Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Η ΕΕ στην ϖρωτοϖορία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Η ΕΕ στην ϖρωτοϖορία"

Transcript

1 Η Ευρώϖη σε εξέλιξη Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Η ΕΕ στην ϖρωτοϖορία Ευρωϖα κή Ένωση

2 Ευρωϖα κή Εϖιτροϖή Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Η ΕΕ στην ϖρωτοϖορία Σειρά «Η Ευρώϖη σε εξέλιξη» σ. 16,2 x 22,9 cm Μϖορείται να βρείτε αυτό το φυλλάδιο και άλλες σύντοµες εξηγήσεις για την Ευρωϖα κή Ένωση, σε άµεση ϖρόσβαση, στη διεύθυνση: ec.europa.eu/publications Ευρωϖα κή Εϖιτροϖή Γενική Διεύθυνση Εϖικοινωνίας Δηµοσιεύσεις B-1049 Βρυξέλλες Το χειρόγραφο ολοκληρώθηκε τον Σεϖτέµβριο του 2007 και ενηµερώθηκε τον Σεϖτέµβριο του Εικονογράφηση εξωφύλλου: istockphoto Λουξεµβούργο: Υϖηρεσία Εϖισήµων Εκδόσεων των Ευρωϖα κών Κοινοτήτων, 2008 ISBN DOI /14465 Ευρωϖα κές Κοινότητες, 2008 Εϖιτρέϖεται η αναϖαραγωγή Printed in Germany TΥϖΩΘΗΚΕ ΣΕ ΛΕΥΚΑΣΜΕΝΟ ΧΩΡΙΣ ΧΛΩΡΙΟ ΧΑΡΤΙ

3 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Η ΕΕ στην ϖρωτοϖορία

4 Περιεχόµενα Η αϖειλή και η ϖρόκληση 3 Ο δρόµος για το µέλλον: µια ολοκληρωµένη αϖάντηση 5 Με εφαλτήριο όσα έχουµε ήδη εϖιτύχει 10 Η συµβολή της ενεργειακής ϖολιτικής 13 Ο ρόλος της τεχνολογίας 21 Μειώστε τα ίχνη σας άνθρακα 22 Για να µάθετε ϖερισσότερα 24 2

5 Η αϖειλή και η ϖρόκληση Η αλλαγή του κλίµατος είναι µια αϖό τις µεγαλύτερες αϖειλές ϖου αντιµετωϖίζει ο ϖλανήτης. Αν η θερµοκρασία της γης αυξηθεί ϖερισσότερο αϖό 2 C σε σχέση µε τα ϖροβιοµηχανικά εϖίϖεδα, η κλιµατική αλλαγή ϖιθανόν να καταστεί µη αναστρέψιµη, µε ανυϖολόγιστες µακροϖρόθεσµες συνέϖειες. Περιοχές της γης µε χαµηλό υψόµετρο, µεταξύ τους και µεγάλα τµή- µατα ϖολλών ευρωϖα κών χωρών, θα µϖορούσαν να εξαφανιστούν κάτω αϖό την ανερχόµενη στάθµη της θάλασσας. Εϖιϖλέον, σε ϖολλά µέρη του κόσµου δεν θα υϖήρχε αρκετό ϖόσιµο νερό για όλους. Τα ακραία καιρικά φαινόµενα µε τις υλικές και οικονοµικές τους καταστροφές θα γίνονταν συχνότερα. Οι οικονοµίες θα µϖορούσαν να λυγίσουν αϖό το κόστος αντιµετώ- ϖισης ενός διαφορετικού κλίµατος. Η µέση θερµοκρασία της γης ϖαρέ- µεινε σχετικά σταθερή εϖί χρόνια µέχρι τη βιοµηχανική εϖανάσταση. Αϖό το 1850 και µετά, έτος αϖό το οϖοίο υϖάρχουν σταθερά ακριβείς µετρήσεις, έχει αυξηθεί κατά 0,76 C. Αν δεν λάβουµε µέτρα, ϖιθανόν να αυξηθεί ϖεραιτέρω κατά 1,8 4,0 C κατά τη διάρκεια του αιώνα µας, ενδεχοµένως ακόµη και κατά 6,4 C, σύµφωνα µε διεθνή εϖιτροϖή εϖιστη- µόνων ϖου συγκάλεσε ο Οργανισµός Ηνωµένων Εθνών (ΟΗΕ). Ήδη έχει ξεκινήσει ο αγώνας για να µη φθάσουµε σε αύξηση 2 C, η οϖοία ϖιστεύεται ότι αϖοτελεί σηµείο καµϖής. Κατά ϖάσα ϖιθανότητα ο αγώνας θα χαθεί, αν δεν σταθερο- ϖοιηθούν οι ϖαγκόσµιες εκϖοµϖές το αργότερο έως το 2020 ϖερίϖου, για να µειωθούν µετά έως το 2050 στο ήµισυ ϖερίϖου του εϖιϖέδου στο οϖοίο βρίσκονταν το Καθώς αυξάνονται τα ακραία καιρικά φαινόµενα, η Βενετία δεν είναι η µοναδική ϖόλη ϖου θα ϖρέϖει να ενισχύσει την αντιϖληµµυρική της ϖροστασία. Belga 3

6 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Γιατί αλλάζει το κλίµα Η ατµόσφαιρα ϖεριέχει υδρατµούς, διοξείδιο του άνθρακα και άλλα αέρια του φυσικού ϖεριβάλλοντος ϖου αφήνουν το ηλιακό φως να ϖεράσει, αλλά αϖορροφούν τη θερµότητα ϖου αντανακλάται αϖό τη γη. Η φυσική αυτή διαδικασία, ϖου λέγεται «φαινόµενο του θερ- µοκηϖίου», διατηρεί τη θερµοκρασία της γης σε εϖίϖεδο ϖου υϖοστηρίζει τη ζωή. Χωρίς αυτό, η µέση θερµοκρασία του ϖλανήτη θα έφθανε στο αφόρητο εϖίϖεδο των 18 C. Ωστόσο, οι ανθρώϖινες δραστηριότητες, όϖως η καύση ορυκτών καυσίµων και η υλοτό- µηση των δασών για τη δηµιουργία καλλιεργήσιµων εκτάσεων, αυξάνουν τα εϖίϖεδα του διοξειδίου του άνθρακα και άλλων αερίων της ατµόσφαιρας ϖου εγκλωβίζουν τη θερµότητα. Η ϖροσθήκη αυτών των «αερίων του θερµοκηϖίου» εϖιτείνει το φυσικό φαινόµενο του θερµοκηϖίου, µε αϖοτέλεσµα να αυξάνεται η θερµοκρασία της γης και να αλλάζει το κλίµα. Η λύση βρίσκεται στη µείωση των ϖαγκόσµιων εκϖοµϖών αερίων του θερµοκηϖίου, ιδίως του διοξειδίου του άνθρακα. Για το σκοϖό αυτό αϖαιτείται καλύτερη χρήση των φυσικών ϖόρων. Τα ορυκτά καύσιµα το ϖετρέλαιο, το φυσικό αέριο και ο άνθρακας ϖου χρησι- µοϖοιούνται για την ϖαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τη θέρµανση, την ψύξη και τις µεταφορές είναι µια αϖό τις σηµαντικότερες ϖηγές εκϖοµϖής αερίων του θερµοκηϖίου. Πρέϖει να καίµε λιγότερα ορυκτά καύσιµα και να τα καίµε µε ϖιο αϖοδοτικό τρόϖο. Ταυτόχρονα, ϖρέϖει να εµϖοδίζουµε τη διαφυγή διοξειδίου του άνθρακα στην ατµόσφαιρα, για ϖαράδειγµα µε τη «σύλληψή» του κατά την ϖαραγωγή του και στη συνέχεια την αϖοθήκευσή του υϖογείως σε εξαντληµένα ϖεδία φυσικού αερίου ή κοιλότητες άλατος. Η αντιστροφή της αϖοδάσωσης, ιδίως της καταστροφής των τροϖικών δασών, ϖου λειτουργούν ως «δεξαµενές» αϖορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα, είναι εϖίσης καίριας ση- µασίας για την αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής. Τα δάση αϖορροφούν διοξείδιο του άνθρακα όταν αναϖτύσσονται, το οϖοίο όµως αϖελευθερώνουν όταν υλοτοµούνται. Υϖάρχουν και άλλοι ϖαράγοντες ϖου συντελούν στην υϖερθέρµανση του ϖλανήτη, όϖως το µεθάνιο ϖου εκλύεται αϖό γεωργικές δραστηριότητες και στους χώρους υγειονοµικής ταφής αϖορριµµάτων ή οι εκϖοµϖές ϖου ϖαράγονται αϖό την κατάχρηση λιϖασµάτων, αλλά η χρήση των ορυκτών καυσίµων και η αϖοδάσωση είναι οι βασικοί υϖεύθυνοι. 4

7 Ο δρόµος για το µέλλον: µια ολοκληρωµένη αϖάντηση Ο δρόµος για το µέλλον ϖου χαράζει η ΕΕ είναι µια ολοκληρωµένη ϖολιτική για την ενέργεια και την κλιµατική αλλαγή, διότι η καύση των ορυκτών καυσίµων για ενεργειακούς σκοϖούς συµβάλλει τα µέγιστα στην αλλαγή του κλίµατος. Οι ηγέτες της ΕΕ ϖροσυϖέγραψαν αυτή την ϖολιτική ήδη αϖό τον Μάρτιο του Έτσι, καταδεικνύεται ο ηγετικός ρόλος της Ευρώϖης ϖαγκοσµίως όσον αφορά την αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής, ενώ ανοίγει ο δρόµος για να αυξήσει η ΕΕ την ασφάλεια του εφοδιασµού της και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της. Μια ολοκληρωµένη ϖολιτική για την ενέργεια και την κλιµατική αλλαγή σηµαίνει την έναρξη µιας νέας βιοµηχανικής εϖανάστασης ϖου θα αλλάξει ριζικά τον τρόϖο µε τον οϖοίο ϖαράγουµε και χρησιµοϖοιούµε την ενέργεια, και τα είδη ενέργειας ϖου χρησιµοϖοιούµε. Στόχος είναι η µετάβαση σε µια φιλική ϖρος το κλίµα οικονοµία βασισµένη σε ένα συνδυασµό τεχνολογιών και ϖηγών ενέργειας µε χαµηλές εκϖοµϖές διοξειδίου του άνθρακα. Για να ϖεριοριστεί η αύξηση της θερ- µοκρασίας του ϖλανήτη στους 2 C, οι ϖαγκόσµιες εκϖοµϖές αερίων του θερµοκηϖίου ϖρέϖει να ϖάψουν να αυξάνονται µέσα στα εϖόµενα 10 µε 15 χρόνια και στη συνέχεια να µειωθούν στο ήµισυ ϖερίϖου του εϖιϖέδου ϖου είχαν το 1990 και τούτο έως το Η ΕΕ αγωνίζεται για µια νέα ϖαγκόσµια συµφωνία για την εϖίτευξη αυτών των στόχων. Σαν ένα ϖρώτο βήµα, θεωρεί ότι έως το 2020 οι βιοµηχανικές χώρες ϖρέϖει συλλογικά να µειώσουν τις εκϖοµϖές τους αερίων του θερµοκηϖίου κατά 30 % σε σχέση µε τα εϖίϖεδα του Οι αναϖτυσσόµενες χώρες, όϖως η Κίνα και η Ινδία, θα ϖρέϖει εϖίσης να αρχίσουν να ϖεριορίζουν και αυτές την αύξηση των εκϖοµϖών τους. Προκειµένου να υϖογραµµίσει την αϖοφασιστικότητά της, αλλά και για να δώσει το ϖαράδειγµα στους εταίρους της, η ΕΕ συµφώνησε να µειώσει τις εκϖοµϖές της αερίων του θερµοκηϖίου τουλάχιστον κατά 20 % µέχρι το 2020, ανεξάρτητα αϖό το τι θα ϖράξουν άλλες χώρες. Η ΕΕ σχεδιάζει να εϖιτύχει αυτή τη µείωση µέσω ενεργειών ϖου έχουν ϖρογραµµατιστεί στη νέα ολοκληρωµένη ενεργειακή και κλιµατική ϖολιτική σε συνδυασµό µε µέτρα ϖου ήδη εφαρµόζονται. Περισσότερες ϖληροφορίες για την ολοκληρωµένη αντίδραση της ΕΕ: ec.europa.eu/climateaction/ Van Parys Media 5 Η καύση άνθρακα για την ϖαραγωγή ηλεκτρισµού είναι ιδιαίτερα εϖιζήµια για το κλίµα.

8 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Οι ηγέτες της ΕΕ αϖοφάσισαν ότι: θα εξοικονοµηθεί το 20 % της κατανάλωσης ενέργειας σε σχέση µε τις ϖροβλέψεις για το 2020 µέσω βελτίωσης της ενεργειακής αϖόδοσης θα αυξηθεί σε 20 % έως το 2020 το µερίδιο των ανανεώσιµων ϖηγών ενέργειας εϖί της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας, σχεδόν τριϖλασιάζοντας έτσι το σηµερινό τους εϖίϖεδο θα δεκαϖλασιαστεί έως το 2020 φθάνοντας το 10 % τουλάχιστον το µερίδιο των ανανεώσιµων καυσίµων συµϖεριλαµβανοµένων των βιοκαυσί- µων, εϖί της συνολικής κατανάλωσης βενζίνης και ντίζελ. Όλα τα βιοκαύσι- µα είτε ϖαράγονται στην ΕΕ είτε εισάγονται ϖρέϖει να ϖαράγονται µε «αειφόρο» µέθοδο. Θα δοθούν κίνητρα για την ανάϖτυξη βιοκαυσίµων αϖό αϖορρίµµατα, υϖολείµµατα και άλλες ϖηγές, εκτός τροφίµων θα αναϖτυχθούν και θα ϖροωθηθούν τεχνολογίες χαµηλών ή και µηδενικών εκϖοµϖών, συµϖεριλαµβανοµένης της δέσµευσης και αϖοθήκευσης άνθρακα ώστε να ϖαρεµϖοδίζεται η είσοδος του CO 2 στην ατµόσφαιρα µέσω δέσµευσης και αϖοθήκευσής του στο υϖέδαφος σε εξαντληµένα ϖεδία φυσικού αερίου ή σε ϖαλιά αλατωρυχεία, έτσι ώστε τα µέσα αυτά να συµβάλουν αϖοφασιστικά στη µείωση των εκϖοµϖών έως το 2020 θα ϖροχωρήσει η ολοκλήρωση των ενεργειακών αγορών της ΕΕ, δηλαδή θα εϖιταχυνθεί η δηµιουργία ανταγωνιστικότερων ϖανευρωϖα κών αγορών ηλεκτρισµού και αερίου θα εϖιδιωχθεί η καλύτερη ολοκλήρωση της ενεργειακής ϖολιτικής της ΕΕ µε άλλες ϖολιτικές, όχι µόνο µε την ϖεριβαλλοντική ϖολιτική, αλλά και µε άλλες ϖολιτικές όϖως η ϖολιτική έρευνας, η γεωργική ϖολιτική και η εµϖορική ϖολιτική θα ενταθεί η διεθνής συνεργασία: αν η ΕΕ µϖορέσει να αναϖτύξει µια κοινή ϖροσέγγιση στο θέµα της ενέργειας και την αρθρώσει µε µια ενιαία φωνή, θα µϖορέσει να ηγηθεί στην ϖαγκόσµια συζήτηση. Τον Ιανουάριο του 2008 η Ευρωϖα κή Εϖιτροϖή ϖαρουσίασε συγκεκριµένες ϖροτάσεις ϖολιτικής για τα θέµατα αυτά ώστε να ϖροσανατολίσει την ΕΕ και τους ϖολίτες της στον ορθό δρόµο για την καταϖολέµηση της κλιµατικής αλλαγής, για τη διεύρυνση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασµού και τη διευκόλυνση της αϖρόσκοϖτης οικονοµικής ανάϖτυξης. Με το τρένο µετακινείστε γρηγορότερα και καθαρότερα: η µείωση των εκϖοµϖών των αυτοκινήτων έχει καθοριστική σηµασία για την αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής. 6 Deutsche Bahn

9 Τι λένε οι εϖιστήµονες Τα τελευταία 100 χρόνια η µέση θερµοκρασία έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 0,7 C ϖαγκοσµίως. Η θερµοκρασία στην Ευρώϖη αυξάνεται ταχύτερα αϖό τον ϖαγκόσµιο µέσο όρο: η θερµοκρασία έχει αυξηθεί ϖερίϖου κατά 1 C. Δώδεκα αϖό τα 13 θερµότερα έτη ϖαγκοσµίως αϖό τότε ϖου υϖάρχουν αξιόϖιστα εϖίσηµα στοιχεία, το 1850, καταγράφηκαν στο διάστηµα 1995 έως Οι εϖιϖτώσεις της αύξησης της θερµοκρασίας γίνονται ϖλέον αισθητές µε το λιώσιµο των ϖαγετώνων και των ϖάγων της Αρκτικής, τα µεταβαλλόµενα µοντέλα βροχοϖτώσεων και χιονοϖτώσεων, τις ϖεριόδους έντονης ξηρασίας και καύσωνα και τη µεγαλύτερη ένταση των τροϖικών κυκλώνων. Πολλοί ειδικοί ϖιστεύουν ότι η αύξηση της θερµοκρασίας του ϖλανήτη δεν ϖρέϖει να υϖερβεί τους 2 C σε σχέση µε την ϖροβιοµηχανική θερµοκρασία, ϖροκειµένου να µην καταστούν µη αναστρέψιµες οι εϖιϖτώσεις της κλιµατικής αλλαγής. Όµως η ϖλειονότητα της εϖιστηµονικής κοινότητας θεωρεί ότι είναι ϖιθανόν η µέση θερµοκρασία του ϖλανήτη να αυξηθεί κατά 1,8 4 ºC σε σχέση µε τα σηµερινά εϖίϖεδα κατά τη διάρκεια του αιώνα µας και στη χειρότερη ϖερίϖτωση κατά 6,4 ºC αν δεν ληφθούν ϖεραιτέρω µέτρα. Μεταξύ των ετών 1970 και 2004 οι εκϖοµϖές αερίων του θερµοκηϖίου ϖαγκοσµίως αυξήθηκαν κατά 70 %. Στον τοµέα του ενεργειακού εφοδιασµού, η αύξηση ήταν 145 %. Η αύξηση αϖό τις µεταφορές ήταν 120 % και αϖό τη βιοµηχανία 65 %. Αύξηση 40 % ϖροήλθε αϖό τη µειωµένη ικανότητα των δασών να «ϖαγιδεύουν» τις εκϖοµϖές διοξειδίου του άνθρακα και αϖό τις αλλαγές στη χρήση της γης. Το διεθνές βήµα ϖου είναι υϖεύθυνο για την αξιολόγηση των εϖιστηµονικών στοιχείων σχετικά µε την κλιµατική αλλαγή και τις εϖιϖτώσεις της είναι η Διακυβερνητική Εϖιτρο- ϖή για την Κλιµατική Αλλαγή (IPCC), η οϖοία συγκροτήθηκε το Η εϖιτροϖή, αϖοτέλεσµα κοινής ϖρωτοβουλίας του Προγράµµατος των Ηνωµένων Εθνών για το Περιβάλλον και του Παγκόσµιου Μετεωρολογικού Οργανισµού, αξιολογεί τα εϖιστηµονικά, τεχνικά και κοινωνικοοικονοµικά στοιχεία ϖου µας βοηθούν να κατανοήσουµε τον κίνδυνο ανθρωϖογενούς αλλαγής του κλίµατος. Στη σύνταξη των αξιολογήσεων συµµετέχουν εκατοντάδες κορυφαίοι εµϖειρογνώµονες αϖό ολόκληρο τον κόσµο. Αϖό το 1990 η IPCC έχει συντάξει τέσσερις εκθέσεις αξιολόγησης, η ϖιο ϖρόσφατη αϖό τις οϖοίες συντάχθηκε το Η ϖεϖοίθησή της ότι τα αέρια του θερµοκηϖίου ευθύνονται για την αλλαγή του κλίµατος µεγαλώνει σταθερά µε κάθε νέα έκθεση. 7

10 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Για το καλό των µελλοντικών γενεών Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής θα αϖαιτήσει ϖιθανώς σηµαντικές ϖροσαρµογές του τρό- ϖου ζωής, αλλά αυτό δεν σηµαίνει ότι θα υϖοβαθµιστεί το βιοτικό µας εϖίϖεδο. Οι αλλαγές είναι αϖόλυτα συµβατές µε τις ϖροτεραιότητες της ΕΕ όσον αφορά την αϖασχόληση και την ανάϖτυξη, καθώς και µε την αειφόρο ανάϖτυξη. Το τίµηµα αυτό θα ήταν ϖολύ µικρό σε σχέση µε το δυνητικό µακροϖρόθεσµο κόστος της κλιµατικής αλλαγής εϖιϖλέον, δεν λαµβάνεται υϖόψη η αξία άλλων ωφεληµάτων, όϖως η µικρότερη ατµοσφαιρική ρύϖανση, η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασµού σε ϖροβλέψιµες τιµές και η αύξηση της ανταγωνιστικότητας µέσω της καινοτοµίας. Στην ϖράξη, το οικονοµικό κόστος της µείωσης των εκϖοµϖών ϖιθανώς να υϖεραντισταθµιστεί αϖό αυτά τα οφέλη. Το κόστος αυτών των µέτρων θα είναι ϖολύ ϖεριορισµένο και σε κάθε ϖερίϖτωση χαµηλότερο αϖό το κόστος των καταστροφών ϖου θα εϖιφέρει η κλιµατική αλλαγή αν δεν ληφθούν µέτρα. Αν συµφωνήσουν οι ανεϖτυγµένες χώρες να ϖεριορίσουν τις συνολικές εκϖοµϖές τους κατά 30 % έως το 2020, η ετήσια οικονοµική ανάϖτυξη θα µειωνόταν λιγότερο αϖό 0,2 %. Αν δεν αναλάβουµε δράση τώρα, οι διακοϖές στα χιονοδροµικά κέντρα µϖορεί να αϖοτελούν ϖαρελθόν για τις µελλοντικές γενεές. Bilderbox 8

11 Εκϖοµϖές αερίων του θερµοκηϖίου κατά κεφαλή στις χώρες της ΕΕ, 1990 και 2006 Βέλγιο Βουλγαρία Τσεχική Δημοκρατία Δανία Γερμανία Εσθονία Ιρλανδία Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιταλία Κύπρος Λεττονία Λιθουανία Λουξεμβούργο Ουγγαρία Μάλτα Κάτω Χώρες Αυστρία Πολωνία Πορτογαλία Ρουμανία Σλοβενία Σλοβακία Φινλανδία Σουηδία Ηνωμένο Βασίλειο ΕΕ-27 14,5 13,0 13,3 9,2 18,7 14,5 13,4 13,0 15,5 12,2 14,0 15,8 16,6 10,3 12,0 7,4 9,9 9,7 8,6 9,1 9,7 10,3 13,1 9,9 5,1 13,4 6,8 9,5 7,8 6,2 7,9 14,2 12,7 10,4 11,0 11,9 10,5 5,9 7,9 10,7 7,3 9,3 10,3 13,9 9,1 14,3 15,3 8,4 7,3 13,4 10,8 11,8 10,4 26,5 28, , Πηγή: EK. Εκπομπές σε τόνους ισοδυνάμου CO 2 9

12 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Με εφαλτήριο όσα έχουµε ήδη εϖιτύχει Η ΕΕ δεν ξεκινά αϖό το µηδέν για την αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής. Η ΕΕ έχει ήδη λάβει και εµϖλουτίζει σταδιακά τα µέτρα της εϖί σειρά ετών µε σκοϖό την αύξηση της ενεργειακής αϖόδοσης, τον ϖεριορισµό των εκϖοµϖών αϖό εργοστάσια και αυτοκίνητα και την ϖροώθηση της εξοικονόµησης ενέργειας. Οι διατάξεις σχετικά µε την ανακύκλωση και τον ϖεριορισµό των χώρων υγειονοµικής ταφής αϖορριµµάτων συµβάλλουν εϖίσης στη µείωση των εκϖοµϖών διοξειδίου του άνθρακα της ΕΕ, γνωστών ως «αϖοτύϖωµα άνθρακα». Το έβδοµο ϖρόγραµµα-ϖλαίσιο για την έρευνα και την τεχνολογική ανάϖτυξη είναι το τελευταίο µιας σειράς ερευνητικών ϖρογραµµάτων ϖου δίνουν ολοένα και µεγαλύτερη έµφαση στο ϖεριβάλλον, στην καθαρή ενέργεια µε χα- µηλές εκϖοµϖές διοξειδίου του άνθρακα και την κλιµατική αλλαγή. Κυρίως, όµως, η ΕΕ εφαρµόζει ήδη ένα ϖρόγραµµα µε στόχο τη µείωση των εκϖοµϖών κατά 8 % έως το Η ΕΕ έχει δεσµευθεί για το στόχο αυτό στο ϖλαίσιο του λεγό- µενου ϖρωτοκόλλου του Κιότο της Σύµβασης-Πλαισίου των Ηνωµένων Εθνών για την Αλλαγή του Κλί- µατος. Το ϖρωτόκολλο του Κιότο Το ϖρωτόκολλο του Κιότο συµφωνήθηκε το Έθεσε ως στόχο τη µείωση των εκϖοµϖών αερίων του θερµοκηϖίου στις ανεϖτυγµένες χώρες στο σύνολό τους κατά 5,2 % κατά µέσο όρο µεταξύ των ετών 1990 και Οι 15 χώρες ϖου ήταν τότε µέλη της ΕΕ ϖροχώρησαν ϖεραιτέρω, δεσµευόµενες συλλογικά ότι θα µειώσουν τις εκϖοµϖές τους κατά 8 %. Το ϖρωτόκολλο δη- µιούργησε εϖίσης ευέλικτους µηχανισµούς βασιζόµενους στην αγορά, όϖως η εµϖορία δικαιωµάτων εκϖοµϖής, ώστε να µϖορέσουν οι βιοµηχανικές χώρες να εϖιτύχουν αυτές τις µειώσεις µε το µικρότερο κόστος και να ϖροωθηθούν οι εϖενδύσεις σε έργα καθαρής ενέργειας στις αναϖτυσσόµενες χώρες και τις οικονοµίες σε µεταβατικό στάδιο. Αν και οι Ηνωµένες Πολιτείες δεν έχουν εϖικυρώσει το ϖρωτόκολλο και έτσι δεν συµβάλλουν εϖίσηµα στους στόχους, η ΕΕ έχει ϖροχωρήσει µϖροστά λαµβάνοντας συγκεκριµένα µέτρα για την εϖίτευξη των στόχων της σχετικά µε τις εκ- ϖοµϖές, τα οϖοία λαµβάνουν υϖόψη το εϖίϖεδο οικονοµικής και βιοµηχανικής ανάϖτυξης κάθε κράτους µέλους. Οι ϖερισσότερες χώρες ϖου ϖροσχώρησαν στην ΕΕ µετά το 2004 είχαν διαϖραγµατευθεί ατοµικούς στόχους στο ϖλαίσιο του ϖρωτοκόλλου του Κιότο ϖροτού εισέλθουν στην ΕΕ. 10

13 Εϖίτευξη των στόχων Το ϖρόγραµµα ϖου βοηθά την ΕΕ και τα κράτη µέλη της να εϖιτύχουν τους στόχους τους για τις εκ- ϖοµϖές βάσει του ϖρωτοκόλλου του Κιότο είναι το ευρωϖα κό ϖρόγραµµα για την αλλαγή του κλίµατος (ECCP ΕΠΑΚ). Το ΕΠΑΚ, ϖου τελεί υϖό τη διαχείριση της Ευρω- ϖα κής Εϖιτροϖής, έχει οδηγήσει µέχρι σήµερα στην ανάϖτυξη 40 ϖερίϖου ϖολιτικών και µέτρων σε ευρωϖα κό εϖίϖεδο µε στόχο τη µείωση των εκϖοµϖών των αερίων του θερµοκηϖίου, συµϖληρώνοντας έτσι τα µέτρα ϖου έχουν λάβει τα εϖιµέρους κράτη µέλη της ΕΕ στο εσωτερικό τους. Μεταξύ των µέτρων ϖου έχουν ληφθεί σε εϖί- ϖεδο ΕΕ ϖεριλαµβάνονται ενεργειακά ϖρότυϖα για τα κτίρια και νο- µοθετικά µέτρα για τον ϖεριορισµό της χρήσης ορισµένων βιοµηχανικών αερίων µε ιδιαίτερα δυσµενείς εϖιϖτώσεις στην υϖερθέρµανση του ϖλανήτη. Ασφαλώς, η σηµαντικότερη ϖολιτική ϖου αναϖτύ- χθηκε στο ϖλαίσιο του ΕΠΑΚ είναι το κοινοτικό σύστηµα εµϖορίας δικαιωµάτων εκϖοµϖής αερίων του θερµοκηϖίου (βλέϖε ένθετο στη σελίδα 12). Η ΕΕ κατόρθωσε να διαρρήξει το δεσµό µεταξύ της οικονοµικής ανάϖτυξης και της εκϖοµϖής αερίων του θερµοκηϖίου. Ενώ η οικονοµία της ΕΕ αναϖτύχθηκε µεταξύ του έτους βάσης 1990 και του 2006, οι συνολικές εκϖοµϖές των 27 µελών της µειώθηκαν κατά 10,8 %. Στα 15 «ϖαλαιότερα» κράτη µέλη (ΕΕ-15), η µείωση των εκϖο- µϖών ήταν 2,7 %. Τα στοιχεία αυτά είναι ενθαρρυντικά, αλλά ϖρέϖει να γίνουν ϖολύ ϖερισσότερα για να εϖιτευχθεί ο στόχος της µείωσης των εκϖοµϖών της ΕΕ-15 κατά 8 % έως το Οι ϖιο ϖρόσφατες ϖροβλέψεις σχετικά µε τις µελλοντικές εκϖοµϖές δείχνουν ότι ο στόχος αυτός µϖορεί να εϖιτευχθεί, εφόσον όλες οι χώρες της ΕΕ εφαρµόσουν ϖράγµατι όλες τις ϖρογραµµατιζόµενες ενέργειες. Στο µέλλον θα βλέϖουµε ολοένα και συχνότερα να τοϖοθετούνται ανεµογεννήτριες. Van Parys Media 11

14 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Ένας καινοτόµος µηχανισµός Ο ακρογωνιαίος λίθος της στρατηγικής της ΕΕ για την αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής είναι το σύστηµα εµϖορίας δικαιωµάτων εκϖοµϖής της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ), ϖου καθιερώθηκε τον Ιανουάριο του Ήταν το ϖρώτο διεθνές σύστηµα εµϖορίας εκϖοµϖών CO 2 και αϖοτελεί ϖλέον τη βασική κινητήρια δύναµη της ταχείας εξάϖλωσης της εµϖορίας εκϖοµϖών ανά τον κόσµο. Η εµϖορία εκϖοµϖών βοηθά να εξασφαλιστεί η µείωση των εκϖοµϖών µε το µικρότερο δυνατό κόστος. Το ΣΕΔΕ της ΕΕ καλύϖτει σήµερα ϖερίϖου εγκαταστάσεις στους τοµείς της ενέργειας και της βιοµηχανίας, οι οϖοίοι ευθύνονται για τις µισές ϖερίϖου εκϖοµϖές CO 2 στην ΕΕ. Κοστολογώντας τις εκϖοµϖές άνθρακα αυτών των εγκαταστάσεων, το σύστηµα ϖαρέχει στις συµµετέχουσες εταιρείες ένα διαρκές κίνητρο για την όσο το δυνατό µεγαλύτερη µείωση των εκϖοµϖών τους. Βάσει του εν λόγω συστήµατος, οι εθνικές αρχές κάθε χώρας της ΕΕ αϖοδίδουν ορισµένα δικαιώµατα εκϖοµϖής σε κάθε εγκατάσταση. Το ανώτατο όριο στο σύνολο των δικαιω- µάτων εκϖοµϖής δηµιουργεί την έλλειψη ϖου χρειάζεται η αγορά για να λειτουργήσει. Οι εταιρείες ϖου ϖαράγουν λιγότερες εκϖοµϖές αϖό τα δικαιώµατα ϖου τους έχουν χορηγηθεί µϖορούν να ϖωλήσουν τα δικαιώµατα ϖου δεν χρειάζονται. Οι εταιρείες ϖου δυσκολεύονται να τηρήσουν το όριο των εκϖοµϖών τους ϖρέϖει είτε να λάβουν µέτρα για τη µείωση των εκϖοµϖών τους (για ϖαράδειγµα, εϖενδύοντας σε ϖιο αϖοτελεσµατική τεχνολογία ή χρησιµοϖοιώντας ϖηγές ενέργειας χαµηλότερης έντασης άνθρακα) είτε να αγοράσουν τα εϖιϖλέον δικαιώµατα ϖου χρειάζονται στην ουσία ϖληρώνοντας µια άλλη εταιρεία για τη µείωση των εκϖοµϖών εκ µέρους της. Οι εταιρείες ϖου καλύϖτονται αϖό το ΣΕΔΕ της ΕΕ δικαιούνται εϖίσης να χρησιµοϖοιούν ϖιστωτικά µόρια εκϖοµϖών ϖου αϖοκτούν αϖό σχέδια µείωσης των εκϖοµϖών σε χώρες εκτός της ΕΕ. Τούτο εϖιτυγχάνεται µε εργαλεία ϖου έχουν αναϖτυχθεί βάσει του ϖρωτοκόλλου του Κιότο και συγκεκριµένα του µηχανισµού καθαρής ανάϖτυξης (CDM) και του µέσου κοινής εφαρµογής (JI). Η ζήτηση για τέτοια ϖιστωτικά µόρια αϖοτελεί ισχυρό κίνητρο για εϖενδύσεις σε ιδέες ϖου µειώνουν τις εκϖοµϖές σε άλλες χώρες. Οι ενεργειακές και βιοµηχανικές εγκαταστάσεις δεν είναι οι µόνοι ένοχοι για την αύξηση του CO 2 στην ατµόσφαιρα. Ως εκ τούτου, η Ευρωϖα κή Εϖιτροϖή ϖρότεινε να εϖεκταθεί το ΣΕΔΕ της ΕΕ αϖό το 2011, ϖροκειµένου να συµϖεριλάβει τις ταχέως αυξανόµενες εκϖοµϖές του τοµέα της αεροϖορίας. Εϖιϖλέον, η υϖό εξέλιξη αναθεώρηση του συστή- µατος µϖορεί να οδηγήσει στην εϖέκτασή του σε ϖερισσότερους τοµείς και ϖερισσότερα αέρια. 12

15 Η συµβολή της ενεργειακής ϖολιτικής Οι εκϖοµϖές αερίων του θερµοκη- ϖίου ϖροέρχονται εν ϖολλοίς αϖό τη χρήση και την ϖαραγωγή ενέργειας. Ως εκ τούτου, η ενεργειακή ϖολιτική έχει καίρια σηµασία για την εϖίτευξη των στόχων σχετικά µε την κλιµατική αλλαγή. Η κοινή δράση στον τοµέα της ενέργειας δεν είναι κάτι νέο. Η ΕΕ διαθέτει εδώ και ϖολλά χρόνια ένα ενιαίο ϖλαίσιο ενεργειακής ϖολιτικής. Η συνασϖισµένη αντιµετώϖιση ενεργειακών κρίσεων αϖό την ΕΕ εϖίσης δεν είναι κάτι νέο. Για ϖαράδειγµα, η ΕΕ διαθέτει µια συντονισµένη ϖολιτική για τα στρατηγικά αϖοθέµατα ϖετρελαίου και ϖετρελα κών ϖρο όντων κατόϖιν της κρίσης στην ϖροσφορά ϖετρελαίου στις αρχές της δεκαετίας του Καθώς οι ϖροειδοϖοιήσεις των εϖιστηµόνων σχετικά µε τις εϖι- ϖτώσεις της κλιµατικής αλλαγής γίνονται ολοένα και ϖιο σοβαρές, η ΕΕ έχει αναγνωρίσει την εϖείγουσα ανάγκη να συνδυαστούν διάφορες µεµονωµένες ενέργειες σε µια ενιαία, ολοκληρωµένη κλιµατική και ενεργειακή ϖολιτική για την Ευρώ- ϖη. Η ϖολιτική αυτή θα εξασφαλίσει την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιµότητα και την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασµού, τηρώντας ταυτόχρονα καλές ϖεριβαλλοντικές ϖρακτικές, γεγονός ϖου θα µειώσει τις εκϖοµϖές CO 2 και άλλων αερίων του θερµοκηϖίου. Τα βασικά στοιχεία της κοινοτικής ενεργειακής ϖολιτικής στην υϖηρεσία αυτών των στόχων είναι τα εξής: ϖιο αϖοτελεσµατικές αγορές ηλεκτρισµού και αερίου διαφοροϖοίηση µια φιλόδοξη ϖολιτική ανανεώσιµων ϖηγών ενέργειας εξοικονόµηση ενέργειας διεθνής συνεργασία. World Bank photo/cdcf India carbon finance project VSBK Αϖοτελεσµατικότερες αγορές ηλεκτρισµού και αερίου Οι εϖιλογές ϖου κάνουµε ως καταναλωτές έχουν ϖραγµατική εϖί- ϖτωση στις εκϖοµϖές αερίων του θερµοκηϖίου αϖό την ϖαραγωγή και χρήση ενέργειας. Όλοι σχεδόν οι καταναλωτές της ΕΕ έχουν ϖλέον τη δυνατότητα να αγοράζουν αέριο ή ηλεκτρισµό αϖό οϖοιονδή- ϖοτε ϖροµηθευτή, µερικοί αϖό τους οϖοίους εξειδικεύονται στην ανανεώσιµη ενέργεια. Οι αϖοτελεσµατικές αγορές ϖροσφέρουν ϖιο ϖροσιτές τιµές ενέργειας και συµβάλλουν στην εξάλειψη των φραγ- µών για την εϖίτευξη χαµηλότερων εκϖοµϖών αερίων του θερµοκηϖίου. Ταυτόχρονα, βοηθούν τη βιο- µηχανία της ΕΕ να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της. Ωστόσο, εξακολουθούν να υϖάρχουν ϖεριθώρια βελτίωσης για να εξασφαλιστεί ότι όλοι θα έχουν δίκαιη µεταχείριση, ότι οι νέες εταιρείες του τοµέα δεν θα τίθενται σε µειονεκτική θέση και ότι ο ηλεκτρισµός και το αέριο θα διακινούνται ελεύθερα µεταξύ των χωρών της ΕΕ. Οι διασυνοριακές συναλλαγές έχουν ζωτική σηµασία για την κατά το δυνατόν µεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα των αγορών. 13 Η εϖένδυση σε αυτή τη φιλική ϖρος το κλίµα εναλλακτική τεχνολογία ϖαραγωγής τούβλων στην Ινδία αϖοφέρει ϖιστωτικά µόρια εκϖοµϖών.

16 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Διαφοροϖοίηση Μεγαλύτερη ασφάλεια του εφοδιασµού σηµαίνει µη εξάρτηση αϖό µία µορφή ενέργειας ή αϖό λίγες µόνο ϖροµηθεύτριες χώρες εκτός της ΕΕ. Ση- µαίνει ϖαραγωγή ϖερισσότερης ενέργειας εντός της ΕΕ και, εν ανάγκη, εξασφάλιση της ϖροµήθειας αϖό άλλες σταθερές ϖεριφέρειες του κόσµου. Ση- µαίνει εϖίσης συµφωνία εϖιµερισµού των ϖροµηθειών σε ϖεριόδους κρίσης, καθώς ο βαθµός εξάρτησης αϖό τις εισαγωγές των διαφόρων χωρών της ΕΕ ϖοικίλλει σηµαντικά. Περίϖου το 80 % της ενέργειας ϖου καταναλώνει η ΕΕ ϖροέρχεται αϖό ορυκτά καύσιµα ϖετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακας ϖου αϖοτελούν χωρίς καµία εξαίρεση σηµαντικές ϖηγές εκϖοµϖών CO 2. Η τεχνολογία βοηθά στη µείωση αυτών των εκϖοµϖών, ενώ η τεχνολογία «καθαρού» άνθρακα αναµένεται να καταστεί λειτουργική εντός της εϖόµενης δεκαετίας ϖερί- ϖου. Ωστόσο, τα ορυκτά καύσιµα είναι ένας ϖεϖερασµένος ϖόρος, ϖου θα έχει µειωθεί σηµαντικά µέχρι το µέσο του αιώνα µας. Έτσι, ο ϖεριορισµός της χρήσης ορυκτών καυσίµων συµβάλλει στη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ, ενώ ταυτόχρονα βοηθά στον ϖεριορισµό της κλιµατικής αλλαγής. Εϖιϖλέον, τα κοιτάσµατα ορυκτών καυσίµων της ΕΕ εξαντλούνται γρηγορότερα αϖό ό,τι στον υϖόλοιϖο κόσµο. Η ΕΕ εξαρτάται ολοένα και ϖερισσότερο αϖό τις εισαγωγές, µε αϖοτέλεσµα να γίνεται ϖαράλληλα και ϖιο ευάλω- τη στις αϖότοµες διακυµάνσεις της ϖροσφοράς και των τιµών. Η εξάρτηση αϖό το εισαγόµενο ϖετρέλαιο µϖορεί να φθάσει το 95 %, ενώ η εξάρτηση αϖό το εισαγόµενο αέριο µϖορεί να φθάσει το 84 % έως το 2030, αν δεν συγκρατηθεί η κατανάλωση ενέργειας και δεν αλλάξει ο συνδυασµός των καυσίµων. Σήµερα η ΕΕ ϖροµηθεύεται το 50 % ϖερίϖου του αερίου ϖου καταναλώνει αϖό τρεις µόνον ϖηγές Ρωσία, Νορβηγία και Αλγερία και εισάγει τα δύο τρίτα ϖερίϖου των αναγκών της σε ϖετρέλαιο αϖό τον ΟΠΕΚ και τη Ρωσία. Το συνολικό ϖοσοστό εισαγό- µενης ενέργειας εϖί του συνόλου της ενέργειας ϖου καταναλώνει η ΕΕ ήταν 53,8 % το Η διαφοροϖοίηση µε την ανάϖτυξη ϖερισσότερης εγχώριας ϖαραγωγής ενέργειας θα αϖαιτήσει ευρύτερη χρήση τεχνολογιών µε χαµηλές ή µηδενικές εκϖοµϖές διοξειδίου του άνθρακα ϖου βασίζονται σε ανανεώσιµες ϖηγές ενέργειας, όϖως η αιολική, η ηλιακή, η υδραυλική ενέργεια και η βιοµάζα, διότι η ΕΕ διαθέτει ϖεριορισµένους ϖόρους ορυκτών καυσίµων. Αργότερα είναι ϖιθανό να ϖεριληφθεί και το υδρογόνο στον ενεργειακό συνδυασµό. Σε ορισµένες χώρες της ΕΕ η ϖυρηνική ενέργεια θα συµµετέχει εϖίσης στον ενεργειακό συνδυασµό. Στο ορατό µέλλον η ϖυρηνική ενέργεια θα ϖροέρχεται αϖό ϖυρηνική σχάση, καθώς η τεχνολογία ϖυρηνικής σύντηξης δεν αναµένεται να καταστεί διαθέσιµη ϖριν αϖό το δεύτερο µισό του αιώνα µας. Το Βερολίνο είναι µία µόνο αϖό τις αρκετές ϖόλεις της ΕΕ ϖου διαθέτει λεωφορεία κινούµενα µε υδρογόνο µε τη βοήθεια κονδυλίων της ΕΕ. Berliner Verkehrsbetriebe, BVG 14

17 Κατανάλωση ενέργειας ανά τύϖο καυσίµου, 2006 Βέλγιο Βουλγαρία Τσεχική ημοκρατία ανία Γερμανία Εσθονία Ιρλανδία Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιταλία Κύπρος Λεττονία Λιθουανία Λουξεμβούργο Ουγγαρία Μάλτα Κάτω Χώρες Αυστρία Πολωνία Πορτογαλία Ρουμανία Σλοβενία Σλοβακία Φινλανδία Σουηδία Ηνωμένο Βασίλειο ΕΕ-27 0% 20% 40% 60% 80% 100% Στερεά καύσιμα Πετρέλαιο Αέριο Πυρηνικά Ανανεώσιμες Πηγή: Eurostat. 15

18 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Αν δεν χρησιµοϖοιούµε την ενέργεια ϖιο συνετά, οι ϖαγετώνες θα εξακολουθούν να λιώνουν. Corbis Μια φιλόδοξη ϖολιτική ανανεώσιµης ενέργειας Αϖό τη δεκαετία του 1990 η ΕΕ αναϖτύσσει και ϖροωθεί τη χρήση και την ϖαραγωγή ανανεώσιµης ενέργειας. Η ϖροώθηση της ανανεώσιµης ενέργειας ϖεριορίζει την κατανάλωση ορυκτών καυσίµων. Διαφοροϖοιεί τις χρησιµοϖοιού- µενες ενεργειακές ϖηγές και συµβάλλει στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασµού. Συµβάλλει εϖίσης στην ανάϖτυξη νέων οικονο- µικών τοµέων και νέων τεχνολογιών. Οι χώρες της ΕΕ έθεσαν καταρχάς ως ενδεικτικό στόχο την εξασφάλιση του 12 % της ενέργειας αϖό ανανεώσιµες ϖηγές έως το Προς τούτο, θεσϖίστηκαν νέα νο- µοθετικά µέτρα µε τα οϖοία τέθηκαν εθνικοί στόχοι σχετικά µε την ϖαραγωγή ηλεκτρισµού αϖό ανανεώσιµες ϖηγές ενέργειας και τη χρήση βιοκαυσίµων στις µεταφορές, ούτως ώστε να αυξηθεί η χρήση ανανεώσιµης ενέργειας στις χώρες της ΕΕ. Εϖιϖλέον, ο ιδιωτικός τοµέας ενθαρρύνθηκε να ϖραγ- µατοϖοιήσει τις αϖαραίτητες εϖενδύσεις. Το 2007 οι ηγέτες της ΕΕ ϖροχώρησαν µε ένα ακόµη ϖιο αϖοφασιστικό βήµα, θέτοντας το στόχο του 20 % της ενέργειας ϖου καταναλώνεται στην ΕΕ να ϖροέρχεται αϖό ανανεώσιµες ϖηγές έως το Έκτοτε έχουν ϖροταθεί διαφορετικοί εθνικοί στόχοι για κάθε χώρα, ώστε να εϖιτευχθεί το 20 % για την 16

19 Αναµενόµενη αύξηση της ϖαραγωγής «ϖράσινου» ηλεκτρισµού στην ΕΕ Παραγωγή ενέργειας σε τεραβατώρες ετησίως Απόγειος άνεμος Πελάγιος άνεμος Παλίρροιες και κύματα Ηλιοθερμικός ηλεκτρισμός Ηλιακά κύτταρα Μεγάλα υδροηλεκτρικά Μικρά υδροηλεκτρικά Γεωθερμικός ηλεκτρισμός Βιοαποικοδομήσιμα απόβλητα Στερεή βιομάζα Όλα τα στοιχεία από το 2004 και μετά αποτελούν προβλέψεις, Βιοαέριο Πηγή: EK. ΕΕ ως σύνολο. Αυτός ο στόχος του 20 % για τις ανανεώσιµες ενέργειες ϖεριλαµβάνει νέο δεσµευτικό στόχο: το 10 % των καυσίµων στις µεταφορές µας θα λαµβάνεται αϖό ανανεώσιµα καύσιµα, ϖεριλαµβανοµένων των βιοκαυσίµων, έως το Η χρήση της ανανεώσιµης ενέργειας θα αυξηθεί θεα- µατικά ως αϖοτέλεσµα αυτών των στόχων. Η χρήση βιοµάζας (ξύλου), βιοαερίου και βιοαϖοικοδοµήσιµων αϖοβλήτων στις µονάδες ηλεκτρο- ϖαραγωγής, για ϖαράδειγµα, θα αυξηθεί. Το ίδιο θα γίνει και µε τη συµϖαραγωγή, κατά την οϖοία ο ατµός ϖου ϖαράγεται κατά την ϖαραγωγή ηλεκτρισµού δεν χάνεται, αλλά αξιοϖοιείται, για ϖαράδειγµα, σε συστήµατα τηλεθέρ- µανσης. Θα γίνεται εϖίσης µεγαλύτερη χρήση λεβήτων βιοµάζας σε κτίρια, ιδίως για την αντικατάσταση συστηµάτων θέρµανσης νερού ϖου λειτουργούν µε ϖετρέλαιο ή ηλεκτρισµό. Η αξιοϖοίηση της θερ- µότητας του εσωτερικού της γης (γεωθερµικές ϖηγές) αναµένεται να αυξηθεί, όϖως και η χρήση ηλιακής ενέργειας. Η µεγαλύτερη αύξηση της ϖαραγωγής ηλεκτρισµού κατά ϖάσα ϖιθανότητα θα ϖροέλθει αϖό τη χρήση αιολικής ενέργειας µέσω ϖερισσότερων και ϖιο αϖοδοτικών ανεµογεννητριών. Με την αναµενόµενη αύξηση της χρήσης ανανεώσιµων καυσίµων στις µεταφορές, αυτός ο ταχέως ανα- ϖτυσσόµενος τοµέας θα διαθέτει έναν τρόϖο µείωσης των εκϖο- µϖών του CO 2. 17

20 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Ένας νέος ρόλος για τη γεωργία και τη δασοκοµία Η βιοενέργεια αϖό τη γεωργία και τη δασοκοµία διαδραµατίζει θεµελιώδη ρόλο σχετικά µε την καταϖολέµηση της κλιµατικής αλλαγής και µε την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασµού. Είναι µια ανανεώσιµη ενεργειακή ϖηγή µεταξύ άλλων όϖου ϖεριλαµβάνονται η αιολική, η ηλιακή, η υδραυλική και η γεωθερµική ενέργεια. Η βιοενέργεια ϖαράγεται αϖό στερεή βιοµάζα, αϖό βιοαέριο ή υγρά βιοκαύσιµα ϖου είναι διαθέσιµα σε όλη την Ευρώϖη. Η βιοµάζα ϖροέρχεται αϖό τη δασοκοµία, τη γεωργία και τα οργανικά κατάλοιϖα και αϖορρίµµατα, ενώ τα υγρά βιοκαύσιµα ϖροέρχονται σή- µερα κυρίως αϖό τις καλλιέργειες. Γενικά, η βιοµάζα, το βιοαέριο και τα βιοκαύσιµα αϖοθηκεύονται εύκολα, ϖράγµα ϖου σηµαίνει ότι η βιοενέργεια µϖορεί να ϖαραχθεί αϖό τα ϖαραϖάνω όταν χρειάζεται. Έτσι ϖαράγεται ηλεκτρισµός, διοχετεύεται αϖευθείας θερ- µότητα και χρησιµοϖοιούνται ως καύσιµο στις µεταφορές. Η βιοενέργεια αντιϖροσω- ϖεύει το 50 % ϖερίϖου της ανανεώσιµης ενέργειας ϖου καταναλώνεται στην ΕΕ. Τα βιοκαύσιµα αϖοτελούν σήµερα το µοναδικό ευρέως διαθέσιµο υϖοκατάστατο της βενζίνης και του ντίζελ στις µεταφορές. Η ενθάρρυνση της χρήσης βιοκαυσίµων συµβάλλει στη µείωση των εκϖοµϖών και σηµαίνει ϖερισσότερες δυνατότητες εϖιλογής ως ϖρος τον εφοδιασµό σε καύσιµα. Η ΕΕ διαθέτει σηµαντικό γεωργικό δυναµικό για την ϖαραγωγή βιοκαυσίµων. Στο εγγύς µέλλον θα ϖαράγονται βιοκαύσιµα αϖό ένα ϖολύ ευρύτερο φάσµα γεωργικών και δασικών ϖρο όντων καθώς και αϖό οργανικά αϖόβλητα και όχι µόνον αϖό καλλιέργειες ϖου χρησιµοϖοιούνται εϖίσης για την ϖαραγωγή τροφίµων και ζωοτροφών. Ανεξαρτήτως του αν ϖαράγονται ή όχι στην ΕΕ, ϖρέϖει να εξασφαλιστεί ότι η ϖαραγωγή βιοκαυσίµων θα είναι αειφόρος, δηλαδή ότι δεν θα οδηγήσει σε αϖοδάσωση, µείωση της βιοϖοικιλότητας ή υϖονόµευση της ϖαραγωγής τροφίµων. Εξοικονόµηση ενέργειας Ο ευκολότερος τρόϖος για να αυξηθεί η ασφάλεια του εφοδιασµού και να αντιµετωϖιστούν τα κλιµατικά ϖροβλήµατα είναι να µειωθεί η ζήτηση ενέργειας. Προς τούτο αϖαιτείται ϖιο αϖοτελεσµατική χρήση της ενέργειας και λιγότερη σϖατάλη ενέργειας. Αυτό µϖορεί να εϖιτευχθεί µέσω της χρήσης τεχνολογίας εξοικονόµησης ενέργειας ή αλλαγής της συµϖεριφοράς µας ή µε συνδυασµό των δύο. Προ ϖάντων, η εξοικονόµηση ενέργειας έχει οικονοµική σκοϖιµότητα: ο στόχος της ΕΕ ϖερί χρήσης 20 % λιγότερης ενέργειας έως το 2020 θα µειώσει τις ενεργειακές δαϖάνες κατά 100 δισεκατοµµύρια ευρώ το χρόνο. 18 Μϖορεί να φαίνεται δύσκολο να εϖιτευχθεί αυτός ο στόχος, αλλά στην ϖραγµατικότητα υϖάρχουν µεγάλα ϖεριθώρια για την αϖοτελεσµατικότερη χρήση της ενέργειας, µερικές φορές µε µικρή ϖροσϖάθεια. Για ϖαράδειγµα, η ενεργειακή σήµανση, τα ϖρότυϖα ελάχιστης αϖόδοσης και οι ϖροαιρετικές συµφωνίες κατασκευαστών οικιακών συσκευών έχουν ήδη οδηγήσει σε µείωση της κατανάλωσης ενέργειας αϖό ένα µέσο καινούργιο ψυγείο ή καταψύκτη κατά 50 % σχεδόν αϖό το Για αρκετές άλλες συσκευές, όϖως τα ϖλυντήρια ρούχων και τα ϖλυντήρια ϖιάτων, έχει εϖιτευχθεί εξοικονόµηση ενέργειας ϖου υϖερβαίνει το 25 %. Το διεθνές ϖρόγραµµα Energy Star ϖαρέχει κα-

21 θοδήγηση σχετικά µε τον λιγότερο ενεργοβόρο εξοϖλισµό γραφείου και ϖληροφορικής. Οι µεταφορές είναι ένας τοµέας στον οϖοίο υϖάρχουν τεράστιες ανεκµετάλλευτες δυνατότητες βελτίωσης της ενεργειακής αϖόδοσης, και η ΕΕ συνεργάζεται µε την αυτοκινητοβιο- µηχανία και τη βιοµηχανία καυσίµων ϖρος την κατεύθυνση αυτή, καθώς και για τη µείωση των εκϖοµϖών CO 2 αϖό τα οχήµατα. Έχει εϖίσης αναλάβει δράση σχετικά µε τις υϖοδοµές και ϖολιτικές ϖου ϖεριορίζουν την κυκλοφοριακή συµφόρηση, η οϖοία συνεϖάγεται σϖατάλη καυσίµων. Στα κτίρια αναλογεί το 40 % των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ. Η θέσϖιση αυστηρότερων ϖροτύϖων για τα κτίρια και τα συστήµατα θέρµανσης και ζεστού νερού θα µειώσει την κατανάλωση ενέργειας και τις εκϖοµϖές ϖου ϖροέρχονται αϖό τα κτίρια υϖό µορφή σϖάταλων συστηµάτων θέρµανσης και ψύξης. Η έρευνα θα συµβάλει εϖίσης στη δηµιουργία νέων και καλύτερων µονωτικών υλικών. Μέτρα σαν κι αυτά έχουν τη δυνατότητα µείωσης της ενέργειας ϖου καταναλώνεται στα κτίρια κατά 28 % έως το Τούτο ισοδυναµεί µε εξοικονό- µηση άνω του 10 % της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας στην ΕΕ. Μεγάλες ϖοσότητες ενέργειας σϖαταλιούνται αϖό µη αϖοδοτικές συσκευές. Έτσι, η ΕΕ ϖιέζει για ενεργειακά ϖιο αϖοδοτικές συσκευές µε την εφαρµογή της ενεργειακής σήµανσης και τον καθορισµό αϖαιτήσεων για ελάχιστες εϖιδόσεις. Η αυξηµένη χρησιµοϖοίηση ενεργειακά αϖοδοτικού φωτισµού στους δρό- µους, στα γραφεία και τα σϖίτια µας µϖορεί να εϖιτευχθεί σχετικά εύκολα, και τα νέα ϖρότυϖα της ΕΕ στον εν λόγω τοµέα είναι ϖιθανό να τεθούν σε εφαρµογή ϖριν αϖό το τέλος της δεκαετίας. Η αντικατάσταση των κοινών λαµϖτήρων αϖό λαµϖτήρες εξοικονόµησης ενέργειας, για ϖαράδειγµα, µειώνει την κατανάλωση ενέργειας κατά 75 % και ϖλέον. Η αγορά αυτών των λαµϖτήρων κοστίζει ϖερισσότερο, αλλά οι χαµηλότεροι λογαριασµοί του ρεύµατος υϖεραντισταθµίζουν το αρχικό κόστος. Πολλοί αϖό εµάς χρησιµοϖοιούµε άσκοϖα ενέργεια, χωρίς να συνειδητοϖοιούµε ϖόσο σϖάταλη είναι η συ- µϖεριφορά µας. Η καλύτερη ενηµέρωση σχετικά µε την κατανάλωσή Βεβαιωθείτε ότι θα σας ϖαρουσιάσει τα χαρακτηριστικά της συσκευής ως ϖρος την κατανάλωση ενέργειας οι ενεργειακές ετικέτες χρώµατος κόκκινου, κίτρινου και ϖράσινου είναι εκεί για να βοηθήσουν. Van Parys Media 19

22 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Ένας λαµϖτήρας εξοικονόµησης ενέργειας είναι φθηνότερος µακροϖρόθεσµα. Carofoto µας αϖό ϖιο εξελιγµένους µετρητές στα αυτοκίνητα και τα σϖίτια µας θα µας εϖιτρέψει στο µέλλον να χρησι- µοϖοιούµε την ενέργεια ϖιο έξυϖνα. Προς τούτο όµως αϖαιτείται αλλαγή της συµϖεριφοράς µας. Η εκστρατεία της ΕΕ «Αειφόρος ενέργεια Ευρώϖη» ϖαρέχει ϖρωτοϖοριακά ϖαραδείγ- µατα. Είναι ϖιθανόν ότι νέες και νεωτεριστικές ιδέες σχετικά µε την καταϖολέµηση της κλιµατικής αλλαγής θα διατυϖωθούν µέσα στις ϖόλεις µας. Όµως η εϖιτυχία στον τοµέα αυτό µϖορεί να ϖροκύψει µόνο µε τη δραστήρια συµµετοχή των ϖολιτών. Αυτή είναι η βασική αρχή του «συµφώνου των δηµάρχων», όϖου οι συµµετέχουσες ϖόλεις δεσµεύονται άνευ όρων να ξεϖεράσουν τους στόχους της ΕΕ σχετικά µε τη µείωση των εκ- ϖοµϖών CO 2. Διεθνής συνεργασία Η εξάρτηση αϖό τις εισαγωγές θα µειωθεί µεν, αλλά θα εξακολουθήσει να αϖοτελεί ϖραγµατικότητα. Ως εκ τούτου, η διατήρηση καλών σχέσεων µε τις χώρες ϖου ϖαράγουν ενέργεια και τις χώρες αϖό τις οϖοίες διέρχεται η ενέργεια αϖοτελεί ϖροτεραιότητα. Τούτο σηµαίνει συνεργασία µε τις χώρες στα ανατολικά και στα νότια µε τη Ρωσία, τις χώρες της Ανατολικής Ευρώϖης ϖου συνορεύουν µε την ΕΕ, τις χώρες της Κεντρικής Ασίας, της Κασϖίας και του Εύξεινου Πόντου και τις χώρες της Λεκάνης της Μεσογείου. Εξίσου σηµαντική είναι η συνεργασία µε άλλες καταναλώτριες χώρες, βιο- µηχανικές ή αναϖτυσσόµενες, µε σκοϖό την αϖό κοινού συµφωνία για τη λήψη µέτρων µείωσης των αερίων του θερµοκηϖίου, αϖοδοτικότερης χρήσης της ενέργειας, ανάϖτυξης των ανανεώσιµων µορφών ενέργειας και των ενεργειακών τεχνολογιών µε χαµηλές εκϖοµϖές άνθρακα, ιδίως της δέσµευσης και αϖοθήκευσης άνθρακα. Η έρευνα θα διαδραµατίσει καίριο ρόλο στην εξάϖλωση οικονο- µικών και καθαρών ταυτόχρονα ενεργειακών τεχνολογιών. 20

23 Ο ρόλος της τεχνολογίας Ο ϖεριορισµός της χρήσης ορυκτών καυσίµων µϖορεί να αλλάξει τη ζωή µας στο µέλλον, αλλά αυτό δεν σηµαίνει υϖοβάθµιση της ϖοιότητας της ζωής µας, τώρα ή στο µέλλον. Η τεχνολογία µϖορεί να συµβάλει αϖοφασιστικά στην αϖοδοτικότερη χρήση της ενέργειας στην καθηµερινή ζωή, στη βιο- µηχανία, στις µεταφορές και την αειφόρο ανάϖτυξη. Η ϖρώτη θέση ϖου κατέχει ϖαγκοσµίως η βιοµηχανία της ΕΕ στην οικολογική καινοτοµία και την αειφόρο ενέργεια της ϖαρέχει το ϖλεονέκτηµα της ϖρώτης κίνησης και εϖιφέρει νέες θέσεις εργασίας και ανάϖτυξη. Η ευρωϖα κή βιοµηχανία ήδη βρίσκεται σε καλή θέση, κατέχοντας το ένα τρίτο ϖερίϖου της ϖαγκόσµιας αγοράς στις οικοβιοµηχανίες και τα συστήµατα αειφόρου ενέργειας. Οι ευρωϖα κές εταιρείες κατέχουν ηγετική θέση στην αειφορία στα τρία τέταρτα σχεδόν όλων των µεγάλων βιοµηχανικών τοµέων, ενώ οι οικοβιοµηχανίες, τα συστήµατα και οι υϖηρεσίες αειφόρου ενέργειας εξασφαλίζουν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας. Προώθηση της καθαρής καινοτοµίας Το ϖρόγραµµα δράσης της ΕΕ για την ϖεριβαλλοντική τεχνολογία καλύϖτει ένα φάσµα δράσεων για την ϖροώθηση της οικολογικής καινοτοµίας και την υιοθέτηση ϖεριβαλλοντικών τεχνολογιών. Προωθεί την έρευνα και ανάϖτυξη, κινητοϖοιεί κεφάλαια και βελτιώνει τις συνθήκες της αγοράς. Βάσει του εβδόµου ϖρογράµµατος-ϖλαισίου της ΕΕ για τη χρηµατοδότηση της έρευνας και τεχνολογικής ανάϖτυξης κατά την ϖερίοδο , ένα σηµαντικό µέρος των κεφαλαίων διατίθεται στην έρευνα για την ενεργειακή τεχνολογία χαµηλών ή µηδενικών εκϖο- µϖών άνθρακα. Διατίθενται εϖίσης κεφάλαια για την έρευνα στον το- µέα της ενέργειας και την ϖροώθηση της εξοικονόµησης ενέργειας στο ϖλαίσιο του ϖρογράµµατος ανταγωνιστικότητας και καινοτο- µίας της ΕΕ, το οϖοίο ϖεριλαµβάνει το εϖιµέρους ϖρόγραµµα «Ευφυής ενέργεια Ευρώϖη». Μεγάλο µέρος των ανωτέρω κονδυλίων θα διατεθεί σε έργα ϖου σχετίζονται άµεσα ή έµµεσα µε την αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής. Περιλαµβάνουν την ανά- ϖτυξη της χρήσης υδρογόνου και κυψελών καυσίµου, στα οϖοία θα ϖρέϖει να βασιστούµε ολοένα και ϖερισσότερο όσο θα µειώνεται η χρήση ορυκτών καυσίµων, τη δέσµευση και αϖοθήκευση CO 2, την ενεργειακή αϖόδοση, τις καθαρές και αϖοτελεσµατικές µεταφορές και τα φιλικά ϖρος το ϖεριβάλλον υλικά. Εϖιϖλέον, η ΕΕ βοηθά την εξάϖλωση βέλτιστων ϖρακτικών και την εξασφάλιση µιας ϖλατφόρµας ανταλλαγής γνώσεων µεταξύ κορυφαίων εϖιστηµόνων. Οι δραστηριότητες αυτές ϖεριλαµβάνουν ένα στρατηγικό σχέδιο ενεργειακής τεχνολογίας, σκοϖός του οϖοίου είναι να βοηθήσει την ΕΕ να ϖρωτοστατήσει στην ϖροσϖάθεια ϖλήρους µεταστροφής στον τρόϖο µε τον οϖοίο ϖροσεγγίζουµε την ϖροµήθεια, την ϖαραγωγή και τη διανοµή ενέργειας. Καλύϖτουν εϖίσης τεχνολογικές ϖλατφόρµες, όϖως η ευρωϖα κή τεχνολογική ϖλατφόρµα υδρογόνου και κυψελών καυσίµου. 21

24 Η αντιµετώϖιση της κλιµατικής αλλαγής Μειώστε τα ίχνη σας άνθρακα Η µείωση των ιχνών άνθρακα της ΕΕ δεν εξαρτάται µόνον αϖό τις αϖοφάσεις ϖου λαµβάνουν κάϖοιοι µακρινοί φορείς χάραξης ϖολιτικής και αϖό µεγάλες εϖενδύσεις της βιοµηχανίας. Εξαρτάται αϖό τη συνεισφορά του καθενός και τη διαρκή ενηµέρωση του ϖολίτη. Μικρές αλλαγές µϖορούν να οδηγήσουν σε σηµαντικό αϖοτέλεσµα. Στο σϖίτι σας Το 70 % της ενέργειας ϖου καταναλώνουν τα νοικοκυριά της ΕΕ δαϖανάται για τη θέρµανση των κατοικιών και το 14 % για το ζεστό νερό. Λαµβάνοντας τα κατωτέρω µέτρα µϖορείτε να ϖεριορίσετε τις εκϖοµϖές, σε ϖολλές ϖεριϖτώσεις εξοικονοµώντας ταυτόχρονα χρήµατα. Μειώστε τη θερµοκρασία της κεντρικής θέρµανσης κατά έναν (1) µόλις βαθµό Κελσίου ρυθµίστε το θερ- µοστάτη σε ακόµη χαµηλότερη θερµοκρασία όταν είστε εκτός σϖιτιού και κατά τις νυχτερινές ώρες, µειώνοντας έτσι τις δαϖάνες θέρµανσης µέχρι και κατά ένα τέταρτο. Μονώστε τους σωλήνες της κεντρικής θέρµανσης και τις κοιλότητες των τοίχων. Η αϖώλεια θερµότητας µέσω των τοίχων, της στέγης και του δαϖέδου συχνά είναι υϖεύθυνη για άνω του 70 % της συνολικής αϖώλειας θερµότητας. Εκµεταλλευθείτε την ευκαιρία µιας ανακαίνισης για να βελτιώσετε τις ενεργειακές εϖιδόσεις του σϖιτιού σας. Τοϖοθετήστε το ψυγείο µακριά αϖό την ηλεκτρική κουζίνα ή το θερµοσίφωνα, έτσι ώστε να µην αναγκάζει η θερµότητα το ψυγείο να λειτουργεί ϖερισσότερο. Μην αφήνετε να δηµιουργείται ϖάγος µέσα στο ψυγείο. Αφήστε το φαγητό να κρυώσει, ϖροτού το βάλετε στο ψυγείο. Σκεφθείτε ϖροτού χρησιµοϖοιήσετε ηλεκτρικές συσκευές: χρησιµοϖοιήστε το ϖλυντήριο ρούχων ή το ϖλυντήριο ϖιάτων µόνον όταν είναι γεµάτα, σκεφθείτε ϖοιο ϖρόγραµµα θερµοκρασίας θα χρησιµοϖοιήσετε και χρησιµοϖοιήστε το στεγνωτήριο µόνον όταν είναι αϖολύτως αϖαραίτητο. Όταν φτιάχνετε ένα φλιτζάνι τσάι ή καφέ, βράστε µόνο την ϖοσότητα νερού ϖου θα χρειαστείτε. Αν όλοι αϖοφεύγαµε να βράζου- µε άσκοϖα ένα λίτρο νερού την ηµέρα, η ενέργεια ϖου θα εξοικονοµούνταν θα ήταν αρκετή για τον ηλεκτροφωτισµό του ενός τρίτου των δρόµων της Ευρώϖης. Σβήνετε τα φώτα. Σβήνοντας ϖέντε φώτα σε διαδρόµους και δωµάτια στο σϖίτι σας όταν δεν τα χρειάζεστε, µϖορείτε να εξοικονοµήσετε ϖερίϖου 60 ευρώ το χρόνο. Κλείνετε εϖίσης τον υϖολογιστή στο γραφείο σας. Βγάζετε το φορτιστή του κινητού σας αϖό την ϖρίζα όταν δεν τον χρησιµοϖοιείτε. Μην αφήνετε τις συσκευές στην κατάσταση αναµονής (standby). Σβήστε τις οικιακές ηλεκτρονικές συσκευές, τον ηλεκτρονικό υϖολογιστή, το µόντεµ κ.λϖ. και µην τα αφήνετε σε κατάσταση αναµονής. Έτσι µϖορείτε να εξοικονοµήσετε µέχρι 100 ευρώ το χρόνο. Κλείνετε τη βρύση όταν ϖλένετε τα δόντια σας και ϖροτιµήστε το ντους αϖό το µϖάνιο. Κάνοντας ένα κοινό ντους χρησιµοϖοιείτε µέχρι τέσσερις φορές λιγότερο νερό αϖό ό,τι κάνοντας µϖάνιο. Ξεχωρίστε τα ανακυκλώσιµα αϖορρίµµατα. Ανακυκλώνοντας ένα κουτάκι αλουµινίου µϖορεί να εξοικονοµηθεί το 90 % της ενέργειας ϖου χρειάζεται για την ϖαραγωγή ενός καινούργιου τέτοιου κουτιού. Ανακυκλώστε τα οργανικά αϖόβλητα ως λίϖασµα (κοµϖόστ). Μειώστε τα αϖορρίµµατα ϖου ϖαράγετε χρησιµο- ϖοιώντας λιγότερα ϖρο όντα και συσκευασίες µιας χρήσης και κάντε έξυϖνες αγορές: µια φιάλη 1,5 λίτρου κατασκευάζεται µε λιγότερη ενέργεια και ϖροκαλεί λιγότερα αϖόβλητα αϖό τρεις φιάλες του µισού λίτρου. Προµηθευτείτε «ϖράσινο» ηλεκτρισµό. Εξετάστε την αγορά και διαλέξτε εταιρεία ϖου να ϖροσφέρει «καθαρή» ενέργεια και µεγαλύτερη ϖοιότητα. Στο αυτοκίνητό σας Η οδήγηση µε ϖεριβαλλοντική ευαισθησία µϖορεί να µειώσει την κατανάλωση καυσίµων κατά 5 %. Ακολουθούν µερικά ϖαραδείγµατα οικολογικής οδήγησης. Ξεκινήστε µόλις βάλετε µϖροστά τη µηχανή. Με την ϖροθέρµανση του κινητήρα καταναλώνονται ϖερισσότερα καύσιµα. Ξεκινήστε χωρίς να ϖιέσετε το γκάζι και αλλάξτε ταχύτητα κατά το δυνατό συντοµότερο. 22

25 Στις µεγαλύτερες ταχύτητες η κατανάλωση καυσίµων είναι αϖοδοτικότερη. Σβήστε τη µηχανή όταν ϖεριµένετε ακίνητος για ϖερισσότερο αϖό ένα λεϖτό. Ελέγξτε την ϖίεση των ελαστικών. Όταν η ϖίεση είναι χαµηλότερη κατά 0,5 µϖαρ, το αυτοκίνητό σας καταναλώνει 2,5 % ϖερισσότερα καύσιµα. Χρησιµοϖοιήστε λάδι κινητήρα χαµηλού ιξώδους. Τα καλύτερα λάδια µϖορούν να µειώσουν την κατανάλωση καυσίµων και τις εκϖοµϖές CO 2 κατά 2,5 % και ϖερισσότερο. Κλείστε τα ϖαράθυρα, ειδικά στις µεγάλες ταχύτητες, και βγάλτε τη σχάρα αϖό την οροφή του αυτοκινήτου. Ακόµη και όταν οι σχάρες αυτές είναι άδειες, η κατανάλωση καυσίµων και οι εκϖοµϖές CO 2 µϖορούν να αυξηθούν έως και κατά 10 %. Χαµηλώστε ταχύτητα και οδηγήστε µαλακά. Οδηγώντας µε ταχύτητα άνω των 120 χλµ. την ώρα καταναλώνετε 30 % ϖερισσότερα καύσιµα ανά χιλιόµετρο αϖό ό,τι οδηγώντας µε 80 χλµ. την ώρα. Εϖίσης, διατηρήστε σταθερή την ταχύτητα, καταναλώνοντας έτσι λιγότερα καύσιµα. Αλλού Ταξιδέψτε µε το τρένο. Ένα άτοµο ϖου ταξιδεύει µε το τρένο ϖροκαλεί κατά δύο τρίτα λιγότερες εκϖοµϖές διοξειδίου του άνθρακα σε σχέση µε ένα άτοµο ϖου ταξιδεύει µόνο του µε το αυτοκίνητο. Αναζητήστε εναλλακτικές λύσεις για το ταξίδι µε αεροϖλάνο. Οι αεροϖορικές µεταφορές αϖοτελούν την ϖιο ταχέως αναϖτυσσόµενη ϖηγή εκϖοµϖών CO 2. Αν ταξιδεύετε αεροϖορικώς, µελετήστε το ενδεχόµενο να «αντισταθµίσετε» τις εκϖοµϖές διοξειδίου του άνθρακα εϖιλέγοντας έναν µεταφορέα ϖου θα εϖενδύσει το µικρό ϖοσό ϖου θα σας κοστίσει σε ανανεώσιµη ενέργεια ή δενδροφύτευση. Κάντε ϖοδήλατο, ϖερϖατήστε, µετακινηθείτε µε αυτοκίνητο αϖό κοινού µε άλλους, χρησιµοϖοιήστε τα µέσα µαζικής µεταφοράς και τηλεργαστείτε. Κάντε έξυϖνες αγορές. Προτιµήστε τις συσκευές ϖου φέρουν σήµανση αϖοδοτικής κατανάλωσης ενέργειας, τα ϖρο όντα ελαφράς συσκευασίας και τα ανακυκλώσιµα ϖρο όντα, τα ντόϖια και εϖοχιακά τρόφιµα και τα αυτοκίνητα ϖου καταναλώνουν αϖοτελεσµατικά τα καύσιµα και ϖροκαλούν τις χαµηλότερες εκϖοµϖές CO 2 ανά χιλιόµετρο. Van Parys Media Σϖατάλη νερού σηµαίνει σϖατάλη ενέργειας. 23

26 Για να µάθετε ϖερισσότερα Climate Action: Energy for a Changing World: ec.europa.eu/climateaction Climate change: ec.europa.eu/environment/climat/home_en.htm «EU action against climate change: Leading global action to 2020 and beyond» (φυλλάδιο): ec.europa.eu/environment/climat/pdf/bali/post_2012.pdf Εκστρατεία «Αειφόρος Ενέργεια Ευρώϖη»: Η ϖρωτοβουλία «ManagEnergy» Περισσότερες λεϖτοµέρειες σχετικά µε την αλλαγή του κλίµατος αϖό τον Ευρωϖα κό Οργανισµό Περιβάλλοντος (στοιχεία και εκθέσεις): Η Ευρωϖα κή Εϖιτροϖή Κράτη µέλη της Ευρωϖα κής Ένωσης (2008) Υϖοψήφιες χώρες 24

27 Άλλες ϖληροφορίες σχετικά µε την Ευρωϖα κή Ένωση Πληροφορηθείτε αϖό το Διαδίκτυο Πληροφορίες για την Ευρωϖα κή Ένωση σε όλες τις εϖίσηµες γλώσσες διατίθενται αϖό τον δικτυακό τόϖο Europa: europa.eu Εϖισκεφθείτε µας Σε όλη την Ευρώϖη υϖάρχουν εκατοντάδες τοϖικά κέντρα ϖληροφοριών της ΕΕ. Μϖορείτε να βρείτε τη διεύθυνση του ϖλησιέστερου σε σας κέντρου στον δικτυακό τόϖο: europedirect.europa.eu Καλέστε µας ή γράψτε µας Η Europe Direct είναι µια υϖηρεσία ϖου αϖαντά στα ερωτήµατά σας σχετικά µε την Ευρωϖα κή Ένωση. Μϖορείτε να εϖικοινωνήσετε µε αυτή την υϖηρεσία τηλεφωνικά, µε ατελή κλήση, στον αριθµό [ή ϖληρώνοντας την κλήση, εφόσον βρίσκεστε εκτός ΕΕ, στον αριθµό (32-2) ], ή µε ηλεκτρονικό ταχυδροµείο µέσω του δικτυακού τόϖου: europedirect.europa.eu EU Bookshop Διαβάστε για την Ευρώϖη Οι εκδόσεις για την ΕΕ είναι ϖροσιτές αϖλώς µε ένα κτύϖηµα ϖλήκτρου στον ιστοχώρο του EU Bookshop (βιβλιοϖωλείου της ΕΕ): bookshop.europa.eu Για ϖληροφορίες και δηµοσιεύµατα σχετικά µε την Ευρωϖα κή Ένωση στα ελληνικά, µϖορείτε να αϖευθυνθείτε: ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠEΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑ ΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Aντιϖροσωϖεία στην Ελλάδα Βασιλίσσης Σοφίας 2 GR Αθήνα Τηλ. (30) Φαξ (30) Internet: ec.europa.eu/ellada/ Αντιϖροσωϖεία στην Κύϖρο Σϖίτι της Ευρωϖα κής Ένωσης Λεωφ. Βύρωνος 30 CY-1096 Λευκωσία ΤΘ 23480, CY-1683 Λευκωσία Τηλ. (357) Φαξ (357) Internet: ec.europa.eu/cyprus ΓΡΑΦΕΙA ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑ ΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ Γραφείο για την Ελλάδα Λεωφόρος Αµαλίας 8 GR Αθήνα Τηλ. (30) Φαξ (30) Internet: Γραφείο Πληροφοριών Κύϖρου Σϖίτι της Ευρωϖα κής Ένωσης Λεωφ. Βύρωνος 30 CY-1096 Λευκωσία ΤΘ 23440, CY-1683 Λευκωσία Τηλ. (357) Φαξ (357) Internet: Εϖίσης, άλλες ϖηγές ϖληροφόρησης για την ΕΕ στην Κύϖρο είναι οι εξής: Ευρωϖα κό Ινστιτούτο Κύϖρου Διεύθυνση Οδός Προεδρικού Μεγάρου CY-1081 Λευκωσία Τηλ. (357) Φαξ (357) Internet: Ευρωϖα κό Κέντρο Πληροφόρησης στη Λευκωσία Διεύθυνση Ευρωϖα κό Ινστιτούτο Κύϖρου Οδός Προεδρικού Μεγάρου CY-1081 Λευκωσία Europe Line: Φαξ (357) Internet: eicy.eu/europedirect Ευρωϖα κό Κέντρο Πληροφόρησης στη Λεµεσό Διεύθυνση Δήµος Αµµοχώστου Λεωφόρος Μακαρίου Γ 138 CY-3507 Λεµεσός Europe Line: Φαξ (357) Internet: eicy.eu/europedirect Αντιϖροσωϖείες της Ευρωϖα κής Εϖιτροϖής και Γραφεία του Ευρωϖα κού Κοινοβουλίου υϖάρχουν σε όλες τις χώρες της Ευρωϖα κής Ένωσης. Η Ευρωϖα κή Εϖιτροϖή διαθέτει Αντιϖροσωϖείες και σε άλλα µέρη του κόσµου. Μaίος 2007

28 EL ec.europa.eu/climateaction Η διεθνής συναίνεση διευρύνεται σχετικά µε το ότι ο ϖλανήτης αντιµετωϖίζει το ενδεχόµενο αναντίστρεϖτης Ενέργεια για τον κόσµο κλιµατικής αλλαγής, εκτός ϖου αλλάζει αν ληφθούν γρήγορα µέτρα. Η ΕΕ έχει ήδη διαµορφώσει µια σαφή αντίδραση υϖό µορφή µιας ολοκληρωµένης ϖολιτικής για την ενέργεια και την κλιµατική αλλαγή, της δέσµευσής της να µειώσει τα αέρια «του θερµοκηϖίου» κατά 20 % τουλάχιστον έως το 2020 και της υϖόσχεσης να ϖρωτοστατήσει στις διεθνείς διαϖραγµατεύσεις για τη θέση ακόµη ϖιο φιλόδοξων στόχων. Έτσι, συµβάλλει στην αϖοτροϖή της ανόδου της ϖαγκόσµιας θερµοκρασίας ϖερισσότερο αϖό 2 C, σηµείο καµϖής, µετά το οϖοίο ολοένα και ϖερισσότεροι εϖιστήµονες ϖιστεύουν ότι δεν υϖάρχει εϖιστροφή. Για να εϖιτευχθεί αυτός ο στόχος, ϖρέϖει να χρησιµοϖοιούµε τις ϖηγές ενέργειας µε τρόϖο ϖιο αειφόρο, να στραφούµε στις ανανεώσιµες ϖηγές ενέργειας και στη δέσµευση και αϖοθήκευση διοξειδίου του άνθρακα, καθώς και να καταβάλουµε εντονότερες ϖροσϖάθειες για την αντιµετώϖιση της αϖοδάσωσης. Όλα αυτά µϖορεί να σηµαίνουν αλλαγή του τρόϖου ζωής µας, χωρίς όµως να διακυβεύουν το βιοτικό εϖίϖεδο είτε το δικό µας είτε των µελλοντικών γενεών. NA-AB EL-C ISSN ISBN

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Η Ευρώπη σε εξέλιξη Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Η ΕΕ στην πρωτοπορία Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκή Επιτροπή Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Η ΕΕ στην πρωτοπορία Σειρά: Η Ευρώπη σε εξέλιξη 2008

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΟΝΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Προστασία του Περιβάλλοντος με τη χρήση Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Φορολόγηση της ενέργειας: η Επιτροπή προτείνει µεταβατικές περιόδους για τις υπό ένταξη χώρες

Φορολόγηση της ενέργειας: η Επιτροπή προτείνει µεταβατικές περιόδους για τις υπό ένταξη χώρες IP/04/121 Βρυξέλλες 28 Ιανουαρίου 2004 Φορολόγηση της ενέργειας: η Επιτροπή προτείνει µεταβατικές περιόδους για τις υπό ένταξη χώρες Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Πού πηγαίνει η ενέργεια στο νοικοκυριό σας;

Πού πηγαίνει η ενέργεια στο νοικοκυριό σας; Πού πηγαίνει η ενέργεια στο νοικοκυριό σας; Συσκευές καθημερινότητας 4% Standby (Αναμονή) 6% Ζέστη & Δροσιά 22% Ψυγείο/Κατάψυξη 7% Συσκευές Κουζίνας 9% Φώτα 9% Άλλα 3% Πλύσιμο & στέγνωμα 3% Ζεστό νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Το ανθρακικό αποτύπωμα είναι το μέτρο της συνολικής ποσότητας των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα που παράγονται άμεσα ή έμμεσα από μία δραστηριότητα είτε συσσωρεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Εκατομμύρια σε κίνδυνο

Εκατομμύρια σε κίνδυνο Οπλανήτηςφλέγεται Εκατομμύρια σε κίνδυνο Μελέτη Stern και Tufts Η αδράνεια θα επιφέρει απώλειες έως 20% τουπαγκόσμιουαεπ Μόλις 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ για δράσεις αποτροπής Κόστος καταπολέμησης κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ; Η ενέργεια υπάρχει παντού παρόλο που δεν μπορούμε να την δούμε. Αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη της από τα αποτελέσματα της.

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. για σχολεία Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

Ερωτηματολόγιο. για σχολεία Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Ερωτηματολόγιο για σχολεία Δευτεροβάθμιας ς Aυτό το ερωτηματολόγιο πρέπει να συμπληρωθεί από όλους τους μαθητές και εκπαιδευτικούς που συμμετέχουν στην Κατηγορία Γ στην αρχή και το τέλος της περιόδου που

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονομήστε Ενέργεια. Εύκολες συμβουλές για εσάς και την οικογένειά σας

Εξοικονομήστε Ενέργεια. Εύκολες συμβουλές για εσάς και την οικογένειά σας Εξοικονομήστε Ενέργεια Εύκολες συμβουλές για εσάς και την οικογένειά σας Τι είναι η Κλιματική Aλλαγή; Η Κλιματική Αλλαγή αναφέρεται στα μεταβαλλόμενα καιρικά φαινόμενα, που παρατηρούνται σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι

Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι Η ΕΕ όρισε νέες απαιτήσεις για τη ενεργειακή απόδοση τις οποίες θα πρέπει να ικανοποιούν οι λαµπτήρες που παράγονται για την αγορά της ΕΕ από

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου στο Λιανικό Εμπόριο, για το μήνα

Διαβάστε περισσότερα

EURECO (2000 2002) (2004)

EURECO (2000 2002) (2004) Ηµερίδα ΚΑΠΕ & ήµου Κερατέας «Τρόποι ενσωµάτωσης Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας σε τοπικό επίπεδο» 30 Ιουνίου 2010 Εξοικονόµησης Ηλεκτρικής Ενέργειας στον Οικιακό Τοµέα Αργυρώ Γιακουµή Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050 Μακροχρόνιος σχεδιασμός: ενεργειακός Όραμα βιωσιμότητας για την Ελλάδα Πλαίσιο Το ενεργειακό μίγμα της χώρας να χαρακτηριστεί ιδανικό απέχει από Οιπολιτικέςγιατηνενέργειαδιαχρονικά απέτυχαν Στόχος WWF

Διαβάστε περισσότερα

10 σημεία για μια πιο οικολογική οδήγηση

10 σημεία για μια πιο οικολογική οδήγηση Η εκστρατεία ΑΣ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΠΙΟ ΠΡΑΣΙΝΑ (Make Cars Green) στοχεύει στη μείωση των περιβαλλοντικών συνεπειών από την κίνηση των αυτοκινήτων και στο να βοηθήσει τους οδηγούς να σκεφτούν οικολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τρίτη, 8 Μαΐου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ IΘΑΚΗΣ 29, 112 57 ΑΘΗΝΑ url: http://www.aueb.gr/statistical-institute ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ & ΕΡΕΥΝΑΣ Ιθάκης 29 Αθήνα 112 57

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Δ Η Μ Ο Σ Ι Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Διαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινες Συμβάσεις στην Ευρώπη

Πράσινες Συμβάσεις στην Ευρώπη Buy Smart+ Πράσινες Συμβάσεις στην Ευρώπη Οικιακές Συσκευές Περιεχόμενα Ομάδες προϊόντων Σήμανση Κριτήρια Συμβουλές Οικιακές Συσκευές στις οποίες αναφέρεται το έργο Μεγάλες Οικιακές Συσκευές: Ψυκτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα Εναρμόνιση της Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες 1 ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση ΙΑΤΡΙΔΗΣ ΜΗΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

10 o ΣΥΝΕ ΡΙΟΦΟΙΤΗΤΩΝ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ "ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΗΜΕΡΑ & ΑΥΡΙΟ" 27-28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 ΑΠΕ :ΗΕλλάδακαιοιάλλοι... Στόχοι και εσµεύσεις / Προκλήσεις και Ευκαιρίες Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις στην Αγορά Ηλεκτρισµού της Κύπρου Ενεργειακό Συµπόσιο ΙΕΝΕ 26 Ιανουαρίου 2012 Εισαγωγή Προτού προχωρήσω να αναλύσω το ρόλο της Αρχής Ηλεκτρισµού στο νέο περιβάλλον της απελευθερωµένης Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση έργου SELINA Νομοθεσία Ευρωπαϊκά Παραδείγματα μέτρων

Παρουσίαση έργου SELINA Νομοθεσία Ευρωπαϊκά Παραδείγματα μέτρων Τρίτη 28 Σεπτεμβρίου 2010 Ημερίδα : «Εξοικονόμηση Ενέργειας στην Ηλεκτρική κατανάλωση: Επιλογή Ενεργειακά Αποδοτικού Εξοπλισμού Έξυπνα Συστήματα Ενεργειακής Διαχείρισης Παροχή Ενεργειακών Υπηρεσιών» Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνουμε για την ενέργεια

Μαθαίνουμε για την ενέργεια Μαθαίνουμε για την ενέργεια Εργασίες από τα παιδιά του Ε 2 2013-2014 Απακίδης Ανατόλι, Κολοβός Δημήτρης, Κυριάκου Σάββας Κρυπτόλεξο Ε Β Η Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Λ Π Υ Β Κ Δ Ξ Υ Θ Ο Η Λ Ι Ο Σ Ω Δ Η Θ Ο Ο Φ Ρ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Ι Ragab Mohammed Βάσωφ Θάνος Μήτσιος Αντώνης Μιμίδης Άγγελος Δήμας Νίκος

Ομάδα Ι Ragab Mohammed Βάσωφ Θάνος Μήτσιος Αντώνης Μιμίδης Άγγελος Δήμας Νίκος «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΤΜΥΗΤΔ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 2 09/05/2012 Ομάδα Ι Ragab Mohammed Βάσωφ Θάνος Μήτσιος Αντώνης Μιμίδης Άγγελος Δήμας Νίκος 1 Εισαγωγικά ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Σειρά Πληροφοριακού και εκπαιδευτικού υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 10 11 - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή και τη συντήρηση έργων Α.Π.Ε. με έμφαση στις δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Επιτρόπου Ε.Ε. για το Περιβάλλον κυρίου Σταύρου Δήμα, στην διημερίδα "Κλίμα & Πόλη: με το βλέμμα στην ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ"

Ομιλία του Επιτρόπου Ε.Ε. για το Περιβάλλον κυρίου Σταύρου Δήμα, στην διημερίδα Κλίμα & Πόλη: με το βλέμμα στην ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ Ομιλία του Επιτρόπου Ε.Ε. για το Περιβάλλον κυρίου Σταύρου Δήμα, στην διημερίδα "Κλίμα & Πόλη: με το βλέμμα στην ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ" Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2009 (Αθήνα - Αίγλη Ζαππείου) Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

thepowerofgreen Πράσινο marketing Η νέα προϊοντική τάση Στέλιος Δρυς Δ/νων Σύµβουλος foodstandard

thepowerofgreen Πράσινο marketing Η νέα προϊοντική τάση Στέλιος Δρυς Δ/νων Σύµβουλος foodstandard Πράσινο marketing Η νέα προϊοντική τάση Στέλιος Δρυς Δ/νων Σύµβουλος foodstandard κλιµατική αλλαγή αέρια θερµοκηπίου αύξηση θερµοκρασίας CO2 CH4 N2O PFCS HFCS SF6 = CO2 meq Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα για την

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές 3η Ενότητα: «Αγορά Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές» Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές Ηλίας Ντεμιάν Περιβαλλοντολόγος Ερευνητής ΙΟΒΕ Δομή παρουσίασης 1. Αποτύπωση της αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη. Άργος, 10 Μαρτίου 2012. Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων.

Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη. Άργος, 10 Μαρτίου 2012. Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων. Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη Άργος, 10 Μαρτίου 2012 Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων. Τι είναι το ΣΔΑΕ; Ένα Σχέδιο Δράσης μέχρι το2020 με συγκεκριμένους στόχους μείωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή ετικέτα: ένα εργαλείο στην υπηρεσία του καταναλωτή για την επιλογή οικονομικών και ενεργειακά αποδοτικότερων ηλεκτρικών οικιακών συσκευών.

Ενεργειακή ετικέτα: ένα εργαλείο στην υπηρεσία του καταναλωτή για την επιλογή οικονομικών και ενεργειακά αποδοτικότερων ηλεκτρικών οικιακών συσκευών. Ενεργειακή ετικέτα: ένα εργαλείο στην υπηρεσία του καταναλωτή για την επιλογή οικονομικών και ενεργειακά αποδοτικότερων ηλεκτρικών οικιακών συσκευών. Ο καταναλωτής συνήθως επιλέγει ηλεκτρικές οικιακές

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011.

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. «ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. 6 η Συνεδρία Α.Π.Ε. και Ενεργειακή αποδοτικότητα ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟςΗ ΚΤΙΡΙΩΝ Μαργαρίτα

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική Οι στόχοι της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ EL EL EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.11.2010 COM(2010) 655 τελικό ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Παρακολούθηση των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΗΜΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Συµπληρωµατικά στοιχεία ppt3

Συµπληρωµατικά στοιχεία ppt3 Συµπληρωµατικά στοιχεία ppt3 ιαφάνεια 1 Κλιµατική αλλαγή Πώς µπορείτε να την καταπολεµήσετε; Η παρουσίαση αυτή έχει σκοπό να αποδείξει ότι οι απλές ενέργειες και επιλογές ατόµων και νοικοκυριών µπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! 14 ο ΠανελλήνιοΣυνέδριοΕκλεγµένωνΓυναικών Η Πολιτική είναι γένους θηλυκού Σέρρες, 18-21/6/2009 Περιβάλλον, Οικονοµία, ΒιώσιµηΑνάπτυξη Ηανάγκη και ο καταλυτικός ρόλος των τοπικών κοινωνιών Λ. Γούτα Χηµικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΕΛΛΑΔΑ 2008 ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΕΛΛΑΔΑ Η Sonae Sierra στην Ελλάδα Η Sonae Sierra αϖοτελεί µία διεθνή εταιρεία ϖου εξειδικεύεται στα εµϖορικά κέντρα, µε ϖάθος για την εισαγωγή καινοτοµίας στη

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία κ. ηµήτρη Μιχαρικόπουλου στην Εκδήλωση του ΚΕΒΕ για την Υπογραφή της Χάρτας των Κυπριακών Επιχειρήσεων Κατά της Κλιµατικής Αλλαγής

Οµιλία κ. ηµήτρη Μιχαρικόπουλου στην Εκδήλωση του ΚΕΒΕ για την Υπογραφή της Χάρτας των Κυπριακών Επιχειρήσεων Κατά της Κλιµατικής Αλλαγής Οµιλία κ. ηµήτρη Μιχαρικόπουλου στην Εκδήλωση του ΚΕΒΕ για την Υπογραφή της Χάρτας των Κυπριακών Επιχειρήσεων Κατά της Κλιµατικής Αλλαγής Εξοχότατε κύριε Πρόεδρε της ηµοκρατίας, Κυρία Υπουργέ, Κύριοι Υπουργοί,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός δωρεάν τηλεφωνικής κλήσης (*):

Αριθμός δωρεάν τηλεφωνικής κλήσης (*): Ευρωπαϊκή Επιτροπή Η Άμεση Ευρώπη είναι μια υπηρεσία που σας βοηθά να βρείτε απαντήσεις στα ερωτήματά σας για την Ευρωπαϊκή Ένωση Αριθμός δωρεάν τηλεφωνικής κλήσης (*): 00 800 6 7 8 9 10 11 (*) Ορισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

[Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ»]

[Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ»] 2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Δέσποινα Παπαδοπούλου dpsd07038 [Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Κλιµατική αλλαγή, η COP15 και οι αναγκαίες δράσεις για το περιβάλλον. 1. Ανθρωπόκαινο; 2. Το «όριο κινδύνου»

Η Κλιµατική αλλαγή, η COP15 και οι αναγκαίες δράσεις για το περιβάλλον. 1. Ανθρωπόκαινο; 2. Το «όριο κινδύνου» Η Κλιµατική αλλαγή, η COP15 και οι αναγκαίες δράσεις για το περιβάλλον ρ Χριστίνα Θεοχάρη Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος 1. Ανθρωπόκαινο; Τα τελευταία τρία καλοκαίρια και για µερικές εβδοµάδες

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική περίοδος 2014-2020

Προγραμματική περίοδος 2014-2020 «Χρηματοδοτικές ευκαιρίες της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014 2020 για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια» Αθήνα, 27 Νοεμβρίου 2015 Γιάννα Νίκου Προϊσταμένη Μονάδας Α Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα