ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΚΑΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥΝΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ - Αναθεώρηση 2009

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΚΑΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥΝΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ - Αναθεώρηση 2009"

Transcript

1 ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΚΑΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥΝΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ - Αναθεώρηση 2009 Το κείμενο αυτό εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση της Association for Dental Education in Europe (ADEE) στις 28 Αυγούστου 2009 Jon Cowpe 1 A Plasschaert 2 Winfried Harzer 3 Heli Vinkka-Puhakka 4 A. Damien Walmsley 5 1 Cardiff University, UK 2 Radboud University Medical Centre, Nijmegen, The Netherlands 3 Technical University of Dresden, Germany 4 University of Turku, Turku, Finland Επικοινωνία Professor A.D. Walmsley School of Dentistry, The University of Birmingham, Birmingham, B4 6NN UK Η μετάφραση και διαμόρφωση του κειμένου έγινε τους Γεώργιο Βουγιουκλάκη, Καθηγητή, Δημήτριο Χαλαζωνίτη, Αναπλ. Καθηγητή και Πάνο Μητρόπουλο Μεταπτυχιακό Φοιτητή 1

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το 1999, 29 υπουργοί Παιδείας των χωρών-μελών της Ε.Ε. υπέγραψαν τη Διακήρυξη της Bologna, ξεκινώντας τη διαδικασία που έχει σκοπό τη σύγκλιση και εναρμόνιση των συστημάτων ανώτερης εκπαίδευσης μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. Ένας από τους στόχους εξακολουθεί να είναι η εναρμόνιση των προγραμμάτων σπουδών, όσον αφορά τις δομές, τα διδακτικά προγράμματα και τη διαδικασία διδασκαλίας, ώστε να καταστούν περισσότερο συγκρίσιμα. Έτσι, θα είναι ευκολότερο για το διδακτικό προσωπικό και τους φοιτητές να μετακινούνται μέσα σε μια ενιαία Ευρώπη και να λαμβάνουν αξιόπιστες πληροφορίες για το ρόλο ενός οδοντιατρικού διπλώματος. Η Ευρωπαϊκή κοινωνική και οικονομική ενοποίηση συμβαδίζει με μια ενιαία Ευρωπαϊκή Ανώτερη Εκπαίδευση, που θα πρέπει να έχει τεθεί σε ισχύ μέχρι το Οι δύο οργανισμοί που έχουν συνεχίσει να διαδραματίζουν ρόλο στην εναρμόνιση της οδοντιατρικής εκπαίδευσης στην Ευρώπη είναι ο Σύνδεσμος για την Οδοντιατρική Εκπαίδευση στην Ευρώπη - Association for Dental Education in Europe (ADEE) και το DentEd Θεματικό Δίκτυο - DentEd Thematic Network (TNP). Ο ADEE είναι ένας μόνιμος οργανισμός, ο οποίος, από το 1975, αποσκοπεί στη βελτίωση του επαγγελματισμού στην οδοντιατρική. Περίπου 160 οδοντιατρικές σχολές, επί συνόλου 200 στην Ευρώπη, είναι μέλη του. Είναι επομένως θεμιτό ο ADEE να συνεχίσει να αντιπροσωπεύει επίσημα τις οδοντιατρικές σχολές της Ευρώπης. Τα Θεματικά Δίκτυα DentEd (1) επιχορηγήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις Βρυξέλλες με σκοπό τη σύγκλιση και εναρμόνιση των διαφόρων προγραμμάτων οδοντιατρικής εκπαίδευσης των οδοντιατρικών σχολών της Ευρώπης και τη μεταβίβαση της πραγματογνωσίας και των αρμοδιοτήτων τους, συμπεριλαμβανομένων και των επισκέψεων στις διάφορες σχολές και της πιστοποίησης ποιότητας, στον ADEE. Το πρώτο αποτέλεσμα του προγράμματος DentEd ΙIΙ ήταν το κείμενο Φυσιογνωμία και Ικανότητες για τον Ευρωπαίο Οδοντίατρο Profile and Competences for the European Dentist (PCD). Το κείμενο αυτό εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ADEE και τον Αύγουστο 2005 δημοσιεύτηκε στο περιοδικό European Journal of Dental Education (2) μετά από μια διαδικασία διαβούλευσης που περιελάμβανε Ευρωπαϊκά οδοντιατρικά εκπαιδευτικά κέντρα και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη από τον εκπαιδευτικό χώρο. Το κείμενο παραμένει διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο του ADEE. Το ίδιο κείμενο εστάλη επίσης σε εθνικούς οδοντιατρικούς συλλόγους, Ευρωπαϊκούς οδοντιατρικούς συλλόγους διαφόρων ειδικοτήτων και υπουργεία υγείας και πρόνοιας, με την παράκληση να αποκριθούν επί του κειμένου είτε θετικά είτε με εισηγήσεις 2

3 μετατροπών. Οι απαντήσεις αυτές ελήφθησαν υπόψη στην αναθεώρηση του PCD, η οποία ξεκίνησε σε συνάντηση της επιτροπής εργασίας στο Birmingham τον Μάιο Επιπροσθέτως του PCD, δύο ακόμη εκδόσεις του DentEd είναι διαθέσιμες στο δικτυακό τόπο του ADEE: Δομή του Προγράμματος Σπουδών & ECTS Curriculum Structure & ECTS (3) και Διασφάλιση Ποιότητας & Βαθμολόγηση Επιδόσεων Quality Assurance & Benchmarking (4). Είναι ελπίδα και στόχος ότι αυτή η έκθεση θα συνεχίσει να: i. αποτελεί κείμενο-οδηγό που θα υποστηρίζει και θα συμβουλεύει την αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών των οδοντιατρικών σχολών της Ευρώπης, ώστε να συγκλίνουν και εναρμονιστούν προς ένα κοινό Ευρωπαϊκό Οδοντιατρικό Πρόγραμμα Σπουδών, με σεβασμό των εθνικών και τοπικών κοινωνικο-οικονομικών και πολιτιστικών διαφορών. ii. iii. iv. αποτελεί αρωγό στους προέδρους των οδοντιατρικών σχολών σε εθνικές και διεθνείς συζητήσεις. χρησιμοποιείται από τους υπευθύνους κατάρτισης των προγραμμάτων σπουδών, διδάσκοντες και φοιτητές σε οδοντιατρικές σχολές της Ευρώπης. διευκολύνει την ανταλλαγή διδακτικού προσωπικού και φοιτητών στην Ευρώπη και να χρησιμοποιείται σε παγκόσμια συνέδρια για την οδοντιατρική εκπαίδευση με σκοπό την παγκόσμια σύγκλιση. v. αποτελεί αρωγό στη βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης οδοντιατρικής περίθαλψης από τους οδοντιάτρους εκπαιδεύονται στα πλαίσια της Ευρώπης. vi. υπηρετεί ως βασικό κείμενο σε δραστηριότητες που θα αποσκοπούν στη βαθμολόγηση επιδόσεων και στην καθιέρωση αρίστων πρακτικών. 3

4 Φυσιογνωμία Το 1995, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων υιοθέτησε μια οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών χαρακτηριστικών (1). Στο κείμενο αυτό αναφέρονται τα ακόλουθα, σχετικά με το επάγγελμα του οδοντιάτρου: Όλα τα Κράτη Μέλη πρέπει να αναγνωρίσουν το επάγγελμα του οδοντιάτρου ως ιδιαίτερο επάγγελμα, διαχωρισμένο από αυτό του ιατρού, είτε έχει ειδικευτεί σε οδοντοστοματολογία είτε όχι. Τα Κράτη Μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι η εκπαίδευση που παρέχεται στους οδοντιάτρους τους εξοπλίζει με εκείνες τις ικανότητες που απαιτούνται για την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία ανωμαλιών και παθήσεων των δοντιών, του στόματος, των γνάθων και των σχετικών ιστών. Το επάγγελμα του οδοντιάτρου πρέπει να ασκείται από τους κατόχους τίτλου σπουδών οδοντιατρικής, όπως ορίζεται σε αυτήν την Οδηγία. Δηλώνεται επίσης, ότι η οδοντιατρική εκπαίδευση, θεωρητική και πρακτική, θα παρέχεται σε τουλάχιστον πέντε έτη σπουδών πλήρους απασχόλησης, από πανεπιστήμιο (ή από εκπαιδευτικό ίδρυμα, το οποίο αναγνωρίζεται ως ισοδύναμο, ή βρίσκεται υπό την επίβλεψη πανεπιστημίου). Η συμφωνία επί ενός κειμένου φυσιογνωμίας και ικανοτήτων αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για τον οδοντιατρικό χώρο. Ο νέος απόφοιτος καλείται να ασκεί με ασφάλεια το ανεξάρτητο επάγγελμα της οδοντιατρικής, αλλά τα προγράμματα εκπαίδευσης και εξάσκησης διαφέρουν σημαντικά και μεταξύ των παλαιών χωρώνμελών της Ε.Ε., αλλά και μεταξύ αυτών των χωρών και εκείνων που συνδέθηκαν πρόσφατα με την Ε.Ε. Εκφράζεται η ελπίδα ότι συζητήσεις επί του παρόντος κειμένου θα συμβάλουν στον εναρμονισμό και τη σύγκλιση της οδοντιατρικής εκπαίδευσης στην Ευρώπη. Προκειμένου να εκπαιδεύσουν τους φοιτητές της οδοντιατρικής ώστε να γίνουν γενικοί οδοντίατροι, Ευρωπαίοι εκπαιδευτές έχουν συμφωνήσει στο πρότυπο που θα πρέπει να χαρακτηρίζει τον απόφοιτο οδοντίατρο, όπως παρουσιάζεται στον Πίνακα 1. Ικανότητες Οι οδοντίατροι αναμένεται να συμβάλλουν στην επίτευξη της γενικής υγείας των ασθενών, εφαρμόζοντας και προωθώντας κατάλληλη διαχείριση της στοματικής υγείας. Ο οδοντίατρος πρέπει να έχει αποκτήσει αυτή την ικανότητα μέσω της απόκτησης ενός συνόλου γενικών και επί ειδικών θεμάτων ικανοτήτων, που είναι 4

5 απαραίτητες για την έναρξη ανεξάρτητης, χωρίς επίβλεψη, οδοντιατρικής άσκησης. Αυτό πρέπει να έχει επιτευχθεί με τη λήψη του πρώτου επαγγελματικού πτυχίου. Οι ικανότητες κατά την αποφοίτηση συνιστούν το βασικό επίπεδο επαγγελματικής συμπεριφοράς, γνώσεων και δεξιοτήτων απαραίτητων για να ανταποκριθεί ένας απόφοιτος οδοντίατρος στο πλήρες φάσμα των καταστάσεων οι οποίες συναντώνται κατά την άσκηση της γενικής οδοντιατρικής. Αυτού του επιπέδου η απόδοση απαιτεί ικανό βαθμό ταχύτητας και ακρίβειας, συμβατό με την υγεία του ασθενούς. Απαιτείται, ακόμη, επίγνωση του τι αποτελεί αποδεκτή απόδοση, κάτω από μεταβαλλόμενες συνθήκες, καθώς και επιθυμία για αυτο-βελτίωση (5). Οι ικανότητες θα πρέπει να υποστηρίζουν την αφομοίωση όλων των ειδικοτήτων, γεγονός που πρέπει να ωφελεί τόσο τους εκπαιδευόμενους οδοντίατρους, όσο και τους ασθενείς που δέχονται τη θεραπεία. Ο ορισμός των ικανοτήτων, υπό τη μορφή δήλωσης ικανοτήτων, θα δώσει στα οδοντιατρικά προπτυχιακά εκπαιδευτικά ιδρύματα ένα σημείο αναφοράς, με το οποίο θα μπορούν: (1) να αναθεωρούν, επαναπροσδιορίζουν και να αναδιαμορφώνουν το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών, (2) να αναθεωρούν και να βελτιώνουν τις διαδικασίες αξιολόγησης των φοιτητών, και (3) να καθιερώνουν και να εφαρμόζουν μετρήσεις αποτελέσματος ώστε να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα του προπτυχιακού προγράμματος. Δηλώσεις ικανοτήτων μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως σημείο αναφοράς για διαδικασίες πιστοποίησης. Στις Η.Π.Α. και τον Καναδά έχουν δημοσιευθεί επίσημα κείμενα, τα οποία αφορούν στις ικανότητες (6, 7). Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Γενικό Οδοντιατρικό Συμβούλιο έχει παρουσιάσει το έγγραφο Τα πρώτα πέντε χρόνια (8), ενώ αρκετές οδοντιατρικές σχολές έχουν δημοσιεύσει τα δικά τους κείμενα περί ικανοτήτων. Ο αποφοιτών οδοντίατρος θα πρέπει να μάθει να αντιμετωπίζει ολιστικά τους ασθενείς του. Θα πρέπει να γνωρίζει και να ακολουθεί τη φιλοσοφία της οδοντιατρικής ομάδας στην αντιμετώπιση των ασθενών. Αυτά τα χαρακτηριστικά θα πρέπει να υποστηρίζονται από μορφές συμπεριφοράς (ήθη) που αποσκοπούν σε συνεχή επαγγελματική εξέλιξη και προάγουν δια βίου μάθηση, ώστε να επιτυγχάνεται ένα συνεχές εκπαίδευσης από τις προπτυχιακές σπουδές έως την απόσυρση από το επάγγελμα. 5

6 Τομείς Κάθε τμήμα του παρόντος κειμένου έχει δομηθεί από το γενικό προς το ειδικό. Έχουν προσδιοριστεί επτά τομείς, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν τις ευρείες κατηγορίες επαγγελματικής δραστηριότητας και ενδιαφέροντος, οι οποίοι και απαντώνται στην άσκηση της γενικής οδοντιατρικής. Οι τομείς είναι διεπιστημονικής κατεύθυνσης και πρέπει να περιλαμβάνουν στοιχεία κριτικής σκέψης, ενώ μπορεί να αφορούν, με διαφορετικό τρόπο, ασθενείς όλων των ηλικιών, συμπεριλαμβάνοντας παιδιά, εφήβους, ενήλικες και τους ηλικιωμένους του πληθυσμού: I. Επαγγελματισμός II. III. IV. Διαπροσωπικές, Επικοινωνιακές, και Κοινωνικές Δεξιότητες Βασικές Γνώσεις και Διαχείριση Πληροφορίας Συγκέντρωση Κλινικών Πληροφοριών V. Διάγνωση και Σχέδιο Θεραπείας VI. VII. Θεραπεία: Επίτευξη και Διατήρηση της Στοματικής Υγείας Πρόληψη και Προαγωγή Υγείας Κύριες ικανότητες Σε κάθε τομέα αναγνωρίζονται μία ή περισσότερες κύριες ικανότητες, οι οποίες σχετίζονται με τη δραστηριότητα ή το ενδιαφέρον του τομέα. Ως κύρια θεωρείται η ικανότητα του οδοντιάτρου, κατά την αποφοίτηση, να εκτελέσει ή να παράσχει μια συγκεκριμένη, αλλά σύνθετη, ενέργεια ή υπηρεσία. Η λέξη σύνθετη υποδηλώνει ότι πολλαπλές και πιο ειδικές ικανότητες απαιτούνται για να υποστηρίξουν την εκτέλεση μιας κύριας ικανότητας. Υποστηρικτικές ικανότητες Οι πιο ειδικές ικανότητες θα μπορούσαν να θεωρηθούν και υποκατηγορίες μιας κύριας ικανότητας και ονομάζονται υποστηρικτικές ικανότητες. Η επίτευξη μιας κύριας ικανότητας απαιτεί την απόκτηση και επίδειξη όλων των υποστηρικτικών ικανοτήτων που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη υπηρεσία ή ενέργεια. Όμως, μερικές υποστηρικτικές ικανότητες μπορεί να συμβάλλουν στην επίτευξη και άλλων κυρίων ικανοτήτων. Ο κατάλογος των υποστηρικτικών ικανοτήτων δεν πρέπει να θεωρηθεί επιβαλλόμενος και σε καμιά περίπτωση δεν είναι πλήρης. Οι κατάλογοι συμπεριλαμβάνονται στο κείμενο για χρήση από επιμέρους σχολές ή χώρες, που θα τους συμπληρώσουν και τροποποιήσουν ανάλογα με τις εθνικές ή περιφερειακές ανάγκες. Με αυτή την υποδιαίρεση σε κύριες και υποστηρικτικές ικανότητες, ο 6

7 ADEE προσβλέπει ότι όλες οι Ευρωπαϊκές οδοντιατρικές σχολές θα υιοθετήσουν τις κύριες ικανότητες, όπως περιγράφονται στο παρόν κείμενο, αλλά οι υποστηρικτικές ικανότητες μπορεί να ποικίλλουν στις λεπτομέρειές τους, μεταξύ των σχολών. Μπορεί να υποδηλωθεί ότι οι υποστηρικτικές ικανότητες ομοιάζουν με αυτό που ορίζεται ως μαθησιακό αποτέλεσμα. Όμως, οι περιεχόμενες σε αυτό το κείμενο πληροφορίες περιγράφουν τα επαγγελματικά προσόντα του Ευρωπαίου Οδοντιάτρου και όχι τις απαιτήσεις ενός μαθήματος ή εκπαιδευτικού προγράμματος. Έχοντας λάβει υπ όψη τους ορισμούς των ικανοτήτων και των μαθησιακών αποτελεσμάτων μέσα από το πνεύμα της Διακήρυξης της Bologna, ο όρος ικανότητες έχει χρησιμοποιηθεί. Αναμένεται ότι ο κατάλογος των ικανοτήτων που παρατίθεται μπορεί να βοηθήσει τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να καθορίσουν τα μαθησιακά αποτελέσματα, τα σχετικά με το πρόγραμμα σπουδών τους, που επιζητούν να κατέχει ο οδοντίατρος κατά την αποφοίτηση. Αν τα μαθησιακά αποτελέσματα και ο ορισμός ικανοτήτων βρίσκονται σε συμφωνία, ο οδοντίατρος, κατά την αποφοίτηση, θα εκπληρώνει αυτομάτως τον ορισμό ικανοτήτων. Τα μαθησιακά αποτελέσματα υποστηρίζουν καθορισμένες ικανότητες αλλά είναι λεπτομερέστερα και αποτελούν το θεμέλιο της μάθησης και της αξιολόγησης. Σωστά δομημένα, οι ικανότητες και τα μαθησιακά αποτελέσματα διατυπώνονται με ακρίβεια ώστε να υποδεικνύουν αυτά που οι φοιτητές πρέπει να γνωρίζουν, αυτά που πρέπει να κατανοούν, να είναι ικανοί να πράττουν και πόσο καλά, χρησιμοποιώντας ορολογία που καταδεικνύει το επίπεδο στο οποίο αυτά τα αποτελέσματα θα αξιολογηθούν (9). Στο κείμενο αυτό οι ακόλουθοι ορισμοί έχουν εφαρμοστεί στις ικανότητες: Να είναι ικανός να: Να έχει γνώση: ο τελειόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να επιδεικνύει βαθιά θεωρητική γνώση και κατανόηση του αντικειμένου παράλληλα με επαρκή κλινική εμπειρία, προκειμένου να μπορεί να επιλύσει κλινικά προβλήματα που ανακύπτουν, ανεξάρτητα και χωρίς βοήθεια. ο τελειόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να επιδεικνύει βαθιά θεωρητική γνώση και κατανόηση του αντικειμένου, αλλά απαιτείται να έχει μόνο περιορισμένη κλινική/πρακτική εμπειρία Να είναι εξοικειωμένος με: ο τελειόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να επιδεικνύει βασική κατανόηση του θέματος αλλά δεν απαιτείται να 7

8 έχει κλινική εμπειρία ούτε προσδοκάται να διεξάγει διαδικασίες ανεξάρτητα. 8

9 ΤΟΜΕΑΣ I. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ Κύρια Ικανότητα: Επαγγελματική Στάση και Συμπεριφορά Με την αποφοίτηση, ο οδοντίατρος πρέπει να κατέχει ένα ευρύ φάσμα δεξιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν στη διερεύνηση, στην ανάλυση, στην επίλυση προβλημάτων, στον προγραμματισμό, στην επικοινωνία και στην παρουσίαση και πρέπει να επιδεικνύει σύγχρονη γνώση και αντίληψη των ευρύτερων ζητημάτων της οδοντιατρικής πράξης. Ο οδοντίατρος θα πρέπει να κατανοεί τη συνάφεια των ζητημάτων αυτών, που περιλαμβάνουν την έρευνα, τη σύσταση ομάδας και τις ηγετικές ικανότητες, στην κλινική οδοντιατρική πράξη. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 1.1) επιδεικνύει κατάλληλη συμπεριφορά φροντίδας προς τους ασθενείς. 1.2) επιδεικνύει κατάλληλη επαγγελματική συμπεριφορά προς όλα τα μέλη της οδοντιατρικής ομάδας. 1.3) επιδιώκει τη συνεχή επαγγελματική του ανάπτυξη που να συνδέεται με τη συνεχιζόμενη εκπαίδευσή του σε ετήσια βάση, προκειμένου να εξασφαλίζει τη διατήρηση των υψηλών επιπέδων κλινικών ικανοτήτων και τεκμηριωμένων γνώσεων. Αυτό πρέπει να αποδεικνύεται ευχερώς με την τήρηση ημερολογίου Συνεχούς Επαγγελματικής Ανάπτυξης (ΣΕΑ). 1.4) διαχειρίζεται και να διατηρεί ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον, συνεργαζόμενος με άλλα μέλη της οδοντιατρικής ομάδας για θέματα που σχετίζονται με την υγεία, την ασφάλεια και τη διαχείριση κλινικού κινδύνου. Συγκεκριμένα, με τη στάση του σώματος κατά την εργασία, την οπτική αντίληψη, τον χειρισμό των εργαλείων, τη χρήση του εξοπλισμού, την αντιμετώπιση της ψυχικών συνεπειών και του στρες, και τον έλεγχο διασποράς των λοιμώξεων. 1.5) αντιμετωπίζει κοινωνικά και ψυχολογικά ζητήματα που σχετίζονται με τη φροντίδα των ασθενών. 9

10 να έχει γνώση: 1.6) και συνείδηση της σημασίας της υγείας του/της, σε σχέση με επαγγελματικούς κινδύνους, και της επίδρασής της στη δυνατότητα να εργάζεται ως οδοντίατρος. 1.7) της διαχείρισης της οδοντιατρικής μονάδας με βάση το σχεδιασμό, την οργάνωση και την καθοδήγηση της οδοντιατρικής ομάδας. Κύρια Ικανότητα: Δεοντολογία και Νομολογία Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να διαθέτει γνώση και βαθιά κατανόηση των ηθικών και δεοντολογικών ευθυνών που σχετίζονται με την παροχή περίθαλψης σε μεμονωμένους ασθενείς, πληθυσμιακές ομάδες και κοινότητες. Ακόμη, πρέπει να έχει γνώση των ισχυόντων νόμων που διέπουν την οδοντιατρική πράξη. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 1.8) προσφέρει οδοντιατρική φροντίδα σε κάθε ασθενή, μέσα σε ανθρωπιστικά και φιλεύσπλαχνα πλαίσια. 1.9) επιλέγει μεταξύ θεραπευτικών σχημάτων και να θέτει προτεραιότητες, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες, τους στόχους και τις αξίες κάθε ασθενούς. Τα θεραπευτικά σχήματα πρέπει να είναι συμβατά με τη σύγχρονη θεραπευτική και εναρμονισμένα με το πνεύμα της φιλοσοφίας της συνολικής στοματικής υγείας. 1.10) αναγνωρίζει ότι ο ασθενής είναι το κέντρο κάθε θεραπευτικής ενέργειας και ότι όλες οι αλληλεπιδράσεις, συμπεριλαμβανομένης της διάγνωσης, του προγραμματισμού θεραπείας και της θεραπείας, πρέπει να έχουν ως επίκεντρο το συμφέρον του ασθενούς. 1.11) σέβεται τους ασθενείς και τους συναδέλφους του χωρίς προκατάληψη, για το φύλο, τη διαφορετικότητα της καταγωγής και των ευκαιριών, τη γλώσσα ή τον πολιτισμό τους, ανικανότητες και σεξουαλικό προσανατολισμό. 1.12) αναγνωρίζει τους περιορισμούς του/της ιδίου. 10

11 1.13) παίρνει τα κατάλληλα μέτρα για να βοηθάει τους ανίκανους, τους εξασθενισμένους ή τους ανήθικους συναδέλφους και τους ασθενείς τους. 1.14) δημιουργεί και να διατηρεί ένα ακριβές αρχείο ασθενών και θεραπευτικών ενεργειών. 1.15) ασκεί ελεγκτική και κλινική διαχείριση. 1.16) ασκεί την Οδοντιατρική με προσωπική και επαγγελματική ακεραιότητα, τιμιότητα, και παρέχοντας αίσθημα εμπιστοσύνης στον ασθενή. 1.17) αναγνωρίζει τα δικαιώματα του ασθενή, ιδιαίτερα όσον αφορά στο απόρρητο, στην ενημερωμένη συγκατάθεση, καθώς και στις υποχρεώσεις των ασθενών. να έχει γνώση: 1.18) των δικαστικών, νομοθετικών και διοικητικών διαδικασιών, καθώς και των πολιτικών που επηρεάζουν όλες της πτυχές της οδοντιατρικής. 1.19) των ηθικών αρχών που σχετίζονται με την οδοντιατρική. 1.20) ότι ο οδοντίατρος πρέπει να προσπαθεί να παρέχει την υψηλότερη δυνατή ποιότητα περίθαλψης σε ποικίλες περιστάσεις. 1.21) των κοινωνικο-οικονομικών ανισοτήτων και ανομοιομορφιών σε ό,τι αφορά στη στοματική υγεία. ΤΟΜΕΑΣ II. ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ, ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Κύρια Ικανότητα: Επικοινωνία Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός να επικοινωνεί αποτελεσματικά, διαδραστικά και αναστοχαστικά με τους ασθενείς, τις οικογένειες και τους φροντιστές τους, καθώς και με τους άλλους επαγγελματικούς φορείς υγείας που συμμετέχουν στη φροντίδα τους, ανεξάρτητα από την ηλικία, το κοινωνικό και το πολιτισμικό τους υπόβαθρο. Υποστηρικτικές Ικανότητες 11

12 Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 2.1) καθιερώνει μια σχέση ασθενούς-οδοντιάτρου, τέτοια ώστε να επιτρέπει την αποτελεσματική πραγματοποίηση της οδοντιατρικής θεραπείας συμπεριλαμβανομένης, όταν απαιτείται, κατάλληλης σχέσης με τον γονέα ή τον φροντιστή. 2.2) αναγνωρίζει τις προσδοκίες, επιθυμίες και διαθέσεις (ανάγκες και απαιτήσεις) του ασθενούς κατά την κατάστρωση και εκτέλεση του σχεδίου θεραπείας. 2.3) προσδιορίζει τους ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες που προκαλούν ή/και διαιωνίζουν τη δυσλειτουργία και τις ασθένειες των δοντιών, του στόματος και του προσώπου, και να διαγιγνώσκει, να θεραπεύει ή να παραπέμπει τον ασθενή, ανάλογα με την περίπτωση. 2.4) μοιράζεται πληροφορίες και επαγγελματικές γνώσεις, προφορικά και γραπτά, με τον ασθενή και με άλλους επαγγελματικούς φορείς, και να είναι σε θέση να διαπραγματευτεί και να κάνει, αλλά και να δεχθεί, εποικοδομητική κριτική. 2.5) εφαρμόζει τις αρχές τις διαχείρισης του ελέγχου του άγχους στον εαυτό του, στους ασθενείς αλλά και στην οδοντιατρική του ομάδα. 2.6) συνεργάζεται με τα άλλα μέλη της οδοντιατρικής ομάδας. 2.7) εφαρμόζει επικοινωνιακές δεξιότητες που διευκολύνουν την προσφορά οδοντιατρικής φροντίδας. να έχει γνώση: 2.8) των επιστημών της συμπεριφοράς συμπεριλαμβανομένων παραγόντων συμπεριφοράς όπως εθνικότητα και φύλο, που διευκολύνουν την παροχή της οδοντιατρικής φροντίδας. 2.9) του ρόλου και των σταδίων της διανοητικής, κοινωνικο-συναισθηματικής και γλωσσικής ανάπτυξης των παιδιών και των εφήβων. 12

13 ΤΟΜΕΑΣ III. ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Κύρια Ικανότητα: Εφαρμογή Βασικών Βιολογικών, Ιατρικών, Τεχνολογικών και Κλινικών Επιστημών Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός να εφαρμόζει γνώσεις και κατανόηση των βασικών βιολογικών, ιατρικών, τεχνολογικών και κλινικών επιστημών ώστε να αντιλαμβάνεται τη διαφορά μεταξύ φυσιολογικών και παθολογικών καταστάσεων/διαταραχών που σχετίζονται με την κλινική οδοντιατρική πράξη και να κατανοεί τη βάση αυτών. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 3.1) εφαρμόζει τις επιστημονικές αρχές της αποστείρωσης, της απολύμανσης και της αντισηψίας, και του ελέγχου της διασποράς λοιμώξεων. 3.2) κατανοεί τους κινδύνους από την ιονίζουσα ακτινοβολία και τη βιολογική της επίδραση στους ιστούς, καθώς και να εφαρμόζει τους κανόνες χρήσης της, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας από την ακτινοβολία και τη μείωση των δόσεων. να έχει γνώση: 3.3) της επιστημονικής βάσης της οδοντιατρικής, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών βιοϊατρικών επιστημών, των μηχανισμών απόκτησης της γνώσης, της επιστημονικής μεθόδου και της αξιολόγησης των στοιχείων/τεκμηρίων. 3.4) των βιολογικών διαδικασιών του σώματος σε επαρκές βάθος ώστε να είναι ικανός να αξιοποιήσει νεο-αναδυόμενη βιοτεχνολογία, ειδικότερα στην αναπλαστική ιατρική, στο πλαίσιο της κλινικής πράξης. 3.5) της κυτταρικής και μοριακής βάσης της ζωής περιλαμβανομένων των προκαρυωτικών και των ευκαρυωτικών κυττάρων. 3.6) της βιοϊατρικής επιστήμης που αφορά το φυσιολογικό υγιές άτομο σε βαθμό σχετιζόμενο με την οδοντιατρική. 13

14 3.7) των παθολογικών διεργασιών όπως η μόλυνση, η φλεγμονή, οι διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος, οι εκφυλιστικές παθήσεις, οι μεταβολικές διαταραχές και οι γενετικές ανωμαλίες. 3.8) των παθολογικών χαρακτηριστικών συνήθων ανωμαλιών των κυριοτέρων οργανικών συστημάτων και τη σχέση τους με την οδοντιατρική, να έχει δε γνώση των στοματικών εκδηλώσεων των συστεμικών ασθενειών. 3.9) της αιτιολογίας και των παθολογικών μηχανισμών των στοματικών παθήσεων προκειμένου να διευκολυνθεί στην πρόληψη, στη διάγνωση και στην αντιμετώπισή τους. 3.10) της φαρμακευτικής και της θεραπευτικής που σχετίζεται με την κλινική οδοντιατρική πράξη και την εφαρμογή τους σ αυτήν, και να είναι εξοικειωμένος με τη φαρμακολογία στην γενική ιατρική. 3.11) της επιστήμης των οδοντιατρικών βιοϋλικών και τους περιορισμούς τους καθώς και των περιβαλλοντολογικών θεμάτων που σχετίζονται με τη χρήση τους. 3.12) της ικανότητας εφαρμογής της γνώσης και της κατανόησης της βασικής βιολογικής, ιατρικής και κλινικής επιστήμης στην καθ ημέρα ζωή και στην κλινική πράξη. Κύρια Ικανότητα: Απόκτηση και Χρήση Πληροφορίας Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός στην απόκτηση και χρήση των πληροφοριών από βιβλιοθήκες και άλλες βάσεις δεδομένων και στην χρήση των πληροφοριών αυτών κατά τρόπο κριτικό, επιστημονικό και αποτελεσματικό. Ο οδοντίατρος πρέπει να επιδεικνύει ικανότητα διατήρησης της επαγγελματικής γνώσης και κατανόησης καθ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 3.13) χρησιμοποιεί τη σύγχρονη τεχνολογία της πληροφορικής για την τεκμηρίωση, τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση, την επικοινωνία, τη διαχείριση των πληροφοριών και τις εφαρμογές που σχετίζονται με την παροχή υγείας. 14

15 3.14) προστατεύει τα απόρρητα στοιχεία των ασθενών. 3.15) αξιολογεί τακτικά τις γνώσεις του και να αναζητά πρόσθετες πληροφορίες ώστε να συμπληρώνει τις τυχόν ελλείψεις. 3.16) αναγνωρίζει τα όρια των κλινικών του δυνατοτήτων και αναλόγως να παραπέμπει τον ασθενή. 3.17) εκτιμά την αξιοπιστία των ισχυρισμών που σχετίζονται με τα οφέλη και τους κινδύνους που περικλείουν προϊόντα και τεχνικές. 3.18) αξιολογεί από τη βιβλιογραφία, αποτελέσματα κλινικής και βασικής επιστημονικής έρευνας και να αφομοιώνει αυτές τις πληροφορίες, ώστε να προσφέρει βελτιωμένες υπηρεσίες στοματικής υγείας στους ασθενείς. 3.19) εφαρμόζει εμπειρίες, επιστημονικές γνώσεις και μεθόδους στην προσέγγιση και αντιμετώπιση προβλημάτων στοματικής υγείας. ΤΟΜΕΑΣ IV. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Κύρια Ικανότητα: Λήψη και Καταγραφή Ολοκληρωμένου Ιστορικού της Ιατρικής, Στοματικής και Οδοντικής Κατάστασης Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός για λήψη και καταγραφή ενός ολοκληρωμένου ιστορικού της ιατρικής, στοματικής και οδοντικής κατάστασης του ασθενούς. Αυτό θα περιλαμβάνει βιολογικές, ιατρικές, ψυχολογικές και κοινωνικές πληροφορίες προκειμένου να αξιολογηθεί η στοματική και οδοντική κατάσταση των ασθενών. Επιπλέον, ο απόφοιτος θα πρέπει να είναι ικανός να πραγματοποιεί ενδεδειγμένη κλινική εξέταση, να ερμηνεύει τα αποτελέσματα και να οργανώνει τις τυχόν περαιτέρω εξετάσεις ώστε να καταλήγει στην ορθή διάγνωση. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 15

16 4.1) προσδιορίζει την κύρια αιτία προσέλευσης του ασθενούς και να λαμβάνει το ιστορικό της παρούσας ασθένειάς του, ως μέρος ενός ολοκληρωμένου ιατρικού ιστορικού περιλαμβανομένης παρούσας φαρμακευτικής αγωγής. 4.2) δημιουργεί αρχείο για κάθε ασθενή και να διατηρεί ακριβείς καταχωρήσεις των εκάστοτε θεραπειών. 4.3) αναγνωρίζει μη φυσιολογικές και συσχετιζόμενες με άγχος συμπεριφορές των ασθενών και να ανταποκρίνεται κατάλληλα για ασθενείς όλων των ηλικιών. 4.4) δίνει τις κατάλληλες γραπτές ιατρικές παραπομπές προκειμένου να διευκρινιστούν ερωτήματα σχετικά με την γενική υγεία του ασθενούς. 4.5) πραγματοποιεί την ενδεδειγμένη εξω- και ενδο-στοματική εξέταση του ασθενούς, συμπεριλαμβανομένης και της αξιολόγησης των ζωτικών σημείων, και να καταγράφει τα ευρήματα. 4.6) ολοκληρώνει και να καταγράφει μια πλήρη εξέταση των σκληρών και μαλακών ιστών του στόματος. 4.7) ταυτοποιεί την εντόπιση, έκταση και ενεργότητα τερηδόνας, οδοντικής φθοράς και άλλων δομικών και τραυματικών ανωμαλιών, καθώς και το λόγο επέλευσής τους. 4.8) εξετάζει τον οδοντικό φραγμό για την ύπαρξη τερηδόνας, οδοντικής φθοράς, συμπεριλαμβανομένης αποτριβής, απόσπασης και διάβρωσης, και άλλων βλαβών των σκληρών οδοντικών ιστών. 4.9) πραγματοποιεί διαιτολογική ανάλυση και να αναγνωρίζει παράγοντες κινδύνου για τη στοματική υγεία του ασθενούς. 4.10) λαμβάνει ακτινογραφίες σχετικές με την οδοντιατρική πράξη, να αξιολογεί τα ευρήματα και να διαχειρίζετα και αποφεύγει τους κινδύνους της ιονίζουσας ακτινοβολίας. 4.11) κατασκευάζει διαγνωστικά εκμαγεία και να προβαίνει στην ανάρτησή τους με καταγραφή της σύγκλεισης. 4.12) αξιολογεί την αισθητήρια και τη μυϊκή λειτουργία του στόματος και των γνάθων. 16

17 4.13) αναγνωρίζει κλινικά χαρακτηριστικά παθήσεων και ανωμαλιών του στοματικού βλεννογόνου, συμπεριλαμβανομένων στοματικών νεοπλασιών, και να εντοπίζει καταστάσεις που χρήζουν αντιμετώπισης. 4.14) αξιολογεί τη λειτουργία των σιαλογόνων αδένων. 4.15) αξιολογεί το στοματο-προσωπικό πόνο. 4.16) αξιολογεί τη μορφή και τις σχέσεις του κρανιοπροσωπικού συμπλέγματος και τις αποκλίσεις από το φυσιολογικό αρμονικό πρόσωπο και τη σύγκλειση. 4.17) λαμβάνει συγκατάθεση κατόπιν ενημέρωσης πριν την καταγραφή του ιστορικού και την εξέταση. να έχει γνώση: 4.18) άλλων μεθόδων ιατρικής απεικόνισης που σχετίζονται με την οδοντιατρική. 4.19) ενδεδειγμένων κλινικών, εργαστηριακών και άλλων διαγνωστικών τεχνικών και δοκιμασιών, να κατανοεί τη διαγνωστική τους αξιοπιστία και εγκυρότητα και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων τους. να είναι εξοικειωμένος με: 4.20) την αναγνώριση σημείων κακοποίησης και παραμέλησης των ασθενών και να γνωρίζει πώς να το αναφέρει στις αρμόδιες αρχές. 4.21) τις αρχές στις οποίες βασίζονται οι οδοντιατρικές ακτινογραφικές τεχνικές. ΤΟΜΕΑΣ V. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Κύρια Ικανότητα: Λήψη Αποφάσεων, Κλινική Σκέψη και Κρίση Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός για λήψη αποφάσεων, για κλινική σκέψη και κρίση, προκειμένου να θέσει διαφορική διάγνωση (προσωρινή ή οριστική), ερμηνεύοντας και συσχετίζοντας ευρήματα από το ιστορικό, την κλινική και ακτινολογική εξέταση και άλλες διαγνωστικές δοκιμασίες, λαμβάνοντας υπόψιν του το κοινωνικό και πολιτισμικό υπόβαθρο του ασθενούς. Ένας οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός να διαμορφώνει και να καταγράφει διάγνωση και σχέδιο θεραπείας που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και επιθυμίες των ασθενών. Προκειμένου για 17

18 θεραπείες που υπερβαίνουν τις δυνατότητές του, ο οδοντίατρος θα πρέπει να είναι ικανός να παραπέμπει τον ασθενή περαιτέρω, για κατάλληλη γνώμη ειδικού ή/και για θεραπεία. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 5.1) λαμβάνει για οποιαδήποτε θεραπεία τη συγκατάθεση του ασθενούς μετά από ενημέρωση, αναγνωρίζοντας ότι η συγκατάθεση αυτή αποτελεί τη σύνοψη της πληροφόρησης που παρέχεται στη διάρκεια μιας διαδραστικής διαδικασίας επικοινωνίας με τον ασθενή. 5.2) αναγνωρίζει την παρουσία γενικών νοσημάτων και να γνωρίζει πώς το νόσημα και η θεραπεία του, συμπεριλαμβανομένης της παρούσας φαρμακευτικής αγωγής, επηρεάζει την οδοντιατρική θεραπεία. 5.3) διαγιγνώσκει, να επεξηγεί και να διαχειρίζεται την επιδείνωση ή την αποτυχία αποκαταστάσεων που παραμένουν σε λειτουργία. 5.4) καταστρώνει, να επεξηγεί και να συζητά σχέδιο επανορθωτικής και προσθετικής θεραπείας ως μέρος ολοκληρωμένης στοματικής αποκατάστασης, συμπεριλαμβανομένης της περιορισμένης παρέμβασης και μη-αντικατάστασης δοντιών. 5.5) περιγράφει τις συνήθεις επιβλαβείς συνέπειες της απώλειας δοντιών στη λειτουργικότητα. 5.6) περιγράφει τις ιδιότητες των ευρέως χρησιμοποιούμενων οδοντιατρικών υλικών και των σχετιζόμενων ιστικών αντιδράσεων. 5.7) περιγράφει στον ασθενή τους κινδύνους και τα οφέλη των οδοντιατρικών υλικών. 5.8) διαγιγνώσκει αποκλίσεις από τη φυσιολογική μορφολογία των οδοντικών και περιοδοντικών στοιχείων οι οποίες απειλούν την περιοδοντική υγεία, λειτουργία ή αισθητική και να αναγνωρίζει καταστάσεις που χρήζουν αντιμετώπισης. 18

19 5.9) διακρίνει την περιοδοντική υγεία από την περιοδοντική νόσο και να αναγνωρίζει καταστάσεις που χρήζουν αντιμετώπισης. 5.10) αξιολογεί το περιοδόντιο, καθορίζοντας διάγνωση και πρόγνωση και καταρτίζοντας σχέδιο θεραπείας. 5.11) διακρίνει τη διαφορά μεταξύ πολφικής και περιακρορριζικής υγείας και νόσου και να αναγνωρίζει τις καταστάσεις που απαιτούν αντιμετώπιση. 5.12) αναγνωρίζει τα γναθοπροσωπικά προβλήματα, τα κλινικά χαρακτηριστικά του οξέος και χρόνιου γναθοπροσωπικού πόνου σωματικής, μυϊκής, νευρογενούς ή ψυχογενούς προέλευσης, και να αναγνωρίζει και να διαγιγνώσκει άλλες καταστάσεις πόνου κεφαλής και τραχήλου που απαιτούν αντιμετώπιση από τον ίδιο ή άλλον φορέα παροχής υγείας. 5.13) αναγνωρίζει συμπεριφορές του ασθενούς που επιτείνουν στοματοπροσωπικά προβλήματα και να αναγνωρίζει τις καταστάσεις που απαιτούν διάγνωση, πρόληψη και αντιμετώπιση. 5.14) διαγιγνώσκει διαταραχές της κροταφογναθικής διάρθρωσης και διαταραχές της λειτουργίας των μασητηρίων μυών, καθώς και σχετιζόμενες καταστάσεις, περιλαμβανομένων αυτών που απαιτούν αποκατάσταση της σύγκλεισης. 5.15) προσδιορίζει τις αισθητικές απαιτήσεις ενός ασθενούς και να καθορίζει τον βαθμό στον οποίον αυτές απαιτήσεις/επιθυμίες μπορούν να ικανοποιηθούν. 5.16) διαγιγνώσκει την ανάγκη ορθοδοντικής θεραπείας και να είναι ικανός στην εφαρμογή σύγχρονων θεραπευτικών τεχνικών. 5.17) διαγιγνώσκει και να διαχειρίζεται τα ιατρικά έκτακτα περιστατικά. 5.18) γνωρίζει πότε, πώς και πού να παραπέμψει έναν ασθενή για καταστολή ή γενική αναισθησία και για άλλες κατάλληλες παραπομπές, βασισμένες στην κλινική αξιολόγηση. 5.19) αντιμετωπίζει ασθενείς διαφορετικών ηλικιακών ομάδων, λαμβάνοντας υπ όψιν τις διαφορετικές ανάγκες παιδιών, εφήβων, ενηλίκων και του γηράσκοντος πληθυσμού και των ηλικιωμένων. 5.20) αντιμετωπίζει ασθενείς προερχόμενους από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα και εθνικότητες. 5.21) αναγνωρίζει τις ειδικές θεραπευτικές ανάγκες των ηλικιωμένων. 19

20 να έχει γνώση: 5.22) του ρόλου και των ενδείξεων της χρήσης καταστολής στην αντιμετώπιση νεαρών και ενηλίκων μη συνεργάσιμων ασθενών. να είναι εξοικειωμένος με: 5.23) τη διάγνωση ασθενών υποψηφίων για εμφυτεύματα 20

21 ΤΟΜΕΑΣ VI. ΘΕΡΑΠΕΙΑ: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ο τομέας αυτός παρέχει ένα ευρύ φάσμα κύριων και υποστηρικτικών ικανοτήτων για την εγκατάσταση και διατήρηση στοματικής υγείας. Δεν υπάρχει πρόθεση υπαγόρευσης και, για πιο συγκεκριμένες ικανότητες σε συγκεκριμένους τομείς της οδοντιατρικής και των σχετικών ειδικοτήτων (π.χ. παιδοδοντιατρική, ενδοδοντία, τερηδόνα, προσθετική, περιοδοντολογία, εμφυτευματολογία, στοματική χειρουργική, ορθοδοντική και οδοντιατρική καταστολή) τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και οι σχολές προτρέπονται να ανατρέξουν σε ήδη υπάρχοντα έγγραφα. Παραδείγματα είναι διαθέσιμα για την Ενδοδοντία, την Παθολογία Στόματος, τη Χειρουργική Στόματος, τη Γηροδοντιατρική και την Παιδοδοντιατρική (10-15). Σε πεδία όπου συγκεκριμένες ικανότητες ή μαθησιακά αποτελέσματα δεν είναι καθορισμένα, ελπίζεται ότι η παρούσα έκθεση θα ενθαρρύνει τους ειδικευμένους εκπαιδευτές να παράγουν τις αντίστοιχες πληροφορίες. Ο τομέας αυτός μπορεί αφορά σε ασθενείς διαφορετικών ηλικιακών ομάδων (παιδιά, έφηβοι, ενήλικες και ηλικιωμένοι) ή συγκεκριμένα σε μία ηλικιακή ομάδα και σε εκείνους τους ασθενείς με ειδικές ανάγκες και απαιτήσεις. Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι γνώστης των περιορισμών των ασθενών αυτών και να γνωρίζει πότε ο ασθενής χρήζει παραπομπής για εξειδικευμένη οδοντιατρική και ιατρική φροντίδα. Κύριες Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 6.1) εκπαιδεύει τους ασθενείς και να διαχειρίζεται συνολική πρωτοβάθμια περίθαλψη των ασθενών όλων των ηλικιών (παιδιά, εφήβους, ενήλικες και τον γηράσκοντα πληθυσμό και τους ηλικιωμένους) με ενδεδειγμένο τρόπο, αποτελεσματικά και με ασφάλεια, επικεντρώνοντας στις σύγχρονες έννοιες της πρόληψης, διαχείρισης κινδύνου και θεραπείας των στοματικών παθήσεων, η οποία (περίθαλψη) να υποστηρίζει τη διατήρηση της γενικής αλλά και της στοματικής υγείας, βελτιώνοντας το ατομικό επίπεδο ποιότητας της ζωής. 21

22 6.2) αντιμετωπίζει ασθενείς των οποίων οι ειδικές ανάγκες, επιθυμίες και απαιτήσεις (π.χ. παιδιά) μπορεί να επηρεάσουν την οδοντιατρική τους φροντίδα και να γνωρίζει πότε χρήζουν παραπομπής. 6.3) εφαρμόζει κατάλληλες τεχνικές για την αντιμετώπιση του στοματοπροσωπικού πόνου, περιλαμβανομένων διαταραχών της ΚΓΔ, δυσανεξίας και ψυχολογικής διαταραχής. 6.4) διαχειρίζεται την περιοδοντική νόσο. 6.5) αντιμετωπίζει την τερηδόνα και άλλες απώλειες σκληρών οδοντικών ιστών. 6.6) αντιμετωπίζει πολφική και περιακρορριζική νόσο και διαταραχές. 6.7) αποκαθιστά ελαττωματικά, μη-ελαττωματικά και/ή ελλείποντα δόντια αποδίδοντας αποδεκτό σχήμα, λειτουργία και αισθητική. 6.8) σχεδιάζει και να εκτελεί όλες τις συνήθεις προσθετικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των οδοντικών παρασκευών και της λήψης αποτυπώματος. 6.9) κατανοεί και να εφαρμόζει τις αρχές της εμβιομηχανικής στις ακίνητες και κινητές αποκαταστάσεις ελλειπόντων δοντιών. 6.10) αντιμετωπίζει και να διαχειρίζεται καταστάσεις που απαιτούν ήσσονες χειρουργικές επεμβάσεις σκληρών και μαλακών οστών και να χορηγεί και/ή να συνταγογραφεί κατάλληλους υποστηρικτικούς φαρμακευτικούς παράγοντες. 6.11) αντιμετωπίζει συνήθεις νόσους και διαταραχές του στοματικού βλεννογόνου. 6.12) αντιμετωπίζει ελάσσονες αναπτυξιακές ή επίκτητες οδοντοφατνιακές, λειτουργικές και σχετιζόμενες με την ανάπτυξη ανωμαλίες της νεογιλής, μεικτής και μόνιμης οδοντοφυΐας. 6.13) προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει την πλειονότητα των ιατρικών και οδοντιατρικών εκτάκτων περιστατικών που συναντώνται στην οδοντιατρική πράξη. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: 22

23 να είναι ικανός να: 6.14) εφαρμόζει θεραπευτικές ενέργειες βασισμένες στην τεκμηρίωση, όταν διατίθενται. 6.15) αξιολογεί συστηματικά όλα τα αποτελέσματα των θεραπευτικών ενεργειών, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών σχετικά με την ικανοποίηση του ασθενούς και/ή της οικογένειας/φροντιστή του από τη θεραπεία, και να παρέχει ή και να συνιστά επιπρόσθετες ενέργειες και σχέδια θεραπείας για διατήρηση της στοματικής υγείας. 6.16) σχεδιάζει στρατηγικές που αφορούν στην πρόβλεψη, πρόληψη και αποκατάσταση προβλημάτων που σχετίζονται με τις συνήθειες στοματικής υγιεινής των ασθενών και να προτείνει στους ασθενείς στρατηγικές για τον έλεγχο τυχόν επιβλαβών στοματικών έξεων. 6.17) εκπαιδεύει τους ασθενείς σχετικά με την αιτιολογία και την πρόληψη των ασθενειών του στόματος και να τους ενθαρρύνει στην ανάληψη της ευθύνης για τη στοματική τους υγεία. 6.18) διδάσκει στοματική υγιεινή, να προσφέρει θεραπεία με τοπική φθορίωση και κάλυψη οπών και σχισμών των δοντιών. 6.19) παρέχει διατροφολογικές υποδείξεις και διατροφολογική εκπαίδευση σχετική με τη στοματική υγεία. 6.20) συνταγογραφεί κατάλληλους φαρμακευτικούς παράγοντες και να παρακολουθεί τα αποτελέσματά τους, συμπεριλαμβανομένου του χημικού ελέγχου της οδοντικής μικροβιακής πλάκας. 6.21) πραγματοποιεί προληπτικές και επανορθωτικές πράξεις, ανάλογα με την ηλικία, την αξιολόγηση κινδύνου και το είδος του δοντιού, για τη διατήρηση της ακεραιότητας των δοντιών, την πρόληψη παθολογικών καταστάσεων των σκληρών οδοντικών ιστών και τη βελτίωση της υγείας των μαλακών ιστών. 6.22) αναγνωρίζει την προέλευση και τη διατήρηση του φόβου και της ανησυχίας της οδοντιατρικής θεραπείας και να τα αντιμετωπίζει με βάση τεχνικές συμπεριφοράς. 6.23) επιλέγει και να χορηγεί φάρμακα για την αντιμετώπιση του πόνου και της ανησυχίας πριν, κατά τη διάρκεια, και μετά τη θεραπεία. 23

24 6.24) πραγματοποιεί τοπική αναισθησία (εμπότιση ή στελεχιαία) στη στοματική κοιλότητα για προσθετικές αποκαταστάσεις και χειρουργικές επεμβάσεις ή οποιαδήποτε άλλη θεραπεία, ανάλογα με την περίπτωση, για την αντιμετώπιση στοματοπροσωπικού πόνου, και να είναι ικανός να αντιμετωπίζει πιθανές επιπλοκές της τοπικής αναισθησίας. 6.25) ενημερώνει τους ασθενείς σχετικά με το ρόλο της στοματικής υγιεινής στην αιτιολογία της περιοδοντικής νόσου, να τους εκπαιδεύει σε κατάλληλες μεθόδους στοματικής υγιεινής και να τους ενθαρρύνει στο να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη στοματική τους υγεία. 6.26) πραγματοποιεί υπερουλική και υποουλική απόξεση καθώς και ριζική απόξεση, χρησιμοποιώντας τόσο μηχανικά μέσα, όσο και εργαλεία, ακόμα δε να αφαιρεί τις χρωστικές και τη μικροβιακή πλάκα. 6.27) διαγιγνώσκει, να εξηγεί και να συζητά με τον ασθενή την ανάγκη για προκεχωρημένες περιοδοντικές χειρουργικές επεμβάσεις και να γνωρίζει την κατάλληλη διαδικασία παραπομπής σε ειδικό. 6.28) αξιολογεί τα αποτελέσματα της περιοδοντικής θεραπείας, να σχεδιάζει και να παρακολουθεί πρόγραμμα διατήρησης του θεραπευτικού αποτελέσματος, σε συνεργασία με οδοντιατρικό υγιεινολόγο (dental hygienist), που να περιλαμβάνει και συζήτηση των παραγόντων κινδύνου και υποτροπής. 6.29) γνωρίζει πότε και με ποιον τρόπο να χορηγεί κατάλληλη αντιμικροβιακή αγωγή στην αντιμετώπιση νόσων σχετιζόμενων με την μικροβιακή πλάκα. 6.30) εξετάζει τον οδοντικό φραγμό για τερηδόνα, φθορά, περιλαμβανομένης αποτριβής, απόσπασης και διάβρωσης, και άλλης βλάβης των σκληρών οδοντικών ιστών. 6.31) προσδιορίζει τον βαθμό τερηδονικού κινδύνου του ασθενούς, τον κίνδυνο οδοντικής φθοράς ή άλλης βλάβης στους σκληρούς οδοντικούς ιστούς. 6.32) αυξάνει την γνώση του ασθενούς για την αιτιολογία και τα μέσα πρόληψης της τερηδόνας, κάθε μορφής φθοράς ή άλλης βλάβης των σκληρών οδοντικών ιστών. 6.33) πραγματοποιεί θεραπευτικές πράξεις σχεδιασμένες να διατηρούν τη ζωτικότητα και τον αμυντικό μηχανισμό του συστήματος πολφού/οδοντίνης. 24

25 6.34) εκτελεί διαδικασίες που αποσκοπούν στην μεταβολή του χρώματος του δοντιού πριν την εκτέλεση των απαραίτητων επανορθωτικών διαδικασιών. 6.35) αποκαθιστά βλάβες δοντιών, συμπεριλαμβανομένης της τερηδόνας, με άμεσες και έμμεσες τεχνικές, χρησιμοποιώντας υλικά και τεχνικές που διατηρούν τη ζωτικότητα του πολφού, αποκαθιστούν την ανατομικότητα του δοντιού, καθώς και τη λειτουργικότητα και την αισθητική του σε βαθμό αποδεκτό από τον ασθενή, προλαμβάνοντας βλάβες των σκληρών οδοντικών ιστών και εξασφαλίζοντας την υγεία των μαλακών ιστών. 6.36) αναπτύσσει ένα πρόγραμμα συντήρησης ώστε να μεγιστοποιήσει την κλινική επίδοση των αποκαταστάσεων. 6.37) διαγιγνώσκει, να επεξηγεί και να αντιμετωπίζει την επιδείνωση και την αποτυχία των αποκαταστάσεων που παραμένουν σε κλινική λειτουργία. 6.38) αξιολογεί την πολφική και περι-ακρορριζική περιοχή, να θέτει τη διάγνωση και την πρόγνωση και να διαμορφώνει σχέδιο θεραπείας. 6.39) πραγματοποιεί θεραπεία ζώντος πολφού. 6.40) επιδεικνύει ικανοποιητική μη-χειρουργική ενδοδοντική θεραπεία μονόρριζων και πολύρριζων δοντιών, (αναγνωρίζοντας και αντιμετωπίζοντας αποτυχίες της ενδοδοντικής θεραπείας). 6.41) κατανοεί τα ιατρογενή λάθη που μπορούν να συμβούν κατά τη μηχειρουργική ενδοδοντική θεραπεία και τον τρόπο αποφυγής τους. 6.42) πραγματοποιεί ενδοδοντικές θεραπείες σε απλές περιπτώσεις μονόρριζων και πολύρριζων δοντιών. 6.43) αναγνωρίζει ενδείξεις για χειρουργική και περίπλοκη μη-χειρουργική ενδοδοντική θεραπεία και να πράττει αναλόγως. 6.44) αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει τα οδοντιατρικά έκτακτα περιστατικά, συμπεριλαμβανομένων των πολφικής, περιοδοντικής και τραυματικής αιτιολογίας. 6.45) σχεδιάζει αποτελεσματικές έμμεσες αποκαταστάσεις, πρόσθιες και οπίσθιες στεφάνες, στεφάνες με άξονα, απλές γέφυρες, ολικές και μερικές οδοντοστοιχίες, συνδυασμό ακινήτων αποκαταστάσεων με μερικές οδοντοστοιχίες, μασητικούς νάρθηκες και να αναλαμβάνει ορισμένες από 25

26 αυτές τις εργασίες, όπως ορίζεται από τη χώρα στην οποία ασκεί το επάγγελμά του. 6.46) περιγράφει στους ασθενείς τις αρχές και τεχνικές αισθητικών θεραπειών, εξηγώντας τις διαφορές μεταξύ προσδόκιμων και επιτεύξιμων αποτελεσμάτων. 6.47) καθορίζει τα υλικά και τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά των προσθετικών μηχανισμών στα πλαίσια της επαγγελματικής σχέσης με το οδοντοτεχνικό εργαστήριο. 6.48) διεξάγει ποιοτικό έλεγχο των αποκαταστατικών και προσθετικών μηχανισμών. 6.49) περιγράφει στους ασθενείς τους κινδύνους, τα οφέλη και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της χρήσης οστεο-ενσωματούμενων εμφυτευμάτων στα πλαίσιο του σχεδίου συνολικής αντιμετώπισης. 6.50) περιγράφει στους ασθενείς τις αρχές και τις τεχνικές που σχετίζονται με τα οστεο-ενσωματούμενα εμφυτεύματα ως στηρίγματα αποκαταστάσεων. 6.51) περιγράφει τις ενδείξεις, αντενδείξεις, τις αρχές και τεχνικές χειρουργικής τοποθέτησης των ενδοστικών τμημάτων των οστεο-ενσωματούμενων εμφυτευμάτων. 6.52) αντιμετωπίζει οξείες στοματικές λοιμώξεις, περιλαμβάνοντας πιθανή παραπομπή και συνταγογράφηση κατάλληλων φαρμάκων. 6.53) πραγματοποιεί απλές εξαγωγές δοντιών που έχουν ανατείλει. 6.54) πραγματοποιεί χειρουργική επέμβαση για απλή αφαίρεση ριζών και ημιεγκλείστων δοντιών. 6.55) αντιμετωπίζει κοινές χειρουργικές και μετεγχειρητικές επιπλοκές. 6.56) συμβουλεύει ασθενείς σχετικά με τη φύση και τη βαρύτητα μη απειλητικών για τη ζωή παθήσεων και ανωμαλιών του στοματικού βλεννογόνου, παρέχοντας ρεαλιστικές επιλογές και προσδοκίες αντιμετώπισης. 6.57) πραγματοποιεί μικρής έκτασης διαγνωστικές διαδικασίες στους μαλακούς ιστούς. 26

27 6.58) εφαρμόζει τις βασικές αρχές διατήρησης της στοματικής υγείας σε ασθενείς με επανορθωτικούς και προσθετικούς μηχανισμούς. 6.59) συμμετέχει στη διάγνωση και κατάλληλη παραπομπή ασθενών με απειλητικές για τη ζωή παθήσεις του στοματικού βλεννογόνου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του στόματος. 6.60) διαγιγνώσκει τον στοματο-προσωπικό πόνο, να τον αντιμετωπίζει καταλλήλως ή να παραπέμπει τον ασθενή σε αντίστοιχο εξειδικευμένο συνάδελφο. 6.61) αξιολογεί τη φυσιολογική ή μη οδοντική ανάπτυξη, ανατολή και σύγκλειση της νεογιλής, μεικτής και μόνιμης οδοντοφυΐας και να αντιμετωπίζει απλά ορθοδοντικά προβλήματα. 6.62) σχεδιάζει, να τοποθετεί και να ρυθμίζει μηχανήματα διατήρησης χώρου και να σχεδιάζει, τοποθετεί και να ρυθμίζει ενεργά κινητά μηχανήματα για τη μετακίνηση ενός δοντιού ή τη διόρθωση σταυροειδούς σύγκλεισης. 6.63) αντιμετωπίζει κατάλληλα όλες τις μορφές ορθοδοντικών εκτάκτων περιστατικών, συμπεριλαμβανομένης της παραπομπής σε ειδικό, όταν απαιτείται. 6.64) αναγνωρίζει επιβαρυντικές στοματικές έξεις που μπορεί να επιδεινώσουν συγκλεισιακές ανωμαλίες και να αποτρέπει τις επιπτώσεις τους μέσω της εκπαίδευσης και κατάρτισης των ασθενών και με χρήση μηχανημάτων, όπου απαιτείται. 6.65) αναπτύσσει και να εφαρμόζει μια αποτελεσματική στρατηγική για την πρόληψη των οδοντιατρικών και ιατρικών έκτακτων περιστατικών στο οδοντιατρείο, και να έχει καθιερώσει πρωτόκολλα αντιμετώπισης αυτών των περιστατικών, εάν και οπότε εμφανιστούν. 6.66) αναγνωρίζει και να παραπέμπει αμέσως οδοντιατρικά ή ιατρικά έκτακτα περιστατικά, τα οποία είναι πέραν των δυνατοτήτων ενός γενικού οδοντιάτρου. 6.67) παρέχει άμεση αντιμετώπιση απλών οδοντιατρικών τραυματισμών της νεογιλής ή μόνιμης οδοντοφυΐας ή να παραπέμπει βαρύτερα περιστατικά σε ειδικούς ή στις αντίστοιχες υπηρεσίες υγείας του παιδιού. 6.68) αντιμετωπίσει τραυματισμούς της νεογιλής και μόνιμης οδοντοφυΐας. 27

28 6.69) εφαρμόζει τεχνικές υποστήριξης της ζωής και απινίδωσης για αντιμετώπιση καρδιακής αναστολής και άμεση αντιμετώπιση άλλων επειγόντων περιστατικών, όπως καρδιαγγειακών ατυχημάτων, αφυλακτικής αντίδρασης, απόφραξης της άνω αναπνευστικής οδού, μεταβολικών διαταραχών (π.χ. υπογλυκαιμία και υπεργλυκαιμία), αντιδράσεις από φάρμακα ή εθιστικές ουσίες, της αγγειονευρικής (αγγειοκινητικής) κρίσης, επιληπτικής κρίσης, αιμορραγίας, διαταραχής της συνείδησης, και άλλων ιατρικών εκτάκτων περιστατικών που μπορούν να εμφανιστούν κατά την οδοντιατρική πράξη. να έχει γνώση: 6.70) των τεχνικών καταστολής για οδοντιατρικές επεμβάσεις, με εισπνοή και ενδοφλέβια χορήγηση σε ενήλικους και ανήλικους ασθενείς, καθώς και σε ασθενείς με αναπηρίες και συστηματικά νοσήματα. 6.71) της επίδρασης του καπνού στο στοματικό βλεννογόνο και να γνωρίζει τρόπους με τους οποίους θα βοηθά τους ασθενείς που επιθυμούν να σταματήσουν τη χρήση του. 6.72) των δευτερογενών αιτιολογικών παραγόντων της περιοδοντικής νόσου. 6.73) και εμπειρία του σχεδιασμού και της εργαστηριακής διαδικασίας κατασκευής στεφανών, γεφυρών, μερικών και ολικών οδοντοστοιχιών και να είναι σε θέση να πραγματοποιήσει τις κατάλληλες κλινικές διορθώσεις / ρυθμίσεις σε αυτές τις αποκαταστάσεις. 6.74) της εκτέλεσης απλών προ-προσθετικών χειρουργικών επεμβάσεων σε σκληρούς και μαλθακούς ιστούς. 6.75) της φυσιολογικής κρανιοπροσωπικής ανάπτυξης και διάπλασης από τη γέννηση έως την εφηβεία. 6.76) των αρχών θεραπείας των οδοντοπροσωπικών ανωμαλιών, συμπεριλαμβανομένων των συνήθων ορθοδοντικών / γναθοπροσωπικών πράξεων. 6.77) της αξιολόγησης της φυσιολογικής ή μη οδοντικής ανάπτυξης, ανατολής και σύγκλεισης της νεογιλής, μεικτής και μόνιμης οδοντοφυΐας. 6.78) του χειρισμού των οδοντιατρικών υλικών στην αποκατάσταση της οδοντοφυΐας. 28

29 να είναι εξοικειωμένος με: 6.79) τη θεραπεία (φαρμακευτική και χειρουργική) συνήθων στοματικών παθήσεων. 6.80) τις δυνατότητες και τους περιορισμούς (κίνδυνοι και οφέλη) των οδοντιατρικών τεχνολογικών διαδικασιών. 6.81) τη χειρουργική και μη-χειρουργική αντιμετώπιση του γναθοπροσωπικού τραύματος. 6.82) τις ενδείξεις μη τυχαίου τραυματισμού και του τρόπου παραπομπής στις αντίστοιχες υπηρεσίες προστασίας ανηλίκων. ΤΟΜΕΑΣ VII. ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ Κύρια Ικανότητα: Βελτίωση Στοματικής Υγείας Ατόμων, Οικογενειών και Κοινωνικών Ομάδων Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός να υποστηρίζει τη βελτίωση της στοματικής υγείας ατόμων, οικογενειών και κοινωνικών ομάδων. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 7.1) εφαρμόζει τις αρχές της προώθησης της υγείας και πρόληψης των ασθενειών μέσω ολοκληρωμένων προληπτικών μέτρων σε άτομα και κοινωνικές ομάδες ανάλογα με τον προσδιορισμό του κινδύνου. 7.2) κατανοεί τις σύνθετες αλληλεπιδράσεις μεταξύ της στοματικής υγείας, της διατροφής, της γενικής υγείας, των φαρμάκων και των ασθενειών, που μπορούν να επιδρούν στη φροντίδα της στοματικής υγείας και στις ασθένειες του στόματος. 7.3) παρέχει κατάλληλη καθοδήγηση διατροφής. να έχει γνώση: 29

30 7.4) της οργάνωσης και της παροχής υγειονομικής περίθαλψης στην κοινωνία και στις εξειδικευμένες νοσοκομειακές υπηρεσίες στη χώρα της εκαπίδευσής του. 7.5) της συχνότητας των συνήθων οδοντιατρικών καταστάσεων στη χώρα εκπαίδευσης/άσκησης. 7.6) των κοινωνικών, πολιτισμικών και περιβαλλοντολογικών παραγόντων, οι οποίοι συμβάλουν στην υγεία ή εμπλέκονται στην ασθένεια. 7.7) των στρατηγικών υπερπήδησης των φραγμών στην οδοντιατρική περίθαλψη ασθενών με αναπηρίες, ηλικιωμένων, κοινωνικά περιορισμένων ατόμων, καθώς και ατόμων προερχόμενων από εθνοτικές μειονότητες. 7.8) της εκπαίδευσης βοηθητικού προσωπικού σε βασικές αρχές προώθησης της στοματικής υγείας. 30

31 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Οι τομείς του εγγράφου για τη Φυσιογνωμία και τις Ικανότητες για τον Απόφοιτο Ευρωπαίο Οδοντίατρο επισημαίνουν ότι κατά την αποφοίτηση, ο οδοντίατρος πρέπει να έχει αναπτύξει κατάλληλη νοοτροπία ώστε να θέτει σε προτεραιότητα το συμφέρον του ασθενούς και να έχει μάθει να δρα με επαγγελματισμό. Επιπροσθέτως, οι οδοντίατροι πρέπει να δρουν περισσότερο σε συνεργασία με άλλα μέλη της οδοντιατρικής ομάδας και άλλους υγειονομικούς συναδέλφους προς το συμφέρον των ασθενών. Η ομαδικότητα στην προσέγγιση του ασθενούς πρέπει να ξεκινά στη διάρκεια της προπτυχιακής οδοντιατρικής εκπαίδευσης και να ενσωματώνεται στο πρόγραμμα σπουδών (16). Η φυσιογνωμία υποψηφίων μελών της οδοντιατρικής ομάδας καθορίζεται σαφώς από τους Sanz και συν. (2008) σε μια από τις αναφορές του Παγκοσμίου Συνεδρίου υπό την DentEd III στο Δουβλίνο το Σεπτέμβριο του 2007 (17). Επιπροσθέτως, οι σταθερές και οι διαφορές στις ικανότητες πρέπει να είναι αντίστοιχες των αναγκών του τοπικού πληθυσμού (16). Συνεπώς η Φυσιογνωμία και Ικανότητες για τον Απόφοιτο Ευρωπαίο Οδοντίατρο του ΑDEE δεν υπάρχει λόγος να αφορά μόνο στα Ευρωπαϊκά οδοντιατρικά ιδρύματα, αλλά έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει τη βάση σύγκλισης για τη φυσιογνωμία του διεθνούς οδοντιάτρου (9). Η 2 η αυτή έκδοση του Φυσιογνωμία και Ικανότητες για τον Απόφοιτο Ευρωπαίο Οδοντίατρο αποσκοπεί στην καθοδήγηση και τον προβληματισμό όσων παρέχουν οδοντιατρική εκπαίδευση, όταν αυτοί εκτιμούν όλες τις απόψεις της όποιας αλλαγής του προγράμματος σπουδών στην οδοντιατρική εκπαίδευση σε προπτυχιακό επίπεδο στη χώρα τους. Η προπτυχιακή εκπαίδευση που δημιουργεί ένα οδοντίατρο με συγκεκριμένο επίπεδο ικανοτήτων πρέπει να λειτουργεί ως εφαλτήριο που προσδίδει την έννοια της συνεχιζόμενης επαγγελματικής ανάπτυξης και της δια βίου μάθησης. Το παρόν έγγραφο εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ADEE στο Ελσίνκι τον Αύγουστο Η αναθεώρηση του παρόντος εγγράφου αναμένεται το

Φυσιογνωμία και Ικανότητες για τον Ευρωπαίο Οδοντίατρο

Φυσιογνωμία και Ικανότητες για τον Ευρωπαίο Οδοντίατρο Φυσιογνωμία και Ικανότητες για τον Ευρωπαίο Οδοντίατρο Δημοσιεύθηκε το Νοέμβριο του 2004 από το Association for Dental Education in Europe και από το DentEd III (θεματικό δικτυακό πρόγραμμα). Το DentEd

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ψήφισμα Συμβουλίου Ευρωπαίων Οδοντιάτρων (CED) Mάιος 2013 Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το κείμενο που ακολουθεί είναι η ελληνική μετάφραση του ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΜΑΤΟΣ. Οδηγός Προγράμματος

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΜΑΤΟΣ. Οδηγός Προγράμματος ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΜΑΤΟΣ Οδηγός Προγράμματος του προγράμματος του προγράμματος είναι η ειδίκευση στη βιολογία των οδόντων και της στοματικής κοιλότητας, με εξέταση των δομών

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016

ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ 2015-2016 1 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ 29/08 30/08 31/08 01/09 02/09 10 03 01 C 03-01 Περιγραφική Ανατομική ΙΙ (εργαστήριο, αγγεία-νεύρα) Γ Κ,Μ,Π 9.00-10 02 07 C Περιγραφική Ανατομική Ι (προφορικά) Κ,Μ,Π

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη Yγείας Στόματος Δοντιών www.dent.auth.gr dandrea@dent.auth.gr Ανδρεάδης Δημήτριος Στοματολόγος-Οδοντίατρος Επίκουρος Καθηγητής Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στόμα & Δόντια Πολύτιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ % 1ο 25 18,66% 3ο 26 20,31% 5ο 29 23,97% 7ο 41 31,54% 9ο 30 24,19%

ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ % 1ο 25 18,66% 3ο 26 20,31% 5ο 29 23,97% 7ο 41 31,54% 9ο 30 24,19% ΠΡΟΣ: Μέλη ΔΕΠ Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΘΕΜΑ: «Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Φοιτητών μαθημάτων Χειμερινού Εξαμήνου 2013-2014.» Σας αποστέλλουμε τα αποτελέσματα ερωτηματολογίων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Κόστος συμμετοχής Ασφαλισμένου (Ποσό σε ) 1. ΓΕΝΙΚΑ Οδοντιατρική εξέταση 6 Καθαρισμός οδόντων μέχρι δύο (2) φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Μαθημάτων από τους φοιτητές Χειμερινού Εξαμήνου »

ΘΕΜΑ: «Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Μαθημάτων από τους φοιτητές Χειμερινού Εξαμήνου » Αθήνα, 18.03.2015 Αρ. Πρωτοκόλλου: 94 ΠΡΟΣ: Μέλη ΔΕΠ Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΘΕΜΑ: «Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Μαθημάτων από τους φοιτητές Χειμερινού Εξαμήνου 2014-2015.» Σας αποστέλλουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Υπεύθυνος δραστηριότητας: Μ. Γ. ΧΑΜΠΑΖ Σκοπός: Σκοπός αυτού του μετεκπαιδευτικού προγράμματος είναι η συνεχής επιμόρφωση των οδοντιάτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΑΘΗΝΑ 2012 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ Στην Οδοντιατρική Σχολή του Εθνικού & Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Αξιολόγησης Μαθημάτων Εαρινού Εξαμήνου

Αποτελέσματα Αξιολόγησης Μαθημάτων Εαρινού Εξαμήνου Αποτελέσματα Αξιολόγησης Μαθημάτων Εαρινού Εξαμήνου 2009-2010 Σας κοινοποιούμε τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των μαθημάτων του εαρινού εξαμήνου. Όπως θα δείτε, η συμμετοχή των φοιτητών στην αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Μαθημάτων από τους φοιτητές Χειμερινού Εξαμήνου

ΘΕΜΑ: Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Μαθημάτων από τους φοιτητές Χειμερινού Εξαμήνου Αθήνα, 23.03.2016 Αρ. Πρωτοκόλλου: 139 ΠΡΟΣ: Μέλη ΔΕΠ Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΘΕΜΑ: Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Μαθημάτων από τους φοιτητές Χειμερινού Εξαμήνου 2015-2016. Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ οπως προτεινονται απο το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ (Tunning Medicine)

ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ οπως προτεινονται απο το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ (Tunning Medicine) ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ οπως προτεινονται απο το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ (Tunning Medicine) των ιατρικών προπτυχιακών σπουδών ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ - σε ενιαίο κύκλο. Εχει προσαρμοσθεί μετά από την

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ 1 Παράρτημα 1 του Καταστατικού του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου Κώδικας Δεοντολογίας Με βάση το άρθρο 28 του Καταστατικού του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου η Γενική Συνέλευση

Διαβάστε περισσότερα

«Γυναικεία» υπόθεση. υγεία

«Γυναικεία» υπόθεση. υγεία υγεία Ορθοδοντική «Γυναικεία» υπόθεση Κορίτσια και γυναίκες παίρνουν ευκολότερα σε σχέση με τα αγόρια και τους άνδρες την απόφαση να «βάλουν σιδεράκια». Γιατί συμβαίνει αυτό; Είναι απλώς πιο ευαίσθητες

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ > 11 Δραστηριότητες συνεχιζόμενης εκπαίδευσης > Θεωρητική εκπαίδευση και πρακτική άσκηση > Στην Οδοντιατρική Σχολή: Θηβών 2, Γουδή-Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. Αικατερίνη Καραγιάννη Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να γιορτάσουμε την επέτειο των 100 χρόνων από την ίδρυση της Οδοντιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOYΦΙΣΤΙKΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ- ΕΝΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ

ANAKOYΦΙΣΤΙKΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ- ΕΝΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ANAKOYΦΙΣΤΙKΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ- ΕΝΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ Διακήρυξη της Πράγας: Προτρέποντας τις Κυβερνήσεις για την ανακούφιση του «υποφέρειν» και την αναγνώριση της Ανακουφιστικής Φροντίδας ως ανθρώπινο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Distance Education Unit Δημόσια Υγεία (18 ΜΗΝΕΣ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO) Περιγραφή Στόχος του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών Δημόσια Υγεία είναι να δώσει στους φοιτητές την ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Υιοθετήθηκε ομόφωνα από την Ολομέλεια του ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΩΝ στις 30 Νοεμβρίου 2007, με τροποποιήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Φοιτητών μαθημάτων Εαρινού Εξαμήνου »

ΘΕΜΑ: «Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Φοιτητών μαθημάτων Εαρινού Εξαμήνου » ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΟΜΑΔΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Πρόεδρος: Γ. Βουγιουκλάκης,Kαθηγητής Ι. Βρότσος, Καθηγητής Α. Κακάμπουρα, Καθηγήτρια Ε. Κιτράκη, Αναπλ. Καθηγήτρια Δ. Χαλαζωνίτης, Αναπλ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality

Διαβάστε περισσότερα

Αν διαχωρίζει τελείως το χείλος η σχιστία λέγεται πλήρης, ενώ αν χωρίζει τμήμα μόνο του χείλους λέγεται ατελής.

Αν διαχωρίζει τελείως το χείλος η σχιστία λέγεται πλήρης, ενώ αν χωρίζει τμήμα μόνο του χείλους λέγεται ατελής. Μια από τις πιο συχνές ανωμαλίες που παρουσιάζονται κατά την γέννηση και έρχονται να διαταράξουν την ευτυχία που φέρνει στους γονείς ο ερχομός ενός παιδιού, είναι η σχιστία του χείλους, της υπερώας ή και

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Απολογισμός του Έργου. «ΑΔΑΜΑΝΤΙΑΔΑ: Πρωτοβουλία αντιμετώπισης πρωτογενών οδοντιατρικών αναγκών παίδων Αθηνών»

Απολογισμός του Έργου. «ΑΔΑΜΑΝΤΙΑΔΑ: Πρωτοβουλία αντιμετώπισης πρωτογενών οδοντιατρικών αναγκών παίδων Αθηνών» Απολογισμός του Έργου «ΑΔΑΜΑΝΤΙΑΔΑ: Πρωτοβουλία αντιμετώπισης πρωτογενών οδοντιατρικών αναγκών παίδων Αθηνών» Εισηγητής: κος Κανάκης Νικήτας Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου / Γενικός Γραμματέας ΓτΚ Γιατροί

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά µετεκπαιδευτικών σεµιναρίων µε πιστοποιητικό από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Εµφυτευµατολόγων (BDIZ-EDI) και το πανεπιστήµιο Κολωνίας

Σειρά µετεκπαιδευτικών σεµιναρίων µε πιστοποιητικό από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Εµφυτευµατολόγων (BDIZ-EDI) και το πανεπιστήµιο Κολωνίας berlin_6th-group 2012:Layout 1 11/23/12 3:16 PM Page 1 7o Group Oral Implantology Σειρά µετεκπαιδευτικών σεµιναρίων µε πιστοποιητικό από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Εµφυτευµατολόγων (BDIZ-EDI) και το πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Συνεδρίας (Πίνακας Α) Οδοντιατρική εξέταση 1 1. Καθαρισμός οδόντων μέχρι 2 φορές τον χρόνο 1 1. Ενδοστοματικές λήψεις με κάμερα φωτογραφίες 1 1

Τύπος Συνεδρίας (Πίνακας Α) Οδοντιατρική εξέταση 1 1. Καθαρισμός οδόντων μέχρι 2 φορές τον χρόνο 1 1. Ενδοστοματικές λήψεις με κάμερα φωτογραφίες 1 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ: ΠΙΝΑΚΑΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ Τύπος Συνεδρίας (Πίνακας Α) Περίοδος Αναμονής (σε μήνες) για Καλυπτόμενα Μέλη μέχρι 18 ετών Περίοδος Αναμονής (σε μήνες) για Ασφαλισμένους και Καλυπτόμενα Μέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Υποστηριζόμενη Απασχόληση (εφεξής ΥπΑπ) έχει αναπτύξει έναν Κώδικα Δεοντολογίας, που περιλαμβάνει την αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ ΣΤΟ 53 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 49: ΕΑ ΠΕΡΙΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΙΤΙΔΑ - Η ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΓΕΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΠΡΑΞΗ 23912/2012 00009256 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε.

ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΠΡΑΞΗ 23912/2012 00009256 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. Ελλάδος Κεντρικά Γραφεία Διεύθυνση Ομαδικών Ασφαλίσεων No Αρ. Συμβολαίου Συμβαλλόμενος ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΠΡΑΞΗ 23912/2012 00009256 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. Allianz (fij) Μ'αυτή την Πρόσθετη Πράξη, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ. HELLENIC SOCIETY of ENDODONTICS. Ενδοδοντική θεραπεία. Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ. HELLENIC SOCIETY of ENDODONTICS. Ενδοδοντική θεραπεία. Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ HELLENIC SOCIETY of ENDODONTICS Ενδοδοντική θεραπεία Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε Ενδοδοντική θεραπεία Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε Το δόντι αποτελείται από σκληρούς ενασβεστιωμένους

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 Κανονισμοί δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 22 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Η μετάβαση από το Πρόγραμμα Σπουδών του 1990 στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών του 2015 Σύνταξη του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Μαθημάτων από τους φοιτητές Εαρινού Εξαμήνου »

ΘΕΜΑ: «Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Μαθημάτων από τους φοιτητές Εαρινού Εξαμήνου » Αθήνα, 31.08.2015 Αρ. Πρωτοκόλλου: 100 ΠΡΟΣ: Μέλη ΔΕΠ Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΘΕΜΑ: «Αποτελέσματα Ερωτηματολογίων Αξιολόγησης Μαθημάτων από τους φοιτητές Εαρινού Εξαμήνου 2014-2015.» Σας αποστέλλουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Περιοδοντολογία Στην καθημερινή Πράξη

Κλινική Περιοδοντολογία Στην καθημερινή Πράξη Κλινική Περιοδοντολογία Στην καθημερινή Πράξη Διοργάνωση: Ελληνική Περιοδοντολογική Εταιρεία Στοματολογική Εταιρεία Θεσσαλίας Οδοντιατρικός Σύλλογος Λάρισας Τόπος διεξαγωγής: Ξενοδοχείο DIVANI PALACE,

Διαβάστε περισσότερα

«Αρμοδιότητες, προσόντα και επαγγελματική σταδιοδρομία του λογοθεραπευτή. Η ημέρα ενός λογοθεραπευτή»

«Αρμοδιότητες, προσόντα και επαγγελματική σταδιοδρομία του λογοθεραπευτή. Η ημέρα ενός λογοθεραπευτή» «Αρμοδιότητες, προσόντα και επαγγελματική σταδιοδρομία του λογοθεραπευτή. Η ημέρα ενός λογοθεραπευτή» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Λογοπεδική / Λογοθεραπεία είναι ένα επάγγελμα στη διασταύρωση ανθρωπιστικών και εφαρμοσμένων

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS623 / Νομικά και Ηθικά Θέματα στην Υγεία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS623 / Νομικά και Ηθικά Θέματα στην Υγεία Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS623 / Νομικά και Ηθικά Θέματα στην Υγεία Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών PYS Πολιτική Υγείας και Σχεδιασμός Υπηρεσιών Υγείας Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

3 ΗΜΕΡΙΔΑ EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ. Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στο οδοντιατρείο 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

3 ΗΜΕΡΙΔΑ EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ. Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στο οδοντιατρείο 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ www.ssos.gr η 3 ΗΜΕΡΙΔΑ EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στο οδοντιατρείο Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα (αίθουσα Ολυμπία) ΔΩΡΕΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΟΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΟΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΟΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Α/Α ΚΡΙΤΗΡΙΑ A. ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ 1 Διαχείριση της τάξης (π.χ. τήρηση κανονισμών) 2 Αξιοποίηση διδακτικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: 9.10.5 Ηλεκτρονικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Ηρακλής Καρκαζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Δήμος Καλύβας, Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Μπομπέτσης, Λέκτορας

Ηρακλής Καρκαζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Δήμος Καλύβας, Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Μπομπέτσης, Λέκτορας 1 Για τον παρόντα Οδηγό συνεργάστηκαν μέλη ΔΕΠ από όλα τα εμπλεκόμενα Εργαστήρια/ Κλινικές (Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική, Περιοδοντολογία, Προσθετική, Διαγνωστική και Ακτινολογία Στόματος)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1.ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1207002 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.;

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.; 4/22/2016 template from www.brainybetty.com copyright 2006 2 Θέματα για Συζήτηση. Όροι και Ορολογία Συμμόρφωση Προσκόλληση Συνεργατική Θεραπεία - Αυτοδιαχείριση Παράγοντες που επιδρούν Πως εκτιμάται η

Διαβάστε περισσότερα

H Αναβάθμιση της Οδοντιατρικής Φροντίδας στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

H Αναβάθμιση της Οδοντιατρικής Φροντίδας στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Λεωφ. Κηφισίας 39 Αθήνα 210 6871706 president@eopyy.gov.gr H Αναβάθμιση της Οδοντιατρικής Φροντίδας στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Υπο διαμόρφωση Σελ. 2 1. Εισαγωγή Οι δείκτες στοματικής υγείας των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ. Υπεύθυνοι: Χ. Παπαγεργίου, Καθηγητής & Διευθυντής, Α Ψυχιατρική Κλινική, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ,

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ. Υπεύθυνοι: Χ. Παπαγεργίου, Καθηγητής & Διευθυντής, Α Ψυχιατρική Κλινική, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ, ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Υπεύθυνοι: Χ. Παπαγεργίου, Καθηγητής & Διευθυντής, Α Ψυχιατρική Κλινική, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ, Α. Δουζένης, Αναπλ Καθηγητής & Διευθυντής, Β Ψυχιατρική Κλινική, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Φυσικοθεραπείας

Τμήμα Φυσικοθεραπείας Γνωστικό Αντικείμενο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ (ΤΕΙ-Α) Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας Τμήμα ς Συνοπτικό Πρόγραμμα Σπουδών Εφαρμογή: Σεπτέμβριος 2009 Αύγουστος 2013 (Συμβούλιο Τ.Ε.Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Γηροδοντοπροσθετική Ενότητα 8: Ολική νωδότητα και ηλικιωμένοι

Γηροδοντοπροσθετική Ενότητα 8: Ολική νωδότητα και ηλικιωμένοι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Ολική νωδότητα και ηλικιωμένοι Βασιλική Αναστασιάδου Καθηγήτρια http://www.dent.auth.gr/index.php?lang=el&rm=0&mn=247&stid

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Χρήστος Παναγιωτίδης, Ph.D Αναπλ. Καθηγητής Κυτταρικής/Μοριακής Βιολογίας Τμήμα Φαρμακευτικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Email:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση υπολογιστή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Χρήση υπολογιστή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση Χρήση υπολογιστή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση Οι υπολογιστές χρησιμοποιούνται: Για την παροχή πληροφοριών με ταχύτητα Για να διδάσκουν κριτική σκέψη και τρόπους επίλυσης προβλημάτων Για την κατασκευή προσομοιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

* Αισθητικές άμεσες και έμμεσες εμφράξεις (λευκά σφραγίσματα): Η χρήση υλικών, όπως

* Αισθητικές άμεσες και έμμεσες εμφράξεις (λευκά σφραγίσματα): Η χρήση υλικών, όπως ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ: Η Διαφορά της ΓΕΝΙΚΗΣ απο την ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ οδοντιατρικής,είναι: Γενικη οδοντιατρκή: Αφορά την υγεία του στόματος,καθώς και την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Γυναικολογική Νοσηλευτική Φροντίδα Κωδικός Μαθήματος: MA0321 ΜΑ0322 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική

Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική Τι είναι η περιοδοντίτιδα; Πρόκειται για μια φλεγμονή των ιστών που περιβάλλουν και στηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος Οδηγός Εκπαίδευσης Εργαζομένων Σε Ύψος Συντάκτης: Ι. Πετρομιανός www.hmga.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ...1 2. ΠΗΓΕΣ...3 3. ΟΡΙΣΜΟΙ 3 4. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ...4 5. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών 3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα συνοπτικά περιγράμματα των μαθημάτων που διδάσκονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, είτε αυτά προσφέρονται από το τμήμα που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ

Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ Το ερωτηματολόγιο αυτό μπορεί να εφαρμοστεί σε όλη την οργάνωση, σε ένα τμήμα σε μια συγκεκριμένη δράση ή ομάδα εργασίας. Είναι σημαντικό να διασαφηνιστεί σε πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι. Κανονιστικές Διοικητικές Πράξεις

ΜΕΡΟΣ Ι. Κανονιστικές Διοικητικές Πράξεις ΚΔ.Π. 20/2004 ΠΑΡ ΑΡΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡ ΑΤΙΑΣ Αρ. 3799 της 23ης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2004 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Ι Κανονιστικές Διοικητικές Πράξεις Αριθμός 20. Οι περί Δεοντολογίας των

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ ΑΘΗΝΑ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Εισαγωγικό Σημείωμα Η Ελληνική Εταιρία Διοικήσεως Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ) είναι μη κερδοσκοπικό Σωματείο, που ως σκοπό έχει τη «διάδοση των αρχών και της σωστής

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα