Η αναπηρία στο λογοτεχνικό έργο της Αλκυόνης Παπαδάκη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η αναπηρία στο λογοτεχνικό έργο της Αλκυόνης Παπαδάκη"

Transcript

1 Η αναπηρία στο λογοτεχνικό έργο της Αλκυόνης Παπαδάκη Ψάλιου Πόπη Πανεπιστήμιο Κύπρου & Φτιάκα Ελένη Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Η λογοτεχνία ανέκαθεν αποτελούσε ένα μέσο σχολιασμού και, κυρίως, επίκρισης της κοινωνίας. Οι συγγραφείς συνιστώντας μια ομάδα πολιτών με έντονες κοινωνικές ανησυχίες, στα κείμενά τους καταπιάνονται με ποικίλα κοινωνικά προβλήματα. Σκοπός τους είναι, αφενός, να θίξουν τα προβλήματα αυτά προσδοκώντας σε εγρήγορση και ευαισθητοποίηση του αναγνωστικού κοινού και, αφετέρου, να πείσουν για υπέρβασή τους. Ως εκ τούτου, οι ποικίλες μορφές αναπηρίας έχουν απασχολήσει τους λογοτέχνες, οι οποίοι ενσκήβουν στο θέμα αντλώντας υλικό για τα κείμενά τους. Θέμα της συγκεκριμένης εργασίας είναι να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο η Αλκυόνη Παπαδάκη χειρίζεται το θέμα της αναπηρίας ενσωματώνοντας στα έργα της ανάπηρους χαρακτήρες. Γίνεται αντικείμενο σχολιασμού τόσο η στάση που υιοθετούν οι ίδιο οι ανάπηροι απέναντι στην αναπηρία τους, όσο και ο τρόπος που οι αρτιμελείς τούς αντιμετωπίζουν ως μέλη του κοινωνικού συνόλου. Στόχος της εργασίας είναι να εντοπίσει κοινές συνισταμένες στον τρόπο με τον οποίο η συγγραφέας προσεγγίζει το θέμα της αναπηρίας και να δώσει μια συνολική εικόνα της προσέγγισης αυτής. Παράλληλα, για την όσο το δυνατόν πιο άρτια πραγμάτευση του θέματος, έχει μελετηθεί και συναφής βιβλιογραφία, της οποίας τα ευρήματα λειτουργούν ενισχυτικά και υποστηρικτικά των θέσεων της συγγραφέως. Ως απόρροια της σχετικής μελέτης προέκυψαν ορισμένα συγκεντρωτικά αποτελέσματα και κοινές συνισταμένες που γίνονται αντικείμενο ιδιαίτερου σχολιασμού και παρουσιάζονται ξεχωριστά καταλαμβάνοντας η καθεμία και από ένα κεφάλαιο της εργασίας, η οποία ολοκληρώνεται με την εξαγωγή συμπερασμάτων που αφήνουν να διαφανεί η δυσμενέστατη αντιμετώπιση των αναπήρων, γεγονός που ασκεί πιέσεις και επιβάλλει την όσο το δυνατόν πιο άμεση αλλαγή νοοτροπίας. Εισαγωγή Η Αλκυόνη Παπαδάκη, όντας κοινωνικά ευαισθητοποιημένη και με όραμα «ν αλλάξει» τον κόσμο, είναι αναμενόμενο στα κείμενά της να προβάλλει έναν έντονο κοινωνικό προβληματισμό. Μια φιλοσοφική στάση απέναντι στα πράγματα είναι το διακριτό χαρακτηριστικό του έργου της. Θέτοντας στο επίκεντρο της προσοχής της το σύγχρονο Άνθρωπο διεισδύει στην ψυχή του προσπαθώντας, με το συχνά ποιητικό της λόγο, να δώσει τη δική της ερμηνεία του κόσμου. Οι ήρωες της βρίσκονται ενώπιον προβλημάτων του βίου, τα οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν ή/και να υπερβούν. Η αναπηρία είναι μια από τις δυσκολίες με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι είτε σε προσωπικό, είτε σε οικογενειακό ή κοινωνικό επίπεδο. Ανάπηρα άτομα, που αναλαμβάνουν κεντρικούς ή δευτερεύοντες ρόλους στα έργα της, διαμορφώνουν μια κοινωνική πραγματικότητα εντός της οποίας η αναπηρία υπάρχει και απασχολεί. Σκιαγραφείται, έτσι, ένας λογοτεχνικός κόσμος - αντικατοπτρισμός του πραγματικού - ο οποίος δεν είναι αδιάφορος απέναντι στην αναπηρία. Η σκιαγράφηση αυτή αφορά τόσο τον τρόπο αντίδρασης των ίδιων των ανάπηρων απέναντι στην αναπηρία τους και τον τρόπο που μαθαίνουν ή δε μαθαίνουν να βιώνουν αυτή την κατάσταση, όσο και τον 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 235

2 τρόπο με τον οποίο ο οικογενειακός και ευρύτερος περίγυρος ανταποκρίνεται στην αναπηρία. Οι αντιδράσεις αναπήρων και αρτιμελών ποικίλουν εκτεινόμενοι από την αποδοχή έως και την απόρριψη της αναπηρικής κατάστασης. Αρχικός στόχος ήταν να μελετηθεί η συνολική λογοτεχνική παραγωγή της Παπαδάκη. Όμως, επειδή δεν κατέστη δυνατός ο εντοπισμός τριών έργων της - ονομαστικά Το τετράδιο της Αλκυόνης, Στον ίσκιο των πουλιών και Το ακρογιάλι της ουτοπίας - η μελέτη περιορίστηκε στα υπόλοιπα δέκα - Η μπόρα, Το κόκκινο σπίτι, Το χρώμα του φεγγαριού, Σκισμένο ψαθάκι, Αμάν Αμάν!, Οι κάργιες, Σαν χειμωνιάτικη λιακάδα, Βαρκάρισσα της Χίμαιρας, Ξεφυλλίζοντας τη σιωπή, Το ταξίδι που λέγαμε. Σε όλα αυτά τα έργα, εξαιρουμένων δύο - Αμάν Αμάν! και Ξεφυλλίζοντας τη σιωπή - υπάρχουν χαρακτήρες με αναπηρία. Κεφάλαιο 1: Ιδρυματοποίηση Κεντρικός άξονας της αναπηρίας στο έργο της Αλκυόνης Παπαδάκη είναι η ιδρυματοποίηση. Η συγγραφέας προβαίνει σε εκτενή περιγραφή της ιδρυματικής ζωής παρουσιάζοντας με τα ζοφερότερα των χρωμάτων τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης. Ο εγκλεισμός των ανάπηρων σε ίδρυμα (οίκο ευγηρίας, πτωχοκομείο, ψυχιατρείο ή ορφανοτροφείο) επιφέρει θλιβερές συνέπειες στη συναισθηματική, κυρίως, αλλά και στη σωματική τους κατάσταση. Τέτοια ιδρύματα συνιστούν «προθάλαμο της Κόλασης», όπου οι τρόφιμοι «πεθαίνουν με δόσεις» για αυτό «χίλιες φορές να πεθαίνει κανείς» (Σκισμένο ψαθάκι, 219). Πρόκειται για χώρους βρόμικους και φρικτούς που μυρίζουν θανατίλα και προκαλούν αποτροπιασμό. Ακόμη και οι κτηριακές τους εγκαταστάσεις βρίσκονται σε άθλια κατάσταση, ενώ σε αυτές φιλοξενούνται άτομα με ποικίλες μορφές αναπηρίας, τα οποία, υπό κανονικές συνθήκες, χρήζουν διαφορετικής αντιμετώπισης. Εντούτοις, νεαροί τοποθετούνται σε οίκο ευγηρίας, παραπληγικός τοποθετείται στον ίδιο θάλαμο με «άνθρωπο φυτό» ή «γερόντιο με μαλάκυνση»(σκισμένο ψαθάκι, 221,226). Ο εγκλεισμός των ανάπηρων σε ίδρυμα είναι πάντοτε επιβεβλημένος. Ο οικογενειακός και φιλικός περίγυρος ή οι επαγγελματίες, που λαμβάνουν την απόφαση ιδρυματοποίησης, οδηγούνται σε αυτήν ωθούμενοι από διαφορετικά, αντιθετικά σε ορισμένες περιπτώσεις, κίνητρα. Στον εγκλεισμό σε ίδρυμα οδηγεί άλλοτε η αντίληψη ότι αυτός θα λειτουργήσει προς όφελος του ανάπηρου, στο βαθμό που θα του παρέχεται βοήθεια και φροντίδα, άλλοτε, η οικονομική δυσχέρεια της οικογένειας που δεν επιτρέπει την παραμονή του στην οικογενειακή εστία (Το χρώμα του φεγγαριού, 14-16), άλλοτε, η φυσική απώλεια των γονιών που φρόντιζαν τον ανάπηρο σε συνδυασμό με την αδιαφορία των εν ζωή συγγενών να αναλάβουν το ρόλο αυτό, άλλοτε, η επαγγελματική κρίση πως η άθλια κατάσταση του αναπήρου μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο στα πλαίσια της ιδρυματικής φροντίδας. Κοινή συνισταμένη των ιδρυμάτων είναι η ανάλγητη και απάνθρωπη συμπεριφορά της διεύθυνσης και του προσωπικού με την κτηνώδη αντιμετώπιση των τροφίμων. Στα ιδρύματα «τα παιδάκια ούτε τα ταΐζουνε όπως πρέπει, ούτε τ αγαπάει κανείς. Τα περισσότερα πεθαίνουν» (Σαν χειμωνιάτικη λιακάδα, 28). Αυτοί, οι οποίοι «έχουν το προνόμιο να εξουσιάζουν» (Οι κάργιες, 79) δεν ικανοποιούν τις φυσικές ανάγκες των αναπήρων, ενώ, πολύ χειρότερα, συχνά καταφεύγουν στη χρήση βίαιης συμπεριφοράς 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 236

3 βρίζοντας ή ξυλοκοπώντας τους τροφίμους. Η άθλια αντιμετώπιση εκ μέρους των υπευθύνων έχει ως αναμενόμενο επακόλουθο τη δημιουργία αισθημάτων φόβου στους εγκλείστους. Έτσι, πάντοτε εκλιπαρούν για τον απεγκλωβισμό τους. Εναγώνια προσπαθούν να πείσουν τα συγγενικά πρόσωπα που τους επισκέπτονται να τα πάρουν μαζί τους. Ωστόσο, περιστασιακά παρατηρείται και το φαινόμενο της εγκατάλειψης του ανάπηρου στο ίδρυμα. Παρ όλα αυτά, για τους τροφίμους η επίσκεψη των συγγενών, με τη συνακόλουθη ένδειξη αγάπης και τρυφερότητας, είναι ζωτικής σημασίας συνιστώντας πηγή δύναμης και παρέχοντας πνοή ζωής. Ένα μεγάλο μέρος της σχετικής με την αναπηρία βιβλιογραφίας αναφέρεται στην ιδρυματοποίηση. Το πρώτο ίδρυμα - το Άσυλο - ιδρύθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 330 με σκοπό να περιμαζέψει όλους τους ανάπηρους, ώστε να μην εμφανίζονται με τους υγιείς. Η πρακτική αυτή, που βρήκε πρόσφορο έδαφος σε μια εποχή πρόνοιας, όπως η Βυζαντινή, καθιερώθηκε και για πολλούς αιώνες - έως και το 19ο αι. - η επικρατούσα άποψη ήταν ότι όλοι όσοι ήταν διαφορετικοί έπρεπε να απομονωθούν (Ζώνιου Σιδέρη, 1996). Η ένταξη σε απρόσωπες ιδρυματικές δομές, που άρχισε να εφαρμόζεται στη βάση του συναισθήματος του οίκτου, ενεθάρρυνε και πριμοδότησε την κοινωνική απομόνωση προωθώντας μια κατάσταση γκέτο για τους αναπήρους (Ζώνιου - Σιδέρη, 1996; Στασίνος, 1991; Φτιάκα, 2007). Ο προκύπτων διαχωρισμός και η περιθωριοποίηση συνιστούν μια μορφή κοινωνικού θανάτου για τους ξεγραμμένους τροφίμους που περιμένουν μοιρολατρικά το τέλος της ζωής τους (Oliver, 1996; Barnes and Mercer, 2003). Καθίστανται παθητικοί πολίτες, ανίκανοι να φροντίσουν τους εαυτούς τους (Barnes, 1994; Byone, Oliver and Barnes, 1990). Δημιουργείται, έτσι, μια κουλτούρα εξάρτησης σύμφωνα με την οποία οι ανάπηροι χρειάζονται βοήθεια για να επιβιώσουν (Barnes, 1994). Η προηγούμενη μοναδική ταυτότητά τους αφαιρείται για να αντικατασταθεί από μια απρόσωπη ιδρυματική (Barnes et al., 2003). Η αυστηρή πειθαρχία και οι ποικίλοι περιορισμοί αποτελούν τους βασικούς κανόνες λειτουργίας του ιδρύματος με το προσωπικό να χαράσσει διακριτά διαχωριστική γραμμή μεταξύ αυτού και των τροφίμων (Barnes et al., 2003). Κεφάλαιο 2: Αντικειμενικοποίηση - Υποτίμηση Στο σύνολο των υπό εξέτασιν λογοτεχνικών κειμένων είναι κοινός τόπος η αντικειμενικοποίηση των αναπήρων και η χρήση υποτιμητικών επιθέτων για την αναφορά σε αυτούς. Οι ανάπηροι ουδετεροποιούνται, καθώς η αναφορά σε αυτούς δε γίνεται με τη χρήση αρσενικού ή θηλυκού γένους ανάλογα, αλλά με ουδετέρου. Υποβαθμίζεται η ανθρώπινη υπόστασή τους και υπονοείται ότι συνιστούν κατώτερης αξίας άτομα. Ως εκ τούτου, αφενός, η άποψή τους δε λαμβάνεται υπόψιν. Κανείς δε δίνει, για παράδειγμα, σημασία σ ένα μουγγό Μαρικάκι (Βαρκάρισσα της Χίμαιρας, 98). Αφετέρου, καθίστανται άξια λύπησης και οίκτου. Πέρα από και παράλληλα με την ουδετεροποίησή τους τα ανάπηρα άτομα φαίνεται να στερούνται ανθρώπινης ταυτότητας, αφού το σημαντικότερο όλων στοιχείο ταυτότητας, αυτό του ονόματος, συχνά παραλείπεται για να αντικατασταθεί είτε με την ιδιότητά τους ως ανάπηροι, είτε με υποτιμητικά επίθετα. Στην Μπόρα οι μουγγοί αδελφοί της πρωταγωνίστριας δεν έχουν όνομα. Στις συχνά επανερχόμενες εμφανίσεις τους είναι πάντοτε οι μουγγοί. Ακόμη, όμως, και όταν οι ανάπηροι ήρωες έχουν όνομα, πολλές φορές αυτό αντικαθίσταται με αιχμηρά επίθετα, ενδεικτικά της υποτίμησης που υφίστανται από το περιβάλλον τους. Έτσι, το ανάπηρο άτομο γίνεται ο σαλεμένος, ο 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 237

4 τρελός, το ερπετό, το κακόμοιρο, το ψοφίμι, το ζώον, η μούμια, ό μισός, το κούτσουρο, οι ζαβές, οι βλαμμένες. Οι βαριοί αυτοί χαρακτηρισμοί, από τη μια, υποδηλώνουν έλλειψη σεβασμού προς τους αναπήρους. Από την άλλη, φανερώνουν την έλλειψη τρόπων κοινωνικής συμπεριφοράς των αρτιμελών, γεγονός που, πιθανότατα, ανάγεται στη μη ύπαρξη Παιδείας και ενημέρωσης του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου ώστε να εξασφαλιστεί ο σεβασμός του Ανθρώπου και της διαφορετικότητας. Ένας άλλος τρόπος που βιβλιογραφικά εξηγείται αυτή η συμπεριφορά των μη αναπήρων είναι ο πολιτισμικός ιμπεριαλισμός με τη συνακόλουθη κανονικοποίηση. Η ηγεμονία της αρτιμελούς κανονικότητας έγινε το μέτρο σύγκρισης βάσει του οποίου οι ανάπηροι κρίνονται ως δευτέρας κατηγορίας πολίτες, των οποίων η αποκλίνουσα συμπεριφορά οδηγεί στην ετικετοποίησή τους ως παρείσακτοι (Abberley, 1987; Barnes et al., 2003). Ο πολιτισμικός ιμπεριαλισμός συνιστά μια μορφή καταπίεσης και απομόνωσης των αναπήρων, οι οποίοι συνδέονται με μια σειρά αρνητικών στερεοτύπων (Barnes et al., 2003; Βορριά, 1988). Ωστόσο, «η κανονικότητα είναι μια κατασκευή επιβεβλημένη σε μια πραγματικότητα όπου υπάρχει μόνο η διαφορά» (Oliver, 1996, 88). Οι επικρατούσες αντιλήψεις για την αναπηρία «χρωματίζονται από το βαθιά ριζωμένο ψυχολογικό φόβο για το άγνωστο, το ανώμαλο και το μη κανονικό» (Ζώνιου - Σιδέρη, 1996). Η κοινωνία των υγιών θεωρεί τους ανάπηρους ανθρώπους μειωμένης αξίας (Ζώνιου Σιδέρη, 1996). Αυτό έχει καταστροφικές συνέπειες για τους ανάπηρους σε επίπεδο, πρωτίστως, ψυχολογικό. «Η αντίληψη του ανάπηρου ατόμου για τον εαυτό του επηρεάζεται από τη συμπεριφορά του επιπέδου των ανθρώπων που τον περιβάλλουν», εξαιτίας των οποίων πολλοί ανάπηροι τείνουν να έχουν έντονα αισθήματα κατωτερότητας και χαμηλά επίπεδα αυτοεκτίμησης (Ζώνιου Σιδέρη, 1996, 22, 30). Επιβάλλεται, επομένως, η κοινωνία στο σύνολό της, αλλά και ειδικότερα τα άτομα του στενού περιβάλλοντος των αναπήρων να συνειδητοποιήσουν πως «τα παιδιά με ειδικές ανάγκες, όπως όλα τα παιδιά, δεν έχουν μόνο ανάγκες, αλλά και δικαιώματα και απόψεις. Χρειάζονται, λοιπόν, στήριξη και βοήθεια, αλλά πιο πολύ χρειάζονται σεβασμό και αξιοπρέπεια και πίστη ότι μπορούν να καταφέρουν πολύ περισσότερα πράγματα από όσα πιθανόν να φανταζόμαστε» (Φτιάκα, 2007, 46). Κεφάλαιο 3:Αναζήτηση αιτίας Η αναπηρία των χαρακτήρων στα έργα της Αλκυόνης Παπαδάκη, σε ορισμένες περιπτώσεις, γίνεται προσπάθεια να αιτιολογηθεί. Ο κοινωνικός περίγυρος προβαίνει σε αναζήτηση της αιτίας και εικάζει τους λόγους γέννησής του ως ανάπηρου. Ως εκ τούτου, άλλοτε, η γέννηση σακάτικου παιδιού εκτιμάται ως θεόσταλτη τιμωρία για τα κρίματα της μάνας και των εκ μέρους της προσπαθειών να ρίξει το παιδί. Άλλοτε, η αιτία αποδίδεται στην ψουνισμένη αρρώστια του πατέρα από τα μπορτέλα, άλλοτε, στην επέμβαση του ξορκισμένου, ενώ, μια τέταρτη εκδοχή θέλει τη μαμή να το έχει σακατέψει στη γέννα. Ιστορικά έχουν γίνει προσπάθειες αιτιολόγησης της αναπηρίας. Στην εβραϊκή παράδοση αντιμετωπίζεται ως ποινή και ως αποτέλεσμα θεϊκής δικαιοσύνης για την τιμωρία πολιτικών αμαρτημάτων (Ζώνιου - Σιδέρη, 1996). Ο Χριστιανισμός την κρίνει ως θεάρεστη στο βαθμό που θα οδηγήσει στον εξαγνισμό του ατόμου και θεωρεί ότι οι ανάπηροι «πληρώνουν για κάποιες αμαρτίες των προγόνων» (Ζώνιου -Σιδέρη, 1996, 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 238

5 19). Η μεσαιωνική Ευρώπη αιτιολογεί την αναπηρία στη βάση της επέμβασης του Διαβόλου και των μαγισσών και ως αποτέλεσμα εμπλοκής των γονιών στην μαύρη μαγεία ή ως προϊόν συνουσίας της μητέρας με το Σατανά (Ζώνιου Σιδέρη, 1996). Στην Κύπρο του 1885, η γέννηση ανάπηρου παιδιού εξηγείται «εκ του ότι η γυναίκα όταν είναι έγκυος βλέπει κανέν ζώον και αφαρπάζεται, η δε ταραχή εκείνη της ψυχής της μεταδίδεται εις το έμβριον» (Φτιάκα, 2007, 53). Κεφάλαιο 4: Αντιμετώπιση περίγυρου Η αντιμετώπιση του ανάπηρου από τον οικογενειακό, πρωτίστως, περίγυρο και, δευτερευόντως, από τον κοινωνικό, είναι ένα επανερχόμενο θέμα στα υπό εξέτασιν κείμενα. Μια συνήθης πρακτική είναι ο υποβιβασμός του ανάπηρου στο ζωώδες επίπεδο. Μια τέτοια αντίληψη προκρίνει, ως αναμένεται, το δέσιμο του ατόμου, ώστε να περιορίζεται η δυνατότητα κίνησής του και να εξαλείφονται οι πιθανότητες απομάκρυνσής του (Οι κάργιες, 78, Η Μπόρα, 19, Το ταξίδι που λέγαμε, 355). Η ύπαρξη ανάπηρου μέλους στους κόλπους της οικογένειας προκαλεί ντροπή. Στο Σκισμένο ψαθάκι ο παραπληγικός Κρίνος αποτελούσε στίγμα για την οικογένεια (13). Ως εκ τούτου, ήταν αδήριτη η ανάγκη του περιορισμού του στο σπίτι, καθώς η εμφάνισή του έξω στην κοινωνία προκαλούσε την ντροπή των συνοδευόντων συγγενών του. Έτσι «το άμοιρο» έζησε μια ζωή «κλεισμένο στα τέσσερα ντουβάρια σαν τον ισοβίτη» (61). Στις μεμονωμένες κοινωνικές του εμφανίσεις η παρουσία του προκαλούσε δυσανασχέτηση στον αδελφό του που το συνόδευε, καθώς «όλοι γύριζαν και μας κοιτούσαν που τον κουβαλάγαμε. Πού να πας τώρα με δαύτονε από κοντά;» (74). Στην Μπόρα οι μουγγοί αδελφοί εμφανίζονται πάντοτε μαζί, αφού οικογένεια και κοινωνία δεν τους έχουν ενσωματώσει. «Κοίτα, μωρέ, γεννήματα που αφήνει ο Θεός να ζούνε και να λερώνουνε την πλάση!» παρουσιάζεται να αναρωτιέται εμφατικά η αδελφή τους Σοφία (196). Παράλληλα, η κοινωνία αντιμετωπίζει τους ανάπηρους ως στερούμενους νοητικών ικανοτήτων. Η ύπαρξη σωματικής αναπηρίας εκλαμβάνεται αυτόματα και ως ένδειξη χαμηλού νοητικού επιπέδου. Ο παραπληγικός Κρίνος «στο μυαλό δεν έπαθε βλάβη. Άλλα τόσα χρόνια κλεισμένος μέσα σαν το κατοικίδιο, νερούλιασε κι αυτό» (Σκισμένο ψαθάκι, 36). Πέραν από τον κατ οίκον περιορισμό, η υποτιμητική συμπεριφορά των υπολοίπων τον οδήγησαν και στη θεωρούμενη νοητική υστέρηση, ενδείξεις της οποίας είναι οι απαντήσεις του. Πάντοτε συμφωνεί με τα λεγόμενα των άλλων, ενώ, πουθενά δε φαίνεται να αναπτύσσει κάποιο συλλογισμό. Επιπρόσθετα, η αδυναμία λόγου εκλαμβάνεται και ως ύπαρξη νοητικής αδυναμίας. «Το Μαρικάκι ήταν μουγγό, αλλά πανέξυπνο και προκομμένο. [ ] Μα ποιος έδινε σημασία σ ένα μουγγό Μαρικάκι!» (Βαρκάρισσα της Χίμαιρας, 98). Αλλά και η Λευτερία «δε μιλούσε καθαρά. Έτρωγε τα σύμφωνα ή τα άλλαζε όπως της άρεσε. Πολλές φορές γελούσε και η ίδια με τα χάλια της. Τετελία την κοροϊδεύανε» (Το χρώμα του φεγγαριού, 80). Φαίνεται πως η αδυναμία λόγου, αν και δε συνοδεύεται από νοητική στέρηση, εντούτοις ο περίγυρος, αλλά ακόμη και ο ίδιος ο ανάπηρος, υποτιμούν τις νοητικές ικανότητες του αναπήρου. Υπό αμφισβήτηση, επίσης, τίθεται και η σεξουαλικότητα των ανάπηρων με την εκ μέρους τους ικανότητα ανάπτυξης ερωτικών σχέσεων να υποτιμάται. Η οικογένεια της Γλύκας, προτού συγκατατεθεί στο γάμο της με τον ανάπηρο στα πόδια Μόσχο, παρουσιάζεται να προβληματίζεται για την ικανότητά του στην ερωτική πράξη. «Εγώ 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 239

6 το βρίσκω μεγάλο πρόβλημα αυτό για την πράξη», δηλώνει ο πατέρας για να τον επιβεβαιώσει η μητέρα πως «η πράξις γίνεται στην εντέλεια και χωρίς πόδια» (64). Παρ όλο που με την πάροδο του χρόνου αποδεικνύεται πως ο Μόσχος είναι εξίσου καλός ή και καλύτερος εραστής από έναν αρτιμελή, εντούτοις η μη απόκτηση παιδιών από το ζευγάρι ωθεί τον πατέρα να αποδίδει την αιτία της βλάβης στο γαμπρό. «Μήπως έχει να κάνει με τα άκρα του;», φαίνεται να διερωτάται (Σαν χειμωνιάτικη λιακάδα, 133). Αλλά και ο παραπληγικός Κρίνος είναι ένας χαρακτήρας με υπαρκτές ερωτικές επιθυμίες. Η έλλειψη, ωστόσο, ερωτικού συντρόφου τον οδηγεί στον αυνανισμό. Μόνο μετά το θάνατο των γονιών του, η γυναίκα που προσλαμβάνεται για να τον περιποιείται, φροντίζει και για την ικανοποίηση των σεξουαλικών του ορμών. Η περίοδος αυτή είναι η ευτυχέστερη της ζωής του. Η δυσμενής αντιμετώπιση των αναπήρων από τον κοινωνικό περίγυρο είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει τους ερευνητές. Αποφαίνονται πως «για τους ανάπηρους - ιδιαίτερα γι αυτούς με εμφανή αναπηρία - συχνά είναι πολύ δύσκολο να γίνουν αποδεκτοί από τους μη ανάπηρους ως συμμετέχοντες στην αλληλεπίδραση» εξαιτίας του γεγονότος πως «θεμελιώδης παράγοντας για την έλξη είναι το φυσικό πλησίασμα, η θέα ενός θετικού γεγονότος και η ομοιότητα» (Ζώνιου Σιδέρη, 1996, 29). Η επίδραση του κοινωνικά επιβεβλημένου στίγματος έχει ως αποτέλεσμα την αποφυγή ανάπτυξης σχέσεων μεταξύ αναπήρων και αρτιμελών (Ζώνιου Σιδέρη, 1996). Επιπρόσθετα, το εχθρικό κοινωνικό κατεστημένο και τα αρνητικά στερεότυπα δημιουργούν δυσαρέσκεια στους αρτιμελείς όταν κυκλοφορούν δημοσίως με αναπήρους. Αφενός, δε συμβιβάζονται με τη δημόσια εικόνα της αναπηρίας (Barnes, 1994). Αφετέρου, «η ντροπή για μια κατάσταση που θεωρείται ότι απέχει πολύ από το κανονικό είναι επίσης σημαντικό στοιχείο που ωθεί στην απόκρυψη» των ανάπηρων (Φτιάκα, 2007, 57). Ωστόσο, οι ανάπηροι αναγνωρίζουν ως το μεγαλύτερο πρόβλημα της κοινωνικοποίησής τους, τον αποκλεισμό τους από τη σφαίρα της ερωτικής ζωής. Θεωρούνται σεξουαλικώς ανίκανοι και αυτή η ζωτικής σημασίας περιοχή της ζωής περιβάλλεται γι αυτούς από ποικίλους περιορισμούς (Barnes, 1994; Barnes et al., 2003). Οι πολιτισμικοί παράγοντες έχουν επισημανθεί ως οι κύριοι λόγοι για την ύπαρξη, συντήρηση και διαιώνιση αυτών των αντιλήψεων. Οι ανάπηροι θεωρούνται ότι στερούνται ελκυστικότητας που είναι απαραίτητη για την προσέγγιση ενός δυνητικού ερωτικού συντρόφου κι έτσι καθίστανται σεξουαλικά νεκροί (Barnes, 1994; Barnes et al., 2003). Κεφάλαιο 5: Εργασιακή απασχόληση Ένα άλλο μοτίβο που εντοπίζεται στην παρουσίαση των ανάπηρων χαρακτήρων από την Παπαδάκη είναι η εργοδότησή τους σε χαμηλού κύρους και χαμηλών απολαβών επαγγέλματα. Το μουγγό Μαρικάκι, αλλά και η Τετελία εργοδοτούνται ως υπηρέτριες. Η μεταπήδηση της πρώτης σε εργαστήριων έτοιμων ενδυμάτων την καθιστά αντικείμενο εμπαιγμού από την πρώην εργοδότριά της, η οποία σχολιάζοντας την αποχώρησή της δηλώνει ειρωνικά «Α! Θ αξιοποιήσει τα προσόντα της. Στο διπλωματικό σώμα ίσως» (Βαρκάρισσα της χίμαιρας, 177). Πρόκειται για ένα άκρως καυστικό σχόλιο που αφορμάται από την αναπηρία της. Είναι αποδεδειγμένο ερευνητικά πως οι ανάπηροι αποκλείονται σε μεγαλύτερο βαθμό 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 240

7 από την αγορά εργασίας απ ό,τι οι αρτιμελείς, γεγονός που έχει ως φυσικό επακόλουθο την έκθεσή τους σε συνθήκες δυσπραγίας. Οι ανάπηροι δεν ενσωματώνονται επιτυχώς στην κανονική αγορά εργασίας όχι λόγω της ανικανότητάς τους, αλλά εξαιτίας των μη ευέλικτων εργασιακών συνθηκών, των μη προσβάσιμων εργασιακών κτηριακών εγκαταστάσεων, της ολοένα και αυξανόμενης έμφασης σε τυπικά προσόντα και της απαίτησης εκ μέρους των εργοδοτών για κοινωνικά αποδεκτή εμφάνιση (Barnes et al., 2003). Η ύπαρξη των απαιτήσεων αυτών, που οι ανάπηροι συχνά δεν πληρούν, τελεολογικά επιφέρει ως αποτέλεσμα να βιώνουν μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας, στερούμενοι, έτσι, του δικαιώματος να κερδίσουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα που θα τους εξασφαλίσει τα προς το ζην (Oliver, 1996). Γενικώς, οι ανάπηροι υποαντιπροσωπεύονται σε επαγγέλματα υψηλού κύρους, ενώ, υπεραντιπροσωπεύονται σε επαγγέλματα μειωμένων ικανοτήτων, χαμηλής αμοιβής, πολλών ωρών εργασίας και άσχημων εργασιακών συνθηκών (Abberley, 1987; Barnes et al., 2003; Oliver, 1996). Η κατάσταση αυτή τους καθιστά άμεσα εξαρτημένους από το Κράτος πρόνοιας και την παροχή βοήθειας (Oliver, 1996). Κεφάλαιο 6: Αντιμετώπιση αναπηρίας από αναπήρους Η Παπαδάκη καταπιάνεται και με το θέμα της επίκτητης αναπηρίας δίνοντας έμφαση στον τρόπο με τον οποίο αυτή γίνεται αποδεκτή από το άτομο που καλείται να την αντιμετωπίσει. Στο σύνολο των υπό εξέτασιν κειμένων παρουσιάζονται δύο περιπτώσεις επίκτητης αναπηρίας, οι οποίες είναι αντιπροσωπευτικές των δύο ακραίων αντιδράσεων. Ο Μόσχος που «είχε χάσει τα πόδια του από το ύψος των μηρών ένα καταραμένο σαββατόβραδο που έτρεχε με διακόσια και σφηνώθηκε σε μια νταλίκα [ ] ακόμα και χωρίς τα δικά του πόδια, κατάφερε να σταθεί μια χαρά στην πιάτσα. Δεν έχασε την μαγκιά του. Δεν παρίστανε το λειψό, τον ανάπηρο» (Βαρκάρισσα της Χίμαιρας, 64-68). Πέραν της αναπηρίας ο Μόσχος βρέθηκε αντιμέτωπος και με την απόρριψη. «Το σόι του έκοψε τους δεσμούς από τότε που έπαθε το ατύχημα»(118). Ωστόσο, με την αρωγή της επιστήμης απέκτησε ξύλινα πόδια που τον βοήθησαν στη μετακίνηση παρέχοντάς του ταυτόχρονα τη δυνατότητα μιας απολύτως φυσιολογικής ζωής. Ο Μόσχος αποτελεί εξέχον παράδειγμα ολοκληρωτικής αποδοχής της αναπηρίας. Παρ όλο που αυτή προέκυψε απρόσμενα και τραγικά στη ζωή του, δεν αφέθηκε μοιρολατρικά στην τύχη του. «Κι είναι γεγονός πως, όταν το αποδεχτείς και δεν καπελωθείς από το κουσούρι σου, όταν δεν τ αφήσεις να σε καθορίσει σιγά, σιγά δε γίνεται πια και τόσο ορατό από τους άλλους» (Βαρκάρισσα της Χίμαιρας, 68). Στον αντίποδα της προαναφερθείσας αντίδρασης, βρίσκεται αυτή του Πέτρου στο Χρώμα του φεγγαριού, ο οποίος έχασε το μάτι του όταν δέκτηκε κτύπημα με πέτρα στο πρόσωπο. Παρά την οικονομική δυσπραγία, η οικογένεια βρίσκει τα χρήματα και ο Πέτρος βάζει γυάλινο μάτι. Ωστόσο, ούτε και τότε αποδέχεται την αναπηρία. Γίνεται «ένα μαύρο σύννεφο, φορτωμένο καταιγίδα» (50). Όμως και ο κοινωνικός του περίγυρος ενίσχυε αυτή την αντίδραση, καθώς «ήταν κι εκείνα τα παλιόπαιδα στην τάξη του, που τον φωνάζανε Κύκλωπα» (49), μετατρέποντάς τον σε «ένα άγριο καφετί σκυλί» (52). Ο Πέτρος, επομένως, συνιστά μια περίπτωση ακραίως αρνητικής αντίδρασης μπροστά στην αναπηρία. Νοιώθει θυμό για την κατάστασή του, τον οποίο εκδηλώνει στα οικογενειακά του πρόσωπα. 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 241

8 Υπάρχει επιστημονικό ενδιαφέρον για την επίκτητη αναπηρία, το οποίο συνηγορεί υπέρ της άποψης ότι ο τρόπος με τον οποίο η ξαφνική μεταβολή του ατόμου σε κατάσταση αναπηρίας θα επηρεάσει την υπάρχουσα διαμορφωμένη ταυτότητά του θα εξαρτηθεί τόσο από τη φύση της αναπηρίας, όσο και από την κοινωνική του κατάσταση, αλλά και το στάδιο στον κύκλο της ζωής που αυτή θα προκύψει (Barnes et al., 2003). Παράλληλα, επισημαίνεται πως μεγάλη επιρροή ασκεί και «η δομή της προσωπικότητας του και η στάση του περίγυρου, ιδιαίτερα της οικογένειας, καθώς επίσης και η σημασία που έχει η αναπηρία για τον ίδιο τον ανάπηρο» (Ζώνιου - Σιδέρη, 1996, 33). Ο τρόπος αντίδρασής τους ποικίλει. Μπορούν να προβούν σε έναν απολογισμό της παρούσας κατάστασης και του τρόπου μέσω του οποίου οδηγήθηκαν σε αυτή, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει και στη διόρθωσή της. Μπορούν να εκλάβουν την αναπηρία ως φυσιολογική συνέπεια του μεταβαλλόμενου χαρακτήρα της ανθρώπινης ζωής (Barnes et al., 2003). Μπορούν, τέλος, να μην την αποδεχτούν και να αναπτύξουν επιθετικούς τρόπους συμπεριφοράς ενδεικτικούς ενός συμπλέγματος κατωτερότητας (Ζώνιου - Σιδέρη, 1996). Όπως έχει ήδη ειπωθεί, η στάση του περίγυρου διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στον τρόπο αντιμετώπισης της αναπηρίας εκ μέρους των ίδιων των αναπήρων. Ως εκ τούτου, είναι λυπηρό και ανησυχητικό ταυτόχρονα το γεγονός πως υπάρχει τεκμηριωμένη απροθυμία της κοινωνίας να παρασταθεί στην εμπειρία του προσφάτως μετατρεπόμενου σε ανάπηρο ατόμου(barnes et al., 2003). Συμπεράσματα Η προηγηθείσα ανάλυση καθιστά φανερό πως η Αλκυόνη Παπαδάκη μέσα από το έργο της διαμορφώνει μια εικόνα αντιμετώπισης της αναπηρίας συμβατή και με την ελληνική, τουλάχιστον, πραγματικότητα και σύμφωνη με τα βιβλιογραφικά ευρήματα. Οι ανάπηροι χαρακτήρες, κατά πλειοψηφική υπεροχή, συνιστούν κατώτερα όντα. Ο εγκλεισμός τους σε ίδρυμα παρουσιάζεται ως ο χειρότερός τους εφιάλτης, ως ένας εν ζωή θάνατος. Παράλληλα, η ουδετεροποίηση και η αντικειμενικοποίηση συνιστά μια ζοφερή πραγματικότητα για τον ανάπηρο πληθυσμό, ενώ, η απορριπτική αντιμετώπιση του ανάπηρου από τους αρτιμελείς αποτελεί μια σκληρή πραγματικότητα - ίσως και χειρότερη από την ίδια την αναπηρία. Ο υποβιβασμός σε επίπεδο ζώου, ο στιγματισμός, οι αμφίβολες νοητικές ικανότητες, αλλά και η θεωρούμενη σεξουαλική ανικανότητα αποτελούν στοιχεία που απαρτίζουν το συνολικό τρόπο αντιμετώπισης του ανάπηρου από τους αρτιμελείς. Τέλος, η αντίδραση των ίδιων των ανάπηρων απέναντι στην επίκτητη αναπηρία παρουσιάζεται να εκτείνεται από την άκρα αποδοχή έως την ολοκληρωτική απόρριψη. Τέτοια είναι, επομένως, η εικόνα που διαμορφώνει η Παπαδάκη για τον κόσμο της αναπηρίας και τον πληθυσμό που τον απαρτίζει. Πρόκειται για μια εικόνα μάλλον δυσοίωνη και ζοφερή. Τα απαισιόδοξα μηνύματα της παραδειγματικής αυτής συμπεριφοράς καλούν όλους μας προς μια αλλαγή στάσης προς το επιθυμητότερο. Επιβάλλουν αλλαγή νοοτροπίας που θα αποκαταστήσει τους ανάπηρους στη θέση που τους αρμόζει στην κοινωνία και θα τους βγάλει από την απομόνωση, την υποτίμηση και τον υποβιβασμό. Αναφορές Στα Ελληνικά 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 242

9 Βορριά, Γ. (1988) «Οι συνέπειες στην κοινωνική συμπεριφορά των παιδιών από τη μακρόχρονη παραμονή τους σε ιδρύματα κλειστής περίθαλψης» στο: Καλλινικάκη, Θ. (επιμ.) (1988) Μεγαλώνοντας σε ίδρυμα. Αθήνα: Ελληνική Εταιρεία Ψυχικής Υγείας και Νευροψυχιατρικής του παιδιού. Ζώνιου Σιδέρη, Α. (1996) Οι ανάπηροι και η εκπαίδευσή τους: Μια ψυχολογική προσέγγιση της ένταξης. Αθήνα: Εκδόσεις Βιβλιογονία. Παπαδάκη, Α. (1988) Το κόκκινο σπίτι. Αθήνα: Καλέντης. Παπαδάκη, Α. (1989) Η Μπόρα. Αθήνα: Καλέντης. Παπαδάκη, Α. (1991) Το χρώμα του φεγγαριού. Αθήνα: Καλέντης. Παπαδάκη, Α. (1993) Σκισμένο ψαθάκι. Αθήνα: Καλέντης. Παπαδάκη, Α. (1997) Οι κάργιες. Αθήνα: Καλέντης. Παπαδάκη, Α. (1999) Σαν χειμωνιάτικη λιακάδα. Αθήνα: Καλέντης. Παπαδάκη, Α. (2001) Βαρκάρισσα της Χίμαιρας. Αθήνα: Καλέντης. Παπαδάκη, Α. (2007) Το ταξίδι που λέγαμε. Αθήνα: Καλέντης. Στασίνος, Δ., Π. (1991) Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα: Αντιλήψεις, θεσμοί και πρακτικές. Κράτος και ιδιωτική πρωτοβουλία ( ). Αθήνα: Gutenberg. Φτιάκα, Ε. (επιμ.) (2007) Ειδική και Ενιαία εκπαίδευση στην Κύπρο. Αθήνα: Εκδόσεις Ταξιδευτής. Στα Αγγλικά Abberley, P. (1987) The concept of oppression and the development of social theory of disability, Disability, Handicap and Society, 2(1), Barnes, C. (1994) Disabled people in Britain and discrimination: A case for Anti Discrimination Legislation. London: Hurst and Company. Barnes, C. and Mercer, G. (2003) Disability. UK: Polity Press. Byone, I., Oliver, M. and Barnes C. (1990) Equal Rights for Disabled People: The case for a new law. London: Institute for Public Policy Research. Oliver, M. (1996) Understanding disability: From theory to practice. New York: Palgrave. 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 243

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικότητα παιδιών με αναπηρία. Πώς απαντάμε ως νηπιαγωγοί στις δύσκολες ερωτήσεις των παιδιών για το σεξ; Γεωργία Νταβαρούκα

Σεξουαλικότητα παιδιών με αναπηρία. Πώς απαντάμε ως νηπιαγωγοί στις δύσκολες ερωτήσεις των παιδιών για το σεξ; Γεωργία Νταβαρούκα Σεξουαλικότητα παιδιών με αναπηρία Πώς απαντάμε ως νηπιαγωγοί στις δύσκολες ερωτήσεις των παιδιών για το σεξ; Γεωργία Νταβαρούκα Geo_ntav@live.com Λάρισα 5-4-2016 Σεξουαλικότητα και σωματική αναπηρία Επικρατούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα. Ελένη Δημητρίου

Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα. Ελένη Δημητρίου Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα Ελένη Δημητρίου Άτομα με Νοητική Αναπηρία: ποιοι είναι Αναπηρία: οποιαδήποτε μορφή ανεπάρκειας ή μειονεξίας η οποία προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Πένυ Παπαδάκη : «Με οδηγούν και οι ίδιοι οι ήρωες στο τέλος που θα ήθελαν» Τετάρτη, 29 Μάρτιος :13

Πένυ Παπαδάκη : «Με οδηγούν και οι ίδιοι οι ήρωες στο τέλος που θα ήθελαν» Τετάρτη, 29 Μάρτιος :13 Πένυ Παπαδάκη : «Με οδηγούν και οι ίδιοι οι ήρωες στο τέλος που θα ήθελαν» Τετάρτη, 29 Μάρτιος 2017-11:13 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη καταπιάνεται με ένα ακόμα κοινωνικό θέμα στο νέο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΕ ΜΚΟ ΠΟΥ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΑ Μαρίνα Παγιάτσου Ελένη Δημητρίου Μάρω Ριαλά Περιεχόμενα Εισαγωγή Τι σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές"

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της Φως στις σκιές Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές" Κυρία Παπαδάκη, το βιβλίο σας Φως στις Σκιές που επανεκδίδεται από τις εκδόσεις Ψυχογιός, πραγματεύεται δύσκολα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Ν. Καρδαράς Αναπληρωτής καθηγητής Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Παιδιατρικής

Παναγιώτης Ν. Καρδαράς Αναπληρωτής καθηγητής Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Παιδιατρικής ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Παναγιώτης Ν. Καρδαράς Αναπληρωτής καθηγητής Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Παιδιατρικής ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Χαρακτηρίζεται η κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου. Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc

Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου. Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc Τι είναι Ταυτότητα; Περιγράφει τα χαρακτηριστικά που μας προσδιορίζουν και μας διαφοροποιούν ή μας ταξινομούν σε ομάδες ή υποομάδες.

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφηβεία Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ 1.Χαρακτηριστικά Εφηβεία 2.Δραστηριότητες 3.Κοινωνικοποίηση 1.Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και κατά πόσο αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική ...Σου Διαφορετικά! Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ για ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΜΕ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ Η Καταπολέμηση του Στίγματος και του Κοινωνικού Αποκλεισμού των Νέων με Αναπηρίες μέσω της Ευαισθητοποίησης και Κοινωνικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας 6 Μαρτίου 2013 Τελευταίο Θρανίο Καθηγητές Εν Δράσει Κόσμος Χωρίς Πολέμους και Βία ΟΜΟΦΟΒΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Η οικογένεια είναι το κατ εξοχήν περιβάλλον στο οποίο ζει, αναπτύσσεται και διαμορφώνεται το παιδί. Αντιλαμβάνεται λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO 2013-15 ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ Διευθυντής Δ.Δ.Ε. Β Αθήνας Αθανάσιος Φαλούκας Συντονίστρια του Προγράμματος Comenius Regio Δ.Δ.Ε. Β Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ερωτηματολόγιο Στάσεων προς τη Σεξουαλικότητα

Ελληνικό Ερωτηματολόγιο Στάσεων προς τη Σεξουαλικότητα Ελληνικό Ερωτηματολόγιο Στάσεων προς τη Σεξουαλικότητα Οι παρακάτω προτάσεις αφορούν μια ποικιλία θεμάτων σχετικά με στάσεις απέναντι στο σεξ, στη σεξουαλικότητα, την σεξουαλική αγωγή και τα άτομα με νοητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση,

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση, Αλκοολισμός ΟΡΙΣΜΟΣ Ο όρος αναφέρεται για πρώτη φορά από έναν Ολλανδό γιατρό στα τέλη της δεκαετίας του 1840, ενώ αναλύθηκε σε νόσο το 1972 από το γιατρό John Coakley Lettson. Αλκοολισμός σημαίνει δηλητηρίαση

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ειρήνη Τζελέπη, Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Pg.Dipl., MSc., City University, Λονδίνο

Γράφει: Ειρήνη Τζελέπη, Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Pg.Dipl., MSc., City University, Λονδίνο Γράφει: Ειρήνη Τζελέπη, Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Pg.Dipl., MSc., City University, Λονδίνο Για πολλούς ανθρώπους αποτελεί ένα τεράστιο ερωτηματικό το ζήτημα της ποιότητας της σεξουαλικής

Διαβάστε περισσότερα

"Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου

Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου Ελεονώρα Παντούλα Ψυχολόγος Α.Π.Θ. MSc. Αντιμετώπιση του πόνου, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων "Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου Η Μεγάλη κραυγή του ψυχολόγου Μονεμβασιά, 10-10-2015 27 ο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ Οι μαθητές της ΣΤ Τάξης, στα πλαίσια του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής έγραψαν για το ρόλο της οικογένειας σε ό,τι αφορά τις συναισθηματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ κ. ΑΝΔΡΕΑ ΠΕΤΡΙΔΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΩΝ ΛΟΑΤ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Τετάρτη 23 Μαΐου, 2012 «Τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη).

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). 1. Σ ένα πολιτισμό όπου επικρατεί το εμπορικό πνεύμα και η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ THEAM TRAINING HEALTHCARE MULTIDISCIPLINARY TEAMS ON CHILDREN S RIGHTS AND ON CHILD-FRIENDLY JUSTICE (THEAM) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Μπορούμε να. Θετικό Τρόπο με τα. Αλληλεπιδράσουμε με. Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

Πώς Μπορούμε να. Θετικό Τρόπο με τα. Αλληλεπιδράσουμε με. Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Πώς Μπορούμε να Αλληλεπιδράσουμε με Θετικό Τρόπο με τα Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Η Σχέση Γονέα Παιδιού Αν ένα παιδί μεγαλώνει με επικρίσεις, μαθαίνει να καταδικάζει.

Διαβάστε περισσότερα

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ»

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» 1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» ΕΥΑ ΝΕΟΦΥΤΟΥ Βοηθός ιευθύντρια Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ THEAM TRAINING HEALTHCARE MULTIDISCIPLINARY TEAMS ON CHILDREN S RIGHTS AND ON CHILD-FRIENDLY JUSTICE (THEAM) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) Ημερομηνία: Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) Ημερομηνία: Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΕΠΑΛ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) Ημερομηνία: Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Σχολική βία Εκδηλώσεις βίας στη σχολική κοινότητα, εκφρασμένες με διάφορες μορφές,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣOΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ Ισότητα των δύο φύλων ονομάζουμε την εξάλειψη κάθε είδους διάκρισης ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα, ώστε νομικά και ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου Η ψυχική ζωή του παιδιού οικοδομείται μέσα από μια σχέση αλληλεπίδρασης με τους σημαντικούς Άλλους, τη μητέρα και τον πατέρα αρχικά και το ευρύτερο περιβάλλον στη συνέχεια. Μέσα από αυτήν τη συναισθηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΙΔΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΙΔΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Επάγγελμα είναι η κύρια και μόνιμη εργασία που επιτελεί κάποιος και από την οποία εξασφαλίζει τα απαραίτητα για τη ζωή του αγαθά. Εργασία είναι η σκόπιμη και συνειδητή προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο»

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» «Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» Βασιλική Κουμαντάκη Ψυχολόγος Εθελόντρια & Μέλος Εξελεγκτικής Επιτροπής Συλλόγου «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών Επιστημονικός Συνεργάτης «ΚΕΝΤΡΟ ΜΑΣΤΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού]

Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού] 41 Διαγώνισµα 81 Ανεργία Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού] Πώς αντιδρούν τα περισσότερα άτοµα αν, από τη µια µέρα στην άλλη, βρεθούν χωρίς εργασία; Όταν µάλιστα, για λόγους εντελώς άσχετους

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες κοινωνιολόγοι: οικογένεια, απασχόληση/υποαπασχόληση και ανεργία στον καιρό της κρίσης. Ανδρομάχη Χατζηγιάννη, Διευθύντρια Ερευνών, ΕΚΚΕ

Γυναίκες κοινωνιολόγοι: οικογένεια, απασχόληση/υποαπασχόληση και ανεργία στον καιρό της κρίσης. Ανδρομάχη Χατζηγιάννη, Διευθύντρια Ερευνών, ΕΚΚΕ Γυναίκες κοινωνιολόγοι: οικογένεια, απασχόληση/υποαπασχόληση και ανεργία στον καιρό της κρίσης Ανδρομάχη Χατζηγιάννη, Διευθύντρια Ερευνών, ΕΚΚΕ Η εξισορρόπηση, συμφιλίωση ή εναρμόνιση μεταξύ επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 5: Ειρωνικό προσωπείο: το παράδειγμα του Γιάννη Σκαρίμπα Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 5 Ειρωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Εξάντας Ελλήνων. Οικογένεια

Εξάντας Ελλήνων. Οικογένεια Εξάντας Ελλήνων Οικογένεια Ο έρωτας είναι τυφλός και τυφλώνει. Η ανάγκη πολλές φορές ορίζει τον γάμο. Φοβερή δοκιμασία η δυσκολία για μια σχέση. Η σταθερή εργασία βοηθά στη σταθερή οικογένεια. Σοφότερος

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Public Opinion Strategies Communication Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Member of Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Υποστηριζόμενη Απασχόληση (εφεξής ΥπΑπ) έχει αναπτύξει έναν Κώδικα Δεοντολογίας, που περιλαμβάνει την αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ 1438 / Διάγραμμα 1 ΟΡΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Κάποιες φορές ακούμε να γίνεται συζήτηση για τα άτομα με αναπηρία. Το τελευταίο διάστημα,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

Ο σωστός τρόπος διερεύνησης ασφαλιστικών αναγκών

Ο σωστός τρόπος διερεύνησης ασφαλιστικών αναγκών Από τη στιγμή που αρχίζει η συνέντευξη της προσέγγισης ο ασφαλιστής της SENATUS θα πρέπει να αρχίσει να συλλέγει πληροφορίες για τον υποψήφιο πελάτη. Οι πληροφορίες αυτές, θα πρέπει να έχουν σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο...

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... 1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... Οι Επιμορφωτικές Ανάγκες των Διοικητικών Υπαλλήλων των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: Μια Εμπειρική Διερεύνηση στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Το πραγματικό ταξίδι της ανακάλυψης δεν συνίσταται στην αναζήτηση νέων τοπίων, αλλά στην απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ/ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

ΑΡΧΕΣ/ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΡΧΕΣ/ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ Η εκπαιδευτική έρευνα οφείλει να εφαρμόζει τη δεοντολογία που προβλέπει τον σεβασμό της προσωπικότητας, της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία, μία δυστοπία. Ερευνητική εργασία Α τετραμήνου της Α Λυκείου των Λ.Τ. Αρμενίου Σχολικό έτος

Εφηβεία, μία δυστοπία. Ερευνητική εργασία Α τετραμήνου της Α Λυκείου των Λ.Τ. Αρμενίου Σχολικό έτος Εφηβεία, μία δυστοπία Ερευνητική εργασία Α τετραμήνου της Α Λυκείου των Λ.Τ. Αρμενίου Σχολικό έτος 2012-13 Τομείς έρευνας: Συμπεριφορά των εφήβων Τρόπος ζωής και καθημερινότητα Ασχολίες και δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool UNIVERSITY OF PATRAS Laboratory on Sociology and Education - SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool Σας παρακαλούμε να σημειώσετε, σε ποιο βαθμό σας ταιριάζει προσωπικά η καθεμιά από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ: Πολύς λόγος έχει γίνει για τα ποικίλα συνθήματα που βλέπουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1)

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Αντώνης Κ. Τραυλός (B.A., M.A., Ph.D.) Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Αθλητισμού Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 1 ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Οι μεταπτυχιακοί/ες φοιτητές/τριες θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία.

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Ανάμεσα στους πολλούς ορισμούς της αναπηρίας διακρίνονται αυτοί που δίνουν έμφαση -στο φυσικό μειονέκτημα τουατόμουωςβιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΚΕΙΜΕΝΟ Με τον όρο αυτομόρφωση περιγράφουμε μία σύνθετη εκπαιδευτική διαδικασία της οποίας θεμελιώδης κινητήρια δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Γεώργιος Κοντορίνης, Δημοτικός Σύμβουλος Solna, Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη ΗπόληSolna

Διαβάστε περισσότερα

«Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα»

«Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Σεμινάριο Επιμόρφωσης και Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή «Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα» Ονοματεπώνυμο: ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ Τμήμα: ΞΑΝΘΗΣ 2 ΜΑΙΟΣ 2010 1 Περιεχόμενα: Περίληψη..σελ. 3 Εισαγωγή:...

Διαβάστε περισσότερα

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!!

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016 Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! «Ώρες να χα να σ ακούω», ήταν μια αυθόρμητη πρόταση που... έφυγε από το στόμα μου, αναγκάζοντας την Ισμήνη να χαμογελάσει

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννα Τσοκανάρη, Κοινωνική Λειτουργός, Δ.Π.Θ. Μονάδα Αντιμετώπισης Προβλημάτων Νόσου Alzheimer «Αγία Ελένη»

Ιωάννα Τσοκανάρη, Κοινωνική Λειτουργός, Δ.Π.Θ. Μονάδα Αντιμετώπισης Προβλημάτων Νόσου Alzheimer «Αγία Ελένη» Ιωάννα Τσοκανάρη, Κοινωνική Λειτουργός, Δ.Π.Θ. Μονάδα Αντιμετώπισης Προβλημάτων Νόσου Alzheimer «Αγία Ελένη» Η Παγκόσμια Ημέρα των Ηλικιωμένων, γνωστή και ως «Παγκόσμια Ημέρα για την Τρίτη Ηλικία» εορτάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:

Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail: Το Αναλυτικό Πρόγραμμα ως εργαλείο αντιμετώπισης κοινωνικών καταστάσεων και επίτευξης οραμάτων της κοινωνίας Η περίπτωση του Αναλυτικού Προγράμματος του Ελληνικού Νηπιαγωγείου Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Διεθνές Συνέδριο «Άτομα με αναπηρία & ΜΜΕ» Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας - Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης Ιουνίου 2008

3 ο Διεθνές Συνέδριο «Άτομα με αναπηρία & ΜΜΕ» Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας - Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης Ιουνίου 2008 3 ο Διεθνές Συνέδριο «Άτομα με αναπηρία & ΜΜΕ» Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας - Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης 23 24 Ιουνίου 2008 Ομιλία του κ. Ροδόλφου Μορώνη, Προέδρου Διευθυντή Ινστιτούτου Οπτικοακουστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Τα τραγούδια των ανθρώπων μιλούσαν και μιλούν πάντα για τη μαγεία της γυναίκας. Μιλούν και τραγουδούν, άλλοτε με χαρά κι άλλοτε με θλίψη και με καημό, για τον ρόλο που η γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ

ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ Ανάγκη υποστήριξης για προσωπική αυτονομία... 3 Ανεξάρτητη διαβίωση... 3 Αντισταθμιστικά μέσα... 3 Άτομα με μειωμένη κινητικότητα....

Διαβάστε περισσότερα