Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ERANET HYCO ΚΑΙ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ 22/4/2005 Ε. Ν. Καραµπατέας Ι. Βασάλος ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι. ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ERANET-HYCO A. Γενικά B. Παρουσιάσεις χωρών Μελών Γ. ιαδικαστικά Θέµατα. Παρουσίαση του COST II. ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ 1. ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΕΡΑΙΡΕΙΩΝ Α. Ανοιγµα Συνεδρίου Β. Θέσεις Υπουργών Γ. Απόψεις Βιοµηχανίας. Συζήτηση Στρογγυλής Τράπεζας 2. ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ 17 ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ (SRA) ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (DS). Α. Εισαγωγή Β. Παρουσιάσεις Μελετών SRA &DS Γ. Στρογγυλή Τράπεζα. Θέσεις Συζήτηση 3. ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ 18 ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ. MIRROR GROUP. ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΙΣ Α. Mirror Group B. Παρουσιάσεις έργων παραγωγής υδρογόνου 4. ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ Α. Γενική αποδοχή, χρηµατοδοτικά σχήµατα, µηχανισµοί ανοίγµατος αγοράς Β. Συµπεράσµατα παράλληλων συνεδριάσεων πρώτης ηµέρας Γ. Κλείσιµο Συνεδρίου 1

2 Ι. ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ERANET-HYCO Α. Γενικά Η συνάντηση του έργου ERANET-HYCO στο οποίο συµµετέχει και η Ελλάδα έγινε την 16 η Μαρτίου 2005 στις Βρυξέλλες στα γραφεία του COST µε την ηµερήσια διάταξη που επισυνάπτεται. Ο κος Weydert της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι το πρώτο σχέδιο του 7 ου Π.Π. Ερευνας και Τεχνολογίας είναι έτοιµο σύντοµα σε µία γλώσσα. Προβλέπεται διπλασιασµός του προϋπολογισµού µε τις χρηµατοδοτικές προοπτικές να καλύπτουν µια επταετία µε αναθεώρηση στο µέσο του χρονικού αυτού διαστήµατος, ενώ το θεµατικό περιεχόµενο καλύπτει µια πενταετία. Ηδη η Γαλλία και Γερµανία έχουν συµφωνήσει για τη διάθεση του 1% του GDP για την έρευνα ενώ η επιτροπή προτείνει το 1,1%. Στο 7 ο ΠΠ προτείνονται 7 προτεραιότητες µια από τις οποίες είναι η Ενέργεια η οποία αποτελεί χωριστό πρόγραµµα όπως παλιά και όχι ενσωµατωµένο σε άλλα προγράµµατα όπως στο 6 ο Π.Π. Το νέο πρόγραµµα ενέργειας περιλαµβάνει και τον τοµέα του Υδρογόνου και Στοιχείων Καυσίµου. Για τα δίκτυα ERANET προβλέπεται ως επί το πλείστον η συνέχιση των τρεχόντων ERANET χωρίς την δηµιουργία καινούργιων ενώ προβλέπεται η δυνατότητα αύξησης του προϋπολογισµού τους κατά 20% για τη δηµιουργία ενισχυµένων δικτύων καλούµενων ERANET-PLUS τα οποία θα είναι δυνατόν να καλύπτούν και δαπάνες ερευνητικών δραστηριοτήτων και όχι µόνο συντονισµού και ανταλλαγής πληροφοριών όπως ήταν ως τώρα. Στη συνέχεια ο κος Ε. Seitz έκανε µια σύνοψη της προόδου των εργασιών του HYCO και ο κος Fernades Rei παρουσίασε µια καινούργια µορφή του ερωτηµατολογίου για τις δραστηριότητες και πρακτικές των συµµετεχόντων στο ERANET χωρών, το οποίο είχε παρουσιαστεί πρώτη φορά στη συνάντηση του HYCO στη Λισσαβόνα. Το ερωτηµατολόγιο αυτό έχει 40 σελίδες σε 5 ενότητες και την εισαγωγή. Με βάση τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν από το ερωτηµατολόγιο θα δηµιουργηθεί µία στρατηγική για το Υδρογόνο και τα Στοιχεία Καυσίµου σε εθνικό επίπεδο κάθε συµµετέχουσας χώρας και στη συνέχεια θα προωθηθούν διεθνικές προκηρύξεις για την συνεργασία οµάδων από διάφορες χώρες που θα µπορούν να συµµετάσχουν στις προκηρύξεις έρευνας και τεχνολογίας της κάθε χώρας ώστε να προωθηθεί ο Ενιαίος Ευρωπαϊκός Χώρος. Ρόλος του Mirror Group είναι να συντονίσει τις εργασίες στο ERANET µε τις κυβερνητικές δραστηριότητες κάθε χώρας στον τοµέα αυτό. Β. Παρουσιάσεις χωρών Μελών Στη συνέχεια παρουσιάστηκαν δραστηριότητες από διάφορες χώρες. Η Ιταλία ανέφερε ότι η στρατηγική της στον τοµέα αυτό απευθύνεται συγχρόνως προς χρήστες και προς τη βιοµηχανία µε σκοπό την εξάλειψη των εκποµπών θερµοκηπίου και την διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών. Κατ αρχήν 2

3 προβλέπεται η παραγωγή υδρογόνου από ορυκτά καύσιµα µε σταδιακή µετάβαση στην παραγωγή του από ανανεώσιµες πηγές. Γίνεται έρευνα για παραγωγή υδρογόνου από βιοµάζα µε αεριοποίηση, θερµοχηµικές διεργασίες και προχωρηµένες µεθόδους κατάλυσης. Επίσης µε φωτοβιολογικές διεργασίες. Ο προϋπολογισµός κατανέµεται σε 130 εκ. ΕΥΡΩ για παραγωγή υδρογόνου και 39 εκ. ΕΥΡΩ για στοιχεία καυσίµου. Γίνονται επίσης έρευνες στην αποθήκευση υδρογόνου καθώς και µεγάλα επιδεικτικά έργα. Η Ισλανδία ανέφερε ότι το 72% της πρωτογενούς της ενέργειας παράγεται από ανανεώσιµες κυρίως υδροηλεκτρικά και γεωθερµία, ενώ υπάρχει τεράστιο ανεκµετάλλευτο δυναµικό 30 Twh/ χρόνο υδραυλικό και 20 γεωθερµικό. Η παραγωγή ήταν το ,2 Twh/ χρόνο από υδροηλεκτρικά και 1,2 από γεωθερµικά. Για το λόγο αυτό γίνεται προσπάθεια να αντικατασταθούν τα υγρά καύσιµα για τις µεταφορές και εξετάζεται σε πιλοτική κλίµακα η εφαρµογή του υδρογόνου για µεταφορές. Υπάρχουν ερευνητικά έργα για αποθήκευση (Sodium Borohydride), για παραγωγή υδρογόνου από γεωθερµικά αέρια υψηλής πιέσεως, ηλεκτρόλυση, διάσπαση νερού µε θερµοχηµικούς κύκλους σε κριτικές θερµοκρασίες- πιέσεις σε βάθος µερικών χιλιοµέτρων κ.α. Η παρουσίαση της Ελλάδος έγινε από το Καθηγητή κ. Ι. Βασάλο και επισυνάπτεται. Η Πολωνία ανέφερε ότι είναι κατά 40% του εθνικού της εισοδήµατος γεωργική χώρα ενώ σηµαντικό µέρος της βιοµηχανικής παραγωγής της στηρίζεται στον άνθρακα. Τα επιστηµονικά επιτεύγµατα και οι επιστηµονικές αναφορές σε πολωνούς επιστήµονες είναι σηµαντικά αλλά δεν αξιοποιούνται επαρκώς από την βιοµηχανία. Το µεγαλύτερο Κέντρο, Βιοµηχανικής Έρευνας ασχολείται µε θέµατα υδρογόνου και στοιχείων καυσίµου και έχει δηµιουργηθεί πλατφόρµα υδρογόνου. Η χρηµατοδότηση γίνεται από το Υπουργείο Επιστήµης και Βιοµηχανίας και από ιαρθρωτικά Προγράµµατα. Ο κ. Frois του Γαλλικού Υπουργείου Έρευνας παρουσίασε το Γαλλικό Πρόγραµµα. Ανέφερε ότι ξένες εταιρείες που κάνουν έρευνα στη Γαλλία κατατάσσονται ως Γαλλική έρευνα. Υπάρχουν µεγάλα Κρατικά Ερευνητικά Κέντρα όπως το CEA (Commissariat a l Energie Atomic) µε 10,000 εργαζόµενους και το CNRS ( Centre National Recherche Scientific) µε 5000 άτοµα και η ADEME. Το υδρογόνο καλύπτει πολλές περιοχές. Η παραγωγή του σήµερα γίνεται µόνο από ορυκτά καύσιµα. Έχει διαµορφωθεί ένα σχέδιο διαδροµής (Road Map) για την ανάπτυξη εφαρµογών. Υπάρχουν προβλήµατα παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα σε όλη τη διαδροµή. Εχουν αναπτυχθεί 52 έργα και το δίκτυο PACO (www.reseaupaco.fr). Μεταξύ των έργων αυτών περιλαµβάνονται έργα ελάττωσης του καταλύτη από πλατίνα κατά 10 φορές σε λιγότερο από 0,4 mg/cm2 πράγµα που είναι καθοριστικό για το κόστος των στοιχείων καυσίµου. Επίσης επετεύχθη καλύτερη αντοχή του καταλύτη σε καταστρεπτικές ουσίες (poisoning < 300ppm). Επίσης υπάρχει συµµετοχή στο πρόγραµµα CUTE χρησιµοποίησης λεωφορείων υδρογόνου και πρόγραµµα της Air Liquide για στοιχεία καυσίµου και για σταθερές µονάδες παραγωγής ηλεκτρισµού. Η Air Liquide έχει τεχνολογικά κέντρα στις ΗΠΑ, Καναδά, Κίνα, Ιαπωνία και Ευρώπη. Στα στοιχεία καυσίµου η τεχνολογία των PEM είναι πιο κοντά στην εµπορική εφαρµογή αλλά χρειάζεται ακόµα πολύ προσπάθεια. Εκτιµάται ότι το 2008 θα αρχίσουν τα αυτοκίνητα να έχουν στοιχεία καυσίµου. Εχει διαµορφωθεί ένα Σχέδιο ραστηριότητας που προβλέπει δαπάνες 600 εκατοµµύρια ΕΥΡΩ µε 40% 3

4 ηµόσια και 60% Βιοµηχανική συµµετοχή. Συµµετέχουν τα Υπουργεία Ερευνας, Βιοµηχανίας και Εξοπλισµού µε συµµετοχή και της Βιοµηχανίας. Η Φιλανδία παρουσίασε το πρόγραµµα του TEKES. Ανέφερε το πρόγραµµα DENSY (Distributed Energy Systems) του οποίου το Υδρογόνο και τα Στοιχεία Καυσίµου αποτελούν µέρος. Το TEKES είναι επίσης επιφορτισµένο µε τη διεθνή συνεργασία. Η Φιλανδία χρειάζεται σηµαντικές ερευνητικές και τεχνολογικές επενδύσεις για να διατηρήσει την βιοµηχανική της ανταγωνιστικότητα. Οι ερευνητικές δραστηριότητες χρηµατοδοτούνται συνολικά µε 450 εκ. EURO που αντιπροσωπεύουν το 4,5% του Εθνικού εισοδήµατος. Υπάρχει το Συµβούλιο της Επιστήµης και Τεχνολογίας που παρακολουθεί και αξιολογεί την υλοποίηση των σχετικών δραστηριοτήτων. Το υδρογόνο και τα στοιχεία καυσίµου χρηµατοδοτούνται µε 5 εκ. EURO ετησίως (PEM, Alcaline FC, metal hydride storage) Η Ισπανία ανέφερε ότι έχει γίνει επεξεργασία του Εθνικού Προγράµµατος Ερευνας για το οποίο υπεύθυνη είναι η Γενική Γραµµατεία Ερευνας και Τεχνολογίας σε συντονισµό µε άλλα Υπουργεία. Η Ισπανία εισάγει το 80% της πρωτογενούς της ενέργειας και η ποσότητα αερίων του θερµοκηπίου που παράγει είναι εξαιρετικά υψηλή, καθώς και η κατανάλωση ενέργειας ενώ η απόδοση χαµηλή. Η επένδυση σε έρευνα και τεχνολογία δηµόσια και ιδιωτική είναι χαµηλή, της τάξης του 1% του εθνικού ακαθάριστου εισοδήµατος. Υπάρχει σηµαντικό δυναµικό ανανεώσιµων πηγών ενέργειας στην Ισπανία και η βιοµηχανία συµµετέχει ενεργά στην τεχνολογία τους. Καταβάλλεται προσπάθεια σε τρεις τοµείς: 1. Βελτιστοποίηση της αξιοποίησης των παραδοσιακών πηγών ενέργειας 2. Ανανεώσιµες πηγές περιλαµβανοµένου του υδρογόνου και των στοιχείων καυσίµου 3. Ενέργεια από Σύντηξη Υδρογόνου Σε όλους τους τοµείς καταβάλλεται προσπάθεια ενίσχυσης της καινοτοµίας. Εχουν επιλεγεί στρατηγικά έργα όπως βιοκλιµατικά, πειραµατικά αιολικά πάρκα, παραγωγή πυριτίου για φωτοβολταικά στοιχεία, ενεργειακές γεωργικές συγκοµιδές, αποθήκευση κ.α. εν υπάρχει εθνικό πρόγραµµα για το υδρογόνο και τα στοιχεία καυσίµου. Επιδιώκεται µεγαλύτερη αλληλεπίδραση των πανεπιστηµίων µε τη βιοµηχανία. Η Ρουµανία ανέφερε ότι έχει σηµαντικό δυναµικό σε αιολική ενέργεια και θα καταβάλει προσπάθεια να έχει το 10% από ανανεώσιµες πηγές ενέργειας το Η διοικητική δοµή περιλαµβάνει το Υπουργείο Οικονοµίας και Εµπορίου, την Ρουµανική Υπηρεσία για Εξοικονόµηση Ενέργειας, την Εθνική Ρυθµιστική Αρχή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας, τον Ρουµανικό Σύνδεσµο Ενέργειας και το Υπουργείο Παιδείας και Ερευνας. 4

5 Ο προϋπολογισµός έρευνας ήταν 3 εκ. ΕΥΡΩ το 2003, 4 εκ. ΕΥΡΩ το 2004 και 5,2 εκ. ΕΥΡΩ το Τα σηµαντικότερα έργα στον τοµέα του υδρογόνου και των στοιχείων καυσίµου ήταν µε κεραµικά ηλεκτρόδια για SOFC( στοιχεία καυσίµου στερεού ηλεκτρολύτη), αποθήκευση υδρογόνου, γεωµετρική και θερµοδυναµική βελτιστοποίηση των PEM. Εχει δηµιουργηθεί ολοκληρωµένη πλατφόρµα έρευνας και τεχνολογίας µε προϋπολογισµό 700,000 ΕΥΡΩ για το υδρογόνο και τα στοιχεία καυσίµου. Το Ελβετικό Οµοσπονδιακό Γραφείο Ενέργειας ( SFOE) καλύπτει έργα στην περιοχή µεταξύ βασικής έρευνας που καλύπτονται από το SNSF και των έργων που ενδιαφέρουν τις εταιρείες. Οι διάφοροι χρηµατοδοτικοί φορείς καλύπτουν τα εξής ποσά σε εκατοµµύρια ΕΥΡΩ σε έργα υδρογόνου και στοιχείων καυσίµου στο χρονικό διάστηµα Υ ΡΟΓΟΝΟ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ SFOE 0,7 1,0 CIT (Βιοτεχνολογία- 0,1 1,5 Ιατρική) BBW 0,7 0,5 ETH 2,0 4,5 CANTONS 2,0 2,5 ΣΥΝΟΛΑ 5,5 10,0 Ο συνολικός προϋπολογισµός ανέρχεται σε 15,5 εκ. ΕΥΡΩ και αντιπροσωπεύει το 0,4% της συνολικής ερευνητικής δραστηριότητας της Ελβετίας. Υπάρχουν και µεγάλα επιδεικτικά από τη βιοµηχανία όπως το έργο της εταιρείας Shultzer για θέρµανση κατοικιών ύψους 150 εκ. ΕΥΡΩ. Ο εκπρόσωπος της Τουρκίας από το κέντρο Ερευνών Tubitak κ. Fehmi Akgun ανέφερε ότι δεν υπάρχει ειδικό εθνικό πρόγραµµα έρευνας και τεχνολογίας στην ενέργεια. Εχει εκπονηθεί εθνικό πρόγραµµα προβλέψεων έρευνας και τεχνολογίας µε χρονικό ορίζοντα το 2023 και τοµείς προτεραιότητας τεχνολογίες καθαρού άνθρακα, υδρογόνο και στοιχεία καυσίµου, ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, καθαρή και αποδοτική καύση και τεχνολογίες εξαερίωσης. Τα σχέδιο του κειµένου κυκλοφορεί στις 20 Μαρτίου απανήθηκε το 0,67% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήµατος το 2003 για έρευνα και τεχνολογία που αντιπροσωπεύει 1,61 δισεκατοµµύρια δολάρια που προέρχονται κατά 50,6% από δηµόσιους φορείς και 42,9% από ιδιωτικούς. απανόνται 100 εκατοµµύρια δολάρια ετησίως για ακαδηµαϊκή έρευνα µη περιλαµβανοµένων των δαπανών προσωπικού. Οι υπόλοιποι δηµόσιοι πόροι προέρχονται από διάφορα ιδρύµατα µε τη µορφή συµβάσεων. Υπάρχει επίσης διµερής συνεργασία µε τις ΗΠΑ. Ο εκπρόσωπος της Βρετανίας κος Ray Eaton από το Υπουργείο Εµπορίου και Βιοµηχανίας (DTI) ανέφερε ότι στη Βρετανία υπάρχει µια επιστηµονική βάση στα Πανεπιστήµια, συγκεκριµένα έργα στην Βιοµηχανία και ιαµόρφωση Πολιτικής. Η επιστηµονική βάση χρηµατοδοτείται από επιστηµονικά συµβούλια ένα για 5

6 κατασκευές (Engineering) και ένα για φυσικές επιστήµες (EPSRC). Οι µηχανισµοί προβλέπουν αντιδρώντα σχήµατα (responsive modes) και κατευθυνόµενα προγράµµατα. Το SUPERGEN είναι ένα κατευθυνόµενο πρόγραµµα για διατηρούµενη παραγωγή ενέργειας που περιλαµβάνει εννέα θεµατικές περιοχές µια από τις οποίες είναι το υδρογόνο. Ένα άλλο σχήµα περιλαµβάνει συνεργατικά έργα µε τη βιοµηχανία. Το παλιό Υπουργείο Εµπορίου και Βιοµηχανίας είχε πρόγραµµα στις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας που περιελάµβανε και το υδρογόνο. Το νέο Υπουργείο Εµπορίου και Βιοµηχανίας και το Υπουργείο Μεταφορών συµµετέχουν στο Ευρωπαϊκό πρόγραµµα που χρησιµοποιεί λεωφορεία µε υδρογόνο και στοιχεία καυσίµου σε εννέα Ευρωπαϊκές πόλεις µεταξύ των οποίων και το Λονδίνο. Υπάρχει επίσης ένα πρόγραµµα για άνθρακα µε την παροχή κεφαλαίου υψηλού κινδύνου (Venture Capital) για καινοτοµικές εφαρµογές ενώ καταβάλλεται προσπάθεια ν απεµπλακεί η διοίκηση. Η χρηµατοδότηση του προγράµµατος υδρογόνου και στοιχείων καυσίµου ανέρχεται σε 4 εκ. λίρες ετησίως. Το Υπουργείο Εµπορίου και Βιοµηχανίας χρηµατοδότησε µελέτη για το στρατηγικό πλαίσιο του υδρογόνου σ ένα χρονικό ορίζοντα µέχρι το Προβλέπονται 6 γραµµές µεταφορών µε υδρογόνο και εξασφάλιση οικονοµικά αποδοτικής ενέργειας µε εξάλειψη των εκποµπών διοξειδίου του άνθρακα. Σταθερές εφαρµογές δεν προβλέπεται ότι θα εξασφαλίσουν αυτούς τους στόχους ενώ σχήµατα µε στοιχεία καυσίµου αναµένεται ότι θα παίξουν κάποιο ρόλο. Υπάρχει σηµαντικό ενδιαφέρον για τις εφαρµογές των στοιχείων καυσίµου σε τοπικό επίπεδο. Γ. ιαδικαστικά θέµατα Στη συνέχεια οι κοι Neef και Seitz του HY-CO ανέφεραν ότι το HY-CO είναι ανοικτό σε καινούργιους συνεργάτες που εκπληρούν τα κριτήρια που έχουν τεθεί δηλαδή να έχουν δραστηριότητες στο υδρογόνο και τα στοιχεία καυσίµου και να έχουν δεσµευτεί να υλοποιήσουν κοινές διεθνικές συνεργασίες έρευνας και ανάπτυξης τεχνολογίας ή και να υποστηρίξουν υποδοµές στον τοµέα αυτό. Θα πρέπει οι ενδιαφερόµενοι να συµπληρώσουν την Φόρµα Β. Υπάρχει η δυνατότητα για πρόσθετη χρηµατοδότηση µε την νέα προκήρυξη του Οκτωβρίου. Η επιτροπή του δικτύου αποφασίζει για την είσοδο των νεοεισερχόµενων. Η επόµενη συνάντηση της επιτροπής προβλέπεται τον Οκτώβριο. Θα υπάρξει επίσης η δυνατότητα χρηµατοδότησης, εκτός των συντονιστικών, και ερευνητικών δραστηριοτήτων στο ERA-NET µε την µετατροπή του σε ERANET- PLUS. 6

7 Το 4 ο πακέτο εργασίας του HY-CO προβλέπει στελέχη για τη συλλογή στοιχείων για την υλοποίηση προγραµµάτων υδρογόνου σε άλλες χώρες. Θα πρέπει να αναλυθούν οι διεθνικές δραστηριότητες που θα προκύψουν από τις απαντήσεις στο ερωτηµατολόγιο και να προετοιµαστεί η επόµενη συνάντηση του HY-CO τον Ιανουάριο του έτους 2005 στη Νορβηγία. Προτάθηκε να δηµιουργηθεί κοινή φόρµα για τις παρουσιάσεις.. Παρουσίαση του COST Στη συνέχεια ο επικεφαλής του Οργανισµού COST που φιλοξένησε τη συνάντηση του HY-CO κος W. Obert έδωσε µια σύντοµη ανασκόπηση των δραστηριοτήτων του COST. Ανέφερε ότι πρόκειται για µια διακυβερνητική πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 1971 και συµµετέχουν 35 χώρες. Το COST διασυνδέει ερευνητικά έργα χωρίς το ίδιο να χρηµατοδοτεί έρευνα. Με τον τρόπο αυτό δηµιουργούνται οµάδες από συµµετέχοντες και υπάρχει έτσι µεγάλη συνέργεια. Η χρηµατοδότηση των συναντήσεων από το COST πραγµατοποιείται µε εκ. ΕΥΡΩ ετησίως που προέρχονται από το Κοινοτικό Πρόγραµµα-Πλαίσιο. Πρόκειται για έρευνα εκ των κάτω προς τα πάνω, προανταγωνιστική και κατά περίπτωση. Υπάρχει έργο για την παραγωγή υδρογόνου µε ζύµωση από βακτήρια όπως η παραγωγή αζώτου από βακτήρια στις ρίζες των φυτών. Με την αντιστροφή της διεργασίας αυτής τα βακτήρια µπορεί να παράγουν ηλεκτρισµό. ΙΙ. ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ 1. ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ Α. Ανοιγµα Συνεδρίου Η Γενική συνέλευση ξεκίνησε το πρωί της 17 ης Μαρτίου 2005 στο κτίριο Charlemagne. Την συνέλευση άνοιξε ο Πρόεδρος του Γνωµοδοτικού Συµβουλίου (Advisory Council) της πλατφόρµας κος Bentham διευθύνων σύµβουλος της εταιρείας Shell για θέµατα υδρογόνου και στοιχείων καυσίµου. Ανέφερε ότι σκοπός της πλατφόρµας (επισυνάπτεται συνοπτική παρουσίαση της δοµής και των δραστηριοτήτων της) είναι να διευκολύνει και να επιταχύνει την ανάπτυξη ανταγωνιστικών από πλευράς κόστους ενεργειακών συστηµάτων υδρογόνου και στοιχείων καυσίµου για µεταφορά καθώς και για σταθερές και κινητές µεταφορές. Αυτό θα συµβάλει στην ασφάλεια της ενεργειακής τροφοδοσίας, στην διατήρηση του περιβάλλοντος και στην βιοµηχανική και οικονοµική ανάπτυξη. Στην συνέλευση θα παρουσιάσουν τις απόψεις τους καταρχήν οι Υπουργοί και στην συνέχεια οι Εταιρείες. Μετά θα γίνουν συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης και γενική συζήτηση. 7

8 Το απόγευµα θα παρουσιαστούν τα συµπεράσµατα από τις µελέτες για το Πρόγραµµα Ερευνητικής Στρατηγικής (Strategic Research Agenda-SRA) και για τη Στρατηγική Προώθηση των Εφαρµογών (Deployment Strategy-DS) που εκπόνησαν οµάδες εργασίας κατά τοµείς που συγκρότησε το Γνωµοδοτικό Συµβούλιο της Πλατφόρµας. Την επόµενη θα γίνουν παράλληλες συνεδριάσεις σε τρία επί µέρους θέµατα, Παραγωγή Υδρογόνου, Στοιχεία Καυσίµου για Μεταφορές και Στοιχεία Καυσίµου για Σταθερές και Κινητές Εφαρµογές. Στη συνέχεια θα παρουσιαστούν χρηµατοδοτικά σχήµατα και µηχανισµοί ανοίγµατος της αγοράς, τα συµπεράσµατα από τις παράλληλες συνεδριάσεις, θα γίνει συζήτηση και θα κλείσει η Συνέλευση. Υπάρχει συµµετοχή 500 συµµετεχόντων από 28 χώρες. Ανακοίνωση τύπου σχετικά µε την Συνέλευση επισυνάπτεται Β. Θέσεις Υπουργών Στη συνέχεια µίλησε ο Επίτροπος Έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Σλοβένος κος J. Potocknik. Ανέφερε ότι η Ευρώπη ζει από την δηµιουργία γνώσης µε τα µυαλά που διαθέτει την οποία και διανέµει. Το 7 ο Πρόγραµµα Πλαίσιο επιδιώκει να διατηρήσει την κοινωνία αυτή της γνώσης χωρίς την ανάγκη συµβιβασµών µεταξύ ανάπτυξης, συνοχής και ασφάλειας. Η πρόταση για το 7 ο Πρόγραµµα Πλαίσιο αποβλέπει στην ανάπτυξη και σε θέσεις εργασίας και θα έχει µια διάρκεια επτά ετών για τις χρηµατοδοτικές του προοπτικές. Θα δοθεί µεγαλύτερη έµφαση στο θεµατικό περιεχόµενο και λιγότερο στα εργαλεία. Επιδιώκεται η συνεργασία µε τη βιοµηχανία περιλαµβανοµένων και των µικροµεσαίων επιχειρήσεων. Θα αναπτυχθεί το πρόγραµµα Marie Curie και έρευνα για όλες τις χώρες. Προβλέπεται διπλασιασµός του ετήσιου προϋπολογισµού για να προσεγγισθεί ο στόχος του Συµβουλίου Υπουργών Ερευνας της Λισσαβόνας για διάθεση του 3% του ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος για έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη και για την Πρωτοβουλία Ανάπτυξης (Growth Initiative). Αναφέρθηκε στη συνέχεια η ανάγκη για καθαρή ενέργεια χωρίς αέρια του θερµοκηπίου για την αντιµετώπιση της αύξησης της θερµοκρασίας που αναµένεται µεταξύ 1,4 ο C και 5,8 ο C τα επόµενα 100 χρόνια ενώ το µέγιστο δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 2,8 ο µε 3 ο C. Επίσης επεσήµανε την εξάρτηση της Ευρώπης κατά 50% από ξένες πηγές ενέργειας ποσοστό που αναµένεται να φθάσει το 70% το Επιδιώκεται η σύµπραξη δηµόσιων και ιδιωτικών φορέων και η δηµιουργία τέτοιων συνεταιρισµών για την προώθηση των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας, των βιοκαυσίµων όπως και των µελλοντικών πυρηνικών αντιδραστήρων και του καθαρού άνθρακα. Η τεχνολογία του υδρογόνου και των στοιχείων καυσίµου είναι εδώ αλλά η είσοδος τους µε ανταγωνιστικό κόστος στην αγορά απαιτεί ακόµα σηµαντικές προσπάθειες έρευνας καθώς και ανάπτυξης και επίδειξης τεχνολογίας. Η τεχνολογική πλατφόρµα υποστηρίζει την συνεργασία στον τοµέα αυτό σε όλη την Ευρώπη από την παραγωγή γνώσης µέχρι την ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών. Η πλατφόρµα έχει τα στοιχεία για συνεχιστεί στο 7 ο ΠΠ χαρακτηριζόµενη ως Κοινή Τεχνολογική Πρωτοβουλία (Joint Technological Initiative) στις δραστηριότητες της 8

9 οποίας θα ηγείται η βιοµηχανία υποστηριζόµενη όµως από δηµόσιους πόρους για να µπορεί να αντιµετωπίσει τους αυξανόµενους επιχειρηµατικούς κινδύνους. Στη συνέχεια µίλησε ο κος Bigot αντιπροσωπεύοντας τον κο F. Aubert, Υπουργό Εκπαίδευσης και Έρευνας της Γαλλίας. Ανέφερε ότι υπάρχουν τεχνολογικά προβλήµατα που θα πρέπει να επιλυθούν. Η Γαλλία συµµετέχει στην διεθνή προσπάθεια IPHE για το υδρογόνο που συντονίζεται από τις ΗΠΑ ενώ διατίθενται σηµαντικές επενδύσεις στο τοµέα αυτό. Η ανάπτυξη αυτοκινήτου µε υδρογόνο και στοιχεία καυσίµου για ευρεία χρήση απαιτεί τόσο βασική έρευνα όσο και εστίαση σε ορισµένες τεχνολογίες. Οι προσπάθειες θα πρέπει να περιλάβουν τόσο τον τοµέα της πυρηνικής ενέργειας για παραγωγή ηλεκτρισµού και στη συνέχεια υδρογόνου όσο και τη διάσπαση του νερού. Θα πραγµατοποιηθεί διεθνές συνέδριο στη Λυών για το υδρογόνο. Στη συνέχεια µίλησε ο Γερµανός Υφυπουργός (State Secretary) Οικονοµικών και Εργασίας κ. Adamowitsch. Τόνισε την ανάγκη κοινή δράσης στο Ευρωπαϊκό επίπεδο στο θέµα αυτό. Στην Γερµανία γίνονται εργασίες στον τοµέα αυτό τα τελευταία 30 χρόνια και εφαρµογές τα τελευταία 15. Το Γερµανικό ναυτικό κατασκεύασε τα πρώτα υποβρύχια µε στοιχεία καυσίµου µε καλά αποτελέσµατα και πολύ χαµηλό θόρυβο. Είναι σκόπιµος ο συνδυασµός έρευνας και ανάπτυξης τεχνολογίας για στρατιωτικές και ερευνητικές εφαρµογές. Γίνονται επενδύσεις για υψηλή απόδοση, ανανεώσιµες, δέσµευση διοξειδίου του άνθρακα, παραγωγή και αποθήκευση υδρογόνου και στοιχεία καυσίµου. Υπάρχει Εθνικό Γνωµοδοτικό Συµβούλιο για το υδρογόνο και στοιχεία καυσίµου HYBERT και το Εθνικό Κέντρο Συντονισµού στο Juelich (NKJ). Θα πρέπει να επιδιώξουµε συγχρόνως άµιλλα αλλά και συντονισµό για καλύτερα αποτελέσµατα. Στο Βερολίνο έχουν δηµιουργηθεί ορισµένοι σταθµοί τροφοδοσίας µε υδρογόνο, σε συνεργασία µε εταιρείες, για λεωφορεία και αυτοκίνητα. Το 2003 η Γερµανία συµµετέχει στο IPHE και συµπροεδρεύει στην Επιτροπή Υλοποίησης και Επαφών ενώ το 2004 υπάρχει έντονη γερµανική παρουσία στην Ευρωπαϊκή Πλατφόρµα Υδρογόνου. Επιδιώκεται κοινή προσέγγιση σε στρατηγικές έρευνας και ανοίγµατος αγοράς. Ένα κοινό πρόγραµµα ΗΠΑ και Γερµανίας συµφωνήθηκε κατά την τελευταία επίσκεψη του Προέδρου Bush που περιλαµβάνει θέµατα υδρογόνου. Θα πρέπει να επιδιωχθεί να επιτευχθούν οι στόχοι της Λισσαβόνας καθώς και του KYOTO που βρίσκεται ακόµα στις αρχές του. Θα πρέπει να διαγραφεί ένα σχέδιο διαδροµής (οδικός χάρτης) για έρευνα και τεχνολογία και το άνοιγµα της αγοράς. Στη συνέχεια µίλησε ο κος POSSA Υπουργός Αναπληρωτής Παιδείας και Ερευνας της Ιταλίας. Ανέφερε ότι η Ιταλία ευνοεί την διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών µε υψηλή απόδοση και ελαττωµένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και µε βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής βιοµηχανίας. Η ενέργεια απαιτεί µεγάλα χρονικά διαστήµατα για αλλαγές και πολύ µεγάλες επενδύσεις. Στην Ιταλία η ενέργεια αποτελεί σηµαντικό πρόβληµα δοθέντος ότι το 84% των ενεργειακών αναγκών καλύπτονται από εισαγωγές ορυκτών καυσίµων και µε 9

10 εκποµπές διοξειδίου του άνθρακα πολύ µεγαλύτερες από τις επιτρεπόµενες από το πρωτόκολλο του KYOTO και αυξανόµενες. Το Ιταλικό ερευνητικό πρόγραµµα για την περίοδο έχει δηµόσια χρηµατοδότηση που ανέρχεται σε 51 εκ. ΕΥΡΩ για θέµατα υδρογόνου και 39 εκ. ΕΥΡΩ για στοιχεία καυσίµου. Περιλαµβάνει επίσης µεγάλα επιδεικτικά έργα σε διάφορα µέρη της Ιταλίας που περιλαµβάνουν κοινότητες υδρογόνου και κινητές εφαρµογές. Επίσης η Ιταλία συµµετέχει στην πρωτοβουλία IPHE, στο ιεθνή Οργανισµό Ενέργειας και σε διµερείς συνεργασίες µε ΗΠΑ και Κίνα. Θα πρέπει να εξαλειφθούν τα µη τεχνικά εµπόδια που εµποδίζουν τις εφαρµογές. Η εθνική πλατφόρµα υδρογόνου αλληλεπιδρά µε την Ευρωπαϊκή. Στη συνέχεια µίλησε ο κος E. Mainoni,Υπουργός Έρευνας και Καινοτοµίας της Αυστρίας. Ανέφερε ότι στην Αυστρία δαπανάται το 2,3% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος για έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογίας. Ο ευρωπαϊκός στόχος είναι το 2020 το 2% των ενεργειακών αναγκών να καλύπτεται από εναλλακτικές πηγές που περιλαµβάνουν υδρογόνο και στοιχεία καυσίµου για µεταφορές. Το πρόγραµµα υδρογόνου και στοιχείων καυσίµου στην Αυστρία χρηµατοδοτείται µε 50 εκ. ΕΥΡΩ τα οποία κατανέµονται µε βάση προτάσεις που υποβάλλονται.το υδρογόνο χρηµατοδοτείται επίσης από το πρόγραµµα ανανεώσιµων πηγών. Ο κος. M. Pecina αναπληρωτής Υπουργός Βιοµηχανίας και Εµπορίου της Τσεχικής ηµοκρατίας θεωρεί ότι για την αξιοποίηση των στοιχείων καυσίµου ιδιαίτερα σε µεταφορές θα χρειαστεί η παραγωγή υδρογόνου από φθηνή ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από πυρηνικούς αντιδραστήρες νέας τεχνολογίας. Υποστηρίζει τους στόχους της Λισσαβόνας για ανάπτυξη και θέσεις εργασίας. Θα χρειαστούν κίνητρα για βιοµηχανικές επενδύσεις και τεχνολογία. Γ. ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Στην αρχή µίλησε ο Πρόεδρος της General Motors Ευρώπης κ. Foster. Είπε ότι αυτό που ισχύει για τα στοιχεία καυσίµου είναι ότι οπωσδήποτε θα έρθουν. Αν δεν έρθουν από εµάς θα έρθουν σε εµάς. Η General Motors έχει µακροχρόνια επένδυση και ασχολία στα στοιχεία καυσίµου. Τελευταία υλοποίησε το Μαραθώνιο οδήγηµα των 10,000χλµ. από τη Νορβηγία στη Λισσαβόνα για να επιδείξει τη συµβατότητα της κινητικότητας µε περιβαλλοντικά καθαρό αυτοκίνητο στο µέλλον. Το συµπέρασµα σε µία φράση είναι σήµερα ότι τα αυτοκίνητα µε στοιχεία καυσίµου τροφοδοτούµενα µε υδρογόνο από ανανεώσιµες είναι το µέλλον. Η General Motors δαπανά 1 δισεκατοµµύριο δολάρια για οχήµατα που χρησιµοποιούν για καύσιµο υδρογόνο και απασχολεί 600 άτοµα στον τοµέα αυτό στις ΗΠΑ, την Γερµανία και την Ιαπωνία. Τρία αυτοκίνητα διατίθενται στην έκθεση αυτή για οδήγηµα τα οποία προωθούνται µε υδρογόνο και βασίζονται στο µοντέλο OPEL ZAFIR. Επίσης υπάρχει επιδεικτικό όχηµα στους δρόµους του Τόκυο. οκιµές σε παγκόσµια κλίµακα έχουν αρχίσει πριν από 2 χρόνια. Στην έκθεση αυτοκινήτου της Γενεύης παρουσιάστηκε ένα νέο µοντέλο αυτοκινήτου υδρογόνου και στοιχείων καυσίµου µε τα παρακάτω χαρακτηριστικά: 10

11 -0-100χλµ./ώρα σε λιγότερο από 10 -εµβέλεια: 480 χλµ. -κόστος: 50 δολάρια/kw Αναµένεται ότι το 2010 θα υπάρχουν ανταγωνιστικά συστήµατα στοιχείων καυσίµου όσον αφορά στη λειτουργία και αξιοπιστία τους µε ένα κόστος 50 δολάρια/kw. Υπάρχει απόλυτη ανάγκη δηµόσιας χρηµατοδότησης για να µην χαθεί η ευκαιρία. Θα πρέπει να ενισχυθούν: Α. Η προανταγωνιστική έρευνα Β. Υποστήριξη επιδεικτικών έργων Γ. ιεθνής προσέγγιση σε πρότυπα ασφαλείας. Κίνητρα για πελάτες µε προνοµιακό κόστος Ε. Υποδοµή Τα κείµενα ερευνητικής στρατηγικής και στρατηγικής προώθησης των εφαρµογών αποτελούν σηµαντικά κείµενα και οι στρατηγικές αυτές θα πρέπει να αξιοποιηθούν στο 7 ο Π.Π. Θα πρέπει να επιδιωχθεί η αντικατάσταση του 20% των καυσίµων από εναλλακτικά καύσιµα µέχρι το Είναι αναγκαίο να υποστηριχθούν τα Εργα-Φάρος µε τη συµµετοχή όλων των παραγόντων. Η Ιαπωνία προβλέπει αυτοκίνητα µε στοιχεία καυσίµου µέχρι το Ο ανταγωνισµός (από την Ασία π.χ.) θα αυξηθεί και όταν ένας κατασκευαστής αυτοκινήτων εισάγει µια νέα τεχνολογία όλοι οι άλλοι ακολουθούν. Οι πρώτοι Κινέζοι κατασκευαστές αυτοκινήτων έρχονται τώρα στην Ευρώπη ξεκινώντας από την Ανατολική Ευρώπη. Το ίδιο ισχύει για τους προµηθευτές του τοµέα. Αναµένονται σηµαντικές επιπτώσεις από την εισαγωγή του υδρογόνου και των στοιχείων καυσίµου στην αγορά αυτοκινήτου ιδιαίτερα εάν η Ευρώπη κάνει εξαγωγές στον τοµέα αυτό. Στη συνέχεια µίλησε ο κος Thomas Flower Πρόεδρος της SIEMENS για παραγωγή ενέργειας από σταθερά στοιχεία καυσίµου. Ανέφερε ότι θα χρειαστούν πολλά χρόνια για βαθιά διείσδυση των στοιχείων καυσίµου στα οχήµατα και τις µεταφορές. Πιο άµεσες αναµένει τις εφαρµογές για παραγωγή ηλεκτρισµού ενέργειας σε σταθερά και κινητά συστήµατα. Η SIEMENS εφάρµοσε µε επιτυχία συστήµατα στοιχείων καυσίµου σε υποβρύχια. Στις ΗΠΑ 22 πολιτείες προσφέρουν κίνητρα για προγράµµατα υδρογόνου και στοιχείων καυσίµου ενώ το Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ (DOE) θα διαθέσει εκ. δολάρια το 2005 στον τοµέα αυτό. Στην Ευρώπη το 2005 δαπανώνται 150 εκ. ΕΥΡΩ από το Πρόγραµµα Πλαίσιο. εν έχει ακόµα δηµιουργηθεί µια βιοµηχανία. Η ευρωπαϊκή Ενωση θα πρέπει να ενισχύσει την υποστήριξη των στοιχείων καυσίµου ώστε να δηµιουργηθεί µια σχετική βιοµηχανία. 11

12 Στη συνέχεια µίλησε ο κος Aldo Belloni Πρόεδρος της LINDE GAS. Ανέφερε ότι η υποδοµή για την οικονοµία του υδρογόνου ήδη υπάρχει. Η LINDE λειτουργεί δια µέσου ολόκληρης της αλυσίδας υδρογόνου τόσο για την παραγωγή του όσο και την διανοµή του. ιαθέτει 200 εργοστάσια παραγωγής υδρογόνου σε όλο τον κόσµο χρησιµοποιώντας σταθµούς διάθεσης υγρού υδρογόνου. Επίσης, υπάρχουν κινητοί σταθµοί παροχής υδρογόνου σε αέρια µορφή. Η LINDE διαθέτει σε πίεση 700 bar. 800 χλµ. δακτύλιο για την διασύνδεση πολλών κατασκευαστών αυτοκινήτων υδρογόνου. Χρειάζεται περισσότερη δέσµευση και αποφασιστικότητα παρά τεχνολογική εξέλιξη. Το κόστος ενός δακτυλίου τροφοδοσίας µε υδρογόνο ανέρχεται στα 30 εκ. ΕΥΡΩ. Θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένα έργο φάρος η επέκταση του δικτύου στα 10,000 χλµ. Εκτιµάται ότι το 2020 θα είναι σε χρήση 6 εκατοµµύρια αυτοκίνητα υδρογόνου που θα απαιτούν 1,1 εκ. τόνους υδρογόνου και 8200 σταθµούς τροφοδοσίας. Το κόστος της αναγκαίας υποδοµής εκτιµάται σε 3,5 δισεκατοµµύρια ΕΥΡΩ. Για 100% κεντρική παραγωγή υγρού υδρογόνου διανεµόµενου µε φορτηγά αυτοκίνητα και µε αναγεννητές στους σταθµούς τροφοδοσίας η εξέλιξη εκτιµάται ως εξής: εκατοµµύριο αυτοκίνητα Η Προβλέπεται η διάθεση φθηνού υδρογόνου ως υποπροϊόν της χηµικής βιοµηχανίας αξίας 5 δισεκατοµµυρίων δολαρίων. Για τους λόγους αυτούς δεν χρειάζεται η κατασκευή εργοστασίου παραγωγής υδρογόνου πριν το Ένα κεντρικό εργστάσιο παραγωγής υγρού υδρογόνου και διανοµή του µε ειδικά βιτυοφόρα οχήµατα είναι φθηνότερο από τοπική αναγέννηση ή ηλεκτρόλυση. Ο φθηνότερος τρόπος παραγωγής υδρογόνου είναι σήµερα µε αναγέννηση µε ατµό φυσικού αερίου. Γίνεται επίσης µε θερµική διάσπαση νερού και σε πειραµατικό στάδιο µε βιολογική παραγωγή υδρογόνου από φύκια. Η ανάλυση δείχνει ότι το υδρογόνο είναι συνδετικός κρίκος µεταξύ ανανεώσιµων πηγών ενέργειας και µεταφορών.. Συζήτηση Στρογγυλής Τράπεζας Στη συνέχεια έγινε µια συζήτηση στρογγυλής τράπεζας στην οποία συµµετείχαν εκπρόσωποι κρατικών φορέων βιοµηχανιών καθώς και περιβαλλοντικών οργανώσεων. Ο κος Bugat της CEA (Commissariat a l Energie Atomic) της Γαλλίας ανέφερε ότι µετά το 2020 αναµένεται επιτάχυνση των εφαρµογών υδρογόνου και στη φάση αυτή δεν θα πρέπει να αποκλεισθεί η παραγωγή υδρογόνου από πυρηνική ενέργεια σε ανταγωνιστικές τιµές. Ο κος Busquin πρώην Επίτροπος Ερευνας και Τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι η Ευρώπη θα πρέπει να ξεπεράσει τον κατακερµατισµό της 12

13 και να υπάρξει διάλογος µεταξύ των ερευνητών, της βιοµηχανίας και της πολιτικής καθώς και µε τον πληθυσµό. Ο κος C. Turmes από τους πράσινους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είπε ότι δεν θα πρέπει να δηµιουργούνται ψευδαισθήσεις ότι µπορεί όλο το απαιτούµενο υδρογόνο για την κάλυψη των αναγκών των µεταφορών να παραχθεί από ανανεώσιµες και ότι αν το υδρογόνο παράγεται από πυρηνική ενέργεια ή άνθρακα δεν αποτελεί περιβαλλοντικά ευνοϊκή λύση. Μεγαλύτερη σηµασία έχει να µην κυκλοφορούν µεγάλα οχήµατα µε λίγους επιβάτες για αστικές µεταφορές και βασικά να ακολουθούνται τρεις προτεραιότητες µε την εξής σειρά: 1. Ενεργειακή απόδοση 2. Εφαρµογή Ανανεώσιµων Πηγών 3. Η χρησιµοποίηση υδρογόνου Η κα Battershell, /ντρια των εναλλακτικών καυσίµων της εταιρείας BP Αέρια και Ισχύς (Gas and Power) είπε ότι έχει εκφραστεί µια ευρεία σειρά απόψεων που είναι δύσκολο να οδηγήσουν σε κάποιο κοινό παρανοµαστή για συµπεράσµατα αλλά η βιοµηχανία χρειάζεται κάποιο απλό πρακτικό αποτέλεσµα αν είναι να γίνει κάποια πρόοδος. Ο κος Frois παρουσίασε την θέση της Gas de France. Θεώρησε ότι είναι αναγκαίο να απεµπλακεί η πρωτογενής ενέργεια και τις τελικές χρήσεις και τόνισε τις συνέργειες µεταξύ φυσικού αερίου και υδρογόνου. Ο κος Rapf της WWF International ανέφερε ότι τα οικονοµικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια για την ανάπτυξη δεν ελήφθησαν υπόψη στις µελέτες της Ερευνητικής Στρατηγικής (SRA) και της Στρατηγικής Προώθησης των Εφαρµογών (DS) που εκπονήθηκαν από τις επιτροπές της Πλατφόρµας του Υδρογόνου, αλλιώς η παραγωγή υδρογόνου από πυρηνική ενέργεια και από ανανεώσιµες δεν θα έµπαιναν στην ίδια µοίρα. Η ερευνητική πολιτική δεν συνδέεται επαρκώς µε τις κλιµατικές µεταβολές, την ενεργειακή απόδοση και την χρήση των ανανεώσιµων πηγών. 2. ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ 17 ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ- ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ (SRA) ΚΑ ΙΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (DS)- ΣΥΖΗΤΗΣΗ Α. Εισαγωγή Στην απογευµατινή συνεδρίαση παρουσιάστηκαν οι εκθέσεις Πρόγραµµα Ερευνητικής Στρατηγικής και Στρατηγική Προώθησης Εφαρµογών και έγινε συζήτηση. Συνοπτικό συνθετικό κείµενο των δύο µελετών επισυνάπτεται. Στην εισαγωγική του οµιλία ο κος Bentham ανέφερε ότι η διείσδυση του H2 στην αγορά προβλέπεται να εξελιχθεί ως εξής: Φορητές εφαρµογές (υπολογιστές ηλεκτρονικά) 2010 Αστική θέρµανση και ηλεκτρισµός Μεγάλα σταθερά συστήµατα συµπαραγωγής θερµότητας και 13

14 ηλεκτρισµού µε στοιχεία καυσίµου 2020 Μαζικό ξεκίνηµα οδικών µεταφορών µε υδρογόνο Θα πρέπει να υπάρξει σηµαντική ερευνητική προσπάθεια σε υλικά, κατασκευαστικά στοιχεία, συστήµατα και διεργασίες καθώς και σε επιδεικτικά έργα και µέτρα ανοίγµατος της αγοράς. Υπάρχει καλό υπόβαθρο για να αποτελέσει ο τοµέας µια κοινή τεχνολογική πρωτοβουλία (Joint Technological Initiative JTI) στο 7 ο ΠΠ. Ο ρόλος του Mirror Group αναµένεται ότι θα αυξηθεί. Β. Παρουσιάσεις Μελετών SRA & DS α. ΜΕΛΕΤΗ SRA Στη συνέχεια µίλησε ο κος Stolten Πρόεδρος της οµάδας εργασίας για την σύνταξη της έκθεσης Πρόγραµµα Ερευνητικής Στρατηγικής (SRA). Ανέφερε ότι η πυρηνική ενέργεια και οι διεργασίες µε δέσµευση του διοξειδίου του άνθρακα θα πρέπει να συµπεριληφθούν στις προοπτικές παραγωγής υδρογόνου. Στη Γερµανία δεν θα ακολουθηθεί η πυρηνική ενέργεια πλέον, αντίθετα µε την Γαλλία και το Ηνωµένο Βασίλειο. Αναπτύσσονται όµως και άλλες µέθοδοι όπως παραγωγή υδρογόνου από βιοµάζα µε βακτήρια που φθάνουν αποδόσεις 30-40% αλλά χρειάζονται τεράστιους αντιδραστήρες φορές µεγαλύτερους από τους συνηθισµένους. Για το άµεσο µέλλον όµως πιο κατάλληλη είναι η παραγωγή υδρογόνου από φυσικό αέριο µε δέσµευση του παραγόµενου διοξειδίου του άνθρακα. Οι φορητές εφαρµογές είναι ήδη στην αγορά και θα αποτελέσουν την πρωτοπορία για το άνοιγµα της αγοράς. Οι µικροµεσαίες επιχειρήσεις για τις καινοτοµικές τους ιδέες δεν θέλουν να γίνουν υποχείριο των µεγάλων. Συνοπτικό κείµενο της έκθεσης SRA επισυνάπτεται. Ο κος Krammer της εταιρείας SHELL ανέφερε ότι η παραγωγή υδρογόνου από αναγέννηση και αεριοποίηση είναι σήµερα σε εµπορική κλίµακα κυρίως από φυσικό αέριο. Οι κυψέλες καυσίµου µπορεί να µην γίνουν εµπορικές. Άλλες µέθοδοι εκτός από την µετατροπή ορυκτών καυσίµων βρίσκονται στο εργαστηριακό στάδιο. Η ηλεκτρόλυση είναι καλά αναπτυγµένη ενώ γίνεται έρευνα για παραγωγή υδρογόνου µε κατακράτηση του διοξειδίου του άνθρακα. Ο κος J. Perrin επικεφαλής της έρευνας για το υδρογόνο της εταιρείας Air Liquid ανέφερε ότι το υδρογόνο χρησιµοποιείται εκτενώς σε βιοµηχανικές εφαρµογές σε γραµµές δικτύων για φυσικό αέριο και υδρογόνο και δοχεία υπό πίεση bar. Η αποθήκευση σε υγρή µορφή συνεπάγεται απώλειες µε εξάτµιση της τάξεως του 1% την ηµέρα. Το ενεργειακό κόστος για υγροποίηση ανέρχεται στο 30% του ενεργειακού περιεχοµένου του υδρογόνου. 14

15 Ο κος Irvine Καθηγητής του Παν/µιου του Saint Andrews ανέφερε ότι η αποκεντρωµένη ισχύς και η συµπαραγωγή για κατοικίες είναι αρκετά κοντά στην εφαρµογή. Τα κύρια πλεονεκτήµατα είναι υψηλή απόδοση και ευελιξία. Ο κος Mohrdieck ανέφερε ότι ήδη υπάρχουν δοκιµαστικά στόλοι λεωφορείων µε υδρογόνο αλλά για ευρεία εφαρµογή απαιτούνται: α) Μεγαλύτερο εύρος των παραµέτρων λειτουργίας (θερµοκρασία, περιεχόµενο νερού, ροή αερίου), β) µεγαλύτερη ειδική ενεργειακή πυκνότητα και απόδοση, γ) σηµαντική ελάττωση του κόστους και βελτίωση των µηχανισµών αποθήκευσης και ανάκτησης ενέργειας. Ο κος Garche Πρόεδρος της WBZU ανέφερε ότι οι φορητές εφαρµογές είναι ήδη στην αγορά σε ηλεκτρονικά και φορητές µονάδες παραγωγής ενέργειας. (Τα καταναλωτικά ηλεκτρονικά έχουν ήδη µεταφερθεί στην Ασία). Στην έρευνα υπάρχουν ανάγκες στο χώρο των καταλυτών, µεµβρανών, σχεδιασµού σε µικρότερα µεγέθη (miniturization) αποθήκευσης, αναγεννητών, συστήµατα ελέγχου και διαχείρισης και ρυθµιστών ισχύος. Ο /ντης Ενέργειας της XII Γεν. /νσης Έρευνας και Τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κος Fernandez Ruiz ανέφερε ότι σε µία διετία θα γίνει αναθεώρηση της εφαρµογής των µελετών SRA και DS για την διάθεση κονδυλίων ανάλογα µε τα επιτεύγµατα αλλά οι στόχοι θα παραµείνουν οι ίδιοι για 5 ή 10 χρόνια. Τα βιοκαύσιµα θα συµπεριληφθούν στο πρόγραµµα παραγωγής υδρογόνου. Επίσης οι µέθοδοι καθαρισµού αερίων. Ο διαχωρισµός και δέσµευση του διοξειδίου του άνθρακα αποτελεί µέρος των δραστηριοτήτων του υδρογόνου αλλά και των άλλων τοµέων. Στον τοµέα του υδρογόνου θα χρηµατοδοτηθούν µόνο εκείνα τα θέµατα που συνδέονται µε το υδρογόνο. Ανέφερε ότι θα υπάρξει ειδικό πρόγραµµα για τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις. Ο εκπρόσωπος της ΕΝΕΑ παρατήρησε ότι οι στόχοι για τα κόστη του 2015 είναι κοντά στα σηµερινά και ο κος Stolten απάντησε ότι δεν θέλησαν να βάλουν πολύ υψηλούς στόχους που να είναι απραγµατοποίητοι όπως στις ΗΠΑ. Ο κος Irvine περενέβει λέγοντας ότι οι στόχοι των ΗΠΑ µπορεί να επιτευχθούν αλλά µπορεί και όχι. β. ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Στη συνέχεια ο Πρόεδρος της Οµάδας Εργασίας για την Στρατηγική Προώθησης των Εφαρµογών (Deployment Strategy DS) κος K. Schauerer, µέλος του Συµβουλίου της BMW AG για κυκλοφορία και περιβάλλον, παρουσίασε την σχετική έκθεση της Οµάδος η οποία αποτελείτο από 33 µέλη. (Επισυνάπτεται συνοπτικό κείµενο) Ο χρονικός ορίζοντας είναι το 2050 µε ενδιάµεση εικόνα το Εξετάζονται σταθερές και φορητές εφαρµογές και εφαρµογές στις µεταφορές. Γίνεται συσχετισµός µε το Πρόγραµµα Ερευνητικής Στρατηγικής, Κύρια σηµεία της µελέτης είναι η ανάγκη βελτίωσης των στοιχείων καυσίµου για τα ενεργειακά συστήµατα επί των οχηµάτων ενώ δεν υπάρχει ανταγωνιστικού κόστους µέθοδος για παραγωγή υδρογόνου µε χαµηλό ή καθόλου σχηµατισµό διοξειδίου του άνθρακα. 15

16 Χρειάζεται ενίσχυση των προσπαθειών έρευνας και ανάπτυξης τεχνολογίας. Επίσης χρειάζεται συµπλήρωση του θεσµικού πλαισίου περιλαµβανοµένων και κινήτρων σε Ευρωπαϊκή κλίµακα. Στη συνέχεια µίλησε ο Dr. K. Bοnhoff /ντης του Κέντρου Στρατηγικής της Daimler-Chrysler. Ανέφερε ότι το 70% του πετρελαίου στην Ευρώπη καταναλώνεται στις µεταφορές. Η προβλεπόµενη εξέλιξη της αγοράς υδρογόνου και στοιχείων καυσίµου περιλαµβάνει APU( Auxiliary Power Units) για θαλάσσιες εφαρµογές και µια Ευρωπαϊκή αγορά 0,4-1,8 εκατοµµύρια µονάδες το χρόνο το 2020 ενώ ο στόχος για το κόστος είναι λιγότερο από 100 EURO/KW για 150,000 µονάδες /χρόνο. Θα πρέπει να γεφυρωθεί το χάσµα µεταξύ της σηµερινής κατάστασης που είναι στο στάδιο της έρευνας, κατασκευής πρωτότυπων και επιδεικτικών έργων και του σταδίου της µαζικής εισαγωγής οχηµάτων στην αγορά. Μέχρι το 2010 προβλέπονται επιδεικτικά έργα µεγάλης κλίµακας µε επέκταση µέχρι το 2012 και από το 2012 έως το 2015 εµπορική διάθεση και το µετάβαση σε µαζική παραγωγή. Σήµερα σε παγκόσµια κλίµακα υπάρχουν περισσότερες από 2,500 σταθερές εφαρµογές στοιχείων καυσίµου που λειτουργούν κυρίως µε φυσικό αέριο. Μεγάλα συστήµατα έχουν υπερβεί 20,000 ώρες λειτουργίας. Υπάρχουν µεγάλα όσο και µικρά συστήµατα συµπαραγωγής θερµότητας και ηλεκτρισµού. Οι κύριοι περιορισµοί είναι η περιορισµένη ζωή και αντοχή των στοιχείων καυσίµου. Χρειάζεται αύξηση κατά 2 µε 5 φορές. Το κόστος των στοιχείων καυσίµου θα πρέπει να ελαττωθεί κατά 10 φορές. εν υπάρχει χαµηλού κόστους κατασκευή µε αξιόπιστη τροφοδοσία ανταλλακτικών. Θα χρειαστούν µεγάλης κλίµακας επιδεικτικά έργα συµπαραγωγής συνολικής ισχύος 400 MWe για βιοµηχανικές εφαρµογές, 200 MWe για κατοικία και 200 MWe για πρωτοποριακές αγορές. Θα πρέπει επίσης να εξετασθεί η λειτουργία στοιχείων καυσίµου µε βιοαέριο από απορρίµµατα κα η συµπαραγωγή υδρογόνου και ισχύος σε σταθµούς τροφοδοσίας καθώς και από µεγάλα παράγωγα διυλιστηρίων. Ως επόµενα βήµατα κρίθηκαν σκόπιµα αφενός µια ολοκληρωµένη προσέγγιση έρευνας και ανάπτυξης και επίδειξης τεχνολογίας και αφετέρου η προώθηση της Κοινής Τεχνολογικής Πρωτοβουλίας (JTI) για το υδρογόνο στο 7 ο Π.Π. 3.ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΤΗΣ 18 ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 2005 Α. Παρουσίαση του Mirror Group Στην αρχή σε γενική συνέλευση µίλησε ο Πρόεδρος του Mirror Group κος B. Frois. Έθεσε το ερώτηµα εάν είµαστε ανταγωνιστικοί στην αγορά που δηµιουργείται και παρουσίασε ένα κράνος σπηλαιολόγων µε ηλεκτρικό φανάρι που τροφοδοτείται 16

17 µε υδρογόνο αποθηκευµένο σε µεταλλικό υδριτή, το οποίο έχει διάρκεια εννέα ώρες έναντι των τριών ωρών που είχε µε µπαταρία. Είπε ότι οι απαιτούµενες επενδύσεις είναι πέρα από τις δυνατότητες κάθε χώρας και εταιρείας χωριστά ενώ υπάρχει έντονος ανταγωνισµός από άλλες χώρες (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Καναδάς). Η βιοµηχανία είναι διστακτική. Θα πρέπει οι κυβερνήσεις να δώσουν µια κατεύθυνση και να δείξουν αποφασιστικότητα. Εκτιµάται ότι διεθνώς οι δηµόσιοι πόροι που διατίθενται στην προσπάθεια αυτή ανέρχονται σε 1 δισεκατοµµύριο δολλάρια το χρόνο. Οι ιδιωτικοί πόροι µπορεί να φτάνουν τα 3-4 δισεκατοµύρια δολάρια µε µεγάλες εταιρείες όπως η Daimler- Chrysler, Shell, Siemens, Air Liquid, Ballard κ.α. να συµµετέχουν. Για παραγωγή άνω των 10,000 µονάδων ετησίως αναµένεται το κόστος να φθάσει τα 50 EURO ανα KW που είναι αναγκαίο για τις µεταφορές. Το Mirror Group καθώς και το ERANET-HYCO θα παίξουν σηµαντικό ρόλο στο συντονισµό των προσπαθειών σε κυβερνητικό επίπεδο καθώς και στην συνεργασία των διαφόρων χωρών µεταξύ τους και µε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Θα πρέπει να εξευρεθεί τρόπος ώστε µικρές χώρες όπως η Ελλάδα, το Βέλγιο να συνδυαστούν µε τις προσπάθειες µεγαλύτερων χωρών όπως η Γερµανία και να διαµορφωθεί µία στρατηγική όπου όλοι θα είναι κερδισµένοι. Το ίδιο ισχύει και για την συνεργασία µεταξύ των µικροµεσαίων επιχειρήσεων µε τις µεγάλες. Επιδιώκεται η προώθηση Ευρωπαϊκής έρευνας µε συνεργασία και εθνικές προκηρύξεις και περιφερειακά προγράµµατα ανοιχτά σε όλη την Ευρώπη. Η δοµή στη Γαλλία είναι σήµερα αποκεντρωµένη και όχι πια όλα στο Παρίσι. Στο Mirror Group γίνεται αλληλοενηµέρωση για τους εθνικούς στόχους και πολιτικές των 23 χωρών και µιας περιοχής (Σκανδιναβία) που συµµετέχουν. Το ERANET-HYCO από την άλλη µεριά έχει πέντε πακέτα εργασίας µε αντίστοιχους υπεύθυνους φορείς που είναι τα εξής: WP1: Συντονισµός (Ερευνητικό Κέντρο Iuelich Γερµανία) WP2: Ανταλλαγή πληροφοριών και καλύτερων πρακτικών (Ιδρυµα Ερευνας και Τεχνολογίας Πορτογαλίας-FCT) WP3: Κοινά Στρατηγικά Θέµατα(Σκανδιναβική Ενεργειακή Ερευνα-Nordic Energy Research-NER) WP4: Πραγµατοποίηση Κοινών ραστηριοτήτων (Ολλανδική Υπηρεσία για Καινοτοµία, Ενέργεια και Περιβάλλον NOVEM) WP5: ιεθνικές ραστηριότητες Ερευνας και Ανάπτυξης ( Επιτροπή Ατοµικής Ενέργειας Γαλλίας Commisariat a l Energie Atomic-CEA) Στο HYCO γίνεται παρουσίαση των δραστηριοτήτων των διαφόρων χωρών, συζήτηση και σχόλια για τις εκθέσεις Ερευνας και Προώθησης Εφαρµογών της Πλατφόρµας Υδρογόνου και δηµιουργία δικτύου πληροφοριών και καλύτερων πρακτικών και αλληλεπιδράσεων των επιµέρους κυβερνήσεων µε την πλατφόρµα. 17

18 Β. Παράλληλες Συνεδριάσεις Στη συνέχεια ξεκίνησαν οι τρεις παράλληλες συνεδριάσεις για θέµατα 1) Παραγωγής Υδρογόνου, 2)Θέµατα Στοιχείων Καυσίµου σε Μεταφορές και 3) Θέµατα Στοιχείων Καυσίµου σε Σταθερές και Φορητές εφαρµογές. Στην συνεδρίαση της παραγωγής Υδρογόνου έγιναν οι παρακάτω παρουσιάσεις έργων. Καταρχήν µίλησε ο κος Vajo Var Namo του Κέντρου Εξαερίωση Βιοµάζας της CHRISGAS (Σουηδία). Ένα πιλοτικό έργο του 2000 συνδυασµένου κύκλου 18 MWth µε εξαερίωση υπό πίεση 20bar στον αεριοστρόβιλο έκλεισε µετά από λειτουργία 8,500 ωρών. Εγένετο παραγωγή καθαρού αερίου πλουσίου σε υδρογόνο από κυτταρινούχο βιοµάζα µε παραγωγή ισοδύναµου υδρογόνου. Θα ξανακατασκευαστεί το έργο µε αεριοποίηση βιοµάζας µε διοχέτευση ατµού και οξυγόνου. Υπάρχουν 19 συνεργαζόµενοι φορείς που περιλαµβάνουν την HELECTOR από την Ελλάδα, το Πανεπιστήµιο της Μπολώνια από την Ιταλία κ.α. Προγραµµατίζεται πενταετής λειτουργία αρχίζοντας από την 1 η Σεπτεµβρίου 2004 µε χρηµατοδότηση 9,5 εκ. ΕΥΡΩ από την Ευρωπαϊκή Ενωση, 8,4 από την CHRISGAS και τα υπόλοιπα από άλλους φορείς. Προβλέπεται φιλτράρισµα σε υψηλή θερµοκρασία, καθαρισµός στους 900 ο C. Αέριο σύνθεσης αναµένεται να παραχθεί το 2007 και στη συνέχεια θα γίνουν δοκιµές. Το επόµενο έργο STORHY για Αποθήκευση υδρογόνου για εφαρµογές σε αυτοκίνητα το οποίο χρηµατοδοτείται από το 6 ο Π.Π παρουσίασε ο κος Strubel. Συντονιστής είναι η MAGNA STEYER Fahrzeugtechnik µε συµµετέχοντες την Volvo, Peugeot, BMW κ.α. Εξετάζοντας τρία συστήµατα αποθήκευσης υδρογόνου Υπό πίεση Σε υγρή µορφή Σε στερεά υλικά Αποθήκευση σε στερεά υλικά της Daimler-Chrysler έχει φθάσει σε τιµές 2.0 kwh/kg ή 6% κατά βάρος ενώ κατά όγκο είναι 1,5 kwh/litter ή 4,5 kg H2 /100litters. Η ταχύτητα ανατροφοδοσίας είναι 1,2 ανά Kg H2. Το έργο αυτό (STORHY) αναµένεται να φθάσει σε συστήµατα αποθήκευσης υπό πίεση από 150 bar σε 700bar ενώ για αποθήκευση σε στερεά υλικά µελετώνται ενώσεις όπως Na Al H4 και Μg (Al H4). Η αποθήκευση σε υγρή µορφή φθάνει τα χιλιάδες ΕΥΡΩ (ΚΕ) για 4 Kg ενώ ο στόχος του DOE για το 2005 είναι 1,2 ΚΕ. Στη συνέχεια της έρευνας προγραµµατίζεται η µελέτη της αξιοπιστίας του συστήµατος, ενσωµάτωση στο όχηµα, βιοµηχανοποίηση και ελάττωση κόστους, βελτίωση και ανάπτυξη των στοιχείων και καινοτοµικά σχήµατα. 18

19 Η αποθήκευση επάνω στο όχηµα αποτελεί ακόµα τροχοπέδη για τις µελλοντικές εφαρµογές του υδρογόνου στις µεταφορές. Στη συνέχεια παρουσιάστηκε το έργο NATURLHY που συνιστάται από ένα σύστηµα αγωγών για µεγάλης κλίµακα ς µεταφορά υδρογόνου. Έχει 39 συµµετέχοντες. Καταρχήν διαχειρίζεται µίγµατα φυσικού αερίου και υδρογόνου. Η µετάβαση στο υδρογόνο θα είναι δαπανηρή, µακριά και θα απαιτήσει σηµαντική έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογίας. Χρησιµοποιείται για τη µεταφορά υδρογόνου το υπάρχον σύστηµα αγωγών φυσικού αερίου και διαχωρίζεται το υδρογόνο από το φυσικό αέριο µε µεµβράνες στον προορισµό του. Το µίγµα Η2, φυσικού αερίου έχει διαφορετική συµπεριφορά από το καθαρό φυσικό αέριο. Η µεταφορά µεγάλων όγκων υδρογόνου σε τέτοιους αγωγούς χρειάζεται καλή στρατηγική και µεγάλες επενδύσεις. Το φυσικό αέριο όµως έχει µεγάλο µέλλον. Στη συνέχεια µίλησε ο κος T. Jordan για το έργο που αφορά στην ασφάλεια του υδρογόνου ως ενεργειακού φορέα και είπε ότι θα πρέπει στα θέµατα ασφαλείας του υδρογόνου να συγκεντρωθεί η κατεσπαρµένη έρευνα. Στο έργο συµµετέχουν 25 φορείς από 12 Ευρωπαϊκές Χώρες και ένας από το Καναδά µε διάρκεια 5 χρόνια και προϋπολογισµό 13 εκ. EUROs µε συµµετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7εκ. ΕΥΡΩ. Στον πρώτο χρόνο θα γίνει ένα ερωτηµατολόγιο. Τα πρότυπα ISO ή CEN είναι παρόµοια µε το Ρώσικο πρότυπο GOST. Περιλαµβάνεται υποχρεωτική ανάλυση ασφάλειας και εγχειρίδιο ασφάλειας. Αγωγοί φυσικού αερίου µπορεί να µολυνθούν µε υδρογόνο και µικρές ποσότητες οξυγόνου προκαλούν µεγάλη υποβάθµιση του συστήµατος. Επισηµάνθηκε ότι η Κοινότητα δεν δέχτηκε προτάσεις για έρευνα σε υλικά και βασική έρευνα για αποθήκευση καινοτοµικής µορφής που θεωρούνται αναγκαία. Στη συνέχεια παρουσιάστηκε το έργο CUTE από το HOLGER GRUBEL από το HEW Vattenfall Γερµανία. Το έργο συνιστάται στην δοκιµή και επίδειξη τριών λεωφορείων της Daimler Chrysler µε στοιχεία καυσίµου σε κάθε µια από εννέα πόλεις µεταξύ των οποίων η Βαρκελώνη, το Αµβούργο, το Αµστερνταµ, µε υδρογόνο από ηλεκτρόλυση το Λονδίνο και Perth, από αργό πετρέλαιο και η Μαδρίτη και Στουτγάρδη από φυσικό αέριο µε µετατροπή µε ατµό. Εχουν γίνει διαδροµές περισσότερο από 500,000χλµ και έχουν καταναλωθεί 100 τόννοι υδρογόνου από τους οποίους οι µισοί µε επιτόπια παραγωγή που αποδείχτηκε αξιόπιστη. Συµµετέχουν 40 εταιρείες και ιδρύµατα και υπάρχει δηµόσια χρηµατοδότηση. Το CUTE διαθέτει 10 σταθµούς τροφοδοσίας που δεν είναι αρκετοί. Οι µονάδες ηλεκτρόλυσης αποδείχτηκαν αξιόπιστες µε ορισµένα προβλήµατα σε υλικά ενώ οι αυτόµατοι σταθµοί τροφοδοσίας χωρίς άνθρωπο δεν αποδείχτηκαν εφικτοί µε την υπάρχουσα τεχνολογία. Οι αναγεννητές µε ατµό παρουσίασαν επίσης προβλήµατα σε υλικά. Η λειτουργία σε µερικό φορτίο δεν αποδείχθηκε πάντα εφικτή και γι αυτό παρήχθη περισσότερο υδρογόνο. Η ποιότητα του υδρογόνου ήταν δύσκολο να παρακολουθηθεί. Πολύ µικρές προσµίξεις είναι ανεκτές. Εξωτερική 19

20 τροφοδοσία µε υδρογόνο δηµιούργησε µολύνσεις. Σε όλες τις θέσεις, χρησιµοποιήθηκε ακροφύσιο WEH. Χρειάζονται δοκιµές επι τόπου για τον προσδιορισµό των καλύτερων πρακτικών, περισσότεροι σταθµοί ανεφοδιασµού, µεγαλύτερη δηµόσια χρηµατοδότηση, πρόγραµµα ελάττωσης του κόστους, δηµιουργία υποδοµής, µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα και η δηµιουργία δηµοσίων /ιδιωτικών συνεργασιών για να κλείσει το κενό µεταξύ επίδειξης και αγοράς. Η Ιταλία διαθέτει 500,00 αυτοκίνητα µε βιοκαύσιµα που εντάσσονται στο έργο HYWAYS. Παρουσιάστηκε στη συνέχεια το επιδεικτικό έργο UTSIRA παραγωγής υδρογόνου από ηλεκτρισµό που παράγεται µε αιολική ενέργεια στο νησί UTSIRA της Νορβηγίας το οποίο έχει 440 κατοίκους και όπου η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται από ντηζελογεννήτριες και δεν υπάρχει καλώδιο σύνδεσης. Υπάρχει πλεονάζον αιολικό δυναµικό για ηλεκτρισµό και παραγωγή υδρογόνου. Στο έργο συνεργάζεται η µεγάλη Νορβηγική βιοµηχανία HYDRO (που παράγει Αλουµίνιο κ.α) η Γερµανική εταιρεία ανεµογεννητριών, ENECRON, η ENOVA, NFR & SFT. Το επιδεικτικό έργο διαρκεί µέχρι το Έχει εγκατασταθεί µια ανεµογεννήτρια 600KW της ENERCON η οποία παράγει ηλεκτρισµό που όταν δεν χρησιµοποιείται για τις τοπικές ανάγκες παράγει υδρογόνο. Όταν υπάρχει µεγαλύτερο ηλεκτρικό φορτίο από αυτό που καλύπτει η ανεµµογενήτρια παράγεται ηλεκτρισµός από στοιχεία καυσίµου που λειτουργούν µε το αποθηκευµένο υδρογόνο. Η συσκευή ηλεκτρόλυσης και οι συµπιεστές είναι από τη Γερµανία. Το σύστηµα αποθήκευσης Η2 από τη Σουηδία. Η µεταβολή συχνότητας είναι +- 2%. ιακοπές της µηχανής καλύπτονται από σφόνδυλο. Γίνεται εστίαση στη συνεργασία µεταξύ των διαφόρων συστηµάτων όπως το κύκλωµα ελέγχου, το κύκλωµα υδρογόνου, το ηλεκτρικό κύκλωµα που παρουσιάζει µεγάλες διακυµάνσεις που πρέπει να αντιµετωπιστούν κ.λ.π. Η τοποθεσία του UTSIRA απεδείχθει πολύ καλή και είναι σκόπιµο να εξευρεθούν και άλλες παρόµοιες κοινότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως πρώιµες αγορές για την απόδειξη της τεχνολογίας. Υπάρχει παρόµοια εγκατάσταση στη Σκωτία. Στη συνέχεια παρουσιάστηκε το έργο HYWAYS ( EUROPEAN HYDROGEN ENERGY ROADMAP) από την κα H. Brit Mostad, της Νορβηγικής εταιρείας HYDRO. Συµµετέχουν 32 φορείς έχει διάρκεια 3 χρόνια και προϋπολογισµό 7,9 ΕΥΡΩ από τα οποία η Κοινότητα καλύπτει τα 4. Το έργο συνιστάται στη διαµόρφωση σχεδίων διαδροµής ( Road Maps) και προτύπων για τις δραστηριότητες υδρογόνου και στοιχείων καυσίµου στις διάφορες χώρες που συµµετέχουν και στη συµβολή του στις διεργασίες της Ευρωπαϊκής Πλατφόρµας υδρογόνου. Συµµετέχει και η Ελλάδα (ΕΜΠ). 20

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΕΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΕΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΕΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΙΙ. ΙΙΙ. ΙV. ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΕΛΒΙΟ Α.Ε. Συστηµάτων Παραγωγής Υδρογόνου και Ενέργειας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ Θ. Χαλκίδης,. Λυγούρας, Ξ. Βερύκιος 2 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Γενικές Πληροφορίες Η Ελληνική Τεχνολογική Πλατφόρμα Υδρογόνου

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

E.N. Καραµπατέας,I.Βασάλος 1-2- 2005

E.N. Καραµπατέας,I.Βασάλος 1-2- 2005 ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ 5 Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ MIRROR GROUP ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ E.N. Καραµπατέας,I.Βασάλος 1-2- 2005 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ II. HYCO ERANET

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις Εδώ και µια εικοσαετία, οι Έλληνες καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί µε τους ηλιακούς θερµοσίφωνες για την παραγωγή ζεστού νερού. Απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη Τεχνολογίες και Εφαρµογές Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τµήµα υτ. Κρήτης 22-23 Μαΐου 2009, Χανιά Περιφερειακός Σχεδιασµός για την Ενέργεια στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

Περιφέρεια Κρήτης Ενεργειακό Κέντρο

Περιφέρεια Κρήτης Ενεργειακό Κέντρο Περιφέρεια Κρήτης Ενεργειακό Κέντρο Ευρωπαϊκό έργο BIOSIRE του προγράµµατος «Ευφυής Ενέργεια για την Ευρώπη» «Προώθηση των Βιοκαυσίµων και των Ηλεκτρικών Οχηµάτων για Βιώσιµες Μεταφορές σε Τουριστικές

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες επιτυχίας για την ανάπτυξη της ελληνικήςαγοράςσυσσωµατωµάτων

Παράγοντες επιτυχίας για την ανάπτυξη της ελληνικήςαγοράςσυσσωµατωµάτων Παράγοντες επιτυχίας για την ανάπτυξη της ελληνικήςαγοράςσυσσωµατωµάτων ρ Νικόλαος Καραπαναγιώτης ΚΑΠΕ /νση Τεκµηρίωσης, ιάδοσης και Ανάπτυξης - Marketing nkaras@cres.gr Επικρατέστερες εφαρµογές βιοµάζας-προς-ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ 2244/94 : Ρύθµιση θεµάτων Ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, από Συµβατικά Καύσιµα και άλλες διατάξεις Oί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) - αιολική, ηλιακή, γεωθερµία,

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ : «ΚΕΛΙΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΜΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ» ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΥΨΕΛΙ ΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ 9 Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ MIRROR GROUP ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Ε. Ν. Καραμπατέας, Ι. Βασσάλος ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ 9 Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ MIRROR GROUP ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Ε. Ν. Καραμπατέας, Ι. Βασσάλος ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ 9 Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ MIRROR GROUP ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Ε. Ν. Καραμπατέας, Ι. Βασσάλος ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι. ΓΕΝΙΚΑ ΙΙ. Η ΚΟΙΝΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ (Κ.Τ.Π.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, Μάρτιος 2010 Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής Μείωση των εκπομπών ρύπων έως το 2020

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού

Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Τίτλος: Ελληνικές προτεραιότητες στο τομέα Ενέργειας στο πλαίσιο της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης Αλίκη Παππά Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη Επιχειρηµατικότητα και Θέσεις Εργασίας

Πράσινη Επιχειρηµατικότητα και Θέσεις Εργασίας Πράσινη Επιχειρηµατικότητα και Θέσεις Εργασίας ιεθνής Συνάντηση για την Πράσινη Ανάπτυξη στην Πράξη Νίκος Χαραλαµπίδης Σητεία, 21 Σεπτεµβρίου 2010 Οικονοµική και περιβαλλοντική κρίση Συγκρουόµενες ή αλληλένδετες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Τεχνολογιών Υδρογόνου σε Έργα-Φάρους. Το Ελληνικό Νησί Υδρογόνου Η2ellenic. Island. Δρ. Ν. Λυμπερόπουλος Τομέας Τεχνολογιών ΑΠΕ&Υδρογόνου

Εφαρμογή Τεχνολογιών Υδρογόνου σε Έργα-Φάρους. Το Ελληνικό Νησί Υδρογόνου Η2ellenic. Island. Δρ. Ν. Λυμπερόπουλος Τομέας Τεχνολογιών ΑΠΕ&Υδρογόνου Ελληνικές Προοπτικές στην Ε&Α και Εφαρμογή Τεχνολογιών Υδρογόνου σε Έργα-Φάρους Το Ελληνικό Νησί Υδρογόνου Η2ellenic Island Δρ. Ν. Λυμπερόπουλος Τομέας Τεχνολογιών ΑΠΕ&Υδρογόνου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Η 4η Εβδομάδα Ενέργειας του IENE 22-27 Νοεμβρίου 2010

Η 4η Εβδομάδα Ενέργειας του IENE 22-27 Νοεμβρίου 2010 Η 4η Εβδομάδα Ενέργειας του IENE 22-27 Νοεμβρίου 2010 Αναγνωρίζοντας τον σημαντικό ρόλο που παίζει η ενέργεια στην οικονομία της χώρας και της περιοχής της ΝΑ Ευρώπης γενικότερα, το Ινστιτούτο Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας

Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας 1 Ο Διεθνές Συνέδριο «BIOSOL 2011» Εσπερίδα: «ΑΠΕ: Συνεργασία Έρευνας και Βιομηχανίας» Χανιά 16/9/2011 Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας Δρ. Ν. Ζωγραφάκης Περιφέρεια

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές των ενεργειακών συνεταιρισμών στην Ελλάδα

Οι προοπτικές των ενεργειακών συνεταιρισμών στην Ελλάδα 20-21 Νοεμβρίου 2014, «Τεχνόπολις», Πειραιώς 100, Γκάζι Οι προοπτικές των ενεργειακών συνεταιρισμών στην Ελλάδα Μπέλλης Βασίλειος, Διευθυντής ΑΝ.ΚΑ ΑΕ, Γραμματέας ΕΣΕΚ Απλά Ερωτήματα Η εξάρτηση της σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Οι κυψέλες καυσίμου είναι συσκευές οι οποίες μέσω ηλεκτροχημικών αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Καλές πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μυρτώ Θεοφιλίδη

Καλές πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μυρτώ Θεοφιλίδη Καλές πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο Μυρτώ Θεοφιλίδη ΚΑΠΕ, Τμήμα Ανάπτυξης Αγοράς 10 Μαρτίου 2010 Χώρα των Βάσκων, Ισπανία Μέσω της Δημόσιας Υπηρεσίας της για την Προστασία του Περιβάλλοντος (IHOBE), η

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050 Μακροχρόνιος σχεδιασμός: ενεργειακός Όραμα βιωσιμότητας για την Ελλάδα Πλαίσιο Το ενεργειακό μίγμα της χώρας να χαρακτηριστεί ιδανικό απέχει από Οιπολιτικέςγιατηνενέργειαδιαχρονικά απέτυχαν Στόχος WWF

Διαβάστε περισσότερα

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΟΝΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Προστασία του Περιβάλλοντος με τη χρήση Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

10 o ΣΥΝΕ ΡΙΟΦΟΙΤΗΤΩΝ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ "ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΗΜΕΡΑ & ΑΥΡΙΟ" 27-28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 ΑΠΕ :ΗΕλλάδακαιοιάλλοι... Στόχοι και εσµεύσεις / Προκλήσεις και Ευκαιρίες Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ REACH

ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ REACH ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ και το ΕΡΓΟ GROUND-REACH REACH Δ. Μενδρινός, Κ. Καρύτσας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Ref: http://www.groundreach.eu/ Οι γεωθερμικές αντλίες θερμότητας αξιοποιούν την

Διαβάστε περισσότερα

DIDSOLIT-PB: E-NEWSLETTER

DIDSOLIT-PB: E-NEWSLETTER 8 Ος / 2 01 3 Τεύχος 1 ΜΑΙΧ, Μακεδονίας 1, 73100. Χανιά www.maich.gr info@maich.gr +30 28210 35000 Συντάκτες: Μπαουράκης Γεώργιος Βουρδουμπάς Ιωάννης Αγγελάκης Γεώργιος Μπορέτος Νικόλαος Μανθούλης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Ενέργεια Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και Πορεία του Ηλεκτρικού Τομέα για το 2030 και 2050 στην Ευρώπη

Στόχοι και Πορεία του Ηλεκτρικού Τομέα για το 2030 και 2050 στην Ευρώπη Στόχοι και Πορεία του Ηλεκτρικού Τομέα για το 2030 και 2050 στην Ευρώπη Γιάννης Χατζηβασιλειάδης, Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος, Γενικός Γραμματέας Δ.Ε., ΙΕΝΕ 1 Ευρωπαϊκή Στρατηγική σε Ενέργεια και Περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά 21 Απριλίου 2007 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» EXPOLINK 07 Ν. Ζαχαριάδης Περιεχόμενα Τι είναι βιοκαύσιμα Νομοθεσία για τη διάθεση στην Ελληνική αγορά Τάσεις στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

7 Ο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΑΙΣΙΟ (2007-2013) 2013)

7 Ο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΑΙΣΙΟ (2007-2013) 2013) 7 Ο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΑΙΣΙΟ (2007-2013) 2013) Ειδικό Πρόγραµµα «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ» ΙΩΑΝΝΙΝΑ,, 20-3-2007 2007 ρ. Χρήστος ΒΑΣΙΛΑΚΟΣ Σύµβουλος Έρευνας στη ΜΕΑ ΕΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 60% Οπυρήναςτου7 ου ΠΠ 2/3 συνολικού προϋπολογισµού

Διαβάστε περισσότερα

Pellets for Europe Συσσωµατώµατα για την Ευρώπη πρόοδος και αποτελέσµατα του έργου

Pellets for Europe Συσσωµατώµατα για την Ευρώπη πρόοδος και αποτελέσµατα του έργου Pellets for Europe Συσσωµατώµατα για την Ευρώπη πρόοδος και αποτελέσµατα του έργου ρ Νικόλαος Καραπαναγιώτης ΚΑΠΕ /νση Τεκµηρίωσης, ιάδοσης και Ανάπτυξης -Marketing nkaras@cres.gr Ελλάδα η κατάσταση των

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Αϊ Στράτης To ΠΡΑΣΙΝΟ ΝΗΣΙ. 2η Ημερίδα Γεωθερμίας. Εμμανουήλ Σταματάκης. Δρ. Χημικός Μηχανικός

Αϊ Στράτης To ΠΡΑΣΙΝΟ ΝΗΣΙ. 2η Ημερίδα Γεωθερμίας. Εμμανουήλ Σταματάκης. Δρ. Χημικός Μηχανικός 2η Ημερίδα Γεωθερμίας Αϊ Στράτης To ΠΡΑΣΙΝΟ ΝΗΣΙ Εμμανουήλ Σταματάκης Δρ. Χημικός Μηχανικός Τομέας Τεχνολογιών ΑΠΕ & Υδρογόνου email: mstamatakis@cres.gr Το έργο Το έργο «Πράσινο Νησί Αϊ Στράτης» αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

(http://ec.europa.eu/regional_policy/funds/2007/jjj/jessica_en.htm) που αφορά στην

(http://ec.europa.eu/regional_policy/funds/2007/jjj/jessica_en.htm) που αφορά στην ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ Πώς µπορεί να υλοποιηθεί το πρόγραµµα; 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το καλοκαίρι του 2009, παρουσιάστηκε από το τότε Υπουργείο Ανάπτυξης το πρόγραµµα Εξοικονοµώ κατ οίκον το οποίο στόχευε στην ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ 7 ου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ (ΠΠ7) - 7 th FRAMEWORK PROGRAMME (FP7) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...1 Τι είναι το 7o Πρόγραµµα Πλαίσιο...2 οµή και προϋπολογισµός του FP7...2 Συµµετοχή...5

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά 1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1.1 Γενικά Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της Ελληνικής οικονοµίας. Η σηµερινή περίοδος αποτελεί τµήµα µίας µακράς µεταβατικής φάσης προς την «οικονοµία χαµηλού

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Περιφερειάρχη στη Συνάντηση Εργασίας-ΤΕΕ 18-04-13

Οµιλία Περιφερειάρχη στη Συνάντηση Εργασίας-ΤΕΕ 18-04-13 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΥΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΤΕΕ ΜΕ ΘΕΜΑ «Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΤΩΝ ΗΜΑΡΧΩΝ» Πέµπτη

Διαβάστε περισσότερα

Re-engineering Greece, Διεθνές Συνέδριο Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών 25 & 26/05/2013

Re-engineering Greece, Διεθνές Συνέδριο Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών 25 & 26/05/2013 Re-engineering Greece, Διεθνές Συνέδριο Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών 25 & 26/05/2013 Η ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ Ομιλητής: Παντελής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ENERGYRES 2009 FORUM ΑΠΕ/ΕΞΕ Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2009 ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΣΣΗΘ ΠΡΟΕΔΡΟΣ & Δ.Σ. ΙΤΑ α.ε. Τί είναι η Συμπαραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό έργο emobility Works: «Προώθηση των ηλεκτρικών οχημάτων σε Δήμους και επιχειρήσεις»

Το Ευρωπαϊκό έργο emobility Works: «Προώθηση των ηλεκτρικών οχημάτων σε Δήμους και επιχειρήσεις» Το Ευρωπαϊκό έργο emobility Works: «Προώθηση των ηλεκτρικών οχημάτων σε Δήμους και επιχειρήσεις» Μαρία Ζαρκαδούλα Προϊσταμένη Τμήματος Περιβάλλοντος & Μεταφορών Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών & Εξοικονόμησης

Διαβάστε περισσότερα

«Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας»

«Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Τοµέας : METAΦΟΡΕΣ & Logistics 1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ» «Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας» Μαρία Μποϊλέ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΕΡΓΟ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Βιομάζα - Δυνατότητες

Βιομάζα - Δυνατότητες Νίκος Πλουμής Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc Προϊστάμενος Τμήματος Θερμοηλεκτρικών Έργων Βιομάζα - Δυνατότητες Οι δυνατότητες ανάπτυξης της βιομάζας στην Ελληνική αγορά σήμερα είναι πολύ σημαντικές: Το δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη τεχνολογιών για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα κτίρια

Ανάπτυξη τεχνολογιών για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα κτίρια ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ και ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΓΓΕΤ με ενσωματωμένα

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας INTERREG IVC EUROPE Παρουσίαση του Προγράμματος Δρ. Ράλλης Γκέκας ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020 ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Έξυπνη: αποτελεσματικότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, την έρευνα & την καινοτομία.

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου

Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου Συνεισφορά της Ένωσης Κοινοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ- ΕΥΡΩΠΗ 2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ- ΕΥΡΩΠΗ 2020 Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Περιφέρειας Αττικής Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Υπηρεσίας/ Προϊσταμένη Μονάδας Επιτόπιων Επαληθεύσεων Σημείο Επαφής Συμφώνου των Δημάρχων για την Περιφέρεια Αττικής ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ-

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2001-2010

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2001-2010 ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2001-2010 Σε εφαρµογή του άρθρου 3 του νόµου 2773/1999 (ΦΕΚ Α 286-22/12/99) περί «Απελευθέρωσης αγοράς ηλεκτρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακές προτεραιότητες για την Ευρώπη Παρουσίαση του Ζ. M. Μπαρόζο,

Ενεργειακές προτεραιότητες για την Ευρώπη Παρουσίαση του Ζ. M. Μπαρόζο, Ενεργειακές προτεραιότητες για την Ευρώπη Παρουσίαση του Ζ. M. Μπαρόζο, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 22 Mαΐου 2013 Νέες πραγματικότητες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας Αντίκτυπος

Διαβάστε περισσότερα

Honda earthdreams Κοιτάζοντας στο μέλλον, σκοπός μας είναι να γίνουμε η εταιρεία που το σύνολο της κοινωνίας θα θέλει να υπάρχουμε.

Honda earthdreams Κοιτάζοντας στο μέλλον, σκοπός μας είναι να γίνουμε η εταιρεία που το σύνολο της κοινωνίας θα θέλει να υπάρχουμε. Κοιτάζοντας στο μέλλον, σκοπός μας είναι να γίνουμε η εταιρεία που το σύνολο της κοινωνίας θα θέλει να υπάρχουμε. Soichiro Honda, 1956 ΥΒΡΙΔΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ ή ΑΝΑΓΚΗ Πωληθέντα Αυτοκίνητα ανά περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 4 «Υποστήριξη της μετάβασης προς μία οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ

Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ Κωνσταντίνος Ξήχειλος Αν. Διευθυντής Υπηρεσίας Ενέργειας Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2015 Γραφεία

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος MEMO/07/506 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2007 Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος 1. Επιχειρησιακό πρόγραµµα «Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος» - Πρόγραµµα στο πλαίσιο των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις στην Αγορά Ηλεκτρισµού της Κύπρου Ενεργειακό Συµπόσιο ΙΕΝΕ 26 Ιανουαρίου 2012 Εισαγωγή Προτού προχωρήσω να αναλύσω το ρόλο της Αρχής Ηλεκτρισµού στο νέο περιβάλλον της απελευθερωµένης Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία

Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία Ενότητα : Η οδηγία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ΕΕ 2020 Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Medeea International Conference Mediterranean Energy Cities Λευκωσία, 16 Μαΐου 2013 Γραφείο Προγραμματισμού Άδωνις Κωνσταντινίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα Εναρμόνιση της Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες 1 ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση ΙΑΤΡΙΔΗΣ ΜΗΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας.

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας. Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας Ιωάννινα, 27 Μαρτίου 2015, Ενημερωτικό Τεχνικό Σεμινάριο ECOFUNDING 1 Το Επιμελητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα εκµετάλλευσης της Θερµικής Ηλιακής Ενέργειας

Συστήµατα εκµετάλλευσης της Θερµικής Ηλιακής Ενέργειας Τριήµερο για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας ΛΑΡΙΣΑ, 29 Νοεµβρίου -1 εκεµβρίου 2007 Συστήµατα εκµετάλλευσης της Θερµικής Ηλιακής Ενέργειας Μ. Μαθιουλάκης Εργαστήριο Ηλιακών & άλλων Ενεργειακών Συστηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Σειρά Πληροφοριακού και εκπαιδευτικού υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 10 11 - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή και τη συντήρηση έργων Α.Π.Ε. με έμφαση στις δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΜΙΚΡΑ ΝΗΣΙΑ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΜΙΚΡΑ ΝΗΣΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΜΙΚΡΑ ΝΗΣΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Σ ΚΕΧΑΓΙΟΓΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΜΙΚΡΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΜΕΛΟΣ ΔΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Κάθε φυσικό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme

This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme Πρόγραμμα MED έργο WIDE growing of SMEs: organizational innovation and Development in med area Αντώνης Μπούμπουλας Προϊστάμενος

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Συστημάτων Π.Κ. Ιούλιος 2014 Δημιουργικότητα+ Επιστήμη= Δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα