ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑ ΙΚΟ ΧΩΡΟ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ» ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΑΦΕΡΜΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ: ΤΣΟΥΡΑ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΤΣΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2005

2 Σελίδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 4 ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΠΡΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 1. ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΙΑΤΡΙΚΗ 5 2. ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΉΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 7 3. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ 9 ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ 4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΓIA ΤΗ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΑΕΡΑΓΩΓΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΥΓΡΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ SHOCK ΕΓΚΑΥΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΛΗΞΙΑ ΠΝΙΓΜΟΣ ΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΗΓΜΑΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ (MONITORING) ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ 1 ΠΡΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ TRIAGE («ΕΠΙΛΟΓΗ» ΑΣΘΕΝΩΝ) ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ 103 2

3 ΜΕΡΟΣ Β ΒΑΣΙΚΗ ΚΑΡ ΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ 117 (ΚΑΡΠΑ) ΜΕΡΟΣ Γ 1. Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΡΑΝΙΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ ΣΟΒΑΡΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΛΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ ΟΛΙΓΑΙΜΙΚΗ ΚΑΤΑΠΛΗΞΙΑ, ΝΕΟΤΕΡΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΕΓΚΑΥΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ ΕΙΣΡΟΦΗΣΗ ΞΕΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΠΝΙΓΜΟΣ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΠΝΙΓΜΟΥ ΒΑΡΙΕΣ ΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΗΓΜΑΤΑ ΦΙ ΙΟΥ, ΣΚΟΡΠΙΟΥ, ΑΡΑΧΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙ Α ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ 218 ΜΕΡΟΣ ΒΑΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΑΝΑΝΗΨΗ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ 221 ΜΕΡΟΣ Ε ΕΡΕΥΝΑ 237 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 270 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 272 3

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αναζήτηση στο διαδίκτυο πληροφοριών για µια εργασία, στάθηκε η αφορµή για την επιλογή του θέµατος που πραγµατευόµαστε. Ανάµεσα στις δηµοσιεύσεις των ηλεκτρονικών περιοδικών και κυρίως αυτών που άπτονταν της ιατρικής βρήκαµε µια δηµοσίευση η οποία µας προκάλεσε εντύπωση και συνάµα απορία. Η δηµοσίευση αυτή ανέφερε ότι το τραύµα είναι η πρώτη αιτία θανάτου σε ηλικίες 1-40 και τρίτη σε όλες τις ηλικίες στις προηγµένες χώρες, καθώς επίσης και το ένα τρίτο των εισαγωγών στα νοσοκοµεία είναι τραυµατίες. Στην Ελλάδα συµβαίνουν κάθε χρόνο περίπου ατυχήµατα (τροχαία, εργατικά, τυχαία, καθώς και πράξεις βίας), που έχουν ως αποτέλεσµα νεκρούς και τραυµατίες, από τους οποίους οι σε σοβαρή κατάσταση, µε το ετήσιο οικονοµικό κόστος των ατυχηµάτων να υπολογίζεται σε 340 εκατοµµύρια Ευρώ. Ήταν φυσικό λοιπόν το θέµα αυτό να κερδίσει το ενδιαφέρον µας αφού πρόκειται πραγµατικά για µια µάστιγα στη σύγχρονη κοινωνία ί ειδικότερα για τη χώρα µας η οποία κατέχει µια θλιβερή πρωτιά όσον αφορά τα ατυχήµατα ανάµεσα στα κράτη µέλη της Ε.Ε. Το κεφάλαιο τρα ύµα είναι πολύ µεγάλο και δεν θα µπορούσε να εξαντληθει στις σελίδες αυτής της πραγµατείας. Στα κεφάλαια της εργασίας λοιπόν, τα θέµατα που θα αναπτυχθούν είναι το τραύµα και γενικότερα η αντιµετώπιση του πολυτραυµατία. Ειδικότερη µνεία θα γίνει στο παιδιατρικό τραύµα ως πρώτη αιτί α θανάτου στις ηλικίες 0-19 ετών. εν θα µπορούσαµε ωστόσο να µην ασχοληθούµε µε την οργάνωση µιας υπηρεσίας τραύµατος, καθώς και µε τις προκλήσεις που δηµιουργούνται από την προσπάθεια οργάνωσης ενός τέτοιου δικτύου στον Ελληνικό χώρο. Θα προσπαθήσουµε λοιπόν να δώσουµε µια συνοπτική, αλλά ολοκληρωµένη και σαφή εικόνα τι σηµαίνει τραύµα και να αποσαφηνίσουµε και να κάνουµε κατανοητές διάφορες έννοιες που προκύπτουν από το τραύµα. Ο όγκος και η έκταση του θέµατος είναι τέτοιος που δεν επιτρέπει να αναπτύξουµε επαρκώς όλα τα επιµέρους κεφάλαια και για το λόγο αυτό θα περιοριστούµε σε αυτά που πιστεύουµε πιο σηµαντικά, χωρίς ωστόσο αυτό να σηµαίνει ότι παραβλέπουµε τη σηµασία κάποιων άλλων. 4

5 ΜΕΡΟΣ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΠΡΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Η Επείγουσα Ιατρική επεβλήθη παγκοσµίως τα τελευταία χρόνια ως ένας από τους πλέον αναγκαίους τοµείς της Ιατρικής. Είναι ο κλάδος της Ιατρικής που διαχειρίζεται την αλυσίδα επιβίωσης µε άµεση παροχή φροντίδας σε απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις, τόσο στο προνοσοκοµειακό όσο και στο νοσοκοµειακό τοµέα. Η οριστική κλινική φροντίδα και η αντιµετώπιση των ασθενών σε κρίσιµη κατάσταση λαµβάνει χώρα στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών και στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Συµπεριλαµβάνει δε όλους εκείνους τους χειρισµούς, επεµβατικούς και µη, που κρίνονται αναγκαίοι για τη σταθεροποίηση και την αποκατάσταση των ζωτικών λειτουργιών του εκάστοτε ασθενούς. Ο κάθε σταθµός, από όπου διέρχεται ο ασθενής, αποτελεί έναν κρίκο στην αλυσίδα επιβίωσης, και ως γνωστόν, το ποσοστό της αποτελεσµατικότητας της παρεχόµενης φροντίδας είναι άµεσα εξαρτώµενο από τους λιγότερο ή περισσότερο αδύναµους συνδέσµους µέσα σε αυτή την αλυσίδα. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Η ανάγκη ανάπτυξης του προνοσοκοµειακού τοµέα Επείγουσας Ιατρικής προέκυψε από το γεγονός ότι η οξεία απειλή της ζωής ενός ανθρώπου πολύ συχνά αφορά εκείνα τα πρώτα κρίσιµα λεπτά πριν τη διακοµιδή του σε κάποιο Νοσοκοµείο, κατά τη διάρκεια των οποίων η προσφορά άµεσης και αποτελεσµατικής βοήθειας αλλάζει δραµατικά την πρόγνωση. Το είδος, ο βαθµός βοήθειας και κατ επέκταση η βασική φιλοσοφία της προνοσοκοµειακής φροντίδας του ασθενούς σε κρίσιµη κατάσταση αποτέλεσε στο παρελθόν αντικείµενο διχογνωµιών και εξακολουθεί να απασχολεί τη διεθνή βιβλιογραφία, γεγονός που οδήγησε στη δηµιουργία δύο κυρίως διαφορετικών συστηµάτων της Επείγουσας Προνοσοκοµειακής Ιατρικής. Το πρώτο σύστηµα εφαρµόζεται στις ΗΠΑ. Το σύστηµα αυτό βασίζεται στην αρχή «περισυλλογή και άµεση διακοµιδή» («scoop and run»). Στελεχώνεται από παραϊατρικό προσωπικό, οι αποφάσεις του οποίου περιορίζονται από αυστηρά πρωτόκολλα δράσης και προκαθορισµένα κριτήρια διαλογής ασθενών. Έτσι, για παράδειγµα, η απόφαση της µεταφοράς ή µη ασθενούς σε τραυµατολογικό κέντρο καθορίζεται µε βάση τα κριτήρια που θεσπίζονται από τους διευθύνοντες στην Υπηρεσία Επείγουσας Ιατρικής. Εκτός τούτου, πολλές από αυτές τις Υπηρεσίες έχουν αναπτύξει δίκτυα παροχής οδηγιών στο παραϊατρικό προσωπικό από κέντρα τηλεπικοινωνιών, τα οποία στελεχώνονται από ιατρούς. Οι δείκτες ποιότητας της Προνοσοκοµειακής Ιατρικής στην Αµερική, προσδιορίζονται κυρίως από παραµέτρους χρόνου (χρόνος άφιξης στον τόπο του ατυχήµατος, διάρκεια µεταφοράς, κλπ.) και από συστήµατα διαλογής, που βασίζονται στην καταγραφή της κλινικής κατάστασης του ασθενούς (ζωτικά σηµεία, τραύµατα κτλ.). Τα συστήµατα αυτά είναι αποτελεσµατικά και ως εκ τούτου είναι χρήσιµα για την αξιολόγηση του ασθενούς και την αναγνώριση της αναγκαιότητας ή µη µεταφοράς του σε τραυµατολογικό κέντρο. Ωστόσο, πρέπει να λάβουµε υπ όψιν, πως η έλλειψη σηµαντικών στοιχείων από το ιατρικό ιστορικό, όπως για παράδειγµα µια σοβαρή προϋπάρχουσα νόσος, ενδεχοµένως να διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο στην εξέλιξη της γενικής κατάστασης του ασθενούς και τελικά στην πρόγνωση. 5

6 Τη, διαµετρικά αντίθετη άποψη για τον τρόπο αντιµετώπισης των απειλητικών για τη ζωή καταστάσεων, εκφράζει το σύστηµα που επικράτησε και εφαρµόζεται σε αρκετές χώρες της Ευρώπης, όπως για παράδειγµα στη Γερµανία, στο Βέλγιο και στη Γαλλία. Το σύστηµα αυτό βασίζεται στην αρχή της «επιτόπιας σταθεροποίησης του ασθενούς», γεγονός που στις ΗΠΑ θεωρείται απώλεια χρόνου. Η προνοσοκοµειακή οµάδα απαρτίζεται από κατάλληλα εκπαιδευµένους ιατρούς (Αναισθησιολόγους, Χειρουργούς Τραύµατος, Ειδικούς στην Επείγουσα Ιατρική), οι οποίοι αναλαµβάνουν το συντονισµό, φροντίζουν τον ασθενή και δίδουν σαφείς οδηγίες στα υπόλοιπα µέλη της οµάδας. Οι παραπάνω ιατροί ενεργούν κάτω από αντίξοες συνθήκες και µε συγκεκριµένο ιατρικό εξοπλισµό και φαρµακευτικά σκευάσµατα, έχουν περιορισµένες δυνατότητες κλινικής διαγνωστικής και επιπλέον τον παράγοντα χρόνο ως κύριο αντίπαλό τους. Οι ίδιοι αντιµετωπίζουν επείγουσες καταστάσεις παντός είδους και εποµένως ευθύνονται για την άµεση ή την απώτερη έκβαση των περιστατικών που κλήθηκαν να φροντίσουν. Η ενεργός συµµετοχή στην προνοσοκοµειακή πρακτική θεωρείται πολύτιµη εµπειρία για κάθε ιατρό και εγγυάται τη µόνιµη διασύνδεση της προνοσοκοµειακής µε την ενδονοσοκοµειακή φροντίδα των ασθενών. Στην Ελλάδα, το ΕΚΑΒ αποτελεί τον επίσηµο φορέα παροχής υπηρεσιών Επείγουσας Προνοσοκοµειακής Ιατρικής, ο οποίος στελεχώνεται από κατάλληλα εκπαιδευµένους ιατρούς. Στις αρµοδιότητές του περιλαµβάνονται επίσης οι εξής ενασχολήσεις: Πρόληψη και µείωση του αριθµού των δυνητικά αποτρέψιµων και απειλητικών για τη ζω11 καταστάσεων. Αποσυµφόρηση των νοσηλευτικών µονάδων από την ανεξέλεγκτη προσέλευση ασθενών που δε χρήζουν νοσηλείας. Ανακούφιση των Τµηµάτων Επειγόντων Περιστατικών από τη διαδικασία σταθεροποίησης των ασθενών. Ελαχιστοποίηση άσκοπων µεταφορών, Ελάττωση του κοινωνικοοικονοµικού κόστους, περιορισµός των δαπανών από παράταση νοσηλείας λόγω µη έγκαιρης και σωστής αντιµετώπισης στην αρχική φάση. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το κάθε ένα από τα δύο παραπάνω συστήµατα επείγουσας προνοσοκοµειακής Ιατρικής παρουσιάζει πλεονεκτήµατα αλλά και µειονεκτήµατα ιαφαίνεται όµως καθαρά η ανάγκη εφαρµογής διεθνών πρωτοκόλλων αξιολόγησης της νοσοκοµειακής φροντίδας για να εκτιµηθεί τελικώς η καταλληλότητα και η αποτελεσµατικότητα των Συστηµάτων Επείγουσας Προνοσοκοµειακής Ιατρικής. Η καθιέρωση ενός διεθνώς αποδεκτού «Κώδικα Περιγραφής» των Συστηµάτων Επείγουσας Ιατρικής, ο οποίος θα αναφερόταν, για παράδειγµα, στο πολλαπλό τραύµα ανάλογα µε το πρότυπο του συστήµατος UTSΤEIN για τις καρδιακές ανακοπές αποτελεί επιθυµητό στόχο. 6

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΙΑΤΡΙΚΗ Η αντιµετώπιση των επειγόντων περιστατικών απαιτεί την όσο το δυνατόν έγκαιρη θεραπευτική παρέµβαση. Για αυτό, εκείνο που θα πρέπει να χαρακτηρίζει τους γιατρούς επείγουσας Ιατρικής είναι η ταχύτητα της αντίδρασής τους, µε δεδοµένο τον περιορισµένο ιατρικό εξοπλισµό τους. Για τον εξοπλισµό µιας βαλίτσας πρώτων βοηθειών, πρέπει να σκεφθεί κανείς τα εξής: 1. Να περιορίσει το περιεχόµενο στα απαραίτητα για την αντιµετώπιση των σοβαρών επειγουσών καταστάσεων, 2. Να λάβει υπ όψιν, τη συχνότητα εµφάνισης διαφόρων καταστάσεων που απειλούν άµεσα την ζωή, 3. Να περιορίσει τα αντικείµενα εξοπλισµού του µόνο σε εκείνα που πρόκειται να χρησιµοποιήσει στον τόπο του συµβάντος και κατά την διάρκεια της διαδροµής προς το νοσοκοµείο. 4. Να τοποθετηθούν όλα τα διαγνωστικά και θεραπευτικά εργαλεία καθώς και οι φαρµακευτικές ουσίες σύµφωνα µε τη λειτουργική προτεραιότητά τους. Η εµπειρία δείχνει ότι για την αντιµετώπιση εκτάκτων περιστατικών εκτός του ασθενοφόρου, δεν επαρκεί µ όνο µία βαλίτσα. Για να υπάρξει µία λειτουργική προτεραιότητα θα πρέπει να είναι διαθέσιµες δύο βαλίτσες οι οποίες µπορούν να µεταφερθούν από έναν διασώστη. Η πρώτη βαλίτσα θα πρέπει να περιέχει τον απαραίτητο εξοπλισµό για την αντιµετώπιση αναπνευστικών προβληµάτων όπως: φορητή οβίδα παροχής οξυγόνου µε µειωτήρα πίεσης, συσκευή αναρρόφησης, συσκευή ΑΜΒUγια τον µηχανικό αερισµό, διάφορα µεγέθη στοµατοφαρυγγικών αεραγωγών, διάφορα µεγέθη προσωπίδων και τραχειοσωλήνων, λαρυγγοσκόπια, λαβίδες Magill, λαρυγγικές µάσκες σε διάφορα µεγέθη και φάρµακα για την αντιµετώπιση επειγόντων αναπνευστικών καταστάσεων. Η δεύτερη βαλίτσα θα πρέπει να περιέχει τον απαραίτη το εξοπλισµό για την αντιµετώπιση επειγόντων καρδιoαγγειακών καταστάσεων όπως: συσκευή µέτρησης αρτηριακής πίεσης, στηθοσκόπιο, φορητό παλµικό οξύµετρο, φακό τσέπης, περιφερικούς και κεντρικούς φλεβοκαθετήρες διαφόρων µεγεθών, leucoplast, σύριγγες σε διάφορα µεγέθη, ταινίες µέτρησης σακχάρου, συσκευές ορού, κρυσταλλοειδή και τεχνητά υποκατάστατα πλάσµατος, διάλυµα γλυκόζης καθώς επίσης και φάρµακα για την αντιµ ετώπιση επειγόντων καρδιαγγειακών καταστάσεων. Εκτός τούτων απαραίτητη κρίνεται και η ύπαρξη ενός στον ασθενή από τον εκάστοτε γιατρό. φορητού απινιδωτή, ο οποίος µεταφέρεται Για τα φάρµακα που θα τοποθετηθούν στις βαλίτσες της επείγουσας ιατρικής θα πρέπει να ληφθεί υπ όψιν και η νοσηρότητα της περιοχής. Ανεξάρτητα όµ ω ς αυτού θεωρούµε ως απαραίτητα τα ακόλουθα: Αδρεναλίνη, Νοραδρεναλίνη, Ντοµπουταµίνη, Ντοπαµίνη, Ισοπρεναλίνη, Ατροπίνη, ιττανθρακικό Νάτριο 7

8 8 Γλυκονικό ασβέστιο, Νιτρογλυκερίνη σε δισκία και spray, Βεραπαµίλη, Νιφεδιπίνη, Υδραλαζίνη, Κλονιδίνη, ιγοξίνη, Φουροσεµίδη, Φενυτοΐνη Αλοπεριδίνη, ιαζεπάµη, Ετοµιδάτη, Μορφίνη, Φαινοβαρβιτάλη, Ένυδρος Χλωράλη, Κεταµίνη Σαλβουταµόλη, Ιπατρόπιο, Aµινoφυλλίνη Ηπαρίνη, Μεθυλπρεδνιζολόνη, Μηλεϊνική ιµεθινδένη, Γλυκόζη 20-40%.

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Πρωτογενής εκτίµηση είναι η αναγνώριση και αντιµετώπιση οποιασδήποτε απειλητικής για τη ζωή κατάστασης. ευτερογενής εκτίµηση είναι η περαιτέρω αναγνώριση και άλλων ευρηµάτων ή συµπτωµάτων, που ενδεχοµένως απαιτούν άµεση θεραπεία ή µεταφορά του ασθενή στο νοσοκοµείο. ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΖΩΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Α. ΣΦΥΓΜΟΣ. Ο σφυγµός ψηλαφιέται συνήθως στον καρπό κατά µήκος της αύλακας της κερκιδικής αρτηρίας. Αν αυτό δεν είναι δυνατό, επιχειρούµε την ψηλάφηση του στον λαιµό, κατά µήκος της διαδροµής της καρωτιδικής αρτηρίας. Μπορεί επίσης να ψηλαφίσουµε το σφυγµό στη βραχιόνιο ή στη µηριαία αρτηρία. Με τη ψηλάφηση εκτιµούµε την ένταση, τη συχνότητα και το ρυθµό του σφυγµού. Β. ΑΝΑΠΝΟΗ. Εκτιµούµε τη συχνότητα και το βάθος των αναπνοών. Γρήγορες και επιπόλαιες αναπνοές σχετίζονται µε Shock. Γρήγορες και βαθιές αναπνοές σχετίζονται µε µεταβολική οξέωση. Γ. ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ. Η µέτρηση της αρτηριακής πίεσης στην επείγουσα ιατρική γίνεται για να εκτιµήσουµε έµµεσα την πίεση αιµάτωσης των διαφόρων οργάνων. Η αρτηριακή πίεση αποτελεί έµµ εση παράµετρο αξιολόγησης της καρδιακής λειτουργία ς, των περιφερικών αντιστάσεων των αγγείων και του ενδοαγγειακού όγκου. Σε φυσιολογικές συνθήκες, η µέση αρτηριακή πίεση σχετίζεται µε την καρδιακή παροχή και τις περιφερικές αντιστάσεις.. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Η φυσιολογική θερµοκρασία του σώµατος είναι 37 βαθµοί Κελσίου. Το δέρµα είναι το βασικό θερµορυθµιστικό όργανο. Η ρύθµιση της θερµοκρασίας επιτυγχάνεται µε 2 τρόπους: µε την εκποµπή της θερµότητας δια µέσου των αγγείων του και µε την εξάτµιση του ιδρώτα. Ψυχρό και υγρό δέρµα είναι ενδεικτικό µεγάλης διέγερσης του συµπαθητικού νευρικού συστήµατος, απώλεια αίµατος ή αφυδάτωση. Ψυχρό και ξηρό δέρµα προκαλείται µετά από έκθεση σε ψύχος. Ζεστό και ξηρό δέρµα παρατηρείται σε πυρετό ή σε θερµοπληξία. Η θερµοκρασία µετράται συνήθως στο στόµα, µε το άκρο του θερµοµέτρου κάτω από τη γλώσσα για 3 τουλάχιστον λεπτά. Άλλα σηµεία θερµοµέτρησης είναι το ορθό και η µασχάλη. Η θερµοκρασία από το ορθό είναι πολύ ακριβής και µ ετράται µε ειδικά θερµόµετρα για ένα λεπτό. Οι θερµοµετρήσεις στη µασχάλη είναι ανακριβείς. ΤΑ ΕΞΙ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΆ ΣΗΜΕΙΑ Α. ΧΡΩΜΑ ΕΡΜΑΤΟΣ. Το κόκκινο χρώµα είναι ενδεικτικό ορισµένων παθολογικών καταστάσεων όπως η υπέρταση. ο πυρετός, η θερµοπληξία, η δηλητηρίαση από µονοξείδιο του άνθρακα κτλ. Το λευκό χρώµα αποτελεί ένδειξη ανεπαρκούς κυκλοφορίας σε καταστάσεις stress, καταπληξίας ή υποθερµίας και µερικές φορές και σε αλλεργικές αντιδράσεις. Το µπλε χρώµα οφείλεται σε φτωχή οξυγόνωση του κυκλοφορούντος αίµατος. Η κυάνωση πάντα υποδηλώνει σηµαντική υποξυγοναιµία και απαιτεί ταχεία αντιµετώπιση. Β. ΤΡΙΧΟΕΙ ΙΚΗ ΕΠΑΝΑΠΛΗΡΩΣΗ (capillary refill time). Αφορά τον χρόνο επαναπλήρωσης των τριχοειδών αγγείων µε αίµα, αφού αυτά έχουν αδειάσει µε εφαρµογή πίεσης από τον εξεταστή. Η πιο αξιόπιστη περιοχή για έλεγχο είναι το τριχοειδικό δίκτυο κάτω από τα νύχια των δακτύλων. Η φυσιολογική τριχοειδική επαναπλήρωση γίνεται σε 2 sec. Παράτασή της αποτελεί πρώιµη ένδειξη καταπληξίας. 9

10 Γ. ΜΕΓΕΘΟΣ ΚΟΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗ ΣΤΟ ΦΩΣ. Οι κόρες των οφθαλµών έχουν οµαλή περιφέρεια, ίδιο µέγεθος και συστέλλονται αµέσως στα φωτεινά ερεθίσµατα. Κόρες σε µύση είναι ενδεικτικές χρήσης ναρκωτικών ουσιών ενώ η ανισ οκορία είναι ενδεικτική κακώσεων του ΚΝΣ ή αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου που αφορά µόνον το ένα ηµισφαίριο. Η µυδρίαση παρουσιάζεται σε περιπτώσεις ενδοκράνιας υπέρτασης ή υποξίας του εγκεφάλου. Αδυναµία αντίδρασης των κορών των οφθαλµών στο φως παρουσιάζεται σε δηλητηριάσεις µε ναρκωτικά ή σε σοβαρή ενδοκράνια υπέρταση ή υποξία του εγκεφάλου. Στον εγκεφαλικό θάνατο οι κόρες είναι σε έντονη µυδρίαση και δεν αντιδρούν στο φως.. ΕΠΙΠΕ Ο ΣΥΝΕΙ ΗΣΗΣ. Στο φυσιολογικό επίπεδο συνείδησης κάθε άτοµο είναι προσανατολισµένο στο χρόνο και τον τόπο και έχει επίγνωση της ταυτότητάς του. Κάθε µεταβολή από το φυσιολογικό επίπεδο συνείδησης, υποδηλώνει παθολογική κατάσταση. Τέτοιες µεταβολές ποικίλουν από ήπια σύγχυση (π.χ. οξεία µέθη) µέχρι βαθύ κώµα (π.χ. ασθενής µε ΚΕΚ). Για την αντικειµενική εκτίµηση του επιπέδου συνείδησης χρησιµοποιούµε σήµερα την κλίµακα Γλασκόβης (GCS). Πρόκειται για τον έλεγχο των παρακάτω αντιδράσεων του ασθενή: A. άνοιγµα οφθαλµών B. λεκτική αντίδραση C. κινητική αντίδραση Ε. ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΚΙΝΗΣΗ. Η αδυναµία του ασθενούς, να επιτελέσει µια εκούσια κίνηση στα χέρια ή στα πόδια µετά από έναν τραυµατισµό, θέτει τη ν υπόνοια βλάβης του νωτιαίου µυελού, µέχρι να αποδειχθεί το αντίθετο. Παράλυση µόνον των κ άτω άκρων, υποδηλώνει βλάβη του νωτιαίου µυελού κάτω από το επίπεδο του τράχηλου. Η παράλυση είναι ένα εξαιρετικά σηµαντικό σηµείο και η παρουσία της, όπως και ο χρόνος εγκατάστασης πρέπει να καταγράφονται. ΣΤ. ΑΝΤΙ ΡΑΣΗ ΣΤΟΝ ΠΟΝΟ. Η αντίδραση σε ένα επώδυνο σωµατικό ερέθισµα αποτελεί φυσιολογική απάντηση του οργανισµού. Η ελαττωµένη απάντηση στα επώδυνα ερεθίσµατα, µας ενδιαφέρει στις κακώσεις της σπονδυλικής στήλης, όπου ο ασθενής διατηρεί ακόµα την κινητικότητά των άκρων του. Είναι πολύ σηµαντικό, µια πιθανή βλάβη του νωτιαίου µυελού, να µη χειροτερεύσει από δικούς µας χειρισµούς. Για τον έλεγχο της αντίδρασης στον πόνο, χρησιµοποιούµε ήπια τσιµπήµατα στο δέρµα και όχι υπερβολική δύναµη ή πίεση. ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΚΑΙ ΕΥΤΈΡΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Α. Έλεγχος βατότητας ανώτερου αεραγωγού Μιλάει ο ασθενής; Αναπνέει; Υπάρχει κίνηση του θωρακικού τοιχώµατος; Εάν υπάρχει απόφραξη του ανώτερου αεραγωγού από ξένο σώµα, γίνεται προσπάθεια να αφαιρεθεί. Αν ο ασθενής εξακολουθεί να µην αναπνέει, πρέπει να αρχίσει αµέσως υποστήριξη της αναπνοής µε κατάλληλους χειρισµούς. Στην προσπάθεια εξασφάλισης της βατότητας των αεροφόρων οδών, υπάρχει πιθανότητα τραυµατισµού της Σ.Σ. Υπερβολικές κινήσεις της κεφαλής, στην προσπάθεια να διατηρηθούν ανοιχτοί οι αεροφόροι οδοί, µπορούν να προκαλέσουν κάκωση του νωτιαίου µυελού. Ο αυχένας θα πρέπει σε όλη τη διάρκεια των χειρισµών να παραµένει σε ουδέτερη θέση. Κάθε 10

11 τραυµατίας αντιµετωπίζεται σα να έχει κάκωση της Α.Μ.Σ.Σ. µέχρι ο ακτινολογικός έλεγχος να δείξει το αντίθεση. Β. Έλεγχος αναπνοής - αερισµός Αν ο ασθενής αναπνέει, εκτιµήστε τον αριθµό και το βάθος των αναπνοών. Σε περίπτωση που ο ασθενής έχει λιγότερες από 12 αναπνοές το λεπτό, τίθεται η υποψία νευρολογικού προβλήµατος και θεωρείται απαραίτητη η µερική ή ολική αναπνευστική υποστήριξη µε παροχή οξυγόνου. Αν η αναπνευστική συχνότητα είναι φυσιολογική (12-20), ο ασθενής παρακολουθείται και εξετάζεται η αναγκαιότητα χορήγησης οξυγόνου. Αν η αναπνευστική συχνότητα είναι 20-30/λεπτό, χορηγήστε οξυγόνο και παρακολουθήστε στενά τον τραυµατία για βελτίωση ή επιδείνωση της γενικής του κατάστασης. Αν η αναπνευστική συχνότητα είναι >30/λεπτό (ταχύπνοια) είναι απαραίτητη η χορήγηση οξυγόνου 100%. Στην περίπτωση αυτή ο κλινικός γιατρός πρέπει να αναρωτηθεί για τα αίτια της ταχύπνοιας (υποξία, οξέωση, αναερόβιος µεταβολισµός). Γ. Έλεγχος της κυκλοφορίας και της αιµορραγίας Εκτιµήστε την παρουσία του συριγµού, την ποιότητα και το ρυθµό του. Μετρήστε την αρτηριακή πίεση. Εκτιµήσ τε την επαναπλήρωση των τριχοειδών. Εκτιµήστε το χρώµα του δέρµατος και τη θερµ οκρασία του. Η εξωτερική αιµορραγία τίθεται σε έλεγχο µε άµεσ η πίεση. Η πύελος ψηλαφάται πάντα γιατί πολύ συχνά τα κατάγµατα πυέλου συνυπάρχουν µε ενδοκοιλιακή ή οπισθεπεριτοναϊκή αιµορραγία.. ιαταραχές του επιπέδου συνείδησης Εκτιµάµε τις κόρες των µατιών (µέγεθος και αντίδραση στο φως) Εκτιµάµε το επίπεδο συνείδησης του ασθενή µ ε βάση την κλίµακα Γλασκόβης: 11

12 Κλίµακα Γλασκόβης Άνοιγµα οφθαλµών Καµία αντίδραση Στον πόνο Στη φωνή Αυτόµατα Κινητική ανταπόκριση Καµιά αντίδραση Έκταση άκρων στον πόνο Κάµψη άκρων στον πόνο Απόσυρση άκρων στον πόνο Εντοπισµός πόνου Ανταπόκριση σε εντολές Λεκτική ανταπόκριση Καµιά αντίδραση Ακατανόητοι πόνοι Ακατάληπτες λέξεις Συγχιτικό άτοµο Προσανατολισµένο άτοµο Η ανώτατη βαθµολογία είναι το 15 και αντιπροσωπεύει την πλήρη εγρήγορση. Η µικρότερη βαθµολογία είναι 3 και µπορεί να αντιστοιχεί ακόµη και στ ο θάνατο αν αποκλειστούν άλλες αιτίες. Το µειωµένο επίπεδο συνείδησης µπορεί να οφείλεται σε 4 πιθανές καταστάσεις όπως: µειωµένη οξυγόνωση του εγκεφάλου, Κ.Ε.Κ, κατάχρηση ουσιών ή αλκοόλ, µεταβολικές διαταραχές. Κρανιοεγκεφαλική κάκωση µε κλίµακα Γλασκόβης < 8 θεωρείται βαριά, µε 8-12 βαθµούς χαρακτηρίζεται µέτριας βαρύτητας και µε βαθµολογία ελαφρά. Ε. Έκθεση και προστασία από το περιβάλλον Αρχικά, είναι απαραίτητη η αποµάκρυνση του ασθενή από το επιβλαβές περιβάλλον, όπου η βλάβη συνεχίζεται. Απαραίτητο επίσης για την εκτίµηση ενός τραυµατία είναι να αφαιρεθούν όλα τα ενδύµατά του για να εκτιµηθεί όλη η επιφάνεια του σώµατός του. Μετά την εκτίµηση, ο τραυµατίας θα πρέπει ξανά να σκεπαστεί έτσι ώστε το σώµα του να µη ν χάνει θερµοκρασία, όταν βρίσκεται σε ψυχρό περιβάλλον. ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Πρόκειται για την συνολική πλέον αξιολόγηση του τραυµατία από το κεφάλι ως τα πόδια. Γίνεται στο νοσοκοµείο και όχι στον τόπο του ατυχήµατος για την αποφυγή απώλειας πολύτιµου για τον τραυµατία χρόνου. Η εκτίµηση γίνεται συστηµατικά, ξεκινώντας από το κεφάλι και καταλήγοντας στα πόδια. Xρησιµoπoιείται η µέθοδος «βλέπω», «ακούω», «αισθάνοµαι» Βλέπω µε προσοχή δεν κοιτάζω απλώς Ακούω µε προσοχή Αισθάνοµαι δεν αγγίζω απλώς Ο κλινικός ψάχνει για: 12

13 Μώλωπες ή τραύµατα στο κρανίο Ευαισθησία, εµπιέσµατα, ή άλλες ανωµαλίες στο κρα νίο Τραύµατα, εκδορές ή εκχυµώσεις του προσώπου Τα µάτια και τα βλέφαρα πρέπει να ελέγχονται λεπτοµερώς Οι εκχυµώσεις στη µαστοειδή απόφυση, είναι χαρακτηριστικό σηµείο κατάγµατος της βάσης του κρανίου Έλεγχος της µύτης για αιµορραγία ή ρινορραγία. Οι βλεννογόνοι και το στόµα ελέγχονται για ύπαρξη κυάνωσης ξένων σωµάτων αιµορραγίας τραυµάτων ή ανωµαλιών Ελέγχονται τα αυτιά για ύπαρξη ωτόρροιας ή αιµορραγίας Ελέγχεται η θερµοκρασία του µετώπου Τα ζυγωµατικά οστά ψηλαφώνται για ύπαρξη αστάθειας Ψηλαφόνται οι άνω και κάτω γνάθος για πιθανά κατάγµατα Ελέγχεται η α ναπνοή του ασθενή για ύπαρξη ασυνήθιστων οσµών (π.χ. κετόνης) Αναζητούνται πιθανά διατεταµένες φλέβες στον τράχηλο Ελέγχεται η θέση της τραχείας. Παρεκτόπισή της µπορεί να υποδηλώνει πνευµοθώρακα Ελέγχεται η Α.Μ.Σ.Σ. για ύπαρξη ευαισθησίας ή παραµόρφωσης Παρατηρούνται οι κινήσεις του θώρακα κατά την αναπνοή Εφαρµόζεται πίεση στις πλευρές για την ανακάλυψη τυχόν ευαισθησίας. Ελέγχεται η ύπαρξη κριγµού Γίνεται ακρόαση στο επίπεδο της θηλής, στη µεσοκλειδική γραµµή και των δύο πνευµονικών πεδίων. Οι αναπνευστικοί ήχοι πρέπει να ακροάζονται και από τη ράχη Ελέγχεται η κοιλιά του ασθενούς, για πιθανή διάταση, ή αντίσταση στην ψηλάφηση (σανιδώδης κοιλία) Ελέγχεται για τραύµατα, εκδορές ή µώλωπες 13

14 Η εκτίµηση γίνεται πάντα πολύ γρήγορα και προσεκτικά. Η λεκάνη συµπιέζεται και από τις δύο πλευρές για διαπίστωση ευαισθησίας ή αστάθειας Ελέγχονται οι λαγόνιες ακρολοφίες για ύπαρξη αστάθειας ευαισθησίας ή κριγµού Ψηλαφόνται τα κάτω άκρα για τραύµατα, εκδορές, εκχυµώσεις, οίδηµα ή παραµόρφωση. Ευαισθησία κατά την πίεση του γαστροκνηµίου µυός µπορεί να υποδηλώνει ύπαρξη θρόµβου στο άκρο Ψηλαφόνται η οπίσθια κνηµιαία και η ραχιαία αρτηρία του ποδός και στα δύο άκρα. Πρέπει να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση του τραυµατία. Ο κλινικός γιατρός πρέπει να εκτιµά τα ζωτικά σηµεία και να επαναλαµβάνει την πρωταρχική εκτίµ ηση, αρκετές φορές κατά τη διάρκεια µεταφοράς του τραυµατία στο νοσοκοµείο, για να είναι σίγουρος, ότι η κατάσταση του δεν επιβαρύνεται. Αλλαγές στη γενική κατάσταση πιθανώς να απαιτούν τροποποιήσεις και στη συνολική αντιµετώπιση του. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Ο τραυµατίας µε δύο ή περισσότερες κακώσεις εκ των οποίων η µία τουλάχιστον απειλεί την επιβίωση του ορίζεται κλινικά ως πολυτραυµατίας. Παρά το ορθό της διατύπωσης, η ονοµατολογία αυτή αποδεικνύεται αδύναµη στο περιβάλλον της επείγουσας αντιµετώπισης. Σ αυτό το στάδιο ο πολυτραυµατίας είναι ένας ασθενής, µια από τις κακώσεις του οποίου απειλεί τη ζωή του, την ακεραιότητά του ή στον οποίο ο µηχανισµός ή η βία του τραυµατισµού του θέτει την υπόνοια ότι µπορεί να υπάρχουν τέτοιες βλάβες. Κάποιος που έπεσε από το παράθυρο του τρίτου ορόφου χωρίς όµως να φέρει εµφανείς βλάβες είναι ένας πολυτραυµατίας µέχρι αποδείξεως του εναντίου. Τα κύρια χαρακτηριστικά ενός πολυτραυµατία µπορούν να συνοψιστούν ως εξής: Η βαρύτητα των βλαβών δεν προστίθεται αλλά πολλαπλασιάζεται µε την πιθανότητα της αντιστοίχου επιπτώσεώς τους Η υποεκτίµηση της βαρύτητας είναι συχνή Η µη έγκαιρη διάγνωση ορισµένων κακώσεων µπορεί να στοιχίσει ακόµα και τη ζωή του ασθενούς ή να αφήσει βαρύτατη αναπηρία 14

15 Ο χαµένος χρόνος δεν κερδίζεται ξανά Οι θεραπευτικές επιλογές που είναι αναγκαίες για ορισµένες κακώσεις µπορεί να προκαλέσουν σηµαντική νοσηρότητα στον ασθενή. Γι αυτό λόγο αυτό η προσέγγιση πρέπει να γίνεται βάσει αυστηρών πρωτοκόλλων. Τι περιµένουµε από αυτούς που θα αντιµετωπίσουν αρχικά στον τόπο του ατυχήµατος πολυτραυµατία: Την ακριβή αναγνώριση του µηχανισµού κάκωσης (κλειστό ή ανοιχτό τραύµα, απόσταση βολής και τύπου όπλου σε περίπτωση τραύµατος από πυροβόλο όπλο και της βαρύτητας του τραυµατισµού, το ύψος τη ς πτώσης, πτώση σε σκληρό έδαφος ή σε έπιπλο, ταχύτητα µε την οποία συνέβη το ατύχηµα, γν ώση των θανάτων κατ ά τη διάρκεια ενός ατυχήµατος σε δηµόσιο δρόµο). Την ακινητοποίηση του πολυτραυµατία µ ε κηδεµόνα αυχένα και µε τη χρήση στρώµατος κενού. Την αξιολόγηση και άµεση αντιµετώπιση τ ων σοβαρών κινδύνων, ιδιαίτερα του αναπνευστικού και του κυκλοφορικού. Η απάντηση από τα συστήµατα αυτά στη θεραπεία είναι ένα βασικό στοιχείο για την εκτίµηση της βαρύτητας της καταστάσεως. Μια πρώτη καταγραφή των βλαβών, έστω και αδρή, η οποία επιτρέπει ένα σωστό προσανατολισ µό για τον ασθενή. Την ανάλυση της εξελίξεως του ασθενή κατά τη διάρκεια της µεταφοράς του. τον Η µεταφορά του πολυτραυµατία στο νοσοκοµείο Η κινητή µονάδα επείγουσας ιατρικής αντιµετωπίζει τον ασθενή ανάλογα µε την αρχική καταγραφή των βλαβών και προειδοποιεί την υπεύθυνη νοσοκοµειακή οµάδα πριν την άφιξη του ασθενή. Έτσι είναι δυνατό να προετοιµασθεί το απαραίτητο υλικό για την ταχεία αντιµετώπιση του ασθενή και να ειδοποιηθούν εκείνοι που είναι πιθανό να ασχοληθούν µε τον ασθενή κατά την άφιξή του. Σε ορισµένες περιπτώσεις πρέπει να τεθούν σε λειτουργία ιδιαίτερες εγκαταστάσεις, πριν τη άφιξη του τραυµατία, είτε σε σχέση µε τον τύπο της µεταφοράς που χρησιµοποιήθηκε (προετοιµασία ελικοδροµίου) είτε σε σχέση µε τον τύπο του τραυµατισµού. Υλικό που πρέπει να είναι άµεσα διαθέσιµο πριν την άφιξη του πολυτραυµατία είναι τα παρακάτω: κινητό φορείο αναπνευστήρας και υλικά διασωλήνωσης monitor, ΗΚΓ, ΑΠ µη επεµβατική, καπνοµετρία, οξυµετρία σύστηµα επεµβατικής µέτρησης της αρτηριακής πίεσης συσκευή ταχείας χορήγησης και θέρµανσης των εγχυοµένων υγρών 15

16 Υποδοχή του πολυτραυµατία στο τµήµα επειγόντων περιστατικών (ΤΕΠ) σωληνάρια για λήψη δειγµάτων αίµατος για τις αρχικές εργαστηριακές εξετάσεις. θερµαινόµενη κουβέρτα. προετοιµασία αίθουσας χειρουργείου Ο υπεύθυνος γιατρός συγκεντρώνει το σύνολο των πληροφοριών που ελήφθησαν από την π ρονοσοκοµειακή οµάδα, ενώ η υπόλοιπη µονάδα συνεχίζει την ανάνηψη και εξασφαλίζει την αφαίρεση του στρώµατος κενού και τη µεταιφoρά του ασθενούς σε ένα φορείο. Η µεταφορά αυτή γίνεται διατηρώντας τον άξονα κεφαλή - αυχένας - κορµός σταθερό. Η µεταφορά γίνεται µόνο αφού έχει εξασφαλισθεί η στήριξη του αυχένα µε κηδεµόνα, που τοποθετείται συνήθως κατά την προνοσοκοµειακή φάση. Τη στιγµή της υποδοχής θα πρέπει να αποφασισθεί το ενδεχόµ ενο, ο ασθενής να οδηγηθεί κατευθείαν στο χειρουργείο χωρίς καµία συµπληρωµατική εργαστηριακή εξέταση. Αυτό θα συµβεί εφόσον η αιµοδυναµική κατάσταση του ασθενή παραµένει κρίσιµη παρά την προνοσοκοµειακή α νάνηψη και η αιτία είναι προφανής (τραύµα από σφαίρα, τραύµα από µαχαίρι, τραυµατικός ακρωτηριασµός). Κατά την υποδοχή το σύνολο της οµάδας εξασφαλίζει την εκτέλεση των παρακάτω εργασιών: Τοποθέτηση µόνιτορ (καρδιακής συχνότητας µη αιµατηρής µέτρησης της αρτηριακής πίεσης, SaΟ 2. Κατά τη µέτρηση της αρτηριακής πίεσης µε µη επεµβατικές µεθόδους (αυτόµατη ταλαντωσική µέθοδος) θα πρέπει να ληφθεί υπόψη για την αξιολόγηση µόνο η µέση αρτηριακή πίεση. Η µέτρηση της αρτηριακής πίεσης µε µη επεµβατικές µεθόδους πρέπει να θεωρείται προσωρινή µέχρις ότου εξασφαλισθεί η συνεχής µέτρηση της µε αιµατηρή µέθοδο. Αναγνώριση των φλεβικών οδών και προσθήκη συµπληρωµατικών αν απαιτούνται. Προτιµούνται οι περιφερικές φλέβες και η έξω σφαγίτιδα. Χρησιµοποιούνται κοντοί και µε µεγάλο εύρος καθετήρες (l4-16g). Αν η προσπέλαση των φλεβών δεν είναι δυνατή καθετηριάζετε η µηριαία φλέβα µε τη µέθοδο seldiηger (8-10F) ή η έσω σφαγίτιδα. Η υποκλείδιος πρέπει να αποφεύγεται, γιατί ο καθετηριασµός της είναι επικίνδυνος για πρόκληση πνευµοθώρακα. Τοποθέτηση καθετήρα στην κερκιδική αρτηρία για την αιµατηρή µέτρηση της πίεσης. Η ενέργεια έχει σηµαντική προτεραιότητα γιατί µόνο η αιµατηρή µέτρηση της αρτηριακής πίεσης επιτρέπει τη συνεχή και ακριβή παρακολούθηση της, γεγονός που αποτελεί απαραίτητο κριτήριο για την αποκατάσταση επαρκούς ενδοαγγειακού όγκου κατά την αρχική φάση. Ταυτόχρονα µας δίνεται η δυνατότητα για ανάλυση αερίων του αρτηριακού αίµατος. Εάν δεν είναι δυνατό να καθετηριασθεί η κερκιδική αρτηρία. δεν πρέπει να διστάσουµε να παρακεντήσουµε άλλη αρτηρία, όπως τη βραχιόνια, τη µηριαία ή τη ραχιαία του άκρου πόδα. Επανέλεγχος της σωστής διασωλήνωσης της τραχείας και συνέχιση του αερισµού. Σε περίπτωση µη διασωληνωµένου ασθενούς, χορήγηση οξυγόνου. Τοποθέτηση ειδικού θερµοµέτρου στον οισοφάγο ή στο ορθό. λήψη δειγµάτων αίµατος για: οµάδα αίµατος και Rhesus, αιµατολογικό, βιοχηµικό και πηκτικό έλεγχο. Επαλήθευση ταυτότητας και εισαγωγή του ασθενή στο νοσοκοµείο. Πρόληψη του τετάνου µε χορήγηση ορού ή και αντιτετανικού εµβολίου. Καθαρισµός και επίδεση, έστω και προσωρινή] των τραυµάτων. 16

17 Κάλυψη των οφθαλµών του αναίσθητου ασθενή µετά από ενστάλαξη ενός αντισηπτικού κολλυρίου. χορήγηση προφυλακτικής αντιβιώσεως, οι δόσεις της οποίας σε έναν πολυτραυµατία πρέπει να είναι οι µέγιστες. Συνιστάται ο συνδυασµός αµοξικιλίνης και κλαβουλανικού οξέος σε δόση 3 g. Μετά από αυτό το στάδια πρέπει να αντιµετωπιστεί το ενδεχόµενο αναλγησίας και καταστολής. 1. ΑΡΧΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ Η αρχική αντιµετώπιση του πολυτραυµατία εστιάζεται στην εξασφάλιση της επιβίωσης του ασθενούς, παρέχοντας τα µέσα για τον επαρκή έλεγχο του αερισµού και της αιµοδυναµικής κατάστασης του. Οι προτεραιότητες στην αντιµετώπιση του πολυτραυµατία περιλαµβάνουν το γνωστό σύστηµα ABC: Airway (αεραγωγός), Breathiηg (αερισµός) Circulatioη (κυκλοφορία) δηλαδή την εξασφάλιση του αεραγωγού, τον επαρκή αερισµό και την αιµοδυναµική σταθερότητα του ασθενούς. Οι τεχνικές που θα χρησιµοποιηθούν θα πρέπει να είναι απλές και άµεσες. Σε όλους τους ασθενείς πρέπει να χορηγείται οξυγόνο, επειδή πολλές δευτερογενείς βλάβες µετά το τραύµα οφείλονται σε αρτηριακή υποξαιµία. Ο θώρακας πρέπει να ακροάται αµφοτερόπλευρα. Σε περίπτωση αιµοθώρακα ή πνευµοθώρακα πρέπει να τοποθετούνται µεγάλης διαµέτρου σωλήνες παροχέτευσης. Σε ασθενείς που η αρτηριακή πίεση δεν µπορεί να µετρηθεί, απαιτείται άµεση διασωλήνωση της τραχείας, αερισµός µε 100% Ο 2 και ταχεία χορήγηση υγρών. ιασταλµένες κόρες των οφθαλµών σ αυτή την φάση, δεν είναι υποχρεωτικά ενδεικτικές µη ανατάξιµων βλαβών του εγκεφάλου και δεν αποτελούν ένδειξη διακοπής της προσπάθειας διάσωσης. Η νευρολογική εκτίµηση του ασθενούς θα πρέπει να γίνεται µετά την αποκατάσταση της κυκλοφορίας. Ασθενείς µε έντονη υπόταση παρά την ταχεία και συνεχή χορήγηση υγρών, χρήζουν επίσης, άµεσης διασωλήνωσης για να διατηρηθεί η ανταλλαγή των αερίων. Αυτοί οι ασθενείς είναι συνήθως υποψήφιοι για άµεση χειρουργική επέµβαση, λόγω της µαζικής αιµορραγίας Εξασφάλιση ανοικτού αεραγωγού Η διατήρηση ανοιχτού αεραγωγού αποτελεί την άµεση ενέργεια σ αυτή την οµάδα ασθενών. Ξένα σώµατα, αίµα 11 εµέσµατα που πιθανόν να υπάρχουν στην στοµατική κοιλότητα ενός πολυτραυµατία δυσκολεύουν την διασωλήνωση του ασθενούς. Ανεξάρτητα από το χρόνο λήψης του τελευταίου γεύµατος είναι σωστό να λαµβάνονται όλα τα κατάλληλα µέτρα για την αποφυγή εισρόφησης γαστρικού περιεχοµένου, επειδή η γαστρική στάση µετά από τραύµα είναι πολύ συχνή. Σε υποψία κατάγµατος της αυχενικής µοίρας της σπονδυλικής στήλης κατάγµατος βάσεως του κρανίου ή καταγµάτων του προσωπικού κρανίου, η διασωλήνωση ενέχει επιπλέον κινδύνους. Κάθε πολυτραυµατίας, µέχρι αποδείξεως του αντιθέτου, θα πρέπει να θεωρείται ότι έχει υποστεί κάταγµα της αυχενικής µοίρας της ΣΣ. Η διασωλήνωση θα πρέπει να διεξάγεται µε 6λους τους περιορισµούς που αφορούν αυτούς τους τραυµατίες, προς αποφυγή περαιτέρω βλαβών. 17

18 Ιδιαίτερα επικίνδυνοι χειρισµοί είναι η κάµψη και η υπερέκταση της αυχενικής µοίρας, που ενέχουν τον κίνδυνο µετατόπισης ασταθούς κατάγµατος µε καταστρoφικές συνέπειες στον τραυµατία. Η διασωλήνωση γίνεται απωθώντας το ανώτερο µέρος του αυχενικού κηδεµόνα που εµποδίζει το άνοιγµα του στόµατος, ενώ ένας τρίτος βοηθός ακινητοποιεί το κεφάλι χωρίς έκταση, εµποδίζοντας απλώς τις κινήσεις του αυχένα. Το κεφάλι, το πρόσωπο και η τραχηλική χώρα θα πρέπει να εξετάζονται επίσης προσεκτικά. Τα κατάγµατα βάσεως κρανίου αποτελούν αντένδειξη για ρινική διασωλήνωση ή τοποθέτηση Levin από τη ρινική οδό. Τα κλινικά σηµεία που υποδηλώνουν κάταγµα βάσεως κρανίου είναι τα παρακάτω. ρινόρροια εγκεφαλονωτιαίου υγρού, περικογχικό αιµάτωµα, αιµορραγία ή εκροή ΕΝΥ από τον έξω ακουστικό πόρο, µώλωπας στην µαστοειδή απόφυση (σηµείο του Battle). Ο σπασµός του µασητήρα ή ένα υπογλώσσια αιµάτωµα µπορεί να σχετίζονται µε κάταγµα της κάτω γνάθ ου, αλλά η διασωλήνωση από το στόµ α είναι συνήθως δυνατή. Η µετακίνηση του σώµατος της άνω γνάθου σε περίπτωση κατάγµατος LeForte ΙΙΙ ενέχει τον κίνδυνο απόφραξης του αεραγωγού. Η πρόσθια έλξη της γνάθου µπορεί να απελευθερώσει την απόφραξη του αεραγωγού, δυνατόν όµως να προκαλέσει µεγαλύτερη αιµορραγία, δυσχέρεια στην διασωλήνωση ή εισρόφηση αίµατος. Σε περίπτωση λαρυγγικού τραυµατισµού ή αιµατώµατος στην αυχενική ή τραχηλική χώρα απαιτείται η άµεση διασωλήνωση, για την αποφυγή της απόφραξης του αεραγωγού λόγω πιέσεως από το αιµάτωµα ή οιδήµατος το οποίο µπορεί να αναπτυχθεί ταχέως. Η επείγουσα τραχειοστοµία έχει ελάχιστες ενδείξεις στην φάση της αρχικής ανάταξης του πολυτραυµατία. Η µόνη απόλυτη ένδειξη είναι η αδύνατη διασωλήνωση λόγω ανατοµικών δυσχερειών ή πολλαπλών παραµορφωτικών κακώσεων των γνάθων που συνοδεύονται από µεγάλη αιµορραγία. Πολλαπλές άκαρπες προσπάθειες διασωλήνωσης µπορεί να ευθύνονται για σοβαρές επιπλοκές. Η στρατηγική που πρέπει να ακολουθείται σε µια επείγουσα δύσκολη διασωλήνωση είναι η εξής: 1. Έγκαιρη αποδοχή της αποτυχίας 2. Πρόληψη εισρόφησης (χειρισµός Sellick, αναρρόφηση, κατωφερής θέση κεφαλής) 3. Αερισµός µε µάσκα προσώπου ή ενδεχοµένως µε λαρυγγική µάσκα και FiΟ 2 = 1 4. Σε περίπτωση επαρκούς αερισµού, δοκιµάζεται άλλη τεχνική διασωλήνωσης, ενώ εάν ο αερισµός είναι αδύνατος εκτελείται επείγουσα τραχειοστοµία. Όσον αφορά τις εναλλακτικές τεχνικές διασωλήνωσης αυτές µπορεί να είναι η τυφλή ρινοτραχειακή, η στοµατοτραχειακή διασωλήνωση µε την βοήθεια λαρυγγικής µάσκας Fastrach (νέα µοντέλα), η χρήση οδηγών µε φωτεινή πηγή ή στο νοσοκοµείο, η χρήση του ινοπτικού βρογχοσκοπίου Το monitor είναι βασικό σ αυτές τις περιπτώσεις. Εκτός από τον έλεγχο του κορεσµού της αιµοσφαιρίνης σε οξυγόνο, η καπνοµετρία επιτρέπει την άµεση επιβεβαίωση της τοποθέτησης του τραχειοσωλήνα µέσα στην τραχεία. 18

19 1.2. Εξασφάλιση επαρκούς αερισµού Παράλληλα µε τη διατήρηση ανοιχτών των αεροφόρων οδών ο γιατρός της Επείγουσας Ιατρικής θα πρέπει να εξασφαλίσει και την επαρκι1 οξυγόνωση στον πολυτραυµατία. Τα αίτια που δυνατόν να προκαλέσουν αναπνευστική ανεπάρκεια είναι ποικίλα και η αντιµετώπιση ανάλογη της αιτιολογίας. Σε περίπτωση εισρόφησης γαστρικού περιεχοµένου ή αίµατος, θλάσης των πνευµόνων ή βλάβες από καπνούς πυρκαγιάς, για την εξασφάλιση επαρκούς οξυγόνωσης απαιτούνται αναπνευστήρες µε δυνατότητα ρύθµισης του FI02 της ΡΕΕΡ και του V Ε Σε περίπτωση κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης εφαρµόζεται ήπιος υπεραερισµός µε σκοπό την επίτευξη PaC02 = 35 mmhg. Αλλαγή της κλινικής εικόνας µπορεί να επέλθει κάθε στιγµή, όχι µόνο κατά τη διάρκεια της µεταφοράς στο νοσοκοµείο, στο τµήµα επειγόντων περιστατικών, αλλά και κατά τη διάρκεια των διαγνωστικών εξετάσεων ή της µεταφοράς του ασθενούς στο χειρουργείο. Για το λόγο αυτό η µηχανική υποστήριξη του ασθενούς θα πρέπει να παρακολουθείται µε τα αντίστοιχα monitor καθόλη τη διάρκεια της µεταφοράς. Η εµφάνιση αναπνευστικι1ς ανεπάρκειας µετά την εγκατάσταση του µηχανικού αερισµού µπορεί να οφείλεται σε πνευµοθώρακα υπό τάση, κατάσταση που απαιτεί άµεση αντιµετώπιση Η σταθεροποίηση της κυκλοφορίας µε υγρά Η αιµοδυναµική αστάθεια στον πολυτραυµατία σχετίζεται συνήθως µε την απώλεια αίµατος. Σε κάθε πολυτραυµατία µε σηµαντικές κακώσεις πρέπει απαραιτήτως να τοποθετούνται δύο τουλάχιστον µεγάλου εύρους (G 14) φλεβοκαθετήρες, ο ένας εκ των οποίων να τοποθετείται κεντρικά που µας επιτρέπει εκτός της ταχείας χορήγησης υγρών και την ακριβή µέτρηση της κεντρικής φλεβικής πίεσης. Ο τύπος των υγρών που θα χρησιµοποιηθούν για την αύξηση του ενδαγγειακού όγκου, κρυσταλλοειδή ή κολλοειδή, αποτελεί αµφιλεγόµενο θέµα. Όταν επιθυµούµε ταχεία αύξηση του ενδοαγγειακού όγκου η επιλογή µας θα πρέπει να είναι η χορήγηση συνθετικών κολλοειδών διαλυµάτων όπως Haes Steril 10%, που παρέχει άριστο και άµεσο αποτέλεσµα όγκου µε µεγάλη διάρκεια δράσης. Η µεγίστη ποσότητα Haes Steril 10% που µπορεί να χρησιµοποιηθεί είναι τα 1,5 λίτρα. Σε περίπτωση που θα χρησιµοποιηθούν ισότονα κρυσταλλοειδή διαλύµατα, απαιτούνται τετραπλάσιες ποσότητες. Σε περιπτώσεις σοβαρής υποβολαιµίας µπορεί να χρησιµοποιηθεί ο υπέρτονος φυσιολογικός ορός ο οποίος αυξάνει σηµαντικά και γρήγορα τον ενδοαγγειακό όγκο. Η χορήγηση του υπέρτονου διαλύµατος NaCl 7,5% σε δοσολογία 4 ml/kg σε 5 λεπτά εφ άπαξ, προκαλεί µία σηµαντική βελτίωση της αιµοδυναµικής κατάστασης του ασθενούς. Η διάρκεια της αιµοδυναµικής βελτίωσης µετά τη χορήγηση υπέρτονων διαλυµάτων ανέρχεται στα 30 λεπτά. Στη συνέχεια χορηγούνται κρυσταλλοειδή ή κολλοειδή αν είναι απαραίτητο. Μετά την άφιξη στο νοσοκοµείο γίνονται οι αναγκαίες µεταγγίσεις αίµατος και των παραγώγων του. Ως γενικός στόχος είναι η διατήρηση του αιµατοκρίτη πάνω από 25%, ενώ σε ηλικιωµένους ή σε ασθενείς µε στεφανιαία νόσο πάνω από 30%. Σε περίπτωση χορήγησης συµπυκνωµένων ερυθρών, αντί του ολικού αίµατος θα πρέπει να χορηγούνται 2 φιάλες πλάσµατος για κάθε 5 φιάλες συµπυκνωµένων ερυθρών αιµοσφαιρίων. Σε περίπτωση µαζικής µετάγγισης θα πρέπει να λαµβάνεται υπ όψιν και το ενδεχόµενο χορήγησης αιµοπεταλίων. Αν η αιµορραγία είναι µαζική, και µέχρι να διεκπεραιωθούν οι εξετάσεις ιστοσυµβατότητας, µπορεί να χορηγηθεί αίµα οµάδας Ο Rh αρνητικό, το οποίο θα πρέπει να είναι άµεσα προσπελάσιµο στο Τµήµα επειγόντων περιστατικών στο χειρουργείο. Σε περιπτώσεις µαζικής αιµορραγίας, η µαζική χορήγηση υγρών, για να είναι αποτελεσµατική, χρειάζεται µηχανικούς επιταχυντές εγχύσεως, που είναι εξοπλισµένοι µε σύστηµα συναγερµού για την ανίχνευση του αέρα. 19

20 Ο επιταχυντής θα πρέπει να συνοδεύεται από µία συσκευή θέρµανσης των υγρών. Πράγµατι, η υποθερµία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τον πολυτραυµατία, επειδή επιδεινώνει την αιµοδυναµική κατάσταση και διαταράσσει την αιµόσταση Η εκτίµηση της υποβολαιµίας Η πρώτη σε συχνότητα αιτία σοβαρών αιµορραγιών στους πολυτραυµατίες είναι το κοιλιακό τραύµα. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα τραύµατα της λεκάνης όπου πολλές φορές η απώλεια αίµατος στον οπισθοπεριτοναϊκό χώρο είναι µεγάλη. Ορισµένες αιµορραγικές κακώσεις περνούν απαρατήρητες, όπως τραύµατα του τριχωτού της κεφαλής, επίσταξη των γναθοπροσωπικών κακώσεων. Ο συνδυασµός πολλών µικρών αιµορραγικών κακώσεων µπορεί να προκαλέσει σοβαρό αιµορραγικό σοκ. Απαραίτητη προϋπόθεση για την εµφάνιση υπότασης στην υποβολαιµία, είναι η απώλεια αίµατος της τάξεως του 30% του όγκου αίµατος. Λόγω της ταχείας και έντονης φυσιoλoγικής απάντησης στην αιµορραγία (διέγερση συµπαθητικού συστήµατος, αύξηση δραστηριότητας ρενίνηςαγγειοτενσίνης, αύξηση κατεχολαµινών, θεραπευτικοί χειρισµοί) στα αρχικά στάδια µπορεί να µην εµφανισθεί υπόταση. Η ακριβής και συνεχής παλµό µε παλµό µέτρηση της αρτηριακής πίεσης θεωρείται απαραίτητη ήδη από την οξεία φάση. Η αιµατηρή µέτρηση της αρτηριακής πίεσης µας παρέχει επιπλέον την δυνατότητα αξιολόγησης των αερίων του αίµατος και της οξεοβασικής ισορροπίας. Η κυµατοµορφή της αρτηριακής πίεσης παρουσιάζει διακυµάνσεις συγχρόνως µε τον αερισµό, που ονοµάζονται up - down και αποτελούν την αντανάκλαση της επίδρασης των µεταβολών της ενδοθωρακικής πίεσης επί της πλήρωσης και εξώθησης της καρδιάς. Οι µεταβολές αυτές είναι σηµαντικές όσο πιο εκσεσηµασµένη είναι η υποβολαιµία. Επίσης χαρακτηριστική είναι η ελάττωση της πίεσης παλµού (pulse pressure) SP-DP που αντανακλά την αντιρροπιστική αγγεισύσπαση εξαιτίας του χαµηλού όγκου παλµού. Η µέτρ ηση της κεντρικής φλεβικής πίεσης(cvp) θεωρείται απαραίτητη για την αξιολόγηση της υποβολαιµίας. Η κεντρική φλεβική πίεση καθώς επίσης και η πίεση ενσφήνωσης µε την βοήθεια του πνευµονικού καθετήρα, είναι ε νδεικτικές για Υποβολαιµία σε περίπτωση που οι τιµές τους είναι χαµηλές. Αντίθετα, αυξηµένες τιµές ιδιαίτερα κάτω από συνθήκες µηχανικού αερισµού δεν αποδεικνύουν τίποτα. Σ αυτές τις περιπτώσεις το διοισοφάγειο υπερηχοκαρδιογράφηµα µας προσφέρει πολύτιµες πληροφορίες για την κατάσταση πλήρωσης της αριστεράς κοιλίας. Οι µεταβολές της καρδιακής παροχής σχετίζονται πολύ καλά µε τις µεταβολές του ενδοαγγειακού όγκου. Το διοισοφάγειο Doppler (ODM II) µας παρέχει την δυνατότητα συνεχούς (παλµό ανά παλµό) παρακολούθησης της καρδιακής παροχής και του όγκου παλµού καθώς και της εκτίµησης του προφορτίου, του µεταφορτίου και της συσταλτικότητας της αριστεράς κοιλίας, από τις µετ αβολ ές της κυµατοµορφής της αιµατικής ροής που ανιχνεύονται στην κατιούσα αορτή. Σε συνδυασµό µε τα δεδοµένα κεντρικού καθετήρα, της καρδιακής συχνότητας, της αρτηριακής πίεσης και των σωµατοµετρικών δεδοµένων, είναι δυνατόν να υπολογισθούν οι συστηµατικές περιφερικές αντιστάσεις. Το διοισοφάγειο Doppler (ODM II) φαίνεται λοιπόν να αποτελεί το monitor εκλογής για την εκτίµηση της καρδιακής λειτουργίας και της κατάστασης του ενδοαγγειακού όγκου στις περιπτώσεις υποβολαιµικής καταπληξίας. Εκτός της αιµορραγίας θα πρέπει να σκεφτόµαστε και άλλες αιτίες υποβολαιµικού shock, ιδιαίτερα µία αγγειοπληγία µετά από τραυµατική διατοµή του νωτιαίου µυελού, µία θλάση του µυοκαρδίου, µία συµπιεστική συλλογή στην υπεζωτική κοιλότητα κ.τ.λ (βλέπε κεφάλαιο shock). 1.4.Νευρολογική παρακολούθηση 20

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ 1 ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ - ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ-ΕΠΑΝΕΚΤΙΜΗΣΗ 1)Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΜΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Άμεση ανάγκη (μεταφορά και αντιμετώπιση το ταχύτερο δυνατόν) ΜΑΖΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΒΑΡΥΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ Βασικός εχθρός στην αντιμετώπιση του τραυματία και του ασθενούς είναι ο χρόνος. Σ ένα τραυματία οι πιθανότητες επιβίωσης ελαττώνονται αν δεν αντιμετωπισθεί

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών

Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 7-13 Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών Οι Πρώτες Βοήθειες είναι η αποδεκτή µέθοδος επείγουσας αντιµετώπισης των αιφνιδίως πασχόντων ατόµων,

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορία του αίµατος

Κυκλοφορία του αίµατος Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 46-54 Κυκλοφορία του αίµατος Η µεταφορά του οξυγόνου από τους πνεύµονες σε όλα τα µέρη του ανθρώπινου οργανισµού εξασφαλίζεται µε τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1 κ ε φ ά λ α ι ο Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1.1 Αλγόριθμοι στην Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση Το πρώτο διεθνές συνέδριο για τις κατευθυντήριες οδηγίες (Guidelines) για την καρδιοαναπνευστική αναζωογόνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ B. ΠΝΕΥΜΟΘΩΡΑΚΑΣ

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ B. ΠΝΕΥΜΟΘΩΡΑΚΑΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ Συχνότερα τα κατάγματα 5 ης - 9 ης πλευράς. Τα κατάγματα 1 ης -2 ης πλευράς απαιτούν πολύ ισχυρή δύναμη, γεγονός που τα συνδέει με αυξημένη πιθανότητα κάκωσης ενδοθωρακικών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος Περιεχόµενα Εισαγωγή....................................................... 19 Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό 1.1 Λήψη και καταγραφή ιατρικού ιστορικού............................. 23 1.2 Δεξιότητες επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Certified First Aid Provider Έκδοση 1.0

Certified First Aid Provider Έκδοση 1.0 Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός Β Νευροχειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αττικόν» Οι κρανιοεγκεφαλικές

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση

Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση European Resuscitation Council www.erc.edu Αιφνίδιος Καρδιακός Θάνατος Το πρόβλημα 75.000 εξωνοσοκομειακοί θάνατοι από ΑΚΑ/έτος στο UK & 330.000 στις USA Πιθανότητα επιβίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Οι ΚΕΚ ταξινοµούνται ανάλογα µε: ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τραύµα της κεφαλής που µπορεί Να οδηγήσει σε κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά. Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ

Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά. Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Αίτια Θανάτου στην Παιδική Ηλικία Αίτιο 4-52 εβδομάδες 1-4 έτη 5-14 έτη Σύνδρομο Αιφνίδιου Θανάτου Συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 15 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής. Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής

Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής. Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Χειρουργική Μονάδα Εντατικής

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Φροντίδα τραχειοστομίας Βασική Νοσηλευτική Ι Εργαστήριο (Βασιλική Καρρά ΠΕ Νοσηλεύτρια MSc, PhD(c), ΓΝΑ ΣιΣμανόγλειο) Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Δομές αναπνευστικού συστήματος 1

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΩΟ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ

ΜΗΤΡΩΟ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΗΤΡΩΟ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ Βασιζόµενοι στις πολύ ενδιαφέρουσες εισηγήσεις των προηγούµενων οµιλητών είναι εύκολο να αντιληφθούµε πόσο ουσιαστική και επιτακτική είναι η ανάγκη της δηµιουργίας ενός µητρώου

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι Αντιμετώπισης Επείγουσων Καταστάσεων. www.steliosk.gr

Αλγόριθμοι Αντιμετώπισης Επείγουσων Καταστάσεων. www.steliosk.gr www.steliosk.gr www.steliosk.gr www.steliosk.gr ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΑΡ ΙΟ-ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ Η γνώση βασικών αρχών παροχής αναζωογόνησης σε ενήλικες και παιδιά σε περίπτωση ανακοπής έχει καταστεί πλέον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ 1 ΑΕΡΙΣΜΟΣ Ατμοσφαιρικός αέρας= 78,6% άζωτο 20,5%

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 16-1 - 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ.Γ4α /Γ.Π. 3567 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ TMHMA Α Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS)

ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS) ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS) Καφαντάρης Ιωάννης 1, Μεϊμέτη Ευαγγελία 2 1. Ειδικευόμενος Καρδιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ για Πολίτες

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ για Πολίτες ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ για Πολίτες Copyright Ιούνιος 2009, Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός Διεύθυνση Σώµατος Σαµαρειτών, Διασωστών και Ναυαγοσωστών Τµήµα Εκπαίδευσης 1 ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ για Πολίτες Εγχειρίδιο Εκπαιδευόµενου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ Οι Τεχνικές Διαχείρισης των

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 26-34. Αεροφόροι οδοί

Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 26-34. Αεροφόροι οδοί Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 26-34 Αεροφόροι οδοί Οι αεροφόροι οδοί επιτρέπουν την είσοδο του αέρα από το Περιβάλλον µέχρι τους πνεύµονες κατά τη φάση της εισπνοής

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνοή. Εικόνα 13. Η πνευµονική αναπνοή.

Αναπνοή. Εικόνα 13. Η πνευµονική αναπνοή. Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 35-45 Αναπνοή Η αναπνοή είναι η βασική λειτουργία του οργανισµού, κατά την οποία χρησιµοποιείται το οξυγόνο και αποβάλλεται το διοξείδιο

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Δηλητηρίαση Η έκθεση σε τοξίνη που δύναται να έχει βλαπτική επίδραση στον οργανισμό Τοξίνη είναι η ουσία που προκαλεί βλάβη στη λειτουργία ενός ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS

DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS Damage Control «Η λιγότερο κατανοητή έννοια της δεκαετίας» Απλά σημαίνει: Εάν ο πολυτραυματίας ασθενής οδηγηθεί στο χειρουργείο πρέπει να γίνει κάτι για τα κατάγματα των μακρών

Διαβάστε περισσότερα

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ)

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ) Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ) Επίπτωση ΚΕΚ ~ 4 εκατομμύρια το έτος στις ΗΠΑ ~ 450.000 χρειάζονται νοσηλεία 75.000 θάνατοι Το κύριο αίτιο θανάτου στις ηλικίες 15-40 ετών Κύριο αίτιο αναπηρίας Στην πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΣΜΟΣ Η αρχή του αναπνευστικού και πεπτικού συστήματος είναι κοινή (στοματική κοιλότητα-φάρυγγας). Η επιγλωττίδα καλύπτει κατά την κατάποση τον λάρυγγα, δηλαδή την τραχεία,

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Προνοσοκοµειακή Επείγουσα Ιατρική

Προνοσοκοµειακή Επείγουσα Ιατρική Ο ιασώστης στην Προνοσοκοµειακή Επείγουσα Ιατρική Βάγγος Γεώργιος ιασώστης ΕΚΑΒ Θεσσαλονίκης Αναγκαιότητα Επείγουσας Ε. Σ. Υ. Προνοσοκοµειακής Φροντίδας Παγκοσµίως οι πολεµικές ανάγκες δηµιούργησαν την

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά Ίσως πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώµα δεν µπορούµε να παρατηρήσουµε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση, τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο Σ, όπως τις παρατηρούµε στα πόδια των ατόµων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΚΑΚΩΣΕΩΝ (ανάλογα με το βλαπτικό αίτιο)

ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΚΑΚΩΣΕΩΝ (ανάλογα με το βλαπτικό αίτιο) ΚΑΚΩΣΕΙΣ Κάκωση είναι κάθε βλάβη του οργανισμού που προκαλείται από εξωγενές (εξωτερικό) αίτιο. (βλαπτικό αίτιο ή βλαπτικός παράγοντας) ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΚΑΚΩΣΕΩΝ (ανάλογα με το βλαπτικό αίτιο) ΚΑΚΩΣΕΙΣ Μηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) «Επιταγή Εισόδου στην Αγορά Εργασίας για Ανέργους Νέους έως 29 Ετών» ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Η κατάρτιση και

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Παρουσίαση περιστατικού Ονόµατα: Α.Γιακαµόζης, Β.Βουτσάς, Θ.Λαζαρίδης,, Β.Ράντου, Π.Κοντού, Α.Ιωαννίδου, Ι Φρανσές, Μ.Μπιτζάνη ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΘΩΡΑΚΑ & ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΘΩΡΑΚΑ

ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΘΩΡΑΚΑ & ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΘΩΡΑΚΑ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΘΩΡΑΚΑ & ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΘΩΡΑΚΑ ΘΩΡΑΚΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΥΠΕΖΩΚΟΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΘΩΡΑΚΙΚΗ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ Ή ΘΩΡΑΚΟΚΕΝΤΗΣΗ Εισαγωγή βελόνας μέσα στην υπεζωκοτική κοιλότητα ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Θεραπευτική Αποσυμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική λόρδωση Μεγαλύτερα σπονδυλικά σώματα Προσανατολισμός οπισθίων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. 3ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. 4 6 Δεκεμβρίου 2015. Αθήνα, Ξενοδοχείο «Royal Olympic»

ΕΛΛΗΝΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. 3ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. 4 6 Δεκεμβρίου 2015. Αθήνα, Ξενοδοχείο «Royal Olympic» ΕΛΛΗΝΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 3ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 4 6 Δεκεμβρίου 2015 Αθήνα, Ξενοδοχείο «Royal Olympic» www.hesem.gr www.synedra.gr ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 4 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015 08:00-09:00

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει το μέλος του συλλόγου, κτηνίατρος Δρ. Τσελεπίδης Σταύρος

Γράφει το μέλος του συλλόγου, κτηνίατρος Δρ. Τσελεπίδης Σταύρος Γράφει το μέλος του συλλόγου, κτηνίατρος Δρ. Τσελεπίδης Σταύρος Διδάκτωρ Χειρουργικής Α.Π.Θ. Φαρσάλων 76, Λάρισα. Για διευκρινίσεις και απορίες: 2410-627976,6972557239 ή e-mail:stselepidis@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Κασσιανή Θεοδωράκη, Αντεια Παρασκευά, ηµήτρης Βαλσαµίδης, Αργυρώ Φασουλάκη Σκοπός της ύπαρξης κατευθυντηρίων οδηγιών µεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι: Θερμοκρασία. Αρτηριακός σφυγμός. Αναπνοή. Αρτηριακή πίεση

Ποια είναι: Θερμοκρασία. Αρτηριακός σφυγμός. Αναπνοή. Αρτηριακή πίεση ΖΩΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ 1 Θερμοκρασία Ποια είναι: Αρτηριακός σφυγμός Αναπνοή Αρτηριακή πίεση 2 Θερμοκρασία σώματος Ορισμός: Είναι το αποτέλεσμα του ισοζυγίου μεταξύ παραγόμενης και αποβαλλόμενης θερμότητας. Ρυθμίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες Βοήθειες. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Πρώτες Βοήθειες. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Πρώτες Βοήθειες Ioannis Lazarettos MD PhD Κακώσεις Βλάβη που συμβαίνει στον οργανισμό σαν αποτέλεσμα της επίδρασης εξωγενών βλαπτικών παραγόντων 2 Εκδορά Μικρές ή μεγαλύτερες αποσπάσεις της επιδερμίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Τηλ: 210 7623301, 697 2910407 Website: www.empfirstaid.gr Email: akonovesi@empfirstaid.gr ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Τα εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ

ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ Στόχοι Να γνωρίζουμε βασικά θέματα του ΑΕΑ (AED) Να εφαρμόζουμε τον ΑΕΑ Να γνωρίζουμε να εφαρμόζουμε ΚΑΡ.Π.Α. σε συνδυασμό με ΑΕΑ Να γνωρίζουμε βασικά στοιχεία για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΕΠΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΕΠΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΕΠΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ Ανάταξη (κλειστή) Ακινητοποίηση Άσκηση ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗΣ Συνεχής έλξη Ακινητοποίηση σε νάρθηκα Λειτουργικός νάρθηκας Εφαρμογή επίδεσης 1)Ακινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Lactated Ringer s Injection/Fresenius, (3,1+0,3+6+0,2)g, ενέσιμο διάλυμα για έγχυση

Διαβάστε περισσότερα