Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αρχιτεκτονική Υπολογιστών"

Transcript

1 Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 12: Δίαυλοι. Ταξινόμηση. Απόδοση διαύλων. ISA, PCI, PCI-express Δρ. Μηνάς Δασυγένης Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 2

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ψηφιακά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 3

4 Σκοπός ενότητας Η κατανόηση της σημαντικότητας των διαύλων. Η κατανόηση της λειτουργίας των διαύλων. Η παρουσίαση ποικίλων διαφορετικών υλοποιήσεων διαύλων. 4

5 Δίαυλοι στους υπολογιστές Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα αποτελείται από τον επεξεργαστή, τη μνήμη, συσκευές Ι/Ο και άλλα περιφερειακά. Υπάρχει η ανάγκη της επικοινωνίας ανάμεσα σε αυτές τις συσκευές. Υπάρχει ανάγκη για μετακίνηση δεδομένων (με την ευρεία έννοια, δηλαδή και εντολών) με έναν προκαθορισμένο και σαφή τρόπο, ώστε να επιτευχθεί αποτελεσματική, βέλτιστη και χωρίς απώλειες επικοινωνία. 5

6 Τι είναι ένας δίαυλος; Ένας δίαυλος (bus, αρτηρία) είναι ένας διάδρομος επικοινωνίας ο οποίος συνδέει δύο ή περισσότερες συσκευές. Είναι κοινό μέσο μετάδοσης (broadcast). Συνδέονται πολλές συσκευές. Ένα σήμα που εκπέμπεται από μια συσκευή είναι διαθέσιμο για λήψη από όλες τις υπόλοιπες. Μόνο μια συσκευή μπορεί κάθε φορά να εκπέμπει. Μπορεί να είναι εσωτερικά του chip (on-chip) ή εξωτερικά (off-chip). 6

7 Εσωτερικοί και εξωτερικοί δίαυλοι Οι δίαυλοι που συνδέουν στοιχεία πάνω στο ίδιο υπόστρωμα, ονομάζονται εσωτερικοί. π.χ. ο δίαυλος δεδομένων πάνω στον ίδιο επεξεργαστή που συνδέει την ALU με τους καταχωρητές. π.χ. ο δίαυλος που συνδέει τις μνήμες με τη βόρεια γέφυρα διασύνδεσης πάνω στην κεντρική πλακέτα. Οι δίαυλοι που συνδέουν συσκευές πάνω σε άλλα υποστρώματα ή πλακέτες, ονομάζονται εξωτερικοί. π.χ. ο δίαυλος του πληκτρολογίου ή του USB. 7

8 Από τι αποτελείται ένας δίαυλος; Αποτελείται από πολλές διαδρομές επικοινωνίας. Είναι ψηφιακές γραμμές, οπότε μεταδίδονται 0 ή 1. Μπορούν να είναι πολλαπλές παράλληλες γραμμές (ομαδοποιημένες) για παράλληλη μετάδοση, π.χ. 16 γραμμές δεδομένων για 16bit. Ο δίαυλος που διασυνδέει τις κύριες υπομονάδες του υπολογιστή (επεξεργαστή, μνήμη, I/O) ονομάζεται δίαυλος του συστήματος. 8

9 Ένας υπολογιστής έχει πολλούς διαύλους 9

10 Τι ονομάζουμε πρωτόκολλο διαύλου; Κανόνες του πως λειτουργεί ο δίαυλος. Πρέπει να υπακούν όλες οι συνδεδεμένες συσκευές. Μηχανικές και ηλεκτρικές προδιαγραφές. Σήματα και χρονισμό. Αν απαιτείται χειραψία (handshake) στην έναρξη της επικοινωνίας ή όχι. 10

11 Στάδια χειραψίας Αν ο δίαυλος απαιτεί χειραψία, τότε ακολουθούνται κάποια στάδια: Αίτηση. Χορήγηση. Επιβεβαίωση. 11

12 Η δομή του διαύλου Υπάρχουν πολλοί σχεδιασμοί διαύλου. Ταξινομούνται σε τρεις λειτουργικές ομάδες: Δεδομένων (data). Διευθύνσεων (address). Ελέγχου (control). Ισχύος (παροχή ενέργειας). 12

13 Τι ισχύει για το δίαυλο δεδομένων; (1/2) Μεταφέρει δεδομένα ανάμεσα στις υπομονάδες. Σε αυτό το επίπεδο δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα δεδομένα της εφαρμογής ή τις εντολές. Υπάρχουν διάφορα μεγέθη, π.χ. 32bit,64bit κ.ο.κ. Το εύρος του είναι καθοριστικός παράγοντας για τη συνολική απόδοση του συστήματος. 13

14 Τι ισχύει για το δίαυλο δεδομένων; (2/2) Καθορίζει την πηγή ή τον προορισμό των δεδομένων. π.χ. Αν ο επεξεργαστής θέλει να διαβάσει τα δεδομένα που αντιστοιχούν σε μια διεύθυνση μνήμης, τοποθετεί σε αυτό το δίαυλο τη διεύθυνση. Καθορίζει τη μέγιστη δυνατή ποσότητα μνήμης. Επίσης χρησιμοποιείται για το I/O. 14

15 Τι ισχύει για το δίαυλο ελέγχου; Χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της πρόσβασης και της χρήσης των γραμμών δεδομένων και διευθύνσεων. Υπάρχουν σήματα ελέγχου που μεταδίδουν πληροφορίες εντολών και χρονισμού. Τα σήματα χρονισμού υποδεικνύουν την εγκυρότητα των πληροφοριών δεδομένων και διευθύνσεων. 15

16 Ποιες είναι οι τυπικές γραμμές του δίαυλου ελέγχου; (1/2) Εγγραφή στη μνήμη. Ανάγνωση από τη μνήμη. Εγγραφή I/O. Ανάγνωση I/O. Επιβεβαίωση μεταφοράς δεδομένων. 16

17 Ποιες είναι οι τυπικές γραμμές του δίαυλου ελέγχου; (2/2) Αίτηση διαύλου. Εκχώρηση διαύλου. Αίτηση διακοπής. Αναγνώριση διακοπής. Ρολόι. Επαναφορά. 17

18 Διάγραμμα των διαύλων 18

19 Στο παρακάτω σχήμα, ποιος είναι ο δίαυλος με το κόκκινο χρώμα και γιατί; 19

20 Πως χρησιμοποιείται ο δίαυλος; Αν κάποια υπομονάδα θέλει να στείλει δεδομένα σε κάποια άλλη, πρέπει να κάνει δυο ενέργειες: Να χρησιμοποιήσει το δίαυλο. Να μεταδώσει μια αίτηση προς την άλλη υπομονάδα χρησιμοποιώντας τις κατάλληλες γραμμές ελέγχου και διευθύνσεων. 20

21 Τι είναι ο δίαυλος του συστήματος; Είναι ένας αριθμός παράλληλων ηλεκτρικών αγωγών. Είναι μεταλλικές γραμμές. Σε ένα υπολογιστή υπάρχουν δίαυλοι και κατά διαστήματα υπάρχουν σχισμές για την τοποθέτηση των άλλων υπομονάδων (π.χ. επεξεργαστή, μνήμη κτλ). Αποτελείται από 50 έως και εκατοντάδες ξεχωριστές γραμμές. 21

22 Φυσική απεικόνιση του διαύλου 22

23 Γιατί δε χρησιμοποιείται ένας πολύ μεγάλος δίαυλος για όλες τις υπομονάδες; Όσο μεγαλύτερο το μήκος του διαύλου τόσο μεγαλύτερη καθυστέρηση (skew). Η καθυστέρηση καθορίζει τη μέγιστη συχνότητα λειτουργίας του συστήματος. Αντιμετωπίζεται με κατάλληλη ιεραρχία και πολλαπλούς διαύλους. Μπορεί να γίνει υπερφόρτωση του διαύλου ( μποτιλιάρισμα ). Όσες περισσότερες συσκευές θέλουν να εκπέμψουν τόσο περισσότερες συγκρούσεις θα υπάρχουν (κορεσμός διαύλου). Αντιμετωπίζεται με αύξηση της συχνότητας λειτουργίας του διαύλου ή με αύξηση του μεγέθους μεταφοράς (π.χ. από 32bit σε 64bit). 23

24 Πως αντιμετωπίζεται το πρόβλημα του κορεσμού του διαύλου; Χρησιμοποιείται μια ιεραρχία διαύλων. (ISA) Υπάρχει ένας τοπικός δίαυλος που συνδέει τον επεξεργαστή με μια γέφυρα. Η γέφυρα συνδέεται με το δίαυλο συστήματος. (PCI) Υπάρχουν δυο γέφυρες. Μια γέφυρα συνδέει τις γρήγορες υπομονάδες (επεξεργαστής, μνήμη, κάρτα γραφικών) και μια άλλη γέφυρα τις υπόλοιπες χαμηλής ταχύτητας υπομονάδες. 24

25 Τυπική ιεραρχία ISA 25

26 Τυπική ιεραρχία PCI 26

27 Στοιχεία του σχεδιασμού διαύλων Τύπος Αφοσιωμένοι Πολυπλεγμένοι Μέθοδος διαιτησίας Κεντρική διαιτησία. Κατανεμημένη Συγχρονισμός Σύγχρονη Ασύγχρονη Πλάτος bus Διεύθυνση Δεδομένα Τύπος μεταφοράς δεδομένων Διάβασμα Γράψιμο Διάβασμα τροποποίηση γράψιμο Διάβασμα μετά γράψιμο Εμπόδιο Ακολουθεί η ανάλυση των όρων... 27

28 Ποιοι είναι οι τύποι διαύλων; Αφοσιωμένοι δίαυλοι (dedicated): Μόνιμα εκχωρημένοι σε μια λειτουργία ή σε φυσικό υποσύνολο των υπομονάδων (π.χ. Δίαυλος διευθύνσεων). Πολυπλεγμένοι δίαυλοι (multiplexed): Τα ίδια καλώδια χρησιμοποιούνται για πολλαπλές λειτουργίες. Για παράδειγμα αρχικά στέλνεται η διεύθυνση στο πολυπλεγμένο δίαυλο και τα κατάλληλα σήματα, στη συνέχεια τα δεδομένα στο πολυπλεγμένο δίαυλο (πολύπλεξη χρόνου). +Λιγότερα καλώδια (οικονομία χώρου/κόστους). - Πολύπλοκα κυκλώματα στις υπομονάδες. - Μείωση της απόδοσης. 28

29 Κατηγορίες διαύλου ως προς τη μεταφορά δεδομένων Σειριακοί δίαυλοι: Μεταφέρεται μια σειρά από bit από το ίδιο φυσικό μέσο. Μεγαλύτερη ταχύτητα από παράλληλους διαύλους όταν συνδέονται απομακρυσμένες συσκευές. Χαμηλότερο κόστος. Πολύπλοκα πρωτόκολλα επικοινωνίας και διασύνδεσης. Παράλληλοι δίαυλοι: Μεταφέρονται πολλαπλά bit ταυτόχρονα από παράλληλα φυσικά μέσα. Υψηλό ρυθμό μεταφοράς για μικρά μήκη (για μεγαλύτερα υπάρχει πρόβλημα συγχρονισμού, λόγω διαφορετικών καθυστερήσεων σε κάθε γραμμή εξαιτίας της χωρητικότητας). Μεγάλο κόστος υλοποίησης. 29

30 Κατηγορίες διαύλων ως προς τη φορά μεταφοράς Μονής κατεύθυνσης (π.χ. αρτηρία διευθύνσεων που μόνο ο επεξεργαστής μπορεί να γράψει). Διπλής κατεύθυνσης. 30

31 Η διαιτησία του διαύλου Μπορεί πολλαπλές συσκευές να απαιτήσουν τον έλεγχο του διαύλου. Κάθε φορά μόνο μια συσκευή μπορεί να έχει τον έλεγχο του διαύλου. Χρειάζεται κάποια μέθοδος διαιτησίας (arbitration) των υπομονάδων. Κεντρική διαιτησία. Κατανεμημένη διατησία. Διαιτησία με χρήση αλυσίδας προτεραιότητας. Ο μηχανισμός που καθορίζει ποια μονάδα θα αποκτήσει τον έλεγχο της αρτηρίας ονομάζεται διαιτησία της αρτηρίας. 31

32 Κεντρική ή Παράλληλη Διαιτησία Υπάρχει συσκευή που είναι ελεγκτής διαύλου. Είτε ξεχωριστή υπομονάδα είτε μέρος του επεξεργαστή. Κάθε συσκευή έχει καλώδιο για Αίτηση Αρτηρίας και Διάθεση Αρτηρίας. Η επιλογή βασίζεται σε κάποιο σχήμα προτεραιότητας από τον ελεγκτή αρτηρίας. Οι συσκευές αιτούνται το δίαυλο από την ειδική γραμμή αίτησης, και τους δίνεται η άδεια από την ειδική γραμμή διάθεσης αρτηρίας. 32

33 Κεντρική ή Παράλληλη Διαιτησία: πλεονεκτήματα & μειονεκτήματα Πολύ εύκολη υλοποίηση. Υψηλό κόστος, ιδιαίτερα αν υπάρχουν πολλές μονάδες. Συνήθως χρησιμοποιείται κωδικοποιητής προτεραιοτήτων. Οι μονάδες με χαμηλή προτεραιότητα αδικούνται αν χρησιμοποιείται στατική ανάθεση. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί πιο πολύπλοκη υλοποίηση με δυναμική ανάθεση προτεραιοτήτων. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί κυκλική προτεραιότητα (rotating) ή προτεραιότητα με χρήση ιστορικού (επιλέγεται η μονάδα που δεν είχε χρησιμοποιήσει πρόσφατα το δίαυλο). 33

34 Κατανεμημένη διαιτησία Κατανεμημένη διαιτησία: Κάθε υπομονάδα περιέχει λογικά κυκλώματα ελέγχου πρόσβασης. Όλες μαζί οι υπομονάδες ενεργούν μαζί για να μοιράζονται το δίαυλο. Συνήθως αποφασίζεται μια συσκευή να είναι ο αφέντης του διαύλου (master). 2 κατηγορίες: Διαιτησία με αυτο-επιλογή. Διαιτησία με ανίχνευση σύγκρουσης. 34

35 Κατανεμημένη διαιτησία με αυτο-επιλογή Υπάρχουν επιπρόσθετες γραμμές ελέγχου που συνδέονται όλες οι μονάδες. Όλες οι μονάδες χαρακτηρίζονται από έναν αριθμό (π.χ. διεύθυνση). Αν μια συσκευή επιθυμεί τη χρήση της αρτηρίας, τότε τοποθετεί τον αριθμό της. Παρακολουθεί τον αριθμό που υπάρχει στην αρτηρία. Αν είναι ο ίδιος με το δικό της, τότε έχει τον έλεγχο. Π.χ. Μονάδα , μονάδα , μονάδα ,..., Αν η μονάδα και η μονάδα τοποθετήσουν τον αριθμό τους ταυτόχρονα στο δίαυλο, τότε το λογικό OR θα έχει ως αποτέλεσμα τον , οπότε μόνο αυτή η μονάδα θα έχει τον έλεγχο. Χρησιμοποιήθηκε στον Apple Macintosh II. 35

36 Κατανεμημένη διαιτησία με ανίχνευση σύγκρουσης Όποια μονάδα θέλει να στείλει δεδομένα, τα τοποθετεί στο δίαυλο, αφού διαπιστώσει ότι δε χρησιμοποιείται. Διαβάζει τα δεδομένα που βρίσκονται στο δίαυλο. Αν είναι τα ίδια με αυτά που έγραψε, τότε η μετάδοση έχει γίνει. Αν είναι διαφορετικά, τότε έχει συμβεί σύγκρουση. Περιμένει και προσπαθεί πάλι μετά από τυχαίο χρονικό διάστημα. Η μονάδα παραλήπτης μπορεί να καταλάβει αν τα δεδομένα στο δίαυλο είναι σωστά ή έχουν αλλοιωθεί από σύγκρουση (π.χ. checksum). Έχει καλή απόδοση, μόνο για διαύλους με χαμηλό ποσοστό χρήσης. 36

37 Διαιτησία με αλυσίδα προτεραιότητας 3 σήματα ελέγχου (απαίτηση, διάθεση και απασχολημένη). Η διάθεση αρτηρίας περνάει διαμέσου όλων των μονάδων. Οι άλλες γραμμές είναι ξεχωριστές. Η προτεραιότητα καθορίζεται από τη θέση της μονάδας. Μια μονάδα που δε θέλει το σήμα της διάθεσης, το προωθεί στην επόμενη. Πολύ απλή υλοποίηση. Έλλειψη δικαιοσύνης. Στατική ανάθεση προτεραιοτήτων κατά το σχεδιασμό. Χρησιμοποιήθηκε στο VMEBus. 37

38 Πως συνδέονται πολλαπλές συσκευές στον ίδιο δίαυλο Προκειμένου να μην αλλοιώνονται τα δεδομένα που στέλνει μια συσκευή, από μια άλλη που συνδέεται στον ίδιο δίαυλο απαιτείται να υπάρχει απομόνωση των συσκευών που δε συμμετέχουν στην επικοινωνία. Αυτό επιτυγχάνεται με απομονωτές τριών καταστάσεων (tri-state buffers). Αυτοί οι απομονωτές, έχουν μια λειτουργία υψηλής αντίστασης, η οποία ισοδυναμεί με ψηφιακή απομόνωση. Άλλες συνδέσεις με απομόνωση, είναι η ανοιχτού συλλέκτη (open collector) ή ανοιχτού απαγωγού (open drain) που όμως δεν είναι αποδοτικές και έχουν μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας. 38

39 Απομονωτής τριών καταστάσεων 3 καταστάσεις: Λογικό 0 Λογικό 1 Υψηλή Αντίσταση (Z) 39

40 Αποκλειστικής ή κοινής χρήσης Αν υπάρχει ιδιαίτερη γραμμή σύνδεσης για δυο και μόνο δυο συσκευές, τότε αυτή είναι αποκλειστική σύνδεση ή σύνδεση σημείο-προς-σημείο (πολύ μεγάλο κόστος για να συνδεθούν n συσκευές μεταξύ τους, πολύ μεγάλη ταχύτητα χωρίς συγκρούσεις). Αν υπάρχει μια αρτηρία που χρησιμοποιείται από πολλές μονάδες, τότε αυτή είναι σύνδεση κοινής χρήσης (απαιτείται μηχανισμός ελέγχου και διαιτησίας για το χρονικό μοίρασμα της χρήσης, μικρή ταχύτητα, μοναδικό σημείο αστοχίας. Πλεονέκτημα η ευκολία προσθήκης νέων συσκευών και το μικρό κόστος). Συνήθως ένα σύστημα χρησιμοποιεί και τους 2 τύπους. 40

41 Κλειστοί και ανοιχτοί δίαυλοι Κατά τη σχεδίαση ενός συστήματος, κάποιοι δίαυλοι σχεδιάζονται για να συνδέσουν κάποιες συγκεκριμένες μονάδες (π.χ. επεξεργαστή και μνήμη) κάτι που δεν πρόκειται να μεταβληθεί. Όμως, υπάρχουν και δίαυλοι που θα συνδεθούν άγνωστες για τον κατασκευαστή συσκευές. Αυτοί οι δίαυλοι θα πρέπει να είναι συμβατοί με κάποιο δημοφιλές πρότυπο ή πρωτόκολλο. Με αυτόν τον τρόπο ο τελικός χρήστης μπορεί να συνδέσει άγνωστες μονάδες (που όμως είναι συμβατές με το αντίστοιχο πρότυπο) και να λειτουργήσουν απρόσκοπτα. 41

42 Τι ισχύει για το χρονισμό των διαύλων; Ο χρονισμός αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο συντονίζονται τα γεγονότα του διαύλου. Χρησιμοποιούν: Σύγχρονο χρονισμό (Ρολόι): Απλούστερος στην υλοποίηση, έλεγχο. Λιγότερο ευέλικτος. Όλες οι συσκευές δεσμευμένες σε σταθερή ταχύτητα ρολογιου (καθορισμένη από την πιο αργή συσκευή). Ασύγχρονο χρονισμό (ακολουθία σημάτων): Βελτιώνει την επικοινωνία των γρήγορων συσκευών που δε χρειάζεται να λειτουργούν σε μικρότερες ταχύτητες. Δε χρησιμοποιεί ρολόι, αλλά σήματα χειραψίας. 42

43 Διαγράμματα χρονισμού Τοποθέτηση της διεύθυνσης. Επιλογή της συσκευής. Αποστολή του σήματος ανάγνωσης ή του σήματος εγγραφής. Ανάγνωση των δεδομένων. Όλες οι παραπάνω ενέργειες πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα σε αυστηρούς περιορισμούς χρόνου, διαφορετικά μπορεί να έχουμε αλλοίωση/καταστροφή των δεδομένων. 43

44 Ο αφέντης και ο δούλος του διαύλου Μια μονάδα που μπορεί να ξεκινήσει και να καθοδηγήσει μια διαδικασία εγγραφής ή ανάγνωσης δια μέσου μιας αρτηρίας καλείται αφέντης ή κύρια μονάδα (master), ενώ η άλλη μονάδα που λαμβάνει μέρος στη διαδικασία καλείται υπηρέτης ή δούλος (slave). 44

45 Συσκευές Ι/Ο και δίαυλοι Μια καλή πρακτική όταν θέλουμε να συνδέσουμε συσκευές Ι/Ο σε ένα σύστημα αποτελεί η χρήση ενός εξειδικευμένου IC, που ονομάζεται ελεγκτής Ι/Ο. Οι συσκευές συνδέονται στο ελεγκτή Ι/Ο, ο οποίος στη συνέχεια συνδέεται μέσω της κατάλληλης γέφυρας στον επεξεργαστή. Όταν απαιτείται η χρήση Ι/Ο, ο επεξεργαστής ζητάει από τον ελεγκτή Ι/Ο να εκτελέσει τις αντίστοιχες ενέργειες. Όταν ολοκληρωθούν ο ελεγκτής Ι/Ο στέλνει ένα σήμα διακοπής. 45

46 Ελεγκτές Ι/Ο Πλεονεκτήματα των ελεγκτών Ι/Ο: Αποδέσμευση CPU. Αποδέσμευση διαύλου, οι συσκευές Ι/Ο συνδέονται στον ελεγκτή και όχι στο δίαυλο. Αποδέσμευση μνήμης, αφού ο ελεγκτής έχει προσωρινή μνήμη αποθήκευσης. Αντιμετώπιση της διαφοράς ταχύτητας επεξεργαστή, μνήμη, διαύλου με τη συσκευή Ι/Ο. Οι ρυθμίσεις στον ελεγκτή I/O μπορούν να γίνουν είτε με τη χρήση βραχυκυκλωτήρων, είτε αυτόματα από το δίαυλο. 46

47 Ο ελεγκτής SuperIO IC που χρησιμοποιείται για τη σύνδεση συσκευών χαμηλής ταχύτητας: Οδηγό δισκέτας. Παράλληλης θύρας. Σειριακής θύρας. Ποντίκι και πληκτρολόγιο PS/2. Αισθητήρες θερμότητας και ταχύτητας ανεμιστήρων. 47

48 Οι δίαυλοι σε ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα Τυπική διασύνδεση διαύλων, συσκευών και γεφυρών σε ένα σημερινό σύστημα. 48

49 Διακριτοί χώροι διευθύνσεων μνήμης και I/O Διακριτοί χώροι Ι/Ο και μνήμης. Ειδικά σήματα για ανάγνωση/εγγραφή μνήμης. Ειδικά σήματα για ανάγνωση/εγγραφή περιφερειακού. Κοινοί δίαυλοι δεδομένων και διευθύνσεων. Στο x86 χρησιμοποιούνται οι εντολές in/out. 49

50 Ενιαίος χώρος διευθύνσεων και I/O Ενιαίος χώρος διευθύνσεων. Κοινοί δίαυλοι για δεδομένα, διευθύνσεις, ανάγνωση και εγγραφή. Πρόσβαση στα περιφερειακά με ίδιες εντολές με αυτές τις πρόσβασης στη μνήμη. 50

51 Άμεση προσπέλαση μνήμης Χρήση ειδικού ελεγκτή για τις μεταφορές από και προς τη μνήμη, ώστε να απελευθερωθεί ο επεξεργαστής. Ο επεξεργαστής αιτείται από τον ελεγκτή DMA να προβεί σε κάποια συγκεκριμένη μεταφορά. Μόλις ο ελεγκτής ολοκληρώσει τη μεταφορά στέλνει στον επεξεργαστή μια διακοπή για ενημέρωση. Πλεονέκτημα: Αποδέσμευση CPU. Χρησιμοποιούνται ειδικά σήματα, ώστε ο ελεγκτής DMA να γίνει αφέντης των διαύλων μέχρι να ολοκληρωθεί η μεταφορά. Ο ελεγκτής αιτείται τη χρήση του διαύλου και ο επεξεργαστής στέλνει το σήμα αναγνώρισης της αίτησης. Αύξηση απόδοσης, ιδιαίτερα σε πολυδιεργασιακά περιβάλλοντα. 51

52 Αναπαραστάσεις που χρησιμοποιούνται στα διαγράμματα χρονισμού 52

53 Σύγχρονος χρονισμός: Όλα τα γεγονότα συμφωνούν με το ρολόι 53

54 Σύγχρονος χρονισμός Μια γραμμή του διαύλου μεταφέρει το ρολόι. Μειονεκτήματα: Όλες οι μονάδες έχουν την ίδια ταχύτητα. Δε μπορούν να έχουν μεγάλο μήκος για να μην υπάρχει στρέβλωση ρολογιού. Μικρό πλήθος μονάδων που συνδέονται. Χρησιμοποιούνται κύκλοι καθυστέρησης (wait cycles) αν απαιτείται επικοινωνία με πολύ αργή συσκευή που είναι συνδεδεμένη στο δίαυλο. 54

55 Ασύγχρονος χρονισμός: Χρησιμοποιούνται σήματα 55

56 Απόδοση διαύλων Δυο μετρικά χρησιμοποιούνται για την απόδοση: Καθυστέρηση (latency). Η μέγιστη ταχύτητα περιορίζεται από το είδος, το πλήθος των μονάδων που συνδέονται και το μήκος. Ρυθμός μεταφοράς (throughput). Εξαρτάται από: Εύρος της αρτηρίας δεδομένων (bitwidth), περισσότερες γραμμές, μεγαλύτερος ρυθμός μεταφοράς και κόστος υλοποίησης. Διακριτές γραμμές δεδομένων και διευθύνσεων ή πολυπλεξία στο χρόνο. Η πολυπλεξία μειώνει το ρυθμό, γιατί η αρτηρία δε χρησιμοποιείται αποκλειστικά για μια λειτουργία. Ομαδική μεταφορά λέξεων (block/burst). Αν με μια διεύθυνση, μπορούν να σταλούν πολλαπλές συνεχόμενες λέξεις ή κάθε λέξη απαιτεί μια διεύθυνση. 56

57 Ένας σημερινός υπολογιστής Υπάρχουν οι δίαυλοι: system bus (fastest). Backside bus (δε χρησιμοποιείται πια). Pci bus. Isa bus. 57

58 Ερωτήσεις αξιολόγησης (1/2) Ποια μπορεί να είναι η μέγιστη απόσταση ανάμεσα στον επεξεργαστή και σε μια συσκευή προκειμένου να έχουμε μια επιτυχημένη μετάδοση δεδομένων; Πως επιτυγχάνεται μια μεταφορά 64bit από ένα δίαυλο 32bit; Ποιο είναι το πλεονέκτημα χρήσης της αρχιτεκτονικής πολλαπλών διαύλων, σε σχέση με την αρχιτεκτονική απλού διαύλου; 58

59 Ερωτήσεις αξιολόγησης (2/2) Σε έναν κοινό δίαυλο, πως επιλέγεται και χρησιμοποιείται για τη μεταφορά δεδομένων από τον επεξεργαστή, μια συσκευή Ι/Ο ή μια θέση μνήμης; Πως γίνεται διαφοροποίηση ανάμεσα σε μια διεύθυνση μνήμης και μια συσκευή Ι/Ο; Είναι δυνατόν να διαβάζουμε από τη μνήμη και από μια συσκευή Ι/Ο; Μπορεί η ίδια διεύθυνση να αντιστοιχεί και σε μια συσκευή Ι/Ο και σε μια μνήμη; Μπορεί αυτό να γίνει αν η συσκευή δε χρησιμοποιεί απεικόνιση στη μνήμη; 59

60 Χρήση διευθύνσεων σε Ι/Ο Κάθε συσκευή απαιτεί μια ή περισσότερες διευθύνσεις για να επικοινωνήσει με τον επεξεργαστή. Από την αποκωδικοποίηση της μνήμης αναγνωρίζεται το περιφερειακό που θα χρησιμοποιηθεί. Κάθε διεύθυνση αντιστοιχεί σε μια συσκευή. 60

61 Ερωτήσεις αξιολόγησης 1. Πόσους δυνατούς συνδυασμούς μπορούμε να κάνουμε με n bit σε δυαδικό σύστημα: έχει διεύθυνση 16 bit. Πόσες τοποθεσίες διευθύνσεων μπορεί να έχει αυτή η διεύθυνση; έχει 8 bit για Ε/Ε. Πόσες τοποθεσίες διευθύνσεων Ε/Ε έχει η κάθε διεύθυνση; έχει 20bit διεύθυνση μνήμης γραμμών. Ποια είναι η μέγιστη χωρητικότητα μνήμης; 61

62 Παραδείγματα διαύλων 62

63 Ο δίαυλος ISA 4,77Mhz (ή και 8Μhz), 16bit, 9 MBps. Επεξεργαστές 486 που ήταν 32bit έπρεπε να στείλουν δεδομένα σε δύο δεσμίδες. Ήταν ο δίαυλος που υπήρχε για 20 χρόνια στα PC: λόγω συμβατότητας προς τα πίσω. Δεν υπήρχε ανάγκη για πολύ μεγάλο bandwidth. Δεν ήταν έξυπνος δηλαδή έπρεπε χειρονακτικά να τοποθετηθούν ρυθμίσεις IRQ, DMA, address IO. Δεν υπήρχε υποστήριξη για plug-and-play (pnp). Όλη τη μεταφορά την έκανε ο επεξεργαστής. 63

64 Ο δίαυλος ISA (2/2) Ο δίαυλος ISA μέσα στο κόκκινο πλαίσιο. 64

65 Ο δίαυλος Vesa Local BUS (VLB) (1/2) 32 bit, 33Mhz, παράλληλη μεταφορά δεδομένων. 3 συσκευές. Λειτουργούσε στη συχνότητα του local bus (συχνότητα επεξεργαστή). Ήταν μια επέκταση της ISA. Δεν υπήρχε πρόβλημα για 1-2 συσκευές, αλλά η προσθήκη περισσότερων συσκευών δημιουργούσε πρόβλημα. Συνήθως η 1 συσκευή ήταν η κάρτα γραφικών. Οι υποδοχές ήταν πολύ μεγάλες και άβολες. 65

66 Ο δίαυλος Vesa Local BUS (VLB) (2/2) 66

67 @1993 by Intel. Ο δίαυλος PCI (1/2) Έγινε ευρέως γνωστό με τα windows 95 (υποστήριξη plug and play για τις συσκευές PCI). Peripheral Component Interconnect (PCI). 32bit (max 66Mhz), 133 MB/sec, parallel bus. Χρησιμοποιήθηκε πάνω στο motherboard για την προσθήκη επιπρόσθετων καρτών. 67

68 Ο δίαυλος PCI (2/2) Υπάρχουν διάφορες προδιαγραφές (PCI 1.0,2.0..). Αντικατέστησε το δίαυλο ISA και Vesa Local Bus. Δίνει τροφοδοσία 3,3V ή 5V. Μέχρι 5 συσκευές χωρίς κανένα πρόβλημα. Έγιναν προσπάθειες για πολύ πιο γρήγορες ταχύτητες (PCI-X) αλλά με πολύ ακριβό κόστος υλοποίησης. 68

69 Ο δίαυλος PCI 69

70 Τυπικό σύστημα με PCI 70

71 Όλες οι συσκευές συνδέονται αποκλειστικά με το διαιτητή Κάθε συσκευή συνδέεται αποκλειστικά με το διαιτητή διαύλου PCI. Όταν μια συσκευή θέλει να αποκτήσει τον έλεγχο του διαύλου τότε στέλνει ένα σήμα από τη γραμμή REQ#. Ο διαιτητής αποφασίζει σε ποια συσκευή θα δώσει τον έλεγχο στέλνοντας στην κατάλληλη συσκευή το σήμα GNT#. Η συσκευή που λαμβάνει το GNT# μπορεί να χρησιμοποιήσει το κοινό δίαυλο PCI. 71

72 Η σύνδεση parallel. Accelerated Graphics Port. Δίαυλος σημείο-προς-σημείο (επεξεργαστή-gpu). 1 μόνο συσκευή. 72

73 Παράλληλα / Σειριακά Οι ταχύτητες του επεξεργαστή και των υπομονάδων συνεχώς αυξάνονται. Οι παραδοσιακοί δίαυλοι παράλληλης μεταφοράς PCI,AGP έχουν φτάσει στα φυσικά τους όρια. Οι νέοι δίαυλοι είναι σειριακοί σημείο-σε-σημείο (point-topoint). Κάθε υπομονάδα συνδέεται σε μια άλλη υπομονάδα (π.χ. Τον επεξεργαστή) με αποκλειστική γραμμή σειριακής μετάδοσης. Μπορεί κάθε υπομονάδα να στέλνει δεδομένα ανεξάρτητα από τις άλλες. Προτάθηκε και υιοθετήθηκε το PCI-Express. 73

74 Ο δίαυλος PCI Express (PCIe) by Intel. Δημιουργήθηκε για αντικατάσταση PCI, AGP. Σύνολο χωριστών σειριακών απευθείας συνδέσεων (serial bus). 2 γραμμές εκπομπή + 2 γραμμές λήψη (1 οδός). Χρησιμοποιείται μεταγωγέας (switch). 1,25 Ghz (max bandwidth 250MB/sec). Μπορεί να συνδυαστούν οι οδοί: PCIe x1 (απλές κάρτες),x4,x16 (κάρτες γραφικών),x32. 74

75 Ο δίαυλος PCI Express (PCIe) (2/2) 75

76 Ο δίαυλος AMBA (Advanced Microcontroller Bus Architecture) ARM. 3η αναθεωρημένη έκδοση (2003). System-on-chip για ενσωματωμένα της ARM. 32bit. Ελεύθερες οι προδιαγραφές για να χρησιμοποιηθούν από άλλους κατασκευαστές (π.χ. Infineon). Είναι πολύ δημοφιλή υλοποίηση (χρησιμοποιείται και σε smartphones). 76

77 Ο δίαυλος AMBA (Advanced Microcontroller Bus Architecture) (2/2) Υποστηρίζονται 5 τύποι διαύλων: Advanced extensible Interface (AXI). Advanced High-performance Bus (AHB). Advanced System Bus (ASB). Advanced Peripheral Bus (APB). Advanced Trace Bus (ATB). 77

78 Ο δίαυλος AMBA (Advanced Microcontroller Bus Architecture) 78

79 Άλλοι δίαυλοι USB MCA Firewire Nubus 79

80 Βιβλιογραφία Χρησιμοποιήθηκε υλικό από: Stallings, Οργάνωση και Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 6η έκδοση (3.3,3.4, 3.6, 3Α). Mission10x (U4-S[1-4]_Ver_Final.pdf). Αρχιτεκτονική Υπολογιστών, Δ. Νικολός, Γκιούρδας. 80

81 Τέλος Ενότητας 81

Σύστημα διασύνδεσης και. διαδικασία εισόδου-εξόδου

Σύστημα διασύνδεσης και. διαδικασία εισόδου-εξόδου ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Κεφάλαιο 6 Σύστημα διασύνδεσης και διαδικασία εισόδου-εξόδου Τι είναι αρτηρία (Bus) ; Ένα σύνολο γραμμών διασύνδεσης Πρωτόκολλο (protocol) Περιγραφή Πρωτοκόλλου χρονικό διάγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Α ) Ενσωματωμένα Συστήματα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 2: Βασικές αρχές λειτουργίας και χρήσης του υπολογιστή Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 1 : Οργάνωση και Αρχιτεκτονική υπολογιστών Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ. ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ. ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΦΩΤΙΑ ΗΣ Α. ΗΜΗΤΡΗΣ M.Sc. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (Σ.Τ.ΕΦ.) ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr Ασύγχρονη σειριακή

Διαβάστε περισσότερα

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2014-15 Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου (συσκευές και ) http://www.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Διασυνδετικοί : Αναλαμβάνουν την

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 13 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου...

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου... Περιεχόµενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31 93 Οι βασικές λειτουργίες ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή... 37 94 Συσκευές εισόδου...

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Ενότητα 3: Ο Υπολογιστής Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΟΜΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΝΗΜΗ & CPU Λειτουργική Δομή Αρχιτεκτονική Von Neumann Όλοι οι υπολογιστές ακολουθούν την αρχιτεκτονική κατά Von-Neumann

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Τα τμήματα ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι: 1. Επεξεργαστής 2. Μνήμη RAM και ROM 3. Κάρτα γραφικών 4. Μητρική Πλακέτα 5. Σκληρός Δίσκος 6. DVD / Blue Ray 7. Τροφοδοτικό

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή

Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή - Εισαγωγή - Αρχιτεκτονική προσωπικού υπολογιστή - Βασικά τμήματα ενός προσωπικού υπολογιστή - Η κεντρική μονάδα Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 12 : Δομή και Λειτουργία της CPU 2/2 Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Με τον όρο μνήμη αναφερόμαστε στα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση προγραμμάτων και δεδομένων σε έναν υπολογιστή ή άλλη ψηφιακή

Με τον όρο μνήμη αναφερόμαστε στα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση προγραμμάτων και δεδομένων σε έναν υπολογιστή ή άλλη ψηφιακή Μνήμη Με τον όρο μνήμη αναφερόμαστε στα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση προγραμμάτων και δεδομένων σε έναν υπολογιστή ή άλλη ψηφιακή ηλεκτρονική συσκευή, σε προσωρινή ή μόνιμη βάση. Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ Η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Central Processing Unit -CPU) ή απλούστερα επεξεργαστής αποτελεί το μέρος του υλικού που εκτελεί τις εντολές ενός προγράμματος υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΜΟΝΑ ΩΝ ( ιάδροµοι ή ίαυλοι)

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΜΟΝΑ ΩΝ ( ιάδροµοι ή ίαυλοι) Kεφάλαιο 3 Συστήµατα ιασύνδεσης Μονάδων 55 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΜΟΝΑ ΩΝ ( ιάδροµοι ή ίαυλοι) 3.1 Βασικές Αρχές...56 3.2 Ιεραρχία ιαύλων...57 3.3 οµή ιαύλου...60 3.4 ιαιτησία ιαύλου...64 3.5 Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική-ΙI Ενότητα 4 :

Αρχιτεκτονική-ΙI Ενότητα 4 : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Αρχιτεκτονική-ΙI Ενότητα 4 : Μνήμες Ιωάννης Έλληνας Τμήμα Η/ΥΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 02 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας

Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ No:08 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI)

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 015-16 Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) (κύρια και ) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό υπολογιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στην Δομή, Οργάνωση, Λειτουργία και Αξιολόγηση Υπολογιστών 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 1.3.1 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Κεφάλαιο 2: Το εσωτερικό του Υπολογιστή. Εικόνα 2.1: Η Κεντρική Μονάδα.

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Κεφάλαιο 2: Το εσωτερικό του Υπολογιστή. Εικόνα 2.1: Η Κεντρική Μονάδα. Εικόνα 2.1: Η Κεντρική Μονάδα. Εικόνα 2.1: Η Κεντρική Μονάδα και τα κυριότερα μέρη στο εσωτερικό της. Μητρική πλακέτα (motherboard) Επεξεργαστής ή Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας ή Κ.Μ.Ε. (Central Processing

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα

Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα Μιχάλας Άγγελος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα: Συσκευές Τηλεμετρίας Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Επανάληψης

Ερωτήσεις Επανάληψης Ερωτήσεις Επανάληψης 1. Μητρική Πλακέτα : a. Μια µητρική πλακέτα είναι; Μια µητρική πλακέτα είναι η κύρια πλακέτα τυπωµένου κυκλώµατος που βρίσκετε σε υπολογιστές και άλλα επεκτάσιµα συστήµατα. Κατέχει

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι Βασικά δομικά στοιχεία ενός Η/Υ Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι 1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Γνώσεις αλληλεπίδρασης υλικού λογισμικού Ο ρόλος των οδηγών συσκευών Τα μέρη της κύριας μονάδας και των περιφερειακών

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.7 Θύρες περιφερειακών

Μάθημα 4.7 Θύρες περιφερειακών Μάθημα 4.7 Θύρες περιφερειακών - Εισαγωγή - Η σειριακή θύρα - Η παράλληλη θύρα - Οι θύρες πληκτρολογίου και ποντικιού τύπου PS/2 - Ο διάδρομος USB Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς: Να αναφέρεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών 1 Οργάνωση υπολογιστών ΚΜΕ Κύρια Μνήμη Υποσύστημα εισόδου/εξόδου 2 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) R1 R2 ΑΛΜ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 04 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 6 : Αδιέξοδο 1/2 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Β2.1 Βασικές έννοιες της Αρχιτεκτονικής του Η/Υ

Β2.1 Βασικές έννοιες της Αρχιτεκτονικής του Η/Υ Β2.1 Βασικές έννοιες της Αρχιτεκτονικής του Η/Υ Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναφέρουμε και να εξηγούμε τι είναι Αρχιτεκτονική Η/Υ Να γνωρίσουμε τα βασικά εξαρτήματα που βρίσκονται στο εσωτερικό του υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Σειριακό Τερματικό Serial Terminal (Dumb Terminal)

Σειριακό Τερματικό Serial Terminal (Dumb Terminal) Σειριακό Τερματικό Serial Terminal (Dumb Terminal) Ένα σειριακό τερματικό είναι ο απλούστερος τρόπος για να συνδέσουμε πολλαπλές μονάδες εξόδου (οθόνες) και εισόδου (πληκτρολόγια) σε ένα μηχάνημα UNIX

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 3: Άλγεβρα Βοole και Λογικές Πράξεις Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 4: Ψηφιακή Λογική, Άλγεβρα Boole, Πίνακες Αλήθειας (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann. Πως λειτουργεί η ΚΜΕ; Κεντρική μονάδα επεξεργασίας [3] ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann. Πως λειτουργεί η ΚΜΕ; Κεντρική μονάδα επεξεργασίας [3] ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann εισόδου μεταφορά δεδομένων από έξω προς τον Η/Υ εξόδου μεταφορά δεδομένων από τον Η/Υ προς τα έξω ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Κύκλος Μηχανής κεντρικός έλεγχος/πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές Επικοινωνίες

Ψηφιακές Επικοινωνίες Τεχνική Εκπαίδευση Ψηφιακές Επικοινωνίες Παναγιώτης Γεώργιζας BEng Cybernetics with Automotive Electronics MSc Embedded Systems Engineering Θέματα που θα αναλυθούν Στόχοι του σεμιναρίου Λίγη Θεωρία για

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπλεξία. http://diktya-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike

Πολυπλεξία. http://diktya-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike Πολυπλεξία Ανάλυση σημάτων στο πεδίο χρόνου, συχνότητας, πολυπλεξία διαίρεσης συχνότητας, πολυπλεξία διαίρεσης χρόνου (1.6 ενότητα σελ 19-20, 29-30 και στοιχεία από 2.1 ενότητα σελ. 52-58). http://diktya-epal-b.ggia.info

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ No 05 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα

Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα - Εισαγωγή - Οι βάσεις του επεξεργαστή και της μνήμης - Οι υποδοχές της μητρικής πλακέτας - Άλλα μέρη της μητρική πλακέτας - Τυποποιήσεις στην κατασκευή μητρικών πλακετών Όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 8: Εισαγωγή στα Δίκτυα Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εργαστήριο

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εργαστήριο Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εργαστήριο Ενότητα: ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΣΦΑΛΜΑΤΩΣΗΣ Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο)

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Ενότητα 1: Εισαγωγή στη C - Αλγόριθμοι Καθηγήτρια Εφαρμογών: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ARDUINO Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική. Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός

5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική. Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός 5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός Μνήµη Η µνήµη καταλαµβάνει το µεγαλύτερο µέρος ενός υπολογιστικού συστήµατος Δύο τύποι: ROM - RAM RΟΜs CPU

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Β1 κεφ.2 ο «Σο Εσωτερικό του Τπολογιστή»

Ενότητα Β1 κεφ.2 ο «Σο Εσωτερικό του Τπολογιστή» 1 2 1) ΚΟΤΣΙ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ (computer case): το κύριο κουτί που περικλείει τις βασικές συσκευές του υπολογιστή (επεξεργαστή, αποθήκες, RAM). 2) ΜΗΣΡΙΚΗ (motherboard): η πιο μεγάλη κάρτα πάνω στην οποία βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ Η/Υ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ Η/Υ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ Η/Υ 1) Τι είναι μητρική πλακέτα; Είναι η βασική ηλεκτρονική πλακέτα ενός Η/Υ πάνω στην οποία συνδέονται όλα τα εξαρτήματα ενός Η/Υ όπως ο επεξεργαστής, η μνήμη, οι κάρτες επέκτασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΚΤΥΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Η/Υ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΚΤΥΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Η/Υ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΚΤΥΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Η/Υ Μ.ΑΡΑΠΟΣΤΑΘΗΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ο ΕΠΑΛ Ν.ΙΩΝΙΑΣ Είδος συνδέσμου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας το hardware του αναπτυξιακού

Μαθαίνοντας το hardware του αναπτυξιακού 1. ΑΣΚΗΣΗ 1 Μαθαίνοντας το hardware του αναπτυξιακού Προϋποθέσεις Το εργαστήριο αυτό προϋποθέτει το διάβασμα και χρήση των εξής: Αρχείο mcbstr9.chm HTML, που δίδεται με τα υπόλοιπα αρχεία του εργαστηρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΤΩΝ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΤΩΝ Θεσσαλονίκη 09/06/2015 4η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «Ι Π Π Ο Κ Ρ Α Τ Ε Ι Ο» ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Κωνσταντινουπόλεως αρ. 49, 546 42

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΣΗΣ

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική Έκθεση 2. Ενδεικτικός Προϋπολογισμός 3. Τεχνικές Προδιαγραφές Ελληνικό-Αργυρούπολη

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Συστήματα πολυμέσων Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 03-1 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 6: inc, dec, loop, jcxz, dup, displacement Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9 : Ιδεατή Μνήμη 1/2 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον.

Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον. Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον. Το Plugwise είναι ένα εύχρηστο σύστηµα διαχείρισης ενέργειας σε εργασιακούς χώρους. Μετράει την κατανάλωση ρεύµατος κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα # 3: Αριθμητικά Περιγραφικά Μέτρα Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΑΔΕΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

«ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ : 49999,50 ΕΥΡΩ ΜΕ Φ.Π.Α. Κ.Α. : 70.01.7134.001 ΕΤΟΣ : 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΜΙΚΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 20

ΣΧΕΔΙΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΜΙΚΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 20 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Εκπαιδευτών Ενηλίκων της Μη Τυπικής Εκπαίδευσης ΣΧΕΔΙΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΜΙΚΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 20 Τίτλος Μικροδιδασκαλίας: «Εισαγωγή στο Υλικό (Hardware) του Η/Υ» Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ 1 1. ΕΚΤΥΠΩΤΕΣ ΕΚΤΥΠΩΤΗΣ I ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Τεχνικές Προδιαγραφές Υποχρ/κή Απαίτηση Απάντηση 1 Τεχνολογία Εκτύπωσης: Μέγεθος εγγράφου: Ανάλυση εκτύπωσης: Ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Χρήση έξυπνων καρτών στην υγεία

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Χρήση έξυπνων καρτών στην υγεία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Χρήση έξυπνων καρτών στην υγεία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική Ηλεκτρικών Μηχανών

Δυναμική Ηλεκτρικών Μηχανών Δυναμική Ηλεκτρικών Μηχανών Ενότητα 1: Εισαγωγή Βασικές Αρχές Επ. Καθηγήτρια Τζόγια Χ. Καππάτου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ Νικ. ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΤΜΗΜΑ: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Τ.Ε. 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Διαχείριση χρόνιων πασχόντων με συστήματα τηλεματικής Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ 1 1. ΕΚΤΥΠΩΤΕΣ ΕΚΤΥΠΩΤΗΣ I ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Τεχνικές Προδιαγραφές Υποχρ/κή Απαίτηση Απάντηση 1 Τεχνολογία Εκτύπωσης: Μέγεθος εγγράφου: Ανάλυση εκτύπωσης: Ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Κωνσταντίνος Μαργαρίτης Καθηγητής Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας kmarg@uom.gr http://eos.uom.gr/~kmarg

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 5 : Η Εσωτερική Μνήμη Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα DAQ. 6.1 Εισαγωγή

Συστήµατα DAQ. 6.1 Εισαγωγή 6 Συστήµατα DAQ 6.1 Εισαγωγή Με τον όρο Acquisition (Απόκτηση) περιγράφουµε τον τρόπο µε τον οποίο µεγέθη όπως η πίεση, η θερµοκρασία, το ρεύµα µετατρέπονται σε ψηφιακά δεδοµένα και απεικονίζονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις:

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις: Σύστημα μνήμης Ο κύριος σκοπός στο σχεδιασμό ενός συστήματος μνήμης είναι να προσφέρουμε επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης διατηρώντας ένα αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης και επίσης χαμηλό μέσο κόστος ανά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΥΧΑΙΑΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ (Static and Dynamic RAMs). ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΥΧΑΙΑΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ (Static and Dynamic RAMs). ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΥΧΑΙΑΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ (Static and Dynamic RAMs). ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΜΙΑΓΩΓΙΚΩΝ ΜΝΗΜΩΝ. ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ RAM CMOS. ΤΥΠΟΙ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΑΡΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy)

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) 1 Συστήματα Μνήμης Η οργάνωση του συστήματος μνήμης επηρεάζει τη λειτουργία και απόδοση ενός μικροεπεξεργαστή: Διαχείριση μνήμης και περιφερειακών (Ι/Ο) απότολειτουργικόσύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 06 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac dlan 1200+ WiFi ac 2 dlan 1200+ WiFi ac Υφιστάμενη κατάσταση Οι φορητές συσκευές όλο πληθαίνουν καθημερινά. Όλο και περισσότεροι χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Αυτόματου Ελέγχου

Συστήματα Αυτόματου Ελέγχου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Συστήματα Αυτόματου Ελέγχου Ενότητα : Ψηφιακός Έλεγχος Συστημάτων Aναστασία Βελώνη Τμήμα Η.Υ.Σ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑLOG TO DIGITAL CONVERTER (ADC)

ΑΝΑLOG TO DIGITAL CONVERTER (ADC) ΑΝΑLOG TO DIGITAL CONVERTER (ADC) O ADC αναλαμβάνει να μετατρέψει αναλογικές τάσεις σε ψηφιακές ώστε να είναι διαθέσιμες εσωτερικά στο μικροελεγκτή για επεξεργασία. Η αναλογική τάση που θέλουμε να ψηφιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα # 8: Πιθανότητες ΙΙ Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΑΔΕΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Το

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ

Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική Η/Υ Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2014-15 Εισαγωγή στην Αρχιτεκτονική (θεμελιώδεις αρχές λειτουργίας των υπολογιστών) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα : Ψηφιακά Ηλεκτρονικά Τεχνολογία ΙΙ Τεχνικών Σχολών, Θεωρητικής Κατεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

WDT και Power Up timer

WDT και Power Up timer Ο ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗΣ PIC O μικροελεγκτής PIC κατασκευάζεται από την εταιρεία Microchip. Περιλαμβάνει τις τρεις βασικές κατηγορίες ως προς το εύρος του δίαυλου δεδομένων (Data Bus): 8 bit (σειρές PIC10, PIC12,

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Πολυμέσων Ενότητα 7: Ψηφιοποίηση και ψηφιακή επεξεργασία σήματος.

Συστήματα Πολυμέσων Ενότητα 7: Ψηφιοποίηση και ψηφιακή επεξεργασία σήματος. Συστήματα Πολυμέσων Ενότητα 7: Ψηφιοποίηση και ψηφιακή επεξεργασία σήματος. Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περιόδους 16/11/2011 10:31 (31) καθ. Τεχνολογίας ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΜΕΓΕΘΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ (ANALOGUE) ΨΗΦΙΑΚΟ (DIGITAL) 16/11/2011 10:38 (38) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα