Ι Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Ευαγόρας Παλληκαρίδης» «Κύπρος: ήρωες, ηρωίδες και προσωπικότητες μέσα στους αιώνες» Μια εργασία από το Στ 3

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ι Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Ευαγόρας Παλληκαρίδης» «Κύπρος: ήρωες, ηρωίδες και προσωπικότητες μέσα στους αιώνες» Μια εργασία από το Στ 3"

Transcript

1 Ι Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Ευαγόρας Παλληκαρίδης» «Κύπρος: ήρωες, ηρωίδες και προσωπικότητες μέσα στους αιώνες» Μια εργασία από το Στ 3 Σχολική χρονιά:

2 Βασιλιάς Ευαγόρας Α Μετά την ειρήνη του Καλλία (448 π.χ.) η Σαλαμίνα περιέπεσε για δεκαετίες σε κατάσταση οικονομικής αθλιότητας, πνευματικής αδράνειας και εκβαρβαρισμού. Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα της απόγνωσης και της ταπείνωσης για τον κυπριακό ελληνισμό, εμφανίστηκε στο πολιτικό προσκήνιο της Κύπρου, γύρω στο 411 π.χ., ο Ευαγόρας Α, γόνος του βασιλικού οίκου των Τευκριδών. Ο Ευαγόρας κατάστρωσε το σχέδιό του για κατάληψη του θρόνου της Σαλαμίνας στους Σόλους της Κιλικίας, από όπου βοηθούμενος από λίγους οπαδούς και Αθηναίους μισθοφόρους αποβιβάστηκε στη Σαλαμίνα και κατέλαβε το θρόνο από τον σφετεριστή Φοίνικα Αυδήμονα. Ο Πέρσης βασιλιάς Δαρείος Β δεν αντέδρασε, αφού ο Ευαγόρας συνέχισε να πληρώνει το φόρο υποτελείας προς αυτόν. Πρώτος στόχος του Ευαγόρα ήταν να ενώσει όλα τα βασίλεια της Κύπρου κάτω από την εξουσία του, για να μπορέσει να διεκδικήσει δυναμικά την ανεξαρτησία της από τους Πέρσες. Κατάφερε την υλοποίηση αυτού του στόχου του, ως ένα βαθμό, και με ειρηνικά μέσα και με τη βία των όπλων. Δεύτερος στόχος του ήταν να βελτιώσει την οικονομική κατάσταση της πόλης του. Έκοψε χρυσά νομίσματα, στα οποία χρησιμοποίησε για πρώτη φορά το ελληνικό αλφάβητο, προσαρμόζοντας το νομισματικό σύστημα με το ελληνικό. Ανέπτυξε τις βιοτεχνίες, εκμεταλλεύτηκε τα δάση, δραστηριοποίησε το εμπόριο. Κατά τον Διόδωρο, «ηυπόρησε χρημάτων». Ετσι μπόρεσε να αποκτήσει ισχυρό στρατό και στόλο. Τρίτος στόχος του ήταν η δημιουργία αισθήματος εμπιστοσύνης και ασφάλειας, ώστε οι κάτοικοι της Σαλαμίνας να επιδοθούν στα έργα ειρήνης. Κατασκεύασε πολεμικό στόλο, επιδιόρθωσε το λιμάνι και την οχύρωση της Σαλαμίνας. Κατάφερε να εκριζώσει το φιλοπερσικό αίσθημα και να εδραιώσει το φιλελληνικό πνεύμα στη Σαλαμίνα και στην Κύπρο. Η Σαλαμίνα ξανάγινε κέντρο των ελληνικών γραμμάτων και τεχνών. Η εξωτερική του πολιτική στηριζόταν στη συμμαχία με τους Αθηναίους, τους οποίους βοήθησε στέλλοντας σιτάρι και χαλκό στο στόλο τους στη Σάμο. Οι Αθηναίοι τον ανακήρυξαν Αθηναίο πολίτη και τον τίμησαν με διάφορους τρόπους. Όταν ο Ευαγόρας βοήθησε τον Κόνωνα, Αθηναίο ναύαρχο που κατέφυγε στην αυλή του, να νικήσει τους Λακεδαιμόνιους, οι Αθηναίοι τον τίμησαν ξανά. Το 390 π.χ. ξανάρχισε τον πόλεμο κατά των Περσών, προσπαθώντας να διατηρεί σε κατάσταση επανάστασης ένα μεγάλο μέρος των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου. Κατόρθωσε ακόμη να καταλάβει την Κιλικία και την Τύρο. Όμως οι νίκες του ήταν εφήμερες. Αναγκάστηκε να συνάψει ειρήνη με τον Πέρση βασιλιά και περιοριστεί στα όρια της Σαλαμίνας.

3 Ο Ευαγόρας υπήρξε η μεγαλύτερη πολιτική προσωπικότητα τη αρχαίας Κύπρου. Δεν ήταν ο βασιλιάς δεσπότης, όπως στην Ανατολή, αλλά ο βασιλιάς ευεργέτης του λαού. Δυναμικός και αποφασιστικός ηγέτης, προικισμένος με πολλά χαρίσματα, κατέστησε την πόλη του ισχυρό προπύργιο του Ελληνισμού στην Ανατολή. Η στενή επαφή του με την Αθήνα του ενέπνευσε την αγάπη προς τον αθηναϊκό πολιτισμό και τις πολιτικές φιλοσοφικές ιδέες της εποχής. Το τέλος του υπήρξε τραγικό και άδοξο. Πιστεύεται πως δολοφονήθηκε μαζί με το γιο του Πνυταγόρα από κάποιο ευνούχο του παλατιού το 374/3 π.χ. για λόγους τιμής. Χριστίνα Γεωργιάδη

4 Ρε Αλέξης (= βασιλιάς Αλέξης) 587 χρόνια έχουν περάσει (2014) από τον απαγχονισμό του Έλληνα Κύπριου επαναστάτη. Μια ιδιαίτερα αξιόλογη αλλά όχι και τόσο γνωστή μορφή της περιόδου της φραγκοκρατίας ήταν ο Κύπριος δουλοπάροικος και επαναστάτης Αλέξης, που αποκαλέστηκε Ρε-Αλέξης (= βασιλιάς Αλέξης). Υπήρξε ο ηγέτης επανάστασης των Κυπρίων χωρικών και δουλοπαροίκων κατά των Φράγκων κυριάρχων. Βασική πηγή για το Ρήγα Αλέξη (ή Ρε-Αλέξη) και το κίνημά του είναι ο Κύπριος Μεσαιωνικός χρονοφράφος Λεόντιος Μαχαιράς. Από τον Μαχαιρά έχουμε, λοιπόν, συγκεντρωμένα μερικά στοιχεία για τον Αλέξη: ήταν χωριάτης, και μάλιστα δουλοπάροικος, καταγόταν από το χωριό Κατωμηλιά (πιθανώς το σημερινό χωριό Μια Μηλιά, κοντά στη Λευκωσία, ή τη Μηλιά Αμμοχώστου) και βρισκόταν στην υπηρεσία του βασιλιά ως μέλος του σώματος των αγγελιοφόρων του. Στη θέση αυτή φαίνεται πως είχε υπηρετήσει μέχρι το 1426, χρονιά σοβαρότατων γεγονότων στην Κύπρο. Τη χρονιά αυτή είχαν εισβάλει στο νησί από την Αίγυπτο οι Σαρακηνοί (Μαμελούκοι), είχαν κατανικήσει το στρατό του βασιλιά Ιανού σε μεγάλη μάχη στη Χοιροκοιτία, είχαν μάλιστα πιάσει αιχμάλωτο και τον ίδιο το βασιλιά, και είχαν λεηλατήσει το μεγαλύτερο μέρος του νησιού, περιλαμβανομένης της Λευκωσίας. Τον ίδιο χρόνο είχε εκδηλωθεί και το κίνημα του Αλέξη, ο οποίος εκμεταλλεύτηκε, όπως φαίνεται, το χάος από την αποδιοργάνωση του βασιλείου, που ακολούθησε την ήττα στη Χοιροκοιτία, τις λεηλασίες των Σαρακηνών και την απουσία του ίδιου του βασιλιά Ιανού, που είχε μεταφερθεί αιχμάλωτος στο Κάιρο, από όπου επέστρεψε τον επόμενο χρόνο, αφού εξαγόρασε την ελευθερία του. Το κίνημα του λαού εκδηλώθηκε αφού αναχώρησε από το νησί το φουσάτο των Σαρακηνών, και τούτο θα πρέπει να ήταν οργανωμένο αλλά και θα πρέπει να είχε ευρεία απήχηση στις μάζες, αφού οι επαναστάτες κατόρθωσαν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους μεγάλο μέρος της Κύπρου,

5 περιλαμβανομένων και σημαντικών αστικών και αγροτικών κέντρων, και να διορίσουν δικούς τους διοικητές στη Μόρφου, Λεμεσό, Λεύκα, Περιστερώνα, Ορεινήν και, βέβαια, στο Λευκόνοικο. Στο Λευκόνοικο βρισκόταν όπως φαίνεται, το αρχηγείο του Αλέξη, ο οποίος ανακηρύχθηκε από τους επαναστάτες βασιλιάς (ρήγας), «και όλοι οι χωργιάτες εδόθησαν εις την πόταξίν του», όπως γράφει ο Μαχαιράς. Φαίνεται ότι η επανάσταση είχε επιβληθεί στην ύπαιθρο. Όσο για τις πόλεις με την ισχυρή οχύρωση και τις δυνατές φρουρές, η μεν Αμμόχωστος δεν ανήκε τότε στο βασίλειο της Κύπρου αλλά ήταν ήδη κατειλημμένη από τους Γενουάτες από το 1373, η Κερύνεια ήταν πολύ ισχυρή και σε αυτήν είχαν καταφύγει οι ευγενείς από πριν, όταν οι Μαμελούκοι έφτασαν μέχρι τη Λευκωσία, η Λεμεσός βρισκόταν ήδη στα χέρια των επαναστατών, και η Πάφος είχε και αυτή καταληφθεί από κάποιον Σφόρτζα, Ιταλό μισθοφόρο, ο οποίος ήθελε να δημιουργήσει εκεί δικό του βασίλειο με τη βοήθεια Ισπανών και μερικών Κυπρίων. Δεν είναι σαφές αν και η Λευκωσία, που λίγο πιο πριν είχε καταληφθεί και λεηλατηθεί από τους Μαμελούκους, είχε πέσει και αυτή στα χέρια των επαναστατών. Θα πρέπει, βέβαια να δόθηκαν μάχες μεταξύ επαναστατών και Φράγκων κυριάρχων, όμως οι πηγές απέφυγαν να δώσουν λεπτομέρειες. Μιλά όμως και για το άνοιγμα των αποθηκών που πρέπει να βρίσκονταν στα μεγάλα τσιφλίκια των αρχόντων, από τις οποίες πήραν τα κρασιά, τα σιτηρά, τη ζάχαρη και όλα τα άλλα. Μιλά ακόμη ο Μαχαιράς για φουσάτον του Ρε-Αλέξη, δηλαδή για στράτευμα, πράγμα που φανερώνει ότι το κίνημα είχε καλά οργανωθεί και οι επαναστάτες είχαν οργανώσει δικό τους στρατό. Οι Φράγκοι κυρίαρχοι, προκειμένου να καταστείλουν την επανάσταση του Αλέξη, επιστράτευσαν το Φρε Άγγελον του Σπιταλλίου, δηλαδή τον αρχηγό του ομώνυμου Τάγματος των Ιωαννιτών που έδρευε στην Κύπρο, καθώς και τον Αντωνίε τα Μιλά (Μιλάνο), πράγμα που φανερώνει ότι ζητήθηκε ξένη βοήθεια, συνεπώς η επανάσταση είχε πάρει τέτοιες διαστάσεις ώστε από μόνες τους οι δυνάμεις του βασιλείου δεν ήταν σε θέση να την αντιμετωπίσουν. Εξάλλου η επανάσταση δεν πνίγηκε στο αίμα παρά μόνο ύστερα από 10 περίπου μήνες. H αντιμετώπιση των επαναστατών επετεύχθη με το στράτευμα του βασιλείου και με τη βοήθεια Ευρωπαίων ηγεμόνων, που καταθορυβήθηκαν επειδή θεώρησαν τις εξελίξεις στην Κύπρο σαν κακό παράδειγμα προς μίμηση στη φεουδαρχική Ευρώπη. Η Κυπριακή και Ελλαδική ιστοριογραφία δεν έχει μέχρι τώρα ερευνήσει αρκετά και σε βάθος την προσωπικότητα του Ρε-Αλέξη και την εποχή του, καθώς και τα αίτια και τη φύση των αντιδράσεων των διαφόρων κοινωνικών τάξεων του κυπριακού λαού στο κίνημά του. Σ' αυτό φταίει σε κάποιο βαθμό και η πενιχρότητα των σχετικών πηγών. Αντώνης Γιούσσεφ

6 Μαρία Συγκλητική Κατά τη άλωση της Κύπρου από τους Οθωμανούς το 1570, θρυλική ήταν η θυσία της Μαρίας Συγκλητικής, της ευγενούς Λευκωσιάτικης οικογένειας των Συγκλητικών. Η Μαρία Συγκλητική περιλαμβανόταν μεταξύ των ωραιότερων νεανίδων και νέων που «επελέγησαν» για να σταλούν στον ίδιο τον Σουλτάνο. Όταν οι αιχμάλωτοι οδηγήθηκαν στο Τουρκικό καράβι που θα τους μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη, η Μαρία Συγκλητική αποφάσισε να μην δεχτεί την ταπείνωση. Κατόρθωσε να πλησιάσει την πυριτιδαποθήκη του καραβιού, που θα τους οδηγούσε στον εξευτελισμό, και να βάλει φωτιά τινάζοντας το στον αέρα. Το καράβι δεν είχε ακόμα αποπλεύσει αλλά βρισκόταν στον κόλπο της Αμμοχώστου. Δύο ακόμα καράβια που ήταν αραγμένα κοντά, κι αυτά φορτωμένα με αιχμαλώτους, κάηκαν και καταστράφηκαν επίσης. Ήταν ήδη 6η Οκτωβρίου του Με τον τρόπο αυτό η Μαρία Συγκλητική έθεσε περήφανο τέρμα στη ζωή της και στη ζωή πολλών αιχμαλώτων που βρίσκονταν μαζί της. Εκδικήθηκε ταυτόχρονα τους εισβολείς, αφού σκοτώθηκαν και πολλοί απ' αυτούς. Αναφέρεται ότι από τους αιχμαλώτους των τριών καραβιών σώθηκαν μόλις τέσσερις. Στην ηρωίδα αναφέρθηκαν πολλοί παλαιότεροι χρονικογράφοι (Μπιζάρο, Καλέπιο, Σερένο, Γάττο. Σωζόμενος, Μπρενζόνιο, Φολιέτα, Γκρατιάνι), ο Αρχιμανδρίτης Κυπριανός στην Ιστορία χρονολογική της νήσου Κύπρου (Βενετία 1788) και ο άγγλος Claude Delaval Cobham (Arnalda sive captiva victrix, Λονδίνο 1910). Απασχόλησε επίσης τη νεοελληνική λογοτεχνία μεταξύ άλλων, τον Βασίλη Μιχαηλίδη και τον επτανήσιο Αντώνιο Σ. Μάτεση ( ) οι οποίοι έγραψαν ποιήματα εξυμνώντας την.

7 «Μαρία Συγκλητική» - Η ηρωίδα με τα πολλά ονόματα: Μεταξύ θρύλου και ιστορίας η μορφή της Κυπρίας νέας που προτίμησε το θάνατο παρά να αφεθεί παθητικά στη ζωή για την οποία την προόριζαν οι τούρκοι κατακτητές της Κύπρου, το 1570, πέρασε σε ιστορικές αναφορές, στην τέχνη και στη λογοτεχνία με πολλά ονόματα: Μαρία Συγκλητική, Αρνάλδα Ρουχιά, Ρενάλδα, Βελεσάνδρα, όποιο όμως κι αν είναι το ακριβές όνομά της, η ουσία και ο συμβολισμός της πράξης της παραμένουν ίδιοι. Έλλη Παφίτη

8 Εθνομάρτυρας Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός γεννήθηκε το 1756 στο χωρίο Στρόβολος, κοντά στην Λευκωσία. Σε μικρή ηλικία μπήκε δόκιμος στο μοναστήρι του Μαχαιρά, όπου έμαθε τα πρώτα γράμματα. Αργότερα μετακινήθηκε στο μετόχι του μοναστηριού στον Στρόβολο και έτσι είχε την ευκαιρία να φοιτά στην «Σχολή Ελληνικών Γραμμάτων Και Μουσικής», στην Λευκωσία. Το 1781 χειροτονήθηκε διάκονος και το 1783 πήγε μαζί με άλλο ιερωμένο του Μοναστηριού στην Μολδοβλαχία για έρανο υπέρ της μονής Μαχαιρά. Στις παραδουνάβιες ηγεμονίες παρέμεινε συνολικά 19 χρόνια, χειροτονήθηκε ιερομόναχος και φοίτησε σε ελληνική σχολή του Ιασίου. Επέστρεψε στην Κύπρο το 1802, όπου μετά από σύντομη διαμονή στο μοναστήρι του Μαχαιρά και στο μετόχι του στον Στρόβολο, έγινε Οικονόμος στην Αρχιεπισκοπή. Το 1810 χειροτονήθηκε Αρχιεπίσκοπος Κύπρου και ανέλαβε το δύσκολο έργο της εξόφλησης των υπέρογκων χρεών της Αρχιεπισκοπής. Εν τούτοις δεν δίστασε να δαπανήσει για την ίδρυση «Ελληνικής Σχολής» (στα ανατολικά του κτηρίου της Αρχιεπισκοπής), η οποία εξελίχθηκε αργότερα στο Παγκύπριο Γυμνάσιο. Ταυτόχρονα, ενίσχυσε τα μοναστήρια, φρόντισε την καταπολέμηση της ακρίδας και συνέβαλε στην είσπραξη των φορών των οθωμανικών αρχών κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποφεύγονται οι βιαιότητες τους εις βάρος των Χριστιανών. Επίσης κατόρθωσε να βελτιώσει τα οικονομικά της αρχιεπισκοπής. Δεν είναι γνωστό πότε μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και από ποιόν. Όμως το 1820 έδωσε στο Φιλικό Δημήτριο Ίπατρο, που τον επισκέφθηκε, υπόσχεση για οικονομική βοήθεια. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, ο Υψηλάντης έστειλε το συνεργάτη του Αντώνιο Πελοπίδα να παραλάβει τη «γενναία εισφορά» του Αρχιεπισκόπου, στέλνοντάς του μαζί με τις ευχαριστίες του, και το συνθηματικό μήνυμα ότι «η έναρξη του σχολείου εγγίζει», υπονοώντας τον επικείμενο ξεσηκωμό. Η Φιλική Εταιρεία είχε αποφασίσει, αυτή καθ εαυτή η Κύπρος, να μην αναλάβει ένοπλο αγώνα, λόγω κυρίως της γεωγραφικής της θέσης, αλλά να περιοριστή σε υλική βοήθεια. Ταυτόχρονα κάλεσε τον Αρχιεπίσκοπο «να σκεφθεί πώς να διαφυλάξει το ποίμνιο του από τους κατοίκους εκεί εχθρούς». Ένα μήνα μετά την έναρξη της επανάστασης, εκδόθηκε σουλτανικό διάταγμα για τον αφοπλισμό των χριστιανών της Κύπρου, που εκτελέστηκε χωρίς αντίσταση. Ο Αρχιεπίσκοπος με εγκύκλιο του, που θυμίζει ανάλογη ενέργεια του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε, καλούσε τους Έλληνες να υπακούσουν και να παραμείνουν ήρεμοι και αδρανείς. Πέραν της εγκυκλίου, έδωσε και διαβεβαιώσεις στον κυβερνήτη της Κύπρου Κιουτσούκ Μεχμέτ για τη νομιμοφροσύνη των Ελλήνων.

9 Παρά τις προσπάθειες του Αρχιεπισκόπου να διαφυλάξει την ειρήνη στο νησί, οι τουρκικές αρχές ήταν αποφασισμένες να προχωρήσουν σε ενέργειες εκφοβισμού του λαού. Με αφορμή προκηρύξεις που διένειμε στη Λάρνακα ο Αρχιμανδρίτης Θεοφύλακτος Θησέας, ο Κιουτσούκ κατήγγειλε στην Υψηλή Πύλη ότι οι Έλληνες Κύπριοι ετοίμαζαν επανάσταση, υποβάλλοντας ταυτόχρονα και κατάλογο προγραφών επιφανών προσώπων. Μετά την έγκριση του αιτήματός του, ο Κυβερνήτης προχώρησε σε συλλήψεις, δημεύσεις περιουσιών και εκτελέσεις. Την 9η Ιουλίου άρχισε η μεγάλη σφαγή των αρχιερέων και των προκρίτων του νησιού. Πρώτος απαγχονίστηκε ο Αρχιεπίσκοπος και ακολούθησε ο αποκεφαλισμός των Μητροπολιτών Πάφου, Κιτίου και Κυρηνείας. Τον επόμενο χρόνο ο Σουηδός επισκέπτης Μπέργκρεν έγραψε ότι «η Παναγία ντύθηκε παντού στα μαύρα, πολλά σπίτια ήταν πιτσιλισμένα με αίμα». Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός γνώριζε τον επικείμενο θάνατό του. Ο άγγλος περιηγητής Carne, που τον είδε πριν από τα γεγονότα της 9ης Ιουλίου, αναφέρει ότι ο Αρχιεπίσκοπος του είπε: «Ο θάνατός μου δεν είναι μακριά. Ξέρω πως μόνο ευκαιρία περιμένουν, για να με θανατώσουν». Και ενώ γνωρίζει την επικείμενη θανάτωσή του, εκούσια αποφασίζει να παραμείνει στην έπαλξή του, διασώζοντας την αξιοπρέπεια του Έλληνα και αντιμετωπίζοντας το θάνατο ως μια προσφορά προς το έθνος και το ποίμνιό του. Αρνήθηκε να φύγει από το νησί, για να σώσει τη ζωή του, λέγοντας ότι θα παρέμενε, για να προσφέρει κάθε δυνατή προστασία στο λαό του και να χαθεί μαζί του. Ο ποιμενάρχης της Κύπρου Κυπριανός επεχείρησε να κρατήσει λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στο ευκταίο και το εφικτό, ανάμεσα στη φιλοπατρία και τα ποιμαντορικά του καθήκοντα, υποστηρίζοντας από τη μια την επανάσταση στην Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα αποφεύγοντας να αναμίξει την Κύπρο ενεργά σ αυτή. Όμως όποιες και να ήταν οι επιλογές του, οι περιστάσεις και τα πάθη δε θα του επέτρεπαν να αποτρέψει την καταστροφή για το νησί. Πρώτο θύμα

10 ήταν ο ίδιος. Αρνούμενος να εγκαταλείψει το ποίμνιό του, βάδισε συνειδητά προς την αγχόνη, κερδίζοντας την αθανασία στη συλλογική μνήμη του ελληνισμού. Σ αυτή του την απόφαση εκδηλώνεται η ελληνορθόδοξη παράδοση της Κύπρου και συμπυκνώνεται το υπεριστορικό πνεύμα του ελληνισμού στον αγώνα του για την πατρίδα και την ελευθερία. Αυτό το πνεύμα εκφράζει και η απάντηση που έδωσε στις απειλές του Τούρκου κυβερνήτη της Κύπρου περί αφανισμού των Ρωμιών, με την οποία διασώζει ταυτόχρονα και την εθνική μας αξιοπρέπεια: Η Ρωμιοσύνη έν* φυλή συνότζιαιρη* του κόσμου Κανένας δεν ευρέθηκε για να την ιξηλείψη* Κανένας γιατί σσιέπει* την πού τάψη* ο Θεός μου. Η Ρωμιοσύνη εν να χαθή όντας ο κόσμος λείψη. Χριστόδουλος Μακρής

11 H εξέγερση του Νικόλαου Θησέα του 1833 στη Λάρνακα: Η πρώτη προσπάθεια για την ανεξαρτησία της Κύπρου Πίνακας αγνώστου ζωγράφου που φέρει τον τίτλο «Η ανατολή μιας καλύτερης μέρας». Εικάζεται ότι ζωγραφίστηκε και ανατυπώθηκε στη Γαλλία, με παραγγελία του Νικόλαου Θησέα. Εικάζεται ακόμα, ότι, στη μορφή του καπετάνιου, προσωπογραφείται ο ίδιος ο Νικόλαος Θησέας. Στο βάθος του πίνακα δεξιά, η Λάρνακα και το Σταυροβούνι. Το τρικάταρτο καράβι αριστερά, συμβολίζει την Άγια Τριάδα. Tο 1833 σημειώθηκαν στην Κύπρο τρεις συντονισμένες, σχεδόν ταυτόχρονες, εξεγέρσεις: η πρώτη, υπό τον Νικόλαο Θησέα (πρώην αγωνιστή της ελληνικής επανάστασης του 1821) με επίκεντρο την περιοχή Λάρνακας, Αγίου Γεωργίου Κοντού και Σταυροβουνίου. Η δεύτερη, υπό τον καλόγερο Ιωαννίκιο Λαζιμάνο από τον Άγιο Ηλία Καρπασίας με επίκεντρο την Καρπασία και η τρίτη, στην επαρχία Πάφου με συμμετοχή Ελλήνων και Τούρκων υπό την αρχηγία του Γκιαούρ Ιμάμη. Τα κινήματα αυτά είχαν οικονομικά, πολιτικά και εθνικοαπελευθερωτικά κίνητρα. Πιο συγκεκριμένα, ο Γκιαούρ Ιμάμης φαίνεται ότι είχε υποκινηθεί και υποβοηθηθεί από τον ηγεμόνα της Αιγύπτου Μωχάμετ Άλι, πρώην Γενίτσαρος από την Καβάλα. Ο Μωχάμετ Άλι που βρισκόταν την εποχή εκείνη σε εμπόλεμη κατάσταση με την Τουρκία, εποφθαλμιούσε την Κύπρο και την Κρήτη. Ο Γκιαούρ Ιμάμης γνώριζε καλά τόσο τον Ιωαννίκιο, όσο και τους αδελφούς Θησέα. Η προσωπικότητα του Νικόλαου Θησέα είναι ξεχωριστή. Γεννήθηκε στην Κύπρο αρχές του 19ου αιώνα. Είχε τέσσερα αδέλφια, τον Λεόντιο, τον Κυπριανό που ήταν ο κύριος μέτοχος της εταιρείας «Κυπριανός Θησεύς και Σια στη Λάρνακα», τον Θεοφύλακτο, έμπορα και αργότερα Αρχιμανδρίτη και τη Μαρίτσα. Θείος των Θησέων, ήταν ο εθνομάρτυρας, Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός. Το 1815 ο Νικόλαος Θησέας βρίσκεται εγκατεστημένος στη

12 Μασσαλία, όπου ως έμπορος εισάγει στη Γαλλία προϊόντα από την Κύπρο και τη Συρία (κρασιά, λάδι, αραβικά άλογα κ.ά). Από διάφορες ιστορικές πηγές φαίνεται ότι ήταν πολύ μορφωμένος, δίδασκε δε κατά διαστήματα στη σχολή της Τεργέστης. Μιλούσε αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και τούρκικα. Ενώ ήταν στη Μασσαλία συνδέθηκε στενά με τη Φιλική Εταιρεία και το Ελληνόφωνο Ξενοδοχείο, που αποτελούσε την πρόδρομη οργάνωση της Φιλικής Εταιρείας στη Γαλλία. Η οργάνωση αυτή είχε αποστείλει μέχρι το 1814, χιλιάδες τουφέκια στην Ελλάδα. Η Φιλική Εταιρεία είχε αναθέσει στον Θησέα, το έργο της στρατολόγησης Ελλήνων και Γάλλων εθελοντών που θα στέλλονταν στην επαναστατημένη Ελλάδα. Ο ίδιος πρόσφερε πολλά χρήματα για την προετοιμασία της Ελληνικής επανάστασης, ενώ μαζί με άλλους εμπόρους της Μασσαλίας πήγε στην Ελλάδα για να πολεμήσει, αφήνοντας πίσω του, περιουσία, εμπόριο και σχολεία. Η πολεμική και εθνική δράση του Νικόλαου Θησέα στην Ελλάδα ήταν πολύπλευρη. Πήρε μέρος σε πολλές μάχες, όπως στο Ναύπλιο και στο Μοριά, πολεμώντας κατά του Ιμπραήμ. Ήταν υπασπιστής του Δημήτριου Υψηλάντη, είχε δε στενούς δεσμούς με την ηγεσία, όπως τον Ιωάννη Καποδίστρια και τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Μετά το τέλος της επανάστασης, επέστρεψε στη Μασσαλία όπου επαναδραστηριοποιήθηκε ξανά στο εμπόριο Ο Θεοφύλακτος Θησέας. Έφερε στη Λάρνακα το 1821 την προκήρυξη της Φιλικής Εταιρείας. Το 1821, λίγο μετά την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, ο άλλος του αδελφός, ο Θεοφύλακτος, ήρθε στην Κύπρο και κυκλοφόρησε στη Λάρνακα -παρά τις αντιρρήσεις του θείου του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού-, την επαναστατική εγκύκλιο της Φιλικής Εταιρείας. Στις 9 του Απρίλη, οι Τούρκοι συνέλαβαν τον πατέρα και τον αδελφό του Λεόντιο, για να πάρουν πληροφορίες για τη δράση του Θεοφύλακτου. Οι δύο άνδρες δεν λύγισαν. Πέθαναν από τα βασανιστήρια που τους είχε υποβάλει ο τούρκος κυβερνήτης Κουτσιούκ Μεχμέτ. Το , οι αδελφοί Θησέα εμφανίστηκαν στη Λάρνακα για να διεκδικήσουν την περιουσία του πατέρα τους και του θείου τους, Αρχιεπισκόπου Κυπριανού. Οι περιουσίες είχαν δημευθεί από το σφαγέα της Κύπρου Κουτσιούκ Μεχμέτ, μετά το αιματοκύλισμα του Ιουλίου του Και ενώ ο Σουλτάνος είχε διατάξει την επιστροφή των δημευθεισών περιουσιών στους νόμιμους και νομιμόφρονες ιδιοκτήτες, η τροπή των γεγονότων οδήγησε στη εξέγερση του Συγκεκριμένα: την 1η Μαρτίου 1833, ο νέος κυβερνήτης Σαΐτ Μεχμέτ απαίτησε τη συλλογή των καθυστερημένων φόρων, που λίγο πριν είχαν διαγραφεί με δική του απόφαση. Η επαναφορά των φόρων προκάλεσε κοινωνική αναταραχή με επίκεντρο τη Λάρνακα. Τις επόμενες μέρες έγιναν μεγάλες συγκεντρώσεις στη Λάρνακα και Λευκωσία. Η μεγαλύτερη έγινε έξω από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Κοντού. Σύμφωνα με τους ιστορικούς, στη συγκέντρωση εκείνη συμμετείχαν επτά με οκτώ χιλιάδες άνθρωποι, από ένα ελληνικό πληθυσμό που δεν ξεπερνούσε παγκύπρια τις χιλιάδες.

13 Πρωταγωνιστής της εξέγερσης ήταν ο Νικόλαος Θησέας μαζί με άλλους Κύπριους που πολέμησαν στην Ελλάδα. Ένας από αυτούς ήταν ο μοναχός Ιωαννίκιος που κινήθηκε στην Καρπασία. Σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες, ο Ιωαννίκιος είχε βρεθεί και εκπαιδευτεί στη Λάρνακα για ένα και πλέον μήνα, μαζί με τον Θεοφύλακτο Θησέα. Επί κεφαλής του πλήθους, ο Νικόλαος Θησέας βάδισε προς τα προξενεία της Λάρνακας, ζητώντας από τις προξενικές αρχές την παρέμβασή τους για την ακύρωση της φορολογίας, ενώ από τον Μητροπολίτη Κιτίου Λεόντιο Β, ζητήθηκε η βοήθειά του, για να αλλάξει στάση ο Αρχιεπίσκοπος Πανάρετος, που είχε ταχθεί με το μέρος του Τούρκου διοικητή όσον αφορά την πληρωμή των φόρων. Πολλοί ιστορικοί της Τουρκοκρατίας πιστεύουν ότι ο σκοπός των αδελφών Θησέα πέρα από την ακύρωση της φορολογίας, ήταν η αποτίναξη της τουρκικής σκλαβιάς με την αρωγή της Γαλλίας μέσω του Προξένου της στη Λάρνακα, Μποτού. Οι ίδιοι ιστορικοί θεωρούν ότι η επανάσταση του Νικόλαου Θησέα το 1833, ήταν η πρώτη σύγχρονη προσπάθεια για «ανεξαρτησία» της Κύπρου, αφού η πόρτα της ενσωμάτωσης με την Ελλάδα είχε κλείσει το 1828, όταν ο Καποδίστριας αρνήθηκε να δεχθεί την κυπριακή αντιπροσωπεία στην οποία συμμετείχε μεταξύ άλλων ο Λαρνακέας γιατρός Παύλος Βαλσαμάκης. Παρόμοιες προσπάθειες για ανεξαρτησία, είχε κάνει ο Νικόλαος Θησέας και πριν το 1833, όταν επισκέφθηκε ο ίδιος το Λονδίνο. Προσπάθειες που όμως δεν τελεσφόρησαν. Μετά την επίτευξη του στόχου της ακύρωσης της φορολογίας, ο Νικόλαος Θησέας, προσπαθώντας να κρατήσει ζωντανή την επανάσταση και περιμένοντας τον οπλισμό που του είχε υποσχεθεί ο Γάλλος πρόξενος, οδήγησε τις τρεις χιλιάδες άοπλους άνδρες στο Σταυροβούνι, όπου παρέμειναν τον υπόλοιπο Μάρτιο και Απρίλιο. Στο μεταξύ, η συμφωνία ειρήνης μεταξύ του Σουλτάνου και του Μωχάμετ Άλη της Αιγύπτου, οδήγησε στην επιστροφή του τουρκικού στρατού στην Κύπρο και στη ακύρωση της αποστολής των όπλων από το εξωτερικό. Οι εξελίξεις αυτές ανάγκασαν τον Νικόλαο Θησέα να διαλύσει τις ομάδες του και να διαφύγει στη Ρόδο με την προτροπή και βοήθεια του Γάλλου πρόξενου Μποτού. Το ίδιο συνέβη και με τον Θεοφύλακτο, που κατέφυγε στην Παλαιστίνη και πρόσφερε τις υπηρεσίες του στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Ο άλλος αδελφός, ο Κυπριανός, ήταν ήδη εγκατεστήμενος στη Σύρο. Και οι τρεις έχασαν την πολύ μεγάλη περιουσία τους στην Κύπρο. Όσον αφορά τον Γάλλο πρόξενο Μποτού, δολοφονήθηκε, μάλλον δηλητηριασμένος, λίγο μετά την αναχώρηση του Νικόλαου Θησέα. Είχε προσπαθήσει να διαψεύσει τη γαλλική ανάμειξη στα γεγονότα και να αθωώσει στα μάτια των Τούρκων τη στάση των αδελφών Θησέα στην εξέγερση, χωρίς φαίνεται να τα καταφέρει. Πολλοί Κύπριοι είχαν παράπονα από τη Γαλλία και τον πρόξενό της, γιατί με την στάση τους, βρέθηκαν εκτεθειμένοι στις αντεκδικήσεις των Τούρκων. Ο Νικόλαος Θησέας αφού περιπλανήθηκε μέχρι το 1839, επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου διορίστηκε πρώτος πρόξενος της χώρας στη Βηρυτό. Μετά από κάποια χρόνια επέστρεψε στη Αθήνα. Με επιστολή που έστειλε στον Αρχιεπίσκοπο Κύριλλο το 1849, πρόσφερε δέκα υποτροφίες σε Κύπριους για να σπουδάσουν με δικά του έξοδα στην Αθήνα. Πέθανε το 1854 από χολέρα.

14 Προσωπογραφία του Ιωαννίκιου με μολύβι, σκίτσο του Λευτέρη Οικονόμου, δημοσιευμένο στις «Κυπριακές Σπουδές», στη μελέτη του Χάρη Χριστοδούλου για τον Ιωαννίκιο. Όσον αφορά την εξέγερση στην Καρπασία και την Πάφο καταπνίγηκαν και οι δύο στο αίμα. Νεότερα ιστορικά στοιχεία, ανατρέπουν τη γνώση που είχαμε για τον μοναχό Ιωαννίκιο, ότι δηλαδή συνελήφθη τον Αύγουστο του 1833 και υπέστη στη Λευκωσία τον δι ανασκοπολισμού θάνατο (παλούκωμα). Σύμφωνα με νεότερα έγγραφα που δημοσιεύτηκαν, ο Ιωαννίκιος διέφυγε το 1833 τη σύλληψη. Συνελήφθη στις 18/5/1839 κατά την επιστροφή του από το Φλαμούδι στο Δαυλό. Οι Τούρκοι που όλα αυτά τα χρόνια τον καταζητούσαν, τον έδεσαν πισθάγκωνα και τον οδήγησαν κοντά στην περιοχή Κορωνιά, σ ένα ψηλό βράχο που ονομάζεται «τα λιχάρκα (λιθάρκα) του Κονόμου», ένα χλμ. νοτιοδυτικά του Κάστρου της Καντάρας. Από τα «λιθάρκα του Κονόμου» τον έριξαν δύο φορές μέχρι να πεθάνει. Τον έθαψαν οι συνμοναχοί του στο μοναστήρι του Αγίου Νικολάου του Δαυλού, εκεί που υπηρέτησε τον Θεό επί σειρά ετών, ως οικονόμος του μοναστηριού. Τέλος ο Γκιαούρ Ιμάμης που είχε διαφύγει στην Αίγυπτο, όταν επέστρεψε αργότερα στην Κύπρο, πιάστηκε και αποκεφαλίστηκε. Πρέπει να τονίσουμε ότι, το κίνημα του 1833, ήταν η τελευταία προσπάθεια που έγινε για την ελευθερία της Κύπρου την περίοδο της τουρκοκρατίας, μέχρι την κατάληψη του νησιού από τους Άγγλους το Οι επόμενες μεγάλες εξεγέρσεις που θα ακολουθήσουν, ήταν τα Οκτωβριανά του 1931 και ο αγώνας της ΕΟΚΑ του Δημήτρης Χατζηδημητριάδης

15 Χριστόδουλος Σώζου Έκλεισαν φέτος (2014) εκατό χρόνια από τον ηρωικό θάνατο του Χριστόδουλου Σώζου. Έπεσε στις 6 Δεκεμβρίου 1912 στο Μπιζάνι έξω από τα Ιωάννινα για την απελευθέρωση της πόλης από τους Τούρκους. Ο Κλ. Μυριανθόπουλος στο βιβλίο του «Ζωή και τάφος Χριστοδ. Σώζου» Λεμεσός 1951 λέει: «Φεύγων δια τον πόλεμον, ένα ακαταμάχητον πόθον είχε, να ενδυθή την τιμίαν στολήν του στρατιώτου να οδηγηθή εις τα πεδία των μαχών και να πάρη το βάπτισμα του πυρός. Ο Πρωθυπουργός Βενιζέλος και άλλοι επίσημοι προσεπάθησαν να τον μεταπείσουν και να τοποθετηθη εις αλλάς εθνικάς εργασίας αλλ ουδέν ίσχυσε να μεταβάλη την θέλησιν και την άμετάκλητον απόφασίν του. Απηρνήθη τον Δικηγόρον, τον Δήμαρχον, τον Βουλευτήν, τον Έκτελεστικόν Σύμβουλον και τα άλλα αξιώματα και έγινεν απλούς στρατιώτης δια να υπηρέτηση την πατρίδα ως ήτο ο διακαής του πόθος, το όνειρο του. Έγινε έτσι ο πρώτος και ο μόνος εν ενεργεία Δήμαρχος σ ολόκληρο τον ελληνισμό που ως απλός στρατιώτης πέφτει στα πεδία των μαχών, προσφέροντας στη πόλη του τη Λεμεσό που τόσο αγάπησε ακόμα μια περήφανη πρωτιά. Ο ιστορικός και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Πέτρος Παπαπολυβίου που επί τριάντα χρόνια μελετά και καταγράφει την ιστορική πορεία και ζωή του Σώζου λέει : «Ήταν, πιστεύουμε, ο μόνος από τη γενιά των Κυπρίων πολιτευτών πριν από το 1931 που μπορούσε να γίνει για την Κύπρο ένας δεύτερος Ελευθέριος Βενιζέλος. Άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στην κυπριακή ιστορία και είχε πληθωρική δραστηριότητα, ως βουλευτής, ως δήμαρχος, ως δικηγόρος, ως συνιδρυτής του ΓΣΟ και της Ατμοπλοϊκής Εταιρείας Λεμεσού, ως άνθρωπος. Ήταν ο πρώτος Κύπριος βουλευτής που πήγαινε στις συνεδριάσεις του Νομοθετικού Συμβουλίου πάντοτε άριστα προετοιμασμένος, μελετώντας τη βρετανική νομοθεσία και τη σύγχρονη ιστορία της Αγγλίας, καταφέρνοντας έτσι να φέρνει σε δύσκολη θέση την αποικιακή κυβέρνηση. Ουσιαστικά ο Σώζος ήταν ο πρώτος που άσκησε συστηματική και ουσιαστική αντιπολίτευση εναντίον των Βρετανών εντός της Βουλής, κερδίζοντας και τον σεβασμό τους» γι αυτόν και τον χαρακτηρίζει ως «μακράν η μεγαλύτερη προσωπικότητα της νεότερης ιστορίας της Κύπρου του πρώτου μισού του 20οϋ αιώνα.» (αφήνοντας ίσως θέση για το δεύτερο μισό του αιώνα στον Μακάριο). Ο Παπαπολυβίου σε άλλο άρθρο του αναφέρει επίσης «Ο Σώζος, που είχε βρεθεί εκτός κυπριακής Βουλής το 1911, αλλά παρέμενε μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου, επισκέφθηκε το 1912 την Αθήνα και το Λονδίνο για πολιτικές συναντήσεις. Έχοντας οξύ πολιτικό αισθητήριο, αφουγκράστηκε τα νέα δεδομένα που έφερναν στην Ανατολική Μεσόγειο η κατάληψη των Δωδεκανήσων από την Ιταλία και οι επερχόμενες ανακατατάξεις και πολεμικές

16 προετοιμασίες, στα Βαλκάνια και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Θεώρησε, λοιπόν, ότι στη συγκεκριμένη πολιτική συγκυρία ήταν λανθασμένη η εμμονή ως μόνης απαίτησης των Ελλήνων Κυπρίων στην ένωση με την Ελλάδα, και έχοντας ως παράδειγμα το προηγούμενο της Κρήτης, υποστήριζε την εναλλακτική διεκδίκηση της Αυτονομίας της Κύπρου, ως πλησιέστερης πολιτικής επιλογής για την Ένωση. Οι πηγές που έχουμε στη διάθεση μας για την πρόταση του 1912 (που καταδικάστηκε έκτοτε στη βιβλιογραφική εξαφάνιση) είναι λιγοστές, ώστε να γνωρίζουμε λεπτομέρειες του σχεδίου του Σώζου. (Αντίθετα, υπάρχουν αρκετά στοιχεία για την πολεμική εναντίον του.) Ξέρουμε, όμως, ότι την υποστήριζε ο Λαρνακέας ριζοσπάστης πολιτευτής Μιχαήλ Γ. Νικολαΐδης και ότι η υπόλοιπη πολιτική ηγεσία αντιμετώπισε την τολμηρή αιρετική πρόταση τους ως «προδοτική». Θυμίζουμε ότι ανάλογες σκληρές προσωπικές επιθέσεις ως «αυτονομιακός» είχε δεχθεί λίγα χρόνια πριν και ο Ελευθέριος Βενιζέλος στην Κρήτη, από τους πολιτικούς του αντιπάλους.» Οι επιθέσεις που δέχθηκε τον πίκραναν, και σε μια επιστολή προς τον στενότερο πολιτικό του φίλο, τον «λευκό πολιτευτή, βουλευτή Ιωάννη Κυριακίδη, έγραφε καταλήγοντας, το Μάιο του 1912 για να του εξηγήσει τους λόγους που θα αρνηθεί στο αίτημα πολιτικών του αντιπάλων να παραιτηθεί: «Εις την Κύπρον το προδότης και πατριώτης είναι συνώνυμα και έχασαν και τα δύο την σημασίαν των σήμερον. Ο πολιτευόμενος σήμερον ονομάζεται πατριώτης, αύριον προδότης, και μεθαύριον υπερπατριώτης». Ως Δήμαρχος Λεμεσού, μπορεί δίκαια και για πολλούς λόγους να θεωρηθεί, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, ως ο σημαντικότερος μέχρι σήμερα Δήμαρχος Λεμεσού και έχει άλλωστε χαρακτηρισθεί και ως ο «Μέγας Αναμορφωτής» της. Στα χρόνια της δημαρχίας του Σώζου με το όραμα που είχε και πραγματοποίησε σε σημαντικά έργα και καινοτομίες για τα δεδομένα της εποχής, η Λεμεσός άλλαξε κυριολεκτικά όψη. Επί των ημερών της δημαρχίας του η Λεμεσός γίνεται μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη. Μερικά από τα έργα αυτά είναι: Ο ηλεκτροφωτισμός των δρόμων, ο πρώτος από τις υπόλοιπες πόλεις της Κύπρου, η έναρξη των έργων για την κατασκευή της προκυμαίας της Λεμεσού, τα σημαντικά αντιπλημμυρικά έργα που την έσωσαν σε μεγάλο βαθμό από τη μάστιγα των πλημμυρών που την ταλαιπωρούσαν εκατοντάδες χρόνια, η κατασκευή νέων δρόμων και επίστρωση όλων των δρόμων της Λεμεσού με άσφαλτο καθώς και η ονομασία όλων των οδών της πόλεως. Η κατασκευή, ανέγερση καφενείου, δενδροφύτευση και επίπλωση με παγκάκια του Δημοτικού Κήπου που θεωρήθηκε τότε ως ο ωραιότερος της Ανατολής και ο στολισμός του με αγάλματα που εισήγαγε από την Ελλάδα.

17 Η δημιουργία δημοτικής φιλαρμονικής που έδιδε κάθε Κυριακή κονσέρτα μέσα στον Δημ. Κήπο σε ειδικό χώρο που διαμόρφωσε, προσφέροντας ποιοτική ψυχαγωγία τους δημότες του. Κτίζει επίσης καινούργια αποβάθρα ειδικά για την εξαγωγή οίνων και σταφίδων. Έβαλε τάξη στα οικονομικά του Δήμου απαιτώντας και επιτυγχάνοντας να χαρισθεί το υπόλοιπο του δανείου για τα αντιπλημμυρικά έργα από την αποικιοκρατική διακυβέρνηση και την ενοποίηση των δανείων του Δήμου. Μεριμνά και βάζει αυστηρούς κανονισμούς για την καθαριότητα της πόλης και δημιουργεί σύγχρονο χοιροσφαγείο. Αυστηρός αλλά και δίκαιος, στην εφαρμογή των κανονισμών αυτών και των νόμων δεν δίστασε να οδηγήσει και τον ίδιο τον πατέρα του ακόμα για κάποιο σχετικό παράπτωμα! Εκτός από επιτυχημένος δικηγόρος και προοδευτικός πολιτευτής και βουλευτής υπήρξε και ρηξικέλευθος επιχειρηματίας. Μαζί με άλλους τρεις προοδευτικούς λεμεσιανούς υπήρξε συνιδρυτής, το 1901, της Λαϊκής Τράπεζας Λεμεσού (αρχικά ως Λαϊκό Ταμιευτήριο) και συνέβαλε σημαντικά στη δημιουργία της πρώτης καθαρά κυπριακής πλοιοκτήτριας ναυτιλιακής εταιρείας, της Ατμοπλοϊκής Εταιρείας Λεμεσού ( ). Το 1911 διοργάνωσε την πρώτη Παγκύπρια Γεωργική και Βιομηχανική Έκθεση της Κύπρου. Από τις ευγενέστερες μορφές της Κύπρου, αγαπήθηκε και εκτιμήθηκε ακόμα και από τους πολιτικούς του αντιπάλους, οι οποίοι αναγνώρισαν τη μεγαλοσύνη του. Η πόλη των Ιωαννίνων σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη θυσία του στην απελευθέρωση της, έδωσε το όνομα του σε δρόμο της ενώ πριν δώδεκα χρόνια έστησε και προτομή του στις όχθες της λίμνης της. Χαράλαμπος Χαραλάμπους

18 Φώτης Πίττας Γεννήθηκε στο χωριό Φρέναρος, της επαρχίας Αμμοχώστου, στις 28 Φεβρουαρίου Έπεσε στις 2 Σεπτεμβρίου 1958 στη μάχη του Αχυρώνα στο Λιοπέτρι. Ο Φώτης Πίττας τελείωσε το δημοτικό σχολείο Φρενάρους, το Γυμνάσιο Αμμοχώστου και το Διδασκαλικό Κολέγιο Μόρφου. Ήταν φοιτητής στο Κολέγιο, όταν εντάχθηκε στην ΕΟΚΑ με την έναρξη του αγώνα. Υπηρέτησε στο δημοτικό σχολείο Άχνας ως δάσκαλος, όπου ανέπτυξε πλούσια δράση, τόσο στο μαχητικό όσο και τον οργανωτικό και το διαφωτιστικό τομέα. Μετά την καταζήτησή του από τους Άγγλους στις 18 Οκτωβρίου 1956, κρυβόταν και δραστηριοποιήθηκε κατά την εξόρμηση προς τη Νίκη, το Νοέμβριο του Στη συνέχεια του ανατέθηκε η αναδιοργάνωση των χωριών Λύσης, Βατιλής και Άσκειας (Άσσιας). Στις 10 Ιανουαρίου 1957 συνελήφθη στη Βατιλή και κρατήθηκε για 20 περίπου μέρες στις φυλακές Αμμοχώστου, όπου βασανίστηκε ανελέητα. Για τις μέρες αυτές μας άφησε ένα γραπτό ντοκουμέντο, το ημερολόγιό του και τη μορφή της ελευθερίας ζωγραφισμένη στον τοίχο του κελιού του με αίμα, που έβγαζε από το στόμα του λόγω των βασανιστηρίων. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στα κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς και ακολούθως στα κρατητήρια Πύλας, απ' όπου δραπέτευσε στις 12 Μαρτίου 1958, μαζί με τον ήρωα Ανδρέα Κάρυο και άλλους δυο συναγωνιστές του, μέσα σε κρύπτη κατασκευασμένη σε φορτηγό αυτοκίνητο. Μετά τη δραπέτευσή του ορίσθηκε υποτομεάρχης στην περιοχή Λύσης, όπου ανέπτυξε τόσο πλούσια και αποτελεσματική δράση, ώστε οι Άγγλοι αναγκάστηκαν να επιβάλουν δεκαπενθήμερο κατ' οίκον περιορισμό, τον οποίο μάλιστα επιθεώρησε και ο ίδιος ο Άγγλος πρωθυπουργός Μακμίλλαν, που βρισκόταν τις μέρες εκείνες στην Κύπρο. Στο μεταξύ οι απώλειες της Οργάνωσης ήταν τόσο μεγάλες στην περιοχή, ώστε ο Φώτης Πίττας και οι άλλοι επιζήσαντες καταζητούμενοι του υποτομέα του θεώρησαν σκόπιμο να μετακινηθούν σε ασφαλέστερη περιοχή. Στις 2 Σεπτεμβρίου 1958 ο Φώτης Πίττας και οι συναγωνιστές του ήρωες Ανδρέας Κάρυος, Ηλίας Παπακυριακού και Χρίστος Σαμάρας βρέθηκαν σε νέο κατ' οίκον περιορισμό στο Λιοπέτρι. Επιχείρησαν να διαφύγουν διασπάζοντας τον κλοιό, αλλά συγκρούστηκαν με Άγγλους στρατιώτες και αναγκάστηκαν να καταφύγουν σε αχυρώνα του Λιοπετρίου. Όταν ανακαλύφθηκαν κλήθηκαν από τους Άγγλους να παραδοθούν. Το αγωνιστικό τους σθένος όμως τους οδήγησε σε μάχη μέχρι τέλους. Μετά από τετράωρη μάχη και, επειδή η αντίστασή τους ήταν άκαμπτη, οι Άγγλοι περιέλουσαν με βενζίνη τον Αχυρώνα και τον πυρπόλησαν. Ακολούθησε ηρωική έξοδός τους κατά την οποία έπεσαν και οι τέσσερις μαχόμενοι. Αντρέας Χαλκίδης

19 Πετράκης Γιάλλουρος Γεννήθηκε στο χωριό Ριζοκάρπασο, της επαρχίας Αμμοχώστου, στις 29 Αυγούστου Φονεύθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1956 στην Αμμόχωστο από Άγγλους, κατά τη διάρκεια μαχητικής διαδήλωσης την οποία καθοδηγούσε. Γονείς του ήταν ο Ζαχαρίας και η Αννεζού Γιάλλουρου. Αδέλφια του ήταν: ο Λευτέρης, η Μαρία, η Καίτη, ο Νίκος και ο Γιάννης. Ο Πετράκης Γιάλλουρος φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο Ριζοκαρπάσου, και όταν φονεύθηκε, ήταν τελειόφοιτος του Ελληνικού Γυμνασίου Αμμοχώστου. Ψηλός, λεπτός, με σγουρά μαλλιά και γαλανά μάτια και πάντα πρώτος στα μαθήματά του, ο Πετράκης ήταν ο σημαιοφόρος στις εκδηλώσεις του σχολείου του. Λόγος του και κουβέντα του, αφηγείται η μάνα του, ήταν πάντα η Ελλάδα. Καημός του και πόθος, όνειρο και τραγούδι του, η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. "Να αγωνιζόμαστε πρέπει, μάνα, να αγωνιζόμαστε για την Κύπρο μας ". Ήταν ο υπεύθυνος των μαθητικών ομάδων του Ελληνικού Γυμνασίου Αμμοχώστου στον αγώνα της ΕΟΚΑ. Καθήκοντά του ήταν η οργάνωση των μαθητών του σχολείου του, η γραφή και διδασκαλία τραγουδιών αγωνιστικού περιεχομένου, η διανομή φυλλαδίων, η απόκρυψη και διακίνηση οπλισμού, η μεταφορά της αλληλογραφίας και η οργάνωση μαχητικών μαθητικών διαδηλώσεων. Για τις δραστηριότητές του αυτές είχε επισημανθεί από τους κατακτητές, οι οποίοι και τον κυνηγούσαν. Στις 6 Φεβρουαρίου 1956 οι μαθητές του Γυμνασίου Αμμοχώστου συγκρούστηκαν με το στρατό και η κυβέρνηση διέταξε το κλείσιμο του Γυμνασίου. Την επομένη, 7 Φεβρουαρίου 1956, μεγάλη δύναμη μαθητών του Γυμνασίου και του Εμπορικού Λυκείου Αμμοχώστου συγκεντρώθηκαν στην οδό Ερμού και οργάνωσαν διαδήλωση. Κατά τη διάρκειά της έστησαν οδοφράγματα και λιθοβολούσαν τους Άγγλους στρατιώτες. Εκείνοι χρησιμοποίησαν πραγματικά πυρά εναντίον των διαδηλωτών. Κατά την αποχώρηση, Άγγλος στρατιώτης στόχευσε και πυροβόλησε τον Πετράκη Γιάλλουρο στο μέρος της καρδιάς. Ο Πετράκης προχώρησε δέκα βήματα περίπου, κραύγασε "ζήτω η ένωση" και έπεσε. Ήταν ο πρώτος μαθητής που το αίμα του πότισε τη γη της ελληνικής Κύπρου. Η θυσία του θα διδάσκει στις επόμενες γενιές το δρόμο της αρετής και του καθήκοντος για την ελευθερία της πατρίδας. Μαρία Παπαριστοδήμου

20 Πετράκης Κυπριανού Γεννήθηκε στη Λάρνακα στις 29 Ιουνίου Έπεσε μαχόμενος στο χωριό Ορά, της επαρχίας Λάρνακας, στις 21 Μαρτίου Γονείς του ήταν ο Μιχάλης και η Άννα Κυπριανού. Αδέλφια του ήταν η Χρυσούλα, ο Ευάγγελος, ο Ανδρέας, η Μάρω και η Μαλβίνα. Ο Πετράκης Κυπριανού τελείωσε το δημοτικό σχολείο στη Λάρνακα και ήταν μαθητής στην τρίτη τάξη της Αμερικανικής Ακαδημίας Λάρνακας, όταν αποβλήθηκε προσωρινά από το σχολείο του με την κατηγορία ότι έριχνε φυλλάδια της ΕΟΚΑ, ύψωνε την ελληνική σημαία και ξεσήκωνε τους συμμαθητές του σε διαδηλώσεις. Μελετούσε στο μεταξύ μόνος του, ενώ παράλληλα εντάχθηκε στις ομάδες κρούσεως και εκτελεστικού της ΕΟΚΑ στη Λάρνακα. Την Κυριακή, 23 Σεπτεμβρίου 1956, πήρε μέρος στην εκτέλεση Άγγλου λοχία και αναγνωρίστηκε, αλλά διέφυγε τη σύλληψη και ενώθηκε με τους αντάρτες στην ορεινή περιοχή της Λάρνακας, όπου πήρε μέρος σε πολλές αποστολές και επιθέσεις εναντίον των κατοχικών δυνάμεων. Το Μάρτιο του 1957 προδόθηκε το κρησφύγετό του, μεταξύ Λάγιας και Ακαπνούς, οι αντάρτες όμως διέφυγαν τη σύλληψη και αφού περιπλανήθηκαν μερικές μέρες κυνηγημένοι από τους Άγγλους, κατέληξαν στην Αναφωτίδα. Για λόγους ασφάλειας ο τομεάρχης χώρισε τους καταζητούμενους με ευθύνη δράσης σε μικρότερες περιοχές. Ο Πετράκης ορίσθηκε ως υπεύθυνος για την περιοχή που περιλαμβάνεται μεταξύ των χωριών Χοιροκοιτίας, Βάβλας,Οράς, Βαβατσινιάς και προωθήθηκε προς τα εκεί. Θα κατασκεύαζε το δικό του κρησφύγετο και θα δρούσε με τις τοπικές ομάδες των χωριών της περιοχής του. Στην πορεία του στάθμευσε για δυο μέρες στο χωριό Βάβλα και μετά κατευθύνθηκε στην Ορά, όπου είχε οδηγίες από τον τομεάρχη του για κατασκευή κρησφυγέτου στην περιοχή. Τη δεύτερη μέρα μετά την άφιξή του εκεί, στις τρεις το απόγευμα, περικυκλώθηκε από τρεις χιλιάδες Άγγλους στρατιώτες, που επέβαλαν κατ' οίκον περιορισμό στο χωριό, αναζητώντας τον. Ο Πετράκης Κυπριανού συνειδητά επέλεξε να πολεμήσει, γνωρίζοντας ότι τούτο σήμαινε βέβαιο θάνατο. Ταμπουρωμένος σ ένα ακατοίκητο σπίτι στο οποίο είχε καταφύγει, πολέμησε για δυόμισι ώρες με ένα κυνηγετικό όπλο και είκοσι επτά φυσίγγια που διέθετε. Όταν χρησιμοποίησε και το τελευταίο φυσίγγι επιχείρησε έξοδο, προσπαθώντας να σπάσει τον κλοιό των στρατιωτών που τον παραμόνευαν παντού και τον πυροβόλησαν σκοτώνοντάς τον. Ήταν ο πρώτος αντάρτης της ΕΟΚΑ που μετουσίωσε σε πράξη το πνεύμα της θυσίας του Αυξεντίου, που είχε προηγηθεί στις τρεις Μαρτίου. Μαρία Κωνσταντή

21 Ανδρέας Ζάκος Ο Ανδρέας Ζάκος είδε το φως της σύντομης γι αυτόν ζωής πάνω στη γη το 1932 (12 Νοεμβρίου) στο χωριό Λινού. Ωστόσο μεγάλωσε στο χωριό Λεύκα. Φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο στη Λευκωσία και αποφοίτησε τελικά από την Ελληνική Σχολή Σολέας. Γονείς του οι Χαρίλαος και Αφροδίτη Ζάκου και αδέλφια οι Γεώργιος, Αδόλφος, Αστέρω και Ευρούλα. Εργαζόταν σχεδιαστής στηνκυπριακή Μεταλλευτική Εταιρεία στο Ξερό, όταν άρχισε η ΕΟΚΑ την επαναστατική της δράση για Ελευθερία της Κύπρου και Ένωσή της με την Ελλάδα. Ήταν αγνός και ενθουσιώδης ιδεολόγος. Φιλοσοφούσε τη ζωή, λέγοντας ότι, αν είναι να προσφέρει ο άνθρωπος τη ζωή του για τα πιστεύω του, αξίζει να το κάνει ενόσω είναι νέος. Ξεχώριζε για το ήθος, την ευγένεια και την προσήλωσή του στα ελληνικά ιδεώδη. Σε νεαρή ηλικία πρωτοστάτησε στην ίδρυση και λειτουργία ελληνικών σωματείων στην περιοχή της Σολιάς. Ο Ζάκος ήταν μια ευγενική ψυχή. Του άρεσε η μουσική, οι ξένες γλώσσες, η μελέτη της Ιστορίας της πατρίδας του. Πού να το φανταζόταν πως και ο ίδιος θα γινόταν κάποια στιγμή μέρος αυτής της Ελληνικής Ιστορίας; Με την ομάδα του Μάρκου Δράκου στις 15 Δεκεμβρίου 1955 έστησαν ενέδρα στο Μερσινάκι, κοντά στους αρχαίου Σόλους σε ένα αγγλικό τζιπ. Κατά τη σύγκρουση που ακολούθησε σκοτώθηκε ένας άγγλος και ο πρώτος νεκρός της ΕΟΚΑ σε μάχη οχαράλαμπος Μούσκος. Ο Μάρκος Δράκος κατάφερε να διαφύγει τραυματισμένος, ενώ οι Ανδρέας Ζακος και Χαρίλαος Μιχαήλ καθηλώθηκαν από τον Άγγλο ταγματάρχη Κουμπ και τελικά συνελήφθησαν. Ο Ανδρέας Ζάκος ήταν τραυματισμένος ενώ ο Μιχαήλ όχι αλλά αρνήθηκε να φύγει και να αφήσει τον φίλο του τραυματισμένο. Ανάμεσα στον Κουμπ και τον Ζάκο μεσολάβησε μια στιχομυθία. Όταν ο ταγματάρχης ρώτησε τον Ζάκο γιατί τους πυροβόλησαν αυτός απάντησε: «Είμαι Έλληνας και αγωνίζομαι για την ελευθερία της πατρίδας μου». Ανάμεσα σε άλλα λίγο πριν τον απαγχονισμό γράφει στον πατέρα του στις 7 Αυγούστου:Όπως σας είπα αφού είμαστε χριστιανοί, πιστεύουμε στην Ουράνια βασιλεία και δεν πρέπει να μας φοβίζει ο θάνατος. Εξάλλου εμείς έχουμε το πλεονέκτημα να ξέρουμε την ώρα του θανάτου μας και έτσι να προπαρασκευαστούμε. Κατά τη διάρκεια της δίκης και της παραμονής του στο κελί των μελλοθανάτων ο Ανδρέας Ζάκος επέδειξε σπάνια ψυχικά χαρίσματα. Την καταδίκη του σε θάνατο από τον Άγγλο δικαστή Σω, άκουσε με απόλυτη ψυχραιμία. Ο ίδιος έδινε θάρρος στους γονείς και συγγενείς του μέχρι την τελευταία στιγμή. Η τελευταία του επιθυμία ήταν να ακούσει την ηρωική Συμφωνία του Μπετόβεν. Φοίβος Εθελοντής

22 Ιάκωβος Πατάτσος Ο δεύτερος ήρωας που απαγχονίστηκε στις 9 Αυγούστου ήταν ο Ιάκωβος Πατάτσος. Γεννήθηκε στη Λευκωσία την 1η Ιουλίου 1934Τον συνέλαβαν στην τουρκική συνοικία της Λευκωσίας και τον κατηγόρησαν για επίθεση και φόνο ενός Τούρκου παρά το γεγονός ότι δεν βρέθηκε τίποτα πάνω του ούτε όπλο ούτε άλλο ενοχοποιητικό στοιχείο. Στην πραγματικότητα ήταν αθώος, γιατί ο Τούρκος είχε εκτελεστεί από άλλο μέλος της ΕΟΚΑ. Όμως καταδικάστηκε σε θάνατο από την ψευδομαρτυρία μιας τούρκισσας. Την παραμονή της εκτέλεσής του τον επισκέφθηκε η μητέρα του. «Μάνα μου δεν θέλω να λυπηθείς που θα με στερηθείς. Να σαι περήφανη και να ξέρεις πως θα βαδίσω στην αγχόνη ψύχραιμα σαν αληθινός Έλληνας. Ο Θεός είναι μεγάλος». Ο Ιάκωβος Πατάτσος ήταν ένας σπάνιος Χριστιανός. Γνώμονα στις ενέργειές του είχε πάντα την Χριστιανική πίστη και τις χριστιανικές αρετές. Ήταν μάλιστα και κατηχητής. Ο ίδιος έλεγε χαρακτηριστικά: «Ποθώ μια χριστιανική λευτερωμένη Κύπρο». Ήταν μόλις 22 χρόνων όταν βάδισε προς την αγχόνη. Την αυγή της 9ης Αυγούστου 1956 από τις φυλακές ακούγονταν φωνές, πατριωτικά τραγούδια, ζητωκραυγές. Οι τρείς νέοι περίμεναν με ανυπομονησία τον θάνατο. Τραγουδούσαν για την Ελλάδα και την ΕΟΚΑ. Έψαλλαν για άλλη μια φορά το μεγαλείο της φυλής. Ο Ιάκωβος Πατάτσος τελείωσε το δημοτικό σχολείο «Ελένειο» στη Λευκωσία και ήταν απόφοιτος της Σχολής Σαμουήλ. Εργαζόταν ως γραφέας στον Οίκο Παρασκευαΐδη. Ήταν μέλος της ΟΧΕΝ και εντάχθηκε στον Αγώνα πριν από το Με την έναρξη του αγώνα κατατάχθηκε σε ομάδες ρίψης βομβών και αργότερα στο εκτελεστικό Λευκωσίας. Λόγω όμως των θρησκευτικών του πεποιθήσεων προβληματιζόταν να λάβει μέρος σε εκτελέσεις.η δράση του στον αγώνα συνταυτιζόταν με τη θρησκεία και ό,τι έκαμνε το έκαμνε, επειδή πίστευε ότι και η ελευθερία είναι δώρο του Θεού. Κατά τη διάρκεια της ολιγόμηνης κράτησής του στα κελιά των μελλοθανάτων τόνωνε με τη θρησκευτική του πίστη τους άλλους κατάδικους, δημιουργώντας ατμόσφαιρα κατάνυξης και πνευματικής ανάτασης. Η μητέρα του Ιάκωβου αναφέρει: «Θυμούμαι την τελευταία φορά που επήα να τον δω Τους εφέρναν. Ετραουδούσαν. Δυνατά, με θάρρος. Επουμπουρίζαν οι φυλακές. Προπάντος ο δικός μου. Εξεχώριζα τη φωνή του. Ήταν το «ξύπνα καημένε μου ραγιά», που ελέγαν. Εφιληθήκαμεν. Εκράτουν τον τζιαι εκράταν με σφικτά. «Καληνύχτα τζιαι καλήν αύριο γιε μου» του είπα. Έπιασεν με η Εγγλέζα περίλυπη τζι επήρεν με έξω. Έξω που επήα εκατάλαβα τι του είπα. «Καλήν αύριον γιε μου!» Πιον επήρεν με το παράπονο. Έκλαψα έκλαψα Έγειρνεν μου νερόν η Εγγλέζα Δεν θυμούμαι τίποτε άλλο.» Φοίβος Εθελοντής

23 Χαρίλαος Μιχαήλ Ο Χαρίλαος Μιχαήλ είναι ο τρίτος ήρωας που εκτελέστηκε στις 9 Αυγούστου Ήταν μόλις 20 χρονών. Είχε συλληφθεί μαζί με τον Ζάκο στην ίδια μάχη και καταδικάστηκε με την ίδια κατηγορία. Γεννήθηκε στο κατεχόμενο σήμερα χωριό Γαλήνη το Γονείς του οι Μιχαήλ Θεοχάρης και Αφροδίτη Μιχαήλ και αδέλφια οι Γιάγκος, Χατζηχαμπής, Ηλίας, Ανδρέας και Μαρία Λέγεται ότι τη στιγμή που ο δικαστής ανήγγειλε την θανατική του καταδίκη, ο Χαρίλαος Μιχαήλ στράφηκε συγκινημένος προς τον δικηγόρο του και του ψιθύρισε: «Είχα φόβον μήπως ο δικαστής μου εχάριζε την ζωήν, επειδή είμαι νεαρός. Πως θα αντίκριζα τον Ζάκον;» Ήταν αχώριστος φίλος και στενός συνεργάτης του Ανδρέα Ζάκου με τον οποίο κατέφυγε στο αντάρτικο στις 17 Νοεμβρίου 1955, επανδρώνοντας ανταρτική ομάδα στην περιοχή Γαληνής, αφού είχαν στο μεταξύ κατασκευάσει κρησφύγετα και λημέρια στην ορεινή αυτή περιοχή. Σε ένα μήνα, στις 15 Δεκεμβρίου 1955, η ομάδα τους συνενώθηκε με την ομάδα του Μάρκου Δράκου για την ενέδρα στο Μερσινάκι, στο 38ο μίλι του δρόμου Λευκωσίας Κάτω Πύργου, κοντά στους αρχαίους Σόλους. Στην επίθεση οι ήρωες της ΕΟΚΑ Χαρίλαος Μιχαήλ, Ανδρέας Ζάκος, Χαράλαμπος Μούσκοςκαι Μάρκος Δράκος, μαζί με τέσσερις άλλους συναγωνιστές τους, βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον εμπειροπόλεμο ταγματάρχη Κουμπ του αγγλικού στρατού και το δεκανέα Μόρουμ, ο οποίος σκοτώθηκε. Σκοτώθηκε επίσης και ο Χαράλαμπος Μούσκος. Ο Ανδρέας Ζάκος συνελήφθη βαριά τραυματισμένος. Μαζί του συνελήφθη και ο Χαρίλαος Μιχαήλ, ο οποίος δεν θέλησε να εγκαταλείψει τραυματισμένο φίλο του. Ο Ζάκος όπως ξέρουμε ζήτησε και άκουε δίσκους κλασσικής μουσικής τις τελευταίες μέρες πριν την εκτέλεση. Ο Μιχαήλ όμως επέμενε να ακούσει δίσκους δημοτικών και λαϊκών τραγουδιών. Ο ιερέας των φυλακών σημειώνει για τον Χαρίλαο Μιχαήλ: «Ο Χαρίλαος Μιχαήλ ήτο πολύ νεαρός και όσες φορές πήγα κοντά του είχε πάντοτε το χαμόγελο στα χείλη, σαν κάτι το ευχάριστο να περίμενε. Ήτο ολογομίλητος και δεν εφαίνετο ούτε σκυθρωπός ούτε σκεπτικός. Εϊμαι βέβαιος ότι με το ίδιο χαμόγελο ανήλθε και στην αγχόνη». Λίγο πριν το τέλος, γράφει ο Χαρίλαος Μιχαήλ στους γονείς του: «Αγαπητοί μου γονείς, όταν θα διαβάζετε το γράμμα μου αυτό, εγώ θα έχω σβήσει για πάντα από τη ζωή. Μη νομίσετε όμως ότι αυτό με λυπεί. Απεναντίας, επειδή γνωρίζω ια ποιον σκοπό θα εκτελεσθώ αισθάνομαι τον ευατόν μου ισχυρόν και γαλήνιον και είμαι έτομος να τα αντιμετωπίσω όλα με αφάνταστη ψυχραιμία. Τι κι αν ζήσω 50 και 60 χρόνια, πάλι θα πεθάνω και μάλιστα άδοξα. Δεν θέλω να λυπάστε καθόλου για μένα» Το βράδυ της Τετάρτης, 8 Αυγούστου, λίγες μόνο ώρες πριν από την εκτέλεσή του, καλοδέχτηκε τη μάνα και τον πατέρα του στις Κεντρικές

24 Φυλακές Λευκωσίας με το τραγούδι Ξύπνα καημένε μου Ραγιά» και τους αποχαιρέτησε με αυτά τα λόγια:«έχω το θάρρος να πατήσω την αγχόνη, πατέρα. Εσύ, μάνα, να το έχεις ευχαρίστηση και να το κρατείς καύχημα που πεθαίνω για την πατρίδα». Αναφέρεται ότι την ώρα της εκτέλεσης ένας άγγλος αξιωματικός προσπάθησε να του πει κάτι, τον σταμάτησε λέγοντας: «Έννοια σας, οι Έλληνες ξέρουν να πεθαίνουν». Φοίβος Εθελοντής

25 Παντελής Κατελάρης Ο Παντελής Κατελάρης, ένα από τα οκτώ παιδιά το Θεόδουλου και της Μαρίας, γεννήθηκε στις 24 Δεκεμβρίου του 1932 στο χωριό Επισκοπειό της επαρχίας Λευκωσίας. Μέλος της Ε.Ο.Κ.Α. έγινε το Σεπτέμβριο του Πολύ γρήγορα έγινε αρχηγός επταμελούς ομάδας στην περιοχή του. Γενικά ο ρόλος του στον αγώνα ήταν η συγκέντρωση οπλισμού. Αρκετές ήταν οι φορές που αφαιρούσε τον οπλισμό από τους Άγγλους και εμπλούτιζε το οπλοστάσιο των Κύπριων Αγωνιστών. Επίσης λάμβανε μέρος και σε βομβιστικές επιθέσεις καθώς και σε απόπειρες εκτελέσεων αφού ήταν και μέλος της ομάδας κρούσεως στην Λευκωσία. Τον Οκτώβριο του 1957 συνελήφθηκε καθώς κατασκεύαζε πυροδοτικούς μηχανισμούς, ακολούθησαν πολλές αποδράσεις και συλλήψεις. Στο τέλος στις 18 Ιανουαρίου 1958, σκοτώθηκε από έκρηξη αυτοσχέδιας βόμβας που κατασκεύαζε στο κρησφύγετο του στον Άγιο Ιωάννη Μαλούντας. Θάφτηκε με μυστικότητα από τους συναγωνιστές του. Οι δικοί του το έμαθαν μετά το τέλος του αγώνα. Δέσποινα Ανδρέου

26 Κυριάκος Μάτσης Ο Κυριάκος Μάτσης, το πρώτο από τα τέσσερα παιδιά της αγροτικής οικογένειας του Χριστοφή και της Κυριακούς, γεννήθηκε την 23 η Ιανουαρίου του 1926 στο ορεινό Παλαιχώρι της επαρχίας Λευκωσίας. Αφού τελείωσε το δημοτικό σχολείο της γενέτειράς του συνέχισε το 1939 στο Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου από όπου απεφοίτησε το Χαρακτηριστικό είναι πως ο Μάτσης ήταν από τα εφηβικά του ακόμη χρόνια έντονα κοινωνικοποιημένος και πολιτικοποιημένος. Την περίοδο πραγματοποιείται η πρώτη του ανάμειξη στα κοινά καθώς αναλαμβάνει γραμματέας των διοικητικών συμβουλίων του Συλλόγου Αποφοίτων του Ελληνικού Γυμνασίου Βαρωσίων και της ΕΧΑΝ (Ελληνική Χριστιανική Αδελφότητα Νέων) Αμμοχώστου. Παράλληλα, συμμετέχει ενεργά ενόψει των δημοτικών εκλογών στον Εθνικό Συνδυασμό ενώ αρθρογραφεί στην τοπική εφημερίδα Ακρόπολις. Τον Οκτώβριο του 1946, λαμβάνει υποτροφία από την Κυπριακή Αγροτική Εταιρεία για το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και έτσι μεταβαίνει στην Ελλάδα. Εκείνη την εποχή, η μητροπολιτική Ελλάδα ταλανιζόταν από τον φονικό και αδελφοκτόνο Εμφύλιο Πόλεμο, ο οποίος ξέσπασε επίσημα εκείνη τη χρονιά και διήρκησε ως το Κατά την παραμονή του στη Θεσσαλονίκη, ο Μάτσης τάχθηκε στο πλευρό των κυβερνητικών δυνάμεων και ενεργοποιήθηκε άμεσα επί των εθνικών θεμάτων: διακρίθηκε ως ομιλητής σε συγκεντρώσεις εθνικοφρόνων πολιτών, συμμετείχε στις φοιτητικές εξορμήσεις της ΜΕΕΦ (Μορφωτική Ένωσις Εθνικοφρόνων Φοιτητών), της οποίας υπήρξε και μέλος του κεντρικού της συμβουλίου, σε προκεχωρημένα φυλάκια του Εθνικού Στρατού σε Γιαννιτσά, Κουφάλια, Καβαλα, Νιγρίτα, Κιλκίς, Δράμα, Σέρρες, Κόνιτσα, Καρδίτσα, Μπέλες κλπ, ήταν μέλος της Πολιτοφυλακής του Α.Τ. Θεσσαλονίκης και αρθρογραφούσε στην εφημερίδα Νέα Αλήθεια. Παράλληλα, λάμβανε μέρος σε συλλαλητήρια διαμαρτυρίας εναντίον της συνεχιζόμενης κατοχής της Κύπρου από τους Άγγλους ενώ φαίνεται να ήταν φίλος του κόμματος των Φιλελευθέρων. Στη Θεσσαλονίκη μεταξύ άλλων γνωρίστηκε και με τον Γρηγόρη Αυξεντίου, όταν το 1951 μαζί με τον Ανδρέα Αζίνα φιλοξένησαν τον Λυσιώτη ήρωα στη συμπρωτεύουσα. Μεταξύ Μάτση και Αυξεντίου δημιουργήθηκε αδελφική φιλία, εκτίμηση και αλληλοσεβασμός. Μάλιστα, ο Αυξεντίου ήταν αυτός που μερικά χρόνια αργότερα θα μυούσε τον Μάτση στην ΕΟΚΑ. Ο Μάτσης, ήταν ιδεολόγος ελληνοκεντρικός εθνικόφρονας και πολέμιος του κομμουνισμού δεν ήταν όμως δογματικός ούτε άφηνε τον φανατισμό να παραμερίσει τον ανθρωπισμό του, πράγμα το οποίο καθίσταται εμφανές από το γεγονός πως κατά την παραμονή του στη Θεσσαλονίκη είχε αρχικά επαφές και συζητήσεις με ΕΑΜικούς κύκλους της πόλης (αυτές κράτησαν μέχρι τη

27 γενίκευση του Εμφυλίου, τον οποίο θεώρησε προδοσία εκ μέρους της Αριστεράς) αλλά και από την ένθερμη παρουσία του ως μάρτυρας υπεράσπισης το 1948 στη δίκη του Κύπριου αντάρτη Γιάννη Δρουσιώτη. Το καλοκαίρι του 1952, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο τμήμα της Γεωπονικής και επέστρεψε στην Κύπρο όπου εργάστηκε ως διευθυντής στο αγρόκτημα της Κυπριακής Αγροτικής Εταιρείας στα Κούκλια Αμμοχώστου. Ο Μάτσης υπήρξε ένα από τα πρώτα μέλη που συστρατεύθηκαν στις τάξεις της ΕΟΚΑ μυημένος, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω, από τον Γρηγόρη Αυξεντίου. Μάλιστα, η επίσκεψή του τον Σεπτέμβριο του 1954 στη Θεσσαλονίκη, φαίνεται να είχε σχέση με την οργάνωση του Αγώνα της ΕΟΚΑ. Στην αρχή του Αγώνα, στον Μάτση, ο οποίος έφερε το ψευδώνυμο Μιλτιάδη, ανατέθηκε ο τομέας Αμμοχώστου και η δημιουργία ομάδων κρούσεως σε Αμμόχωστο και Μιτσερό ενώ από τον Αύγουστο του 1955 ανέλαβε παγκύπριος σύνδεσμος μεταξύ Γρίβα και αγωνιστών καθώς και υπεύθυνος μεταφοράς οπλισμού και εφοδίων. Μάλιστα, τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους κατέβαλε προσπάθειες για την απελευθέρωση του Καραολή, χωρίς όμως θετικό αποτέλεσμα. Τον Ιανουάριο του 1956, ο Μάτσης συνελήφθη και οδηγήθηκε αρχικά στα ανακριτήρια της Ομορφίτας και έπειτα στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως της Κοκκινοτριμιθιάς. Κατά τη διάρκεια της ομηρίας του θα υποβληθεί σε αρκετά βασανιστήρια. Παράλληλα από τον Μάιο του 1956 θα αρχίσουν συνομιλίες του με τον στρατάρχη Χάρντινγκ πάνω στο Κυπριακό. Μάλιστα, ο Μάτσης θα απαντήσει στην απόπειρα προσεταιρισμού του μέσω δωροδοκίας με το περίφημο ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα αλλά περί αρετής. Τον Σεπτέμβριο του 1956 θα αποδράσει από την Κοκκινοτριμιθιά μεταμφιεσμένος σε οικοδόμο και δύο μήνες αργότερα θα αναλάβει τον νευραλγικό τομέα της Κερύνειας και του Πενταδάκτυλου σε μια προσπάθεια αναδιοργανώσεως του τομέα που είχε πληγεί εξαιτίας των χτυπημάτων των Βρετανών. Τον Νοέμβριο του 1958, παρά τις εντατικές έρευνες των Βρετανών σε Άγιο Γεώργιο και Καραβά Κερύνειας ο Μάτσης καταφέρνει να αποφύγει τον κλοιό και να φτάσει μέσω Κερύνειας στο Πέλλα Πάις όπου παρέμεινε για τέσσερεις ημέρες και αφού έδωσε οδηγίες για μελλοντικές ενέδρες αναχώρησε για το Κάτω Δίκωμο. Εκεί, την 19 η Νοεμβρίου του 1958, ο Κυριάκος Μάτσης μαζί με τους συναγωνιστές του Ανδρέα Σοφιόπουλο και Κώστα Χριστοδούλου εντοπίστηκαν έπειτα από προδοσία στο κρησφύγετο της οικίας του Κυριάκου Διάκου όπου κρύβονταν. Έπειτα από διαταγή του Μάτση οι δύο συναγωνιστές του εξήλθαν από το κρησφύγετο και παραδόθηκαν, δεν συνέβη όμως το ίδιο και με τον αγωνιστή από το Παλαιχώρι, ο οποίος παρότι κυκλωμένος και αποκλεισμένος από παντού, αρνούμενος να παραδοθεί σκοτώθηκε από ρίψη χειροβομβίδων, περνώντας έτσι στην αθανασία, στον ίδιο δρόμο που χάραξαν πριν από αυτόν ο αδελφικός του φίλος Γρηγόρης Αυξεντίου στον Μαχαιρά και οι Κάρυος, Παπακυριακού, Πίττας και Σαμαράς στο Λιοπέτρι. Την επόμενη ημέρα, οι Βρετανοί ανατίναξαν την οικία του Κυριάκου Διάκου ενώ φοβούμενοι περαιτέρω αντιδράσεις αρνήθηκαν να παραδώσουν στην οικογένεια του Μάτση το λείψανο του, το οποίο ετάφη στον περίβολο των

28 Κεντρικών Φυλακών Λευκωσίας (Τα Φυλακισμένα Μνήματα), στο ίδιο μνήμα με τον θαμμένο από το 1956, έτερο σημαντικό αγωνιστή, Ανδρέα Ζάκο. Το ολοκαύτωμα του Μάτση προκάλεσε συγκίνηση και αντιδράσεις σε ολόκληρο τον ελληνισμό: το Γυμνάσιο Αμμοχώστου κήρυξε τριήμερο πένθος, μαθητές σχολείων σε Αμμόχωστο και Λάρνακα απείχαν από τα μαθήματα τους, στην Αθήνα η Πανελλήνιος Ομοσπονδία Γεωπόνων κατέθεσε την 22 α Νοεμβρίου ψήφισμα διαμαρτυρίας και νεολαίες διαφόρων πολιτικών παρατάξεων προχώρησαν στις 30 Νοεμβρίου σε μνημόσυνα υπέρ της αναπαύσεως του Μάτση, ενώ την 23 η Νοεμβρίου, φοιτητές πραγματοποίησαν σιωπηλή πορεία διαμαρτυρίας στη Θεσσαλονίκη. Ο Κυριάκος Μάτσης, μια από τις πιο συγκλονιστικές μορφές της ΕΟΚΑ, ήταν άνθρωπος προικισμένος με σπάνιες αρετές και ιδανικά, προκαλούσε τον σεβασμό των συναγωνιστών του, τους οποίους παρηγορούσε, εμψύχωνε και συμβούλευε, διέθετε έμφυτη ευγένεια, θάρρος, αξιοπρέπεια καθώς και μια ώριμη πολιτική σκέψη. Μάλιστα, δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν πως η κυπριακή ιστορία από το 1959 και μετά θα ήταν πολύ διαφορετική αν ο Μάτσης ήταν ακόμη εν ζωή. Νικόλας Κλάδης

29 Χρίστος Κκέλης O Χρίστος Κκέλης γεννήθηκε στο χωριό Κισσόνεργα, της επαρχίας Πάφου, στις 17 Οκτωβρίου Οι γονείς του ήταν ο Μιλτιάδης και η Άννα Κκέλη. Ο Χρίστος Κκέλης φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο Κισσόνεργας και εργαζόταν ως υπάλληλος σε κατάστημα υλικών οικοδομής στην Πάφο. Ήταν πολύ θαρραλέος και ανέλαβε, ως βοηθός του τομεάρχη Πάφου, τη φύλαξη του οπλισμού του τομέα. Στις 17 Νοεμβρίου, 1955 ανατίναξε με νάρκη στρατιωτικό λαντ-ρόβερ και στις 26 Νοεμβρίου, 1955 έριξε την πρώτη βόμβα στο χωριό του με αποτέλεσμα το θάνατο Βρετανού στρατιώτη. Στις 29 Νοεμβρίου, 1955 και στις 8 Ιανουαρίου, 1956 έστηνε ενέδρες εναντίον των Άγγλων στην Κισσόνεργα. Για να αποφύγει τη σύλληψη δεν κοιμόταν στο σπίτι του και πολλές φορές έμενε με τους αντάρτες στα καταφύγιά τους. Ηγήθηκε επίθεσης με όλμο εναντίον του στρατιωτικού καταυλισμού Μα, μεταξύ Κισσόνεργας και Πέγειας, στις 15 Δεκεμβρίου 1956 και στις 20 Ιανουαρίου 1957 έπληξε με τρία βλήματα όλμου το στρατόπεδο Στρουμπίου. Έκαμε επίσης επίθεση εναντίον του συνταγματάρχη Μακμίλλαν, έστησε ενέδρα και ακολούθως επιτέθηκε με όπλα εναντίον του ανακριτή Γουίντενσον. Μεγάλες ήταν οι απώλειες που είχε ο αγγλικός στρατός και από τις ηλεκτρικές βόμβες-παγίδες τις οποίες τοποθετούσε σε δένδρα και πυροδοτούσε από κάποια απόσταση, αποφεύγοντας τον κίνδυνο σύλληψής του. Λόγω της μεγάλης δράσης στην περιοχή οι στρατιωτικές αρχές δημιούργησαν στρατιωτικό φυλάκιο μέσα στο χωριό του και επέβαλαν νυκτερινό κατοίκον περιορισμό. Ο Χρίστος Κκέλης χρησιμοποιώντας ωρολογιακή νάρκη κατόρθωσε να πλήξει τους στρατιώτες στο κέντρο του χωριού κατά τη νυκτερινή τους σύναξη, υποχρεώνοντάς τους να διαλύσουν τον περιορισμό. Για να αποφύγει τη σύλληψη δεν κοιμόταν στο σπίτι του και πολλές φορές έμενε με τους αντάρτες στα καταφύγιά τους. Όπως ηρωική υπήρξε η δράση του, ηρωικός ήταν και ο θάνατός του. Τέσσερις μέρες μετά το θάνατο του Αυξεντίου, πήγε στην τοποθεσία «Άπη» μαζί με το συναγωνιστή του Μιλτιάδη Στυλιανού και, κατόπιν προδοσίας, βρέθηκαν περικυκλωμένοι από Άγγλους στρατιώτες που τους συνόδευαν προδότες. Οι δυο αγωνιστές μπήκαν σε μικρό δωμάτιο, το οποίο στέγαζε αντλία νερού, για να αποφύγουν τα πυρά των εχθρών και έδωσαν μάχη πυροβολώντας συνεχώς εναντίον τους. Τελικά βλήθηκαν με χειροβομβίδες οι οποίες ρίφθηκαν στη χωματένια στέγη που στέγαζε το καταφύγιό τους και έπεσαν στο πεδίο της τιμής ένδοξοι και αθάνατοι. Αβραάμ Κοντός Χριστίνα Γεωργιάδη

30 Κόκκινος Πάτροκλος Γεννήθηκε στην κωμόπολη Λύση, της επαρχίας Αμμοχώστου, το Τελείωσε το δημοτικό σχολείο Λύσης και ήταν οικοδόμος. Εντάχθηκε στην ΕΟΚΑ τον Αύγουστο του 1955 και κατατάγηκε στις ομάδες κρούσεως Λύσης. Καταζητήθηκε στις 10 Αυγούστου 1956 και κατέφυγε στο αντάρτικο. Όταν οι Άγγλοι επέβαλαν κατ' οίκον περιορισμό στη Λύση για τη σύλληψή του, διέσπασε τον κλοιό των στρατιωτών με αυτοκίνητο που ανήκε σε Άγγλο στρατιωτικό και το οποίο βρισκόταν για επιδιόρθωση σε συναγωνιστή του μηχανικό. Ζήτησε μάλιστα και τη βοήθεια στρατιωτών, οι οποίοι, χωρίς να τον γνωρίζουν προσωπικά, τον βοήθησαν να το ξεκινήσει, για να το πάρει, όπως τους είπε, στον Άγγλο ιδιοκτήτη του. Αργότερα επανήλθε μυστικά στο χωριό του, με άλλους καταζητούμενους και κατασκεύασε κρησφύγετο στο περιβόλι του πατέρα του όπου και έμειναν. Από εκεί εξορμούσαν σε επιθέσεις εναντίον του εχθρού. Είχαν στήσει πολλές ενέδρες και ήρθαν επανειλημμένα σε σύγκρουση με τα αγγλικά στρατεύματα. Το βράδυ της ενάτης προς τη δεκάτη Φεβρουαρίου 1957 μετακινήθηκαν από το κρησφύγετό τους στο περιβόλι του Παναή Καϊλή, πατέρα του Μιχαήλ Καϊλή (Σιάλου), με τον οποίο είχαν καταφύγει μαζί στο αντάρτικο. Για το επόμενο βράδυ είχαν προγραμματίσει ενέδρα εναντίον των Άγγλων μέσα στη Λύση, σε σημείο που είχαν επιλέξει. Κατά τη διάρκεια όμως της ημέρας εκείνης έγιναν αντιληπτοί από Άγγλους στρατιώτες, οι οποίοι τους περικύκλωσαν.

31 Ο Πάτροκλος πληροφόρησε τους συναγωνιστές του για την πρόθεσή του να βοηθήσει στη διαφυγή τους. Πήδησε από τον τοίχο της μάντρας και άρχισε να τρέχει θέτοντας τον εαυτό του στο στόχαστρο των Άγγλων, πυροβολώντας εναντίον τους με το κυνηγετικό του όπλο και δίνοντας τη ζωή του, για να σώσει τους συντρόφους του. Παροιμιώδης έμεινε η φράση του Αυξεντίου, όταν πληροφορήθηκε τον τρόπο του θανάτου του νεαρού χωριανού του: «Ρε τους ροκόλους, πότε έμαθαν να πολεμούν;» Χρήστος Κόκου

32 Λουκία Λαουτάρη Παπαγεωργίου Η Λουκία γεννήθηκε στις 23 Μαρτίου του 1926, στο χωριό Αυγόρου της επαρχίας Αμμοχώστου και τέλειωσε το δημοτικό σχολείο του χωριού της. Ασχολείτο με τα αγροτικά από πολύ νεαρή ηλικία, ακούραστη αγρότισσα, υπόδειγμα συζύγου και μητέρα έξι παιδιών. Η Λουκία Λαουτάρη και ο σύζυγός της Γεώργιος Λαουτάρης διατηρούσαν κρησφύγετο στο περιβόλι τους, όπου φιλοξενούσαν και έκρυβαν καταζητούμενους αντάρτες της ΕΟΚΑ. Για την υλοποίηση εντολής του Διγενή για γενικό ξεσηκωμό του άμαχου πληθυσμού, η τοπική οργάνωση ΕΟΚΑ Αυγόρου τοποθέτησε την Παρασκευή, 4 Ιουλίου 1958, συνθήματα στο κέντρο του χωριού. Άγγλοι στρατιώτες ήλθαν και τα κατέβασαν. Την επομένη αναρτήθηκαν νέα συνθήματα και οι γυναίκες, μετά από οδηγίες της Οργάνωσης, ετοιμάστηκαν για λιθοβολισμό των στρατιωτών. Από τη συμπλοκή που είχε δημιουργηθεί στο κέντρο του Αυγόρου, οι καμπάνες άρχισαν να κτυπούν και συναγερμός σημάνθηκε, για να συγκεντρωθούν οι κάτοικοι του χωριού στην πλατεία. Η καμπάνα χτυπούσε και για τη Λουκία, που εκείνη την ώρα έκανε μπάνιο τη μικρή της κόρη Θεοδώρα. Τρέχει έξω από το σπίτι και κατευθύνεται στην πλατεία, κοντά στους άλλους συγχωριανούς, της για να δώσει και εκείνη το παρών της. Στην πλατεία ακολούθησε άγριος λιθοβολισμός από τους κατοίκους, με αποτέλεσμα οι Άγγλοι να αναγκαστούν να καλέσουν ενισχύσεις. Σε λίγο καταφθάνουν τρία θωρακισμένα αυτοκίνητα και δυο μεγάλα αυτοκίνητα γεμάτα στρατιώτες, περικυκλώνοντας το πλήθος. Οι Άγγλοι εξαπέλυσαν επίθεση με ρόπαλα εναντίον των άοπλων κατοίκων, ενώ το ένα από τα τρία θωρακισμένα αυτοκίνητα ανοίγει πυρ, με αποτέλεσμα οι σφαίρες του να βρουν τη Λουκία Παπαγεωργίου Λαουτάρη στο κεφάλι και τον συγχωριανό της Παναγιώτη Ζαχαρία στο στήθος. Ο θάνατός τους ήταν ακαριαίος, για την οικογένεια Λαουτάρη όμως ο θρήνος ήταν διπλός αφού η Λουκία κυοφορούσε το έβδομο παιδί της, όταν σκοτώθηκε σχεδόν ήταν 5 μηνών! Η «Μπουμπουλίνα» της ΕΟΚΑ, διέθετε όλα αυτά τα χαρακτηριστικά, μιας γυναίκας που έδρασε και απέθανε περήφανη για το όνομα της λευτεριάς και της Ένωσης της Κύπρου με τη Μητέρα Ελλάδα! Ηλέκτρα Κόκου

33 Ανδρέας Παναγίδης Ο Ανδρέας Παναγίδης γεννήθηκε στο Παλιομέτοχο στις 30 Ιανουαρίου του Ήταν σπουδαίος άνθρωπος και εξίσου γενναίος με όλους τους αγωνιστές της ΕΟΚΑ. Κατόρθωσε, παρά το νεαρό της ηλικίας του να παντρευτεί, να κάνει παιδιά, αλλά και να αγωνιστεί για την πατρίδα του. Πολέμησε γενναία και σήμερα ανήκει στους αθάνατους ήρωες, αφού ήταν ένας από τους εννέα απαγχονισθέντες. Ήταν ο μόνος που είχε παιδιά, αλλά δεν κατάφερε να τα δει να μεγαλώνουν, αφού όταν απαγχονίστηκε ήταν πολύ μικρά. Αυτά τα τρία παιδιά μεγάλωσαν, παντρεύτηκαν και του χάρισαν έξι εγγόνια. Ένα απ αυτά τα παιδιά είμαι κι εγώ και είναι τιμή μου να έχω αυτό τον ήρωα για παππού. Η πρώτη δράση του Παναγίδη ήταν η ύψωση της ελληνικής σημαίας. Σε έρευνα που έκαμε Άγγλος στρατιώτης στην τσάντα του, στον τόπο της εργασίας του, αμέσως μετά την εκτέλεση των Καραολή και Δημητρίου, βρήκε μια ελληνική σημαία και ζήτησε από τον Ανδρέα να του σκουπίσει με αυτή τα παπούτσια του. Τόση ήταν η προσβολή που ένιωσε ο Ανδρέας, ώστε ήλθε στα χέρια μαζί του κτυπώντας τον άγρια. Όταν πήγε στο σπίτι, έστειλε τη γυναίκα του και του έφερε τα περίστροφά του που της είχε δώσει να του κρύψει. Την επομένη, όταν πήγε στη δουλειά του στο αεροδρόμιο, μαζί με το Μιχαήλ Κουτσόφτα και έναν άλλο αγωνιστή, επιτέθηκαν και σκότωσαν τον Άγγλο σμηναγό Πάτρικ Τζων Χέιλ μέσα στο γραφείο του. Συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν σε θάνατο. Απαγχονίστηκαν και οι δύο με το Στέλιο Μαυρομμάτη. Αντρέας Χαλκίδης

34 Στυλιανός Λένας Το Τρόοδος θα πρέπει να είναι από τα πιο όμορφα βουνά του κόσμου», έγραψε κάποιος πολυταξιδεμένος Έλληνας. Ανεβαίνοντας εκεί, έχεις την αίσθηση ότι ζεις σε ένα κόσμο ονείρου και ατενίζεις την αρχαία ψυχή των προγόνων Ελλήνων. Πλατάνι, πεύκο, κυπαρίσσι και κέδρο εναλλάσσονται με ένα χαρακτηριστικό τρόπο. Σ ένα τέτοιο περιβάλλον, στα Χανδριά, στους πρόποδες της Μαδαρής, είδε το φως του ήλιου το 1932, ο Στυλιανός Λένας. Φτωχοί οι γονείς του δεν είχαν τη δυνατότητα να τον στείλουν στο γυμνάσιο κι ας είχε μεγάλο πόθο για τούτο. Έτσι ένα πρωινό του Οκτώβρη, το δωδεκάχρονο αγόρι έφυγε για τη Λευκωσία. Εδώ εργάστηκε στο μαγαζί του θείου του Προκόπη, που ήταν πονετική ψυχή, ευλαβική και θεοφοβούμενη και του στάθηκε σαν δεύτερος πατέρας. Στο μεταξύ διάβαζε και μορφωνόταν όσο μπορούσε, ενώ παράλληλα ωρίμαζε και πνευματικά μέσα στο περιβάλλον της OXEN, της οποίας υπήρξε από τα πρώτα μέλη. Η δραστηριότητα του στο χριστιανικό κίνημα της Κύπρου ήταν τόση, που δεν λογάριαζε κόπους και θυσίες. Όταν συνέβαινε να πηγαίνει στο χωριό του μάζευε τα παιδιά, τους έκανε κατηχητικό, τους μάθαινε τραγούδια πατριωτικά και χριστιανικά και τους ενέπνεε τον αγνό ενθουσιασμό του. Ο Λένας ήταν από τα πρώτα μέλη που είχαν δώσει τον όρκο της ΕΟΚΑ. Τον Ιούλιο του 1955 δραπετεύοντας μπροστά από τα μάτια των Άγγλων, βρέθηκε πρώτος στα βουνά του Πενταδακτύλου. Οι κορφές των βουνών και η όμορφη στενή λουρίδα της Κερύνειας τον έβλεπαν συχνά σε επιχειρήσεις κατά των Άγγλων κατακτητών δίπλα από τον θρυλικό Αυξεντίου. Ενέδρες, ανατινάξεις στόχων του εχθρού, αφαίρεση οπλισμού, ήταν μερικές από τις δραστηριότητες του Λένα. Κι είχαν όλες τέλεια επιτυχία. Ψύχραιμος και τολμηρός διέφευγε πάντα τη σύλληψη. Νικολέτα Τσιακκούρη

35 Δήμος Ηροδότου Ένας άλλος από τους άγνωστους ήρωες μας, είναι ο γιός του Ηρόδοτου και της Αφεντρούς, ο Δήμος Ηροδότου. Ο Δήμος γεννήθηκε στη Δωρά τον Νοέμβριο του Ήταν έγγαμος με τρία παιδία και η σύζυγός του ήταν έγκυος στο τέταρτο. Τότε, ο Δήμος με την οικογένειά του κατοικούσε στο Φοινί και δούλευε στο Park Hotel στις Πλάτρες. Οι Άγγλοι επίταξαν το ξενοδοχείο για την διαμονή των στρατιωτών και αφού απέλυσαν όλους τους εργαζόμενους, κράτησαν μόνο τον Δήμο για τον χειρισμό της ηλεκτροφωτιστικής μηχανής. Έτσι, ο Δήμος είχε την ευκαιρία να συλλέγει πολλές πληροφορίες από τους Άγγλους. Επίσης, συμμετείχε σε επίθεση εναντίων του ξενοδοχείου καθώς και σε επιχειρήσεις ανατίναξης του ελικοπτέρου του Κυβερνήτη Χάρτινγκ. Στις 21 Ιανουαρίου του 1957, είχε πληροφορίες ότι η ομάδα του Ομόδους προδόθηκε και καθώς έσπευσε να ειδοποιήσει τους αντάρτες, ο εχθρός ανέκοψε τον Δήμο έξω από το χωριό Μανδριά. Τον κυνήγησαν και τον σκότωσαν μετά από υπόδειξη των προδοτών. Τις θυσίες των αγωνιστών μας δεν πρέπει να τις ξεχνάμε. Οι αγωνιστές μας θυσίασαν την ίδια τους τη ζωή για μια Κύπρο ελεύθερη, για μια Κύπρο Ελληνική. Ο Ελληνισμός της Κύπρου πάντα αγωνιζόταν για την απελευθέρωσή του από τον κάθε κατακτητή και για την Ένωσή του με την μητέρα Ελλάδα. Δεν είμαστε άξιοι να διαγράψουμε μια ιστορία χιλιάδων χρόνων, να ξεχάσουμε τις ρίζες μας και την ταυτότητά μας. Πόσον μάλλον τώρα που περνάμε διπλή κατοχή. Όποιοι και να εκλεγούν, με σκοπό την υλοποίηση των εθνοπροδοτικών σχεδίων τους, θα μας βρουν μπροστά τους. «Γιατί η Ρωμιοσύνη εν φυλή συνότζιαιρη του κόσμου, κανένας δεν εβρέθηκεν για να την-ι-ξηλείψη, κανένας, γιατί σιέπει την που τάψη ο Θεός μου. Η Ρωμιοσύνη εν να χαθή, όντας ο κόσμος λείψη». Έλλη Τσιακκούρη

36 Βλαδίμηρος Ηρακλέους Ο Βλαδίμηρος Ηρακλέους κατάγεται από την Τσάδα Πάφου.Ο πατέρας του ήταν ο Ηρακλής Αθανασίου και η μητέρα του η Ελένη Ονησιφόρου Αθανασίου. Είχε τρεις αδελφές την Μαρία, την Χρυσάνθη και την Κλεοπάτρα καθώς και δύο αδελφούς τον Αντρέα και τον Κώστα. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο της Τσάδας και συνέχισε μέχρι την τρίτη τάξη του γυμνασίου της Πάφου. Τα χρόνια τότε ήταν πολύ δύσκολα για όλη την Κύπρο, μια που οι Άγγλοι ήταν κατακτητές στο νησί καταπατώντας και περιορίζοντας εκτός των άλλων το πιο σημαντικό και αυτονόητο δικαίωμα του κάθε Κύπριου, την ελευθερία του. Έτσι το 1954 και ενώ ακόμη ήταν μαθητής 15 ετών μυήθηκε στην Ε.Ο.Κ.Α, την οργάνωση που είχε δημιουργηθεί και επρόκειτο να ξεκινήσει ένοπλο αγώνα εναντίον των Άγγλων κατακτητών. Ως πρωτεργάτες, μαζί με τον ξαδελφό του Ονησίφορο Βλαδιμήρου, ανέλαβαν ως υπεύθυνοι την στρατολόγηση και καθοδήγηση άλλων νέων από την Τσάδα και την γύρω περιοχή καθώς και την δημιουργία της δικής τους ομάδας. Η προετοιμασία της εκπαίδευσης ήταν πρωτόγνωρη, αρκετά μεγάλη, επικίνδυνη και επίμονη για τον Βλαδίμηρο που ξεκίνησε να εκπαιδεύεται σκληρά. Πρώτο μέλημα τους ήταν να χαρτογραφήσουν την ευρύτερη περιοχή της Τσάδας, να επιλέξουν σημεία-κλειδιά δράσης, συναντήσεως τους με άλλα άτομα συνδέσμους π.χ. στην Καλέπεια, στην Λετύμπου, στην Κοίλη, σημεία διαφυγής τους, κρησφύγετα κ.λ.π. Σκληρή ήταν όμως και η εκπαίδευση του στην χρήση των όπλων. Στην διάρκεια της εκπαίδευσης του το 1954 ο Βλαδίμηρος Ηρακλέους μαζί με τον εξάδελφο του Ονησίφορο Βλαδιμήρου έκλεψαν οπλισμό από τον αστυνομικό σταθμό της Τσάδας και αυτός ήταν ο πρώτος οπλισμός με τον οποίο ξεκίνησε τον «ιερό» τους αγώνα η ομάδα του. Πολύ επικίνδυνη ήταν και η εκπαίδευση τους στο πως θα κατασκεύαζαν και θα τοποθετούσαν αυτοσχέδιες βόμβες στις διάφορες ενέδρες. Στο σημείο αυτό άμεσοι βοηθοί στο όλο έργο ήταν οι γονείς του Βλαδίμηρου. Η μητέρα του, Ελένη κάθε φορά περίμενε πάντα σε συγκεκριμένο σημείο έχοντας μαζί της διάφορα ζώα προσποιούμενη ότι τα βόσκει, ενώ την κατάλληλη στιγμή έπαιρνε τον οπλισμό που είχε χρησιμοποιηθεί στην ενέδρα για να τον μεταφέρει σε άλλο ασφαλές μέρος. Στο μέρος όπου έφτανε εκείνη αργότερα, συναντούσε τον πατέρα του Βλαδίμηρου, Ηρακλή, ο οποίος παραλάμβανε τον

37 οπλισμό από εκείνη, τον τοποθετούσε σε συγκεκριμένες κρυψώνες την είσοδο των οποίων έκλεινε κτίζοντας τις. Σε άλλες βοηθητικές επίσης δουλειές του αγώνα προσφέρονταν και τα άλλα μέλη της οικογένειάς του όπως π.χ. στην διανομή ενημερωτικών φυλλαδίων στα σπίτια των χωριανών και στην τοιχοκόλληση τους σχετικά με την εξέλιξη και την πρόοδο του αγώνα. Την 1η Απριλίου 1955 ξεκίνησε επίσημα ο απελευθερωτικός αγώνας της Ε.Ο.Κ.Α. και ο Βλαδίμηρος Ηρακλέους μαζί με τον εξάδελφο του Ονησίφορο Βλαδίμηρου ήταν ήδη πανέτοιμοι με την ομάδα τους. Είχαν αναλάβει ως υπεύθυνοι να δημιουργήσουν την ομάδα της περιοχής της Τσάδας, Καλέπειας, Κοίλης, Λετύμπου και τα σημεία που έπρεπε να καλύπτουν ήταν οι δρόμοι Στρούμπι - Τσάδας, Τσάδας - Μεσόγης, Τσάδας - Κοίλης, Τσάδας - Καλέπειας. Την πρώτη βόμβα που έβαλαν ήταν στο σημείο Κούερη στο δρόμο προς Τσάδα - Στρούμπι όπου ανατίναξαν ένα Land - Rover των Άγγλων στρατιωτών. Η πρώτη αυτή προσπάθεια τους ήταν επιτυχής και τους γέμισε αισιοδοξία και δύναμη και βέβαια ήταν μόνο η αρχή. Στην συνέχεια σε τακτά χρονικά διαστήματα σε διαφορετικά σημεία τοποθετούσαν βόμβες προκαλώντας υπερηφάνεια και ελπίδα στους συναγωνιστές τους, απορία όμως, εκνευρισμό και φόβο στους Άγγλους κατακτητές. Οι Άγγλοι αύξησαν τις περιπολίες τους στους δρόμους με αρκετά στρατιωτικά οχήματα και στρατιώτες στο χωριό της Τσάδας, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή αναζητώντας τους αγωνιστές της Ε.Ο.Κ.Α., που τους είχαν ήδη προβληματίσει. Αρχές του 1956 ο Βλαδίμηρος μαζί με τον Ονησίφορο έστησαν μια ακόμη σημαντική ενέδρα στα μέσα του δρόμου Τσάδα Σκάσματα, όπου είναι τώρα ο νέος οικισμός «ΟΛΥΜΠΟΣ». Κατά την ενέδρα αυτή τραυματίσθηκαν 4 από τους 7 Άγγλους στρατιώτες που βρέθηκαν εκεί, ενώ οι άλλοι 3 έφυγαν πανικόβλητοι υποχωρώντας προς το χωριό. Σε κάθε ενέδρα μέσα σε λίγη ώρα έφταναν άμεσα ισχυρές δυνάμεις των Άγγλων στρατιωτών και με ελικόπτερα «κτένιζαν» όλη την περιοχή προκειμένου να ανακαλύψουν τους αντάρτες της Ε.Ο.Κ.Α, ενώ ταυτόχρονα έβαζαν όλους τους χωριανούς σε κατοίκον περιορισμό. Όμως όλα αυτά δεν πτοούσαν κανένα αγωνιστή της Ε.Ο.Κ.Α., ούτε τον Βλαδίμηρο που τρέχοντας μέσα από τα χωράφια διέφευγε πολλά χιλιόμετρα μακριά για να προετοιμαστεί και πάλι με άλλους αγωνιστές για κάποια άλλη ενέδρα. Έτσι από το 1955 έως το 1959 ο Βλαδίμηρος ήταν σε συνεχή δράση ενώ οι Άγγλοι στρατιώτες είχαν πολλές σοβαρές απώλειες. Στην καθημερινή του ζωή ο Βλαδίμηρος Ηρακλέους ήταν ένας πράος, καλοπροαίρετος άνθρωπος με ήθος και με πολλή αγάπη για όλον τον κόσμο και λατρεία για τους γονείς και τα αδέλφια του. Αγαπούσε την ζωή αλλά πάνω απ όλα έβαζε την πατρίδα του. Ήταν άνθρωπος με θάρρος, ψυχική δύναμη, υπομονή και επιμονή και ενέπνεε πραγματικά όλους που τον γνώριζαν. Ήταν ένας ευαίσθητος νέος, λεβέντης όμως πραγματικός που είχε μεγάλα και πολλά όνειρα και φιλοδοξίες αλλά με μια πατρίδα ελεύθερη.

38 Μία από τις πολύ δύσκολες στιγμές της ζωής του Βλαδίμηρου ήταν όταν απαγχόνισαν οι Άγγλοι κατακτητές τον συναγωνιστή Ευαγόρα Παλληκαρίδη, το ένδοξο επίσης παλικάρι της Τσάδας, χωριανό και φίλο του. Ενώ όλα τα μέλη της οικογένειας του Βλαδίμηρου έκλαιγαν στο σπίτι εκείνος παρουσιάσθηκε ξαφνικά από ένα παράδρομο και πολύ συγκινημένος χτύπησε στην πλάτη την μητέρα του λέγοντας της: «Μη κλαις μάνα και όπου να ναι ο ήλιος θα ανατείλει και θα έρθει η λευτεριά. Αυτοί είναι οι τελευταίοι βρυχηθμοί που κάνει ο κατακτητής. Αν ένας από εμάς «φύγει» από τον αγώνα 300 άλλοι θα έρθουν και θα τον αποτελειώσουν». Ας σημειωθεί επίσης ότι κατά την περίοδο του απελευθερωτικού αγώνα σημαντικοί συναγωνιστές του Βλαδίμηρου και του Ονησίφορου στην ίδια ομάδα που τους μύησαν ήταν ο Γεώργιος Χρυσάνθου, ο Σωκράτης Θουκυδίδης (ο οποίος είναι αδελφός της γιαγιάς μου) αλλά και ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, ο Πανίκος Μιχαηλίδης και ο Ρένος οι οποίοι έφυγαν αργότερα για να υπηρετήσουν σε άλλη περιοχή καθώς και πολλοί άλλοι νέοι από την Τσάδα και από τα γύρω χωριά. Εκτός αυτών όμως θα πρέπει να αναφέρουμε επίσης τον τότε δάσκαλο του σχολείου της Τσάδας Ανδρέα Σταυριανό καθώς και την σύζυγο του Ευδοκία, τους οποίους μύησαν στον αγώνα και των οποίων η αποστολή ήταν να βοηθούν στην πραγματοποίηση των διαδηλώσεων των μαθητών στους δρόμους του χωριού. Όταν επιτέλους ήρθε η λαμπρή ημέρα της απελευθέρωσης το 1959 από τους Άγγλους κατακτητές, η ανείπωτη χαρά και ο ενθουσιασμός του Βλαδίμηρου Ηρακλέους ήταν τόσο μεγάλος που έλεγε και ξανάλεγε στους δικούς του ότι είχε ξαναγεννηθεί. Τον Ιανουάριο του 1960 ξεκίνησε να εργάζεται ως επιστάτης στα δημόσια έργα όπου όλοι τον αγαπούσαν και τον εκτιμούσαν για την συνέπεια και την εργατικότητα του. Έτσι η ζωή του Βλαδίμηρου συνέχισε ήρεμα και απλά. Το 1962 αρραβωνιάζεται την αγαπημένη του Νεφέλια και όλοι πραγματικά τους θαύμαζαν μια που ήταν ένα ωραίο και ταιριαστό ζευγάρι. Όμως τα βάσανα για την Κύπρο δεν είχαν τελειώσει. Οι Τούρκοι ξεκίνησαν την πρώτη ανταρσία. Ο Βλαδίμηρος δεν αφέθηκε στην ήρεμη ζωή. Άφησε την απλή, ήσυχη καθημερινότητα του και έτρεξε και πάλι στο κάλεσμα της πολύπαθης πατρίδας του και τις προσταγές της συνείδησης του. Εντάχθηκε εκ νέου στις ομάδες που άρχισαν να δημιουργούνται τότε για την αντιμετώπιση των Τούρκων εξτρεμιστών με το ίδιο θάρρος με τον ίδιο ενθουσιασμό και πείσμα όπως το Η δράση του πάλι ξεκίνησε. Και φτάνουμε στην περίοδο των Απόκρεων του Οι Τούρκοι αιφνιδίως συνέλαβαν πολλούς Έλληνες στο Κτήμα της Πάφου, τους οποίους έκλεισαν στο «Κλειστό Παζάρι» στην αγορά, ενώ άλλοι είχαν εγκλωβιστεί σε διάφορα σπίτια ή κτίρια του Κτήματος. Η διαφυγή τους ήταν αδύνατη γιατί όλοι οι δρόμοι ήταν κλειστοί από τους οπλισμένους Τούρκους εξτρεμιστές. Ο Βλαδίμηρος παίρνοντας πρωτοβουλία και περνώντας από στενά αφύλακτα σημεία, έφτασε στους εγκλωβισμένους όπου σκάβοντας στην κυριολεξία από την εξωτερική πλευρά των τοίχων άνοιγε μικρές διόδους απ όπου μπόρεσαν αρκετοί να απεγκλωβιστούν και να διαφύγουν, όπως και οι γονείς του.

39 Ενώ οι διάφορες εχθροπραξίες συνεχίσθηκαν, στις 9 Μαρτίου του 1964 ξεκίνησαν από πολύ νωρίς οι λεγόμενες «μάχες του Μούταλου» στην Πάφο. Παρά το ότι δεν ήταν η σειρά της ομάδας του Βλαδίμηρου να πάει στις μάχες της Πάφου μόλις το έμαθε ο Βλαδίμηρος εκείνη την ημέρα έφυγε από το χωριό και κατέβηκε στο Κτήμα για να ενθαρρύνει τους αγωνιστές που θα πήγαιναν στην μάχη. Επειδή κάποιος όμως από αυτούς, λόγω ασθένειας, δεν μπορούσε να πάει στην μάχη χωρίς άλλη σκέψη ο Βλαδίμηρος αποφάσισε να τον αντικαταστήσει. Μπήκε λοιπόν σε ένα αυτοσχέδιο άρμα και ξεκίνησε με άλλους για να συμμετάσχει στην μάχη που είχε ήδη ξεκινήσει αλλά που έμελλε να είναι η τελευταία του. Μετά από ώρες μάχης εναντίον των Τούρκων ένα τούρκικο βόλι διαπέρασε την μικρή οπή του αυτοσχέδιου άρματος όπου είχαν τοποθετήσει την κάνη του πυροβόλου όπλου τους που σκότωσε ακαριαία τον Βλαδίμηρο. Ο Βλαδίμηρος Ηρακλέους «έφυγε» στο άνθος της νιότης του αλλά η δράση του, η προσφορά του, και η αγάπη του για την πατρίδα καθώς και τα λόγια του «την Κύπρο να μην δούμε ποτέ ξανά σκλαβωμένη» θα είναι πάντα στο νου και στην ψυχή μας. Μαζί με όλους τους Αθάνατους Ήρωες της Κύπρου και κάθε πατρίδας θα στέκεται πάντα στον θρόνο του παραδειγματισμού εμπνέοντας και λαμπρύνοντας με την ζωή και το έργο του την δικιά μας ζωή και των νεοτέρων δίνοντας όραμα, στόχους, προορισμό. «Των αθανάτων το κρασί το βρετε σεις και πίνετε ζωή για σας κι ο θάνατος κι αθάνατοι θα μείνετε». Μάρθα Παπαμιλτιάδου

40 Τάσος Μάρκου Ο Τάσος Μάρκου γεννήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 1936 και ήταν το πρώτο παιδί της Μαρίας Ξιούρου και του Μέλη Μάρκου. Όπου και οι τρεις τους ζούσαν στην κωμόπολη Παραλιμνίου. Η οικογένεια του Τάσου λόγω των οικονομικών προβλημάτων μετακόμισε στην Αμμόχωστο. Όταν ο Τάσος μεγάλωσε εντάχθηκε στην Ε.Ο.Κ.Α. και με όλες του τις δυνάμεις ρίχτηκε στον πόλεμο. Ο πόλεμος κράτησε 4 χρόνια από το 1955 μέχρι το Επίσης πολέμησε το 1963 με Ο Τάσος είχε δύο παιδιά την Άντρη και τον Πάρη τα οποία τα είχε με την Μαίρη Ντελυφέρ. Ο Τάσος όμως πολέμησε και στον πόλεμου του 1974 και από τότε έμεινε αγνοούμενος. Μαρία Παπαριστοδήμου Μανώλης Μπικάκης Ο Μανώλης Μπικάκης είναι Έλληνας σύγχρονος ήρωας πολέμου, με καταγωγή από το χωριό Aμύγδαλο, στο νομό Ηρακλείου περιοχή Μεσσαράς. Έλαβε μέρος στον πόλεμο ενάντια στην εισβολή των Τούρκων στη Κύπρο το 1974, επονομαζόμενο και Αττίλας Ι υπηρετώντας στην Α Μοίρα της Ελληνικής Δύναμης Κύπρου (ΕΛ.ΔΥ.Κ.). Έμεινε στην ιστορία για την ηρωική προσπάθεια που έκανε πολεμώντας επί τέσσερεις ημέρες μόνος του και ενώ τον θεωρούσαν οι συμπολεμιστές του νεκρό, αφού αποσπάστηκε από τις υπόλοιπες δυνάμεις. Κατέστρεψε έξι τουρκικά τεθωρακισμένα άρματα Μ48-Α2 με αντιαρματικά βλήματα ΠΑΟ. Αφού απολύθηκε από το Στρατό, στη συνέχεια εργάστηκε ως οικοδόμος έως το 1994, όπου και σκοτώθηκε σε τροχαίο ατύχημα στην εθνική οδό Αθηνών-Πατρών. Τιμήθηκε μετά θάνατον από την Λέσχη Καταδρομέων Ημαθίας με ειδική πλακέτα που απεστάλη από τον τότε Πρόεδρο της Λέσχης Στέφανο Δρούγκα, στους Γονείς του στην Κρήτη. Μαρία Κωνσταντή

41 Γεώργιος Χρίστου Ράφτης Η βάρβαρη τουρκική εισβολή του 1974 άφησε πίσω της 1168 Ελληνοκύπριους νεκρούς. Ένας από αυτούς είναι και ο παππούς μου, Γεώργιος Χρίστου Ράφτη, ο οποίος έπεσε ηρωικά μαχόμενος κατά την 1η μέρα της εισβολής. Γεννήθηκε στο χωριό Γιαλούσα της επαρχίας Αμμοχώστου το Ήταν μοναχοπαίδι του Χρίστου και της Μαρίας Ράφτη. Ο πατέρας του ήταν πελεκάνος και η μητέρα του ράφταινα. Καλλιεργούσαν επίσης καπνά, όπως άλλωστε και πολλοί κάτοικοι της Καρπασίας. Αποφοιτώντας από το γυμνάσιο Γιαλούσας, και αφού υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία, εγκαταστάθηκε στη Γιαλούσα και εργαζόταν ως μηχανικός. Το πρωινό της 20ης Ιουλίου 1974, έτρεξε από τους πρώτους να καταταγεί για να υπερασπιστεί την πατρίδα και την οικογένειά του. Ήταν παντρεμένος με ένα γιο 2 χρονών και τη σύζυγό του εγκυμονούσα. Ήταν λοχίας ασυρματιστής και η πρώτη αποστολή που έλαβε η ομάδα του ήταν να περικυκλώσει το χωριό Άγιος Συμεός και να αφοπλίσει τους τουρκοκύπριους κατοίκους του που ανέμεναν ενισχύσεις από τον τουρκικό στρατό που μόλις είχε εισβάλει. Η αποστολή εξετελέσθη, στη σύντομη μάχη όμως που έγινε, ο Γιώργος Ράφτης έπεσε νεκρός από εχθρική σφαίρα. Μεταφέρθηκε στη Γιαλούσα όπου και τάφηκε. Σε λίγες μέρες οι Τούρκοι μπήκαν στο χωριό και οι χαροκαμένη οικογένειά του έπαιρνε το δρόμο της προσφυγιάς. Μιλώντας σήμερα με συγγενείς και φίλους που τον έζησαν από κοντά, ακούω ιστορίες για το πόσο καλοσυνάτος και ευγενής χαρακτήρας ήταν. Πόσο αγαπούσε την οικογένειά του και την πατρίδα του. Αιωνία ας είναι η μνήμη του! Φίλιππος Γιαπάνης

42 Δημήτρης Στρατή Χατζηλάρκου Ο Δημήτρης Στρατή Χατζηλάρκου είναι ίσως η τραγικότερη φυσιογνωμία των αφανών ηρώων της πόλης της Κερύνειας. Το δράμα που βίωσε στα χέρια των Τούρκων ξεχάστηκε από όλους έστω και αν την 1η Νοεμβρίου 1974 ο θάνατος του υπήρξε πρωτοσέλιδο στον καθημερινό τύπο. Στους ώμους του σήκωσε το βάρος του εγκλήματος της εθνοκάθαρσης της Πόλης της Κερύνειας και των κατοίκων της. Άντεξε καρτερικά μέχρι την επιστροφή στην Κύπρο για να πεθάνει στο χώμα που τον γέννησε 47 χρόνια νωρίτερα στις 27 Νοεμβρίου Φιλήσυχος, βιοπαλαιστής, μόνη του έγνοια η οικογένεια του και το καφενείο του απέναντι από το Δημαρχείο Κερύνειας όπου εργαζόταν ώρες πολλές μαζί με την σύζυγο του. Με την έναρξη της Τουρκικής εισβολής και την προέλαση των τουρκικών στρατευμάτων διέφυγε όπως και άλλοι πολλοί Κερυνειώτες με την οικογένεια του στο Πέλλαπαϊς όπου και εγκλωβίστηκε. Οι Τούρκοι τον συνέλαβαν στις 22 Αυγούστου 1974 και τον οδήγησαν με πολλούς άνδρες στο Γκαράζ Παυλίδη στην Λευκωσία και στις 30 Αυγούστου τον μετέφεραν στο Γυμνάσιο Κερύνειας για να αναχωρήσει για τα Άδανα. Στα Άδανα οι Τούρκοι τον ξεχώρισαν και τον κατηγόρησαν για δολοφονίες Τουρκοκύπριων και τον βασάνισαν απάνθρωπα. Στις 13 Σεπτεμβρίου αυτός και άλλοι όμηροι μεταφέρθηκαν με λεωφορεία στο Αντίγιαμα κοντά στα σύνορα με την Συρία όπου και συνεχίστηκε η μαρτυρία του λόγω συνωνυμίας με κάποιο άλλο «Στρατή» που δεν ήταν από την Κερύνεια. Ο ίδιος σχεδόν ετοιμοθάνατος και με αβάστακτους πόνους λίγες ώρες πριν μεταφερθεί με τους συγκρατούμενους του, ανέφερε πως οι Τούρκοι τον κατηγορούσαν πως είχε σκοτώσει εφτά ομόθρησκους τους και επίμονα ζητούσαν με απάνθρωπους τρόπους να ομολογήσει τους συνεργάτες του. Με την άφιξη του στην Κύπρο απεβίωσε στην 31 Οκτωβρίου 1974 στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Λουκάς Παπαγεωργίου

43 Μιχαήλ Ζένιου Τον Οκτώβριο του 1947 γεννήθηκε από τον Ζένιο και την Μαρία, ο Μιχαήλ Ζένιου, στο χωριό Τρούλλοι Λάρνακας στην Κύπρο. Φοίτησε στο Δημοτικό σχολείο των Τρούλλων και στη συνέχεια μετοίκησε στη Λευκωσία όπου τελείωσε το Παγκύπριο Γυμνάσιο. Στη συνέχεια κατατάχθηκε στην Εθνική Φρουρά όπου υπηρέτησε ως έφεδρος αξιωματικός. Ακολούθως φοίτησε στο τμήμα Φυσικής της Φυσικομαθηματικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1971, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, επέστρεψε στην Κύπρο, όπου εργάστηκε ως καθηγητής Φυσικής. Από τη γέννησή του γαλουχήθηκε με την Ορθόδοξη Εληνική Παιδεία. Μέχρι και την κοίμησή του, προσέφερε με τη σειρά του στη νεολαία, νέος κι αυτός, το απόσταγμα της πνευματικής του ζωής. Μερίμνησε για την πνευματική οικοδομή της νεολαίας της γενέτειράς του, των Τρούλλων και αναλώθηκε στο πνευματικό έργο της ενορίας της Παλουριώτισσας, όπου ανδρώθηκε. Στις 14 Αυγούστου 1974, θυσιάστηκε υπηρετώντας ως έφεδρος ανθυπολοχαγός στην ακριτική περιοχή του Βορείου Πόλου στη Λευκωσία. Το Σάββατο 27 Οκτωβρίου 2001 έγινε η μετακομοιδή των λειψάνων του στη γενέτειρά του. Σε ένδειξη τιμής και ευγνωμοσύνης προς τον ήρωα έδωσαν το όνομά του σε δρόμους οι πιο κάτω δήμοι και κοινότητες: Λευκωσίας, Αγλαντζιάς, Έγκωμης, Αραδίππου, Ορόκλινης και Τρούλλων. Δέσποινα Ανδρέου

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. (1955 1959) ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΝΗΝΤΑΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1960 2010) ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ. Λύκειο Βεργίνας

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. (1955 1959) ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΝΗΝΤΑΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1960 2010) ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ. Λύκειο Βεργίνας Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΝΗΝΤΑΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1960 2010) ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ Λύκειο Βεργίνας Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. 1955 Έναρξη Αγώνα με αρχηγούς το Μακάριο Γ (πολιτικό τομέα) και

Διαβάστε περισσότερα

Συνομιλία με το "Γαβριήλ" της ΕΟΚΑ Με το επαναστατικό όνομα "Γαβριήλ" άρχισε τον αγώνα της στην ΕΟΚΑ η Δήμητρα Κουρσουμπα - Γρήγορα. Μυήθηκε στην Οργάνωση το Δεκέμβριο του 1955 από την Ανδρούλα Κούσπετρη,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρτυρία Λούλας (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου

Μαρτυρία Λούλας (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου Μαρτυρία Λούλας (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου ΟΝΟΜΑ: Λούλα (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου ΗΜΕΡΟΜ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 21 Φεβρουαρίου 1932 ΗΜΕΡΟΜ. ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΟΚΑ: 1954 ΨΕΥ ΩΝΥΜΑ: Μαντώ, Σεβαστιανός ΠΕΡΙΟΧΗ/ΕΣ ΡΑΣΗΣ: Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΠΑΡΙΔΗΣ 1933-1958 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ 1955-59 ΣΤΗ ΒΑΒΛΑ

ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΠΑΡΙΔΗΣ 1933-1958 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ 1955-59 ΣΤΗ ΒΑΒΛΑ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΠΑΡΙΔΗΣ 1933-1958 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ 1955-59 ΣΤΗ ΒΑΒΛΑ Γεννήθηκε στην Αναφωτία το 1933 και αποφοίτησε από το δημοτικό σχολείο της γενέτειρας του και μετά από το Εμπορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ ΔΙΕΚΔΙΚΩ. Χριστίνα Ορφανίδη, Γ2 Ειρήνη Χήρα, Γ2 Σώτια Κωνσταντίνου, Γ2 Σχολική Χρονιά 2013-2014

ΓΝΩΡΙΖΩ ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ ΔΙΕΚΔΙΚΩ. Χριστίνα Ορφανίδη, Γ2 Ειρήνη Χήρα, Γ2 Σώτια Κωνσταντίνου, Γ2 Σχολική Χρονιά 2013-2014 ΓΝΩΡΙΖΩ ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ ΔΙΕΚΔΙΚΩ Χριστίνα Ορφανίδη, Γ2 Ειρήνη Χήρα, Γ2 Σώτια Κωνσταντίνου, Γ2 Σχολική Χρονιά 2013-2014 Γυμνάσια στην κατεχόμενη Κύπρο Το 1974 καταλαμβάνεται το 36,5% των δημοσίων σχολών Μέσης

Διαβάστε περισσότερα

>ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΕΟΚΑ 1955-59 ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ

>ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΕΟΚΑ 1955-59 ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ >ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΕΟΚΑ 1955-59 ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΌΤΕΡΑ ΚΡΗΣΦΎΓΕΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΊΗΣΕ Ο ΗΡΟΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΖΕΝΤΙΟΥ TOΝ ΚΑΙΡΟ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α, ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗ Μ ΚΑΡΔΙΑ ΧΩΡΙΟΥ, ΔΙΠΛΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Πραξικόπημα και Τουρκική Εισβολή Πεσόντες, Αγνοούμενοι και Θύματα Αιχμαλωσία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ

ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΓΩΝΙΑ Δ ΣΑΞΗ ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ ΔΑΣΚΑΛΟΣ: ΦΑΡΜΑΚΗΣ ΗΛΙΑΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΗΓΟΤΜΕΝΟ ΓΑΒΡΙΗΛ ΜΑΡΙΝΑΚΗ Ήταν πρόεδρος της Επαναστατικής Επιτροπής Ρεθύμνης με καταγωγή από

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη.

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη. Ο Αντρέας είναι δέκα χρόνων, κάτοικος Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο και προγραμματίζει να έρθει στην Κύπρο με τους γονείς του για να περάσει τις καλοκαιρινές του διακοπές. Μελετά διάφορες πληροφορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Μαρτυρία Πανίκου Γιωρκάτζη

Μαρτυρία Πανίκου Γιωρκάτζη Μαρτυρία Πανίκου Γιωρκάτζη ΟΝΟΜΑ: Πανίκος Γιωρκάτζης (αδελφός Πολύκαρπου Γιωρκάτζη) ΗΜΕΡΟΜ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 1η Ιουλίου 1925 ΗΜΕΡΟΜ. ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΟΚΑ: 1956 ΨΕΥ ΩΝΥΜΟ: Ερµής ΠΕΡΙΟΧΗ/ΕΣ ΡΑΣΗΣ: Αµµόχωστος ΚΑΤΑΖΗΤΟΥΜΕΝΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Η μάχη στον Αχυρώνα του Λιοπετρίου

Η μάχη στον Αχυρώνα του Λιοπετρίου Η μάχη στον Αχυρώνα του Λιοπετρίου Ο Αχυρώνας τουλιοπετρίου αμέσως μετά τηνιστορική μάχηστις 2 Σεπτεμβρίου 1958. Άνω: Η εμπρόσθια όψη. Κάτω: Ηοπίσθια όψη. Στους κύκλουςδιακρίνονται τα σώματα των ηρωικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: Ιστορία ΤΑΞΗ: Α ΒΑΘΜΟΣ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5. 6. 2013 ΥΠΟΓΡ. ΚΑΘ/ΤΗ:... ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 2 ώρες ΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑ...Τμήμα...Αρ...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΧΩΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ - ΤΟΠΟΣΗΜΑ Η αφετηρία και ο τερματισμός: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (μπλοκ 15) - Σκοπευτήριο Καισαριανής. Μνημεία της Εθνικής μας Αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ 1955-59

Ο ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ 1955-59 Ο ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ 1955-59 1η Απριλίου 1955 " Με την βοήθειαν του Θεού, με πίστιν εις τον τίμιον αγώνα μας, με την συμπαράσταση ολοκλήρου του ελληνισμού και με την βοήθειαν των Κυπρίων, ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Μαρτυρία Γιώργου Νικολάου (Παλαιολόγου)

Μαρτυρία Γιώργου Νικολάου (Παλαιολόγου) 216 ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΓΙΩΡΚΑΤΖΗΣ (1955-1959) Μαρτυρία Γιώργου Νικολάου (Παλαιολόγου) ΟΝΟΜΑ: Γιώργος Νικολάου (Παλαιολόγος) ΗΜΕΡΟΜ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 23 Ιουλίου 1936 ΗΜΕΡΟΜ. ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΟΚΑ: Φεβρουάριο, Μάρτιο του 1955

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Γινόμαστε και εμείς μικροί εθελοντές.προσφέρουμε αγάπη και χαρά στους συνανθρώπους μας χωρίς ανταλλάγματα.

Γινόμαστε και εμείς μικροί εθελοντές.προσφέρουμε αγάπη και χαρά στους συνανθρώπους μας χωρίς ανταλλάγματα. 0 Γινόμαστε και εμείς μικροί εθελοντές.προσφέρουμε αγάπη και χαρά στους συνανθρώπους μας χωρίς ανταλλάγματα. Μια εργασία από τους μαθητές της Δ 2 Υπεύθυνη δασκάλα: Ελένη Μιχαήλ Σχολική χρονιά 2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Μαρτυρία Κωνσταντίνου Λοΐζου

Μαρτυρία Κωνσταντίνου Λοΐζου 132 ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΓΙΩΡΚΑΤΖΗΣ (1955-1959) Μαρτυρία Κωνσταντίνου Λοΐζου ΟΝΟΜΑ: Κωνσταντίνος Λοΐζου (σύζυγος Ελενίτσας Σεραφείµ) ΗΜΕΡΟΜ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 1 Μαρτίου 1921 ΗΜΕΡΟΜ. ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΟΚΑ: ΨΕΥ ΩΝΥΜΟ: ΠΕΡΙΟΧΗ/ΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ, ΟΛΥΜΠΙΑΔΕΣ και ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ 2012-2013

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ, ΟΛΥΜΠΙΑΔΕΣ και ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ 2012-2013 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στασίνου 36, Γραφ. 102, Στρόβολος 2003, Λευκωσία Τ. 357-22378101 Φ: 357-22379122 cms@cms.org.cy www.cms.org.cy ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ, ΟΛΥΜΠΙΑΔΕΣ και ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ 2012-2013 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μαρτυρία Χαράλαμπου Μπαταριά

Μαρτυρία Χαράλαμπου Μπαταριά 180 ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΓΙΩΡΚΑΤΖΗΣ (1955-1959) Μαρτυρία Χαράλαμπου Μπαταριά ΟΝΟΜΑ: Χαράλαµπος Μπαταριάς (Χριστοδούλου) ΗΜΕΡΟΜ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 25 Φεβρουαρίου 1933 ΗΜΕΡΟΜ. ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΟΚΑ: 1955 ΨΕΥ ΩΝΥΜΟ: Μπαταριάς

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρτυρία Παύλου Παυλάκη

Μαρτυρία Παύλου Παυλάκη 168 ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΓΙΩΡΚΑΤΖΗΣ (1955-1959) Μαρτυρία Παύλου Παυλάκη ΟΝΟΜΑ: Παύλος Παυλάκης (τοµεάρχης της ΕΟΚΑ) ΗΜΕΡΟΜ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 10 Νοεµβρίου 1930 ΗΜΕΡΟΜ. ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΟΚΑ: 2 ή 3 Ιανουαρίου 1955 ΨΕΥ ΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. Ο Αθανάσιος Διάκος

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Δελτίο Τύπου 19-10-2015 Ιβήριδος 9, T.K. 54351 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310 905164, fax: 2310 903721 Email επικοινωνίας: anestis_anastasiadis@yahoo.gr, axmetaloulis@gmail.com Ιστοσελίδα: www.loutropoleis.com Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως S-65 Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1578 Μια σειρά από επαναστάσεις πραγματοποιήθηκαν στην περίοδο της Τουρκοκρατίας (1571-1878) οι οποίες είχαν τη δική τους σημασία. Με αυτές τις επαναστάσεις ασχολήθηκε ο Κύπριος ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Ή ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΚΡΑΤΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε. ΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Ή ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΚΡΑΤΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε. ΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Υποβολή αιτήσεων για εισαγωγή στα Ανώτερα και Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΑΕΙ) της Ελλάδας για τους αποφοίτους/τελειοφοίτους Κυπριακών Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης (Μ.Ε.) Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

16ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ

16ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΔΟΠΑΡΑΤΑΞΙΑΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Νεολαία Δημοκρατικού Συναγερμού Πέμπτη, 25 Ιουλίου 2013 / Αριθμός Φύλλου 234 16ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ Η ΝΕΔΗΣΥ σε συνεδρία

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Γεννήθηκε στην πόλη Αιάκειο της Κορσικής, μόλις ένα χρόνο αφού η κυριαρχία του νησιού μεταβιβάστηκε από τη Δημοκρατία της Γένοβας στη Γαλλία. Ο πατέρας του Κάρλος Βοναπάρτης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Κ.Σ.Α. ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Κ.Σ.Α. ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Υποβολή αιτήσεων για εισαγωγή στα Ανώτερα και Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΑΕΙ) της Ελλάδας για τους αποφοίτους/τελειοφοίτους Κυπριακών Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης (Μ.Ε.) Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 Μάθημα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Επίπεδο: 1 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ - ΓΥΜΝΑΣΙΑ 1 Β' ΠΕΡΙΦΕΡEΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ 10 2612 ΜΑΛΟΥΝΤΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 22634654 22634652 22634653 gym-perifereiako2-lef@schools.ac.cy 2 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΑΝΤΑΡΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ Μήνυμα Μιχάλη Χατζημιχαήλ για τον εθελοντισμό Όταν ένας συνάνθρωπος μας ή μια ομάδα ανθρώπων γύρω μας χρειάζεται βοήθεια κι εμείς αρνηθούμε, τότε οι λέξεις αλληλεγγύη, ανιδιοτέλεια,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Καρατάσος-Καρατάσιος,

Καρατάσος-Καρατάσιος, Επώνυµο Όνοµα Προσωνυµία Υπογραφή Καρατάσος-Καρατάσιος, Δηµήτρης Τσάµης Ιδιότητα Στρατιωτικός Τόπος Γέννησης Διχαλεύρι Νάουσας Χρόνος Γέννησης 1798 Τόπος Καταγωγής Μακεδονία Τόπος Θανάτου Βελιγράδι Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΑΝΩΜΑΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΣ 13/1/2015 ΤΕΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΡΡΕΝΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ

ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΑΝΩΜΑΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΣ 13/1/2015 ΤΕΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΡΡΕΝΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΙΘ. ΑΘΛΗΤΗ ΧΡΟΝΟΣ ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΑΝΩΜΑΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΣ 13/1/2015 ΤΕΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΡΡΕΝΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ ΤΕΛΙΚΗ ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΡΕΝΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ ΟΝΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ Σελίδα 1 1 Ο Κεφάλαιο Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1821-1828 Επαναστατικός Αγώνας 1864 Προσάρτηση Επτανήσων 1881 Προσάρτηση Άρτας και

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Λαζουράς. Με τιμή, Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων

Γιώργος Λαζουράς. Με τιμή, Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων Εκδηλώσεις Μνήμης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1943 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Σας προσκαλούμε να τιμήσετε, τους Καλαβρυτινούς που εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, στην περιοχή του Δήμου Καλαβρύτων, και

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ «ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ Η τέχνη είναι ο αγωγός του ωφέλιμου για τον άνθρωπο. Υπηρετεί την αλήθεια, για αυτό και δεν μπορεί να ωραιοποιεί τη χυδαιότητα του πολέμου, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr JEANETTE WINTER ΙΚΜΠΑΛ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ JEANETTE WINTER ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ Βραβείο ΜΑΛΑΛΑ ΓΙΟΥΣΑΦΖΑΪ ΝΟΜΠΕΛ ΕΙΡΗΝΗΣ ISBN 978-960-569-305-3 Κωδ. μηχ/σης 12.263 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

- `Εντιμη Εκπρόσωπη του Υπουργού Οικονομικών Κυρία Ρέα Γεωργίου Γενική Λογίστρια της Δημοκρατίας.

- `Εντιμη Εκπρόσωπη του Υπουργού Οικονομικών Κυρία Ρέα Γεωργίου Γενική Λογίστρια της Δημοκρατίας. 1 ΤΕΛΕΤΗ ΒΡΑΒΕΥΣΗΣ 9ης ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ Σάββατο 8 Ιουνίου 2013 - Αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Κύπρου κτίριο Αναστάσιος Γ Λεβέντης αίθουσα Β108 στην Πανεπιστημιούπολη - `Εντιμη Εκπρόσωπη

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ

ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ 1 ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ 1. Αξιωματικός 2. Λοχίας 3. 1 ος Φαντάρος 4. 2 ος Φαντάρος 5. 3 ος Φαντάρος 6. 4 ος Φαντάρος 7. 5 ος Φαντάρος 8. 6 ος Φαντάρος 9. 8 ος Φαντάρος 10. Ελληνοπούλα 11. Ελληνοπούλα 12.

Διαβάστε περισσότερα