Οι σκηνικές οδηγίες του δραματικού κειμένου και η ανάπτυξη του μουσικού σημείου Βασίλης Πανόπουλος Υποψήφιος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι σκηνικές οδηγίες του δραματικού κειμένου και η ανάπτυξη του μουσικού σημείου Βασίλης Πανόπουλος Υποψήφιος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών"

Transcript

1 Οι σκηνικές οδηγίες του δραματικού κειμένου και η ανάπτυξη του μουσικού σημείου Βασίλης Πανόπουλος Υποψήφιος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών Για τη διασάφηση του όρου σκηνικές οδηγίες πρέπει να εντάξουμε στη συλλογιστική μας τον όρο «διδασκαλίες» που στην ουσία, ως υποδείξεις του συγγραφέα του δραματικού κειμένου, αφορούν έμμεσες οδηγίες που αποτυπώνονται στο κυρίως κείμενο (main text) ή άμεσες στο δευτερεύον κείμενο (side text) του θεατρικού έργου το οποίο δύναται να παρασταθεί. Στην ουσία οι σκηνικές οδηγίες είναι «διηγητικές αναπτύξεις» (Πεφάνης 1999:206) που δεν εκφωνούνται επί σκηνής από τους ηθοποιούς και δίδουν πληροφορίες και κατευθύνσεις του συγγραφέα για την καλύτερη προετοιμασία του έργου και τοποθετούν τη δράση στο χώρο, στο χρόνο, συνακόλουθα πληροφορούν και δεικνύουν τον τρόπο κατασκευής του σκηνικού, τον τρόπο ένδυσης των ηρώων, τον φωτισμό της σκηνής, την παρουσία της μουσικής και των ακουστικών σημείων γενικότερα (θόρυβος, τρένο, πιστολιά, κεραυνός), την αλλαγή σκηνών και πράξεων καθώς επίσης και οδηγίες που απευθύνονται στους ηθοποιούς. Επιπροσθέτως την είσοδο και την έξοδο των δραματικών προσώπων, τις χειρονομίες τους, την έκφρασή τους, τα παραγλωσσικά στοιχεία της ομιλίας τους (κλάμα, γέλιο), το σωματότυπό τους, τη σωματική τους δύναμη κ.ά. Ακόμα δε «προσανατολίζουν σχετικά με την εσωτερικότητα του δραματικού προσώπου και την ατμόσφαιρα της σκηνής» (Pavis 2006:349). Επί της ουσίας οι σκηνικές οδηγίες αποτελούν έναν διαμεσολαβητή μεταξύ κειμένου και σκηνής και δηλώνουν την παρουσία του συγγραφέα στη σκηνική απόδοση του έργου. Τις σκηνικές οδηγίες μπορούμε να τις εξετάσουμε σε συνάρτηση με τη σημειακή κατάσταση του λόγου των προσώπων της σκηνής και ως ανεξάρτητο σύνολο σημειακών παραλεκτικών συστημάτων (Θωμαδάκη: 2001:94). Για να κατανοηθεί η σημειακή κατάσταση του λόγου πρέπει πρωτίστως να οριστεί η φύση του θεατρικού λόγου ο οποίος ως σύμβαση ανάμεσα στον γραπτό και στον προφορικό λόγο (Θωμαδάκη 1993:163) και σύμφωνα με την αρχή της αλληλοσυμπλήρωσής τους, προσφέρεται ως ένα νέο κείμενο που προορίζεται να 1

2 παρασταθεί κομίζοντας το ύφος του συγγραφέα, το ποιόν του λόγου του και τις γλωσσικές πράξεις 1 της γραφής του. Δηλαδή οι σκηνικές οδηγίες, ως κείμενο, δεν αφίστανται του γενικότερου επιπέδου ύφους του λόγου που σύμφωνα με τη συστημική λειτουργική γλωσσολογία διακρίνεται πρώτον από το «πεδίο» το οποίο αφορά στον σκοπό της εκφοράς λόγου ως κοινωνικής (επικοινωνιακής) πράξης και προσδιορίζει το περιεχόμενο του κειμένου, δεύτερον από τον «συνομιλιακό ρόλο» που προσδιορίζει τις κοινωνικές σχέσεις εκείνων που μετέχουν σε μια περίσταση επικοινωνίας, την κοινωνική θέση και στάση τους (π.χ. σχέση ισότητας, όπως στην περίπτωση δύο φίλων, ή ανισότητας όπως στην περίπτωση εργοδότη-υπαλλήλου) και τρίτον από τον «τρόπο» εκφοράς του λόγου που έχει σχέση με το κανάλι επικοινωνίας αν ένα κείμενο είναι προφορικό, γραπτό, γραπτό που θα διαβαστεί, ομιλία που δεν στηρίζεται σε γραπτό κείμενο (Halliday & Hassan (1989) και εν προκειμένω δραματικό κείμενο. Μια εξίσου ενδιαφέρουσα κατηγοριοποίηση των σκηνικών οδηγιών σε «συστολικές» και «διασταλτικές» διαφωτίζει περεταίρω το σημειακό σύστημα των οδηγιών. Στις συστολικές, δίνεται έμφαση στην πληροφορία που αφορά σε τμήματα στιγμιότυπων της πλοκής τα οποία χαρακτηρίζουν και καθορίζουν τη δράση ή τη μη δράση και στις διασταλτικές, περιγράφεται με κάθε δυνατή λεπτομέρεια ο χώρος, εσωτερικός ή εξωτερικός καθώς και τα διάφορα αντικείμενα που βρίσκονται εντός του. [ ] Συχνά μάλιστα οι σκηνικές οδηγίες καθορίζουν το είδος του δράματος, εντάσσοντάς το σε κατηγορίες και υποκατηγορίες: ψυχολογικό δράμα, ηθογραφία, κ.ο.κ (Θωμαδάκη ό.π.:96). ΣΚΗΝΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ Η Αυλή των θαυμάτων του Ιάκωβου Καμπανέλλη- Έναρξη 2 ης Πράξης: Δυο μήνες μετά, μια Κυριακή πρωί. Ο Ιορδάνης μαστορεύει το ταρατσάκι. Ο Στράτος κάθεται νωχελικά στο σκαλοπάτι του δωματίου της Αννετώς και γρατζουνά μια κιθάρα. Το πουκάμισό του ανοιχτό στο στήθος αφήνει να φαίνεται ένας χρυσός σταυρός περασμένος στο λαιμό. Κοντά του ο Στέλιος. Παραπέρα η Ντόρα κάνει ηλιοθεραπεία στα πόδια της και διαβάζει «Θησαυρό». 2

3 Από τα συμφραζόμενα της σκηνικής οδηγίας μπορούμε να αντιληφθούμε πως «πρόκειται για τη νεοηθογραφία που εκφράζει παραστατικά τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία την περίοδο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως κατάκτηση της ελληνικότητας» (Γραμματάς 2002: ). Γίνεται αντιληπτό ότι αν το ζητούμενο της Γενιάς του 30 ήταν η αναζήτηση της ελληνικότητας, στην μεταπολεμική πεζογραφία και δραματουργία είναι καταφανής η κατάκτηση ή η κατάδειξη της ελληνικότητας ως βίωμα που κατατίθεται μπροστά στο κοινό, το οποίο, μέσω της διαδικασίας της ταύτισης, αναγνωρίζει τον εαυτό του. Αξίζει να υπομνηματιστεί η άποψη του Γεωργουσόπουλου «αν διαβάσετε με υπομονή τις σκηνικές οδηγίες στα έργα του Ιψεν, του Τσέχοφ, του Ξενόπουλου, το είδος του σαλονιού, τα χρώματα των κουρτινών, τη θέση των παραθύρων, του τζακιού, τις εσωτερικής σκάλας που οδηγεί στη σοφίτα, θα αντιληφθείτε πως δεν είναι μόνο η περιγραφή ενός χώρου για να κινηθούν τα δραματικά πρόσωπα, αλλά η καταγραφή ενός ήθους και μιας ταξικής ιδεολογίας που αποτυπώνεται στη μόδα και στα υλικά της» (Γεωργουσόπουλος 2012). Το μεγάλο πρόβλημα, βέβαια, που αντιμετωπίζουμε στην παραστασιογραφία είναι αν ο σκηνοθέτης ως ρυθμιστής της θεατρικής επικοινωνίας (Γραμματάς : 76-78, : 53) ακολουθεί πιστά τις οδηγίες- πράγμα που στην ουσία συνιστά προ-σκηνοθεσία. Πολλές φορές με αναλογικούς περιορισμούς προσαρμόζει τη σκηνοθετική του οπτική, συχνά αυθαιρετώντας 2, σε μια συνομολογία μεταφοράς του δραματικού χώρου και χρόνου στο «εδώ και τώρα» (τόπος παράστασης πραγματικός κοινωνικός χρόνος) μεταξύ σκηνής και κοινωνίας. Αυτό το γεγονός όμως αναγκάζει τους συντελεστές της παράστασης να προβούν σε μετωνυμικές προσαρμογές λ.χ. εκ μέρους του σκηνογράφου όπου η φυλακή μπορεί να αντικατασταθεί με ένα κλουβί χωρίς πουλί, το οποίο ως θεατρικό σημείο αναγκάζει το θεατή να το νοηματοδοτήσει στο πλαίσιο της θεατρικής σύμβασης. Πιο αναλυτικά εντός του πεδίου των «οδηγιών» του συγγραφέα εντάσσονται ο τίτλος του έργου, ο πρόλογος, ο κατάλογος των δραματικών προσώπων και η ιδιότητά τους (ως προς την κοινωνική τους θέση, το επάγγελμά τους ή τη συγγενική σχέση), οι ενδείκτες του χωροχρονικού πλαισίου, ο εξοπλισμός της σκηνής κ.ά.). 3

4 Στην περίπτωση του θεατρικού έργου ο «Γυάλινος κόσμος» του Τένεσι Γουίλιαμς ο τίτλος και μόνον προετοιμάζει τον θεατή για το «εύθραυστο» των σχέσεων που ανά πάσα στιγμή μπορούν να διαλυθούν. Η επιλογή του ουσιαστικού «κόσμος» φανερώνει εκτός από τον «ιδιωτικό κόσμο» της ανάπηρης στο πόδι Λώρας με τα γυάλινα ζωάκια της, και τον «κόσμο» και των άλλων δραματικών ηρώων. Αυτομάτως στη σκέψη του θεατή ο «γυάλινος» νοείται ως «θρυμματισμένος». ΠΑΡΑΔΕΙΜΑ 1α: Γυάλινος κόσμος- Νίκος Κυπουργός, Στην ανάμνηση, 1997 (Ακρόαση). Το ντιντίνισμα των ήχων που διατάσσονται και παρεμβάλλονται στη σύνθεση του Κυπουργού γίνεται σημείο όπου με τη λειτουργία της μετωνυμίας καταδεικνύεται ότι, όπως συμβαίνει και με τη συνέργεια όλων των κωδίκων στη θεατρική πράξη, η μουσική αναλαμβάνει ως ενισχυτικός κώδικας ένα μέρος «της δεξίωσης και της υποδοχής του θεάματος από το κοινό για να διευκολυνθεί η επικοινωνία μεταξύ σκηνής και πλατείας» (Jauss 1995:93). Έτσι «ο γυάλινος κόσμος» από τον μουσικό μπορεί να υποστασιοποιηθεί με την «αόρατη και άυλη δύναμη» της μουσικής και να λειτουργήσει ενισχυτικά σε ένα συνεπές και αναγνωρίσιμο πλαίσιο. ΠΑΡΑΔΕΙΜΑ 1β: Γυάλινος κόσμος- Νίκος Κυπουργός Το βαλς του Παραδείσου, σκηνοθεσία Δημήτρης Μαυρίκιος,1997. (Ακρόαση). Πρόκειται για ένα μουσικό δάνειο, Τα κύματα του Δουνάβεως, από τις πλέον δημοφιλείς συνθέσεις της λόγιας μουσικής, το οποίο επεξεργάστηκε ο Κυπουργός και προσέδωσε τη θλίψη των ¾ με το βιολί και το κόντρα μπάσο σε ένα εξαιρετικά αργό τέμπο, ως εάν να σέρνει η μουσική τη θλίψη και την σωρευμένη παθογένεια των ηρώων. ΠΑΡΑΔΕΙΜΑ 1γ: Γυάλινος κόσμος- Ελένη Καραϊνδρου, Βαλς, σκηνοθεσία Αντώνη Αντύπα, (Ακρόαση). 4

5 Η Καραΐνδρου μπορούμε να ισχυριστούμε ότι με τη σύνθεσή της λειτουργεί αντιστικτικά στο δράμα που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας και με προσποιητή ανεμελιά προσπαθεί να «απογειώσει» το Βαλς προς τον Παράδεισο 3. Η μουσική συνομιλία των εραστών αποτυπώνεται με βιολί και σαξόφωνο σε ένα χορευτικό θέμα που η βιενέζικη 4 εκδοχή του στη συνείδηση του θεατή εξασφαλίζει ένα ευφρόσυνο, κατά συνθήκη, θέαμα ως φαντασιακή φυγή των ηρώων από την πραγματικότητα. ΠΑΡΑΔΕΙΜΑ 1δ: Γυάλινος κόσμος- Σταύρος Γασπαράτος, Paradise Dance Hall σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου, (Ακρόαση). Ο Γασπαράτος αγνοεί τη σκηνική οδηγία του συγγραφέα, υπηρετώντας προφανώς την οπτική γωνία της σκηνοθέτιδος 5 και συνθέτει ένα τοπίο με βαθείς και σκοτεινούς ήχους, ηλεκτρονικά επεξεργασμένους που δεν υποδηλώνουν σε καμιά περίπτωση βαλς το οποίο ο συγγραφέας απαιτεί να χορευτεί από τους ήρωές του. Η μουσική εντείνει την παραδοχή ενός κόσμου που γίνεται θρύψαλα. Ενδεχομένως για τον συνθέτη «εδώ είναι ο Παράδεισος και η Κόλαση εδώ 6». Στην περίπτωση των σκηνικών οδηγιών που αφορούν στο χώρο και στο χρόνο οφείλουμε να ορίσουμε τον δραματικό τόπο και χρόνο για τους οποίους μιλά η παράσταση και τους δεσμούς της με τη μουσική και τα ακουστικά σημεία πέραν της ομιλίας των υποκριτών. Ο σκηνικός χρόνος ο οποίος νοηματοδοτείται στα χρονικά και χωρικά σημεία της παράστασης συσχετίζεται άμεσα με τον δραματικό χώρο και χρόνο του συγγραφέα και η «συγχώνευση της σκηνικής και μυθικής μυθοπλασίας δημιουργούν την ψευδαίσθηση στο θεατή: ζει στο παρόν αλλά διεισδύει σε ένα άλλο σύμπαν του λόγου, σε άλλο λόγο» (Pavis 2006:535). ΣΚΗΝΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ: Ο Γλάρος, Άντον Τσέχοφ, Πράξη Δεύτερη. Γήπεδο για κρίκετ. Δεξιά στο βάθος φαίνεται το σπίτι με με μεγάλη βεράντα. Αριστερά η λίμνη με το φλογερό ήλιο που αντανακλάται-στο νερό. Πρασιές, λουλούδια. Μεσημέρι. Ζέστη. Η μαντάμ Αρκάντινα, ο Ντορν και η Μάσσα κάθονται σ ' ένα παγκάκι κάτω από τον ίσκιο μιας γέρικης φλαμουριάς προς τη μεριά του γηπέδου. Ο Ντορν κρατεί στα γόνατα του ένα βιβλίο ανοιχτό. 5

6 ΧΩΡΟΣ: (Δηλώνεται από το όλον στο μέρος): Γήπεδο κρίκετ (ανοιχτός χώρος) ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ: Αριστερά η λίμνη δεξιά το σπίτι ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΧΩΡΟΥ: Μεγάλη βεράντα Πρασιές, λουλούδια, Παγκάκι, φλαμουριά ΧΡΟΝΟΣ: Εποχή: Άνοιξη ή καλοκαίρι, Ώρα: Μεσημέρι - ζέστη, φλογερός ήλιος Μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ο μουσικός οφείλει να δηλώσει τη διάθεση της φύσης η οποία συμμετέχει με όλα της τα στοιχεία (πράσινο, φως, ζέστη του μεσημεριού, λίμνη, παγκάκι, φλαμουριά). Ωσάν να θυμίζει η οδηγία του Τσέχοφ το σολωμικό στίχο: Και μες στης λίμνης τα νερά, όπ έφθασε μ ασπούδα έπαιξε με τον ίσκιο της γαλάζια πεταλούδα. Oι Eλεύθεροι Πολιορκημένοι, Σχεδίασμα B ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Εθνικό θέατρο- σκηνοθεσία Ζιλ Ντασέν- Μουσική: Ελένη Καραΐνδρου, Πρόκειται για ένα ράθυμο και αργό μέλισμα του βιολοντσέλου. Η μελωδική του ανάπτυξη αποτελεί και το λάιτμοτιφ του έργου που η Καραϊνδρου παραλλάσσει ενορχηστρωτικά και διατρέχει με μουσικό επιτονισμό, αγνοώντας την ένταση του τοπίου που περιγράψαμε, το δραματικό κείμενο. Ένα κείμενο κοινωνικού και ψυχολογικού ρεαλισμού όπου οι ήρωές τους αναγνωρίζονται ως καθημερινοί και οικείοι με ένα όνειρο φυσικά απραγματοποίητο. Αυτή την αγωνία, αυτό το βάσανο, την ενδημούσα νόσο 7, προσπάθησε να αναδείξει η συνθέτις και να μας θυμίζει με μια μελωδία τις καταστάσεις της ψυχής και τα αισθήματα. Ειδικότερα η «λίμνη» ενέπνευσε την Καραΐνδρου να συνθέσει κι ένα τραγούδι σε στίχους Αρλέτας, εκτός κειμένου: Ο γλάρος - το τραγούδι της λίμνης. Το τραγουδούσαν οι ηθοποιοί επί σκηνής και ήταν η γέφυρα μεταξύ της Τρίτης και της Τέταρτης Πράξης του έργου. Η συνθέτις αγνόησε την λεπτομερή εισαγωγική σκηνική οδηγία της Τέταρτης Πράξης και προφανώς εκμεταλλεύτηκε μουσικά την τελευταία σκηνική οδηγία του Τσέχοφ μετά την αυλαία της Τρίτης Πράξης: Ανάμεσα στην Τρίτη και τέταρτη Πράξη έχουν περάσει δυο χρόνια 6

7 Ένα άλλο ζήτημα των σκηνικών οδηγιών είναι και τα γειτνιαστικά σημεία, εκείνα δηλαδή που προκύπτουν και «πραγματοποιούνται ως κινήσεις του σώματος (σημεία χειρονομιών» και αφορούν στην απόσταση ανάμεσα σε δύο φορείς επικοινωνίας, δηλώνουν την προσέγγιση ή την απομάκρυνση και τη συνεχή κίνηση μέσα στο χώρο (πορεία, βάδισμα, τρέξιμο) (Πούχνερ 1985: 45). Η μουσική με τη σημειωτική της δράση και λειτουργία μπορεί να αναλάβει την ανάδειξη των κινησιακών 8 σημείων των υποκριτών και να αναδείξει το μέγεθός τους επί σκηνής. Έτσι οι φράσεις των σκηνικών οδηγιών από τον Οδυσσεβάχ: Το καράβι κουνιέται Το καράβι κουνιέται δυνατότερα Το καράβι κουνιέται υπερβολικά γίνονται όχημα για της ανάπτυξη μια μουσικής η οποία οφείλει να υπηρετήσει τον αναβαθμό της κίνησης που προσδιορίζεται από το ρήμα «κουνιέται» και τα σχετικά επιρρηματικά παραθετικά. Ακόμα και η σκηνική οδηγία: Περπατάει ο Οδυσσεβάχ. Ακούγεται λίγη μουσική θέτει το ζήτημα της κίνησης, του βαδίσματος το οποίο μεταφέρει πληροφορίες για το καταστασιακό περιβάλλον όπου διαδραματίζεται η σκηνή. Αλλά το επίθετο λίγη για τη μουσική πώς ορίζεται; Προφανώς το περιεχόμενο πρωτίστως του ρήματος «περπατάει», σε προσυνεννόηση 9 του σκηνοθέτη με τον μουσικό, θα ορίσει την ποσότητα και την ποιότητα της «λίγης μουσικής». Εν προκειμένω η μουσική οφείλει να προσδώσει νέες σημασίες 10 για «την πορεία» του ήρωα, ενδεχομένως και σε έναν χρόνο «άχρονο» γιατί, ακριβώς πριν από τη συγκεκριμένη σκηνική οδηγία, μιλά ο Παραμυθάς του έργου. Είναι γνωστό ότι ο οποιοσδήποτε Παραμυθάς δεικνύει αόριστα τον χρόνο με φράσεις: Κάποτε, τα παλιά τα χρόνια, μια φορά κι έναν καιρό κ.ό.κ.). Αλλά στην προαναφερθείσα σκηνική οδηγία του Καμπανέλλη: Δυο μήνες μετά, μια Κυριακή πρωί Πώς ο μουσικός θα διαμορφώσει ένα περιβάλλον ήχων που θα δικαιολογεί τη μετάβαση του θεατή στο «μετά»; Οι δυο μήνες, ως ρητός, ορισμένος χρόνος 11, 7

8 σημειολογικά προσδιορίζουν κάτι πολύ συγκεκριμένο; Αν ήταν τρεις ή πέντε μήνες, θα συνέβαινε κάτι διαφορετικό; Η απάντησή μας είναι πώς συμβαίνει κάτι διαφορετικό αν η απόσταση μεγαλώνει γιατί τα πράγματα ή οι καταστάσεις χάνουν το μέγεθός τους στη μνήμη μας και λειαίνονται οι αιχμές τους. Ακολούθως η «Κυριακή» ως ημέρα σχόλης είναι η ημέρα που οι άνθρωποι είναι περισσότερο διαθέσιμοι στη ραθυμία, την περισυλλογή, τη νοσταλγία αλλά και τη μελαγχολία γιατί απουσιάζει ο κάματος της εργάσιμης ημέρας. Σε αυτή την περίπτωση, ενδεχομένως, η ραδιοφωνική ακρόαση της κυριακάτικης λειτουργίας ή η ακρόαση λαϊκής ή ελαφράς μουσικής θα μπορούσε να αποτελέσει το πρόκριμα για τη εξέλιξη του έργου. Γίνεται αντιληπτό ότι και με τα γειτνιαστικά σημεία μετρώνται και υπολογίζονται ο χώρος και ο χρόνος, ως μεταβλητές ενός συστήματος, το οποίο, μέσω της θεατρικής σύμβασης, μπορεί να συμπυκνωθεί και να διευκολυνθεί η μετάβαση του ήρωα στο παρελθόν ή και στο μέλλον χωρίς να διαταραχτεί το επίπεδο της πρόσληψης του θεατή. Ενδεχομένως οι Αλεξανδρινός να μεταφέρει με ακρίβεια τον συμπυκνωμένο χρόνο: Δώδεκα και μισή. Πώς πέρασεν η ώρα. Δώδεκα και μισή. Πώς πέρασαν τα χρόνια. Απ τες Εννιά, Κ.Π.Καβάφης Συνοψίζοντας τη λειτουργική χρήση του παρα-κειμένου των σκηνικών οδηγιών του συγγραφέα οφείλουμε να διαπιστώσουμε ότι αποτελούν ενδείκτες για το χώρο και το χρόνο της δράσης των ηρώων αλλά ταυτοχρόνως εμπλουτίζουν τον θεατρικό λόγο που αποτελείται από πλήθος γλωσσικών και παραγλωσσικών σημείων. Είναι γεγονός ότι στα έργα των Τραγικών, του Αριστοφάνη, του Σέξπιρ δεν υπάρχουν σκηνικές οδηγίες με την έννοια που γνωρίζουμε σήμερα. Πληροφορούμαστε για τις κινήσεις, τις χειρονομίες, την ελάχιστη απαραίτητη κίνηση των υποκριτών από το διάλογο ή το μονόλογο και τότε μιλάμε για έμμεσες σκηνικές οδηγίες που βρίσκονται μέσα στη γραφή. Έχουμε όμως πολλές πληροφορίες για την παραγωγή ακουστικών σημείων από ειδικά μηχανήματα όπως το βροντείον και το κεραυνοσκόπιον που χρησιμοποιούνταν για την αναπαραγωγή της βροντής και της αστραπής. 8

9 Οι σκηνικές οδηγίες άρχισαν να συστηματοποιούνται στις αρχές όμως του 18 ου αιώνα και προέκυψε ως ανάγκη η σκηνοθεσία γιατί όπως υποστηρίζει ο Pavis οι συγγραφείς «επιθυμούν να προβλέψουν μέσω των σκηνικών οδηγιών τους (Pavis 2006:349). Στην περίπτωση της μουσικής, αφού λάβουμε υπόψη μας όλη τη σκέψη 12 που αναπτύχθηκε από τον 18 ο αιώνα και κορυφώθηκε τον 20ο αιώνα (Croce, Collinwood, Langer, Adorno κ.ά.) περί της απεικόνισης των ανθρώπινων συναισθημάτων, τις απόψεις που διατυπώθηκαν ακολούθως για τον εκφραστικό συμβολισμό της ακόμα και τις απόψεις της Σχολής της Φρανκφούρτης με τον Adorno να υποστηρίζει ότι «η μουσική δεν γίνεται όχημα προς κάτι άλλο», οφείλουμε να δεχτούμε ότι η μουσική στο θέατρο δεν παρουσιάζεται με τα χαρακτηριστικά της «απόλυτης μουσικής» αλλά σε ένα πεδίο με κώδικες και σημειωτικά 13 συστήματα με σκοπό να υπηρετήσει και να προσδώσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της στο σκηνικό θέαμα. Η λειτουργία των σκηνικών οδηγιών είναι συνδεδεμένη και με το θέατρο στην εκπαίδευση όπου οι μαθητές και του Δημοτικού Σχολείου, όπως προβλέπεται από το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών του Θεάτρου (Δ.Ε.Π.Π.Σ. 14 ), ασχολούνται με τη δραματοποίηση αφηγηματικών κειμένων και με τη χρήση των μορφικών στοιχείων των θεατρικών κειμένων όπως είναι και οι σκηνικές οδηγίες. Επίσης οι μαθητές προβαίνουν σε αξιολόγηση των επιμέρους στοιχείων της παράστασης (σκηνικά, κοστούμια, μουσική). Συγκεφαλαιώνοντας, η μουσική ως θεατρικό σημείο αναλαμβάνει λειτουργίες παρόμοιες με τα γλωσσικά, τα παραγλωσσικά και κινησιακά σημεία των υποκριτών. Αναλαμβάνει, στο μέρος που της αναλογεί εξαιρείται το μουσικό θέατρο-, τη συνευθύνη της μεταφοράς της θεατρικής πληροφορίας ούτως ώστε από το δραματικό κείμενο να προχωρήσουμε στην ανάγνωση, πλέον, του κειμένου της παράστασης. 9

10 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ Κ. (2012), Η Οικοσκευή ως ιδεολογία», ΤΑ ΝΕΑ 2-3/6/2012 ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ Κ. (1985), «Η λέξη παρακλητική της οράσεως και της ακοής», Η λέξη:46, σ.568 ΓΡΑΜΜΑΤΑΣ Θ. (1997), Θεατρική Παιδεία και Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών, Αθήνα: Τυπωθήτω ΓΡΑΜΜΑΤΑΣ Θ. (2002), Το ελληνικό θέατρο στον 20 ο αιώνα, τ. Α, Αθήνα: Εξάντας ΓΡΑΜΜΑΤΑΣ Θ. ( ), Θέατρο και Παιδεία, Αθήνα ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ Σ. (2013), «Για τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη στο Αρχαίο Δράμα», Οδός Πανός,160, σ.64 FISCHER LICHTE E. (1992), The Semiotics of Theater, μτφρ. J. Gaines & D. L. Jones Bloomington Indianapolis: Indiana University Press HALLIDAY M. & HASSAN R. (1989), Language, Contact and Text: Aspects of Language in a Social Semiotic Perspective, Oxford: Oxford University Press ΘΩΜΑΔΑΚΗ Μ. (1993), Σημειωτική του ολικού θεατρικού λόγου, Αθήνα: Δόμος ΘΩΜΑΔΑΚΗ Μ. (2001), Θεατρικός Αντικατοπτρισμός, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα JAUSS H. (1995), Η θεωρία της πρόσληψης, τρία μελετήματα, Εισαγ., μτφ., επιμ., Μίλτος Πεχλιβάνος, Αθήνα: Εστία ΚΑΚΑΒΟΥΛΙΑ Μ. (2005), «Η ανάλυση του λόγου Πραγματολογία», ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (2003), Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών και Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών, Αθήνα ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ Β. (2010), «Το μουσικό σημείο ως φορέας νοήματος και σημασίας» στο Στη χώρα του Τοτώρα, επιμ. Θ. Γραμματάς, Αθήνα: Πατάκης PAVIS P. (2006), Λεξικό του θεάτρου, Εποπτεία Κ. Γεωργουσόπουλος, Αθήνα: Gutenberg ΠΕΦΑΝΗΣ Γ. (1999), Το θέατρο και τα σύμβολα, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα ΠΟΥΧΝΕΡ Β. (1985), Σημειολογία του Θεάτρου, Αθήνα: Παϊρίδη ΤΟΚΑΤΛΙΔΟΥ Β. ( ), Γλώσσα, επικοινωνία και γλωσσική εκπαίδευση, Αθήνα: Πατάκης 10

11 ΤΣΕΤΣΟΣ Μ. ( ), Η μουσική στη νεότερη φιλοσοφία, Αθήνα: Αλεξάνδρεια ΤΣΕΤΣΟΣ Μ. (2012), Στοιχεία και περιβάλλοντα της μουσικής, Αθήνα: Fagotto books ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ Ξ. (2009), Οδυσσεβάχ, Αθήνα: Κέδρος ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ Ι. (1978), Η Αυλή των θαυμάτων, Αθήνα: Κέδρος ΟΥΙΛΛΙΑΜΣ Τ. (2012), Γυάλινος Κόσμος, Αθήνα: Πατάκης ΤΣΕΧΩΦ Α. (1986), Ο Γλάρος, Αθήνα: Δωδώνη ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Πιο συγκεκριμένα οι φιλόσοφοι της γλώσσας J. Austin και J. Searle, ανέπτυξαν τη θεωρία των γλωσσικών πράξεων μέσα από την άποψή τους πως η γλώσσα χρησιμεύει για να κάνει και άλλα πράγματα εκτός από το να διατυπώνει την αλήθεια ή την πλάνη συγκεκριμένων δηλώσεων (Τοκατλίδου :84). Οι άνθρωποι κάνουν πράγματα με τις λέξεις, ακριβώς όπως πράττουν και με το σώμα τους physical actions (Κακαβούλια 2005). 2 Πρόσφατα ηλίθιος ξένος σκηνοθέτης πούλησε την έξυπνη ιδέα του στο Φεστιβάλ Αθηνών και έστησε στη σκηνή ένα πραγματικό κουκλόσπιτο σαν αυτά των λούνα παρκ για νήπια για να ερμηνεύσει τη «Νόρα» ή το «Κουκλόσπιτο» του Ιψεν. Και έβαλε να παίξουν νάνοι τους άνδρες και μια ντερέκα δυο μέτρα τη Νόρα που έμπαινε στην κουκλοκρεβατοκάμαρά της μπουσουλώντας. Γιατί; Διότι αγνόησε ο βλαξ ως ξεπερασμένες τις σκηνικές οδηγίες του Ιψεν που καταγράφει ένα τυπικό σχολαστικά μεγαλοαστικό σαλόνι του Βορρά, φυλακή και σήμερα και τότε για κάθε γυναίκα που την απαξιώνουν ως δημιουργικό πλάσμα και τη στολίζουν σαν τοτέμ ή μπιμπελό (Γεωργουσόπουλος Κ., Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, 2-3/6/2012) 3 Ο «Παράδεισος» όπως τον προσδιορίζει ο συγγραφέας είναι ένα νυχτερινό κέντρο. Στην παράσταση όμως σημασιοδοτείται διαφορετικά και όπως υποστηρίζει ο Eco στη σημειωτική του τα ονόματα προκαλούν και εγκαθιστούν νέες ή διαφορετικές καταδηλώσεις (Eco 1994: ). 4 «Το βαλς είναι, νομίζω, ένας πολύ ωραίος ρυθμός ο οποίος υπάρχει και στην Ελλάδα και σαν παραδοσιακός ρυθμός, είναι ηπειρώτικος, "στα τρία" που λέμε (τραγουδάει το Κούγω τον άνεμο και αχάει), χτυπώντας τα χέρια της στον ρυθμό). Έχει κάτι πολύ ωραίο, ένα στρογγύλεμα αυτός ο ρυθμός. Δεν είμαι κοντά στο αυστριακό βαλς. (γέλια) Όχι, είμαι πιο κοντά στο βαλς που βρίσκουμε στη Μεσόγειο. (Ελένη Καραϊνδρου, εφημερίδα FAQOUT τ.42/ 12/2-18/2/ α) Σε συνέντευξή της η Κατερίνα Ευαγγελάτου υποστηρίζει ότι στην παράσταση που επιμελήθηκε «έχουν γίνει μικρές συντμήσεις σκηνών και έχει γίνει μια εργασία στο να απαλειφτούν πολλές λεπτομέρειες τόπου χρόνου, πολιτικών προσώπων της εποχής στην οποία διαδραματιζόταν το έργο. 3/11/2011. β)«το μοναδικό μεγάλο θεατρικό κείμενο τού καιρού μας πού έχει πληθώρα σκηνικών είναι το Περιμένοντας τον Γκοντό του Σ. Μπέκετ. Το εκπληκτικό είναι πως στις σκηνοθεσίες (ακόμη και του ίδιου τού Μπέκετ) σπάνια ακολουθούνται οι κινησιολογικές οδηγίες αντίθετα στις περισσότερες φορές καταστρατηγούνται εμφανώς» (Γεωργουσόπουλος 1985: 570). 11

12 6 Στίχος του Γιώργου Κανελλόπουλου σε μουσική Γιώργου Χατζηνάσιου. 7 Ο γλάρος είναι μια συνθήκη μέσα στην οποία μελετάται με το μικροσκόπιο η ενδημούσα νόσος. Όλοι οι άρρωστοι γνωρίζουν πως είναι ασθενείς, όλοι αγνοούν ή θέλουν να αγνοούν την παθογόνο αιτία ( Γεωργουσόπουλος 2003: 54). 8 Η μουσική ενισχύει την χειρονομία του ηθοποιού και υπερκαθορίζει τη δράση και την κινησιολογία των υποκριτών, καθώς μπορεί να μετατραπεί σε υπόστρωμα ανάδειξης χορευτικών στάσεων, εξελίσσοντας ταυτοχρόνως τη δράση (Πανόπουλος 2010: ). 9 Ο Σπύρος Ευαγγελάτος αναφερόμενος στη συνεργασία του με τον Μίκη Θεοδωράκη γράφει: Εκτός από τις συναντήσεις μας, εξυπηρετούσε τον Μίκη μια καταγραφή των σκέψεών μου για το ύφος της μουσικής σε κάθε Χορικό. Σε στήλη δεξιά από το κείμενο περιέγραφα την ατμόσφαιρα κάθε στροφής, ποιες είναι αδόμενες και ποιες όχι, και γενικά το ύφος, δραματικό, λυρικό, ιλαρό κ.λπ. Αριστερά από το κείμενο σημείωνα τι "άκουγα" από μουσικής πλευράς: ρυθμούς κρουστών, ενδεικτικά μουσικές φράσεις, στοιχεία ενορχήστρωσης κ.λπ. Βεβαίως αυτά όλα αποτελούσαν μια λεπτομερή υπενθύμιση των συζητήσεων μας. Το σύστημα αυτό λειτούργησε και σε συνεργασία με άλλους συνθέτες (Ευαγγελάτος 2013:68). 10 Ο χρόνος στο θέατρο όπως και στον κινηματογράφο είναι μεταβλητός. Συμπτύσσεται, επεκτείνεται, παρατείνεται ή και διακόπτεται. Η μουσική γεφυρώνει τα χρονολογικά χάσματα διευκολύνοντας την αφήγηση (Πανόπουλος ό.π. 424). 11 Με μουσικούς ήχους μπορούμε να αποδώσουμε την αυστηρότητα του φυσικομαθηματικού χρόνου και την πλαστικότητα του βιωματικού, την κλιμάκωση μιας συγκίνησης και την ακινησία μιας ενατένισης (Τσέτσος 2012:20). 12 Οι φιλοσοφικές προσεγγίσεις της μουσικής στη νεωτερικότητα ομαδοποιούνται σε αυτές της ετερονομίας, της απόλυτης αυτονομίας και της σχετικής αυτονομίας της μουσικής, με την επισήμανση ωστόσο πως η παραπάνω ομαδοποίηση εκφράζει γενικούς και μόνο προσανατολισμούς, που δεν θεματοποιούνται απαραίτητα από τους ίδιους τους φιλοσόφους (Τσέτσος: : 14). 13 Βλ. Fischer Lichte E. (1992), σ και Πούχνερ (1985) σ Δ.Ε.Π.Π.Σ. (2003), «3 ος & 4 ος Άξονας : Δραματικό κείμενο Δραματοποίηση», σ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Σ ένα συνοριακό σταθμό

Σ ένα συνοριακό σταθμό Σ ένα συνοριακό σταθμό - Αντώνη Σαμαράκη Σχεδιασμός πρότασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Δημιουργία κλίματος δεκτικότητας Προβάλλονται εικόνες σχετικές με σταθμούς και τρένα με μουσική υπόκρουση και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση: Πριν από την ανάγνωση 1

Α Φάση: Πριν από την ανάγνωση 1 Διδακτική πρόταση της Σχολικής Συμβούλου κλ. ΠΕ02 Κωνσταντίνας Χρυσικοπούλου Διδακτικό αντικείμενο: Λογοτεχνία Α Λυκείου Τίτλος διδακτικής ενότητας: «Θέατρο» Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: περίπου 24 ώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών.

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Κανείς δεν φαντάζεται ότι ο λόγος θα εμφανισθεί απότομα, στην τελική του μορφή μ ένα χτύπημα μιας μαγικής ράβδου, σαν μια μηχανή έτοιμη για χρήση. Η εγκατάσταση του πολύπλοκού

Διαβάστε περισσότερα

19/01 4/02 ( 2 η παράταση) ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ: Ξένος στην πόλη. Αόρατη Όλγα του Γιάννη Τσίρου

19/01 4/02 ( 2 η παράταση) ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ: Ξένος στην πόλη. Αόρατη Όλγα του Γιάννη Τσίρου 19/01 4/02 ( 2 η παράταση) ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ: Ξένος στην πόλη Αόρατη Όλγα του Γιάννη Τσίρου Μια νεαρή μετανάστρια πέφτει θύμα του τράφικινγκ και αποτελεί αντικείμενο σκληρής συναλλαγής. Οι σκοτεινές διαδρομές

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP51 / Στοιχεία Θεωρίας Θεάτρου

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP51 / Στοιχεία Θεωρίας Θεάτρου Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP51 / Στοιχεία Θεωρίας Θεάτρου Σχολή ΣΑΚΕ Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών TSP Θεατρικές Σπουδές Θεματική Ενότητα TSP51 Στοιχεία Θεωρίας Θεάτρου

Διαβάστε περισσότερα

«Έκτορος και Ανδρομάχης ομιλία: μια συζυγική σκηνή εν μέσω πολέμου»

«Έκτορος και Ανδρομάχης ομιλία: μια συζυγική σκηνή εν μέσω πολέμου» «Έκτορος και Ανδρομάχης ομιλία: μια συζυγική σκηνή εν μέσω πολέμου» Β' Γυμνασίου, Αρχαία Ελληνική Γραμματεία (Ιλιάδα) Ζ 369-529: "Ἕκτορος και Ἀνδρομάχης ὁμιλία" Διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες (συνεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΣΤΗ: http //blgs.sch.gr/anianiuris ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Νιανιούρης Αντώνης (email: anianiuris@sch.gr) Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε Διηγούμαστε ή αφηγούμαστε ένα γεγονότος, πραγματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικά κείμενα 2. Βαθμοί επιθέτων και επιρρημάτων Η σύγκριση 3. Το β συνθετικό Λεξιλόγιο 4. Οργάνωση και συνοχή της περιγραφής και της αφήγησης 5. Δραστηριότητες παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο µε θέµα «ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΑΔΡΑΣΗ» «όλη η Ελένη σε µία ώρα» Εισήγηση: Τάσος

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ικανότητα για προφορική έκφραση σε συνδυασμό με την ικανότητα για προσεκτική και κριτική ακρόαση αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες για αποτελεσματική επικοινωνία. Τα Ελληνόπουλα της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας A Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικοί Στόχοι. Να διαµορφώσουµε µια πρώτη εικόνα για τον Μενέλαο, τον άλλο βασικό ήρωα του δράµατος.

Διδακτικοί Στόχοι. Να διαµορφώσουµε µια πρώτη εικόνα για τον Μενέλαο, τον άλλο βασικό ήρωα του δράµατος. Eυριπίδη «Ελένη» Α επεισόδιο Α σκηνή στιχ.437-494494 καθηγήτρια:τσούτσα Σταυρούλα Διδακτικοί Στόχοι Να διαµορφώσουµε µια πρώτη εικόνα για τον Μενέλαο, τον άλλο βασικό ήρωα του δράµατος. Να εµβαθύνουµε

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ( )- ΦΑΣΗ Γ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ( )- ΦΑΣΗ Γ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (2013-2014)- ΦΑΣΗ Γ Παρατήρηση Οπτικογραφημένης Διδασκαλίας Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Η διδασκαλία πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ CLOUD COMPUTING ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ CLOUD COMPUTING ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ CLOUD COMPUTING ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ - Καθορισμός του πλαισίου μετάβασης στο περιβάλλον του cloud computing - Αναγνώριση ευκαιριών και ανάλυση κερδών/κόστους από την

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Απαγορεύεται η οποιαδήποτε μερική ή ολική ανατύπωση χωρίς την άδεια του εκδότη

Απαγορεύεται η οποιαδήποτε μερική ή ολική ανατύπωση χωρίς την άδεια του εκδότη Συντονισμός έργου: Μαρία Λαγογιάννη, Δρ Αρχαιολόγος Σουζάνα Χούλια-Καπελώνη, Αρχαιολόγος Γενική επιμέλεια: Έλενα Μπαζίνη, Αρχαιολόγος Επιστημονική τεκμηρίωση-αρχική ιδέα σεναρίου: Έλενα Μπαζίνη, Αρχαιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά στοιχεία Αφηγηματολογίας

Βασικά στοιχεία Αφηγηματολογίας Βασικά στοιχεία Αφηγηματολογίας Διδάσκουσα: Δέσποινα Καραβαγγέλη 1. Αφηγηματικές τεχνικές Η αφηγηματολογία είναι η επιστήμη που μελετά την αφηγηματική λειτουργία και µας προσφέρει ό,τι απαιτείται για να

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Για τη σχολική χρονια

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Για τη σχολική χρονια Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Για τη σχολική χρονια 2016-2017 Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΕΞΑΜ. ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ Δευτέρα 12-6-2017 9-12 Αγγλικά ΙΙ 2 ο επιλ ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ, Β2 Το σύγχρονο δυτικό χοροθέατρο ΣΑΒΡΑΜΗ, Β2 (1 Τρίτη 13-6-2017 Μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Κουκλοθέατρο

Εισαγωγή στο Κουκλοθέατρο Εισαγωγή στο Κουκλοθέατρο Ενότητα 4: Εφαρμογές στην Εκπαίδευση - Κουκλοθέατρο στην Εκπαίδευση Αντιγόνη Παρούση Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία KOYKΛΟΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Παρούση Αντιγόνη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου»

Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου» ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Σχολείο : 14 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης Τίτλος/Θέμα Προγράμματος Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου» Τάξεις ή Τμήματα συμμετοχής:

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Περιεχόμενα Α ΕΠΙΠΕΔΟ (λεξιλόγιο) 1 ο ΣΤΑΔΙΟ : Ονοματοποίηση αντικειμένων και προσώπων 2 Ο ΣΤΑΔΙΟ: Ονοματοποίηση πράξεων 3 ο ΣΤΑΔΙΟ : Καθημερινές εκφράσεις και χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Α. Αξιολόγηση σχολικού εγχειριδίου

Α. Αξιολόγηση σχολικού εγχειριδίου V. ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. Αξιολόγηση σχολικού εγχειριδίου Ένας από τους σηµαντικότερους φορείς αξιολόγησης των σχολικών εγχειριδίων είναι οι µαθητές που τα χρησιµοποιούν, αρκεί η αξιολόγησή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών Πάμε θέατρο: Εισαγωγή στη δραματική

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ»

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» 9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» Πολλές φορές ο μόνος τρόπος για να αφηγηθείς τη δική σου ιστορία είναι μέσα από τις ιστορίες των άλλων. Ίσως ο μόνος τρόπος για να μιλήσεις για το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (5-9/10/2015) ΤΗΣ Β ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ»

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (5-9/10/2015) ΤΗΣ Β ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (5-9/10/2015) ΤΗΣ Β ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» Η πρώτη εβδομάδα του δεύτερου κύκλου της Εκπαίδευσης «ΜΑΖΙ & ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» πραγματοποιήθηκε από τις 5 έως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Αναλυτικό Πρόγραμμα; Τι είναι οι σκοποί; Τι είναι ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ; Τι είναι τα περιεχόμενα; Τι είναι η μεθόδευση; Πως συνδέονται αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 1: Εισαγωγικά: Τι είναι γλώσσα Βασικά χαρακτηριστικά της γλώσσας Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το πρόγραμμα Το Πρόγραμμα με τίτλο «Το θέατρο ως μορφοπαιδευτικό αγαθό και καλλιτεχνική έκφραση στην εκπαίδευση και την κοινωνία» υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας ΠΡΑΞΗ: "ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ/ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ/ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ" Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Ριγκολιός, το Ταξίδι μιας Ρίγας

Ριγκολιός, το Ταξίδι μιας Ρίγας Ριγκολιός, το Ταξίδι μιας Ρίγας Ένα χιουμοριστικό ταξίδι ενηλικίωσης γιατί μοιάζουν τα δελφίνια με τσιχλόφουσκες; γιατί ο Ζαν Πωλ Σαρτρ θα το ενέκρινε; γιατί η Ρωρώ η ροδαλή τρώει ρόδι και τυρί; γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: "ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ/ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ/ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ"

ΠΡΑΞΗ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ/ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ/ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΡΑΞΗ: "ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ/ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ/ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ" Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Ένα θεατρικό κείμενο στα χέρια μας

Ένα θεατρικό κείμενο στα χέρια μας Ένα θεατρικό κείμενο στα χέρια μας Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ Σαφέστατα το θέατρο είναι λογοτεχνικό είδος με κύριο και βασικό χαρακτηριστικό τη δράση, στοιχείο που προσδίδει και την ειδολογική του διαφορά από

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΟΡΟΘΕΑΤΡΟΥ

ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΟΡΟΘΕΑΤΡΟΥ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΟΡΟΘΕΑΤΡΟΥ ΔΗΠΕΘΕ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΑΣΛΑΜ Αφήγηση για 2 χορευτές Λίγα λόγια για το έργο Ο κύριος Χαρίτονος ήταν βαρύτονος, όχι μάγειρας, ράφτης, μπάτλερ, επιπλοποιός αλλά, ένας καλοστεκούμενος,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ»

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Στόχοι: Η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, η ανάπτυξη, δηλαδή, μέσα στην τάξη-λογοτεχνικό εργαστήρι εσωτερικών κινήτρων, ώστε να εδραιωθεί μια σταθερότερη

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Ένας από τους σημαντικούς στόχους του Νηπιαγωγείου είναι και η ανάπτυξη του προφορικού και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Ο ΚΑΙΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΖΩΑ»

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Ο ΚΑΙΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΖΩΑ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Ο ΚΑΙΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΖΩΑ» Δράσεις που υλοποιήθηκαν με το 4 ο Νηπιαγωγείο Σερρών Φεβρουάριος Ιούνιος 2012 Συντελεστές προγράμματος Oι μαθητές/ριες του 4 ο Νηπιαγωγείου

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων ΜΠΟΡΩ ΝΑ Επίπεδο Α1 για παιδιά Κατανόηση προφορικού λόγου Μπορώ, όταν ο λόγος είναι αργός, καθαρός με μεγάλες παύσεις και επαναλήψεις και χρήση οπτικών μέσων:

Διαβάστε περισσότερα

γλωσσικέςεπιλογές λειτουργίες/περικείµενα -Μιαφοράκιένανκαιρό -ΛαέτηςΑθήνας - Συµπληρώστε τα κενά. - Προσοχή, παρακαλώ! Μην αφήνετε - σήµερα φιλοξενούµε τον κύριο Γάτο -Τσουκαλάςόπ. π. σ. 55 - Κεραµεικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΡΗΝΗ -ΠΟΛΕΜΟΣ Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α - Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από τα κείμενα οι μαθητές: Να αναπτύξουν προβληματισμούς γύρω από τα θέματα της ειρήνης και του πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο

Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο 1.1 Στόχοι Οι σπουδαστές στο Επίπεδο 1 του ICCLE είναι ικανοί να κατανοούν βασικά γλωσσικά στοιχεία που σχετίζονται με συνήθη καθημερινά θέματα. Είναι ικανοί

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγί ες γία την παρα δοση καί παρουσί αση της α σκησης του εργαστηρί ου Αρχίτεκτονίκη Εσωτ. Χωρων: Χωροί Γραφεί ων & Φωτίσμο ς.

Οδηγί ες γία την παρα δοση καί παρουσί αση της α σκησης του εργαστηρί ου Αρχίτεκτονίκη Εσωτ. Χωρων: Χωροί Γραφεί ων & Φωτίσμο ς. Οδηγί ες γία την παρα δοση καί παρουσί αση της α σκησης του εργαστηρί ου Αρχίτεκτονίκη Εσωτ. Χωρων: Χωροί Γραφεί ων & Φωτίσμο ς. (αφορά στα τμήματα Γ3 & Γ5) Τα παρακάτω αφορούν στην παράδοση του εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Εργαστήρια

Σεμινάρια Εργαστήρια ΠΡΑΞΗ: «Σχεδιασμός και παραγωγή παιδαγωγικών εργαλείων για την ανάδειξη της σημασίας του Θεάτρου στην αρχαιότητα και σήμερα» ΥΠΟΕΡΓΟ 2: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ 3η ΔΡΑΣΗ: Επιμόρφωση Σεμινάρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ ΟΝΟΜΑ: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΟΥΡΤΖΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ Η λέξη θέατρο προέρχεται από τα αρχαία ελληνικά και αρχικά σήμαινε σύνολο θεατών. Αργότερα, πήρε τη σημασία του τόπου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα Έχουν δύο φωνές: την ενεργητική και την παθητική Ενεργητική φωνή: ω. Παθητική φωνή: -μαι. Οι καταλήξεις των ρημάτων, ω, -άβω

ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα Έχουν δύο φωνές: την ενεργητική και την παθητική Ενεργητική φωνή: ω. Παθητική φωνή: -μαι. Οι καταλήξεις των ρημάτων, ω, -άβω 1 ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα ανήκουν στα κλιτά μέρη του λόγου και φανερώνουν ότι κάποιο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα κάνει κάτι (κάποια ενέργεια), ή παθαίνει κάτι από κάποιον άλλον, ή από τον εαυτό του ή βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΥΛΟΙ»

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΥΛΟΙ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΥΛΟΙ» Δράσεις που υλoποιήθηκαν με τη Ε &ΣΤ τάξη του 2 ου Δημοτικού Σχολείου Αλεξάνδρειας Ιανουάριος Ιούνιος 2013 Συντελεστές προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Πρόσληψης των Μορφοσυντακτικών Φαινομένων

Στρατηγικές Πρόσληψης των Μορφοσυντακτικών Φαινομένων Στρατηγικές Πρόσληψης των Μορφοσυντακτικών Φαινομένων Εισηγήσεις για Πρακτικές Εφαρμογές Μαρία Κυπριανού-Λεοντή Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών Ευφημία Τάφα Παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχή έκβαση της ανάγνωσης μιας ιστορίας Χρονική στιγμή της ανάγνωσης (πότε) Το είδος του κειμένου (τι) Η «γωνιά» της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου»

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ Πέμπτη 28-8-2014 10-13 Ειδικό εργαστήριο υποκριτικής ΙΙ 8 ο επιλ. Σακελλάρη 15.00 Κινηματογράφος και κοινωνία: αλληλεπιδράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2) Αντίληψη της ομιλίας Απεικόνιση της πρότασης «θα σας διηγηθώ την ιστορία των δύο νέων» κυματομορφή Φασματόγραμμα Συνάρθρωση Οι φθόγγοι αλληλεπικαλύπτονται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου.

Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου. Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου. Ενότητα 1: Το σπασμένο μπισκότο. Γιάννα Ροϊλού. Τμήμα: Θεατρικών Σπουδών. Σελίδα 1 1 Σκοποί ενότητας..3 2 Περιεχόμενα ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΟΝΕΑ/ΚΗΔΕΜΟΝΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΜΑΘΗΤΩΝ-ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΣΕ ΟΜΙΛΟ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΟΝΕΑ/ΚΗΔΕΜΟΝΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΜΑΘΗΤΩΝ-ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΣΕ ΟΜΙΛΟ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΟΝΕΑ/ΚΗΔΕΜΟΝΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΜΑΘΗΤΩΝ-ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΣΕ ΟΜΙΛΟ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ Ο/Η υπογράφ...... κηδεμόνας τ... μαθητ...... της... τάξης του...λυκείου, δηλώνω ότι το παιδί μου επιθυμεί να συμμετέχει

Διαβάστε περισσότερα

Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Διά Βίου Μάθησης. Μάθησης. Ποίηση και Θέατρο Αρχαία Ελλάδα

Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Διά Βίου Μάθησης. Μάθησης. Ποίηση και Θέατρο Αρχαία Ελλάδα Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Πρόγραµµα Πρόγραµµα Διά Βίου Μάθησης Μάθησης Ποίηση και Θέατρο στην Ποίηση και Θέατρο στην Αρχαία Ελλάδα Αρχαία Ελλάδα + Στόχος του προγράμματος Το πρόγραμμα επιμόρφωσης Ποίηση και Θέατρο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΑΚΟΗΣ-ΣΟΛΦΕΖ-ΡΥΘΜΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΙΙ 15/6/ :30-13:30 (γραπτά) 14. ΑΣΚΗΣΗ ΑΚΟΗΣ-ΣΟΛΦΕΖ-ΡΥΘΜΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΙΙ 16/6/ :00-17:00 (προφορικά) 14

ΑΣΚΗΣΗ ΑΚΟΗΣ-ΣΟΛΦΕΖ-ΡΥΘΜΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΙΙ 15/6/ :30-13:30 (γραπτά) 14. ΑΣΚΗΣΗ ΑΚΟΗΣ-ΣΟΛΦΕΖ-ΡΥΘΜΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΙΙ 16/6/ :00-17:00 (προφορικά) 14 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 009 Β' Εξαμήνου 1 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΙΙ 4/6/009 10:00-1:00 1,13,14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΙΙ 11/6/009 10:00-13:00 13 3 ΑΣΚΗΣΗ ΑΚΟΗΣ-ΣΟΛΦΕΖ-ΡΥΘΜΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΙΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Συντονιστική Ομάδα Μαρία Χαϊλή Λουίζα Μαππούρα Χρύσω Σιεηττάνη ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Προτεραιότητα της

Διαβάστε περισσότερα