Ενδοσκοπική σκληροθεραπεία και απολίνωση κιρσών: Νοσηλευτική προσέγγιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ενδοσκοπική σκληροθεραπεία και απολίνωση κιρσών: Νοσηλευτική προσέγγιση"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ενδοσκοπική σκληροθεραπεία και απολίνωση κιρσών: Νοσηλευτική προσέγγιση Δοκουτσίδου Ελένη 1, Καντιάνης Αλέξανδρος 2 1. Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc Γαστρεντερολογικής Νοσηλευτικής, Υποψήφια Διδάκτωρ Τμήματος Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιτροπή Ελέγχου Νοσοκομειακών Λοιμώξεων Γ.Ν.Αθηνών «Ευαγγελισμός» 2. Νοσηλευτής ΠΕ, MSc Γαστρεντερολογικής Νοσηλευτικής, Διδάκτωρ Τμήματος Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Αθηνών Περίληψη Η αυξημένη νοσηρότητα και η σημαντική θνητότητα που συνεπάγονται οι οισοφαγικοί κιρσοί καθιστούν την πρόληψη και την θεραπεία της κιρσορραγίας ακρογωνιαίους λίθους στην συνολική αντιμετώπιση της πυλαίας υπέρτασης. Προς την κατεύθυνση αυτή χρησιμοποιούνται ευρέως δύο ενδοσκοπικές τεχνικές, η ενδοσκοπική σκληροθεραπεία (Endoscopic Sclerotherapy - EST) και η ενδοσκοπική απολίνωση (Endoscopic Variceal Ligation - EVL). Σκοπός: H ανασκόπηση της σημαντικότητας του νοσηλευτικού ρόλου στις ενδοσκοπικές τεχνικές της σκληροθεραπείας (EST) και της απολίνωσης (banding) των κιρσών του οισοφάγου (EVL) με βάση την πρόσφατη βιβλιογραφία. Υλικό-Μέθοδος: Για την εκπόνηση της εργασίας ανασκοπήθηκε η πρόσφατη ελληνική και διεθνής βιβλιογραφία, με ιδιαίτερη έμφαση σε άρθρα νοσηλευτικού ενδιαφέροντος, που δημοσιεύθηκαν την τελευταία 25ετία στη βάση δεδομένων Medline. Αποτελέσματα: Η EST εξακολουθεί να παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της αντιμετώπισης της οξείας κιρσορραγίας. Από την άλλη, η EVL έχει καταστεί η ενδοσκοπική θεραπεία εκλογής για την πρόληψη της υποτροπής αυτής της τόσο σοβαρής επιπλοκής της πυλαίας υπέρτασης. Ο ρόλος τους στην πρωτογενή πρόληψη της κιρσορραγίας είναι περιορισμένος και μόνο στις περιπτώσεις όπου η φαρμακευτική θεραπεία αντενδείκνυται ή είναι αναποτελεσματική. H EVL παρουσιάζει περισσότερες τεχνικές δυσκολίες σε σχέση με την EST και προϋποθέτει μεγαλύτερη εμπειρία, αν και στο σύνολό τους οι επιπλοκές της πρώτης είναι λιγότερες και ήσσονος βαρύτητας. Σελίδα 441

2 Συμπεράσματα: Ο άρτια εκπαιδευμένος και εξοικειωμένος νοσηλευτής διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην αξιολόγηση της κλινικής πορείας του ασθενούς προ, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το πέρας της ενδοσκοπικής διαδικασίας και στην αναγνώριση της επίτευξης ή μη των στόχων της εφαρμογής της. Λέξεις κλειδιά: Γαστροοισοφαγικοί κιρσοί, κιρσορραγία, ενδοσκοπική σκληροθεραπεία, ενδοσκοπική περίδεση κιρσών. Υπεύθυνος αλληλογραφίας Δοκουτσίδου Ελένη, Αστυδάμαντος 66-68, Αθήνα, Τηλ , , REVIEW Εndoscopic sclerotherapy and variceal ligation: Nursing approach Dokoutsidou Helen 1, Kantianis Alexandros 2 1. RN, Nurse of Infection Control Department, MSc in Gastroenterology Nursing, PhD(c) Student, Evaggelismos Hospital, Athens 2. RN, MSc in Gastroenterology Nursing, PhD Student Abstract The increased morbidity rate, as well as the considerable mortality rate that oesophageal varices induce, render variceal bleeding prevention and therapy crucial to the overall treatment of portal hypertension. For this reason, there are two endoscopic techniques broadly used: the endoscopic sclerotherapy (EST) and the endoscopic variceal ligation (EVL). Aim: A review on the nurse s role and significance in the endoscopic techniques of sclerotherapy (EST) and variceal ligation (EVL) based on recent bibliography. Material - Method: An overview of resent Greek and international literature mainly of nursing interest published during the last 25 years, on Medline. Results: EST remains the corner stone of acute variceal bleeding treatment. On the other hand, EVL has become the endoscopic treatment of choice for the prevention of recurrence of this Σελίδα 442

3 serious portal hypertension complication. However, their implementation in variceal bleeding primary prevention is confined only to cases that medication is either inadvisable or ineffective. EVL displays more technical difficulties when compared with EST and requires further experience, although complications of the former are altogether fewer and less significant than those of the latter. Conclusions: The nurse who is integrally trained and familiarized plays a significant role both in the evaluation of the patient s clinical course before, during and after the endoscopic process, and the appreciation of whether the endoscopic implementation has achieved its aims or not. Key words: Gastroesophageal varices, variceal bleeding, endoscopic sclerotherapy, endoscopic variceal ligation. Corresponding author Dokoutsidou Eleni Astidamandos Street, GR Athens Tel , Εισαγωγή Η αιμορραγία από το πεπτικό και κίνδυνος υποτροπής της αιμορραγίας ειδικότερα η αιμορραγία των κιρσών του οισοφάγου αποτελεί την βαρύτερη και συχνότερα θανατηφόρο επιπλοκή της πυλαίας υπέρτασης. Η συχνότητα ανεύρεσης οισοφαγικών κιρσών σε κιρρωτικούς ασθενούς ανέρχεται στο 50%, εκ των οποίων το 1/3 αναμένεται να αιμορραγήσει στα επόμενα 2 χρόνια με θνητότητα, συνεπεία της πρώτης κιρσορραγίας να προσεγγίζει το 50%. Μόνο στους μισούς ασθενείς με κιρσορραγία, η αιμορραγία σταματά αυτόματα. Μεταξύ των ασθενών που επιβιώνουν της πρώτης κιρσρραγίας ο ανέρχεται σε 30% στις 6-8 εβδομάδες (μέγιστος τις πρώτες 48 ώρες) και περίπου 70% στο πρώτο έτος. Σε περίπτωση κωλύματος στην ελεύθερη αιματική ροή εντός της πυλαίας φλέβας αναπτύσσονται πυλαιο-συστηματικές αναστομώσεις μεταξύ της πυλαίας και της συστηματικής κυκλοφορίας, οι οποίες εντοπίζονται σε διάφορες ανατομικές περιοχές του πυλαίου συστήματος. Οι σημαντικότερες αναστομώσεις είναι οι οισοφαγικοί κιρσοί με υψηλό κίνδυνο αιμορραγίας και οι γαστρικοί κιρσοί. Σελίδα 443 1,2-5 1

4 Είναι ευρέως αποδεκτό ότι οι κιρσοί δεν οποίων εξαρτώνται από την τεχνική που αιμορραγούν όταν η διαφορά της πίεσης μεταξύ της πυλαίας και της κάτω κοίλης φλέβας είναι μικρότερη των mmhg. Η αιμορραγία οφείλεται σε ρήξη των κιρσών, λόγω της προοδευτικής διάτασης και λέπτυνσης των τοιχώματος τους που είναι αποτέλεσμα της αυξημένης ενδοκιρσικής πίεσης, ως απόρροια της πυλαίας υπέρτασης. Η προχωρημένη ηπατική νόσος σύμφωνα με την ταξινόμηση κατά Child-Pugh, το μεγάλο μέγεθος των κιρσών, η εντόπιση τους κοντά της καρδιοοισοφαγικής συμβολής και η παρουσία ερυθρών στιγμάτων (cherry red spots) αποτελούν παράγοντες υψηλού κινδύνου αιμορραγίας. 6 Η ενδοσκοπική αντιμετώπιση σε οξεία αιμορραγία από κιρσούς του οισοφάγου καθώς και η επακολουθούσα εκρίζωση των κιρσών για την πρόληψη της υποτροπής του επεισοδίου είναι πλέον καθιερωμένη και πάγια τακτική η οποία μειώνει τη θνητότητα, της υποτροπές, τις μεταγγίσεις αίματος, το χρόνο νοσηλείας και πιθανώς παρατείνει το προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών αυτών. Δύο είναι οι βασικές ενδοσκοπικές τεχνικές, η σκληροθεραπεία με την έγχυση σκληρυντικών ουσιών και η περίδεση (banding) των κιρσών του οισοφάγου με τη χρήση ελαστικών δακτυλίων, η αποτελεσματικότητα και οι επιπλοκές των 7 επιλέγεται να χρησιμοποιηθεί και την ικανότητα και τη διαθέσιμη εμπειρία εκ μέρους της ενδοσκοπικής ομάδας που αντιμετωπίζει τον ασθενή. Στην παρούσα εργασία θα αναφερθούμε στις σύγχρονες ενδοσκοπικές τεχνικές, της EST και της EVL, που εφαρμόζονται στην διάγνωση και θεραπεία της αιμορραγίας στην πυλαία υπέρταση (κιρσορραγία), με ανάδειξη του νοσηλευτικού ρόλου προ, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το πέρας των διαδικασιών αυτών. ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΣΚΛΗΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Για πολλά χρόνια, η ενδοσκοπική σκληροθεραπεία (EST) αποτελούσε αναμφισβήτητα την μέθοδο εκλογής για την αντιμετώπιση του οξέος επεισοδίου κιρσορραγίας. Η πρώτη ενδοσκοπική σκληροθεραπεία (EST) πραγματοποιήθηκε το 1939 με τοπική ένεση σκληρυντικών ουσιών στους κιρσούς του οισοφάγου για την αντιμετώπιση της οξείας κιρσικής αιμορραγίας μέσω άκαμπτου οισοφαγοσκοπίου. Η μέθοδος υποστηρίχθηκε από τους Johnston και Rodgers, που ανακοίνωσαν το 1955 τα εξαιρετικά τους αποτελέσματα σε μεγάλη σειρά ασθενών, ενώ από τις αρχές του 1970 σημειώθηκε βαθμιαία μετατόπιση από τα Σελίδα 444

5 άκαμπτα στα εύκαμπτα ενδοσκόπια, τα προοδευτική απόφραξη και οριστική οποία σήμερα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στην κλινική πράξη. Η αποτελεσματικότητα της EST είναι υψηλή, όσον αφορά στον έλεγχο της οξείας αιμορραγίας και της πρώιμης υποτροπής της σε ποσοστά που κυμαίνονται από %. Η αποτυχία της μεθόδου ανέρχεται σε ποσοστό 6% των ασθενών, οι οποίοι ανήκουν ως επί το πλείστον σε προχωρημένα στάδια κίρρωσης (Child C), όπου η θνητότητα υπερβαίνει το 90%. Μετανάλυση σχετικών μελετών απέδειξε πως η EST υπερτερεί της μη θεραπείας, του επιπωματισμού με μπαλόνι ή/και της βασοπρεσσίνης στη διακοπή της αιμορραγίας, στην πρόληψη της υποτροπής της και στη θνητότητα, ενώ έχει παρόμοια αποτελέσματα με τη σωματοστατίνη, αλλά με περισσότερες επιπλοκές Ανάλογα με το χρόνο κατά τον οποίο 8,9 Τα επιχειρείται, η μέθοδος διακρίνεται σε: έως σήμερα δεδομένα που προέρχονται από μακροχρόνιες κλινικές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει πλήρως και τεκμηριωμένα την κλινική υπεροχή και τον ευεργετικό ρόλο της στην έκβαση της κατάστασης των ασθενών με κιρσορραγία, αν και πρόσφατα, η ενδοσκοπική περίδεση των κιρσών άλλαξε το τοπίο. επείγουσα EST, που έχει στόχο την άμεση αιμόσταση της οξείας ενεργού κιρσορραγίας, β) χρόνια EST, που αποσκοπεί στην πλήρη 9 α) εκρίζωση των κιρσών, με στόχο την αποφυγή της υποτροπής της αιμορραγίας και γ) προφυλακτική EST, η οποία εφαρμόζεται σε ασθενείς που δεν έχουν αιμορραγήσει από τους κιρσούς, αλλά βάσει ενδοσκοπικών κριτηρίων παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο να εκδηλώσουν στο άμεσο μέλλον κιρσορραγία. Η EST γίνεται με την τεχνική της ελεύθερης χειρός (free hand technique) και συνίσταται στην ενδοκιρσική ή παρακιρσική έγχυση ειδικών σκληρυντικών ουσιών με ειδική βελόνα μέσω ενός εύκαμπτου ευρύαυλου ή διπλού αυλού ενδοσκοπίου, με σκοπό αντίστοιχα την ενδοκιρσική θρόμβωση ή την περικιρσική ίνωση των κιρσών. Η παρακιρσική τεχνική αποσκοπεί στην πρόκληση φλεγμονής και ίνωσης του βλεννογόνου του οισοφάγου και τελικά στη θρόμβωση του κιρσού (περικιρσική ίνωση). Μερικοί ενδοσκόποι, προσπαθώντας να επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα και των δύο τεχνικών, ενίουν σκληρυντική ουσία ταυτόχρονα ενδοκιρσικά και παρακιρσικά (συνδυασμένη τεχνική), με σκοπό την επίτευξη της ταχύτερης και ισχυρότερης ίνωσης του τοιχώματος του οισοφάγου. Ο θρόμβος δημιουργείται μέσα σε 24 ώρες, σε αντίθεση με την ίνωση που πρωτοεμφανίζεται μετά από πάροδο 15 έως 30 ημερών από την έγχυση της Σελίδα ,15

6 σκληρυντικής ουσίας. Εάν είναι χαμηλού της κόστους, στ) το N-Butyl-2- αποτελεσματική, η δεύτερη συνεδρία της σκληροθεραπείας επαναλαμβάνεται στις πρώτες 4 έως 7 ημέρες, ενώ οι επόμενες γίνονται ανά 1-3 εβδομάδες Οι σκληρυντικές ουσίες που χρησιμοποιούνται με ασφάλεια στην κλινική πράξη είναι: 9,10,15,19 α) η πολιδοκανόλη 1% και 3% (polidocanol 1% και 3%), η οποία ως προς τη χημική της σύσταση είναι ένα λιπαρό οξύ. Ανάλογα με τη συγκέντρωση της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παρακιρσική ή για ενδοκιρσική έγχυση, β) η ολεϊκή αιθανολαμίνη 5% (ethanolamine oleate 5%) έχει την ασθενέστερη σκληρυντική δράση απ όλες τις σκληρυντικές ουσίες και χρησιμοποιείται για ενδοκιρσική έγχυση, γ) το αλκυλιούχο υδροδιαλυτό άλας Sodium Tetradecyl Sulfate-STS 1% και 3% προορίζεται για ενδοκιρσική έγχυση και υπερέχει έναντι των άλλων σκληρυντικών ουσιών, γιατί είναι καλύτερο ανεκτό, έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και συνοδεύεται από λιγότερες επιπλοκές, δ) το sodium morhuate 5%, ένα μείγμα από άλατα του νατρίου και λιπαρά οξέα, το οποίο χορηγούμενο ενδοφλεβίως προκαλεί θρόμβωση, ε) η αιθυλική αλκοόλη έχει την ισχυρότερη σκληρυντική δράση και προκαλεί εκτεταμένη ιστική νέκρωση, όταν χορηγηθεί εξωαγγειακά. Χρησιμοποιείται στους αιμορραγούντες γαστρικούς κιρσούς σε μικρές δόσεις και προτιμάται λόγω του Cyanocrylate (Histoacryl blue), το οποίο τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται ευρέως στην κλινική πράξη για τους αιμορραγούντες κιρσούς του οισοφάγου, ενώ αποτελεί και την καλύτερη επιλογή για τους κιρσούς του θόλου του στομάχου. Είναι μία υδαρής ουσία, η οποία αποτελείται από βουτύλιο και κυανοκριλικό. Πολυμερίζεται γρήγορα στους ιστούς και στερεοποιείται μέσα σε 20sec σε υγρό περιβάλλον και στιγμιαία στο αίμα. Σε κάθε κιρσό χορηγείται ποσότητα 0,5-1ml. Μετά από λίγες εβδομάδες, ο θρομβωμένος κιρσός αποξηραίνεται, νεκρώνεται και αποπίπτει. Το σημαντικότερο μειονέκτημα από τη χρήση της είναι ο κίνδυνος καταστροφής του ενδοσκοπίου, ενώ άλλες σπάνιες αλλά σημαντικές επιπλοκές από την χρήση του συγκολλητικού των ιστών Histoacryl είναι η πρόκληση εμβολών, θρόμβωσης της πυλαίας ή/και έμφρακτου του σπληνός και ζ) η θρομβίνη δεν έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στην κλινική πράξη, ενώ έχουν ενσκήψει ζητήματα σχετικά με το κόστος, τη διαθεσιμότητα και την ασφάλεια της συγκεκριμένης ουσίας. Δεν υπάρχουν επαρκή βιβλιογραφικά δεδομένα που να δείχνουν ότι κάποια από τις προαναφερόμενες σκληρυντικές ουσίες υπερτερεί των υπολοίπων. Ομοίως, η ενδοκιρσική ή η παρακιρσική έγχυση της σκληρυντικής ουσίας δεν φαίνεται να Σελίδα 446

7 επηρεάζει το αποτέλεσμα. Το συνολικό ποσό ενδοσκόπος προωθεί τον καθετήρα της εγχεόμενης ουσίας υπαγορεύεται από το είδος της, τον αριθμό και το μέγεθος των κιρσών και την τεχνική που έχει επιλέξει το εκάστοτε ενδοσκοπικό κέντρο, δεν θα πρέπει όμως να υπερβαίνει τα 15ml σε κάθε συνεδρία σκληροθεραπείας, επειδή αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος των επιπλοκών, κυρίως των εξελκώσεων και της διάτρησης του οισοφάγου. 10,15,20 Για την τεχνική της EST χρησιμοποιούνται εύκαμπτα ενδοσκόπια με ευρύ αυλό 3,2-3,8mm, ώστε να παρέχουν μεγαλύτερη δυνατότητα αναρροφήσεως και ασφαλέστερη έγχυση. Για τη διενέργεια της EST χορηγείται συνήθως ηρεμιστική αγωγή ενίοτε σε συνδυασμό με ένα αναλγητικό, ιδιαίτερα σε μη συνεργάσιμους ασθενείς, ενώ εφόσον η κιρσορραγία είναι μαζική, η EST επιχειρείται υπό γενική αναισθησία. Στο ένα άκρο του καθετήρα σκληροθεραπείας προσαρμόζεται σύριγγα που περιέχει τη σκληρυντική ουσία, ενώ υπάρχει μηχανισμός που επιτρέπει την έξοδο ή την απόσυρση από το περιφερικό άκρο του καθετήρα βελόνας διαμέτρου 23 Gauge. Το ενδοσκόπιο προωθείται στον κατώτερο οισοφάγο όπου γίνεται αναρρόφηση πήγματος αίματος και έκπλυση του βλεννογόνου. Η πιο κατάλληλη θέση για να γίνει η ένεση είναι δύο εκατοστά πάνω από τη γαστροοισοφαγική συμβολή, γιατί στην περιοχή αυτή οι διατιτραίνουσες φλέβες αρδεύουν τις παραοισοφαγικές. Ο σκληροθεραπείας μέσω του αυλού βιοψίας, μέχρι η κορυφή του καθετήρα να είναι μόλις ορατή στο οπτικό πεδίο, Στο σημείο αυτό ωθείται η βελόνα ώστε να εξέλθει από τον καθετήρα και ο ενδοσκόπος εισάγει τη βελόνα στο βλεννογόνο 0,5cm περιφερικά (δηλαδή, προς τη γαστροοισοφαγική συμβολή) του σημείου που αιμορραγεί. Ο βοηθός ενδοσκόπου νοσηλευτής διενεργεί ένεση 1-2ml σκληρυντικής ουσίας. Η συνολική ποσότητα της σκληρυντικής ουσίας που ενίεται ανά συνεδρία σκληροθεραπείας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 15ml (δοσολογία που θεωρείται η πιο ασφαλής, η πιο αποτελεσματική και η καλύτερα ανεκτή από τον ασθενή), επειδή αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος των επιπλοκών, κυρίως των εξελκώσεων και της διάτρησης του οισοφάγου. Πάντως, το συνολικό ποσό της εγχεόμενης ουσίας υπαγορεύεται από το είδος της, τον αριθμό και το μέγεθος των κιρσών και την τεχνική που έχει επιλέξει το εκάστοτε ενδοσκοπικό κέντρο. Για την οριστική εκρίζωση των κιρσών απαιτούνται κατά μέσο όρο 4-6 συνεδρίες σκληροθεραπείας. Επιπλοκές της EST 9,10,15 Οι επιπλοκές της EST απαντώνται με συχνότητα που κυμαίνεται μεταξύ 10-30% και εξαρτώνται από την εμπειρία του Σελίδα 447

8 ενδοσκόπου, το είδος και την ποσότητα της Εκδηλώνεται συνήθως καθυστερημένα 5-7 ενιέμενης ουσίας, το είδος της τεχνικής (παρακιρσική, ενδοκιρσική), τη θέση των κιρσών, τη γενική κατάσταση του ασθενούς θέση του κιρσού, τη βαρύτητα της υποκείμενης ηπατοπάθειας και από τον χρόνο και τον αριθμό των συνεδριών. Είναι κοινότοπη διαπίστωση ότι όσο μικρότερη ποσότητα σκληρυντικής ουσίας ενίεται, τόσο λιγότερες είναι οι ανεπιθύμητες ενέργειες και οι επιπλοκές. Παράλληλα, όμως, μικρότερο είναι και το αναμενόμενο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Οι επιπλοκές είναι συχνότερες στη χρόνια EST συγκριτικά με την επείγουσα και διακρίνονται σε τοπικές, περιοχικές και συστηματικές. 8,9 Α. Τοπικές 1) Το θωρακικό άλγος (10-25%) εμφανίζεται αμέσως μετά τη θεραπεία και διαρκεί για λίγες ώρες. Η εξαγγείωση της σκληρυντικής ουσίας στο οισοφαγικό τοίχωμα συνοδεύεται από έντονο πόνο και παρατεταμένο σπασμό. Εάν ο πόνος επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου και επιπλέον εκδηλωθεί δυσφαγία (25%) και οδυνοφαγία, η σκέψη οδηγείται στο ενδεχόμενο της διάτρησης του οισοφάγου. Ο ασθενής ανακουφίζεται με τη χορήγηση νιτρογλυκερίνης. 8,10 2) Η διάτρηση του οισοφάγου αποτελεί τη βαρύτερη επιπλοκή, η οποία εκθέτει σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς. ημέρες μετά τη συνεδρία με επιμένουσα ταχυκαρδία και ισχυρό, βαθμιαία επιδεινούμενο θωρακικό πόνο και οφείλεται πιθανώς στην επέκταση της οισοφαγικής εξελκώσεως. 3) Ο πυρετός (<38 0 C) εμφανίζεται σε 20% Σελίδα των ασθενών και διαρκεί μία έως δύο ημέρες και υφίεται από μόνος του, χωρίς θεραπεία. Μελέτες αναφέρουν παροδική μικροβιαιμία μετά την EST, που όμως δεν φαίνεται να είναι η αιτία του πυρετού ή να προκαλεί άλλα προβλήματα. 4) Η πιο συχνή επιπλοκή είναι η αιμορραγία που οφείλεται σε κιρσούς που δεν έχουν θρομβωθεί, σε βαθιά έλκη που φθάνουν μέχρι τα υποβλεννογόνια φλεβικά πλέγματα και σπανιότερα (2.9%) σε αιμορραγία στο σημείο της εγχύσεως. Υποτροπή της αιμορραγίας παρατηρείται στο 30% των ασθενών πριν από την πλήρη εξάλειψη των κιρσών. Συνήθως οφείλεται σε αιμορραγία από κιρσό και αντιμετωπίζεται με εκ νέου ένεση σκληρυντικής ουσίας ή εναλλακτικά με ελαστική περίδεση του κιρσού. 9 9,15,19 5) Οι εξελκώσεις στον οισοφαγικό βλεννογόνο αποτελούν επίσης μία συχνή (10-20%) επιπλοκή της EST που εμφανίζονται σε 5 έως 7 ημέρες μετά από κάθε συνεδρία και επουλώνονται ευχερώς με τη χορήγηση αναστολέων της αντλίας πρωτονίων, π.χ. ομεπραζόλη. H συχνότητα τους έχει άμεση σχέση με την εμπειρία του

9 ενδοσκόπου, το ποσό και την πυκνότητα της πόνος που βαθμιαία εντείνεται. Η σκληρυντικής ουσίας. Όσο πιο εύστοχη είναι η έγχυση μέσα στον κιρσό, τόσο μικρότερη είναι η απαιτούμενη ποσότητα της σκληρυντικής ουσίας. Έχουν αναγνωριστεί δύο είδη εξελκώσεων: τα επιφανειακά και τα βαθέα έλκη. Τα επιφανειακά έλκη είναι το αποτέλεσμα της νέκρωσης του υποβλεννογονίου χιτώνα, επουλώνονται γρήγορα και δεν προκαλούν σοβαρές κλινικές επιπτώσεις. Αντίθετα, τα βαθέα έλκη προκύπτουν όταν νεκρωθεί και μέρος του μυϊκού χιτώνα, οπότε η κατάσταση είναι σοβαρότερη. 9,15,19 6) Η στένωση του οισοφάγου εμφανίζεται σε 6.5% των ασθενών, αναπτύσσεται στη θέση όπου γίνεται η σκληροθεραπεία και είναι το αποτέλεσμα της υπέρμετρης ίνωσης του βλεννογόνου από την σκληρυντική ουσία. Η δημιουργία στενώσεως σχετίζεται με τη χημική οισοφαγίτιδα, την εξέλκωση και την παλινδρόμηση οξέος, ενώ συνεισφέρει και η διαταραχή του μηχανισμού καταπόσεως. Αντιμετωπίζεται με ενδοσκοπικές διαστολές του οισοφάγου, οι οποίες είναι συνήθως επιτυχείς, αν και μερικές φορές απαιτείται χειρουργική θεραπεία. 9,15,19 Β. Περιοχικές 1) Η μεσοθωρακίτιδα εκδηλώνεται 2-3 ημέρες μετά την διάτρηση του οισοφάγου. Η πρώτη ένδειξη είναι ο ισχυρός θωρακικός οδυνοφαγία, η δυσφαγία, η σιελόρροια, η ταχυκαρδία, ο πυρετός και ο ελεύθερος αέρας στο μασοθωράκιο, αποτελούν συμπτώματα και ευρήματα που οριστικοποιούν τη διάγνωση. Όταν η διάτρηση είναι μικρή, ο ασθενής μπορεί να αντιμετωπιστεί συντηρητικά με αντιβιοτικά, τοποθέτηση ρινογαστρικού σωλήνα και παρεντερική χορήγηση υγρών. Η θωρακοτομή είναι επιβεβλημένη, όταν η διαφυγή είναι μεγάλη και ο ασθενής έχει σοβαρή μεσοθωρακίτιδα. 9,15,19 2) Η πλευροδιαφραγματική συλλογή εμφανίζεται σε 50% των ασθενών και τα αίτια παραμένουν άγνωστα. 9 Γ. Συστηματικές: είναι ασυνήθιστες και πολύ σοβαρές, όπως: 8,14,15, ) Οι ασθενείς με ενεργό αιμορραγία διατρέχουν αυξανόμενο κίνδυνο πνευμονίας από εισρόφηση κατά τη διάρκεια της ενδοσκοπικής σκληροθεραπείας, η οποία μπορεί να αποφευχθεί με την ενδοτραχειακή διασωλήνωση των ασθενών για την προστασία των αεροφόρων οδών, 2) σήψη, 3) βακτηριακή περιτονίτιδα, 4) σύνδρομο της οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας των ενηλίκων (ARDS), πιθανώς οφειλόμενο σε εμβολισμό αγγείων του πνεύμονος από τη σκληρυντική ουσία, 5) θρόμβωση της πυλαίας φλέβας, που εμφανίζεται στο 30% των ασθενών και αποκτά κλινική σημασία Σελίδα 449

10 αν μελλοντικά χρειασθεί μεταμόσχευση Ενδοσκοπική περίδεση κιρσών ήπατος ή δημιουργία αναστομώσεως (shunt), 5) πνευμονικό οίδημα, 6) εγκεφαλικό απόστημα, 7) περικαρδίτιδα/συμπιεστική περικαρδίτιδα, 8) διάχυτη ενδαγγειακή πήξη και 9) βρογχοοισοφαγικό συρίγγιο. Η κύρια αντένδειξη εφαρμογής της EST είναι η αδυναμία εντοπίσεως του αιμορραγούντος κιρσού σε περιπτώσεις μαζικής, κατακλυσμιαίας αιμορραγίας. Ως άλλες αντενδείξεις αναφέρονται: 9,14,21,22 α) ολιγαιμικό shock (όπως κάθε άλλη ενδοσκοπική θεραπευτική παρέμβαση, έτσι και η EST θα πρέπει να επιχειρείται μόνο εφόσον ο ασθενής είναι αιμοδυναμικά σταθερός), β) αιμορραγία από έλκη οισοφάγου μετά από EST (επειδή συχνά επιτείνεται η νέκρωση και επαυξάνεται ο κίνδυνος της διάτρησης του οισοφάγου), γ) αλλεργική αντίδραση στη σκληρυντική ουσία, και δ) διαταραχές πηκτικότητας Η EST δεν φαίνεται να αποτελεί τη θεραπεία εκλογής σε κιρσούς του οισοφάγου που αιτιοπαθογενετικά οφείλονται σε θρόμβωση της σπληνικής φλέβας (αριστερά περιοχική πυλαία υπέρταση), ενώ σε ενεργό αιμορραγία από τους γαστρικούς κιρσούς αποφεύγεται η σκληροθεραπεία των κιρσών του οισοφάγου. 23 Η απολίνωση των κιρσών του οισοφάγου (EVL) περιγράφτηκε για πρώτη φορά το 1986 από την ομάδα του Stiegman ως σύστημα ελαστικής περίδεσης των κιρσών, παρόμοιο με εκείνο που έως τότε χρησιμοποιείτο για την αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας. 95% των ασθενών και είναι η μέθοδος εκλογής στη χρόνια θεραπεία εκρίζωσης των κιρσών του οισοφάγου που έχουν αιμορραγήσει. Υπερτερεί της σκληροθεραπείας στην πρόληψη της επαναιμορραγίας, στην ταχύτητα επιτεύξεως της εκρίζωσης των κιρσών, στη συνολική θνητότητα και στις επιπλοκές. Η πιθανή ωφέλεια της προληπτικής περίδεσης δεν έχει τεκμηριωθεί ακόμη επαρκώς και επί του παρόντος, στα πλαίσια της πρόληψης του πρώτου επεισοδίου κιρσορραγίας η μέθοδος αυτή συνιστάται μόνο σε περιπτώσεις ασθενών στους οποίους αντενδείκνυται η φαρμακευτική θεραπεία. Σελίδα Σήμερα, για την εκτέλεση του EVL απαιτείται ένας εξωτερικός διάφανος κύλινδρος που εφαρμόζεται σταθερά στο άκρο του ενδοσκοπίου και ένας μικρότερος εσωτερικός κύλινδρος πάνω στον οποίο είναι οπλισμένοι πέντε ή επτά ελαστικοί δακτύλιοι περιδέσεως κιρσών. Ο εσωτερικός κύλινδρος είναι συνδεδεμένος με λεπτό Με την EVL επιτυγχάνεται αιμόσταση σε

11 σύρμα, που περνάει μέσα από τον αυλό αρχίζει από τον κιρσό που αιμορραγεί. Σε βιοψίας του ενδοσκοπίου και καταλήγει σε ειδικό πλαστικό κοχλία. Σε κάθε περιστροφή του κοχλία από τον ενδοσκόπο απελευθερώνεται ένας ελαστικός δακτύλιος περιδέσεως. Όταν χρησιμοποιηθούν όλοι οι ελαστικοί δακτύλιοι, ο κύλινδρος αντικαθίσταται με νέο οπλισμένο κύλινδρο. Σήμερα, το σετ πολλαπλών δακτυλίων που κυκλοφορούν έχουν καταργήσει την ανάγκη για προστατευτικό σωλήνα-overtube (και τις επιπλοκές του), καθιστώντας τη μέθοδο ευκολότερη, ταχύτερη και περισσότερο ασφαλή. 9,10,15,20 Η τεχνική της EVL είναι απλή στην εφαρμογή της. Με τον ασθενή σε καταστολή με την ενδοφλέβια χορήγηση διαζεπάμης ή μιδαζολάμης, ο ενδοσκόπος προωθεί το ενδοσκόπιο, ώστε να πλησιάσει τον κιρσόστόχο και να επιτύχει πλήρη επαφή του κιρσού με τον εσωτερικό κύλινδρο. Κατόπιν, εφαρμόζει σταθερή αναρρόφηση και όταν ο κιρσός αναρροφηθεί στον εσωτερικό κύλινδρο, περιστρέφει τον κοχλία στο χειριστήριο, ώστε να τεντώσει το σύρμα. Με τον τρόπο αυτό ο εσωτερικός κύλινδρος έλκεται απότομα προς το ενδοσκόπιο και απελευθερώνει ένα ελαστικό δακτύλιο, που στραγγαλίζει τον κιρσό. Ο κιρσός που έχει περιδεθεί απελευθερώνεται από τον κύλινδρο με εμφύσηση αέρα και απόσυρση του ενδοσκοπίου κατά 2-3 cm. Η τοποθέτηση των ελαστικών δακτυλίων κάθε συνεδρία τοποθετούνται 5 έως 8 ελαστικοί δακτύλιοι, ανάλογα με το μέγεθος και των αριθμό των οισοφαγικών κιρσών. Λίγες μέρες μετά την περίδεση του κιρσού ο δακτύλιος αποπίπτει και στη θέση της περιδέσεως παραμένει εξέλκωση του βλεννογόνου που επουλώνεται πλήρως σε δύο εβδομάδες και αντικαθίσταται από ουλώδη ιστό, ο οποίος τελικά καλύπτεται από πλακώδες επιθήλιο. Οι συνεδρίες ενδοσκοπικής απολίνωσης επαναλαμβάνονται κάθε δύο εβδομάδες μέχρι να επιτευχθεί πλήρης εξάλειψη των κιρσών. 9,10,15,29 Η νεώτερη αυτή ενδοσκοπική μέθοδος παρουσιάζει περισσότερες τεχνικές δυσκολίες σε σχέση με τη σκληροθεραπεία και προϋποθέτει μεγαλύτερη εμπειρία, ιδίως όταν εφαρμόζεται σε περιπτώσεις αθρόας αιμορραγίας, όπου απαιτείται ιδιαίτερη δεξιοτεχνία για την τοποθέτηση του δακτυλίου στον κιρσό που αιμορραγεί, καθώς το εξαγγειωμένο αίμα παρεμποδίζει την ευκρινή όραση και δυσχεραίνει την αναγνώριση της θέσεως του κιρσού για την εύστοχη τοποθέτηση του ελαστικού δακτυλίου. Επίσης, τεχνικές δυσκολίες αναφύονται σε μικρού και μεσαίου μεγέθους κιρσούς, επειδή η αναρρόφηση δεν επαρκεί για την πλήρη έλξη του κιρσού στον εσωτερικό κύλινδρο, ώστε ο ελαστικός δακτύλιος να τοποθετηθεί στη βάση του. Σελίδα 451

12 Επιπλέον, παρά το ότι ορισμένοι ενδοσκόποι προσωπικού των ενδοσκοπικών μονάδων τοποθετούν έως και 8 ελαστικούς δακτυλίους σε μία συνεδρία, ένα τέτοιο εγχείρημα μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα δύσκολο, καθώς όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των κιρσών που «στραγγαλίζονται», τόσο μεγαλύτερος είναι και ο κίνδυνος απόφραξης του οισοφαγικού αυλού που μπορεί σταδιακά να προκληθεί. 9,15,26,30 Επιπλοκές της EVL Στο σύνολό τους οι επιπλοκές της EVL είναι λιγότερες και ήσσονος βαρύτητας σε σχέση με τη σκληροθεραπεία. Η συνηθέστερη επιπλοκή είναι η παροδική δυσφαγία, ενώ έχει αναφερθεί και βακτηριαιμία. Διάτρηση του οισοφάγου μπορεί να προκληθεί από τον οισοφάγειο σωλήνα (overtube). Στη θέση όπου έχει τοποθετηθεί ελαστικός δακτύλιος είναι δυνατόν να εμφανιστούν βαθιά οισοφαγικά έλκη (1.19%), ενώ η πρώιμη απόπτωση του δακτυλίου μπορεί να οδηγήσει σε κατακλυσμιαία αιμορραγία (2.39%). Επίσης, έχουν αναφερθεί διαβρώσεις του οισοφαγικού βλεννογόνου στο 1.19% των περιπτώσεων. 10,15,19 Ο ρόλος του νοσηλευτή στην EST και EVL Η EST και η EVL είναι δύο τεχνικές που χρησιμοποιούνται ευρέως για την αντιμετώπιση της αιμορραγίας των κιρσών οισοφάγου και στομάχου. Η συνεχής εκπαίδευση, ενημέρωση και εμπειρία του συμβάλουν σημαντικά στην επιτυχή διεξαγωγή των μεθόδων αυτών. Τα αυξημένα καθήκοντα του νοσηλευτικού προσωπικού απαιτούν εγρήγορση, γνώση, παρατηρητικότητα και υπευθυνότητα. Τα νοσηλευτικά καθήκοντα κατά την EST/EVL θα μπορούσαν να διαχωριστούν σε τρία στάδια: 19,25,21,30-32 Προετοιμασία του ασθενούς για EST/EVL. Διαδικασία EST/EVL. Παρακολούθηση και οδηγίες μετά την EST/EVL. Α. Προετοιμασία του ασθενούς για EST/EVL Το νοσηλευτικό προσωπικό πρέπει να αξιολογήσει τον ασθενή σ όλες τις διαστάσεις του: τη ψυχολογική, τη σωματική, τη διανοητική ή γνωστική, την κοινωνική και την πνευματική. Ψυχολογική προετοιμασία του ασθενή. Η ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς είναι απαραίτητη γιατί ενισχύεται το αίσθημα ασφάλειας του για τη θεραπευτική επέμβαση, μειώνεται ο φόβος και το άγχος του και εξασφαλίζεται η καλή συνεργασία του που είναι σημαντική προϋπόθεση για την επιτυχή έκβαση της θεραπείας. Σημαντικές προϋποθέσεις για την ψυχολογική υποστήριξη του ασθενή είναι: α) Η ενημέρωσή του σχετικά με την εξέταση, τη Σελίδα 452

13 διαδικασία διεξαγωγής της και τις τυχόν αφαίρεση τον ενδυμάτων, των ενδεχόμενες επιπλοκές της, επισημαίνοντας ιδιαίτερα ότι η διαδικασία αυτή είναι σχετικά ανώδυνη και τονίζοντας την σημασία της δικής του συμβολής και συμμετοχής στην αποτελεσματικότητα της εφαρμοζόμενης θεραπευτικής τεχνικής και β) Η χρησιμοποίηση στρατηγικών συμπεριφοράς για τη μείωση του άγχους του ασθενούς, όπως το να τον φέρουμε σε επαφή με άλλους ασθενείς που αντιμετώπισαν θετικά την θεραπεία και ωφελήθηκαν από αυτήν. Σωματική προετοιμασία του ασθενή. Η προετοιμασία του ασθενούς πριν την ενδοσκοπική διαδικασία είναι ουσιώδη, προκειμένου να εξασφαλισθεί άριστο οπτικό πεδίο και να διασφαλισθεί η ασφάλεια του εξεταζόμενου και η ποιότητα της παρεχόμενης νοσηλευτικής φροντίδας. Για τη μείωση του κινδύνου αναγωγής και εισρόφησης από την ενδοσκοπική θεραπεία και την καταστολή συστήνεται ο ασθενής που πρόκειται να υποβληθεί σε EST/EVL να αποφεύγει τη λήψη οποιασδήποτε στερεάς και υγρής τροφής για 6-8 ώρες. Πολλές φορές κρίνεται απαραίτητη η κένωση του οισοφάγου και του στομάχου, λόγω αιμορραγίας, είτε με οισοφάγειο σωλήνα είτε με ρινογαστρικό σωλήνα. Κατά την είσοδο του ασθενούς στην ενδοσκοπική αίθουσα, ζητείτε η γραπτή συγκατάθηση του και υποβοηθείται για την τεχνητών οδοντοστοιχιών και φακών επαφής. Κατόπιν, εξασφαλίζεται φλεβική οδός με την τοποθέτηση φλεβοκαθετήρα και ο ασθενής ελέγχεται εάν είναι αιμοδυναμικά σταθερός, εάν υπάρχει σοβαρή υποογκαιμία ή αναιμία, οπότε γίνεται αναπλήρωση αίματος και ακόμη γίνονται πλύσεις για απομάκρυνση θρόμβων ή τροφών. Επιπλέον ο εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει αιματοκρίτη, αιμοπετάλια, ομάδα και διασταύρωση αίματος, χρόνος προθρομβίνης και επίσης εξασφάλιση 2 μονάδων αίματος. Στη συνέχεια, ο ασθενής τοποθετείται σε κατάλληλη θέση (θέση του Sim), στην οποία ο ασθενής ακουμπά με την αριστερή πλευρά και το στήθος, το δεξί γόνατο και ο μηρός φέρονται προς τα άνω και το αριστερό άνω άκρο κατά μήκος της ράχης και με το κεφάλι σε ελαφρά κάμψη. Προκειμένου για τη EST, ελέγχονται και προετοιμάζονται οι σκληρυντικές ουσίες και ο καθετήρας σκληροθεραπείας (ειδική εύκαμπτη βελόνα) που θα χρησιμοποιηθούν για τη αιμόσταση των κιρσών. Αντίστοιχα για την EVL, η ειδική συσκευή επί της οποίας είναι τοποθετημένοι (οπλισμένοι) οι ελαστικοί δακτύλιοι προσαρμόζεται από τον νοσηλευτή στο άκρο του ενδοσκοπίου. Ειδική προσοχή χρειάζονται οι ασθενείς με προσθετικές βαλβίδες, ιστορικό ενδοκαρδίτιδας και συγγενείς καρδιοπάθειας. Σ αυτούς τους ασθενείς Σελίδα 453

14 είναι απαραίτητη η χημειοπροφύλαξη. Τα που συγκρατείται ανάμεσα στους άνω και καταλληλότερα αντιβιοτικά είναι η αμπικιλλίνη, η γενταμικίνη, η βανκομικίνη και η τομπραμυκίνη. Πριν την έναρξη της EST ή της EVL απαιτείται η χορήγηση ηρεμιστικών, όπως η διαζεπάμη και η μιδαζολάμη και ναρκωτικά όπως η μεπεριδίνη. Σπάνια απαιτείται η χορήγηση αγχολυτικών φαρμάκων αρκετές ώρες πριν την θεραπεία. Επίσης, η χορήγηση τοπικού αναισθητικού σε μορφή spray (λιδοκαίνη), στην είσοδο του φάρυγγα, βοηθάει στη μείωση του αντανακλαστικού του εμετού και της δυσφορίας κατά την είσοδο του ενδοσκοπίου. Τελειώνοντας την πρώτη φάση της προετοιμασίας, ο νοσηλευτής ελέγχει την ακεραιότητα του εξοπλισμού και των υλικών που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν κατά τη διάρκεια της ενδοσκόπησης. Δηλαδή, τη λειτουργία όλου του εξοπλισμού (παροχή οξυγόνου, παλμικό οξύμετρο, αναρρόφηση, κτλ) και την επάρκεια του υλικού και επίσης, βοηθάει στη δημιουργία ασφαλέστερων συνθηκών για τον ασθενή και για όλους τους εργαζόμενους στο χώρο της ενδοσκοπικής μονάδας. Β. Διαδικασία EST/EVL Με την εφαρμογή της τοπικής αναισθησίας στο φάρυγγα αρχίζει το δεύτερο στάδιο της ενδοσκοπικής EST/EVL.Τοποθετείται στο στόμα του ασθενούς το ειδικό επιστόμιο, κάτω τομείς, γίνεται η εισαγωγή του ενδοσκοπίου, ενώ καλείται ο ασθενής να αναπνέει βαθιά και να συμμετέχει με καταποτικές κινήσεις. Ο νοσηλευτής συνεργάζεται με τον ενδοσκόπο κατά την διάρκεια της διαδικασίας,. Υποστηρίζει τον ενδοσκόπο παρέχοντας τα υλικά και τον εξοπλισμό που απαιτείται κάθε φορά, αλλά και με τους κατάλληλους χειρισμούς του τον βοηθάει για την αποτελεσματική διεξαγωγή της επέμβασης. Ακόμη, οφείλει να παρακολουθεί την κατάσταση του ασθενή και να δίνει πληροφορίες στον ενδοσκόπο όσον αφορά το σφυγμό, το ρυθμό αναπνοής του, τον κορεσμό του οξυγόνου και την τυχόν εμφάνιση ιδρώτα ή ωχρότητας. Η παρακολούθηση του ασθενή από το νοσηλευτή είναι ζωτικής σημασίας γιατί ο ενδοσκόπος γιατρός είναι προσηλωμένος στην τεχνική και τα ευρήματα και συνήθως δεν είναι σε θέση να ελέγχει τον ενδοσκοπούμενο. Μετά το πέρας της ενδοσκοπικής διαδικασίας, ο νοσηλευτής ελέγχει τον ασθενή για τυχόν επιπλοκές και παρενέργειες, ενώ ενημερώνει τον ενδοσκόπο για την κατάσταση του ασθενούς σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Γ. Παρακολούθηση και οδηγίες μετά την ενδοσκοπική EST/ΕVL Σελίδα 454

15 Τα νοσηλευτικά καθήκοντα στο στάδιο αυτό Ελέγχεται το ενδεχόμενο αιμορραγίας και περιλαμβάνουν: την παρακολούθηση του ασθενούς και τις οδηγίες προς αυτών πριν την έξοδο του από την ενδοσκοπική μονάδα ή την κλινική. Παρακολούθηση του ασθενή. Μετά το πέρας της διαδικασίας, ο ασθενής τοποθετείται σε πλάγια θέση για πρόληψη της εισρόφησης, παρακολουθούνται οι αντιδράσεις του και στηρίζεται ψυχολογικά. Παράλληλα, ο νοσηλευτής παρακολουθεί στενά την ανάνηψη του ασθενούς με τον έλεγχο των ζωτικών του σημείων (σφυγμός, ρυθμός αναπνοής, θερμοκρασία) και τον κορεσμό του οξυγόνου, σύμφωνα με το πρωτόκολλο του τμήματος, για την έγκαιρη διάγνωση και την αντιμετώπιση τυχόν επιπλοκών από την επέμβαση ή τη χορηγούμενη φαρμακευτική αγωγή και καταγράφει οποιαδήποτε μεταβολή στη γενική του κατάσταση, όπως την εμφάνιση ενδεχομένων σημείων αιμορραγίας, εμέτου, μεταβολής των ζωτικών σημείων, πόνου και κοιλιακής διάτασης. Καταγράφεται ο αριθμός της πραγματοποιούμενης συνεδρίας, καθώς και η σκληρυντική ουσία που χρησιμοποιήθηκε (τρόπος χορήγησης, δόση, ώρα, παρενέργειες) ή αντίστοιχα ο αριθμός των ελαστικών δακτυλίων που τοποθετήθηκαν. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η EVL πλεονεκτεί της EST, γιατί απαιτεί λιγότερες συνεδρίες για την πλήρη εξάλειψη των κιρσών. αποστέλλεται εργαστηριακή εξέταση αιματοκρίτη 6 ώρες μετά την επέμβαση και το επόμενο πρωί. Ο ασθενής μεταφέρεται στο θάλαμο νοσηλείας του, αφού έχει προηγηθεί ενημέρωση του θεράποντος ιατρού και του νοσηλευτή της κλινικής για τυχόν περαιτέρω θεραπευτικές ενέργειες ή την αναγκαιότητα παρακολούθησής του. Πριν την έξοδο του ασθενούς από την ενδοσκοπική μονάδα ή την κλινική, στον ασθενή θα πρέπει να δοθούν οδηγίες από τον αρμόδιο νοσηλευτή. Ο ασθενής θα πρέπει να ενημερωθεί και εκπαιδευτή για τυχόν επιπλοκές και δυσχέρειες που ενδεχόμενα να επισυμβούν, όπως δυσφαγία ή παρουσία θωρακικού άλγους, επί τη εμφανίσει των οποίων θα πρέπει να ενημερώσει άμεσα τον θεράποντα ιατρό ή τον υπεύθυνο νοσηλευτή. Η EVL είναι ασφαλέστερη μέθοδος από την EST, αφού οι δημιουργούμενες εξελκώσεις είναι επιφανειακές, ενώ ασυνήθεις είναι οι κινητικές διαταραχές ή η ανάπτυξη στενώσεων του οισοφάγου. Ο νοσηλευτής επισημαίνει την αναγκαιότητα της αποφυγής λήψεως στερεάς τροφής από το στόμα για τις επόμενες 24 ώρες. Σημαντική πληροφορία είναι ο ασθενής να γνωρίζει τον αριθμό των συνεδριών που θα πρέπει να επακολουθήσουν μέχρις ότου επιτευχθεί το αναμενόμενο αποτέλεσμα (εξάλειψη των οισοφαγικών ή/και Σελίδα 455

16 γαστρικών κιρσών). Όπως έχει ήδη πρόληψη της επανεμορραγίας από αναφερθεί, η EVL πλεονεκτεί της EST και στο σημείο αυτό, γιατί απαιτεί λιγότερες συνεδρίες για την πλήρη εξάλειψη των κιρσών, ενώ επιπλέον η συχνότητα υποτροπής της αιμορραγίας πριν από την ολοκλήρωση της EVL είναι μικρότερη συγκριτικά με τη σκληροθεραπεία. Συμπέρασμα Η οξεία κιρσορραγία αποτελεί εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση που απειλή άμεσα τη ζωή του ασθενούς αν δεν αντιμετωπισθεί εγκαίρως και αποτελεσματικά ο ακρογωνιαίος λίθος της αντιμετώπισης του οξέος επεισοδίου κιρσορραγίας παραμένει η EST. Παρά τις προόδους στην διάγνωση και θεραπεία η θνητότητα από το οξύ αιμορραγικό επεισόδιο παραμένει υψηλή, γεγονός που καθιστά ζωτικής σημασίας την πρόληψη της κιρσορραγίας στο πλαίσιο της συνολικής αντιμετώπισης της πυλαίας υπέρτασης. Η EST δεν ενδείκνυται για την πρωτογενή πρόληψη της κιρσορραγίας, ενώ η EVL φαίνεται να συνίσταται μόνο σε περιπτώσεις ασθενών στους οποίους αντενδείκνυται η φαρμακευτική θεραπεία και σε εκείνους που δεν μπορούν να ανεχθούν η δεν έχουν αιμοδυναμική απάντηση στη χορήγηση του φαρμάκου. Από την άλλη η EVL μόνη της η σε συνδυασμό με την χορήγηση β-αναστολής έχει καταστεί ενδοσκοπική θεραπεία εκλογής για την οισοφαγικούς κιρσούς. Ανεξάρτητα πάντως από τη θεραπευτική μέθοδο που θα εφαρμοσθεί, σημαντικό ρόλο στην επιτυχή έκβαση της διαδραματίζει το νοσηλευτικό προσωπικό που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι κάθε ενδοσκοπικής ομάδας. Βιβλιογραφία 1. Mihas A, Sanyal AJ, Portal hypertension and gastrointestinal. In Bacon BR, O; Grady JG, Di Bisceglie AM, Lake JR, eds. Comprehensive Clinical Hepatology. Second Edition. Elsevier Mosby, 2006: Burroughs AK, McCormick A. Natural history and prognosis of variceal bleeding. Bailliere s Clin Gastroenterol 1992;6(3): D'Amico G, Luca A. Natural history. Clinical-haemodynamic correlations. Prediction of the risk of bleeding. Baillieres Clin Gastroenterol 1997; 11(2): Βoyer TD. Natural history of portal hypertension. Clin Liver Dis 1997;1(1): Sherlock S, Dooley J. The portal venous systemic and portal hypertension. In: Sherlock S, Dooley J, eds. Disease of the liver and biliary system. Ninth edition. Σελίδα 456

17 Blackwell scientific publications, Cooperative Variceal Sclerotherapy 1993: Armonis A, Patch D, Burroughs AK. Hepatic venous pressure measurement: An old test as a new prognostic market in cirrhosis? Hepatology 1997;25(1): De Franchis R, Primignani M. Natural history of portal hypertension in patients with cirrhosis. Clin Liver Dis 2001;5(3): Boyer T, Henderson J. Portal hypertension and bleeding esophageal varices. In: Zakin D, Boyer T. Hepatology: A textbook of liver disease. 3th edition, W.B. Saunders company, 1996;1: Χρήστος Μαυρογιάννης. Ενδοσκοπική Νοσηλευτική Εταιρία Νοσηλευτικών Σπουδών, Αθήνα 2001, ASGE guideline. The role of endoscopy in the management of variceal hemorrhage, updates July Gastrointest Endosc 2005;62: De Franchis R, Primignani M. Endoscopic treatments for portal hypertension. Bailleres Clin Gastroenterol 1997;11(2): Hartigan PM, Gebhard RL, Gregory PB. Sclerotherapy for actively bleeding esophageal varices in male alcoholics with cirrhosis. Veterans Affairs Group. Gastrointest Endosc 1997;46(1): Laine LA. Endoscopic treatment of acute or active variceal bleeding. In: Portal Hypertension. Blackwell Science 2001; Luketic V, Sanyal A. Esophageal varices. Clinical presentation, Medical Therapy and Endoscopic Therapy. Gastroenterology Clinics of North America 2000;29(2): Λαδάς Σ. Διαγνωστική και θεραπευτική ενδοσκόπηση του πεπτικού συστήματος. Εκδόσεις Δ.Σ. Λαδάς.Αθήνα 2003: Albert J. Anatomy of the normal liver. In: Zakin D, Boyer T. Hepatology. A textbook of liver disease. 3th edition, W.B. Saunders company, 1996;1: Rockey DC. Cell and molecular mechanisms of increased intrahepatic resistance and hemodynamic correlates. In: Sanyal AJ, Shah VH, editors. Portal hypertension: pathobiology, evaluation and treatment. Totowa, NJ: Humana Press;2005: Kapoor D, Sarin SK. Pethophysiology of portal hypertension. J Gastroenterol Hepatol 2002;17:S482-S Μαυρογιάννης Χ. Ενδοσκοπήσεις: Πεπτικού Συστήματος. Βασικές αρχές Κλινικές εφαρμογές Περιενδοσκοπική Σελίδα 457

18 φροντίδα. Εκδόσεις ΒΗΤΑ. Αθήνα 25. McEwen DR. Management of alcoholic 2008: Στεφανίδης Γ. Η επίδραση της επείγουσας απολίνωσης και της σκληροθεραπείας στην πίεση της πυλαίας φλέβας σε ασθενείς με κίρρωση του ήπατος και κιρσορραγίας. Προοπτική τυχαιοποιημένη μελέτη. Διδακτορική διατριβή 2002, Kirby DF. Management of esophageal varices: a review of treatment options and the role of the gastroenterology nurse and associate. Gastroenterol Nurs 1989;12(1): Review. 22. Goff J, Revieille M, Stiegman GV. Endoscopic sclerotherapy versus endoscopic variceal ligation: esophageal symptoms, complications and motility. American Journal of Gastroenterology 1988;83(11): Imperiale TF, Chalasani N. A metaanalysis of endoscopic variceal ligation for primary prophylaxis of esophageal variceal bleeding. Hepatology 2001;33(4): Bass N, Somberg K. Portal hypertension and gastrointestinal bleeding. In: Sleisenger & Fordtran s. Gastrointestinal and liver disease. 6th edition, W,B. Saunders Company, 2000;2: cirrhosis of the liver. AORN J. 1996;64(2): passim. Review. 26. Laine L, Cook DJ. Endoscopic ligation compared with sclerotherapy for treatment of esophageal variceal bleeding. A meta-analysis [see comments]. Ann Inter Med 1995;123: Schepke M, Kleber G, Nurnberg D, Willert J, Koch L, Veltzke-Schlieker W et al. Ligation versus propranolol for the primary prophylaxis of variceal bleeding in cirrhosis. Hepatology 2004;40(1): Triantos C, Vlachogiannakos J, Armonis A, Saveriadis A, Kougioumtzian A, Leandro G et al. Primary prophylaxis of variceal bleeding in cirrhosis unable to take-blockers: a randomized trial of ligation. Alimentary Pharmacology and Therapeutics 2005;21(12): Avgerinos A, Armonis A, Manolakopoulos S, Poulianos G, Rekoumis G, Sgourou A, Gouma P, Raptis S. Endoscopic ESΤ versus variceal ligation in the long term management of patients with cirrhosis after variceal bleeding. A prospective randomized study. J Hepatol 1997;26(5): Winchester CB. A new approach to esophageal varices: endoscopic variceal Σελίδα 458

19 ligation. Gastroenterol Nurs 1991;14(1): Peck SN, Griffith DJ. Reducing portal hypertension and variceal bleeding (continuing education credit). Dimens Crit Care Nurs 1988;7(5): Burroughs AK. Acute management of bleeding oesophageal varices. Drugs 1992;44 Suppl 2:14-23:discussion Review. Σελίδα 459

ΠΡΟΛΗΨΗ ΥΠΟΤΡΟΠΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΚΙΡΣΩΝ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΥΠΟΤΡΟΠΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΚΙΡΣΩΝ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΠΡΟΛΗΨΗ ΥΠΟΤΡΟΠΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΚΙΡΣΩΝ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δρ Δημήτρης Καπετάνος Γαστρεντερολογική Κλινική Γ.Ν. «Γεώργιος Παπανικολάου» Είναι απαραίτητη η πρόληψη; Κίνδυνος υποτροπής 60% σε 2 χρόνια Υψηλότερος τις

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» Ενδοσκοπική αντιμετώπιση Φαρμακευτική αντιμετώπιση Ο κίνδυνος επαναιμορραγίας ή συνεχιζόμενης αιμορραγίας σχετίζεται ισχυρά με τα ευρήματα της επείγουσας ενδοσκόπησης,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής Μονάδα Χειρουργικής Ανωτέρου Πεπτικού Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΣΚΛΗΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΠΟΛΙΝΩΣΗΣ

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΣΚΛΗΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΠΟΛΙΝΩΣΗΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΣΚΛΗΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΠΟΛΙΝΩΣΗΣ 1 Παναγιώτα Βασιανοπούλου, 2 Ιωάννης Βλαχογιαννάκος 1. Ειδικ/νη Γαστρεντερολόγος, Β Γαστρεντερολογική Κλινική, Γ.Ν.Α. «Ευαγγελισμός» 2.

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγία Πεπτικού. Γεώργιος Καρράς. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ιατρική Σχολή

Αιμορραγία Πεπτικού. Γεώργιος Καρράς. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ιατρική Σχολή Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Γ' Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διευθυντής: Καθηγητής Παθολογίας Κωνσταντίνος Παλέτας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ιατρική Σχολή Αιμορραγία Πεπτικού Γεώργιος Καρράς Υπεύθυνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ 1 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ Ιωάννης Σ. Παπανικολάου Γαστρεντερολόγος, Επικουρικός Επιμελητής, Ηπατογαστρεντερολογική Μονάδα, Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος

Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος Αιτιολογία πεπτικού έλκους Σχάση του βλεννογόνου που επεκτείνεται έως τη βλεννογόνια μυική στιβάδα Δύο κύριες αιτίες: -Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού -ΜΣΑΦ και ασπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008 Γαστροοισοφαγική Παλινδρομική Νόσος Απλό κάψιμο στο στήθος και ξινίλα ή κάτι περισσότερο; Τι είναι και πως εκδηλώνεται η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Κωνσταντίνος Β. Βασιλειάδης Επιμελητής Γαστρεντερολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών 1 ποιο μανομετρικό εύρημα αποκλείει τη διάγνωση της αχαλασίας σε

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον 20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον Σύγκριση μηριαίας και κερκιδικής προσπέλασης στον καρδιακό καθετηριασμό. Συστηματική Ανασκόπηση Καλλιρρόη Κοζομπόλη, RN, MSc, Ωνάσειο

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Παστρωμά Αγγελική, Κελέσης Χρήστος, Σιδέρη Ναταλί, Μπιζίμη Βασιλική, Παπαϊωάννου Ασημίνα, Αλεξοπούλου Ευθυμία. B Εργαστήριο Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ. Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ. Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Έτος Σημαντικά γεγονότα 1981 G. Iddan,, P. Scapa η ιδέα

Διαβάστε περισσότερα

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά.

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Δηλώνω ότι δεν έχω σύγκρουση συμφερόντων Χρήση αντιαιμοπεταλιακών : REACH Registry Ασπιρίνη Αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα Θιενοπυριδίνες

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΙΒΑΣ ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΓΡΙΒΑΣ ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΓΡΙΒΑΣ ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΞΕΝΑ ΣΩΜΑΤΑ Ή ΕΝΣΦΗΝΩΜΕΝΟΙ ΒΛΩΜΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΟΥΝΤΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΙΔΙΑ (80%) ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΡΟΦΙΜΟΙ ΦΥΛΑΚΩΝ Το 80% των ξένων σωμάτων περνούν

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Φροντίδα τραχειοστομίας Βασική Νοσηλευτική Ι Εργαστήριο (Βασιλική Καρρά ΠΕ Νοσηλεύτρια MSc, PhD(c), ΓΝΑ ΣιΣμανόγλειο) Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Δομές αναπνευστικού συστήματος 1

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές δραστηριότητες

Κλινικές δραστηριότητες Ο ηλικιωμένος ασθενής στη δευτεροβάθμια περίθαλψη Φλώρα Ζερβού-Βάλβη MPhil Med, Δρ Οδοντ Συντονίστρια Διευθύντρια Οδοντιατρικού Τμήματος Ειδικής Μονάδας ΑΜΕΑ Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείο Βούλας» Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΨΕΥΔΟΚΥΣΤΗΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΣΕ ΚΟΙΛΟ ΣΠΑΛΧΝΟ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΨΕΥΔΟΚΥΣΤΗΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΣΕ ΚΟΙΛΟ ΣΠΑΛΧΝΟ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Υλικά και Μέθοδοι Αναφορές Α Πανεπιστημιακή Χειρουργική Κλινική, Α.Π.Θ., Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη. Παρουσιάζουμε την περίπτωση ενός 72 χρονου άρρενα ασθενή που εισήχθη στην κλινική μας για αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS)

ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS) ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS) Καφαντάρης Ιωάννης 1, Μεϊμέτη Ευαγγελία 2 1. Ειδικευόμενος Καρδιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Κολπική μαρμαρυγή και κίνδυνος θρομβωτικού επεισοδίου Εάν INR

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ Οι Τεχνικές Διαχείρισης των

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες 1. Σκοπός της άμεσης μετεγχειρητικής περιόδου είναι η επούλωση των τραυμάτων από τον χειρουργικό τραυματισμό, η αναλγησία και η προετοιμασία για την έναρξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές µετάγγισης: Να µεταγγίσω ή όχι. Γαστρεντερολογία

Πρακτικές µετάγγισης: Να µεταγγίσω ή όχι. Γαστρεντερολογία Πρακτικές µετάγγισης: Να µεταγγίσω ή όχι Γαστρεντερολογία Ιωάννης Γ Γουλής Δ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ 9 ο Σεµινάριο Ελληνικής Εταιρείας Μεταγγισιοθεραπείας Αθήνα, Μάιος 2015 Αιµορραγία ανωτέρου πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Το περικάρδιο αποτελείται από δύο πέταλα το

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Ζαμπέλη, M.Μαύρος (Γαστρεντερολογικό τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Αλεξάνδρα)

Ε. Ζαμπέλη, M.Μαύρος (Γαστρεντερολογικό τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΕΓΕ 2009 ΘΕΜΑ: ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ Ε. Ζαμπέλη, M.Μαύρος (Γαστρεντερολογικό τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Η εφαρμογή καταστολής και αναλγησίας αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Μετάγγισης στην Γαστρεντερολογία

Πρακτικές Μετάγγισης στην Γαστρεντερολογία 9 ο Σεμινάριο Ελληνικής Εταιρείας Μεταγγισιοθεραπείας Αθήνα, 22 Μαίου 2015 Αντιπαράθεση Πρακτικές Μετάγγισης στην Γαστρεντερολογία Σπήλιος Μανωλακόπουλος Καθημερινότητα στα επείγοντα Χειρουργός : «να μας

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ MUPHORAN 200 mg, κόνις και διαλύτης για διάλυμα (προς αραίωση) για έγχυση. Fotemustine Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΜΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Άμεση ανάγκη (μεταφορά και αντιμετώπιση το ταχύτερο δυνατόν) ΜΑΖΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΒΑΡΥΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg).

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg). EMA/47517/2015 EMEA/H/C/000829 Περίληψη EPAR για το κοινό ετεξιλική δαβιγατράνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Είναι γνωστό ότι η στεφανιαία νόσος οφείλεται σε στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών. Η εγχειρητική τεχνική παράκαμψης των στεφανιαίων στενώσεων ονομάζεται αορτοστεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης.

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Κατ οίκον νοσηλεία Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. www.pd3.gr 22-04-2012 Παιδιά εξαρτώμενα από την τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα