Αγγειοπλαστική με εμφύτευση γυμνής ή φαρμακευτικά εμποτισμένης ενδοστεφανιαίας πρόθεσης Συσχέτιση προδιαθεσικών παραγόντων και πρώιμης επαναστένωσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αγγειοπλαστική με εμφύτευση γυμνής ή φαρμακευτικά εμποτισμένης ενδοστεφανιαίας πρόθεσης Συσχέτιση προδιαθεσικών παραγόντων και πρώιμης επαναστένωσης"

Transcript

1 Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ORIGINAL PAPER Αγγειοπλαστική με εμφύτευση γυμνής ή φαρμακευτικά εμποτισμένης ενδοστεφανιαίας πρόθεσης Συσχέτιση προδιαθεσικών παραγόντων και πρώιμης επαναστένωσης ΣΚΟΠΟΣ Τα νοσήματα της καρδιάς και των αγγείων αποτελούν στη σημερινή εποχή την πρώτη αιτία θανάτου. Η διαδερμική ενδοαυλική αγγειοπλαστική στεφανιαίων αγγείων, με τη χρήση ενδαγγειακών προθέσεων (drug eluting stent, DES ή bare metal stent, BMS) υπήρξε μια σημαντική καινοτομία στη θεραπεία της στεφανιαίας νόσου. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η σύγκριση των δύο τύπων stents ως προς τα ποσοστά επαναστένωσης αυτών. Παράλληλα, έγινε συσχέτιση της επαναστένωσης με κάποιους σημαντικούς προδιαθεσικούς παράγοντες αθηρωμάτωσης και στένωσης των αγγείων. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Το δείγμα της εν λόγω έρευνας αποτέλεσαν στεφανιαίοι καρδιοπαθείς, στους οποίους εφαρμόστηκε αγγειοπλαστική με χρήση DES ή BMS στην Α Καρδιολογική Κλινική του Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών, κατά τη διάρκεια των ετών Από το σύνολο αυτών, επιλέχθηκαν οι ασθενείς εκείνοι οι οποίοι εκδήλωσαν επαναστένωση σε διάστημα 3 και 6 μηνών. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Συνολικά, εμφάνισαν επαναστένωση 57 άτομα (51 άνδρες και 6 γυναίκες), από τα οποία τα 37 είχαν DES και τα 20 BMS. Τα άτομα με BMS (8/20, 40%) εμφάνισαν πιο συχνά επαναστένωση στους 3 μήνες απ ό,τι αυτά με DES (11/37, 29,7%), χωρίς όμως η συγκεκριμένη διαφορά να είναι στατιστικά σημαντική (p>0,05, p=0,432). Τα άτομα που ήταν παχύσαρκα και τους είχε τοποθετηθεί BMS εμφάνισαν μεγαλύτερο ποσοστό επαναστένωσης (45%, 9/20), ενώ στα άτομα που είχε τοποθετηθεί DES και είχαν οικογενειακό ιστορικό στεφανιαίας νόσου εμφάνισαν μικρότερο ποσοστό επαναστένωσης στους 3 απ ό,τι στους 6 μήνες. Η μέση τιμή της ολικής χοληστερόλης, των τριγλυκεριδίων, της CRP και της LDL τη στιγμή της επαναστένωσης στα άτομα με DES στους 3 μήνες ήταν μεγαλύτερη από αυτή στους 6 μήνες. Η περισπώμενη αρτηρία βρέθηκε ότι επαναστενώνεται πιο συχνά στους 6 απ ό,τι στους 3 μήνες, γεγονός που τεκμηριώνεται με στατιστικά σημαντική διαφορά. Το άπω τμήμα του stent επαναστενωνόταν πιο συχνά στους 3 απ ό,τι στους 6 μήνες και η σχετική διαφορά ήταν στατιστικά σημαντική (p<0,05), ενώ συχνότερα παρατηρήθηκε τέτοιου είδους επαναστένωση στα DES απ ό,τι στα BMS. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Από την παρούσα μελέτη προέκυψε ότι τα BMS σε σχέση με τα DES εμφανίζουν ταχύτερα επαναστένωση στους 3 μήνες. Από τους προδιαθεσικούς παράγοντες, η παχυσαρκία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επαναστένωση των BMS σε σχέση με τα DES, ενώ το οικογενειακό ιστορικό εμφανίζεται ως συχνός προδιαθεσικός παράγοντας σε άτομα με DES που είχαν επαναστένωση στους 6 μήνες. Οι λιπιδιολογικοί παράγοντες (ολική και LDL-χοληστερόλη, τριγλυκερίδια) ήταν αυξημένοι στους ασθενείς που εμφάνισαν επαναστένωση στους 3 μήνες και είχαν DES.... Χ. Μάλλιος, 1 Ε. Παναγούλη, 2 Ι. Δοντά, 3 Θ. Τρουπής, 2 Α. Σπανός, 4 Δ. Βενιεράτος 2 1 Καρδιολογική Κλινική, 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, Αθήνα 2 Εργαστήριο Περιγραφικής Ανατομικής, Ιατρική Σχολή, Αθήνα 3 Ιατρική Σχολή, Αθήνα 4 Α Καρδιολογική Κλινική, Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, Αθήνα Angioplasty with bare metal stent or drug eluting stent: Correlations between risk factors and early restenosis Λέξεις ευρετηρίου Αγγειοπλαστική Προδιαθεσικοί παράγοντες Stent Στεφανιαία νόσος Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Τα νοσήματα της καρδιάς και των αγγείων αποτελούν στη σημερινή εποχή την πρώτη αιτία θανάτου, τουλάχιστον στις αναπτυγμένες χώρες. Υπολογίζεται ότι το 30 40% όλων των θανάτων οφείλεται στα καρδιαγγειακά νοσήματα.

2 ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΑΝΑΣΤΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ 469 Στην Ελλάδα, περίπου άτομα ετησίως πεθαίνουν αιφνίδια από καρδιαγγειακές νόσους, ενώ χιλιάδες άλλα αναγκάζονται να περιορίσουν σημαντικά τις καθημερινές τους δραστηριότητες ή να συνταξιοδοτηθούν. Η πλειοψηφία των νοσημάτων της καρδιάς οφείλεται σε στεφανιαία νόσο, δηλαδή σε βλάβη (στένωση ή απόφραξη) των στεφανιαίων αγγείων που παρέχουν αίμα στην καρδιά. 1 Ένα μεγάλο ποσοστό από τους ασθενείς µε στεφανιαία νόσο αντιμετωπίζεται είτε µε αγγειοπλαστική είτε µε αορτοστεφανιαία παράκαμψη (CABG). Η διαδερμική ενδοαυλική αγγειοπλαστική στεφανιαίων αγγείων (PCI) υπήρξε μια σημαντική καινοτομία στη θεραπεία της στεφανιαίας νόσου, από την ημέρα που ο Andreas Grüntzig τη χρησιμοποίησε το 1977 για τη διάνοιξη στεφανιαίας αρτηρίας. 1 Μέχρι εκείνη τη χρονική στιγμή, τη μοναδική θεραπευτική επιλογή αποτελούσε η χειρουργική αποκατάσταση με αορτοστεφανιαία παράκαμψη. Η χρήση ενδαγγειακών προθέσεων (stents) υπήρξε μια περαιτέρω καινοτομία, που συνέδραμε πολύ στην έκβαση αγγειοπλαστικών επεμβάσεων. Το 1986 τοποθετήθηκε το πρώτο stent από τον Zak Puel και τον Ulrich Sigwart σε μια ανθρώπινη στεφανιαία αρτηρία, ενώ το 1994 το πρώτο Palmaz-Schatz stent εγκρίθηκε για χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες. 2 Αξίζει να σημειωθεί ότι τώρα πλέον, σε αρκετές αναπτυγμένες χώρες, ο λόγος της αγγειοπλαστικής προς την αορτοστεφανιαία παράκαμψη είναι 4:11. Μια σημαντική επιπλοκή των συγκεκριμένων επεμβάσεων αποτελεί η πιθανότητα επαναστένωσης των stent. Επαναστένωση αγγείου μετά από αγγειοπλαστική χαρακτηρίζεται η παρατήρηση στένωσης >50% του αγγείου στο σημείο όπου πραγματοποιήθηκε η αγγειοπλαστική κατά την αγγειογραφία παρακολούθησης. 3 Η διεργασία της επαναστένωσης οδηγεί τελικά σε προοδευτική απώλεια της βατότητας του αρτηριακού αυλού. 4 Το ποσοστό επαναστένωσης της αγγειοπλαστικής με μπαλόνι (χωρίς stent) ανερχόταν στο 40% των περιπτώσεων, συνηθέστερα εντός των πρώτων μηνών από την πραγματοποίηση της επέμβασης. 2 Η τοποθέτηση ενδοστεφανιαίων ενδοπροθέσεων (stents) μείωσε το ποσοστό επαναστένωσης σε 10 20%, αλλά συνοδεύεται από προβλήματα, όπως ο διαχωρισµός του τοιχώματος του αγγείου και η ατελής ή η ασύμμετρη τοποθέτηση και η έκπτυξη του stent. 4 Η χρήση φαρμακο-εκλυουσών προθέσεων (drug eluting stent, DES) ουσιαστικά τροποποίησε την προοπτική της επεμβατικής Καρδιολογίας με τη δραστική μείωση της επαναστένωσης σε μονοψήφιο ποσοστό (περίπου 6 7%), ενώ παράλληλα παρουσίασε εξαιρετικά αποτελέσματα και στους διαβητικούς ασθενείς. 5 Αντίθετα, η πιθανότητα επαναστένωσης με τα απλά μεταλλικά γυμνά stents (BMS) ανέρχεται στο 20%. 6 Επίσης, τα DES ελάττωσαν τα μείζονα καρδιαγγειακά συμβάντα και την ανάγκη για νέα αγγειοπλαστική CABG, γεγονός που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα συγκριτικά με την αγγειοπλαστική με μπαλόνι ή με γυμνή πρόθεση (BMS). Ωστόσο, η χρήση των stents DES δεν συνδέθηκε με μείωση της θνητότητας ή του νέου εμφράγματος του μυοκαρδίου σε σχέση με τα BMS. 5 Μάλιστα, η θρόμβωση και επομένως η απόφραξη των DES κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα με τα BMS στο ένα έτος (0,5 0,7%), με κίνδυνο για πολύ όψιμη θρόμ βωση πέραν του έτους να υφίσταται στα DES, ενώ είναι εξαιρετι κά μικρός με τα BMS. 5 Η κυριότερη αιτία στένωσης των αγγείων είναι η ανάπτυξη αθηρωματικής πλάκας (αθηρωμάτωση) λόγω συσσώρευσης λίπους στο αγγειακό τοίχωμα. Η δημιουργία της αθηροσκληρυντικής βλάβης μπορεί να χωριστεί σε τρία στάδια: (α) Λιπώδης γράμμωση (fatty streak), (β) ινώδης πλάκα (fibrous plaque ή cup) και (γ) σύνθετη βλάβη (complicated lesion). 7 Πολλοί είναι οι προδιαθεσικοί παράγοντες της αθηρωμάτωσης. Κάποιοι από αυτούς τροποποιούνται με κατάλληλες παρεμβάσεις και άλλοι είναι μη τροποποιήσιμοι. Στους τελευταίους ανήκει η ηλικία, το φύλο και το κληρονομικό ιστορικό στεφανιαίας νόσου. Ως τροποποιήσιμοι προδιαθεσικοί παράγοντες έχουν επίσημα καταγραφεί και καθιερωθεί οι εξής: 8 10 Ηλικία (άνδρες >45 ετών, γυναίκες >55 ετών), κληρονομικότητα (εμφάνιση στεφανιαίας νόσου σε πατέρα ή αδελφό σε ηλικία <55 ετών, σε μητέρα ή αδελφή σε ηλικία <65 ετών), υπερχοληστερολαιμία (αυξημένη LDLλιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας >130 mg/dl), μειωμένη HDL-λιποπρωτεΐνη (υψηλής πυκνότητας) <35 mg/dl (εάν η HDL-χοληστερόλη είναι >60 mg/dl αφαιρείται ένας προδιαθεσικός παράγοντας), σακχαρώδης διαβήτης, αρτηριακή υπέρταση (>140/90 mmhg), κάπνισμα (ενεργητικό και παθητικό), κατανάλωση οινοπνεύματος και έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, παχυσαρκία και τρόπος ζωής. Η αθηρογένεση είναι μια πολυπαραγοντική διαδικασία. Έτσι, τα τελευταία χρόνια και άλλοι πιθανοί προδιαθεσικοί παράγοντες έρχονται να προστεθούν στους ήδη καλά περιγραφέντες. Οι προδιαθεσικοί αυτοί παράγοντες περιλαμβάνουν τα αυξημένα ποσά ομοκυστεΐνης και ινωδογόνου, την υπερπηκτικότητα, καθώς και τους φλεγμονώδεις και τους μολυσματικούς παράγοντες. 14 Φαίνεται ότι η άσκηση και η κατανάλωση οινοπνεύματος (π.χ. κρασί) σε μικρή ποσότητα είναι αρνητικοί προγνωστικοί παράγοντες, δηλαδή ασκούν προστατευτική δράση. Επίσης, η διακοπή του καπνίσματος, η υγιεινή διατροφή με σκοπό τη διατήρηση της χοληστερόλης σε φυσιολογικά επίπεδα, καθώς και ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης, έχουν

3 470 Χ. ΜΑΛΛΙΟΣ και συν ως αποτέλεσμα την ελάττωση της συχνότητας εμφάνισης της νόσου. 15 Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται η σύγκριση των δύο τύπων stents (DES και BMS) ως προς τα ποσοστά επαναστένωσης αυτών. Παράλληλα, γίνεται συσχέτιση της επαναστένωσης των stents με κάποιους σημαντικούς προδιαθεσικούς παράγοντες αθηρωμάτωσης και στένωσης των αγγείων. Συγκεκριμένα, μελετάται το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η χοληστερόλη (ολική, LDL, HDL), τα τριγλυκερίδια, η υπέρταση, η παχυσαρκία, το οικογενειακό ιστορικό και η CRP. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Το ευρύτερο δείγμα της παρούσας έρευνας αποτέλεσαν στεφανιαίοι καρδιοπαθείς ελληνικής καταγωγής, στους οποίους επιτεύχθηκε αγγειοπλαστική με χρήση stent (είτε DES είτε BMS) στην Α Καρδιολογική Κλινική του Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών κατά τη διάρκεια των ετών (Ιούνιος 2005 Ιούνιος 2010). Από το σύνολο αυτών (425 ασθενείς), επιλέχθηκαν οι ασθενείς εκείνοι οι οποίοι εμφάνισαν επαναστένωση σε διάστημα 3 και 6 μηνών. Η επαναστένωση των ασθενών ελέγχθηκε με στεφανιογραφία. Καταγράφηκαν όλοι οι ασθενείς που εμφάνισαν επαναστένωση σε διάστημα 3 και 6 μηνών. Κάθε περίπτωση κατηγοριοποιήθηκε ανάλογα με τη χρονική στιγμή της επαναστένωσης (3 ή 6 μήνες) και τον τύπο του stent (DES και BMS). Σε όλους μετρήθηκαν και καταγράφηκαν οι παρακάτω παράγοντες: Αν ήταν καπνιστές ή όχι, εάν έπασχαν από σακχαρώδη διαβήτη ή όχι, εάν παρουσίαζαν ή όχι υπέρταση, εάν ήταν παχύσαρκοι ή όχι, εάν είχαν θετικό οικογενειακό ιστορικό (με την έννοια της κληρονομικότητας της στεφανιαίας νόσου), οι τιμές της χοληστερόλης (ολική, LDL, HDL), οι τιμές των τριγλυκεριδίων, καθώς και οι τιμές της CRP. Όλοι οι παράγοντες αξιολογήθηκαν τη στιγμή της επαναστένωσης, είτε αυτή παρατηρήθηκε στους 3 είτε στους 6 μήνες. Η ταξινόμηση των παραγόντων έγινε ανάλογα με τον τύπο του stent, τη χρονική στιγμή της επαναστένωσης, το φύλο και την ηλικία. Οι εν λόγω παράγοντες επιλέχθηκαν επειδή θεωρούνται ως οι επίσημοι τροποποιήσιμοι προδιαθεσικοί παράγοντες αθηρωμάτωσης Επί πλέον, καταγράφηκε το σημείο της αρτηρίας (δεξιά στεφανιαία, πρόσθιος κατιών κλάδος, περισπώμενη) αλλά και του stent (άπω, εγγύς, in-stent), το οποίο επαναστενώθηκε. Προκειμένου να πραγματοποιηθεί η σύγκριση των αποτελεσμάτων, ελήφθησαν υπ όψη το φύλο και η ηλικία. Για να καταστεί αυτό, οι ασθενείς κατηγοριοποιήθηκαν σε ηλικιακές ομάδες ανά 10 έτη (40 49, κ.λπ.). Στατιστική ανάλυση Η μέση, η μέγιστη και η ελάχιστη τιμή, η τυπική απόκλιση (SD), καθώς και το τυπικό σφάλμα της μέσης τιμής (SE) υπολογίστηκαν για τις ποσοτικές μεταβλητές. Για τις κατηγορικές μεταβλητές έχουν υπολογιστεί οι αντίστοιχες συχνότητες και τα ποσοστά (%). Προκειμένου να πραγματοποιηθεί σύγκριση μεταξύ των ποσοτικών μεταβλητών εφαρμόστηκε το t-test και για τις κατηγορικές μεταβλητές τα x 2 και Fisher s exact test. Ένας συσχετισμός και μια διαφορά θεωρείται σημαντική όταν p<0,05 και ως αδύναμη όταν 0,05<p<0,1. Η στατιστική ανάλυση εφαρμόστηκε με το στατιστικό πρόγραμμα Statistical Package for Social Sciences (SPSS) έκδοση ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Κατά το μελετώμενο χρονικό διάστημα (Ιούνιος 2005 Ιούνιος 2010) πραγματοποιήθηκε αγγειοπλαστική με χρήση stent σε συνολικά 425 στεφανιαίους καρδιοπαθείς. Από αυτούς, 57 άτομα (13,4%, 57/425) 6 γυναίκες και 51 άνδρες με ηλικίες από ετών (μέση ηλικία 62,7 έτη, SD ±7,279, SE 0,964) εμφάνισαν επαναστένωση σε διάστημα 3 και 6 μηνών. Στα 37 άτομα είχε τοποθετηθεί DES και στα 20 BMS. Η συχνότητα επαναστένωσης ανάλογα με τον τύπο του stent και τη χρονική στιγμή παρουσιάζεται στον πίνακα 1. Στατιστικά σημαντική διαφορά δεν βρέθηκε σε κάποια κατηγορία (p>0,05). Η συχνότητα των μελετώμενων παραγόντων αθηρωμάτωσης ανάλογα με τον τύπο του stent καταγράφεται στον πίνακα 2. Το ποσοστό των ατόμων που ήταν παχύσαρκοι και εκδήλωσαν επαναστένωση (είτε στους 3 είτε στους 6 μήνες) ήταν μεγαλύτερο στην ομάδα των BMS (45%, 9/20) και η διαφορά αυτή ήταν στατιστικά σημαντική (p<0,05, p=0,019). Οι ενεργοί καπνιστές ήταν περισσότεροι στην ομάδα των DES, ενώ τεκμηριώθηκε μόνο αδύναμη στατιστικά σημαντική διαφορά (0,05<p<0,1). Όσον αφορά στο σακχαρώδη διαβήτη, στην υπέρταση και στο οικογενειακό ιστορικό δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά (p>0,05) μεταξύ των δύο τύπων stents (πίν. 2). Η μέση τιμή της ολικής χοληστερόλης, των τριγλυκεριδίων, της LDL και της HDL τη στιγμή της επαναστένωσης στα άτομα με DES ήταν μεγαλύτερη από αυτή στα άτομα με BMS (πίν. 2), χωρίς να ανευρεθεί στατιστικά σημαντική διαφορά (p>0,05). Η μέση τιμή της CRP τη στιγμή της επαναστένωσης στα άτομα με DES ήταν μεγαλύτερη απ ό,τι στα άτομα με BMS και η διαφορά αυτή ήταν στατιστικά σημαντική (p<0,05). Πίνακας 1. Συχνότητα επαναστένωσης στους 3 και 6 μήνες ανάλογα με τον τύπο του stent. n 3 μήνες 6 μήνες Stent DES (29,7%) 26 (70,3%) Stent BMS 20 8 (40,0%) 12 (60,0%) Σύνολο (33,3%) 38 (66,6%)

4 ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΑΝΑΣΤΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ 471 Πίνακας 2. Συχνότητα των μελετώμενων παραγόντων αθηρωμάτωσης ανάλογα με τον τύπο του stent. n Καπνιστής ΣΔ Υπέρταση Παχυσαρκία Οικογενειακό ιστορικό Stent DES (32,4%) 10 (27,0%) 25 (67,6%) 6 (16,2%) 19 (51,3%) Stent BMS 20 2 (10,0%) 5 (25,0%) 11 (55,0%) 9 (45,0%) 8 (40,0%) Stent BMS CHOL TGL CRP LDL HDL n Μέση 249,45 178,7 3,69 173,55 40,15 SE ,987 7, SD ±33,248 ±32,463 ±4,415 ±32,877 ±7,307 Ελάχιστη 163,00 125,00 0,40 92,00 26,00 Μέγιστη 298,00 230,00 15,00 220,00 50,00 Stent DES CHOL TGL CRP LDL HDL n Μέση 252,57 182,57 7,96 174,92 41,13 SE 4,944 5,114 0,818 5,497 1,752 SD ±30,076 ±31,105 ±4,977 ±33,438 ±10,659 Ελάχιστη 174,00 125,00 0,50 88,00 23,00 Μέγιστη 299,00 255,00 16,00 216,00 69,00 ΣΔ: Σακχαρώδης διαβήτης, CHOL: Χοληστερόλη, TGL: Τριγλυκερίδια, CRP: C-reactive protein, LDL: Low density lipoprotein, HDL: High density lipoprotein Η συχνότητα των μελετώμενων παραγόντων αθηρωμάτωσης ανάλογα με τη χρονική στιγμή της επαναστένωσης καταγράφεται στον πίνακα 3. Τα άτομα που είχαν DES και εμφάνισαν επαναστένωση στους 3 μήνες και είχαν θετικό οικογενειακό ιστορικό ήταν λιγότερα σε σχέση με όσους εκδήλωσαν επαναστένωση στους 6 μήνες και μεταξύ τους βρέθηκε αδύναμη στατιστικά σημαντική διαφορά (0,05<p<0,1). Όσον αφορά στο κάπνισμα, στο σακχαρώδη διαβήτη, στην υπέρταση και στην παχυσαρκία δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά (p>0,05) μεταξύ 3 και 6 μηνών σε κάποια από τις δύο κατηγορίες stent. Η μέση τιμή της ολικής χοληστερόλης, των τριγλυκεριδίων, της CRP και της LDL τη στιγμή της επαναστένωσης στα άτομα με DES στους 3 μήνες ήταν μεγαλύτερη από αυτή στους 6 μήνες, αλλά στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,05) βρέθηκε μόνο για την ολική χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, ενώ για την LDL βρέθηκε αδύναμη στατιστικά σημαντική διαφορά (0,05<p<0,1). Αντίθετα, η μέση τιμή της HDL τη στιγμή της επαναστένωσης σε άτομα με DES στους 3 μήνες ήταν μικρότερη από αυτή στους 6 μήνες, χωρίς να βρεθεί στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,05). Για τα BMS, στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,05) βρέθηκε μόνο για τις τιμές της CRP μεταξύ 3 και 6 μηνών. Τα ποσοστά επαναστένωσης των διαφόρων αρτηριών και των διαφόρων τμημάτων του stent ανάλογα με το φύλο, τη χρονική στιγμή της επαναστένωσης και τον τύπο του stent παρουσιάζονται στους πίνακες 4 και 5. Μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές. Η περισπώμενη αρτηρία διαπιστώθηκε ότι επαναστενώνεται πιο συχνά στους 6 απ ό,τι στους 3 μήνες, γεγονός που τεκμηριώνεται με στατιστικά σημαντική διαφορά (p<0,05). Το άπω τμήμα του stent επαναστενωνόταν πιο συχνά στους 3 απ ό,τι στους 6 μήνες και η διαφορά αυτή ήταν στατιστικά σημαντική (p<0,05, p=0,010) και τέτοιου είδους επαναστένωση παρατηρήθηκε συχνότερα στα DES απ ό,τι στα BMS (p<0,05, p=0,031). Επαναστένωση εντός της πρόθεσης (in-stent restenosis) παρατηρήθηκε πιο πολύ στους 3 απ ό,τι στους 6 μήνες, αλλά τεκμηριώθηκε μόνο στατιστικά αδύναμη διαφορά (p=0,088). Άλλες στατιστικά σημαντικές διαφορές δεν βρέθηκαν. Οι ηλικιακές ομάδες που μελετήθηκαν ήταν τέσσερις (40 49, 50 59, και 70 79). Η πρώτη ομάδα περιελάμβανε μόνο 2 γυναίκες, οι οποίες είχαν DES, οπότε ήταν αδύνατο να διενεργηθεί περαιτέρω στατιστική ανάλυση. Στην ηλιακή ομάδα των ετών περιλαμβάνονταν 16 άτομα, όλα άνδρες, από τα οποία 6 είχαν BMS και 10 DES. Στατιστικά σημαντική διαφορά βρέθηκε μόνο μεταξύ των τιμών της CRP μεταξύ των δύο τύπων stent και της παρουσίας υπέρτασης (p<0,05). Και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις οι τιμές ήταν μεγαλύτερες στην κατηγορία του DES. Τα ίδια αποτελέσματα βρέθηκαν και στην ομάδα των ετών, όπου περιλαμβάνονταν 24 άτομα, όλα άνδρες

5 472 Χ. ΜΑΛΛΙΟΣ και συν Πίνακας 3. Συχνότητα των μελετώμενων παραγόντων αθηρωμάτωσης ανάλογα με τη χρονική στιγμή της επαναστένωσης. Stent DES n Καπνιστής ΣΔ Υπέρταση Παχυσαρκία Οικογενειακό ιστορικό 3 μήνες 11 2 (18,2%) 2 (18,2%) 9 (81,8%) 3 (27,3%) 3 (27,3%) 6 μήνες (38,5%) 8 (30,8%) 16 (61,5%) 3 (11,5%) 16 (61,5%) Stent γυμνό n Καπνιστής ΣΔ Υπέρταση Παχυσαρκία Οικογενειακό ιστορικό 3 μήνες 8 2 (25,0%) 3 (37,5%) 5 (62,5%) 3 (37,5%) 5 (62,5%) 6 μήνες (16,7%) 6 (50,0%) 6 (50,0%) 3 (25,0%) Stent DES 3 μήνες (n=11) CHOL TRIG CRP LDL HDL Μέση 267,82 198,2 9,09 188,91 39,27 SE 6,140 10,253 1,619 5,259 2,269 SD ±20,366 ±34,005 ±5,370 ±17,444 ±7,524 Ελάχιστη 229,00 150,00 1,50 155,00 23,00 Μέγιστη 299,00 255,00 16,00 216,00 47,00 Stent DES 6 μήνες (n=26) CHOL TRIG CRP LDL HDL Μέση 246,11 175,96 7,41 169,00 41,92 SE 6,174 5,470 0,909 7,248 2,310 SD ±31,481 ±27,893 ±4,638 ±36,957 ±11,781 Ελάχιστη 174,00 125,00 0,50 88,00 25,00 Μέγιστη 289,00 220,00 15,00 208,00 69,00 Stent BMS 3 μήνες (n=8) CHOL TRIG CRP LDL HDL Μέση 249,12 188,00 7,60 173,75 37,75 SE 6,610 9,057 1,924 5,924 2,650 SD ±18,696 ±25,618 ±5,442 ±16,757 ±7,498 Ελάχιστη 229,00 155,00 2,50 149,00 26,00 Μέγιστη 280,00 225,00 17,00 196,00 44,00 Stent BMS 6 μήνες (n=12) CHOL TRIG CRP LDL HDL Μέση 249,67 172,50 1,12 173,42 41,75 SE 11,856 10,399 0,276 11,861 2,030 SD ±41,070 ±36,024 ±0,956 ±41,088 ±7,034 Ελάχιστη 163,00 125,00 0,40 92,00 29,00 Μέγιστη 298,00 230,00 3,00 220,00 50,00 ΣΔ: Σακχαρώδης διαβήτης, CHOL: Χοληστερόλη, TGL: Τριγλυκερίδια, CRP: C-reactive protein, LDL: Low density lipoprotein, HDL: High density lipoprotein επίσης, από τα οποία τα 11 είχαν BMS και τα 13 DES. Στην ηλιακή ομάδα των ετών συμμετείχαν 15 άτομα, 6 γυναίκες και 9 άνδρες, από τα οποία 3 είχαν BMS και 12 DES. Στην ομάδα αυτή, στατιστικά σημαντική διαφορά βρέθηκε μόνο μεταξύ των ποσοστών παχυσαρκίας και της παρουσίας οικογενειακού ιστορικού (p<0,05). Τα ποσοστά παχυσαρκίας ήταν μεγαλύτερα στην κατηγορία του BMS, ενώ οικογενειακό ιστορικό στεφανιαίας νόσου εμφάνιζαν πιο πολύ τα άτομα στην κατηγορία του DES. Στατιστικά σημαντική διαφορά βρέθηκε μεταξύ των τιμών της CRP στους 3 και 6 μήνες στα άτομα με DES των ηλικιακών ομάδων και ετών (p<0,05), ενώ στα άτομα με BMS η διαφορά ήταν στατιστικά σημαντική μόνο στην ηλικιακή ομάδα των ετών. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκαν τα ποσοστά επαναστένωσης στους 3 και 6 μήνες, σε στεφανιαίους καρδιοπαθείς στους οποίους είχαν τοποθετηθεί είτε DES είτε BMS. Επίσης, μελετήθηκε και η επίδραση των τροπο-

6 ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΑΝΑΣΤΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ 473 Πίνακας 4. Ποσοστά επαναστένωσης των διαφόρων αρτηριών ανάλογα με το φύλο, τη χρονική στιγμή της επαναστένωσης και τον τύπο του stent. Δεξιά στεφανιαία αρτηρία (RCA) Πίνακας 5. Ποσοστά επαναστένωσης των διαφόρων τμημάτων του stent ανάλογα με το φύλο, τη χρονική στιγμή της επαναστένωσης και τον τύπο του stent. Απόφραξη στο άπω τμήμα του stent Άνδρες 16/51 (31,4%) Γυναίκες 3/6 (50,0%) 3 μήνες 17/19 (89,5%) 6 μήνες 2/38 (5,3%) Stent DES 16/37 (43,2%) Stent BMS 3/20 (15,0%) Πρόσθιος κατιών κλάδος (LAD) Απόφραξη στο εγγύς τμήμα του stent 15/51 (29,4%) Επαναστένωση εντός του stent 21/51 (41,2%) 0 3/6 (50,0%) 6/19 (31,6%) 9/38 (23,7%) 9/37 (24,3%) 6/20 (30,0%) Περισπώμενη (LCX) Άνδρες 19/51 (37,2%) 23/51 (45,1%) 9/51 (17,6%) Γυναίκες 3/6 (50,0%) 3/6 (50,0%) 0 3 μήνες 9/19 (47,4%) 10/19 (52,6%) 0 6 μήνες 13/38 (34,2%) 16/38 (42,1%) 9/38 (23,7%) Stent DES 13/37 (35,1%) 18/37 (48,6%) 6/37 (16,2%) Stent BMS 9/20 (45,0%) 8/20 (40,0%) 3/20 (15,0%) 11/19 (57,9%) 13/38 (34,2%) 13/37 (29,7%) 11/20 (55,0%) ποιήσιμων προδιαθεσικών παραγόντων αθηρωμάτωσης (κάπνισμα, σακχαρώδης διαβήτης, χοληστερόλη [ολική, LDL, HDL], τριγλυκερίδια, υπέρταση, παχυσαρκία, οικογενειακό ιστορικό και CRP). Σε μια χρονική περίοδο 5 ετών ( ), επαναστένωση εμφάνισε το 13,4% (57/425) των στεφανιαίων καρδιοπαθών οι οποίοι υποβλήθηκαν σε αγγειοπλαστική με χρήση stent. Από αυτούς, το 33,3% (19/57) εμφάνισε επαναστένωση στους 3 μήνες και το 66,6% (38/57) στους 6 μήνες. Παρατηρήθηκε ότι τα stents BMS (8/20, 40%) εμφανίζουν πιο συχνά επαναστένωση στους 3 μήνες απ ό,τι τα DES (11/37, 29,7%), χωρίς όμως η διαφορά αυτή να είναι στατιστικά σημαντική (p>0,05, p=0,432). Παρ όλα αυτά και οι δύο τύποι stent παρουσίασαν μεγαλύτερα ποσοστά επαναστένωσης στους 6 μήνες (12/20, 60% BMS και 26/37, 70,3% DES). Όσον αφορά στα σημεία επαναστένωσης, δεν βρέθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο τύπων stent, παρά μόνο για το άπω τμήμα του stent, όπου παρατηρείται συχνότερα επαναστένωση στα DES απ ό,τι στα BMS (p<0,05, p=0,031). Όλοι οι παράγοντες αξιολογήθηκαν τη στιγμή της επαναστένωσης. Το ποσοστό των ατόμων που ήταν παχύσαρκοι και εμφάνισαν επαναστένωση (είτε στους 3 είτε στους 6 μήνες) ήταν μεγαλύτερο στην ομάδα των BMS (45%, 9/20) απ ό,τι σε αυτή των DES (16,2%, 6/37) και η συγκεκριμένη διαφορά ήταν στατιστικά σημαντική (p<0,05, p=0,019). Από τα άτομα με DES που εμφάνισαν επαναστένωση (είτε στους 3 είτε στους 6 μήνες), το 32,4% (12/37) ήταν ενεργοί καπνιστές όταν επιτεύχθηκε η επαναστένωση, ενώ από αυτά με BMS το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώθηκε στο 10% (2/20) και βρέθηκε αδύναμη στατιστικά σημαντική διαφορά (0,05<p<0,1). Η μέση τιμή της CRP τη στιγμή της επαναστένωσης στα άτομα με DES (7,96, SD ±4,977, SE 0,818) ήταν μεγαλύτερη απ ό,τι στα άτομα με BMS (3,69, SD ±4,415, SE 0,987) και η διαφορά αυτή ήταν στατιστικά σημαντική (p<0,05). Από τους παράγοντες που μελετήθηκαν, βρέθηκε ότι τα άτομα με θετικό οικογενειακό ιστορικό και DES εμφανίζουν πιο συχνά επαναστένωση στους 6 μήνες (p<0,05). Επίσης, οι αυξημένες τιμές ολικής χοληστερόλης (p<0,05), τριγλυκεριδίων (p<0,05) και LDL (0,05<p<0,1) οδηγούν σε ταχύτερη επαναστένωση (3 μήνες) τα άτομα με DES. Η HDL φαίνεται να δρα προστατευτικά, αφού οι τιμές της ήταν μεγαλύτερες στους 6 μήνες, χωρίς όμως να βρεθεί στατιστικά σημαντική διαφορά (p>0,05). Αντίθετα, στα άτομα με BMS μόνο η αυξημένη CRP φαίνεται να οδηγεί σε ταχύτερη επαναστένωση (p<0,05). Στις ηλικιακές ομάδες των και ετών, στατιστικά σημαντικές διαφορές βρέθηκαν μεταξύ των δύο τύπων stent μόνο για την παρουσία ή όχι υπέρτασης και για τις τιμές της CRP (p<0,05), ενώ για την ηλικιακή ομάδα των ετών στατιστικά σημαντική διαφορά βρέθηκε μόνο μεταξύ των ποσοστών παχυσαρκίας και της παρουσίας οικογενειακού ιστορικού (p<0,05). Από την παρούσα μελέτη δεν υπήρξε διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών ηλικιακά, αλλά και στο σύνολο ως προς την επαναστένωση των stents. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο μικρό δείγμα. Η σύγκριση των DES με τα μεταλλικά stents σε ασθενείς στην καθημερινή πρακτική είναι χωρίς αμφιβολία υπέρ των DES Η δραματική μείωση της επαναστένωσης εντός του stent (in-stent restenosis, ISR) που επιτεύχθηκε με DES, τα οποία κυκλοφόρησαν στο εμπόριο το 2003, οδήγησε στην εκτεταμένη χρήση τους ανά τον κόσμο. Έτσι, περισσότερες βλάβες κατέστη δυνατόν να αντιμετωπιστούν μέσω διαδερμικής επέμβασης, με λιγότερη ανησυχία σχετικά με την ISR Με την περισσότερο εκτεταμένη χρήση των διαδερμικών επεμβάσεων στεφανιαίων (percutaneous coronary interventions, PCI), τα δεδομένα από αρχεία καταγραφής

7 474 Χ. ΜΑΛΛΙΟΣ και συν άρχισαν να υποδεικνύουν έναν αυξημένο κίνδυνο όψιμης και πολύ όψιμης θρόμβωσης του DES έναντι των BMS. Το μεγαλύτερο μειονέκτημα της PCI με ενδοστεφανιαία πρόθεση είναι η πιθανότητα επαναστένωσης του αγγείου, η οποία παραμένει ακόμη σχετικά μεγάλη. Η αρχική αισιόδοξη υπόσχεση ότι τα σύγχρονα φαρμακοεκλύοντα stents (DES) θα ελάττωναν το πρόβλημα της επαναστένωσης δεν επαληθεύτηκε στον αναμενόμενο βαθμό, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου δημιουργούνται σύμπλοκες στενώσεις (complex lesions), που σημαίνει ουσιαστικά πολλαπλές βλάβες/στενώσεις κατά μήκος μιας στεφανιαίας αρτηρίας και αντίθετα, μάλιστα, φαίνεται να εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά πρώιμης και απώτερης επαναστένωσης, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται εκτός ενδείξεων. 19 Οι κλινικές δοκιμές των DES έναντι των BMS δεν είχαν την απαιτούμενη στατιστική ισχύ για την ανίχνευση μικρών διαφορών στη θνησιμότητα. Η μεγαλύτερη και πλέον σημαντική συγκριτική τους μελέτη διεξήχθη το 2008 και ονομάστηκε HORIZONS AMI (Harmonizing Outcomes with Revascularization and Stents in Acute Myocardial Infarction) Στη μελέτη τυχαιοποιήθηκαν ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο, που αντιμετωπίστηκαν με αγγειοπλαστική και έλαβαν είτε τη φαρμακο-εκλυόμενη πρόθεση TAXUS είτε την αντίστοιχη, μη γυμνή πρόθεση Express Η ανάλυση έδειξε ότι μετά από περίοδο παρακολούθησης ενός έτους η ομάδα TAXUS χρειάστηκε να υποβληθεί, σε σημαντικά μικρότερο ποσοστό, σε επεμβάσεις επαναιμάτωσης της βλάβης λόγω ισχαιμίας (σχετική ελάττωση κινδύνου 41%, απόλυτη ελάττωση κινδύνου 3%). Όσον αφορά στην ασφάλεια της επικαλυμμένης πρόθεσης υπό μελέτη, για τα μείζονα καρδιακά προβλήματα (MACE θάνατος, έμφραγμα μυοκαρδίου, θρόμβωση της πρόθεσης ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο), τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια και στις δύο ομάδες (8,1% έναντι 8%). Τα περιστατικά θρόμβωσης της ενδοστεφανιαίας πρόθεσης ήταν επίσης παρόμοια (TAXUS 3,1%, Express 3,4%). Επιπρόσθετα, σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε επαναληπτική στεφανιογραφία μετά από ένα έτος, τα ποσοστά επαναστένωσης ήταν σημαντικά μικρότερα σε όσους έλαβαν TAXUS Άλλη μια μελέτη του 2008, η οποία συνέκρινε DES (60% Cypher, 40% TAXUS) και BMS σε συνεχείς ασθενείς με STEMI, που υποβλήθηκαν σε πρωτογενή αγγειοπλαστική, κατέληξε σε παρόμοια αποτελέσματα. 18,20 Συγκεκριμένα, μετά από περίοδο παρακολούθησης 2 ετών οι επεμβάσεις επαναιμάτωσης βλάβης στόχου (TLR) ήταν κατά 30% λιγότερες στην ομάδα DES. Η θνητότητα, το έμφραγμα μυοκαρδίου και η επιβεβαιωμένη θρόμβωση ενδοστεφανιαίας πρόθεσης ήταν παρόμοια στις δύο ομάδες. Όψιμη θρόμβωση της πρόθεσης παρατηρήθηκε πιο συχνά στην ομάδα DES, αλλά τα περιστατικά ήταν ελάχιστα (4 βλάβες έναντι 2). Το ίδιο έτος δημοσιεύτηκαν τα αποτελέσματα μιας μετα-ανάλυσης ομαδοποιημένων δεδομένων, τα οποία αφορούσαν σε 772 ασθενείς που έλαβαν BMS και που έλαβαν DES την περίοδο μεταξύ Οκτωβρίου 2003 και Δεκεμβρίου ,20 Οι ερευνητές συμπέραναν ότι στην ομάδα BMS η θνητότητα ήταν μεγαλύτερη, ενώ επίσης περισσότεροι ασθενείς χρειάστηκε να υποβληθούν σε αορτοστεφανιαία παράκαμψη. Τα ποσοστά των ασθενών που χρειάστηκε να υποβληθούν σε διαδερμική επέμβαση επαναιμάτωσης ήταν παρόμοια στις δύο ομάδες. 18,20 Οι Mauri et al διενήργησαν μια εκτεταμένη μετα-ανάλυση των ασθενών που υποβλήθηκαν σε PCI με τοποθέτηση stent στη Μασαχουσέτη, μεταξύ Απριλίου 2003 και Σεπτεμβρίου Η ανάλυση συμπεριέλαβε όλους τους ασθενείς που υποβλήθηκαν σε PCI σε μη κυβερνητικά νοσοκομεία της Μασαχουσέτης, οι οποίοι όμως είχαν τεράστιες διαφορές στα χαρακτηριστικά τους, με τους ασθενείς που έλαβαν BMS να είναι γηραιότεροι και να έχουν συχνότερα συνυπάρχουσες νόσους, περιλαμβανομένου του καρκίνου, της αιμορραγίας γαστρεντερικού, της καρδιακής ανεπάρκειας, της πνευμονικής νόσου, της νεφρικής ανεπάρκειας, του καρδιογενούς shock και του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου κατά την προσέλευσή τους στο νοσοκομείο. 21 Στη συνέχεια, χρησιμοποίησαν περίπλοκες στατιστικές μεθόδους προκειμένου να εξουδετερώσουν τις διαφορές αυτές στα αρχικά χαρακτηριστικά των ασθενών, να ελαχιστοποιήσουν τους συγχυτικούς παράγοντες και να πραγματοποιήσουν τις πλέον έγκυρες συγκρίσεις μεταξύ των ασθενών με DES και BMS. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η χρήση DES σχετίζεται με μικρότερα ποσοστά θνησιμότητας, εμφραγμάτων μυοκαρδίου και επαναγγείωσης αγγείου-στόχου, αλλά χρειάζεται μακροχρόνια παρακολούθηση για την επιβεβαίωση της μακροπρόθεσμης ασφάλειας των DES. 21 Σήμερα, περίπου οι μισοί ασθενείς με αρτηριακή απόφραξη αντιμετωπίζονται με επικαλυμμένες προθέσεις (DES). 18 Οι περισσότεροι επεμβατικοί καρδιολόγοι τις χρησιμοποιούν κυρίως σε βλάβες με αυξημένο κίνδυνο επαναστένωσης, όπως σε μικρά αγγεία και βλάβες μεγάλου μήκους, όταν δεν υπάρχει αντένδειξη για διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή. Αντίθετα, μη επικαλυμμένες προθέσεις προτιμώνται σε ολικές αποφράξεις, σε εγγύς βλάβες μεγάλων αγγείων, καθώς και σε μικρού μήκους βλάβες με υψηλό φορτίο θρόμβου. 18 Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τις αναφορές που υπάρχουν μέχρι σήμερα, οι παράγοντες που επηρεάζουν το ποσοστό θρόμβωσης αναγνωρίζουν ως ση μαντική αιτία θρόμβωσης την αυθαίρετη διακοπή της φαρμακευτι κής αγωγής από τον ασθενή. 22 Άλλη αναγνωρισμένη αιτία αποτελεί η ατελής έκπτυξη της πρόθεσης στο

8 ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΑΝΑΣΤΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ 475 τοίχωμα της αρτηρίας κατά την αγγειοπλαστική. Επίσης, έχει αναφερθεί ότι ορισμένοι επεμβατικοί καρδιολόγοι υπερεκπτύσσουν μικρές ενδοπροθέσεις, ώστε να τις χρησιμοποιήσουν σε αγγεία μεγαλύτερης διαμέτρου. 22 Η υπερέκπτυξη των ενδοπροθέσεων εκτός από την κανονισμένη διάμετρό τους μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την έκβαση και γι αυτόν το λόγο δεν συνιστάται. 22 Από τις μελέτες που έχουν διεξαχθεί προκύπτει ότι τα DES παραμένουν η πρώτη επιλογή στην επεμβατική Καρδιολογία. Στην παρούσα μελέτη βρέθηκε μικρή υπεροχή των DES σε σχέση με τα BMS, γεγονός που μπορεί να οφείλεται στο μικρό δείγμα. Πάντως, το γενικό ποσοστό επαναστένωσης που παρατηρήθηκε ήταν χαμηλό (13,4%, 57/425). Από την παρούσα μελέτη συνάγεται ότι για τις ηλικιακές ομάδες των και ετών, η παρουσία αυξημένης CRP και υπέρτασης συνηγορούν υπέρ της χρήσης BMS, ενώ το ίδιο συμβαίνει στην ηλικιακή ομάδα των ετών στα άτομα με θετικό οικογενειακό ιστορικό. Αντίθετα, η παρουσία παχυσαρκίας φαίνεται να ευνοεί τη χρήση DES στην ίδια (70 79 ετών) ηλικιακή ομάδα. Σημειώνεται ότι η αυξημένη CRP είναι ένδειξη φλεγμονής των αγγείων, ενώ η παχυσαρκία πυροδοτεί το μεταβολικό σύνδρομο με τις βιοχημικές και ορμονικές συνέπειές του. Φυσικά, η πιθανότητα επαναστένωσης σαφώς και δεν εξαρτάται μόνο από το είδος του stent. Οι λιπιδιολογικοί παράγοντες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην πορεία της αγγειοπλαστικής, γι αυτό και η αντιλιπιδαιμική αγωγή του ασθενούς δεν θα πρέπει να διακόπτεται για κανένα λόγο, αφού η διακοπή της παραμένει από τις πρώτες αιτίες επαναστένωσης, ανεξάρτητα από το είδος stent που χρησιμοποιήθηκε. Η παχυσαρκία είναι η νόσος στην οποία θα πρέπει να δοθεί μεγάλη σημασία. Η άμεση αντιμετώπισή της με ταυτόχρονη μείωση του σωματικού βάρους ή και με συνοδό φαρμακευτική αγωγή είναι απαραίτητη για την ομαλή πορεία του στεφανιαίου ασθενούς. Τέλος, θα πρέπει να δίνεται μεγάλη βαρύτητα στο οικογενειακό ιστορικό, καθώς αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση επαναστένωσης. ABSTRACT Angioplasty with bare metal stent or drug eluting stent: Correlations between risk factors and early restenosis C. MALLIOS, 1 E. PANAGOULI, 2 I. DONTA, 3 T. TROUPIS, 2 A. SPANOS, 4 D. VENIERATOS 2 1 Cardiology Clinic, 401 Army General Hospital of Athens, 2 Department of Anatomy, Medical School, University of Athens, 3 Medical School, University of Athens, 4 First Cardiology Clinic, Naval Hospital of Athens, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2012, 29(4): OBJECTIVE Cardiovascular diseases are presently the prime cause of mortality. Percutaneous coronary intervention (PCI), aided by the use of intravascular prostheses, such as drug-eluting stents (DES) and bare metal stents (BMS), is a significant innovation in the treatment of coronary disease. The goal of this study was comparison between these two types of stent, DES and BMS, regarding the rates of stent restenosis and its correlation with factors predisposing to atheromatous lesions and vascular stenosis. METHOD The study sample was recruited from the population of patients suffering from coronary disease who underwent DES and BMS stent angioplasty in the First Cardiology Clinic of the Hellenic Naval Hospital of Athens during the period between June 2005 and June The patients who suffered restenosis within the first 3 6 months post-angioplasty were selected from the total pool of patients. RESULTS In total, 57 patients presented restenosis (51 males and 6 females), of whom 37 had DES and 20 BMS. Patients with BMS (8 of 20, 40%) presented a higher restenosis incidence at 3 months than those with DES (11/37, 29.7%), but this difference was not statistically significant (p>0.05, p=0.432). Obese persons with BMS had a greater rate of restenosis (9/20, 45%) while persons with DES and a family history of coronary disease presented lower restenosis rates at 3 months than at 6 months. Average blood levels of total cholesterol, triglycerides, C-reactive protein (CRP) and LDL at the time of restenosis were higher in persons with DES with restenosis at 3 months than those with restenosis at 6 months. The circumflex artery was found to be significantly more frequently affected by restenosis at 6 months than at 3 months. The stent was also significantly more frequently subject to distal restenosis at 3 months than at 6 months, and such restenosis occurred more frequently in DES than in BMS. CONCLUSIONS According to this study BMS presented earlier restenosis, at 3 months, compared with DES. Among predisposing factors, obesity played a

9 476 Χ. ΜΑΛΛΙΟΣ και συν significant role in BMS restenosis as opposed to DES, while family history appeared to be a more frequent predisposing factor in persons with DES for with restenosis at 6 months. Lipid factors, such as LDL-cholesterol and triglycerides were increased in patients with DES who developed restenosis at 3 months. Key words: Angioplasty, Coronary disease, Predisposing factors, Stents Βιβλιογραφία 1. HIRSCH AT, CRIQUI MH, TREAT-JACOBSON D, REGENSTEINER JG, CREAGER MA, OLIN JW ET AL. Peripheral arterial disease detection, awareness, and treatment in primary care. JAMA 2001, 286: DAWKINS KD, GERSHLICK T, DE BELDER M, CHAUHAN A, VENN G, SCHOFIELD P ET AL. Percutaneous coronary intervention: Recommendations for good practice and training. Heart 2005, 91(Suppl 6):vi1 vi27 3. ΣΤΕΦΑΝΑΔΗΣ Χ. Παθήσεις της καρδιάς. Τόμος 1ος. Εκδόσεις Πασχαλίδης, Αθήνα, 2005: ALPERT JS, KERN KB, EWY GA. The risk of stent thrombosis after coronary arterial stent implantation. Am J Med 2010, 123: GARG S, SERRUYS PW. Coronary stents: Current status. J Am Coll Cardiol 2010, 56(Suppl 10):S1 S42 6. CARLSSON J, VON WAGENHEIM B, LINDER R, ANWARI TM, QVIST J, PETERSSON I ET AL. Is late stent thrombosis in drug-eluting stents a real clinical issue? A single-center experience and review of the literature. Clin Res Cardiol 2007, 96: WOOLLARD KJ, GEISSMANN F. Monocytes in atherosclerosis: Subsets and functions. Nat Rev Cardiol 2010, 7: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΣ Δ, ΧΡΥΣΟΧΟΟΥ Χ, ΠΙΤΣΑΚΟΣ Χ, ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ Ν, ΣΚΟΥΜΑΣ Ι, ΣΤΕΦΑΝΑΔΗΣ Χ ΚΑΙ ΣΥΝ. Συσχέτιση μεταξύ στεφανιαίας νόσου και παραγόντων κινδύνου που συνδέονται με τον τρόπο ζωής. Αρχ Ελλ Ιατρ 2001, 18: TOUSOULIS D, DAVIES G, STEFANADIS C, TOUTOUZAS P, AMBROSE JΑ. Inflammatory and thrombotic mechanisms in coronary atherosclerosis. Heart 2003, 89: LIBBY P, RIDKER PM, MASERI A. Inflammation and atherosclerosis. Circulation 2002, 105: KANG SS, WONG PW, MALINOW MR. Hyperhomocyst(e)inemia as a risk factor for occlusive vascular disease. Annu Rev Nutr 1992, 12: FERMO I, VIGANO D ANGELO S, PARONI R, MAZZOLA G, CALORI G, D ANGELO A. Prevalence of moderate hyperhomocysteinemia in patients with early-onset venous and arterial occlusive disease. Ann Intern Med 1995, 123: GOROG DA. Prognostic value of plasma fibrinolysis activation markers in cardiovascular disease. J Am Coll Cardiol 2010, 55: O CONNOR RE, BRADY W, BROOKS SC, DIERCKS D, EGAN J, GHAEM- MAGHAMI C ET AL. Part 10: Acute coronary syndromes: 2010 American Heart Association guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation 2010, 122(Suppl 18):S787 S KOKKINOS P, MYERS J. Exercise and physical activity: Clinical outcomes and applications. Circulation 2010, 122: BEATTIE MJ, LEE MS. Safety and efficacy of drug-eluting stents compared with bare metal stents in ST-elevation myocardial infarction. Rev Cardiovasc Med 2010, 11: NORDMANN AJ, BRIEL M, BUCHER HC. Mortality in randomized controlled trials comparing drug-eluting vs bare metal stents in coronary artery disease: A meta-analysis. Eur Heart J 2006, 27: ΑΝΩΝΥΜΟΣ. Οι επικαλυμμένες ενδοστεφανιαίες προθέσεις είναι ασφαλείς για την αντιμετώπιση ασθενών με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου (STEMI) και μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο επαναιμάτωσης (TLR) σύμφωνα με νεότερα δεδομένα. 2010, Διαθέσιμο: 19. ΔΕΔΕΗΛΙΑΣ Π. Αντιμετώπιση της στεφανιαίας νόσου: Η θέση του χειρουργού. Νοσοκομειακά Χρονικά 2010, 72: LAGERQVIST B, JAMES SK, STENESTRAND U, LINDBÄCK J, NILSSON T, WALLENTIN L ET AL. Long-term outcomes with drug-eluting stents versus bare-metal stents in Sweden. N Engl J Med 2007, 356: MAURI L, SILBAUGH TS, WOLF RE, ZELEVINSKY K, LOVETT A, ZHOU Z ET AL. Long-term clinical outcomes after drug-eluting and baremetal stenting in Massachusetts. Circulation 2008, 118: OGILVY CS, YANG X, NATARAJAN SK, HAUCK EF, SUN L, LEWIS-MA- SON L ET AL. Restenosis rates following vertebral artery origin stenting: Does stent type make a difference? J Invasive Cardiol 2010, 22: Corresponding author: C. Mallios, 10 Eptanisou street, GR Petroupoli, Greece xxxxxxxxxxxxx

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Καθολική χρήση των φαρμακοεκλυόντων stent (DES) σε όλους;

Καθολική χρήση των φαρμακοεκλυόντων stent (DES) σε όλους; Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Θεσσαλονίκη 8 Φευρουαρίου 2006 Καθολική χρήση των φαρμακοεκλυόντων stent (DES) σε όλους; Βασίλειος Ν. Σπανός Επεμβατικός Καρδιολόγος Ευρωκλινικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΗ

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΡΑΙ ΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ, FSCAI ΑΙΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ EUROMEDICA-ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΟΞΕΟΣ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΟΣ Ρήξη αθηρωµατικής πλάκας και δηµιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικά συνεργαζόµενοι Euromedica - Κυανούς Σταυρός, Θεσσαλονίκη.

Επιστηµονικά συνεργαζόµενοι Euromedica - Κυανούς Σταυρός, Θεσσαλονίκη. ΒΡΑΧΥ- ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΩΝ ΕΝ ΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΟΒΑΡΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣ. Χ. ΓΡΑΪ ΗΣ 1,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ 1, Α. ΝΤΑΤΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές συμβουλές για να γλυτώσουμε το έμφραγμα

Πρακτικές συμβουλές για να γλυτώσουμε το έμφραγμα Πρακτικές συμβουλές για να γλυτώσουμε το έμφραγμα Βασίλειος Ν. Σπανός Επεμβατικός Καρδιολόγος, Αν. Διευθυντής Γ' Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινικής Αθηνών, Σύμβουλος του ΕΛ.Ι.ΚΑΡ. Απροσδόκητες απώλειες

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΠΕΤΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΙΤΙΑ ΣΤΕΝΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Αθηρωμάτωση (75%-90%) Ινομυική δυσπλασία (10-15%) Διαχωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης Στρογγυλό Τραπέζι Η επεμβατική Καρδιολογία στη χώρα μας και η εναρμόνισή της με τις διεθνείς εταιρείες επεμβατικής Καρδιολογίας Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Καρδιαγγειακές Παθήσεις Cardiovascular Disease is the Leading Cause of Death Worldwide 1 HIV/AIDS 5 Pulmonary disease 7 Injuries 9 Cancer 13 Infectious and parasitic diseases 19 Cardiovascular disease*

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χρήστος Πίτσα6ος Αναπλ. Καθηγητής Καρδιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο ν αναρωτηθούμε ποια είναι η νόσος που

Διαβάστε περισσότερα

«Εφ όλης της ύλης» Pierce College, 12-13 Μαίου 2007 Θέματα αιχμής στην επεμβατική καρδιολογία

«Εφ όλης της ύλης» Pierce College, 12-13 Μαίου 2007 Θέματα αιχμής στην επεμβατική καρδιολογία «Εφ όλης της ύλης» Pierce College, 12-13 Μαίου 2007 Θέματα αιχμής στην επεμβατική καρδιολογία Βασίλειος Ν. Σπανός Επεμβατικός Καρδιολόγος Ευρωκλινικής Αθηνών τ. IVUS Scientific Director, Mediolanum Cardiac

Διαβάστε περισσότερα

e-cardio.gr e-cardio.gr Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο

e-cardio.gr e-cardio.gr Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο e-cardio.gr e-cardio.gr Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Η καρδιά μας Η καρδιά μας H καρδιά είναι ένα μυώδες όργανο το οποίο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ. ΔΗΜ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Αθηνών

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ. ΔΗΜ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Αθηνών ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔΗΜ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Αθηνών ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ Aspirin Clopidogrel Prasugrel Ticagrelor Συνοπτική απεικόνιση δράσης αντιαιμοπεταλιακων Tousoulis et al.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Ο ρόλος του ινωδογόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΝΔΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΝΔΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΝΔΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΙΔΩΝ Α. ΑΠΛΕΣ ΕΝΔΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΕΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ (BMS:BARE METAL STENTS) κατασκευασμένες είτε από κράματα Χρωμίου,

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟΣ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟΣ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Page 1 of 14 ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟΣ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Πρόλογος Τα νοσήματα της καρδιάς και των αγγείων αποτελούν στην εποχή μας την πρώτη αιτία θανάτου, τουλάχιστον στις ανεπτυγμένες χώρες. Υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία.

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης - Αξονική Στεφανογραφία 41 Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Είναι γνωστό ότι η στεφανιαία νόσος οφείλεται σε στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών. Η εγχειρητική τεχνική παράκαμψης των στεφανιαίων στενώσεων ονομάζεται αορτοστεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

Kαρδιαγγειακά Nοσήματα και Ðαράγοντες Kινδύνου

Kαρδιαγγειακά Nοσήματα και Ðαράγοντες Kινδύνου Κλινική Προληπτικής Ιατρικής & ιατροφής ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη - Τηλ. 2810-394758, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Kαρδιαγγειακά

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές συμβουλές για να γλυτώσουμε το έμφραγμα

Πρακτικές συμβουλές για να γλυτώσουμε το έμφραγμα Πρακτικές συμβουλές για να γλυτώσουμε το έμφραγμα Βασίλειος Ν. Σπανός Επεμβατικός Καρδιολόγος, Αν. Διευθυντής Γ' Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινικής Αθηνών, Σύμβουλος του ΕΛ.Ι.ΚΑΡ. "Χάθηκε" 33χρονος αθλητής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2015-2016 Συντονιστής Διευθυντής: Ι.Ε. Καλλικάζαρος EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Πότε και πώς εμφανίζεται νόσος στις αρτηρίες της καρδιάς...17. Τι είναι η επεμβατική καρδιολογία και ποιοι την ασκούν...30

Πότε και πώς εμφανίζεται νόσος στις αρτηρίες της καρδιάς...17. Τι είναι η επεμβατική καρδιολογία και ποιοι την ασκούν...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΙ...9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Πότε και πώς εμφανίζεται νόσος στις αρτηρίες της καρδιάς...17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Πώς γίνεται μια στεφανιαιογραφία...23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Τι είναι η επεμβατική καρδιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΑΟΡΤΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ ΓΡΑΙ ΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ. Επεµβατικός καρδιολόγος, FSCAI

ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΑΟΡΤΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ ΓΡΑΙ ΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ. Επεµβατικός καρδιολόγος, FSCAI ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΑΟΡΤΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ ΓΡΑΙ ΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεµβατικός καρδιολόγος, FSCAI ΑΙΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ EUROMEDICA-KYΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ 1ο ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος. Νεότερες θεραπευτικές εξελίξεις στα οξέα στεφανιαία σύνδρομα ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΙΑΚΑΚΗΣ ΕΠ.Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν.Ν.

Στεφανιαία νόσος. Νεότερες θεραπευτικές εξελίξεις στα οξέα στεφανιαία σύνδρομα ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΙΑΚΑΚΗΣ ΕΠ.Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν.Ν. Στεφανιαία νόσος. Νεότερες θεραπευτικές εξελίξεις στα οξέα στεφανιαία σύνδρομα ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΙΑΚΑΚΗΣ ΕΠ.Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν.Ν.ΧΑΝΙΩΝ Πραγματική απεικόνιση καρδιάς από αξονική τομογραφία Κύριες αιτίες

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος

7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος 7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος polly.michaelidou@gmail.com 1 ΘΕΜΑΤΑ Η σημασία της ιατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

20-40% των ισχαιμικών ΑΕΕ οφείλονται σε νόσο καρωτίδων

20-40% των ισχαιμικών ΑΕΕ οφείλονται σε νόσο καρωτίδων Γ. Μπενέτος 1, Κ. Τούτουζας 1, Μ. Δρακοπούλου 1, Χ. Δεληγιάννη 2, Ι. Κουτάγιαρ 1, Κ. Σταθογιάννης 1, Χ. Γράσσος 1, Κ. Σπέγγος 2, Η. Σιώρης 3, Χ. Στεφανάδης 1 (1) Α Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ Το έμφραγμα του μυοκαρδίου ή αλλιώς καρδιακή προσβολή συμβαίνει όταν μία ή περισσότερες αρτηρίες φράζουν και έτσι τμήμα του μυοκαρδίου πεθαίνει. Γενικά οι αρτηρίες φράζουν από πλάκες

Διαβάστε περισσότερα

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας ΕΚΕ, Φεβρουάριος 2010 Ομάδα Εργασίας Επιδημιολογίας, Πρόληψης και Μεταβολικού Συνδρόμου Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου www.cardiorehab.com.cy Καλωσορίσατε στο Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου Στόχος του κέντρου Το κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Το αυγό αποτελεί ένα από τα πλέον αµφιλεγόµενα τρόφιµα των τελευταίων δεκαετιών, καθώς µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εθεωρείτο τρόφιµο µε

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης A. Ευθυμιάδης

Γιάννης A. Ευθυμιάδης Γιάννης A. Ευθυμιάδης Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Υπεύθυνος Ιατρείου Αθηροσκλήρωσης Β Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Μετεκπαιδευτής στο Νοσοκομείο Hammersmith

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Αγαπητοί/ές συνάδελφοι, Για 10 η συνεχή χρονιά η Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Αττικόν» Νοσοκομείο πραγματοποιεί το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο «Εξελίξεις και Προοπτικές στην Καρδιολογία». Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 ιστοσελίδα GENDER: 2 Female 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 Mean of TV 3,0 2,5 2,0 elementary graduate high school graduate university or colleg mother's educational background Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Participating

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

2. Στρατηγικές επαναγγείωσης στεφανιαίων αγγείων σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

2. Στρατηγικές επαναγγείωσης στεφανιαίων αγγείων σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο 2. Στρατηγικές επαναγγείωσης στεφανιαίων αγγείων σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο Γεώργιος Ζ. Τσιαούσης, Μιχαήλ Ζαίρης, Στέφανος Γρ. Φούσας Καρδιολογική Κλινική, «Τζάνειο» Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά Βραχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Αγγελική Χρόνη Ερευνήτρια Β Ινστιτούτο Βιολογίας, ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» Ηµερίδα «ΗΣυµβολή των Ερευνητικών Κέντρων στην Έρευνα, την Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

> Αιφνίδιος θάνατος μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου ...! ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ. Atorvastatin. Esmolol HCL. . 210 7488 821, -mail: info@winmedica.

> Αιφνίδιος θάνατος μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου ...! ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ. Atorvastatin. Esmolol HCL. . 210 7488 821, -mail: info@winmedica. ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ε Τ Ο Σ Ε Ν Α Τ Ο Μ Α Ϊ Ο Σ - Ι Ο Υ Ν Ι Ο Σ 2 0 0 9 Τ Ε Υ Χ Ο Σ 4 3 ISSN 1108-9164 Μ. ΠΙΤΣΙΛΙΔΗΣ Α.Ε. ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ 102 166 74 ΓΛΥΦΑΔΑ > Αιφνίδιος θάνατος μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογικό Συνέδριο

Καρδιολογικό Συνέδριο 09-11 Οκτωβρίου 2015 Ξενοδοχείο Larissa Imperial Λάρισα Καρδιολογικό Συνέδριο Κεντρικής Ελλάδος Xορήγηση Πιστοποιητικού με μόρια (credits) Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CME-CPD) Διοργάνωση: σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΧΑΣΑΠΗ ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Ν.Μ ΝΑΥΠΛΙΟΥ MASTER IN PUBLIC HEALTH(ESDY ATHENS) ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΠΜΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ) ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των φυτικών στερολών στη µείωση της κακής χοληστερόλης. Εσείς µήπως ανήκετε στο 16,3% του πληθυσµού που έχει υψηλή χοληστερόλη;

Η επίδραση των φυτικών στερολών στη µείωση της κακής χοληστερόλης. Εσείς µήπως ανήκετε στο 16,3% του πληθυσµού που έχει υψηλή χοληστερόλη; Η επίδραση των φυτικών στερολών στη µείωση της κακής χοληστερόλης Εσείς µήπως ανήκετε στο 16,3% του πληθυσµού που έχει υψηλή χοληστερόλη; Ο σύγχρονος τρόπος ζωής Καθιστική ζωή Γρήγορες λύσεις διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

15 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

15 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΠΙΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ 15 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΛΙΠΙΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ 18-20 Οκτωβρίου 2012 Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα www.eelia.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Μεταβολισµός

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Μεταβολισµός Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 00 Μεταβολισµός 1 Ενδοκρινολογική Κλινική ΓΝΘ Ιπποκρατείου /ντής αµ. επ. καθηγητής Α. Αβραµίδης 1 υσλιπιδαιµίες Αθηρωµάτωση: Μια σταδιακή διεργασία Φυσιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ. WWW.dimosthenopoulos.gr ΙΑΙΤΕΣ ΧΑΜΗΛΩΝ Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΡ ΙΑΓΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΙΑΤΡΟΦΗ. WWW.dimosthenopoulos.gr ΙΑΙΤΕΣ ΧΑΜΗΛΩΝ Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΡ ΙΑΓΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το άρθρο του µήνα ΙΑΤΡΟΦΗ Χάρης ηµοσθενόπουλος MMedSci.SRD Κλινικός ιαιτολόγος- ιατροφολόγος - Βιολόγος Προϊστάµενος του ιαιτολογικού τµήµατος του Λαϊκού Νοσοκοµείου Αθηνών Επιστηµονικός συνεργάτης ΚΕΝΤΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

Επί της ιστορίας της απόφραξης των στεφανιαίων αρτηριών

Επί της ιστορίας της απόφραξης των στεφανιαίων αρτηριών Επί της ιστορίας της απόφραξης των στεφανιαίων αρτηριών ΣΤΗΘΑΓΧΗ - ΕΜΦΡΑΓΜΑ Aπό τον Ιπποκράτη στην αγγειοπλαστική Ο Μπάμπης Ακτσόγλου δεν υπάρχει πια. Η οικογένεια του Αθηνοράματος PDE+Oz4 θρηνεί για την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την περιεγχειρητική καρδιαγγειακή εκτίµηση και αντιµετώπιση ασθενών που υποβάλλονται σε µη καρδιοχειρουργική επέµβαση (2007). Φωτεινή Ντάνου, Σοφία Σγουροπούλου, Πολυξένη Στρατήγη.

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Απόφραξη: Γιατί αξίζει τον κόπο να παρέμβουμε

Χρόνια Απόφραξη: Γιατί αξίζει τον κόπο να παρέμβουμε Χρόνια Απόφραξη: Γιατί αξίζει τον κόπο να παρέμβουμε Αθηνόδωρος Ν. Νικητόπουλος Επεμβατικός Καρδιολόγος Γενική Κλινική Euromedica Επιστημονικός Συνεργάτης Β ΚΚ ΑΠΘ Δεν έχω να δηλώσω κάποια αντίθεση συμφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine!

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine! Καρδιαγγειακή*υγεία Διατροφή&Αντιγήρανση ΔημήτρηςΣυκιανάκης Gerontology & Antiaging Medicine Χτυπώ&χτυπώ,&δίχως&να&σε&πονώ,&μ'&αν&πάψω& να&χτυπώ,&χάθηκες&στο&λεπτό. && &Τι&είναι&; Μαφυσικά ηκαρδιά. -Τοόργανοτης«ζωής»όλωνμας,τοόργανοπουσυμπάσχει&μετοάγχοςμας,

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 17.30-18.00 Προσέλευση Εγγραφές 18.00-19.30 Από τους προδιαθεσικούς παράγοντες κινδύνου στο έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόεδροι: Χ. Λιόλιος, Σ. Φούσας 1. Λιπίδια - Κάπνισμα - Σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ

Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ Λογικά επιχειρήµατα: Ηλικία "φαρµακοκινητική / φαρµακοδυναµική " τοξικότητα. "φάρμακα" " "αλληλεπιδράσεις. Παλαιότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων Οι παρουσιάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015

EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015 EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015 Τρίτη, 08:15 09:00, 7ος όροφος: Εκπαιδευτικά μαθήματα ειδικευομένων σε βασικά γνωστικά αντικείμενα της Καρδιολογίας. Την 1η Τετάρτη κάθε μήνα, 08:15 09:00,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιθρομβωτική θεραπεία: γενικές αρχές

Αντιθρομβωτική θεραπεία: γενικές αρχές Συνθετάση Συνθετάση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Αντιθρομβωτική θεραπεία: γενικές αρχές Andrew D Blann, Martin J Landray, Gregory Y H Lip Πολλά από τα κοινά προβλήματα στην κλινική πράξη σήμερα σχετίζονται με τη θρόμβωση.

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα