικών ηµοκρατιών: µερικοί Εβραίοι διανοούµενοι και διάφοροι άλλοι ανάµεσα στους οποίους ήταν και κάποια κυρία Μπιτσένκο, που είχε αποφυλακιστεί πρόσφατα από φυλακή της Σιβηρίας όπου ήταν έγκλειστη για τη δολοφονία ενός γενικού διευθυντή, ένας «εκπρόσωπος των αγροτών», µεθυσµένος φυσικά, τον οποίο είχαν µαζέψει την τελευταία στιγµή, ως απαραίτητο συ- µπλήρωµα, από το δρόµο της ρωσικής πρωτεύουσας, καθώς και µερικοί Ρώσοι του παλαιού καθεστώτος, ένας ναύαρχος και ορισµένοι αξιωµατικοί του επιτελείου, τους οποίους είχαν «κουβαλήσει» επειδή γνώριζαν τις τεχνικές λεπτοµέρειες που απαι-

16 22 NORMAN STONE τούνταν για τον τερµατισµό ενός πολέµου και την αποµάκρυνση των στρατευµάτων από τη γραµµή του µετώπου. (Ένας από αυτούς διακρινόταν για το µαύρο χιούµορ και κράτησε ηµερολόγιο.) Όλοι τους πήραν εντυπωσιακές πόζες εµπρός στις κά- µερες. Επιτέλους είχε επέλθει ειρήνη. Ο Α Παγκόσµιος Πόλε- µος κρατούσε ήδη περίπου τέσσερα χρόνια, είχε προκαλέσει εκατοµµύρια θύµατα και είχε καταστρέψει έναν ευρωπα κό πολιτισµό ο οποίος πριν από την έκρηξη του πολέµου, το 1914, ήταν το πιο περιφανές δηµιούργηµα της οικουµένης. Ο πόλεµος είχε καταστρέψει επίσης την τσαρική Ρωσία. Οι µπολσεβίκοι, τον Νοέµβριο του 1917, είχαν οργανώσει την επαναστατική κατάληψη της εξουσίας, είχαν υποσχεθεί ειρήνη και τώρα στο Μπρεστ- Λιτόβσκ την είχαν επιτύχει, αλλά σύµφωνα µε τους όρους της Γερµανίας. Οι όροι της συνθήκης ήταν αρκετά έξυπνοι. Οι Γερµανοί δεν αποκτούσαν µεγάλα εδαφικά κέρδη. Είχαν περιλάβει όµως σ αυτήν δήλωση που ανέφερε πως οι λαοί της δυτικής Ρωσίας και του Καυκάσου ήταν πια ελεύθεροι να κηρύξουν την ανεξαρτησία τους. Το αποτέλεσµα ήταν να δηµιουργηθούν σύνορα που έµοιαζαν εκπληκτικά µε τα σηµερινά. Οι Βαλτικές χώρες (συµπεριλαµβανοµένης της Φινλανδίας) απέκτησαν κάποια σκιώδη υπόσταση και το ίδιο έγινε και µε τις χώρες του Καυκάσου. Το µεγαλύτερο από τα κράτη αυτά, το οποίο άρχιζε από την κεντρική Ευρώπη κι έφτανε σχεδόν ως τον Βόλγα, ήταν η Ουκρανία µε πληθυσµό 40 εκατοµµυρίων και τα τρία τέταρτα των αποθεµάτων σε άνθρακα και σίδηρο της ρωσικής αυτοκρατορίας. Με τους αντιπροσώπους τους (κάποιους τελειόφοιτους σπουδαστές µε τσαλακωµένα κοστούµια, καθώς κι έναν ή δύο καιροσκόπους τραπεζίτες που δεν µιλούσαν καν ουκρανικά και που ο Φλοµπέρ θα τους είχε χαρακτηρίσει ως έτοιµους να πληρώσουν για να εξαγοραστούν) οι Γερµανοί υπέγραψαν στις 9

17 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ 23 Φεβρουαρίου τη συνθήκη που κινηµατογραφήθηκε, ενώ η συνθήκη µε τους µπολσεβίκους υπεγράφη στις 3 Μαρτίου. Όταν η Ρωσία περιλαµβάνει στα όριά της την Ουκρανία είναι οι Ηνω- µένες Πολιτείες. Χωρίς αυτήν είναι ο Καναδάς µια χώρα που το µεγαλύτερο µέρος της είναι σκεπασµένο µε χιόνια. Τα διάφορα κράτη που δηµιούργησε η συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόβσκ έµελλε να επανεµφανισθούν µετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Όµως το 1918 αποτελούσαν δορυφόρους της Γερ- µανίας κάποιος δούκας του Ούραχ έγινε ο «Μεγάλος Πρίγκιπας Μιντάουγκας Β» της Λιθουανίας, κάποιος πρίγκιπας της Έσσης προοριζόταν για βασιλιάς της Φινλανδίας. Σήµερα η Γερµανία παίζει τον κύριο ρόλο σε όλα αυτά τα κράτη, αλλά υπάρχει µια µεγάλη διαφορά: τότε στόχευε στην παγκόσµια αυτοκρατορία, ενώ σήµερα, σε συµµαχία µε τη ύση, δεν έχει τέτοιες επιδιώξεις. Το αντίθετο µάλιστα. Το πρόβληµα είναι πώς να την κάνει κανείς να παίξει στις παγκόσµιες υποθέσεις το ρόλο που της αναλογεί. Σήµερα η γλώσσα που χρησιµοποιείται παντού είναι τα αγγλικά και όχι τα γερµανικά, τα οποία το 1918 ήταν αναγκασµένοι εκ των πραγµάτων να µιλούν όλοι. Η σύγχρονη Ευρώπη είναι η Ευρώπη του Μπρεστ-Λιτόβσκ, αλλά µε ανθρώπινο πρόσωπο, µ όλο που για να φτάσει στο σηµείο αυτό χρειάστηκε ένας εύτερος Παγκόσµιος Πόλεµος και η κατοχή της Γερµανίας από τους Αγγλο-Αµερικανούς. Για τη γερµανική Ευρώπη µπορεί να ειπωθούν πάρα πολλά. Το 1871, όταν µε ηγέτη τον Καγκελάριο Μπίσµαρκ είχε νικήσει τη Γαλλία, είχε αναδυθεί ως ισχυρότερη δύναµη στην ευρωπα κή ήπειρο και έκτοτε είχε προχωρήσει πάρα πολύ. Το 1914, το Βερολίνο ήταν η Αθήνα του κόσµου, ένα µέρος όπου πήγαινε κανείς για να διδαχθεί όλα όσα είχαν σηµασία: φυσική, φιλοσοφία, µουσική και τεχνολογία (οι όροι «hertz», «roentgen», «mach», «diesel» εκπηγάζουν από εκείνη την περίοδο και

18 24 NORMAN STONE τιµούν τις ανακαλύψεις πάνω στις οποίες έχει οικοδοµηθεί ο σύγχρονος κόσµος). Τρία από τα µέλη της βρετανικής κυβέρνησης, η οποία κήρυξε τον πόλεµο το 1914, είχαν σπουδάσει σε γερµανικά πανεπιστήµια ο υπουργός Άµυνας είχε µεταφράσει Σοπενάουερ και το ίδιο συνέβαινε και µε πολλούς Ρωσο- Εβραίους µπολσεβίκους, τους οποίους οι Γερµανοί συνάντησαν στο Μπρεστ-Λιτόβσκ, αλλά και µετά απ αυτό. Η εφευρετικότητα των Γερµανών χηµικών και µηχανικών δεν γνώριζε όρια και οι Κεντρικές υνάµεις έφτασαν πολύ κοντά στη νίκη στους ορεινούς δρόµους του ιταλικού µετώπου επειδή είχαν στη διάθεσή τους τα οχήµατα µε κίνηση και στους τέσσερις τροχούς τα οποία είχε εφεύρει ο Φερδινάνδος Πόρσε (εφεύρεση η οποία χρησι- µοποιήθηκε µετέπειτα από την Φοξβάγκεν και πολλές άλλες αυτοκινητοβιοµηχανίες) 1. Το 1914, οι µεγάλες καπνοδόχοι των εργοστασίων δέσποζαν στο Ρουρ και στη βιοµηχανική Σαξονία, όπως δέσποζαν κάποτε στη Βρετανία και στο Μάντσεστερ. Η Γερµανία, πράγµα που αναγνώρισε και ο Τσόρτσιλ, είχε αποδυθεί σε µια θεαµατική πολεµική προσπάθεια µε νίκες, όπως στο Καπορέτο κατά των Ιταλών το 1917 ή στην επίθεση του Μαρτίου του 1918 κατά των Βρετανών, επιδεικνύοντας αυτοπεποίθηση που παρόµοιά της δεν ήταν σε θέση να επιδείξουν οι µαχόµενοι µε την πλευρά των συµµάχων. Η ιδέα για µια γερµανική Ευρώπη έµοιαζε επίσης πολύ λογική και είχε µια αµυδρή συγγένεια µε τη σηµερινή κατάσταση. Ένας ευρωπα κός οικονοµικός χώρος ο οποίος θα ήταν προστατευµένος από τον βρετανικό ή αµερικανικό ανταγωνισµό και ο οποίος θα περιλάµβανε τα µεταλλεύµατα της Σουηδίας και της Γαλλίας, τις βιοµηχανίες άνθρακα και χάλυβα της Γερ- µανίας και θα επεκτεινόταν στη Βόρειο Αφρική ή ακόµα και στη Βαγδάτη, µια και το πετρέλαιο είχε ήδη αρχίσει να παίζει σηµαντικό ρόλο. Γιατί όχι; Το 1915, ένας από τους πιο φωτισµέ-

19 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ 25 νους Γερµανούς, ο Φρίντριχ Νάουµαν, έγραψε ένα µπεστ σέλερ µε τον τίτλο Μitteleuropa στο οποίο δεν υποστήριζε τόσο τη δηµιουργία µια γερµανικής αυτοκρατορίας, όσο ένα είδος γερ- µανικής κοινοπολιτείας όπου το Βερολίνο θα έδειχνε το δρόµο στους διάφορους µικρότερους λαούς της νοτιοανατολικής Ευρώπης οι οποίοι ήταν πάρα πολλοί. Τους λαούς αυτούς οι Πολωνοί ήταν ο πλέον πολυάριθµος τους είχαν καταβροχθίσει οι ιστορικές αυτοκρατορίες της Αυστρίας, της Ρωσίας και της Τουρκίας. Στη Γερµανία υπήρχαν εκατοµµύρια Πολωνοί. Στους λαούς αυτούς είχαν αναπτυχθεί ισχυρά εθνικιστικά κινήµατα τα οποία απειλούσαν την ίδια την υπόσταση της Αυστρίας και της Τουρκίας. Συνολικά, κατά την άποψη του Βερολίνου, όλοι αυτοί οι µη γερµανικοί λαοί κόστιζαν πάρα πολύ. Οι Αυστριακοί µάλιστα ξόδευαν τόσο πολλά κεφάλαια σε µια µάταιη προσπάθεια να εξαγοράσουν τους εθνικιστές, ώστε δεν τους έµεναν πια αρκετά για να συντηρήσουν τις δοµές της εξουσίας ιδίως το στρατό, ο προ πολογισµός του οποίου ήταν µικρότερος από τον προ πολογισµό του βρετανικού στρατού που ήταν τουλάχιστον δέκα φορές µικρότερός του αριθµητικά. Αν λοιπόν στην Αυστρία υπήρχε σωστή διακυβέρνηση µε µια δόση πρωσικής αποτελεσµατικότητας, τέτοια προβλήµατα θα έπαυαν να υπάρχουν. Σύµφωνα µε τον Νάουµαν, αυτοί οι ελάσσονες λαοί που έτσι κι αλλιώς η κουλτούρα τους χρεωστούσε πολλά στη Γερµανία, θα ακολουθούσαν. Ήδη από το 1879 υπήρχε µια αυστρογερµανική συµµαχία. Ο Νάουµαν απέβλεπε να της δώσει και οικονοµική ισχύ. Άλλοι όµως Γερµανοί είχαν στο νου τους µια πιο σθεναρή προσέγγιση. Η αυτοπεποίθηση αυτών των Γερµανών ενισχυόταν καθώς άνθιζε η βιοµηχανία στη χώρα τους και η επιτυχία τούς πήρε τα µυαλά. Ο Μπίσµαρκ είχε σταθεί πολύ προσεκτικός: είχε διαισθανθεί πως µια ισχυρή Γερµανία στο κέντρο θα µπορούσε να

20 26 NORMAN STONE συνασπίσει εναντίον της τους γείτονές της. Όµως υπήρχε µια καινούργια γενιά η οποία ήταν απόλυτα βέβαιη για τον εαυτό της. Η συµβολική µορφή που βρισκόταν επικεφαλής της ήταν ο νεαρός Αυτοκράτορας (Κάιζερ) Γουλιέλµος Β, ο οποίος είχε ανεβεί στο θρόνο το Ο Κάιζερ είχε ως πρότυπό του την Αγγλία, η οποία ήταν φοβερά πλούσια και διέθετε µια τεράστια υπερπόντια αυτοκρατορία. Η Αγγλία, ως προς τους θεσµούς της οι οποίοι είχαν µακροχρόνιες ιστορικές ρίζες, ήταν συντηρητική αλλά ταυτόχρονα και προοδευτική, και οι βιοµηχανίες της τροφοδοτούσαν ένα µεγάλο µέρος του παγκόσµιου εµπορίου. Τη θέση της συνολικά την εξασφάλιζε ένα τεράστιο ναυτικό. εν θα µπορούσε λοιπόν και η Γερµανία ν αποκτήσει µια παρόµοια υπερπόντια αυτοκρατορία; Υπό τον Γουλιέλµο Β η γερ- µανική δύναµη και η αδέξια έκφρασή της κατέληξαν να γίνουν όχι απλώς ένα από τα προβλήµατα της Ευρώπης, αλλά το κατ εξοχήν πρόβληµά της. Ήδη στην ευρωπα κή ήπειρο υφίστατο σφοδρός ανταγωνισµός ανάµεσα στη Γαλλία και τη Γερµανία, ο οποίος οφειλόταν τόσο στη µεγάλη νίκη του Μπίσµαρκ το 1871 και στην κατάληψη των ανατολικών επαρχιών Αλσατίας και Λωρραίνης όσο και σε ιστορικούς λόγους που ξεκινούσαν από τον 17ο αιώνα, όταν στην Ευρώπη κυριαρχούσε η Γαλλία και έκανε ό,τι µπορούσε για να διαιωνίζεται η διαίρεση της Γερµανίας σε αλληλοµαχόµενα µεταξύ τους κράτη και κρατίδια. Στον γαλλογερµανικό ανταγωνισµό είχε προστεθεί µία ακόµη εστία έντασης. Ο Μπίσµαρκ είχε φροντίσει να µην αποξενώσει τη Ρωσία, και µεταξύ Βερολίνου και Αγίας Πετρούπολης υπήρχε πλήρης αλληλοκατανόηση και για λόγους µοναρχικής γενικώς αλληλεγγύης, αλλά και γιατί οι δύο χώρες είχαν συµµετάσχει στο διαµελισµό της Πολωνίας, η οποία δεν ήταν εύκολα αφοµοιώσιµη. Όµως, στα τέλη του 19ου αιώνα, καθώς εξασθενούσε η τουρκική αυτοκρατορία στην

21 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ 27 Ευρώπη, προέκυψε ένας καινούργιος παράγοντας. Η Αυστρία, σύµµαχος της Γερµανίας, είχε ισχυρά συµφέροντα στα Βαλκάνια. Το ίδιο όµως και η Ρωσία: σηµειώθηκαν αυστρορωσικές συγκρούσεις και η ισορροπιστική πολιτική του Μπίσµαρκ βρισκόταν υπό πίεση. Οι Ρώσοι, απογοητευµένοι από την έλλειψη υποστήριξης από τη Γερµανία, στράφηκαν προς τη Γαλλία, η οποία έτσι κι αλλιώς διέθετε χρήµατα για να επενδύσει στο εξωτερικό, ενώ τα γερµανικά κεφάλαια παρέµεναν στη Γερµανία 2. Το 1894, η Γαλλία και η Ρωσία συνήψαν επίσηµη συµµαχία. Τα πράγµατα έγιναν ακόµη πιο περίπλοκα όταν η Γερµανία επιζήτησε την παγκόσµια δύναµη και ναυπήγησε ένα ισχυρό ναυτικό. Το 1900, ο µη ευρωπα κός κόσµος έµοιαζε να βρίσκεται υπό διάλυση. Η Ινδία και η Αφρική είχαν περάσει στον έλεγχο των Ευρωπαίων, ενώ η Κίνα και η Τουρκία φαίνονταν έτοιµες να καταρρεύσουν και οι Γερµανοί επιθυµούσαν το µερίδιό τους. Προχώρησαν λοιπόν σε λάθος δρόµο, και η γενιά που ωρίµασε γύρω στα 1890 ήταν σε µεγάλο βαθµό υπεύθυνη γι αυτό. Το µόνο που δεν χρειαζόταν η Γερµανία, ήταν να έχει προβλήµατα µε τη Μεγάλη Βρετανία. Και το µεγαλύτερο λάθος στον 20ό αιώνα έγινε όταν η Γερµανία δηµιούργησε ένα ναυτικό προορισµένο να χτυπήσει τη Μεγάλη Βρετανία. Όµως κατά κάποιο τρόπο ο σκοπός αυτός συνένωσε ό,τι πιο εκλεκτό διέθετε η Γερµανία. Ο Μαξ Βέµπερ ήταν ένας από τους πιο αξιοσέβαστους κοινωνιολόγους και διέθετε πολύ µεγάλα προσόντα: γνώριζε γλώσσες, νο- µικά, ιστορία, φιλοσοφία, ακόµα και το πόσοι Πολωνοί χωρικοί αγόραζαν γη στην Πρωσία. Το 1995 διορίστηκε καθηγητής στο Πανεπιστήµιο του Φράιµπουργκ, όπου κι έδωσε µια εναρκτήρια διάλεξη. Ήταν φοβερά νέος για µια τέτοια θέση (µόλις είχε συµπληρώσει τα τριάντα του) και η διάλεξή του πήρε µεγάλη δηµοσιότητα. Τα όσα είπε τότε ο καθηγητής (ο οποίος είχε

22 28 NORMAN STONE παραιτηθεί από την Παγγερµανική Ένωση επειδή δεν ήταν αρκετά εθνικιστική) φαίνονται σήµερα ως ασυναρτησίες χειρότερες κι από του Χίτλερ: υποστήριξε πως η Αγγλία δεν είχε κοινωνικά προβλήµατα επειδή ήταν πλούσια, πως ήταν πλούσια επειδή ήταν αυτοκρατορία, πως µπορούσε κι έστελνε πέρα από τα σύνορά της όλους τους ανεπιθύµητους Ιρλανδούς, προλετάριους, κ.λπ. έχοντας πετύχει συµφωνία µε την Αυστραλία ώστε να τους στέλνει εκεί, και πως µ αυτό τον τρόπο είχε εξασφαλίσει ταυτόχρονα φτηνές πρώτες ύλες και µια δεδοµένη αγορά. Κατά συνέπεια είχε φτηνά τρόφιµα και δεν υπέφερε από ανεργία. Η Αγγλία είχε την αυτοκρατορία της επειδή διέθετε ισχυρό ναυτικό. Η Γερµανία είχε κι αυτή τους ανεπιθύµητούς της Πολωνούς, προλετάριους, κ.λπ. οπότε έπρεπε να τους στέλνει κι αυτή σε αποικίες. Συνεπώς η δηµιουργία ενός ισχυρού ναυτικού ήταν µια πρώτης τάξεως ιδέα. Η Αγγλία θα δεχόταν τη Γερµανία σε αυτοκρατορικό ρόλο, αν σε µια σύγκρουση το γερ- µανικό ναυτικό θα µπορούσε, προτού βυθιστεί το ίδιο, να επιφέρει σοβαρές ζηµιές στο βρετανικό ναυτικό. Αυτό σήµαινε πως στον επόµενο ναυτικό πόλεµο που θα εµπλεκόταν η Βρετανία, οι Βρετανοί δεν θα διέθεταν αρκετά πλοία, οπότε και θα τους κατανικούσαν είτε οι Γάλλοι είτε οι Ρώσοι. Οι σκέψεις αυτές έγιναν δεκτές µε ενθουσιασµό από το ακροατήριο. Πρόκειται για ένα από τα πιο ηλίθια κείµενα τα οποία έγραψε ποτέ ένας έξυπνος άνθρωπος, και δεν αξίζει καν τον κόπο να το κορο δέψει κανείς. Κάθε του επιχείρηµα ήταν λάθος, µε πρώτο την υπόθεση πως οι Βρετανοί είχαν ελάχιστα κοινωνικά προβλή- µατα, τα οποία θα ήταν ακόµη µικρότερα αν δεν υπήρχε το κόστος για τη διατήρηση της αυτοκρατορίας. Με το τέλος του ευρωπα κού ιµπεριαλισµού το 1970, η πιο φτωχή χώρα στην ευρωπα κή ήπειρο ήταν η Πορτογαλία, η οποία διατηρούσε µια µεγάλη αφρικανική αυτοκρατορία, και οι πλουσιότερες ήταν η Σου-

23 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ 29 ηδία, η οποία είχε εγκαταλείψει εδώ και καιρό τη µόνη αποικία της στην Καρα βική, και η Ελβετία η οποία δεν είχε ποτέ αυτοκρατορία. Ο Βέµπερ ήταν ένα ηθικό άτοµο 3, κι όταν είδε το 1914 τους νεαρούς σπουδαστές του να σκοτώνονται, αρνήθηκε να συµµετάσχει στο σώµα των καθηγητών που πανηγύριζαν για την εθνική υπόθεση. Όµως αυτός και όσοι είχαν τις ίδιες αντιλήψεις µ αυτόν είχαν ωθήσει τη νεώτερη γενιά σ ένα θανατηφόρο µονοπάτι. Η Γερµανία δηµιούργησε ναυτικό το οποίο όµως απορρόφησε το 1 /3 του αµυντικού προ πολογισµού της. Ο στρατός από τον οποίο και αφαιρέθηκαν πιστώσεις δεν ήταν πια σε θέση ν αναλάβει τον διµέτωπο αγώνα τον οποίο προοιώνιζε η γαλλο-ρωσική Συµµαχία. εν υπήρχαν αρκετά κεφάλαια για να εκπαιδεύσουν περισσότερους από τους µισούς νεαρούς άντρες που θα µπορούσαν να εκπαιδευτούν, ούτε υπήρχαν τα απαιτού- µενα για τη διατροφή και την ένδυσή τους. Έτσι αναγκάστηκαν να τους εξαιρέσουν από τη στράτευση, και ο γερµανικός στρατός ξηράς το 1914 ήταν ελάχιστα µεγαλύτερος από τον γαλλικό, µολονότι το 1914 ο γαλλικός πληθυσµός δεν ήταν καν σαράντα εκατοµµύρια, ενώ ο πληθυσµός της Γερµανίας έφτανε τα εξήντα πέντε εκατοµµύρια. Τα γερµανικά θωρηκτά ήταν πολύ καλά ναυπηγηµένα αλλά ήταν πολύ λίγα και φοβερά εύτρωτα. Πέρασαν σχεδόν ολόκληρο τον Α Παγκόσµιο Πόλεµο αγκυροβοληµένα στα λιµάνια τους µέχρι που στο τέλος τα πληρώµατα, καθώς βρέθηκαν αντιµέτωπα µε άσκοπες θυσίες, στασίασαν και ανέτρεψαν την ίδια τη γερµανική αυτοκρατορία. Όµως το γερ- µανικό ναυτικό, σχεδιασµένο για να δρα µόνο στη Βόρεια Θάλασσα, δεν χρειαζόταν να κουβαλά το βάρος σε άνθρακα που χρειάζονταν τα βρετανικά πολεµικά πλοία τα σχεδιασµένα για παγκόσµια δράση. Έτσι τα γερµανικά πλοία µπορούσαν να φέρουν αυξηµένη θωράκιση. Αυτό ανάγκασε τους Βρετανούς να

24 30 NORMAN STONE αποδυθούν σε µια σηµαντική προσπάθεια. Ναυπήγησαν λοιπόν πλοία διπλάσια απ αυτά που ναυπήγησαν οι Γερµανοί, αλλά προχώρησαν και σε ορισµένες αµυντικές συµφωνίες µε τη Γαλλία και τη Ρωσία. Αυτό συµπεριλάµβανε αποικιακές ανταλλαγές στα πλαίσια της «Εγκάρδιας Συνεννόησης», οι Βρετανοί το 1904 άφησαν ελευθερία κινήσεων στους Γάλλους στο Μαρόκο παίρνοντας ως αντάλλαγµα την Αίγυπτο, και το 1907 έκαναν το ίδιο µε τους Ρώσους ως προς την Περσία. Υπήρχε επιπλέον ανεπίσηµη συµφωνία για ναυτική συνεργασία εάν προέκυπτε τέτοιο θέµα. Σε καθένα από τα µέτρα αυτά η γερµανική αντίδραση ήταν αδέξια και θορυβώδης το 1905, οι Γερ- µανοί ζήτησαν µερίδιο από το εγκαταλειµµένο Μαρόκο και ενθάρρυναν την επιπόλαιη επιθετικότητα της Αυστρίας στα Βαλκάνια, ενώ το 1911 έστειλαν µια κανονιοφόρο στο Μαρόκο. Αυτό το «κροτάλισµα του ξίφους» ικανοποίησε µεγάλο µέρος της κοινής γνώµης στο εσωτερικό αλλά δηµιούργησε µια αίσθηση διεθνούς κρίσης, και το 1914 ένας απεσταλµένος του Αµερικανού Προέδρου είπε πως οι µιλιταριστές είχαν τρελλαθεί. Την ίδια περίπου εποχή ανέκυψε ένα θέµα µε το οποίο ο κόσµος βρέθηκε υποχρεωµένος να συµβιώσει έκτοτε. Το 1960, ο Πρόεδρος Α ζενχάουερ βρήκε την κατάλληλη φράση για να το περιγράψει, µιλώντας για το στρατιωτικο-βιοµηχανικό συγκρότηµα. Η πολεµική βιοµηχανία κατέληξε να γίνει το ισχυρότερο στοιχείο της οικονοµίας καθώς έδινε δουλειά σε χιλιάδες αν όχι σε εκατοµµύρια εργαζόµενους, αποσπούσε ένα µεγάλο µέρος από τους κρατικούς προ πολογισµούς και παράλληλα τόνωνε τις παράπλευρες οικονοµικές δραστηριότητες κάθε είδους, ανάµεσα στις οποίες ήταν και η δηµοσίευση άρθρων στον Τύπο. Εκτός απ αυτό, η πολεµική βιοµηχανία είχε υποστεί φοβερή αλλαγή. Κάτι που στην αρχή φαινόταν ως παράλογη σπατάλη χρηµάτων είχε µεταβληθεί σε κάτι ουσιώδες (προ-

25 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ 31 φανές παράδειγµα η αεροπορία), ενώ κάτι άλλο που φαινόταν ως τότε λογικό αποδείχθηκε µάταιο (παράδειγµα τα οχυρά). Η τεχνολογία γινόταν όλο και πιο δαπανηρή και απρόβλεπτη, και το 1911 υπήρχε ανταγωνισµός στους εξοπλισµούς. Ο εξοπλισµός µιας χώρας έδινε τη δικαιολογία να αυξήσει τους εξοπλισµούς της κάποια άλλη, και οι κρίσεις στη Μεσόγειο και στα Βαλκάνια έκαναν όλες τις χώρες να αισθανθούν ευπρόσβλητες. Όταν το καλοκαίρι του 1911 η Γερµανία έστειλε µια κανονιοφόρο στο Μαρόκο, απασφάλισε ένα όπλο. Αλλά το δάχτυλο που πάτησε τη σκανδάλη ήταν κατά περίεργο τρόπο ιταλικό. Αν το τουρκικό έδαφος έµελλε να τεµαχιστεί, δεν θα έπρεπε να πάρει και η Ιταλία το µερίδιό της; Οι Βρετανοί είχαν πάρει την Αίγυπτο και οι Γάλλοι τη βόρειο Αφρική. Οι δηµιουργοί της ιταλικής αυτοκρατορίας, αποβλέποντας σε ό,τι είχε αποµείνει, κήρυξαν τον πόλεµο. Το ότι η Ιταλία, η πιο αδύναµη απ όλες τις Μεγάλες υνάµεις, οδήγησε τα προβλήµατα στα άκρα, αποτελεί µια από τις παραδοξότητες της σύγχρονης ευρωπα κής ιστορίας: ούτε ο Καβούρ, ούτε ο Μπίσµαρκ, ούτε ο Μουσολίνι, ούτε ο Χίτλερ 4. Η Ιταλία προκάλεσε τη σειρά των γεγονότων που οδήγησαν στον πόλεµο το Γνωρίζοντας πως λόγω της µαροκινής κρίσης οι Βρετανοί, οι Γάλλοι και οι Γερµανοί δεν θα έκαναν το παραµικρό για να τη σταµατήσουν, επιτέθηκε στην οθωµανική Τουρκία και προσπάθησε να καταλάβει τη Λιβύη. Οι Τούρκοι ήταν πάρα πολύ αδύναµοι και δεν είχαν καν τα απαιτούµενα πλοία για να προστατέψουν τα νησιά κατά µήκος της ακτής της Ανατολίας, τα οποία οι Ιταλοί κατέλαβαν. Στην αρχή η προοπτική µιας οθωµανικής κατάρρευσης κέντρισε το ενδιαφέρον των διαφόρων βαλκανικών κρατών, που το 1912 συµµάχησαν, επιτέθηκαν κατά των Τούρκων και µέσα σε µερικές εβδοµάδες νίκησαν κι έδιωξαν τον οθωµανικό στρατό από τα Βαλκάνια. Στη συνέχεια, σ έναν δεύτερο βαλκανικό πόλεµο, το

26 32 NORMAN STONE 1913, διαιρέθηκαν και πολέµησαν µεταξύ τους. Οι Τούρκοι προσπάθησαν να επανακτήσουν το χαµένο έδαφος, αλλά νικητές αναδείχθηκαν η Σερβία, η οποία συνεργάστηκε στενά µε τη Ρωσία, και η Ελλάδα, η οποία συνεργάστηκε στενά µε τη Μεγάλη Βρετανία. Όταν πριν από µια δεκαετία είχε αρχίσει να διαλύεται η Κίνα, είχε προκληθεί και πάλι ανταγωνισµός µεταξύ των µεγάλων δυνάµεων αλλά ο ανταγωνισµός εκείνος ήταν ναυτικός. Αν όµως διαλυόταν η Οθωµανική Αυτοκρατορία και την εποχή εκείνη σχεδόν κανείς δεν πίστευε πως ήταν δυνατόν να διατηρηθεί, τότε ο ανταγωνισµός θα ήταν πλησιέστερα στα εδάφη των υνάµεων και θα περιλάµβανε χερσαίες συµµαχίες και στρατιές. Για τη Ρωσία τα Στενά ανάµεσα στη Μαύρη Θάλασσα και τη Θάλασσα του Μαρµαρά, ή τα αρδανέλια µεταξύ της Θάλασσας του Μαρµαρά και του Αιγαίου, ήταν ζωτικής σηµασίας. Αποτελούσαν τον αναπνευστήρα της ρωσικής οικονοµίας. Απ αυτά περνούσε το 90% των ρωσικών εξαγωγών σε δηµητριακά, καθώς και πολλές άλλες πρώτες ύλες που τροφοδοτούσαν τις βιοµηχανίες στη νότια Ρωσία. Κατά τη διάρκεια του ιταλικού πολέµου το , οι Τούρκοι είχαν κλείσει τα αρδανέλια µε αποτέλεσµα να µειωθεί αµέσως η οικονοµική κίνηση στη νότια Ρωσία. Για τη Ρωσία η ασφάλεια των Στενών ήταν θέ- µα ζωτικής σηµασίας, και στις αρχές του 1914 οι υνάµεις της «Εγκάρδιας Συνεννόησης» ανάγκασαν τους Τούρκους να παραχωρήσουν σχεδόν αυτονοµία στις εν µέρει αρµενικές επαρχίες της ανατολικής Ανατολίας. Αυτό (και το παράλληλο αγγλογαλλικό ενδιαφέρον για τις αραβικές επαρχίες) θα µπορούσε εύκολα να σηµάνει το τέλος της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας, αφού οι χριστιανοί Αρµένιοι θα ήταν εύκολο να γίνουν όργανα των Ρώσων. Προτού επικυρωθεί η συνθήκη οι Τούρκοι άνοιξαν µια γραµµή επικοινωνίας µε το Βερολίνο.

27

Εικονογράφηση: Κατερίνα Χρυσοχόου ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-097-2

Εικονογράφηση: Κατερίνα Χρυσοχόου ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-097-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Κουβέντες µε τη µαµά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Κατερίνα Χρυσοχόου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Ράνια Μπουµπουρή, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2011 ÉSBN 978-960-453-842-3

Ράνια Μπουµπουρή, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2011 ÉSBN 978-960-453-842-3 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το σκιουράκι που δεν ήθελε να φάει ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ράνια Μπουµπουρή ΘΕΩΡΗΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Φαίη Ρετηνιώτη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου

ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Ελληνούλης, το χάρτινο καραβάκι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Χρυσηίδα ηµουλίδου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Μάρω Αλεξάνδρου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ

Διαβάστε περισσότερα

Μπίλλι Ρόζεν Μάκης Τσίτας, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-505-7

Μπίλλι Ρόζεν Μάκης Τσίτας, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-505-7 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μη φεύγεις ÓÕÃÃÑÁÖÅIÓ: Μπίλλι Ρόζεν Μάκης Τσίτας ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Ελίζα Βαβούρη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Σταµάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Κάτσου-Καντάνη, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-515-6

Σταυρούλα Κάτσου-Καντάνη, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-515-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η Πρασινοσκουφίτσα και το φλεγόµενο δάσος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Σταυρούλα Κάτσου-Καντάνη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Μάρω Αλεξάνρου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέμβριος 2008, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-489-0

Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέμβριος 2008, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-489-0 ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: THE ENGLISH ROSES GOOD-BYE, GRACE? TΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μικρές και Τριανταφυλλένιες Αντίο, Γκρέις; ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Madonna EIKONOΓΡΑΦΗΣΗ: Jeffrey Fulvimari ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Ρένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚ ΑΚ πρρρ! ΝΤΟΪΝ- ΟΪΝ- ΟΪΝ!

ΑΚ ΑΚ πρρρ! ΝΤΟΪΝ- ΟΪΝ- ΟΪΝ! ΑΚ ΑΚ πρρρ! ΝΤΟΪΝ- ΟΪΝ- ΟΪΝ! TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DIARY OF A WIMPY KID: DO-IT-YOURSELF BOOK Áðü ôéò Åêäüóåéò Harry N. Abrams Inc., Νέα Υόρκη 2008 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα: Φτιάξε το δικό

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-616-0

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-616-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Πονηρούλης ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: ιονύσης Καραβίας ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Από τις Εκδόσεις Penguin Books, Λονδίνο 2009

Από τις Εκδόσεις Penguin Books, Λονδίνο 2009 9 TÉÔËÏÓ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: DEAR HOUND Από τις Εκδόσεις Penguin Books, Λονδίνο 2009 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Αγαπηµένο µου σκυλάκι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Jill Murphy ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Jill Murphy ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ

Διαβάστε περισσότερα

Τζένη Θεοφανοπούλου, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2012 ÉSBN 978-960-496-517-5

Τζένη Θεοφανοπούλου, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2012 ÉSBN 978-960-496-517-5 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η Όλγα, ο Φαλτσέτος και οι άλλοι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Τζένη Θεοφανοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Χριστίνα Ζέκκου ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώτα Φώτου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-096-5

Γιώτα Φώτου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-096-5 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι διακοπές της Γαβριέλας ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώτα Φώτου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Λιάνα ενεζάκη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Λεµπέσης, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2012, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-496-646-2

Γιώργος Λεµπέσης, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2012, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-496-646-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Θ αυγό ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Λεµπέσης ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Φραγκίσκος-Χρήστος Ράλλης ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Φράνση Σταθάτου, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Oκτώβριος 2010 ÉSBN 978-960-453-760-0

Φράνση Σταθάτου, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Oκτώβριος 2010 ÉSBN 978-960-453-760-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Τα περιστέρια και ο µαρµάρινος κόσµος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Φράνση Σταθάτου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Sabine Straub ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κατσέλης, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2010, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-742-6

Γιώργος Κατσέλης, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2010, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-742-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η δέκατη τρίτη θεά και τα κλεµµένα γλυπτά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Κατσέλης ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ναταλία Καπατσούλια ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Eoin Colfer, 2004 Eικονογράφησης: Tony Ross, 2004. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2008 ÉSBN 978-960-453-418-0. 144 52 Ìåôáìüñöùóç 144 52 Metamorfossi, Greece

Eoin Colfer, 2004 Eικονογράφησης: Tony Ross, 2004. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2008 ÉSBN 978-960-453-418-0. 144 52 Ìåôáìüñöùóç 144 52 Metamorfossi, Greece TITΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: THE LEGEND OF SPUD MURPHY Από τις Εκδόσεις Puffin, Λονδίνο 2004 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο θρύλος της Φλώρας Φλόµπερ ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Eoin Colfer ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Tony Ross METAΦΡΑΣΗ: Φωτεινή Μοσχή

Διαβάστε περισσότερα

Με την ευγενική χορηγία του Ιδρύµατος «Eve and Leo Condakes»

Με την ευγενική χορηγία του Ιδρύµατος «Eve and Leo Condakes» TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Πολ και η Λάρα ταξιδεύουν ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ιουστίνη Φραγκούλη-Αργύρη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Erin Taylor ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Πειρατές της Καταστροφικής Επιχείρηση «στρογγυλή θεά» ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Κατσέλης ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Παναγιώτης Γιάκας ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2011 ÉSBN 978-960-496-007-1

EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2011 ÉSBN 978-960-496-007-1 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DIARY OF A WIMPY KID: THE UGLY TRUTH Áðü ôéò Åêäüóåéò Harry N. Abrams Inc., Νέα Υόρκη 2010 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 5: Η σκληρή αλήθεια ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Jeff Kinney ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Μερκούριος Αυτζής, 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008 ÉSBN 978-960-453-340-4

Μερκούριος Αυτζής, 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008 ÉSBN 978-960-453-340-4 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Όστρακο στα μαλλιά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Μερκούριος Αυτζής ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ κειμενου: Χρυσούλα Τσιρούκη ÓÕÍÈÅÓÇ ÅÎÙÖÕËËÏÕ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μουρίκη, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2010, 2.500 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-727-3

Κατερίνα Μουρίκη, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2010, 2.500 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-727-3 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Περιπέτεια στη Σκουπιδανία ÓÕÃÃÑÁÖÅΑÓ: Κατερίνα Μουρίκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Πέγκυ Φούρκα ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Σταµάτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΠΑΙΔΙΚΟΥBIBΛIOY

ΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΠΑΙΔΙΚΟΥBIBΛIOY ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ BIBΛIOY TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ελληνικό Πάσχα ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Μις Μόλυβ ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Βίκυ Αυδή ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Έλπη Κυργιοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2010, 9.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-771-6

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2010, 9.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-771-6 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DIARY OF A WIMPY KID: DOG DAYS Áðü ôéò Åêäüóåéò Harry N. Abrams Inc., Νέα Υόρκη 2009 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 4: Σκυλίσια ζωή ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Jeff Kinney ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Χαρά

Διαβάστε περισσότερα

First published in the English language in 2010 by Amulet Books, an imprint of ABRAMS. All rights reserved. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å.

First published in the English language in 2010 by Amulet Books, an imprint of ABRAMS. All rights reserved. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å. TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: THE WIMPY KID MOVIE DIARY Áðü ôéò Åêäüóåéò Amulet Books, Νέα Υόρκη 2010 TÉÔËÏÓ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα Πώς γυρίστηκε η ταινία ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Jeff Kinney ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Φωτεινή Μοσχή ÅÐÉÌÅËÅÉÁ

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βαρελλά, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2012 ÉSBN 978-960-496-499-4

Αγγελική Βαρελλά, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2012 ÉSBN 978-960-496-499-4 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μήνας µπαίνει, µήνας βγαίνει ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Αγγελική Βαρελλά ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Λιάνα ενεζάκη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Ι.

Διαβάστε περισσότερα

e-mail: info@psichogios.gr e-mail: info@psichogios.gr

e-mail: info@psichogios.gr e-mail: info@psichogios.gr ΣΕΙΡΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: REINVENTARSE Aπό τις Εκδόσεις Plataforma, Βαρκελώνη 2010 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Βρες ξανά τον εαυτό σου ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Mario Alonso Puig ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Θεοδώρα αρβίρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Pearl Morrison, 2007 The moral rights of the author have been asserted.

Pearl Morrison, 2007 The moral rights of the author have been asserted. ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: THE WAVE TRAVELLER Áðü ôéò Åêäüóåéò Bloomsbury, Ëïíäßíï 2007 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο ταξιδευτής των κυμάτων ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Pearl Morrison ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Μαίρη Γραμμένου

Διαβάστε περισσότερα

Λίτσα Ψαραύτη, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Oκτώβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-632-0

Λίτσα Ψαραύτη, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Oκτώβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-632-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η µαµά κάνει απεργία ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Λίτσα Ψαραύτη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ελίζα Βαβούρη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά EÊÔÕÐÙÓÇ: Άγγελος Ελεύθερος

Διαβάστε περισσότερα

Çilary McKay, 2006. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2009

Çilary McKay, 2006. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2009 ÔÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: CADDY EVER AFTER Aðü ôéò Åêäüóåéò Hodder Children s Books, Λονδίνο 2006 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Κάντι, γλυκιά για πάντα ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Hilary McKay ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Ντίνα Καρύδη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ:

Διαβάστε περισσότερα

Rachel Renée Russell, 2011 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011

Rachel Renée Russell, 2011 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DORK DIARIES 3 tales from A NOt-SO-tAlENtED pop StAR Áðü ôéò Åêäüóåéò Aladdin, Νέα Υόρκη 2011 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο μιας Ξενέρωτης 3 Ιστορίες από μια όχι και τόσο ταλαντούχα

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόρης Αρναούτογλου, 2012 Φωτογραφιών εξωφύλλου: Getty images, Paranga images. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2012, 5.000 áíôßôõðá

Γρηγόρης Αρναούτογλου, 2012 Φωτογραφιών εξωφύλλου: Getty images, Paranga images. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2012, 5.000 áíôßôõðá TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μακιγιαρισµένοι φόβοι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γρηγόρης Αρναούτογλου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: ííá ÌáñÜíôç ΣΥΝΘΕΣΗ ÅÎÙÖÕËËÏΥ: ñõóïýëá ÌðïõêïõâÜëá ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2013 ÉSBN 978-960-496-835-0

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2013 ÉSBN 978-960-496-835-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Μπουµτριαλαλί µε το κόκκινο λειρί ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ : Ναταλία Καπατσούλια ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος

Διαβάστε περισσότερα

Characters created by Emma Pack. ÊåéìÝíïõ: Susan Bentley, 2006 ÅéêïíïãñÜöçóçò: Emma Pack, 2006 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2007

Characters created by Emma Pack. ÊåéìÝíïõ: Susan Bentley, 2006 ÅéêïíïãñÜöçóçò: Emma Pack, 2006 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2007 TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: THE FAIRIES OF STARSHINE MEADOW IVY AND THE FANTASTIC FRIEND Áðü ôéò Åêäüóåéò Stripes, Ëïíäßíï 2006 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ïé NåñÜéäåò των Ευχών Ç Kισσώ και η φανταστική φιλενάδα ÓÕÃÃÑÁÖÅIÓ:

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου, 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2008, 3.000 áíôßôõðá ÉSBN 978-960-453-454-8

Σοφία Παράσχου, 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2008, 3.000 áíôßôõðá ÉSBN 978-960-453-454-8 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Όταν έκλαψε ο Α -Βασίλης ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Σοφία Παράσχου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ελίζα Βαβούρη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Σταµάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0222-2

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0222-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το λουλουδόπαιδο και άλλες ιστορίες ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Αιµιλία Κονταίου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Θοδωρής

Διαβάστε περισσότερα

του σέλινου Στα πράσα! Ιωάννα Μπουλντούµη, 2011 Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2011 ÉSBN 978-960-453-871-3

του σέλινου Στα πράσα! Ιωάννα Μπουλντούµη, 2011 Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2011 ÉSBN 978-960-453-871-3 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι περιπέτειες του επιθεωρητή Σέλοκ του σέλινου Στα πράσα! ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ιωάννα Μπουλντούµη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Χρήστος ήµος ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Roger Crowley, 2008 Χαρτών: András Bereznay. Ðñþôç Ýêäïóç: Aπρίλιος 2010 ÉSBN 978-960-453-702-0

Roger Crowley, 2008 Χαρτών: András Bereznay. Ðñþôç Ýêäïóç: Aπρίλιος 2010 ÉSBN 978-960-453-702-0 TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: EMPIRES OF THE SEA THE FINAL BATTLE FOR THE MEDITERRANEAN 1521-1580 Από τις Εκδόσεις FABER AND FABER, Λονδίνο 2008 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι αυτοκρατορίες των θαλασσών Η τελική µάχη για τη

Διαβάστε περισσότερα

Μερκούριος Αυτζής, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2014 ÉSBN 978-618-01-0294-9

Μερκούριος Αυτζής, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2014 ÉSBN 978-618-01-0294-9 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Τρελό µου αµαξίδιο ÓÕÃÃÑÁÖΕΙΣ: Μερκούριος Αυτζής ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ελίζα Βαβούρη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Rachel Renée Russell, 2010 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011

Rachel Renée Russell, 2010 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DORK DIARIES 2 tales from A NOt-SO-POPUlAR PARtY GIRl Áðü ôéò Åêäüóåéò Aladdin, Νέα Υόρκη 2010 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο μιας Ξενέρωτης 2 Ιστορίες από ένα όχι και τόσο δημοφιλές

Διαβάστε περισσότερα

PAC-MAN & NAMCO BANDAI Games Inc. Courtesy of NAMCO BANDAI Games America Inc. Ðñþôç Ýêäïóç: Νοέμβριος 2011 ÉSBN 978-960-496-422-2

PAC-MAN & NAMCO BANDAI Games Inc. Courtesy of NAMCO BANDAI Games America Inc. Ðñþôç Ýêäïóç: Νοέμβριος 2011 ÉSBN 978-960-496-422-2 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DIARY OF A WIMPY KID: CABIN FEVER Áðü ôéò Åêäüóåéò Harry N. Abrams Inc., Νέα Υόρκη 2011 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 6: Μέρες πανικού ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Jeff Kinney ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Anthony Horowitz, 1983, 2005. Ðñþôç Ýêäïóç: ÌÜéïò 2008 ÉSBN 978-960-453-346-6

Anthony Horowitz, 1983, 2005. Ðñþôç Ýêäïóç: ÌÜéïò 2008 ÉSBN 978-960-453-346-6 ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: RAVEN S GATE Aðü ôéò Åêäüóåéò Walker Books, Ëïíäßíï 2005 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η Πύλη του Γερακιού ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Anthony Horowitz ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Φωτεινή Μοσχή ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Πειρατές της Καταστροφικής Επιχείρηση «στρογγυλή θεά» ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Κατσέλης ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Παναγιώτης Γιάκας ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ÃéÜííçò Ñåìïýíäïò, 2008 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008

ÃéÜííçò Ñåìïýíäïò, 2008 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Πέντε µέρες που συγκλόνισαν το σπίτι µας ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: ÃéÜííçò Ñåìïýíäïò ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: ñõóïýëá Ôóéñïýêç ÅÎÙÖÕËËÏ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Χρήστος ήµος ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Éditions du Seuil, 2005 Âë. Óêïëßäçò êáé Eêäüóåéò ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá, 2008, ãéá ôçí åëëçíéêþ ìåôüöñáóç Ðñþôç Ýêäïóç: εκέµβριος 2008

Éditions du Seuil, 2005 Âë. Óêïëßäçò êáé Eêäüóåéò ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá, 2008, ãéá ôçí åëëçíéêþ ìåôüöñáóç Ðñþôç Ýêäïóç: εκέµβριος 2008 ÔÉÔËÏÓ ÓÅÉÑÁÓ: ØÕ ÁÍÁËÕÔÉÊÏÓ ËÏÃÏÓ / 6 YÐÅÕÈÕÍÏÓ ÓÅÉÑÁÓ: ÂëÜóçò Óêïëßäçò TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Τα Ονόµατα του Πατρός ÔÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: Des Noms-du-Père ΕΙΣΑΓΩΓΗ, MÅÔÁÖÑÁÓÇ, ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: ÂëÜóçò Óêïëßäçò ΘΕΩΡΗÓÇ

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Loewe Verlag GmbH, Βindlach 2006. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2008 ÉSBN 978-960-453-438-8

Loewe Verlag GmbH, Βindlach 2006. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2008 ÉSBN 978-960-453-438-8 ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: VERBOTENE WELT Aðü ôéò Åêäüóåéò Loewe, Γερµανία 2006 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Απαγορευµένος Κόσµος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Isabel Abedi ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Στέλλα Kουνδουράκη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Πιλάβιος, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2014 ÉSBN 978-618-01-0480-6

Νίκος Πιλάβιος, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2014 ÉSBN 978-618-01-0480-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Παραµυθάς: παράξενες ιστορίες ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Νίκος Πιλάβιος ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Στεφανία Ταπτά ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ: Κωνσταντίνος Πιλάβιος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη

Διαβάστε περισσότερα

Πέγκυ Φούρκα, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0144-7

Πέγκυ Φούρκα, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0144-7 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Περιπέτεια στην Καλλιτεχνούπολη ÓÕÃÃÑÁÖÅΑÓ: Πέγκυ Φούρκα ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Πέγκυ Φούρκα ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2010, 20.000 αντίτυπα

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2010, 20.000 αντίτυπα TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Αγαπώ θα πει χάνοµαι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Κατερίνα Λελούδη ΣΥΝΘΕΣΗ ÅÎÙÖÕËËÏΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Άντρη Αντωνίου, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2012 ÉSBN 978-960-496-628-8

Άντρη Αντωνίου, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2012 ÉSBN 978-960-496-628-8 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μπελαδοµαγνήτης ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Άντρη Αντωνίου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Κατερίνα Χρυσοχόου ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2013 ÉSBN 978-618-01-0296-3

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2013 ÉSBN 978-618-01-0296-3 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: THE POPULARITY PAPERS 4 THE ROCKY ROAD TRIP Áðü ôéò Åêäüóåéò Amulet Books, Νέα Υόρκη 2012 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Ανύπαρκτες 4 Ταξίδι στην Αμερική ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Amy Ignatow ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Μαλβίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΟΙ Σ.Α.Δ.Φ. ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Η αναγκαιότητα για την εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός;

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; ΟΡΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; Διαμελισμός Κατακόρυφος είναι: Τα βουνά, οι πεδιάδες, οι λόφοι, οι κοιλάδες, τα φαράγγια και γενικά το ανάγλυφο μιας περιοχής. Άλπεις Οι Άλπεις είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Kυριάκος Μαργαρίτης, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2011 ÉSBN 978-960-496-002-6

Kυριάκος Μαργαρίτης, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2011 ÉSBN 978-960-496-002-6 ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Τα Τρύπια Τείχη ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Κυριάκος Μαργαρίτης ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Eυδοξία Μπινοπούλου ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Rose Cooper, 2012 Εικονογράφησης εξωφύλλου: Rose Cooper, 2012 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2013

Rose Cooper, 2012 Εικονογράφησης εξωφύλλου: Rose Cooper, 2012 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2013 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: SECRETS FROM THE SLEEPING BAG Áðü ôéò Åêäüóåéò Delacorte Press, Νέα Υόρκη 2012 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μυστικά από την κατασκήνωση ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Rose Cooper ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Κασσιανή Μπουλούκου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μουρίκη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0142-3

Κατερίνα Μουρίκη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0142-3 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Περιπέτεια στη Βακτηριανία ÓÕÃÃÑÁÖÅΑÓ: Κατερίνα Μουρίκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Πέγκυ Φούρκα ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Ι. Πέππας

Διαβάστε περισσότερα

Eoin Colfer, 2008 ÉSBN 978-960-453-754-9

Eoin Colfer, 2008 ÉSBN 978-960-453-754-9 TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: ARTEMIS FOWL AND THE TIME PARADOX Από τις Εκδόσεις Puffin, Λονδίνο 2008 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Αρτέµης Φάουλ: Το παράδοξο του χρόνου ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Eoin Colfer ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Καίτη Οικονόµου ÄÉÏÑÈÙÓÇ

Διαβάστε περισσότερα

Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα

Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα Ευγένιος Τριβιζάς Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα Εικονογράφηση: Λίζα Ηλιού Eυγeνιος Tριβιζaς «MΕΤΡ ΤΟΥ ΧΙΟΥΜΟΡ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΑΤΡΟΠΩΝ» Σίσσυ Μόρφη Όπως ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, έτσι και ο Ευγένιος Τριβιζάς

Διαβάστε περισσότερα

Για μια Αριστερά του 21ου αιώνα

Για μια Αριστερά του 21ου αιώνα Θανάσης Αθανασίου 1 Για μια Αριστερά του 21ου αιώνα Πολιτικά Σύμμεικτα 2 Για µια Αριστερά του 21ου αιώνα 4 Για µια Αριστερά του 21ου αιώνα Ðñþôç Ýêäïóç, åêäüóåéò ÅÐÉÊÅÍÔÑÏ Á.Å. Èåóóáëïíßêç, 2010 Áðáãïñåýåôáé

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Harry Gelber, 2007 Εικόνας εξωφύλλου: ERICH LESSING/APEIRON PHOTOS EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2009

Harry Gelber, 2007 Εικόνας εξωφύλλου: ERICH LESSING/APEIRON PHOTOS EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2009 TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: THE DRAGON AND THE FOREIGN DEVILS Από τις Εκδόσεις BLOOMSBURY, Λονδίνο 2007 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Κίνα Ο δράκος της Ασίας ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Harry G. Gelber ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Βαγγέλης Κατσάνης

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

την κοινωνική συμπεριφορά

την κοινωνική συμπεριφορά ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ την κοινωνική συμπεριφορά ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μεγαλύτερες κουβέντες με τη μαμά ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρώπη συνοπτικά. Ευρώπη η ήπειρός μας. Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Η Ευρώπη συνοπτικά. Ευρώπη η ήπειρός μας. Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση; Η Ευρώπη συνοπτικά Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση; Είναι Ευρωπαϊκή Είναι μια ένωση = βρίσκεται στην Ευρώπη. = ενώνει τα κράτη και τους ανθρώπους Ας ρίξουμε μια ματιά: Ποιο είναι το κοινό στοιχείο των Ευρωπαίων;

Διαβάστε περισσότερα

& TM 2010 Gummybear International Inc./Christian Schneider. Πρώτη έκδοση: Μάρτιος 2010 ΙSBN 978-960-453-809-6

& TM 2010 Gummybear International Inc./Christian Schneider. Πρώτη έκδοση: Μάρτιος 2010 ΙSBN 978-960-453-809-6 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μαθαίνω µε τον Gummy Bear Το αλφάβητο ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: ιονύσης Καραβίας ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Α, ι* 019os ΑΙ9ΝΑΣ: ΕΠΑΝΑ ΣΤΑ ΣΕΙΣ. 019os ΑΙ9ΝΑΣ: ΕΠΑΝΑ ΣΤΑΣΕΙΣ. Η δημιουργία των εθνικών κρατών 3"\ \ \! -.Χ. Διασυνδέσεις.

Α, ι* 019os ΑΙ9ΝΑΣ: ΕΠΑΝΑ ΣΤΑ ΣΕΙΣ. 019os ΑΙ9ΝΑΣ: ΕΠΑΝΑ ΣΤΑΣΕΙΣ. Η δημιουργία των εθνικών κρατών 3\ \ \! -.Χ. Διασυνδέσεις. 019os ΑΙ9ΝΑΣ: ΕΠΑΝΑ ΣΤΑΣΕΙΣ Η δημιουργία των εθνικών κρατών Να ένας χάρτης της Ευρώπης στις αρχές του 19ου αιώνα Όπως διαπιστώνεις, τα σύνορα των χωρών ήταν πολύ διαφορετικά από τα σημερινά Οι περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Χρύσα Σπυρίδωνος ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Ράνια Μπουµπουρή, 2015 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2015

Εικονογράφηση: Χρύσα Σπυρίδωνος ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Ράνια Μπουµπουρή, 2015 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2015 2-4 :... TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο φίλος µου ο ύπνος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ράνια Μπουµπουρή ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Χρύσα Σπυρίδωνος ΘΕΩΡΗΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Αγγελική Μόσχου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου ΜΑΚΕΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ Του Χρήστου Μηνάγια minagias@gmail.com, τηλ. 6948260485 Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις ΚΑ ΜΟΣ (τηλ. 2310252320, Ερµού 48 Θεσσαλονίκη, Τ.Κ. 54623)

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Kate Long, 2005. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008, 3.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-390-9

Kate Long, 2005. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008, 3.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-390-9 TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: SWALLOWING GRANDMA Aπό τις Εκδόσεις Picador, an imprint of Pan Macmillan Ltd, Λονδίνο 2005 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μια ζωή πατίνι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Kate Long ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Mπελίκα Κουμπαρέλη

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45%

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45% Εµπορικό Ισοζύγιο Για το, ο όγκος εµπορίου της Ιταλίας ανήλθε σε 743 δισ. ευρώ, εκ των οποίων οι ιταλικές εξαγωγές ήταν 365 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές 377 δισ. ευρώ. Το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Με τις ιστορίες ποτέ δεν πρέπει να είναι κανείς σίγουρος^ παίζουν διάφορα παιχνίδια Γι αυτό και

Με τις ιστορίες ποτέ δεν πρέπει να είναι κανείς σίγουρος^ παίζουν διάφορα παιχνίδια Γι αυτό και Μανος Κοντολεων 2012 / εκδοςεις Ψυχογιος 2012 ΣΕΙΡΑ: ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙ ΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Κόκκινο καραβάκι, κόκκινο ποδήλατο ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Μάνος Κοντολέων ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Μυρτώ εληβοριά ÅÐÉÌÅËÅÉÁ

Διαβάστε περισσότερα