Άρθρα. H εκτίμηση του ασθενούς στο Τμήμα Επειγουσών Περιπτώσεων. Ιωάννης Αποστολάκης. Πνευμονική εμβολή Διάγνωση και θεραπεία Αικατερίνη Καπετάνιου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Άρθρα. H εκτίμηση του ασθενούς στο Τμήμα Επειγουσών Περιπτώσεων. Ιωάννης Αποστολάκης. Πνευμονική εμβολή Διάγνωση και θεραπεία Αικατερίνη Καπετάνιου"

Transcript

1

2

3 Άρθρα H εκτίμηση του ασθενούς στο Τμήμα Επειγουσών Περιπτώσεων Ιωάννης Αποστολάκης Τριμηνιαία έκδοση των ΥΓΕΙΑ, ΜΗΤΕΡΑ, ΛΗΤΩ του Ομίλου ΥΓΕΙΑ ISSN Επιτροπή Σύνταξης Κωστής Γεωργιλής Παθολόγος - Λοιμωξιολόγος, Διευθυντής Β Παθολογικής Κλινικής του ΥΓΕΙΑ Ελπιδοφόρος Δουράτσος Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου του ΛΗΤΩ Γεώργιος Καλλιπολίτης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου του ΜΗΤΕΡΑ Χρήστος Μπαρτσόκας Παιδίατρος, Επιστημονικός Διευθυντής Παίδων του ΜΗΤΕΡΑ Εμμανουήλ Παπαδάκης Παθολόγος, συνεργάτης του ΥΓΕΙΑ Διευθυντής Σύνταξης Ιωάννης Αποστολάκης Παθολόγος, Διευθυντής Α Παθολογικής Κλινικής του ΥΓΕΙΑ Αναπληρωτής Διευθυντής Σύνταξης Βασίλειος Σεϊτανίδης Αιματολόγος, Επίτιμος Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής του ΥΓΕΙΑ Πνευμονική εμβολή Διάγνωση και θεραπεία Αικατερίνη Καπετάνιου 395 Αλγόριθμος αντιμετώπισης προκαρδίου άλγους Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση στα επείγοντα Γεώργιος Τσάκωνας 398 Αιμορραγία πεπτικού Διερεύνηση και αντιμετώπιση Δημήτριος Καλός, Γεώργιος Καλλιμάνης 402 Ενδείξεις διασωλήνωσης και μεταφοράς ασθενούς στη ΜΕΘ Εμμανουέλα Κατσούδα Επιμήκυνση του διαστήματος QTc από μη καρδιολογικά φάρμακα Κωνσταντίνος Δ. Μάλλιος 416 The latest in chronic HBV & HCV treatment Roger Williams, CBE 422 Εμβόλιο της γρίπης Οι επερχόμενες εξελίξεις Εμμανουήλ Δ. Παπαδάκης 425 Τα κύτταρα του ομφάλιου λώρου ελπίδα για τις εγκεφαλικές βλάβες Χριστίνα Ανδρουτσοπούλου Οξεία σύγχυση στους ηλικιωμένους Αίτια και αντιμετώπιση στα επείγοντα Ιφιγένεια Λιβεριάδου Βοηθοί Διευθυντή Σύνταξης Εμμανουήλ Δ. Παπαδάκης Ειδικός Παθολόγος του ΥΓΕΙΑ Ιωάννης Πατούλης Χειρουργός του ΥΓΕΙΑ Δημοσιογραφική Επιμέλεια Μαριλένα Καραμήτρου Δημοσιογράφος, Υπεύθυνη Γραφείου Τύπου Ομίλου ΥΓΕΙΑ τηλ.: ) Commercial Management Γιώργος Σώρας ( τηλ.: , fax: ) Εκδότης Media2day Εκδοτική Α.Ε. Υπεύθυνος Χρήστος Ζαρίφης Creative Director Χριστίνα Παπαγεωργίου Δημιουργικό Τάσος Λοβέρδος, Άντζελα Σοφιανοπούλου Επιμέλεια Ύλης Χρήστος Γαδ Επιμέλεια Κειμένων Δήμητρα Κεφάλα, Ευθυμία Παυλάτου Διεύθυνση Παραγωγής Πέτρος Μαρίνης Παραγωγή MEDIA2DAY ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. Παπανικολή 50, Χαλάνδρι Τηλ.: fax: Οδηγίες προς τους συγγραφείς Τα ΙΑΤΡΙΚΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ είναι τριμηνιαίο περιοδικό γενικής ύλης και απευθύνεται στους γιατρούς κάθε ειδικότητας. Δεκτά για δημοσίευση είναι άρθρα γραμμένα από γιατρούς των Νοσοκομείων του Ομίλου ΥΓΕΙΑ και από επιστήμονες συναφών επαγγελμάτων. Τα άρθρα πρέπει να έχουν επίκαιρο επιστημονικό ενδιαφέρον, να είναι βιβλιογραφικά πλήρως τεκμηριωμένα, σύντομα, μέχρι λέξεις, γραμμένα με σαφήνεια, κατανοητά από γιατρούς όλων των ειδικοτήτων, όχι μόνο από τους ειδικούς επί του θέματος που πραγματεύονται. Κύριο κορμό του περιοδικού αποτελούν οι ανακοινώσεις περιπτώσεων, οι σύντομες ανασκοπήσεις, τα επίκαιρα θέματα. Δεκτές, επίσης, διδακτικές απεικονίσεις, κουίζ, δοκιμασίες αυτοελέγχου. Για τη μορφή του άρθρου και την αναγραφή της βιβλιογραφίας παρακαλούνται οι συγγραφείς να συμβουλεύονται προηγούμενα τεύχη του περιοδικού. Όλα τα άρθρα ελέγχονται από συντακτική επιτροπή, η οποία κρίνει αν το άρθρο είναι κατάλληλο προς δημοσίευση ως έχει ή ύστερα από υποδεικνυόμενες τροποποιήσεις. Μετά την έγκριση της συντακτικής επιτροπής, το άρθρο υπόκειται σε συντακτικές και γραμματικές διορθώσεις, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν και περικοπές φράσεων ή ολόκληρων παραγράφων, ώστε να γίνει περισσότερο περιεκτικό και εύληπτο.

4 Γράμμα από τη σύνταξη Το ΥΓΕΙΑ δίνει ιδιαίτερη σημασία στην εκπαίδευση και επιμόρφωση του προσωπικού του. Ο κύριος φορέας των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των ιατρών είναι η Επιστημονική Ένωση. Τελευταίως, με σκοπό να ενισχυθεί και να συστηματοποιηθεί ανάλογα με τις ανάγκες η εκπαιδευτική δραστηριότητα, δημιουργήθηκε ως όργανο του ΥΓΕΙΑ η Επιτροπή Εκπαίδευσης. Μία από τις δράσεις της Επιτροπής ήταν η πραγματοποίηση ημερίδας με θέμα την Επείγουσα Ιατρική. Ο αριθμός αυτών που παρακολούθησαν την ημερίδα ήταν εκ των πραγμάτων περιορισμένος, όμως οι εισηγήσεις πρέπει να γίνουν ευρύτερα γνωστές. Το παρόν τεύχος είναι αφιερωμένο στα θέματα που αναπτύχθηκαν και αφορούν σε επείγουσες καταστάσεις της παθολογίας. Έχει εμπλουτιστεί με το άρθρο του κ. Κ. Μάλλιου για την επίδραση των φαρμάκων στο διάστημα QTC. Το άρθρο του κ. R. Williams αναφέρεται στα πλέον πρόσφατα δεδομένα της θεραπείας των ηπατίτιδων B και C και για λόγους τεχνικούς δεν κατέστη δυνατόν να περιληφθεί στο προηγούμενο αφιέρωμα στην ηπατολογία. Το ότι είναι γραμμένο στα αγγλικά ελπίζουμε ότι θα γίνει αποδεκτό και κατανοητό από τους αναγνώστες. Η φετινή έξαρση της επιδημίας της γρίπης Η1Ν1 οδεύει προς ύφεση, μας θύμισε όμως την ανάγκη του εμβολιασμού. Ο κ. Ε. Παπαδάκης σκιαγραφεί διά βραχέων την ανάπτυξη και τις μελλοντικές εξελίξεις του εμβολίου της γρίπης. Η κ. Χ. Ανδρουτσοπούλου μας ενημερώνει για τη χρήση των κυττάρων του ομφάλιου λώρου στις νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Ιωάννης Αποστολάκης 384 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος 2011

5 H εκτίμηση του ασθενούς στο Τμήμα Επειγουσών Περιπτώσεων H εκτίμηση του ασθενούς στο Τμήμα Επειγουσών Περιπτώσεων Ιωάννης Αποστολάκης Παθολόγος, ΥΓΕΙΑ Κάποιος αποφασίζει να προσέλθει στο Τμήμα Επειγουσών Περιπτώσεων (ΤΕΠ) ή προσκομίζεται από άλλους γιατί θεωρεί (ή θεωρούν) ότι αυτό που του συμβαίνει είναι καταστροφικό για την υγεία του ή θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή του. Δεν είναι όμως πάντα έτσι. Κατά το πλείστον πρόκειται για απλά συμπτώματα, που δεν υποκρύπτουν κάτι επείγον ή σοβαρό, και σπανιότερα για σοβαρές περιπτώσεις. Έχει υπολογιστεί ότι το 10% - 20% των ασθενών που προσέρχονται στο ΤΕΠ έχει πράγματι επείγοντα προβλήματα. Triage Ως εκ τούτου, υπάρχει ανάγκη μιας πρώτης εκτίμησης και διαλογής για τον καθορισμό της προτεραιότητας αντιμετώπισης. Αυτή η πρώτη διαλογή αποτελεί το περιεχόμενο του Triage. Συνήθως εκτελείται από εκπαιδευμένη νοσηλεύτρια, η οποία είναι σε θέση να εκτιμήσει το βαθμό του επείγοντος της καταστάσεως και να κατατάξει τον ασθενή σε σειρά προτεραιότητας για εξέταση και αντιμετώπιση. Έχουν αναπτυχθεί διάφορα συστήματα Triage, κατά τα οποία οι προσερχόμενοι κατατάσσονται σε μία από τις προκαθορισμένου αριθμού κατηγορίες. Στο σύστημα που προκρίνει η Joint Commission International (JCI) οι προσερχόμενοι κατατάσσονται σε 3 κατηγορίες: την κατεπείγουσα (emergent), την επείγουσα (urgent) και την αναμένουσα (non-urgent). Στο σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου προβλέπονται 5 κατηγορίες: 1. Άμεση ανάνηψη (Immediate resuscitation). Ασθενείς που χρειάζονται άμεση θεραπεία για να διατηρηθούν στη ζωή. 2. Κατεπείγουσα (Very urgent). Βαριά άρρωστοι ή τραυματισμένοι των οποίων η ζωή δεν βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο. 3. Επείγουσα (Urgent). Ασθενείς με σοβαρά προβλήματα, αλλά σε εμφανώς σταθερή κατάσταση. 4. Συνήθης (Standard). Συνήθεις περιπτώσεις χωρίς άμεσο κίνδυνο ή δυσφορία. 5. Τακτική (Non-urgent). Ασθενείς των οποίων η κατάσταση δεν είναι πράγματι α- τύχημα ή επείγουσα. Ο ασθενής κάθε κατηγορίας επισημαίνεται με κάποιο προκαθορισμένο χρώμα, που είναι ενδεικτικό του βαθμού επείγοντος και ορίζει εντός ποιου καθορισμένου χρονικού διαστήματος πρέπει να επιληφθεί ο ιατρός του ΤΕΠ. Συνήθως το Triage στηρίζεται σε 2 παραμέτρους: στο κύριο σύμπτωμα και στα ζωτικά σημεία. Αρχική εκτίμηση Μετά το Triage, ο ιατρός είναι εκείνος που αναλαμβάνει την αντιμετώπιση και τη διεκπεραίωση του προβλήματος του ασθενούς. Το πρώτο μέλημά του είναι η αρχική εκτίμηση της καταστάσεως του ασθενούς, ώστε να απαντήσει στο ερώτημα: τι απειλεί τη ζωή του; Ο συμβατικός τρόπος σκέψης με την ανάπτυξη διαφορικής διάγνωσης δεν βοηθά στην ταχεία απάντηση και τα στενά χρονικά περιθώρια εμποδίζουν τη χρήση της συμβατικής μεθοδολογίας. Τρία στοιχεία είναι αναγκαία για την ταχεία αναγνώριση του ασθενούς του οποίου κινδυνεύει η ζωή: n Το κύριο σύμπτωμα και το βραχύ εστιασμένο στο κύριο σύμπτωμα ιστορικό. n Η πλήρης και ακριβής καταμέτρηση και εκτίμηση των ζωτικών σημείων. n Η επισκόπηση, η ακρόαση και η ψηλάφηση του ασθενούς. Το κύριο σύμπτωμα, το οποίο ενίοτε ο ασθενής δεν είναι σε θέση να το περιγράψει και το αναφέρουν οι συνοδοί, βοηθά αμέσως να στραφεί η προσοχή στον γενικό τύπο του προβλήματος (νευρικό, καρδιακό, αναπνευστικό, τραυματικό κ.λπ.). Τα ζωτικά σημεία (αναπνοή, καρδιακός ρυθμός, αρτηριακή πίεση, θερμοκρασία) εξαρτώνται από την ηλικία, τη φυσική κατάσταση, τις παθήσεις και τη φαρμακευτική αγωγή και η εκτίμησή τους συναρτάται με τις σχετικές πληροφορίες. Εντός των φυσιολογικών ορίων, κάποια ζωτικά σημεία μπορεί να είναι επικινδύνως παθολογικά σε ορισμένους ασθενείς. Ο φυσιολογικός αριθμός αναπνοών σε νεαρό άτομο με κρίση άσθματος είναι ένδει- Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος

6 H εκτίμηση του ασθενούς στο Τμήμα Επειγουσών Περιπτώσεων ξη καμάτου των αναπνευστικών μυών και αναπνευστικής ανεπάρκειας. Η κλινική εξέταση με την επισκόπηση, την ακρόαση και την ψηλάφηση, ενίοτε δε και με την όσφρηση, δίδει τις πληροφορίες που χρειάζονται για τον εντοπισμό του προβλήματος. Το επόμενο μέλημα είναι η παρέμβαση για την αντιμετώπιση της απειλής και ακολουθεί η προσπάθεια διαγνώσεως. Στο ΤΕΠ η διαφορική διαγνωστική ξεκινά από την πιο σοβαρή κατάσταση που μπορεί να εξηγήσει την εικόνα του ασθενούς και προχωρά στις πιο αθώες. Στον εξηντάρη ασθενή που προσέρχεται με ναυτία, εμέτους και επιγαστραλγία πρέπει πρώτα να αποκλειστεί το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Στο ΤΕΠ ο ιατρός πρέπει να είναι βέβαιος ότι δεν διέφυγαν της διάγνωσης οι πιο ασυνήθεις, αλλά όμως πιο σοβαρές καταστάσεις, και προχωρώντας με τη λογική της εις άτοπον απαγωγής να τις αποκλείσει και να φθάσει στις πιο συνήθεις και ήπιες. Και πάλι δεν πρέπει να λησμονείται ότι σκοπός της λειτουργίας των ΤΕΠ είναι η άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση απειλητικών για τη ζωή καταστάσεων και όχι η ακριβής διάγνωση, που μπορεί να χρειασθεί χρόνο και πληθώρα εξετάσεων για να τεθεί. Είναι παραδοχή η οποία πρέπει να ομολογείται στον ασθενή και να καταγράφεται στο ιστορικό μαζί με τα υπόλοιπα στοιχεία και τις οδηγίες, εφόσον ο ασθενής αναχωρεί από το ΤΕΠ και δεν εισάγεται για περαιτέρω έλεγχο και θεραπεία. Ο προσδιορισμός της φροντίδας Κατά την JCI, ο σκοπός της εκτίμησης του ασθενούς στο ΤΕΠ είναι ο προσδιορισμός του είδους της φροντίδας που αρχικώς χρειάζεται. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η συλλογή των στοιχείων, η ανάλυση και η σύνθεσή τους και η λήψη αποφάσεων. Η συλλογή των στοιχείων στηρίζεται στη λήψη του ιστορικού, στην κλινική εξέταση και στα αποτελέσματα των παρακλινικών και εργαστηριακών εξετάσεων. Η αρχική εκτίμηση περιλαμβάνει το ιστορικό της παρούσας κατάστασης, το ατομικό ιστορικό για τις κύριες λειτουργίες, τυχόν αλλεργίες ή χρόνιες παθήσεις, το φαρμακευτικό ιστορικό συμπεριλαμβανομένης της λήψης εναλλακτικών φαρμάκων. Χρήσιμες πληροφορίες προκύπτουν από τη διερεύνηση των χαρακτηριστικών του άλγους, των διατροφικών συνθηκών, της λήψης συμπληρωμάτων, της κοινωνικής κατάστασης, του αλκοολισμού, της χρήσης ουσιών, της λειτουργικότητας, της ψυχικής κατάστασης και της τυχόν κακοποίησης. Η κλινική εξέταση είναι μεν εστιασμένη στο κύριο σύμπτωμα, αλλά και συστηματική, ώστε να αναδεικνύει την παρούσα κατάσταση και να εκμηδενίζει το ενδεχόμενο να διαφύγουν σημεία ή ευρήματα σημαντικά για την εκτίμηση του ασθενούς. Η εκ παραλλήλου κλινική εξέταση και λήψη στοιχείων του ιστορικού βραχύνει τον απαιτούμενο χρόνο και συμβάλλει στην εκτίμηση των αναδυομένων σημείων. Η επιλογή των εξετάσεων οι οποίες παραγγέλλονται στοχεύει στην επιβεβαίωση ή απόρριψη των διαγνωστικών υποθέσεων που έχουν προκύψει από το ιστορικό και την κλινική εξέταση. Οι απεικονιστικές εξετάσεις, οι οποίες σήμερα πλέον περιλαμβάνουν τα υπερηχοτομογραφήματα, τις αξονικές τομογραφίες και τα σπινθηρογραφήματα, δίδουν σημαντικές και καθοριστικές πληροφορίες. Η χρήση τους στο ΤΕΠ είναι πολλάκις τόσο αναγκαία όσο η α/α θώρακος και το ΗΚΓ. Κύριες αιματολογικές, βιοχημικές και ενζυμικές εξετάσεις μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση ή να αναδείξουν ζητήματα που δεν είναι εμφανή από το ιστορικό και την κλινική εξέταση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν συλλεχθεί από το ιστορικό, την κλινική εξέταση και τα αποτελέσματα των ε- ξετάσεων εκτιμώνται οι ανάγκες της συνολικής φροντίδας του ασθενούς. Η τελευταία εκφεύγει των ορίων της όποιας μεμονωμένης παρέμβασης, εκτιμά και αντιμετωπίζει ανάγκες οι οποίες μπορεί να μοιάζουν ότι δεν έχουν άμεση σχέση με το παρόν πρόβλημα του ασθενούς, όμως είναι καθοριστικές για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την έκβαση της φροντίδας. Πρέπει να εκτιμώνται οι άμεσες και επείγουσες ανάγκες, η κλινική κατάσταση, η ψυχική και η κοινωνική κατάσταση, η απόκριση σε προηγούμενες θεραπείες, ενίοτε δε μπορεί να χρειασθούν περαιτέρω εκτιμήσεις από ειδικούς. Οι από ειδικούς εκτιμήσεις μπορεί να αφορούν στη διαιτητική εκτίμηση, στη λειτουργική εκτίμηση ή στην ανάγκη υπηρεσιών αποκατάστασης. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην εκτίμηση του άλγους και τονίζεται η ανάγκη άμεσης και αποτελεσματικής αντιμετώπισής του, εφόσον πλέον θεωρείται ότι η παραμονή του άλγους, πέραν της δυσφορίας που προκαλεί στον πάσχοντα, αποτελεί και ανεξάρτητο παράγοντα επιδείνωσης της νοσηρότητας και απόκρισης στην υπόλοιπη αγωγή. Η 386 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος 2011

7 H εκτίμηση του ασθενούς στο Τμήμα Επειγουσών Περιπτώσεων διαχείριση του άλγους είναι κριτήριο της ποιότητας των προσφερομένων στο ΤΕΠ υπηρεσιών. Η εκτίμηση πρέπει να είναι εξατομικευμένη για τον κάθε ασθενή και να ολοκληρώνεται εντός των προβλεπομένων από τη διαδικασία του ΤΕΠ χρονικών ορίων. Είναι εμφανές ότι συχνά η εκτίμηση του ασθενούς και η παροχή της φροντίδας χρειάζεται να γίνει από πολλούς. Η ομαδική, από διαφόρων ειδικοτήτων ιατρούς και επαγγελματίες υ- γείας, εκτίμηση και αντιμετώπιση των ασθενών είναι πλέον αναπόδραστη ανάγκη, ενώ η επάρκεια, η επικοινωνία και ο συντονισμός μεταξύ των εμπλεκομένων καθορίζουν την ποιότητα και την έκβαση της φροντίδας και περιορίζουν τα λάθη. Οι εκτιμήσεις πρέπει να είναι πλήρεις, καταγεγραμμένες, ευανάγνωστες και εύκολα προσιτές από όσους εμπλέκονται στη φροντίδα του ασθενούς. Συνεκτιμώντας όλες αυτές τις παραμέτρους επιλέγεται η καλύτερη δυνατή φροντίδα εξατομικευμένα για κάθε ασθενή. Ιδιαίτερες εκτιμήσεις Μέλη ορισμένων ομάδων του πληθυσμού χρειάζονται ιδιαίτερη εκτίμηση. Σ αυτές περιλαμβάνονται τα παιδιά, οι έφηβοι, οι εύθραυστοι υπερήλικες, οι ασθενείς τελικού σταδίου, οι ασθενείς με έντονο ή χρόνιο άλγος, οι έγκυες, οι ασθενείς με συναισθηματικές ή ψυχικές διαταραχές, οι εξαρτημένοι, οι ασθενείς με λοιμώδη και μεταδοτικά νοσήματα, οι ανοσοκατεσταλμένοι και οι ασθενείς υπό χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία. Ιδιαίτερη εκτίμηση σημαίνει ότι σ αυτήν πρέπει να συμπεριλαμβάνονται και άλλες, λεπτομερέστερες παράμετροι, που όμως είναι σημαντικές. Στα στοιχεία εκτίμησης των υπερηλίκων πρέπει να περιλαμβάνονται η λειτουργική ικανότητα, ο κίνδυνος πτώσεων, η νοητική κατάσταση, η συναισθηματική κατάσταση, η πολυφαρμακία, οι ακράτειες, η ερωτική λειτουργία, η ακοή, η όραση, οι οδοντοστοιχίες, οι συνθήκες ζωής, η κοινωνική και οικογενειακή υποστήριξη, η οικονομική κατάσταση, οι πνευματικές α- Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος

8 H εκτίμηση του ασθενούς στο Τμήμα Επειγουσών Περιπτώσεων νάγκες και οι ιδιαίτερες προτιμήσεις. Σε ασθενείς τελικού σταδίου πρέπει να εκτιμώνται και να αντιμετωπίζονται η ναυτία, οι έμετοι, η αναπνευστική δυσχέρεια, οι παράγοντες που επηρεάζουν τα συμπτώματα, οι πνευματικές και θρησκευτικές ανάγκες του α- σθενούς και της οικογένειας, η ψυχική κατάσταση του ασθενούς και της οικογένειας, η ανάγκη υποστήριξης, η ανάγκη για άλλες φροντίδες και οι παράγοντες κινδύνου για τους επιζώντες. Η, μέσω διαδικασιών, μεθοδική και ομοιόμορφη ακολουθία ενεργειών καθώς και η ανά περίπτωση καταγραφή τους διευκολύνουν τη λειτουργία του ΤΕΠ, διατηρούν την ποιότητα των προσφερομένων υπηρεσιών, περιορίζουν τα λάθη, ικανοποιούν τους ασθενείς και τους συνοδούς τους, μειώνουν τα παράπονα, τις αναφορές και τις αγωγές και καθιστούν σαφή την εκ των υστέρων αναγνώριση των ενεργειών που έγιναν, των υπηρεσιών που προσφέρθηκαν και της έκβασής τους. Είναι απαραίτητο στο φύλλο του ασθενούς, το οποίο και φυλάσσεται, να καταγράφονται ευανάγνωστα τα στοιχεία αναγνώρισης του ασθενούς, η ημερομηνία και η ώρα προσέλευσης, τα στοιχεία εκείνου που δίδει τις πληροφορίες, το κύριο σύμπτωμα, το ατομικό αναμνηστικό, τα λαμβανόμενα φάρμακα, τα θετικά αλλά και τα αρνητικά ευρήματα, οι εξετάσεις και τα αποτελέσματά τους, η πιθανή διάγνωση, η χορηγηθείσα θεραπεία, οι συναινέσεις, οι οδηγίες, το όνομα και η υπογραφή όποιων εκτιμούν τον ασθενή, καθώς και η υπογραφή του ασθενούς ή του συνοδού του. Κίνδυνοι που καραδοκούν Το ΤΕΠ είναι πεδίο μάχης με μεγάλο φόρτο δουλειάς, έ- νταση πνευματική και ψυχική, σωματικό κάματο, στενότητα χρόνου, έλλειψη προσωπικού και πόρων. Υπάρχουν θύματα και από τις δύο πλευρές, των ασθενών και των ιατρών. Η πιθανότητα κάθε είδους λάθους ή παράλειψης είναι υψηλή. Επίσης υψηλό είναι και το ενδεχόμενο αναζήτησης ευθυνών και απαιτήσεων αποζημιώσεως. Η τήρηση ορισμένων κανόνων λειτουργίας και συμπεριφοράς εκ μέρους του ιατρού τον κατοχυρώνει και αναδεικνύει την ποιότητα της εργασίας του και της φροντίδας του. Οι συνήθεις αιτίες ανεπαρκούς συμμόρφωσης κατά την εκτίμηση των ασθενών είναι: n Η ανεπαρκής εκπαίδευση του προσωπικού για πολιτισμικές, πνευματικές και θρησκευτικές εκτιμήσεις. n Η απουσία διατροφικής εκτίμησης. n Η απουσία λειτουργικής εκτίμησης από το τμήμα αποκατάστασης. n Η απουσία επανεκτίμησης του άλγους. n Οι καθυστερήσεις για εξέταση και λήψη των αποτελεσμάτων των εξετάσεων. n Η απουσία επαρκούς εκτίμησης για κίνδυνο αυτοκτονίας. n Η απουσία επαρκούς εκτίμησης προβλημάτων συμπεριφοράς. n Η απουσία εκτίμησης οικογενειακής βίας ή βιασμού. n Η απουσία εκτίμησης κατάχρησης οινοπνευματωδών ή εθιστικών ουσιών. Ο ιατρός είναι καλό: n Να γράφει ευανάγνωστα, κατά προτίμηση με μαύρο μελάνι. n Να σημειώνει πάντα την ημερομηνία και την ώρα. n Να υπογράφει και να σφραγίζει τα έγγραφα. n Να γράφει περιεκτικό και επικεντρωμένο ιστορικό. n Να χρησιμοποιεί απλά σχήματα για να δείξει τους τραυματισμούς ή άλλα σημεία. n Να αποφεύγει τις συντμήσεις. n Να μη γράφει ποτέ αγενή ή επικριτικά ή κατηγορηματικά σχόλια. n Να θυμάται ότι κάποτε μπορεί να χρειασθεί να διαβαστεί ό,τι έχει γράψει. n Να εξετάζει προσεκτικά τον άρρωστο. n Να παραγγέλνει τις αναγκαίες και απαραίτητες εξετάσεις. n Να είναι βέβαιος για ό,τι κάνει. n Να συμβουλεύεται. n Να ζητάει βοήθεια. n Να συνεργάζεται. n Να σέβεται. n Να προετοιμάζει και να ολοκληρώνει τη μεταφορά των αρρώστων. n Να προσέχει και να καταγράφει την παράδοση. n Να δίδει πληροφορίες. n Να ενημερώνει τον ασθενή. n Να δίδει γραπτές και σαφείς οδηγίες. Και για να αποφεύγει μελλοντικά προβλήματα καλό είναι: n Να προσέχει τη στάση του (ευγενής, ειλικρινής, προσηνής). n Να λαμβάνει ενυπόγραφη συναίνεση για ό,τι είναι παρεμβατικό, πολύπλοκο ή απαιτεί αναισθησία. 388 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος 2011

9 H εκτίμηση του ασθενούς στο Τμήμα Επειγουσών Περιπτώσεων n Να καταγράφει ευανάγνωστα τις ενέργειές του - Οι καλές σημειώσεις μαρτυρούν καλή πρακτική. n Να ζητάει συμβουλή ή βοήθεια (δεν τα ξέρει όλα και δεν μπορεί να τα κάνει όλα). n Να προσέχει ιδιαίτερα και να εκτιμά εξαρχής τους α- σθενείς που επιστρέφουν. n Να προσέχει ιδιαίτερα τους ασθενείς που φεύγουν από μόνοι τους. Γενικώς, το ιστορικό πρέπει να περιέχει αρκετές πληροφορίες για την ταυτότητα του ασθενούς, την υποστήριξη της διάγνωσης, τη δικαιολόγηση της θεραπείας, την πορεία του ασθενούς, τα αποτελέσματα και την εξασφάλιση της συνέχειας της αγωγής. Να μη λησμονείται ότι το ιστορικό χρησιμεύει ως οικονομικό και νομικό έγγραφο. Abstract Apostolakis Ι. Evaluation of patients in Emergency Department. Iatrika Analekta 2011, 3: The evaluation of a patient in ED starts from triage, in which a nurse evaluates the degree of emergency. After that, the doctor takes the history, examines the patient, orders examinations, completely evaluates the patient, makes decisions and determines the care the patient needs. The ED is a risky place and the doctor should take care to avoid errors and lapses and keep a complete record of each patient. Bιβλιογραφία 1. Croskerry PG, Wears R. Safety errors in emergency medicine. In Markovchick VG and Pons PT eds, Emergency medicine secrets. Hanley and Belfur Inc. Philadelphia 3rd Ed. 2003, pp Joint Commission International, Accreditation Standards for Hospitals, 4th Edition, effective 1 January Joint Commission International Oakbrook Terrace, Illinois USA Joint Commission Resources, Safer emergency care: Strategies and solutions. 4. Joint Commision Resources, Accreditation issues for emergency departments. 5. Markovchick VG. Decision making in emergency medicine. In Markovchick VG and Pons PT eds, Emergency medicine secrets. Hanley and Belfus Inc. Philadelphia 3rd Ed pp Wu AW. Medical error: The second victim. BMJ 2000, 7237, Wyatt JP, et al. Oxford hand book of accident and emergency medicine. Oxford University Press Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος

10 Πνευμονική εμβολή - Διάγνωση και θεραπεία Πνευμονική εμβολή Διάγνωση και θεραπεία Αικατερίνη Καπετάνιου Παθολόγος, ΥΓΕΙΑ Πνευμονική εμβολή (Π.Ε.) είναι η απόφραξη ενός ή περισσοτέρων κλάδων της πνευμονικής αρτηρίας από έμβολο (συνήθως θρόμβος), που προέρχεται από το φλεβικό σύστημα της κάτω και της άνω κοίλης φλέβας. Σπανιότερα, το εμβολογόνο υλικό μπορεί να είναι αέρας, λίπος, ελαιώδες υλικό ή νεοπλασματικός ιστός. Η πνευμονική εμβολή είναι δυνητικά αντιμετωπίσιμη εάν διαγνωστεί έγκαιρα. Είναι η τρίτη συχνότερη καρδιοπνευμονική νόσος μετά το ΟΕΜ και το ΑΕΕ στις ΗΠΑ. Η σωστή και έγκαιρη διάγνωση είναι πολύ σημαντική, διότι πολλοί ασθενείς καταλήγουν τις πρώτες ώρες από την εισαγωγή τους και στο 22% η διάγνωση τίθεται μετά θάνατον. Η Π.Ε. είναι μια συχνά μεταμφιεζόμενη νόσος, πρόκληση για τον κλινικό ιατρό γιατί η κλασική τριάδα (πλευροδυνία, δύσπνοια, αιμόπτυση) συνήθως απουσιάζει. Η κλινική υποψία είναι το αρχικό βήμα στη διάγνωσή της. Συμπτώματα Συχνότητα Δύσπνοια 73% Πλευροδυνία 66% Βήχας 37% Αιμόπτυση 13% Προδιαθεσικοί παράγοντες Φυσικά σημεία Συχνότητα Συγγενείς Επίκτητοι Ταχύπνοια 70% Έλλειψη πρωτεΐνης S και C Έλλειψη αντιθρομβίνης III Μετάλλαξη στο γονίδιο του παράγοντα V Leiden Υπερομοκυστεϊναιμία Μετάλλαξη στο γονίδιο προθρομβίνης Αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο Ανωμαλία στη σύνθεση ινωδογόνου Κακοήθεια Προηγούμενη πνευμονική εμβολή ή εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση Πρόσφατη χειρουργική επέμβαση Τραύμα Κατάγματα ισχίου - πυέλου Εγκυμοσύνη Φλεβική στάση - Πολύωρα αεροπορικά ταξίδια Λήψη αντισυλληπτικών Ορμονοθεραπεία Κατάκλιση Καρδιακή ανεπάρκεια Μυελοϋπερπλαστικά νοσήματα Παχυσαρκία Αναπνευστικοί ρόγχοι 51% Ταχυκαρδία 30% Τέταρτος τόνος 24% Έντονο πνευμονικό στοιχείο του δεύτερου τόνου 23% Πηγή: Stein PD, et al. Chest 1991; 100:598, Stein PD, et al. Am J Cardiol 1991; 68:1723. Διάγνωση Η διάγνωση της Π.Ε. περιλαμβάνει δύο βήματα: Α. Κλινική υποψία. Β. Εργαστηριακή τεκμηρίωση, όπου συμμετέχουν η ε- μπειρική εκτίμηση και οι αλγόριθμοι. Διαγνωστικές εξετάσεις: 1. Ηλεκτροκαρδιογράφημα. Το σύνηθες ΗΚΓραφικό εύρημα είναι η φλεβοκομβική ταχυκαρδία της τάξεως των /min. Σε αθρόα Π.Ε. μπορεί να παρατηρηθεί αναστροφή Τ στις V 1 -V 4, νέο RBBB και σπανιότερα S 1 q 3 T Αέρια αίματος. n Υποξαιμία po 2 <70 mmhg. n Υποκαπνία pco 2 <35 mmhg. 390 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος 2011

11 Πνευμονική εμβολή - Διάγνωση και θεραπεία n Αναπνευστική αλκάλωση ph>7,42. Σε αθρόα Π.Ε. μπορεί να υπάρχει: n Υπερκαπνία. n Αναπνευστική και μεταβολική οξέωση. 3. D-Dimer: Τελικά προϊόντα αποδομής της ινικής στον καταρράκτη της πήξης. Αυξημένα D-Dimer Αρτηριακή θρομβοεμβολική νόσος Έμφραγμα μυοκαρδίου ΑΕΕ Οξεία αρτηριακή ισχαιμία Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρομβοεμβολική νόσος Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (ΒΦΘ) Πνευμονική εμβολή Διάχυτη ενδαγγειακή πήξη Προεκλαμψία - εκλαμψία Ινωδολυτική θεραπεία Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια Σοβαρή λοίμωξη - σήψη Τραύμα - χειρουργική επέμβαση Σοβαρή ηπατική δυσλειτουργία Κακοήθεια Παθήσεις νεφρών (ΟΝΑ - ΧΝΑ - νεφρωσικό σύνδρομο) Εγκυμοσύνη 4. Τροπονίνη - BNP. Δείκτες πρόγνωσης Π.Ε., δηλαδή υψηλές συγκεντρώσεις σχετίζονται με κακή πρόγνωση. 5. Ακτινογραφία θώρακα. Τα ακτινολογικά ευρήματα είναι μη ειδικά (ατελεκτασία, πλευριτική συλλογή, καρδιομεγαλία), όμως φυσιολογική ακτινογραφία σε ασθενή με οξεία δύσπνοια χωρίς συριγμό ή υγρούς ρόγχους είναι ύποπτη για Π.Ε. Η ακτινογραφία θώρακα είναι αναγκαία για την κατάλληλη ερμηνεία του σπινθηρογραφήματος αερισμού - αιμάτωσης. 6. Διαθωρακικό U/S. Τα κυριότερα υπερηχοκαρδιογραφικά ευρήματα είναι η διάταση δεξιάς κοιλίας - κόλπου καθώς και η απώθηση του μεσοκοιλιακού διαφράγματος. 7. Υπερηχογράφημα φλεβών. Πλήρης συμπίεση μηριαίων, ιγνυακών φλεβών αποκλείει τη φλεβική θρόμβωση, ενώ αντίθετα ένα μη συμπιεστό τμήμα φλέβας υποδηλώνει φλεβική θρόμβωση. 8. Σπινθηρογράφημα αερισμού - αιμάτωσης. Εξέταση εκλογής την προηγούμενη εικοσαετία. Σήμερα η αξία της υποχωρεί λόγω της Spiral CT. Διατηρεί την αξία της σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια, σε εγκύους και σε νεαρές γυναίκες. Μεγάλη πιθανότητα για Π.Ε. όταν διαπιστωθούν δύο ή περισσότερα ελλείμματα στο scan αιμάτωσης με φυσιολογικό scan αερισμού. 9. Αξονική αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών (Spiral CT). Εξέταση πρώτης εκλογής σήμερα στη διάγνωση Π.Ε. σε τριτοβάθμια κέντρα. Απεικονίζει θρόμβο μέχρι υποϋποτμηματικών κλάδων καθώς και διάταση των δεξιών κοιλοτήτων της καρδιάς. Αντενδείξεις: αλλεργία, νεφρική ανεπάρκεια. 10. Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών. Θεωρείται η ÇGold standardè εξέταση, έχει αντικατασταθεί από τη Spiral CT και εκτελείται σπάνια όταν δεν είναι διαγνωστική η Spiral CT και όταν προγραμματίζεται εμβολεκτομή. Κριτήρια Wells Η εμπειρική εκτίμηση του πεπειραμένου ιατρού είναι εξίσου αποτελεσματική με την αντικειμενική εκτίμηση που βασίζεται στα κριτήρια Wells. Σημεία και συμπτώματα ΒΦΘ 3 Απουσία άλλης νόσου 3 Καρδιακή συχνότητα >100 1,5 Ακινητοποίηση (>3 μέρες) ή χειρουργείο 4 τελευταίες εβδομάδες 1,5 Προηγούμενη ΒΦΘ/Π.Ε. 1,5 Αιμόπτυση 1 Κακοήθεια 1 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος

12 Πνευμονική εμβολή - Διάγνωση και θεραπεία ªÆ Äà ù ª ª ÁÃ˪ ÁÆ Á ¹ Áƹ ºÆ¹º Á; Á ¹ Ã̹ ¹ Á ªÆ¹º ¹Ã à ª.. ú ¹ Æ ¹.. ¹µ µ ¹ Á Æ ¹ Áƹ ºÆ¹º» Y Ì»µ IV ĹÁ ¹ Á ªÆ¹º Äê ª Á ¹Æ ¹Æ ¹ Ä ¹Æ Ä ¹Ã à ª ¼¹ ÆÄà º Æ ºÃ¹ ª ¼ µ ª.. ú ¹ Æ ¹.. ¹µ µ ¹ Á Æ ¹ ¹ ºÃ Áƹ ºÆ¹º Á ÄûµÃ ˪ à µ ÄËÆ Æ ª º ¹Á¹º ª º Æ ªÆ ª ª; Á ¹ Ã̹ ÁÆ Á ¹ ÄûµÃ Ëƹº ª Ä ¹ ª; ªËÁ ̹ª Áƹ ºÆ¹º ª ª Á ¹ Ã̹ ¹ ºÃ Áƹ ºÆ¹º Á, ÌÃÄ ª ÄûµÃ Ëƹº ª ª, Á Á Ä Áƹ ºÆ¹º Á µ ƹ ª º ¹Á¹º ª ¹ºÃÁ ª;»µÃ ºÆû Ì ¹ÄÃËÄ ¹º» º Æ Ä Ã̹ Á ¹ ªËÁ ̹ª Áƹ ºÆ¹º ª ª Κριτήρια Wells Υψηλή Πιθανότητα >6 Μέση 2-6 Χαμηλή <2 Τροποποιημένα κριτήρια Wells Π.Ε. πιθανή >4 Π.Ε. απίθανη <4 Πηγή: Van Belle A, et al. JAMA 2006; 295:172 Θεραπεία Εκτίμηση βαρύτητας της κατάστασης του ασθενούς. n Σε αθρόα πνευμονική εμβολή εισαγωγή του ασθενούς στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), έναρξη ηπαρίνης. n Σε ήπια υποξαιμία χορήγηση οξυγόνου. n Σε σοβαρή υποξαιμία διασωλήνωση, μηχανικός αερισμός και αιμοδυναμική υποστήριξη (νορεπινεφρίνη, ενδοφλέβια χορήγηση υγρών). n Σε υψηλή κλινική υποψία χωρίς κίνδυνο αιμορραγίας έναρξη αντιπηκτικής αγωγής αμέσως καθώς προχωρά η διαγνωστική προσπέλαση. 392 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος 2011

13 Πνευμονική εμβολή - Διάγνωση και θεραπεία Ηπαρινοθεραπεία Ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους (ΧΜΒΗ). Είναι η προτιμώμενη αντιπηκτική αγωγή σε σταθερά αιμοδυναμικό ασθενή. Πλεονεκτήματα της ΧΜΒΗ είναι οι δόσεις που δεν α- παιτούν προσαρμογή, μικρότερη θνητότητα, λιγότερες αιμορραγίες, μικρότερη πιθανότητα θρομβοπενίας. Προσοχή στη χορήγηση ΧΜΒΗ σε κακοήθη παχυσαρκία, εγκυμοσύνη και νεφρική ανεπάρκεια με clearance <30. Κλασική ηπαρίνη. Χορηγείται σε μαζική Π.Ε., αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας, επικείμενη θρομβόλυση, κακοήθη παχυσαρκία, σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια. Χορήγηση ενδοφλέβια μονάδων αρχικά και στη συνέχεια μονάδων ανά ώρα με παρακολούθηση APTT. Fondaparinux = Συνθετικός αναστολέας του παράγοντα Xa. Χορηγείται υποδόρια 1 φορά την ημέρα. n 5 mg για ασθενή <50 Kg. n 7,5 mg για ασθενή Kg. n 10 mg για ασθενή >100 Kg. Είναι η δεύτερη επιλογή για αιμοδυναμικά σταθερή Π.Ε. και η πρώτη επιλογή σε HIT (Heparin Induced Thrombocytopenia). Η ηπαρίνη χορηγείται τις πέντε πρώτες μέρες στο νοσοκομείο, στη συνέχεια αλληλεπικάλυψη ηπαρίνης και ανταγωνιστών βιταμίνης Κ (βαρφαρίνη) μέχρι να επιτευχθεί INR 2,5-3, τότε διακόπτεται η ηπαρίνη και συνεχίζει με βαρφαρίνη με στόχο INR 2,5-3. Η διάρκεια της αντιπηκτικής αγωγής είναι 3-6 μήνες ανάλογα με το υποκείμενο νόσημα, π.χ. Π.Ε. λόγω ακινησίας ή χειρουργείου. Ασθενείς με πρώτο επεισόδιο αδιευκρίνιστης Π.Ε. ή παράγοντες θρομβοφιλίας (σύνδρομο καρδιολιπίνης, μετάλλαξη γονιδίου V-Leiden) θα πρέπει να λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή επ αόριστον. Θρομβόλυση Έχει θέση σε αιμοδυναμική αστάθεια (υπόταση, σοβαρή υποξαιμία) ή όταν υπερηχογραφικά διαπιστώνεται δυσλειτουργία κοιλίας με αιμοδυναμική σταθερότητα. Συνήθη θρομβολυτικά είναι: n tpa (recombinant tissue type plasminogen activator) 100 mg ενδοφλέβια για 2 ώρες. n Στρεπτοκινάση μονάδες IV για 30 λεπτά και μονάδες/ώρα για 24 ώρες. Αντενδείξεις της θρομβόλυσης είναι: n Αιμορραγία το τελευταίο εξάμηνο. n Αιμορραγία ΚΝΣ ή ενεργό ενδοκρανιακό νεόπλασμα. Τραυματισμός ή χειρουργείο το τελευταίο δίμηνο. n Εμβολεκτομή Η εμβολεκτομή έχει ένδειξη τεκμηριωμένη Π.Ε. με αιμοδυναμική αστάθεια ή σε αποτυχία ή σε αντένδειξη θρομβόλυσης. Φίλτρο Φίλτρο κάτω κοίλης τοποθετείται: n Όταν υπάρχει ενεργός αιμορραγία. n Όταν παρά την αντιπηκτική αγωγή υποτροπιάσει η Π.Ε. n Σε σοβαρή αιμορραγία από αντιπηκτική αγωγή. n Σε σοβαρή αιμοδυναμική επιβάρυνση, η οποία καθιστά μια νέα Π.Ε. θανατηφόρο. Abstract Kapetaniou A. Pulmonary Embolism. Diagnosis and treatment. Iatrika Analekta 2011, 3: Pulmonary embolism i.e. the obstruction of one or more of the branches of pulmonary artery, most often caused by thrombi originating from veins of the lower extremities, is a medical emergency. A high index of suspicion for pulmonary embolism is of great importance because, if diagnosed early, it is reversible with the use of anticoagulants or thrombolytic agents. Bιβλιογραφία 1. Douketis JD, Crowther MA, Stanton EB, Ginsberg JS. Elevated cardiac troponin levels in patients with submassive pulmonary embolism. Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος

14 Πνευμονική εμβολή - Διάγνωση και θεραπεία Arch Intern Med 2002; 162: Horlander KT, Leeper KV. Troponin levels as a guide to treatment of pulmonary embolism. Curr Opin Pulm Med 2003; 9: Guidelines on diagnosis and management of acute pulmonary embolism. Task Force on Pulmonary Embolism, European Society of Cardiology. Eur Heart J 2000; 21: Goldhaber SZ, Visani L, De Rosa M. Acute pulmonary embolism: clinical outcomes in the International Cooperative Pulmonary Embolism Registry (ICOPER). Lancet 1999; 353: Stein PD, Beemath A, Matta F, et al. Clinical Characteristics of patients with acute pulmonary embolism: data from PIOPED II. Am J Med 2007; 120: Stein PD, Matta F, Musani MH, Diaczok B. Silent pulmonary embolism in patients with deep venous thrombosis: a systematic review. Am J Med 2010; 123: Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος 2011

15 Αλγόριθμος αντιμετώπισης προκαρδίου άλγους Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση στα επείγοντα Αλγόριθμος αντιμετώπισης προκαρδίου άλγους Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση στα επείγοντα Γεώργιος Τσάκωνας Καρδιολόγος, ΥΓΕΙΑ Συμπτώματα από τον θώρακα, όπως πόνος, δύσπνοια, α- καθόριστη δυσφορία, πίεση, καύσος κ.λπ., είναι συχνά και στις περισσότερες των περιπτώσεων καλοήθους αιτιολογίας. Σε εκείνες όμως τις περιπτώσεις στις οποίες η υποκείμενη αιτία είναι απειλητική για τη ζωή, η θεραπεία είναι περισσότερο επιτυχής όταν αρχίζει το συντομότερο μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Πολλοί ασθενείς με σοβαρό πρόβλημα καθυστερούν πολύ πριν αναζητήσουν ιατρική βοήθεια και μερικοί απ αυτούς που την αναζητούν δεν διαγιγνώσκονται έγκαιρα στο πλαίσιο των διαφόρων συστημάτων υγείας. Επιδημιολογία Ο επιπολασμός του θωρακικού πόνου διαφέρει στις διάφορες περιοχές της Ευρώπης. Ένα μεγάλο τμήμα του γενικού πληθυσμού έχει εκδηλώσει, κάποια στιγμή, κάποιου είδους συμπτωματολογία από τον θώρακα. Σε μία βρετανική μελέτη με άτομα, σταθερή στηθάγχη ή πιθανό έμφραγμα του μυοκαρδίου αναφέρθηκε στο 14% των περιπτώσεων, ενώ ποσοστό 24% επιπλέον εμφάνισε άτυπο θωρακικό πόνο. Σε μία προοπτική μελέτη μεταξύ γενικών ιατρών στην Ολλανδία, στην Αγγλία και στην Ισλανδία, τα περισσότερα επεισόδια θωρακικού πόνου ήταν μυοσκελετικής προέλευσης, ενώ το 20% περίπου καρδιακής αιτιολογίας. Η αναλογία εισαγωγών στο νοσοκομείο λόγω θωρακικού πόνου ποικίλλει. Στη μελέτη του Gothenburg (1991) το 20% όλων των μη χειρουργικών εισαγωγών οφειλόταν σε θωρακικό πόνο. Σε στοιχεία από τις ΗΠΑ μεταξύ των α- σθενών με θωρακικό πόνο, το 17% πληρούσε απολύτως τα κριτήρια καρδιακής ισχαιμίας και το 8% εκείνα του καρδιακού εμφράγματος. Αιτίες θωρακικού πόνου Ο θωρακικός πόνος διακρίνεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: α) μη ισχαιμικής προέλευσης και β) ισχαιμικής προέλευσης. Στους πίνακες που ακολουθούν αναφέρονται οι διάφορες αιτίες και τα κύρια διαφοροδιαγνωστικά συμπτώματα: Αιτίες μη ισχαιμικού Συμπτώματα θωρακικού άλγους Από το αναπνευστικό Διαξιφιστικό άλγος, επιδείνωση με αναπνοή, συχνά Πλευρίτις βήχας. Δύσπνοια, αιφνίδια έναρξη. Αυτόματος πνευμοθώραξ Ετερόπλευρος πόνος, σχετίζεται με αναπνευστικές κινήσεις. Από το γαστρεντερικό Καυστικό άλγος, επιδείνωση σε ύπτια θέση αλλά και ΓΟΠ, σπασμός οισοφάγου προσπάθεια. Πεπτικό έλκος, χολοκυστίτις, παγκρεατίτις, γαστρίτις Προσοχή: ΟΕΜ κατώτερο μπορεί να έχει εικόνα οξείας κοιλίας. Από το κυκλοφορικό Ταχύπνοια, υπεραερισμός, Πνευμονική εμβολή πλευριτικού τύπου πόνος, υποξαιμία, υποκαπνία. Ισχυρό άλγος μεταβαλλόμενης εντόπισης, αιφνίδια Διαχωρισμός αορτής εισβολή. Άλγος, επιδείνωση σε ύπτια θέση και βαθιά Περικαρδίτις εισπνοή, ανακούφιση σε καθιστή θέση και διακοπή εισπνοής. Παροδική δυσφορία με Έκτακτες συστολές εντόπιση στην κορυφή της καρδιάς. 'Αλλες αιτίες Εξάνθημα, εντοπισμένη Έρπης ζωστήρ παραισθησία προ της εμφάνισης του εξανθήματος. Ηλικιωμένα άτομα, αναπαραγωγή με την ψηλάφηση, Πλευροχονδρίτις επιδείνωση με κινήσεις. Νεαρά άτομα, δύσπνοια, Υπεραερισμός αιμωδίες, ζάλη. Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος

16 Αλγόριθμος αντιμετώπισης προκαρδίου άλγους Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση στα επείγοντα Αιτίες μη ισχαιμικού θωρακικού άλγους Συμπτώματα Κατάθλιψη Αλκοολισμός, χρήση ουσιών Αίσθημα θωρακικού βάρους μεγάλης διάρκειας (ωρών), μη συσχέτιση με προσπάθεια. 1. Εικ. 1. Εντόπιση και κατανομή θωρακικού άλγους καρδιακής αιτιολογίας. Ισχαιμικό θωρακικό άλγος Άλγος με ευρεία περιγραφή όσον αφορά στην ένταση (π.χ. από χειρότερος, ανυπόφορος, φρικτός πόνος έως ήπια θωρακική δυσφορία). Διάχυτος πόνος, στο πρόσθιο θωρακικό τοίχωμα, με αντανακλάσεις στο αριστερό ή και στο δεξιό άνω άκρο, τράχηλο, πλάτη (εικόνα 1). Οι γυναίκες εμφανίζουν ιδιαίτερα πόνο στη ράχη, στον τράχηλο και στην κάτω γνάθο. Συνοδά συμπτώματα από ΑΝΣ, ωχρότης, ψυχρό δέρμα, ναυτία, έμετος, δύσπνοια (κυρίως οι γυναίκες), εφίδρωση (πιο συχνά στους άνδρες). Το ηλεκτροκαρδιογράφημα παραμένει βασική εξέταση στη διαγνωστική προσπέλαση του θωρακικού άλγους, λαμβανομένων υπ όψιν των παρακάτω στοιχείων: n Ευαισθησία για ανίχνευση ισχαιμίας 50%. n Το 1/3 των ασθενών στο ΤΕΠ έχει ΗΚΓ φυσιολογικό. n Παρουσία εντοπισμένης ανάσπασης ST διαγνωστική εμφράγματος με ανάσπαση ST (STEMI) στο 80% - 90% των ΟΕΜ (εικόνες 2-3). n Μόνο το 30% - 40% των ασθενών με ΟΕΜ έχει εξαρχής ανάσπαση ST στο ΤΕΠ. n Ανάσπαση ST συχνότερη και πιο έκδηλη στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες. n Το 50% των ασθενών με κατάσπαση ST διαγνωστική ισχαιμίας καταλήγει σε έμφραγμα χωρίς ανάσπαση ST (non-stemi) (εικόνα 4). n Το 1/3 των ασθενών με συμμετρικά αρνητικά Τ καταλήγει σε ΕΜ. n Δεν είναι σπάνια και τα ήδη διαμορφωμένα Q (σε εξελισσόμενο ΟΕΜ - εικόνα 5). Βασικές διαγνωστικές εξετάσεις αίματος παραμένουν οι βιοχημικοί δείκτες μυοκαρδιακής βλάβης όπως τροπονίνη Τ και Ι, CKMB και μυοσφαιρίνη. Η μυοσφαιρίνη παρουσιάζει πρώιμη άνοδο, μικρότερη των 4 ωρών, αλλά έχει μικρή ειδικότητα. Οι τροπονίνες Τ και Ι έχουν υψηλή ειδικότητα, παρουσιάζουν άνοδο στις 6 ώρες, άρα η πρώτη μέτρηση στο ΤΕΠ θα είναι πιθανότατα φυσιολογική. Θεραπευτικές ενέργειες στο ΤΕΠ επί οξείας ισχαιμίας μυοκαρδίου Ισχαιμία μυοκαρδίου: άμεση αντιμετώπιση n Άμεση σύνδεση με monitor. n Οξυγόνο επί υποξυγοναιμίας (sat 90%). n Μορφίνη 5 mg υποδορίως. n Aspirin mg μασώμενη (όχι εντεροδιαλυτή!). n Clopidogrel 300 mg (600 mg σε άμεση αγγειοπλαστική) ή Prasugrel 60 mg. n β-αποκλειστές, νιτρώδη, αμεα ανάλογα με την αιμοδυναμική εικόνα. n Έναρξη στατίνης σε μεγάλη δόση (π.χ. atorvastatin mg). Οι προβλεπόμενες ενέργειες επί εμφάνισης STEMI (εικόνες 2-3) είναι οι ακόλουθες: n 1η επιλογή: άμεση αγγειοπλαστική (όμως σε χρόνο <90 min). n 2η επιλογή: θρομβόλυση (αρκεί να μην υπάρχει υψηλός κίνδυνος αιμορραγίας). n Έναρξη τενεκτεπλάσης, ρετεπλάσης ή αλτεπλάσης. Ηπαρίνη μονάδες ενδοφλεβίως. n Εικ. 2., 3. Έμφραγμα με ανάσπαση του ST. Εικ. 4. Έμφραγμα χωρίς ανάσπαση του ST. 396 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος 2011

17 Αλγόριθμος αντιμετώπισης προκαρδίου άλγους Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση στα επείγοντα Σε περίπτωση non-stemi (εικόνα 4): n Υπάρχει μεγαλύτερη άνεση χρόνου. n Πέραν των αντιαιμοπεταλιακών που θα χορηγηθούν αμέσως: n Έναρξη HXMB (π.χ. ενοξαπαρίνη 1 mg/kg υποδορίως x 2) ή Fondaparinux ( 2,5 mg υποδορίως x 1). n Αιμοδυναμικό εργαστήριο προγραμματισμένα ή και νωρίτερα (εντός ωρών) αν ο πόνος ή το ΗΚΓ υποτροπιάζουν....όμως Το 1% - 2% των ασθενών που προσήλθαν στο ΤΕΠ με θωρακικό άλγος και είχαν αρνητικό έλεγχο με φυσιολογικό ΗΚΓ, αρνητική τροπονίνη (σε 2 μετρήσεις με χρονική διαφορά 6-12 ωρών) παρουσίασε οξύ στεφανιαίο σύνδρομο σε διάστημα 30 ημερών. Abstract Tsakonas G. Chest pain management Algorithm. Diagnostic approach and treatment in the Emergency Department. Iatrika Analekta 2011, 3: Chest pain is one of the commonest causes for seeking medical attention in emergency departments. There are several non cardiac causes with characteristic symptoms and signs. Coronary artery disease should be diagnosed promptly and treatment instituted early. Bιβλιογραφία 1. Task force on the management of chest pain. European Heart Journal 2002; 23: Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος

18 Αιμορραγία πεπτικού - Διερεύνηση και αντιμετώπιση Αιμορραγία πεπτικού Διερεύνηση και αντιμετώπιση Δημήτριος Καλός, Γαστρεντερολόγος, ΥΓΕΙΑ Γεώργιος Καλλιμάνης, Γαστρεντερολόγος, ΥΓΕΙΑ Ως αιμορραγία πεπτικού ορίζεται η ταχεία απώλεια αίματος από τον πεπτικό σωλήνα. Αποτελεί συχνότατο πρόβλημα στην καθημερινή κλινική πράξη. Τα τελευταία χρόνια, οι πρόοδοι στην ενδοσκόπηση έ- δωσαν τη δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης του αιτίου της αιμορραγίας, είτε αυτή εμφανίζεται με τη μορφή αιματέμεσης, μέλαινας κένωσης, αιματοχεσίας, είτε στο πλαίσιο ελέγχου αναιμίας, που αποδίδεται σε χρόνια απώλεια αίματος από το γαστρεντερικό σύστημα. Η αντιμετώπιση ενός περιστατικού με αιμορραγία από το πεπτικό περιλαμβάνει: την αρχική εκτίμηση του ασθενούς, την ανάταξη, τη διάγνωση της εστίας αιμορραγίας και τέλος τη θεραπευτική αντιμετώπισή της. Αρχικά λαμβάνεται λεπτομερές ιστορικό, γίνεται κλινική εξέταση, μετρώνται τα ζωτικά σημεία και τέλος ακολουθεί εργαστηριακός έλεγχος (γενική αίματος, ουρία, διασταύρωση και χρόνοι πήξης). Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε εάν ο ασθενής πάσχει από χρόνιο νόσημα, εάν λαμβάνει φάρμακα και συγκεκριμένα NSAIDS, εάν έχουν προηγηθεί θεραπευτικές παρεμβάσεις ή εάν σημειώνεται απώλεια βάρους. Η εκτίμηση των χαρακτήρων της αιμορραγίας (χρώμα, σύσταση και ποσότητα αίματος) έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί αποκαλύπτει σημαντικές πληροφορίες όσον αφορά στην εστία, στον ρυθμό απώλειας αίματος αλλά και εάν είναι πρόσφατη ή όχι. Η ανάταξη γίνεται με την εξασφάλιση περιφερικής γραμμής (δύο κατά προτίμηση) ή μιας κεντρικής για ά- μεση αντιμετώπιση της υποογκαιμίας, με τη χορήγηση κολλοειδών διαλυμάτων. Σε αιμοδυναμικά ασταθείς ασθενείς, με διαταραχή του κορεσμού ή με χαμηλό αιματοκρίτη, γίνεται μετάγγιση συμπυκνωμένων ερυθρών ή αιμοπεταλίων. Σε ηλικιωμένους ο αιματοκρίτης πρέπει να κυμαίνεται πάνω από το 30%, για νεότερους στο 20% - 25% και μέχρι 27% σε ασθενείς με πυλαία υπέρταση. Η αιμορραγία μπορεί να είναι από το ανώτερο ή/και κατώτερο πεπτικό, χρόνια λανθάνουσα (occult) απώλεια αίματος και ορατή αιμορραγία άγνωστης αιτιολογίας Εικ. 1. Έλκος βολβού δωδεκαδακτύλου. Εικ. 2. Βλάβη Dieulafoy. Αίτια αιμορραγίας από το ανώτερο πεπτικό σύστημα Συνήθη αίτια Σπανιότερα αίτια Έλκος δωδεκαδακτύλου (25%) Αγγειεκτασίες Αιμορραγική γαστρίτιδα με οξέα έλκη (20%) Έλκη οισοφάγου Έλκος στομάχου (1%) Δωδεκαδακτυλίτιδα Νεοπλάσματα (15%) Διαβρώσεις Dieulafoy Κιρσοί οισοφάγου (14%) Αιμοχολία Οισοφαγίτιδα (6%) Παθήσεις του συνδετικού ιστού Mallory-Weiss (5%) Αορτοεντερικό συρίγγιο Η συχνότητα εισαγωγής ασθενών στο νοσοκομείο με οξεία αιμορραγία από το ανώτερο πεπτικό στην Ευρώπη είναι εισαγωγές ανά κατοίκους τον χρόνο, ενώ στην Αμερική ανά έτος. Οι αιμορραγίες από το ανώτερο πεπτικό αποτελούν το 80% - 90% των περιπτώσεων του γαστρεντερικού. Συνήθως το 70% - 80% των αιμορραγιών αυτοπεριορίζεται τα δύο πρώτα 24ωρα, ενώ η θνητότητα παραμένει σταθερά στο 10%. Επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η ηλικία >60 ετών, το shock κατά την εισαγωγή καθώς και η παρουσία σοβαρών και χρόνιων νοσημάτων. Η διάγνωση της εστίας αιμορραγίας από το ανώτερο πεπτικό γίνεται κυρίως με τη γαστροσκόπηση. Είναι η ε- ξέταση εκλογής για την ανάδειξη της εστίας αιμορραγίας και τη διάγνωση της υποκείμενης νόσου. 398 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος 2011

19 Αιμορραγία πεπτικού - Διερεύνηση και αντιμετώπιση Πίνακας 1 Κατάταξη κατά Forrest Ia: Αναβλύζον αίμα Ib: Στάγδην αιμορραγία Επίπτωση υποτροπής αιμορραγίας (%) Κατάταξη βάσει συστήματος Forrest Ανάγκη χειρουργικής επέμβασης (%) Τύπος I: Ενεργός αιμορραγία Θνητότητα (%) 55% - 100% 35% 11% Τύπος II: Πρόσφατη αιμορραγία Ila: Ορατό αγγείο που δεν αιμορραγεί 40% - 50% 34% 11% (NBVV) Ilb: Προσκολλημένος 20% - 30% 10% 7% θρόμβος Τύπος III: Βλάβη χωρίς αιμορραγία Επίπεδη κηλίδα 10% 6% 3% Καθαρή βάση 5% 0,50% 2% Στις αντενδείξεις της επείγουσας γαστροσκόπησης περιλαμβάνονται οι ασθενείς με περιφερική κυκλοφορική ανεπάρκεια και με υποψία διάτρησης κοίλου σπλάχνου. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, στους ασθενείς που δεν έχει εντοπιστεί η αιμορραγία (5% - 10%) μπορεί να γίνει σπινθηρογράφημα με σεσημασμένα ερυθρά, το οποίο έχει μεγάλη ευαισθησία στη διάγνωση (εντοπίζει εστίες με ρυθμό απώλειας αίματος 0,1-0,7 ml/min), χωρίς τη δυνατότητα όμως καθορισμού της εστίας της αιμορραγίας. Η ψηφιακή αγγειογραφία παρέχει διαγνωστικά ευρήματα στο 61% των περιπτώσεων, όταν ο ρυθμός απώλειας αίματος είναι >0,5 ml/min, και δυνατότητα θεραπευτικής παρέμβασης με εμβολισμό. Η αντιμετώπιση της αιμορραγίας από το ανώτερο πεπτικό μπορεί να είναι φαρμακευτική, ενδοσκοπική, με εμβολισμό και, τέλος, χειρουργική. Η φαρμακευτική θεραπεία επιτυγχάνεται με υψηλές δόσεις αναστολέων της αντλίας πρωτονίων, οι οποίες μειώνουν το όξινο pη και συμβάλλουν στην ακεραιότητα του θρόμβου. Συνιστάται συνεχής ενδοφλέβια έγχυση για 72 ώρες μετά την ενδοσκοπική αιμόσταση, σε δόση 8 mg/h, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο επαναιμορραγίας και χειρουργικών επεμβάσεων. Οι διάφορες μέθοδοι ενδοσκοπικής αιμόστασης που αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια περιλαμβάνουν την έγχυση ουσιών με βελόνη, την ηλεκτροπηξία με μονοπολικό και διπολικό ηλεκτρόδιο, τη θερμοπηξία με θερμικό ακροδέκτη (heater probe, APC και laser) και τη μηχανική αιμόσταση με clips και συσκευές συρραφής. Η επιλογή της μεθόδου αιμόστασης εξαρτάται από την εκπαίδευση και την πείρα του ενδοσκόπου σε μια συγκεκριμένη μέθοδο. Συχνότερα χρησιμοποιείται η έγχυση αιμοστατικών και σκληρυντικών ουσιών με βελόνη, η οποία συνδυάζει την απλή εφαρμογή χωρίς ιδιαίτερο τεχνολογικό εξοπλισμό και το χαμηλό κόστος. Οι ουσίες που χρησιμοποιούνται είναι το διάλυμα αδρεναλίνης 1: ή 1:20.000, διάλυμα πολιδοκανόλης και αιθυλικής αλκοόλης και παράγοντες πήξης όπως η θρομβίνη και το cyanoacrulate. Οι θερμικές τεχνικές αποσκοπούν στην αύξηση της θερμότητας στην περιοχή της εστίας, με τελικό αποτέλεσμα τη συγκόλληση του τοιχώματος του αιμορραγούντος αγγείου. Διακρίνονται σε αυτές με επαφή (ηλεκτροπηξία με μονοπολικό και διπολικό ηλεκτρόδιο και θερμοπηξία με θερμικό ακροδέκτη - heater probe), με υψηλό ποσοστό ε- πιτυχίας (80% - 100%), και σε αυτές από απόσταση (argon plasma coagulation - APC και Laser). Τα τελευταία χρόνια η APC είναι η μέθοδος εκλογής στις αιμορραγίες από πεπτικά έλκη, με υψηλά ποσοστά επιτυχίας (90%) και μικρό κίνδυνο διάτρησης, μιας και το βάθος θερμοπηξίας δεν ξεπερνά τα 2 mm. Η θερμοπηξία με laser, παρά τα υψηλά ποσοστά αιμόστασης, δεν έχει ευρεία εφαρμογή λόγω του μεγάλου κόστους και της δυσκολίας μεταφοράς της συσκευής. Ο συνδυασμός έγχυσης διαλύματος με βελόνη, κυρίως αδρεναλίνης, και η εφαρμογή μιας θερμικής μεθόδου μη επαφής κυρίως APC είναι μέθοδος εκλογής στα περισσότερα κέντρα στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Από τις μηχανικές μεθόδους, τα αιμοστατικά clips είναι ιδιαίτερα δημοφιλή, με υψηλά ποσοστά αρχικής αιμόστασης, ενώ οι μηχανές συρραφής βρίσκονται ακόμα σε πειραματικό στάδιο. Ως εναλλακτική λύση, σε ασθενείς με μεγάλο διεγχειρητικό κίνδυνο, προτείνεται ο εμβολισμός του αγγείου μέσω αγγειογραφίας. Πρόκειται για ασφαλή και αποτελεσματική μέθοδο, με επιτυχία μέχρι και 80%. Στο χειρουργικό τραπέζι θα φτάσει τελικά ποσοστό Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος

20 Αιμορραγία πεπτικού - Διερεύνηση και αντιμετώπιση Εικ. 3. Περίδεση κιρσών οισοφάγου. Εικ. 4. Φαρμακευτική κολίτιδα. Εικ. 5. Όγκος παχέος εντέρου. 5% - 10% των περιπτώσεων με αιμορραγία από το ανώτερο πεπτικό. Πρόκειται για ασθενείς χωρίς επιβαρυντικούς παράγοντες, ύστερα από δύο αποτυχημένες προσπάθειες ενδοσκοπικής αιμόστασης, για ασθενείς υψηλού κινδύνου έπειτα από μία προσπάθεια ενδοσκοπικής αιμόστασης και για ασθενείς που έλαβαν τουλάχιστον πέντε μονάδες συμπυκνωμένων ερυθρών σε ένα 24ωρο. Η αντιμετώπιση της αιμορραγίας κιρσικής αιτιολογίας μπορεί να γίνει είτε με τη λήψη αγγειοδραστικών φαρμάκων, όπως σωματοστατίνη και τερλιπρεσσίνη, με ποσοστά επιτυχίας 51%, είτε με μηχανική πίεση με σωλήνα Sengstaken, με ποσοστά επιτυχίας περίπου 65%, και, τέλος, με ενδοσκοπικά μέσα (σκληροθεραπεία και απολίνωση των κιρσών με ελαστικούς δακτυλίους). Η σκληροθεραπεία (ενδοκιρσική ή παρακιρσική έγχυση σκληρυντικών ουσιών όπως η ethanolamine oleate 5%) ε- πιτυγχάνει επίσχεση της αιμορραγίας σε ποσοστό περίπου 80%, ενώ η απολίνωση των κιρσών με ελαστικούς δακτυλίους έχει λιγότερες υποτροπές και επιπλοκές (εικόνα 3). Όταν όλα τα πιο πάνω αποτύχουν, θέση στην αντιμετώπιση της κιρσορραγίας έχουν τα TIPS (Transjugular intrahepatic portosystemic shunts) και η μεταμόσχευση. Ως οξεία αιμορραγία από το κατώτερο πεπτικό (ΑΚΠ) ορίζεται η απώλεια αίματος με εστία κάτω από τον σύνδεσμο του Trietz, αν και τις περισσότερες φορές η εστία βρίσκεται στο παχύ έντερο. Αποτελεί περίπου το 20% των περιπτώσεων αιμορραγίας πεπτικού. Η συχνότητα εισαγωγής ασθενών στο νοσοκομείο είναι άτομα περίπου ανά κατοίκους. Κλινικά παρουσιάζεται ως μέλαινα κένωση ή αιματοχεσία. Συνοπτικά, τα αίτια διακρίνονται σε περιπρωκτικά (αιμορροϊδοπάθεια, ραγάδα δακτυλίου), σε φλεγμονώδη (εκκολπωματική νόσος, ΙΦΝΕ, ακτινική, ισχαιμική κολίτιδα, λοιμώδης και φαρμακευτική κολίτιδα, εικόνα 4), σε αγγειακές βλάβες, νεοπλάσματα (εικόνα 5) και σε πολύποδες, αλλά και σπανιότερα, όπως έλκη και όγκοι λεπτού εντέρου και βλάβες από το ανώτερο πεπτικό. Η κολονοσκόπηση είναι η κυριότερη διαγνωστική μέθοδος της αιμορραγίας του κατώτερου πεπτικού. Κύριο πρόβλημα σε επείγουσα βάση είναι ο πλημμελής καθαρισμός του παχέος εντέρου, που ελαττώνει τη διαγνωστική ακρίβεια της εξέτασης. Για τη διερεύνηση της αιμορραγίας του κατώτερου πεπτικού χρησιμοποιούνται επίσης το σπινθηρογράφημα με σεσημασμένα ερυθρά, η ψηφιακή αγγειογραφία με δυνατότητα θεραπευτικής παρέμβασης, η αξονική τομογραφία (για την αναζήτηση κυρίως εκκολπωμάτων και νεοπλασμάτων), η ενδοσκοπική κάψουλα και η εντεροσκόπηση με διπλό μπαλόνι (DBE) για τον έλεγχο βλαβών στη περιοχή του λεπτού εντέρου. Η οξεία αιμορραγία από το κατώτερο πεπτικό σπάνια είναι απειλητική για τη ζωή του ασθενούς. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων υφίεται αυτόματα, ενώ στις περιπτώσεις όπου απαιτείται άμεση ενδοσκοπική παρέμβαση όλες οι ως άνω μέθοδοι έχουν επιτυχία και στην αντιμετώπιση της αιμορραγίας από το κατώτερο πεπτικό. Η μόνη επιπλοκή από την εφαρμογή των μεθόδων αιμόστασης στο παχύ έντερο είναι η διάτρηση, η οποία είναι και σπάνια. Με τον όρο χρόνια λανθάνουσα απώλεια αίματος από το ορθό (occult) εννοούμε την απώλεια αίματος που υπερβαίνει τα 2-5 ml αίματος την ημέρα, έτσι ώστε να δημιουργηθεί αρνητικό ισοζύγιο σιδήρου στον οργανισμό. Η συχνότερη αιτία είναι οι πολύποδες και ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Οι ασθενείς παρουσιάζουν κλινικά σημεία σιδηροπενικής αναιμίας ή ανιχνεύεται αίμα στα κόπρανα. Σε όλους αυτούς τους ασθενείς συνιστάται έλεγχος του παχέος εντέρου. Εάν αυτός είναι αρνητικός, ακολουθεί έλεγχος του ανώτερου πεπτικού και του λεπτού εντέρου με ενδοσκοπική κάψουλα και εντεροσκόπηση. Τέλος, η αδιευκρίνιστης αιτιολογίας αιμορραγία πεπτικού αφορά στο 5% των περιπτώσεων. Οι ασθενείς προσέρχονται είτε με μακροσκοπική απώλεια αίματος από το ορθό (αιματοχεσία ή μέλαινα), είτε με μικροσκοπική 400 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 9 Έτος 2011

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή. Ενότητα 10: Πνευμονική εμβολή

Πνευμονική εμβολή. Ενότητα 10: Πνευμονική εμβολή Πνευμονική εμβολή Ενότητα 10: Πνευμονική εμβολή Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Διάγνωση της πνευμονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ. Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ. Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ οξεία απόφραξη του πνευμονικού αρτηριακού δικτύου Χωρίς αγωγή θνητότητα 30% > 90%

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγία Πεπτικού. Γεώργιος Καρράς. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ιατρική Σχολή

Αιμορραγία Πεπτικού. Γεώργιος Καρράς. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ιατρική Σχολή Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Γ' Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διευθυντής: Καθηγητής Παθολογίας Κωνσταντίνος Παλέτας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ιατρική Σχολή Αιμορραγία Πεπτικού Γεώργιος Καρράς Υπεύθυνος:

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική Εμβολή. Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών

Πνευμονική Εμβολή. Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πνευμονική Εμβολή Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πήξη αίματος Αιμόσταση: διακοπή της απώλειας αίματος Μηχανισμοί αιμόστασης : Αγγειοσύσπαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΑΛΓΟΣ

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΑΛΓΟΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΑΛΓΟΣ Η. Καπιτσίνης 1, Α. Σιαφάκας 2, Χ. Δοντάς 2, Γ. Μπομπότης 2, Λ. Ζιτιρίδου 2, Ι. Στυλιάδης 2 1. ΠΕΔΥ Μονάδα Υγείας Νεαπόλεως Θεσσαλονίκης ειδικός καρδιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» Ενδοσκοπική αντιμετώπιση Φαρμακευτική αντιμετώπιση Ο κίνδυνος επαναιμορραγίας ή συνεχιζόμενης αιμορραγίας σχετίζεται ισχυρά με τα ευρήματα της επείγουσας ενδοσκόπησης,

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού Πνευμονική εμβολή. Ρέκλου Ανδρομάχη Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική κλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο

Παρουσίαση περιστατικού Πνευμονική εμβολή. Ρέκλου Ανδρομάχη Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική κλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρουσίαση περιστατικού Πνευμονική εμβολή Ρέκλου Ανδρομάχη Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική κλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρούσα νόσος Ασθενής ηλικίας 48 ετών προσήλθε σε μέρα γενικής εφημερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Ελένη Καρέτση Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Ελένη Καρέτση Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ελένη Καρέτση Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Γυναίκα 61 ετών, διακομίζεται στο ΤΕΠ αιτιώμενη : 1) διαξιφιστικό θωρακικό άλγος πλευριτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ 1 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ Ιωάννης Σ. Παπανικολάου Γαστρεντερολόγος, Επικουρικός Επιμελητής, Ηπατογαστρεντερολογική Μονάδα, Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία ΠΕ (σε χώρες Ε.Ε.)

Επιδημιολογία ΠΕ (σε χώρες Ε.Ε.) Επιδημιολογία ΠΕ (σε χώρες Ε.Ε.) Θνητότητα από ΠΕ στις ΗΠΑ 435.000 ασθενείς /ετησίως 95 επεισόδια ΠΕ/ 100.000 κατοίκους Θνητότητα ΠΕ: 10% 30% των ασθενών με ΕΒΦΘ θα εκδηλώσουν ΠΕ Τα 2/3 παραμένουν αδιάγνωστα

Διαβάστε περισσότερα

OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α

OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α Είναι η συσσώρευση υγρού στον διάµεσο ιστό και στις πνευµονικές κυψελίδες. Η συσσώρευση υγρού µπορεί να εµποδίσει

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή ασθενών προσερχόµενων στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών µε Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο σε νοσοκοµείο της Κεντρικής Ελλάδας

Καταγραφή ασθενών προσερχόµενων στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών µε Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο σε νοσοκοµείο της Κεντρικής Ελλάδας Καταγραφή ασθενών προσερχόµενων στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών µε Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο σε νοσοκοµείο της Κεντρικής Ελλάδας Χρουµπ- Παπαβάιου Α., Πλακιάς Σ., Δεληγιάννης Γ., Τσατίρης Κ., Μπράχος

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Βασικά συμπτώματα καρδιαγγειακού Προκάρδιο άλγος Δύσπνοια Αίσθημα παλμών Συγκοπή Οίδημα Καταβολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg.

Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg. Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg. Εισήχθη στην καρδιολογική κλινική για διερεύνηση πρόσθιου θωρακικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ,MSc ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑΣ Επιδημιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΩΝΟΥΛΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Δ/ΝΤΗΣ Κ/Δ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια 24-26 January 2014 Under the Auspices: Hellenic Cardiovascular Research Society Organization: Κosmos Travel Venue: Divani Apollon Palace, Kavouri επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι MK1118 ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ, PHD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ. Απόφραξη ενός ή περισσοτέρων κλάδων της πνευμονικής αρτηρίας. Θρόμβος ~90% Αέρας. Λίπος (# μηριαίου οστού) Ενδοκαρδίτιδα TV-PV

ΟΡΙΣΜΟΣ. Απόφραξη ενός ή περισσοτέρων κλάδων της πνευμονικής αρτηρίας. Θρόμβος ~90% Αέρας. Λίπος (# μηριαίου οστού) Ενδοκαρδίτιδα TV-PV ΟΡΙΣΜΟΣ Απόφραξη ενός ή περισσοτέρων κλάδων της πνευμονικής αρτηρίας Θρόμβος ~90% Αέρας Λίπος (# μηριαίου οστού) Ενδοκαρδίτιδα TV-PV Μύξωμα δεξιού κόλπου Νεοπλασματικοί ιστοί Αμνιακό υγρό Ρήξη εχινοκόκκου

Διαβάστε περισσότερα

So much time, so little to say

So much time, so little to say So much time, so little to say > 6 εκ ασθενείς επισκέπτονται τα ΤΕΠ στις ΗΠΑ για ΘΠ ~ 5% του συνόλου των περιστατικών στα ΤΕΠ Δυνητικά απειλητικές για τη ζωή καρδιαγγειακές αιτίες ΘΠ Οξέα στεφανιαία σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογία: Πνευμονική Εμβολή

Καρδιολογία: Πνευμονική Εμβολή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Καρδιολογία: Πνευμονική Εμβολή Χριστόδουλος Παπαδόπουλος MD, PhD, FESC Λέκτορας Καρδιολογίας ΑΠΘ Γ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΚΟΥΛΟΛΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕΠ Γ.Ν.Α. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΚΟΥΛΟΛΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕΠ Γ.Ν.Α. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΚΟΥΛΟΛΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕΠ Γ.Ν.Α. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Μια από τις συχνότερες αιτίες προσέλευσης ασθενών στα ΤΕΠ είναι ο θωρακικός πόνος.

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Θωρακικό άλγος μετά από εισπνοή εντομοκτόνου ουσίας. Ζόια Αντριάν-Εουτζέν Χρυσός Δημήτριος

Θωρακικό άλγος μετά από εισπνοή εντομοκτόνου ουσίας. Ζόια Αντριάν-Εουτζέν Χρυσός Δημήτριος Θωρακικό άλγος μετά από εισπνοή εντομοκτόνου ουσίας Ζόια Αντριάν-Εουτζέν Χρυσός Δημήτριος Καρδιολογικό Τμήμα Γ.Π.Ν.Τρίπολης Ασθενής 53 ετών προσήλθε στο ΤΕΠ του Νοσοκομείου για αναφερόμενο αίσθημα δυσφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Οι δυσλιπιδαιμίες είναι παθολογικές καταστάσεις με διαταραχές των λιπιδίων του αίματος ποσοτικές αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Αποστολοπούλου

Ελένη Αποστολοπούλου Στρατηγικές θεραπείας και αποτελέσµατα των ασθενών µε έµφραγµα µυοκαρδίου µε ανάσπαση του ST διαστήµατος που µεταφέρονται µετά τη χορήγηση ινωδολυτικού φαρµάκου Ελένη Αποστολοπούλου Μονάδα Εµφραγµάτων

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή Θωρακικό άλγος Ενότητα 1: Εισαγωγή Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Θωρακικό άλγος Το θωρακικό άλγος είναι συχνό σύμπτωμα

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ορθού αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες και άνδρες και αντιπροσωπεύει το 13% όλων των καρκίνων. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Περιεγχειρητική Αντιπηκτική Αγωγή. Λύση ή Πρόβλημα?

Περιεγχειρητική Αντιπηκτική Αγωγή. Λύση ή Πρόβλημα? Περιεγχειρητική Αντιπηκτική Αγωγή. Λύση ή Πρόβλημα? Το Πρόβλημα. Κ. Θεοδωράκη Ή αλλιώς. Η σκοτεινή πλευρά των αντιπηκτικών Ποιες μπορεί να είναι οι «παρενέργειες» των αντιπηκτικών? Αυξημένη περιεγχειρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ ΔΗΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΕΣΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΘ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ ΔΗΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΕΣΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΘ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ ΔΗΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΕΣΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΘ Η VTE είναι συχνή και σοβαρή πάθηση Ετήσιος αριθμός θανάτων 600 000 500 000 400 000 300 000 200 000 543 454 Ετήσια θνησιμότητα στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ 6ΟΥ ΕΤΟΥΣ (ΤΡΙΜΗΝΟ)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ 6ΟΥ ΕΤΟΥΣ (ΤΡΙΜΗΝΟ) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ 6ΟΥ ΕΤΟΥΣ (ΤΡΙΜΗΝΟ) Η κλινική άσκηση στην Παθολογία 6ου έτους είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την εξέλιξη του φοιτητού σε νέο ιατρό με ουσιαστική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ»

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Εγκυμοσύνη-Λοχεία: τεκμηριωμένες καταστάσεις αυξημένου κινδύνου για θρομβοεμβολική

Διαβάστε περισσότερα

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά.

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Δηλώνω ότι δεν έχω σύγκρουση συμφερόντων Χρήση αντιαιμοπεταλιακών : REACH Registry Ασπιρίνη Αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα Θιενοπυριδίνες

Διαβάστε περισσότερα

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑΚΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας νοσηρότητας και θνητότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Βιβλιογραφική ενημέρωση Γεωργακόπουλος Παναγιώτης Ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική Κλινική Γ.Ν.Α. ΚΑΤ Ως ΑΕΕ ορίζεται σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ. Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ. Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Έτος Σημαντικά γεγονότα 1981 G. Iddan,, P. Scapa η ιδέα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού θέσεις. Παπαγιάννη Γεωργία Ειδικευόμενη Παθολογίας Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Δευτέρα, 8 Οκτωβρίου 2012

Παρουσίαση περιστατικού θέσεις. Παπαγιάννη Γεωργία Ειδικευόμενη Παθολογίας Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Δευτέρα, 8 Οκτωβρίου 2012 Παρουσίαση περιστατικού θέσεις Παπαγιάννη Γεωργία Ειδικευόμενη Παθολογίας Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Δευτέρα, 8 Οκτωβρίου 2012 Αιτία προσέλευσης Άνδρας 79 ετών Οξύ άλγος στο ιδίως επιγάστριο 2

Διαβάστε περισσότερα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Ποιοί είναι οι τύποι της αγγειίτιδας? Πως γίνεται η κατάταξη

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση αιµορραγικού κινδύνου και προετοιµασία για προγραµµατισµένο χειρουργείο. Κων/νος Γ. Τούτουζας Αν. Καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ

Εκτίµηση αιµορραγικού κινδύνου και προετοιµασία για προγραµµατισµένο χειρουργείο. Κων/νος Γ. Τούτουζας Αν. Καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ Εκτίµηση αιµορραγικού κινδύνου και προετοιµασία για προγραµµατισµένο χειρουργείο Κων/νος Γ. Τούτουζας Αν. Καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ Επείγον χειρουργείο... who cares! Επείγον χειρουργείο... who cares!

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων Δοκιμασίες κοπράνων Γιώργος Χουλιάρας, Παιδογαστρεντερολόγος, Πανεπιστημιακός Υπότροφος, Υπεύθυνος Ενδοσκοπήσεων & Ιατρείου Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Nοσημάτων του Εντέρου Μονάδα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ά ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι σχετικές παράγραφοι της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΧΑΙΜΙΚΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (ΑΕΕ)

ΙΣΧΑΙΜΙΚΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (ΑΕΕ) ΙΣΧΑΙΜΙΚΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (ΑΕΕ) ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τα ΑΕΕ είναι η συχνότερη αιτία πρόκλησης αναπηρίας στους ενήλικες και η δεύτερη αιτία θανάτου άνω των 60 ετών. Ένας στους έξι ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Ειδικευόµενη E Παθολογικής Κλινικής Πράγµατι έγινε βιοψία δέρµατος από βλάβη άκρου ποδός.. ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΕΜΒΟΛΗΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΝ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΕΜΒΟΛΕΣ ΑΠΌ

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17 Απαντά ο κ. Θεμιστοκλής Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Ίσως λίγοι από εμάς να είμαστε ενημερωμένοι για τη σπουδαία εργασία που εκτελεί στο σώμα μας, ένα από τα όργανα του, η χοληδόχος κύστη. Εκεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ ΣΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΑΦΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΣΤΟ Γ.Ν.Α «ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ηλεκτροκαρδιογράφημα ( Η.Κ.Γ ), ως απλή και εύχρηστος εργαστηριακή μέθοδος, είναι βοηθητικό και πολλές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΗ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΜΕΣΕΝΤΕΡΙΑΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ ΠΡΟΚΛΗΘΕΙΣΑΣ ΑΠΟ ΔΑΚΤΥΛΙΤΙΔΑ

ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΗ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΜΕΣΕΝΤΕΡΙΑΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ ΠΡΟΚΛΗΘΕΙΣΑΣ ΑΠΟ ΔΑΚΤΥΛΙΤΙΔΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΗ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΜΕΣΕΝΤΕΡΙΑΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ ΠΡΟΚΛΗΘΕΙΣΑΣ ΑΠΟ ΔΑΚΤΥΛΙΤΙΔΑ Σαατσόγλου Βασιλική Ειδικευόμενη καρδιολογίας ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝ ΔΡΑΜΑΣ ΣΚΟΠΟΣ Η παρουσίαση περιστατικού μη αποφρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Παστρωμά Αγγελική, Κελέσης Χρήστος, Σιδέρη Ναταλί, Μπιζίμη Βασιλική, Παπαϊωάννου Ασημίνα, Αλεξοπούλου Ευθυμία. B Εργαστήριο Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ Φυσιολογικη αρτηριακή πίεση: ΣΑΠ < 120 mm Hg, ΔΑΠ < 80 mm Hg Προ-υπέρταση: ΣΑΠ 120-139 mm Hg, ΔΑΠ 80-89 mm Hg Στάδιο 1: ΣΑΠ 140-159 mm Hg, ΔΑΠ 90-99

Διαβάστε περισσότερα

Circulation. 2014;129:e28-e292

Circulation. 2014;129:e28-e292 Σε ασθενείς µε νεφρική δυσλειτουργία Σταµάτης Σ. Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Σε ασθενείς µε νεφρική δυσλειτουργία 30-40% 13% πληθυσµού παρουσιάζουν νεφρική δυσλειτουργία (AHA για τις ΗΠΑ) 6% για τις ηλικίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟ ΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΞΕΙΑ ΦΑΣΗ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝ ΡΕΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΡΣΑΝΙ ΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ

ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟ ΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΞΕΙΑ ΦΑΣΗ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝ ΡΕΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΡΣΑΝΙ ΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟ ΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΞΕΙΑ ΦΑΣΗ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝ ΡΕΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΡΣΑΝΙ ΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΟΡΙΣΜΟΣ Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι η µερική βλάβη του εγκεφάλου που προκαλείται από την απόφραξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

22ο ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ

22ο ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ Ακτινολογικό Εργαστήριο Γ. Ν. «Παπαγεωργίου», Θεσσαλονίκη Διευθυντής: Ιωάννης Τσιτουρίδης 22ο ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΕΚΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα