ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΚΑΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥΝΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ - Αναθεώρηση 2009

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΚΑΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥΝΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ - Αναθεώρηση 2009"

Transcript

1 ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΚΑΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥΝΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΟ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ - Αναθεώρηση 2009 Το κείμενο αυτό εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση της Association for Dental Education in Europe (ADEE) στις 28 Αυγούστου 2009 Jon Cowpe 1 A Plasschaert 2 Winfried Harzer 3 Heli Vinkka-Puhakka 4 A. Damien Walmsley 5 1 Cardiff University, UK 2 Radboud University Medical Centre, Nijmegen, The Netherlands 3 Technical University of Dresden, Germany 4 University of Turku, Turku, Finland Επικοινωνία Professor A.D. Walmsley School of Dentistry, The University of Birmingham, Birmingham, B4 6NN UK Η μετάφραση και διαμόρφωση του κειμένου έγινε τους Γεώργιο Βουγιουκλάκη, Καθηγητή, Δημήτριο Χαλαζωνίτη, Αναπλ. Καθηγητή και Πάνο Μητρόπουλο Μεταπτυχιακό Φοιτητή 1

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το 1999, 29 υπουργοί Παιδείας των χωρών-μελών της Ε.Ε. υπέγραψαν τη Διακήρυξη της Bologna, ξεκινώντας τη διαδικασία που έχει σκοπό τη σύγκλιση και εναρμόνιση των συστημάτων ανώτερης εκπαίδευσης μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. Ένας από τους στόχους εξακολουθεί να είναι η εναρμόνιση των προγραμμάτων σπουδών, όσον αφορά τις δομές, τα διδακτικά προγράμματα και τη διαδικασία διδασκαλίας, ώστε να καταστούν περισσότερο συγκρίσιμα. Έτσι, θα είναι ευκολότερο για το διδακτικό προσωπικό και τους φοιτητές να μετακινούνται μέσα σε μια ενιαία Ευρώπη και να λαμβάνουν αξιόπιστες πληροφορίες για το ρόλο ενός οδοντιατρικού διπλώματος. Η Ευρωπαϊκή κοινωνική και οικονομική ενοποίηση συμβαδίζει με μια ενιαία Ευρωπαϊκή Ανώτερη Εκπαίδευση, που θα πρέπει να έχει τεθεί σε ισχύ μέχρι το Οι δύο οργανισμοί που έχουν συνεχίσει να διαδραματίζουν ρόλο στην εναρμόνιση της οδοντιατρικής εκπαίδευσης στην Ευρώπη είναι ο Σύνδεσμος για την Οδοντιατρική Εκπαίδευση στην Ευρώπη - Association for Dental Education in Europe (ADEE) και το DentEd Θεματικό Δίκτυο - DentEd Thematic Network (TNP). Ο ADEE είναι ένας μόνιμος οργανισμός, ο οποίος, από το 1975, αποσκοπεί στη βελτίωση του επαγγελματισμού στην οδοντιατρική. Περίπου 160 οδοντιατρικές σχολές, επί συνόλου 200 στην Ευρώπη, είναι μέλη του. Είναι επομένως θεμιτό ο ADEE να συνεχίσει να αντιπροσωπεύει επίσημα τις οδοντιατρικές σχολές της Ευρώπης. Τα Θεματικά Δίκτυα DentEd (1) επιχορηγήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις Βρυξέλλες με σκοπό τη σύγκλιση και εναρμόνιση των διαφόρων προγραμμάτων οδοντιατρικής εκπαίδευσης των οδοντιατρικών σχολών της Ευρώπης και τη μεταβίβαση της πραγματογνωσίας και των αρμοδιοτήτων τους, συμπεριλαμβανομένων και των επισκέψεων στις διάφορες σχολές και της πιστοποίησης ποιότητας, στον ADEE. Το πρώτο αποτέλεσμα του προγράμματος DentEd ΙIΙ ήταν το κείμενο Φυσιογνωμία και Ικανότητες για τον Ευρωπαίο Οδοντίατρο Profile and Competences for the European Dentist (PCD). Το κείμενο αυτό εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ADEE και τον Αύγουστο 2005 δημοσιεύτηκε στο περιοδικό European Journal of Dental Education (2) μετά από μια διαδικασία διαβούλευσης που περιελάμβανε Ευρωπαϊκά οδοντιατρικά εκπαιδευτικά κέντρα και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη από τον εκπαιδευτικό χώρο. Το κείμενο παραμένει διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο του ADEE. Το ίδιο κείμενο εστάλη επίσης σε εθνικούς οδοντιατρικούς συλλόγους, Ευρωπαϊκούς οδοντιατρικούς συλλόγους διαφόρων ειδικοτήτων και υπουργεία υγείας και πρόνοιας, με την παράκληση να αποκριθούν επί του κειμένου είτε θετικά είτε με εισηγήσεις 2

3 μετατροπών. Οι απαντήσεις αυτές ελήφθησαν υπόψη στην αναθεώρηση του PCD, η οποία ξεκίνησε σε συνάντηση της επιτροπής εργασίας στο Birmingham τον Μάιο Επιπροσθέτως του PCD, δύο ακόμη εκδόσεις του DentEd είναι διαθέσιμες στο δικτυακό τόπο του ADEE: Δομή του Προγράμματος Σπουδών & ECTS Curriculum Structure & ECTS (3) και Διασφάλιση Ποιότητας & Βαθμολόγηση Επιδόσεων Quality Assurance & Benchmarking (4). Είναι ελπίδα και στόχος ότι αυτή η έκθεση θα συνεχίσει να: i. αποτελεί κείμενο-οδηγό που θα υποστηρίζει και θα συμβουλεύει την αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών των οδοντιατρικών σχολών της Ευρώπης, ώστε να συγκλίνουν και εναρμονιστούν προς ένα κοινό Ευρωπαϊκό Οδοντιατρικό Πρόγραμμα Σπουδών, με σεβασμό των εθνικών και τοπικών κοινωνικο-οικονομικών και πολιτιστικών διαφορών. ii. iii. iv. αποτελεί αρωγό στους προέδρους των οδοντιατρικών σχολών σε εθνικές και διεθνείς συζητήσεις. χρησιμοποιείται από τους υπευθύνους κατάρτισης των προγραμμάτων σπουδών, διδάσκοντες και φοιτητές σε οδοντιατρικές σχολές της Ευρώπης. διευκολύνει την ανταλλαγή διδακτικού προσωπικού και φοιτητών στην Ευρώπη και να χρησιμοποιείται σε παγκόσμια συνέδρια για την οδοντιατρική εκπαίδευση με σκοπό την παγκόσμια σύγκλιση. v. αποτελεί αρωγό στη βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης οδοντιατρικής περίθαλψης από τους οδοντιάτρους εκπαιδεύονται στα πλαίσια της Ευρώπης. vi. υπηρετεί ως βασικό κείμενο σε δραστηριότητες που θα αποσκοπούν στη βαθμολόγηση επιδόσεων και στην καθιέρωση αρίστων πρακτικών. 3

4 Φυσιογνωμία Το 1995, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων υιοθέτησε μια οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών χαρακτηριστικών (1). Στο κείμενο αυτό αναφέρονται τα ακόλουθα, σχετικά με το επάγγελμα του οδοντιάτρου: Όλα τα Κράτη Μέλη πρέπει να αναγνωρίσουν το επάγγελμα του οδοντιάτρου ως ιδιαίτερο επάγγελμα, διαχωρισμένο από αυτό του ιατρού, είτε έχει ειδικευτεί σε οδοντοστοματολογία είτε όχι. Τα Κράτη Μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι η εκπαίδευση που παρέχεται στους οδοντιάτρους τους εξοπλίζει με εκείνες τις ικανότητες που απαιτούνται για την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία ανωμαλιών και παθήσεων των δοντιών, του στόματος, των γνάθων και των σχετικών ιστών. Το επάγγελμα του οδοντιάτρου πρέπει να ασκείται από τους κατόχους τίτλου σπουδών οδοντιατρικής, όπως ορίζεται σε αυτήν την Οδηγία. Δηλώνεται επίσης, ότι η οδοντιατρική εκπαίδευση, θεωρητική και πρακτική, θα παρέχεται σε τουλάχιστον πέντε έτη σπουδών πλήρους απασχόλησης, από πανεπιστήμιο (ή από εκπαιδευτικό ίδρυμα, το οποίο αναγνωρίζεται ως ισοδύναμο, ή βρίσκεται υπό την επίβλεψη πανεπιστημίου). Η συμφωνία επί ενός κειμένου φυσιογνωμίας και ικανοτήτων αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για τον οδοντιατρικό χώρο. Ο νέος απόφοιτος καλείται να ασκεί με ασφάλεια το ανεξάρτητο επάγγελμα της οδοντιατρικής, αλλά τα προγράμματα εκπαίδευσης και εξάσκησης διαφέρουν σημαντικά και μεταξύ των παλαιών χωρώνμελών της Ε.Ε., αλλά και μεταξύ αυτών των χωρών και εκείνων που συνδέθηκαν πρόσφατα με την Ε.Ε. Εκφράζεται η ελπίδα ότι συζητήσεις επί του παρόντος κειμένου θα συμβάλουν στον εναρμονισμό και τη σύγκλιση της οδοντιατρικής εκπαίδευσης στην Ευρώπη. Προκειμένου να εκπαιδεύσουν τους φοιτητές της οδοντιατρικής ώστε να γίνουν γενικοί οδοντίατροι, Ευρωπαίοι εκπαιδευτές έχουν συμφωνήσει στο πρότυπο που θα πρέπει να χαρακτηρίζει τον απόφοιτο οδοντίατρο, όπως παρουσιάζεται στον Πίνακα 1. Ικανότητες Οι οδοντίατροι αναμένεται να συμβάλλουν στην επίτευξη της γενικής υγείας των ασθενών, εφαρμόζοντας και προωθώντας κατάλληλη διαχείριση της στοματικής υγείας. Ο οδοντίατρος πρέπει να έχει αποκτήσει αυτή την ικανότητα μέσω της απόκτησης ενός συνόλου γενικών και επί ειδικών θεμάτων ικανοτήτων, που είναι 4

5 απαραίτητες για την έναρξη ανεξάρτητης, χωρίς επίβλεψη, οδοντιατρικής άσκησης. Αυτό πρέπει να έχει επιτευχθεί με τη λήψη του πρώτου επαγγελματικού πτυχίου. Οι ικανότητες κατά την αποφοίτηση συνιστούν το βασικό επίπεδο επαγγελματικής συμπεριφοράς, γνώσεων και δεξιοτήτων απαραίτητων για να ανταποκριθεί ένας απόφοιτος οδοντίατρος στο πλήρες φάσμα των καταστάσεων οι οποίες συναντώνται κατά την άσκηση της γενικής οδοντιατρικής. Αυτού του επιπέδου η απόδοση απαιτεί ικανό βαθμό ταχύτητας και ακρίβειας, συμβατό με την υγεία του ασθενούς. Απαιτείται, ακόμη, επίγνωση του τι αποτελεί αποδεκτή απόδοση, κάτω από μεταβαλλόμενες συνθήκες, καθώς και επιθυμία για αυτο-βελτίωση (5). Οι ικανότητες θα πρέπει να υποστηρίζουν την αφομοίωση όλων των ειδικοτήτων, γεγονός που πρέπει να ωφελεί τόσο τους εκπαιδευόμενους οδοντίατρους, όσο και τους ασθενείς που δέχονται τη θεραπεία. Ο ορισμός των ικανοτήτων, υπό τη μορφή δήλωσης ικανοτήτων, θα δώσει στα οδοντιατρικά προπτυχιακά εκπαιδευτικά ιδρύματα ένα σημείο αναφοράς, με το οποίο θα μπορούν: (1) να αναθεωρούν, επαναπροσδιορίζουν και να αναδιαμορφώνουν το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών, (2) να αναθεωρούν και να βελτιώνουν τις διαδικασίες αξιολόγησης των φοιτητών, και (3) να καθιερώνουν και να εφαρμόζουν μετρήσεις αποτελέσματος ώστε να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα του προπτυχιακού προγράμματος. Δηλώσεις ικανοτήτων μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως σημείο αναφοράς για διαδικασίες πιστοποίησης. Στις Η.Π.Α. και τον Καναδά έχουν δημοσιευθεί επίσημα κείμενα, τα οποία αφορούν στις ικανότητες (6, 7). Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Γενικό Οδοντιατρικό Συμβούλιο έχει παρουσιάσει το έγγραφο Τα πρώτα πέντε χρόνια (8), ενώ αρκετές οδοντιατρικές σχολές έχουν δημοσιεύσει τα δικά τους κείμενα περί ικανοτήτων. Ο αποφοιτών οδοντίατρος θα πρέπει να μάθει να αντιμετωπίζει ολιστικά τους ασθενείς του. Θα πρέπει να γνωρίζει και να ακολουθεί τη φιλοσοφία της οδοντιατρικής ομάδας στην αντιμετώπιση των ασθενών. Αυτά τα χαρακτηριστικά θα πρέπει να υποστηρίζονται από μορφές συμπεριφοράς (ήθη) που αποσκοπούν σε συνεχή επαγγελματική εξέλιξη και προάγουν δια βίου μάθηση, ώστε να επιτυγχάνεται ένα συνεχές εκπαίδευσης από τις προπτυχιακές σπουδές έως την απόσυρση από το επάγγελμα. 5

6 Τομείς Κάθε τμήμα του παρόντος κειμένου έχει δομηθεί από το γενικό προς το ειδικό. Έχουν προσδιοριστεί επτά τομείς, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν τις ευρείες κατηγορίες επαγγελματικής δραστηριότητας και ενδιαφέροντος, οι οποίοι και απαντώνται στην άσκηση της γενικής οδοντιατρικής. Οι τομείς είναι διεπιστημονικής κατεύθυνσης και πρέπει να περιλαμβάνουν στοιχεία κριτικής σκέψης, ενώ μπορεί να αφορούν, με διαφορετικό τρόπο, ασθενείς όλων των ηλικιών, συμπεριλαμβάνοντας παιδιά, εφήβους, ενήλικες και τους ηλικιωμένους του πληθυσμού: I. Επαγγελματισμός II. III. IV. Διαπροσωπικές, Επικοινωνιακές, και Κοινωνικές Δεξιότητες Βασικές Γνώσεις και Διαχείριση Πληροφορίας Συγκέντρωση Κλινικών Πληροφοριών V. Διάγνωση και Σχέδιο Θεραπείας VI. VII. Θεραπεία: Επίτευξη και Διατήρηση της Στοματικής Υγείας Πρόληψη και Προαγωγή Υγείας Κύριες ικανότητες Σε κάθε τομέα αναγνωρίζονται μία ή περισσότερες κύριες ικανότητες, οι οποίες σχετίζονται με τη δραστηριότητα ή το ενδιαφέρον του τομέα. Ως κύρια θεωρείται η ικανότητα του οδοντιάτρου, κατά την αποφοίτηση, να εκτελέσει ή να παράσχει μια συγκεκριμένη, αλλά σύνθετη, ενέργεια ή υπηρεσία. Η λέξη σύνθετη υποδηλώνει ότι πολλαπλές και πιο ειδικές ικανότητες απαιτούνται για να υποστηρίξουν την εκτέλεση μιας κύριας ικανότητας. Υποστηρικτικές ικανότητες Οι πιο ειδικές ικανότητες θα μπορούσαν να θεωρηθούν και υποκατηγορίες μιας κύριας ικανότητας και ονομάζονται υποστηρικτικές ικανότητες. Η επίτευξη μιας κύριας ικανότητας απαιτεί την απόκτηση και επίδειξη όλων των υποστηρικτικών ικανοτήτων που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη υπηρεσία ή ενέργεια. Όμως, μερικές υποστηρικτικές ικανότητες μπορεί να συμβάλλουν στην επίτευξη και άλλων κυρίων ικανοτήτων. Ο κατάλογος των υποστηρικτικών ικανοτήτων δεν πρέπει να θεωρηθεί επιβαλλόμενος και σε καμιά περίπτωση δεν είναι πλήρης. Οι κατάλογοι συμπεριλαμβάνονται στο κείμενο για χρήση από επιμέρους σχολές ή χώρες, που θα τους συμπληρώσουν και τροποποιήσουν ανάλογα με τις εθνικές ή περιφερειακές ανάγκες. Με αυτή την υποδιαίρεση σε κύριες και υποστηρικτικές ικανότητες, ο 6

7 ADEE προσβλέπει ότι όλες οι Ευρωπαϊκές οδοντιατρικές σχολές θα υιοθετήσουν τις κύριες ικανότητες, όπως περιγράφονται στο παρόν κείμενο, αλλά οι υποστηρικτικές ικανότητες μπορεί να ποικίλλουν στις λεπτομέρειές τους, μεταξύ των σχολών. Μπορεί να υποδηλωθεί ότι οι υποστηρικτικές ικανότητες ομοιάζουν με αυτό που ορίζεται ως μαθησιακό αποτέλεσμα. Όμως, οι περιεχόμενες σε αυτό το κείμενο πληροφορίες περιγράφουν τα επαγγελματικά προσόντα του Ευρωπαίου Οδοντιάτρου και όχι τις απαιτήσεις ενός μαθήματος ή εκπαιδευτικού προγράμματος. Έχοντας λάβει υπ όψη τους ορισμούς των ικανοτήτων και των μαθησιακών αποτελεσμάτων μέσα από το πνεύμα της Διακήρυξης της Bologna, ο όρος ικανότητες έχει χρησιμοποιηθεί. Αναμένεται ότι ο κατάλογος των ικανοτήτων που παρατίθεται μπορεί να βοηθήσει τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να καθορίσουν τα μαθησιακά αποτελέσματα, τα σχετικά με το πρόγραμμα σπουδών τους, που επιζητούν να κατέχει ο οδοντίατρος κατά την αποφοίτηση. Αν τα μαθησιακά αποτελέσματα και ο ορισμός ικανοτήτων βρίσκονται σε συμφωνία, ο οδοντίατρος, κατά την αποφοίτηση, θα εκπληρώνει αυτομάτως τον ορισμό ικανοτήτων. Τα μαθησιακά αποτελέσματα υποστηρίζουν καθορισμένες ικανότητες αλλά είναι λεπτομερέστερα και αποτελούν το θεμέλιο της μάθησης και της αξιολόγησης. Σωστά δομημένα, οι ικανότητες και τα μαθησιακά αποτελέσματα διατυπώνονται με ακρίβεια ώστε να υποδεικνύουν αυτά που οι φοιτητές πρέπει να γνωρίζουν, αυτά που πρέπει να κατανοούν, να είναι ικανοί να πράττουν και πόσο καλά, χρησιμοποιώντας ορολογία που καταδεικνύει το επίπεδο στο οποίο αυτά τα αποτελέσματα θα αξιολογηθούν (9). Στο κείμενο αυτό οι ακόλουθοι ορισμοί έχουν εφαρμοστεί στις ικανότητες: Να είναι ικανός να: Να έχει γνώση: ο τελειόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να επιδεικνύει βαθιά θεωρητική γνώση και κατανόηση του αντικειμένου παράλληλα με επαρκή κλινική εμπειρία, προκειμένου να μπορεί να επιλύσει κλινικά προβλήματα που ανακύπτουν, ανεξάρτητα και χωρίς βοήθεια. ο τελειόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να επιδεικνύει βαθιά θεωρητική γνώση και κατανόηση του αντικειμένου, αλλά απαιτείται να έχει μόνο περιορισμένη κλινική/πρακτική εμπειρία Να είναι εξοικειωμένος με: ο τελειόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να επιδεικνύει βασική κατανόηση του θέματος αλλά δεν απαιτείται να 7

8 έχει κλινική εμπειρία ούτε προσδοκάται να διεξάγει διαδικασίες ανεξάρτητα. 8

9 ΤΟΜΕΑΣ I. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ Κύρια Ικανότητα: Επαγγελματική Στάση και Συμπεριφορά Με την αποφοίτηση, ο οδοντίατρος πρέπει να κατέχει ένα ευρύ φάσμα δεξιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν στη διερεύνηση, στην ανάλυση, στην επίλυση προβλημάτων, στον προγραμματισμό, στην επικοινωνία και στην παρουσίαση και πρέπει να επιδεικνύει σύγχρονη γνώση και αντίληψη των ευρύτερων ζητημάτων της οδοντιατρικής πράξης. Ο οδοντίατρος θα πρέπει να κατανοεί τη συνάφεια των ζητημάτων αυτών, που περιλαμβάνουν την έρευνα, τη σύσταση ομάδας και τις ηγετικές ικανότητες, στην κλινική οδοντιατρική πράξη. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 1.1) επιδεικνύει κατάλληλη συμπεριφορά φροντίδας προς τους ασθενείς. 1.2) επιδεικνύει κατάλληλη επαγγελματική συμπεριφορά προς όλα τα μέλη της οδοντιατρικής ομάδας. 1.3) επιδιώκει τη συνεχή επαγγελματική του ανάπτυξη που να συνδέεται με τη συνεχιζόμενη εκπαίδευσή του σε ετήσια βάση, προκειμένου να εξασφαλίζει τη διατήρηση των υψηλών επιπέδων κλινικών ικανοτήτων και τεκμηριωμένων γνώσεων. Αυτό πρέπει να αποδεικνύεται ευχερώς με την τήρηση ημερολογίου Συνεχούς Επαγγελματικής Ανάπτυξης (ΣΕΑ). 1.4) διαχειρίζεται και να διατηρεί ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον, συνεργαζόμενος με άλλα μέλη της οδοντιατρικής ομάδας για θέματα που σχετίζονται με την υγεία, την ασφάλεια και τη διαχείριση κλινικού κινδύνου. Συγκεκριμένα, με τη στάση του σώματος κατά την εργασία, την οπτική αντίληψη, τον χειρισμό των εργαλείων, τη χρήση του εξοπλισμού, την αντιμετώπιση της ψυχικών συνεπειών και του στρες, και τον έλεγχο διασποράς των λοιμώξεων. 1.5) αντιμετωπίζει κοινωνικά και ψυχολογικά ζητήματα που σχετίζονται με τη φροντίδα των ασθενών. 9

10 να έχει γνώση: 1.6) και συνείδηση της σημασίας της υγείας του/της, σε σχέση με επαγγελματικούς κινδύνους, και της επίδρασής της στη δυνατότητα να εργάζεται ως οδοντίατρος. 1.7) της διαχείρισης της οδοντιατρικής μονάδας με βάση το σχεδιασμό, την οργάνωση και την καθοδήγηση της οδοντιατρικής ομάδας. Κύρια Ικανότητα: Δεοντολογία και Νομολογία Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να διαθέτει γνώση και βαθιά κατανόηση των ηθικών και δεοντολογικών ευθυνών που σχετίζονται με την παροχή περίθαλψης σε μεμονωμένους ασθενείς, πληθυσμιακές ομάδες και κοινότητες. Ακόμη, πρέπει να έχει γνώση των ισχυόντων νόμων που διέπουν την οδοντιατρική πράξη. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 1.8) προσφέρει οδοντιατρική φροντίδα σε κάθε ασθενή, μέσα σε ανθρωπιστικά και φιλεύσπλαχνα πλαίσια. 1.9) επιλέγει μεταξύ θεραπευτικών σχημάτων και να θέτει προτεραιότητες, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες, τους στόχους και τις αξίες κάθε ασθενούς. Τα θεραπευτικά σχήματα πρέπει να είναι συμβατά με τη σύγχρονη θεραπευτική και εναρμονισμένα με το πνεύμα της φιλοσοφίας της συνολικής στοματικής υγείας. 1.10) αναγνωρίζει ότι ο ασθενής είναι το κέντρο κάθε θεραπευτικής ενέργειας και ότι όλες οι αλληλεπιδράσεις, συμπεριλαμβανομένης της διάγνωσης, του προγραμματισμού θεραπείας και της θεραπείας, πρέπει να έχουν ως επίκεντρο το συμφέρον του ασθενούς. 1.11) σέβεται τους ασθενείς και τους συναδέλφους του χωρίς προκατάληψη, για το φύλο, τη διαφορετικότητα της καταγωγής και των ευκαιριών, τη γλώσσα ή τον πολιτισμό τους, ανικανότητες και σεξουαλικό προσανατολισμό. 1.12) αναγνωρίζει τους περιορισμούς του/της ιδίου. 10

11 1.13) παίρνει τα κατάλληλα μέτρα για να βοηθάει τους ανίκανους, τους εξασθενισμένους ή τους ανήθικους συναδέλφους και τους ασθενείς τους. 1.14) δημιουργεί και να διατηρεί ένα ακριβές αρχείο ασθενών και θεραπευτικών ενεργειών. 1.15) ασκεί ελεγκτική και κλινική διαχείριση. 1.16) ασκεί την Οδοντιατρική με προσωπική και επαγγελματική ακεραιότητα, τιμιότητα, και παρέχοντας αίσθημα εμπιστοσύνης στον ασθενή. 1.17) αναγνωρίζει τα δικαιώματα του ασθενή, ιδιαίτερα όσον αφορά στο απόρρητο, στην ενημερωμένη συγκατάθεση, καθώς και στις υποχρεώσεις των ασθενών. να έχει γνώση: 1.18) των δικαστικών, νομοθετικών και διοικητικών διαδικασιών, καθώς και των πολιτικών που επηρεάζουν όλες της πτυχές της οδοντιατρικής. 1.19) των ηθικών αρχών που σχετίζονται με την οδοντιατρική. 1.20) ότι ο οδοντίατρος πρέπει να προσπαθεί να παρέχει την υψηλότερη δυνατή ποιότητα περίθαλψης σε ποικίλες περιστάσεις. 1.21) των κοινωνικο-οικονομικών ανισοτήτων και ανομοιομορφιών σε ό,τι αφορά στη στοματική υγεία. ΤΟΜΕΑΣ II. ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ, ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Κύρια Ικανότητα: Επικοινωνία Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός να επικοινωνεί αποτελεσματικά, διαδραστικά και αναστοχαστικά με τους ασθενείς, τις οικογένειες και τους φροντιστές τους, καθώς και με τους άλλους επαγγελματικούς φορείς υγείας που συμμετέχουν στη φροντίδα τους, ανεξάρτητα από την ηλικία, το κοινωνικό και το πολιτισμικό τους υπόβαθρο. Υποστηρικτικές Ικανότητες 11

12 Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 2.1) καθιερώνει μια σχέση ασθενούς-οδοντιάτρου, τέτοια ώστε να επιτρέπει την αποτελεσματική πραγματοποίηση της οδοντιατρικής θεραπείας συμπεριλαμβανομένης, όταν απαιτείται, κατάλληλης σχέσης με τον γονέα ή τον φροντιστή. 2.2) αναγνωρίζει τις προσδοκίες, επιθυμίες και διαθέσεις (ανάγκες και απαιτήσεις) του ασθενούς κατά την κατάστρωση και εκτέλεση του σχεδίου θεραπείας. 2.3) προσδιορίζει τους ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες που προκαλούν ή/και διαιωνίζουν τη δυσλειτουργία και τις ασθένειες των δοντιών, του στόματος και του προσώπου, και να διαγιγνώσκει, να θεραπεύει ή να παραπέμπει τον ασθενή, ανάλογα με την περίπτωση. 2.4) μοιράζεται πληροφορίες και επαγγελματικές γνώσεις, προφορικά και γραπτά, με τον ασθενή και με άλλους επαγγελματικούς φορείς, και να είναι σε θέση να διαπραγματευτεί και να κάνει, αλλά και να δεχθεί, εποικοδομητική κριτική. 2.5) εφαρμόζει τις αρχές τις διαχείρισης του ελέγχου του άγχους στον εαυτό του, στους ασθενείς αλλά και στην οδοντιατρική του ομάδα. 2.6) συνεργάζεται με τα άλλα μέλη της οδοντιατρικής ομάδας. 2.7) εφαρμόζει επικοινωνιακές δεξιότητες που διευκολύνουν την προσφορά οδοντιατρικής φροντίδας. να έχει γνώση: 2.8) των επιστημών της συμπεριφοράς συμπεριλαμβανομένων παραγόντων συμπεριφοράς όπως εθνικότητα και φύλο, που διευκολύνουν την παροχή της οδοντιατρικής φροντίδας. 2.9) του ρόλου και των σταδίων της διανοητικής, κοινωνικο-συναισθηματικής και γλωσσικής ανάπτυξης των παιδιών και των εφήβων. 12

13 ΤΟΜΕΑΣ III. ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Κύρια Ικανότητα: Εφαρμογή Βασικών Βιολογικών, Ιατρικών, Τεχνολογικών και Κλινικών Επιστημών Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός να εφαρμόζει γνώσεις και κατανόηση των βασικών βιολογικών, ιατρικών, τεχνολογικών και κλινικών επιστημών ώστε να αντιλαμβάνεται τη διαφορά μεταξύ φυσιολογικών και παθολογικών καταστάσεων/διαταραχών που σχετίζονται με την κλινική οδοντιατρική πράξη και να κατανοεί τη βάση αυτών. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 3.1) εφαρμόζει τις επιστημονικές αρχές της αποστείρωσης, της απολύμανσης και της αντισηψίας, και του ελέγχου της διασποράς λοιμώξεων. 3.2) κατανοεί τους κινδύνους από την ιονίζουσα ακτινοβολία και τη βιολογική της επίδραση στους ιστούς, καθώς και να εφαρμόζει τους κανόνες χρήσης της, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας από την ακτινοβολία και τη μείωση των δόσεων. να έχει γνώση: 3.3) της επιστημονικής βάσης της οδοντιατρικής, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών βιοϊατρικών επιστημών, των μηχανισμών απόκτησης της γνώσης, της επιστημονικής μεθόδου και της αξιολόγησης των στοιχείων/τεκμηρίων. 3.4) των βιολογικών διαδικασιών του σώματος σε επαρκές βάθος ώστε να είναι ικανός να αξιοποιήσει νεο-αναδυόμενη βιοτεχνολογία, ειδικότερα στην αναπλαστική ιατρική, στο πλαίσιο της κλινικής πράξης. 3.5) της κυτταρικής και μοριακής βάσης της ζωής περιλαμβανομένων των προκαρυωτικών και των ευκαρυωτικών κυττάρων. 3.6) της βιοϊατρικής επιστήμης που αφορά το φυσιολογικό υγιές άτομο σε βαθμό σχετιζόμενο με την οδοντιατρική. 13

14 3.7) των παθολογικών διεργασιών όπως η μόλυνση, η φλεγμονή, οι διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος, οι εκφυλιστικές παθήσεις, οι μεταβολικές διαταραχές και οι γενετικές ανωμαλίες. 3.8) των παθολογικών χαρακτηριστικών συνήθων ανωμαλιών των κυριοτέρων οργανικών συστημάτων και τη σχέση τους με την οδοντιατρική, να έχει δε γνώση των στοματικών εκδηλώσεων των συστεμικών ασθενειών. 3.9) της αιτιολογίας και των παθολογικών μηχανισμών των στοματικών παθήσεων προκειμένου να διευκολυνθεί στην πρόληψη, στη διάγνωση και στην αντιμετώπισή τους. 3.10) της φαρμακευτικής και της θεραπευτικής που σχετίζεται με την κλινική οδοντιατρική πράξη και την εφαρμογή τους σ αυτήν, και να είναι εξοικειωμένος με τη φαρμακολογία στην γενική ιατρική. 3.11) της επιστήμης των οδοντιατρικών βιοϋλικών και τους περιορισμούς τους καθώς και των περιβαλλοντολογικών θεμάτων που σχετίζονται με τη χρήση τους. 3.12) της ικανότητας εφαρμογής της γνώσης και της κατανόησης της βασικής βιολογικής, ιατρικής και κλινικής επιστήμης στην καθ ημέρα ζωή και στην κλινική πράξη. Κύρια Ικανότητα: Απόκτηση και Χρήση Πληροφορίας Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός στην απόκτηση και χρήση των πληροφοριών από βιβλιοθήκες και άλλες βάσεις δεδομένων και στην χρήση των πληροφοριών αυτών κατά τρόπο κριτικό, επιστημονικό και αποτελεσματικό. Ο οδοντίατρος πρέπει να επιδεικνύει ικανότητα διατήρησης της επαγγελματικής γνώσης και κατανόησης καθ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 3.13) χρησιμοποιεί τη σύγχρονη τεχνολογία της πληροφορικής για την τεκμηρίωση, τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση, την επικοινωνία, τη διαχείριση των πληροφοριών και τις εφαρμογές που σχετίζονται με την παροχή υγείας. 14

15 3.14) προστατεύει τα απόρρητα στοιχεία των ασθενών. 3.15) αξιολογεί τακτικά τις γνώσεις του και να αναζητά πρόσθετες πληροφορίες ώστε να συμπληρώνει τις τυχόν ελλείψεις. 3.16) αναγνωρίζει τα όρια των κλινικών του δυνατοτήτων και αναλόγως να παραπέμπει τον ασθενή. 3.17) εκτιμά την αξιοπιστία των ισχυρισμών που σχετίζονται με τα οφέλη και τους κινδύνους που περικλείουν προϊόντα και τεχνικές. 3.18) αξιολογεί από τη βιβλιογραφία, αποτελέσματα κλινικής και βασικής επιστημονικής έρευνας και να αφομοιώνει αυτές τις πληροφορίες, ώστε να προσφέρει βελτιωμένες υπηρεσίες στοματικής υγείας στους ασθενείς. 3.19) εφαρμόζει εμπειρίες, επιστημονικές γνώσεις και μεθόδους στην προσέγγιση και αντιμετώπιση προβλημάτων στοματικής υγείας. ΤΟΜΕΑΣ IV. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Κύρια Ικανότητα: Λήψη και Καταγραφή Ολοκληρωμένου Ιστορικού της Ιατρικής, Στοματικής και Οδοντικής Κατάστασης Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός για λήψη και καταγραφή ενός ολοκληρωμένου ιστορικού της ιατρικής, στοματικής και οδοντικής κατάστασης του ασθενούς. Αυτό θα περιλαμβάνει βιολογικές, ιατρικές, ψυχολογικές και κοινωνικές πληροφορίες προκειμένου να αξιολογηθεί η στοματική και οδοντική κατάσταση των ασθενών. Επιπλέον, ο απόφοιτος θα πρέπει να είναι ικανός να πραγματοποιεί ενδεδειγμένη κλινική εξέταση, να ερμηνεύει τα αποτελέσματα και να οργανώνει τις τυχόν περαιτέρω εξετάσεις ώστε να καταλήγει στην ορθή διάγνωση. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 15

16 4.1) προσδιορίζει την κύρια αιτία προσέλευσης του ασθενούς και να λαμβάνει το ιστορικό της παρούσας ασθένειάς του, ως μέρος ενός ολοκληρωμένου ιατρικού ιστορικού περιλαμβανομένης παρούσας φαρμακευτικής αγωγής. 4.2) δημιουργεί αρχείο για κάθε ασθενή και να διατηρεί ακριβείς καταχωρήσεις των εκάστοτε θεραπειών. 4.3) αναγνωρίζει μη φυσιολογικές και συσχετιζόμενες με άγχος συμπεριφορές των ασθενών και να ανταποκρίνεται κατάλληλα για ασθενείς όλων των ηλικιών. 4.4) δίνει τις κατάλληλες γραπτές ιατρικές παραπομπές προκειμένου να διευκρινιστούν ερωτήματα σχετικά με την γενική υγεία του ασθενούς. 4.5) πραγματοποιεί την ενδεδειγμένη εξω- και ενδο-στοματική εξέταση του ασθενούς, συμπεριλαμβανομένης και της αξιολόγησης των ζωτικών σημείων, και να καταγράφει τα ευρήματα. 4.6) ολοκληρώνει και να καταγράφει μια πλήρη εξέταση των σκληρών και μαλακών ιστών του στόματος. 4.7) ταυτοποιεί την εντόπιση, έκταση και ενεργότητα τερηδόνας, οδοντικής φθοράς και άλλων δομικών και τραυματικών ανωμαλιών, καθώς και το λόγο επέλευσής τους. 4.8) εξετάζει τον οδοντικό φραγμό για την ύπαρξη τερηδόνας, οδοντικής φθοράς, συμπεριλαμβανομένης αποτριβής, απόσπασης και διάβρωσης, και άλλων βλαβών των σκληρών οδοντικών ιστών. 4.9) πραγματοποιεί διαιτολογική ανάλυση και να αναγνωρίζει παράγοντες κινδύνου για τη στοματική υγεία του ασθενούς. 4.10) λαμβάνει ακτινογραφίες σχετικές με την οδοντιατρική πράξη, να αξιολογεί τα ευρήματα και να διαχειρίζετα και αποφεύγει τους κινδύνους της ιονίζουσας ακτινοβολίας. 4.11) κατασκευάζει διαγνωστικά εκμαγεία και να προβαίνει στην ανάρτησή τους με καταγραφή της σύγκλεισης. 4.12) αξιολογεί την αισθητήρια και τη μυϊκή λειτουργία του στόματος και των γνάθων. 16

17 4.13) αναγνωρίζει κλινικά χαρακτηριστικά παθήσεων και ανωμαλιών του στοματικού βλεννογόνου, συμπεριλαμβανομένων στοματικών νεοπλασιών, και να εντοπίζει καταστάσεις που χρήζουν αντιμετώπισης. 4.14) αξιολογεί τη λειτουργία των σιαλογόνων αδένων. 4.15) αξιολογεί το στοματο-προσωπικό πόνο. 4.16) αξιολογεί τη μορφή και τις σχέσεις του κρανιοπροσωπικού συμπλέγματος και τις αποκλίσεις από το φυσιολογικό αρμονικό πρόσωπο και τη σύγκλειση. 4.17) λαμβάνει συγκατάθεση κατόπιν ενημέρωσης πριν την καταγραφή του ιστορικού και την εξέταση. να έχει γνώση: 4.18) άλλων μεθόδων ιατρικής απεικόνισης που σχετίζονται με την οδοντιατρική. 4.19) ενδεδειγμένων κλινικών, εργαστηριακών και άλλων διαγνωστικών τεχνικών και δοκιμασιών, να κατανοεί τη διαγνωστική τους αξιοπιστία και εγκυρότητα και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων τους. να είναι εξοικειωμένος με: 4.20) την αναγνώριση σημείων κακοποίησης και παραμέλησης των ασθενών και να γνωρίζει πώς να το αναφέρει στις αρμόδιες αρχές. 4.21) τις αρχές στις οποίες βασίζονται οι οδοντιατρικές ακτινογραφικές τεχνικές. ΤΟΜΕΑΣ V. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Κύρια Ικανότητα: Λήψη Αποφάσεων, Κλινική Σκέψη και Κρίση Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός για λήψη αποφάσεων, για κλινική σκέψη και κρίση, προκειμένου να θέσει διαφορική διάγνωση (προσωρινή ή οριστική), ερμηνεύοντας και συσχετίζοντας ευρήματα από το ιστορικό, την κλινική και ακτινολογική εξέταση και άλλες διαγνωστικές δοκιμασίες, λαμβάνοντας υπόψιν του το κοινωνικό και πολιτισμικό υπόβαθρο του ασθενούς. Ένας οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός να διαμορφώνει και να καταγράφει διάγνωση και σχέδιο θεραπείας που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και επιθυμίες των ασθενών. Προκειμένου για 17

18 θεραπείες που υπερβαίνουν τις δυνατότητές του, ο οδοντίατρος θα πρέπει να είναι ικανός να παραπέμπει τον ασθενή περαιτέρω, για κατάλληλη γνώμη ειδικού ή/και για θεραπεία. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 5.1) λαμβάνει για οποιαδήποτε θεραπεία τη συγκατάθεση του ασθενούς μετά από ενημέρωση, αναγνωρίζοντας ότι η συγκατάθεση αυτή αποτελεί τη σύνοψη της πληροφόρησης που παρέχεται στη διάρκεια μιας διαδραστικής διαδικασίας επικοινωνίας με τον ασθενή. 5.2) αναγνωρίζει την παρουσία γενικών νοσημάτων και να γνωρίζει πώς το νόσημα και η θεραπεία του, συμπεριλαμβανομένης της παρούσας φαρμακευτικής αγωγής, επηρεάζει την οδοντιατρική θεραπεία. 5.3) διαγιγνώσκει, να επεξηγεί και να διαχειρίζεται την επιδείνωση ή την αποτυχία αποκαταστάσεων που παραμένουν σε λειτουργία. 5.4) καταστρώνει, να επεξηγεί και να συζητά σχέδιο επανορθωτικής και προσθετικής θεραπείας ως μέρος ολοκληρωμένης στοματικής αποκατάστασης, συμπεριλαμβανομένης της περιορισμένης παρέμβασης και μη-αντικατάστασης δοντιών. 5.5) περιγράφει τις συνήθεις επιβλαβείς συνέπειες της απώλειας δοντιών στη λειτουργικότητα. 5.6) περιγράφει τις ιδιότητες των ευρέως χρησιμοποιούμενων οδοντιατρικών υλικών και των σχετιζόμενων ιστικών αντιδράσεων. 5.7) περιγράφει στον ασθενή τους κινδύνους και τα οφέλη των οδοντιατρικών υλικών. 5.8) διαγιγνώσκει αποκλίσεις από τη φυσιολογική μορφολογία των οδοντικών και περιοδοντικών στοιχείων οι οποίες απειλούν την περιοδοντική υγεία, λειτουργία ή αισθητική και να αναγνωρίζει καταστάσεις που χρήζουν αντιμετώπισης. 18

19 5.9) διακρίνει την περιοδοντική υγεία από την περιοδοντική νόσο και να αναγνωρίζει καταστάσεις που χρήζουν αντιμετώπισης. 5.10) αξιολογεί το περιοδόντιο, καθορίζοντας διάγνωση και πρόγνωση και καταρτίζοντας σχέδιο θεραπείας. 5.11) διακρίνει τη διαφορά μεταξύ πολφικής και περιακρορριζικής υγείας και νόσου και να αναγνωρίζει τις καταστάσεις που απαιτούν αντιμετώπιση. 5.12) αναγνωρίζει τα γναθοπροσωπικά προβλήματα, τα κλινικά χαρακτηριστικά του οξέος και χρόνιου γναθοπροσωπικού πόνου σωματικής, μυϊκής, νευρογενούς ή ψυχογενούς προέλευσης, και να αναγνωρίζει και να διαγιγνώσκει άλλες καταστάσεις πόνου κεφαλής και τραχήλου που απαιτούν αντιμετώπιση από τον ίδιο ή άλλον φορέα παροχής υγείας. 5.13) αναγνωρίζει συμπεριφορές του ασθενούς που επιτείνουν στοματοπροσωπικά προβλήματα και να αναγνωρίζει τις καταστάσεις που απαιτούν διάγνωση, πρόληψη και αντιμετώπιση. 5.14) διαγιγνώσκει διαταραχές της κροταφογναθικής διάρθρωσης και διαταραχές της λειτουργίας των μασητηρίων μυών, καθώς και σχετιζόμενες καταστάσεις, περιλαμβανομένων αυτών που απαιτούν αποκατάσταση της σύγκλεισης. 5.15) προσδιορίζει τις αισθητικές απαιτήσεις ενός ασθενούς και να καθορίζει τον βαθμό στον οποίον αυτές απαιτήσεις/επιθυμίες μπορούν να ικανοποιηθούν. 5.16) διαγιγνώσκει την ανάγκη ορθοδοντικής θεραπείας και να είναι ικανός στην εφαρμογή σύγχρονων θεραπευτικών τεχνικών. 5.17) διαγιγνώσκει και να διαχειρίζεται τα ιατρικά έκτακτα περιστατικά. 5.18) γνωρίζει πότε, πώς και πού να παραπέμψει έναν ασθενή για καταστολή ή γενική αναισθησία και για άλλες κατάλληλες παραπομπές, βασισμένες στην κλινική αξιολόγηση. 5.19) αντιμετωπίζει ασθενείς διαφορετικών ηλικιακών ομάδων, λαμβάνοντας υπ όψιν τις διαφορετικές ανάγκες παιδιών, εφήβων, ενηλίκων και του γηράσκοντος πληθυσμού και των ηλικιωμένων. 5.20) αντιμετωπίζει ασθενείς προερχόμενους από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα και εθνικότητες. 5.21) αναγνωρίζει τις ειδικές θεραπευτικές ανάγκες των ηλικιωμένων. 19

20 να έχει γνώση: 5.22) του ρόλου και των ενδείξεων της χρήσης καταστολής στην αντιμετώπιση νεαρών και ενηλίκων μη συνεργάσιμων ασθενών. να είναι εξοικειωμένος με: 5.23) τη διάγνωση ασθενών υποψηφίων για εμφυτεύματα 20

21 ΤΟΜΕΑΣ VI. ΘΕΡΑΠΕΙΑ: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ο τομέας αυτός παρέχει ένα ευρύ φάσμα κύριων και υποστηρικτικών ικανοτήτων για την εγκατάσταση και διατήρηση στοματικής υγείας. Δεν υπάρχει πρόθεση υπαγόρευσης και, για πιο συγκεκριμένες ικανότητες σε συγκεκριμένους τομείς της οδοντιατρικής και των σχετικών ειδικοτήτων (π.χ. παιδοδοντιατρική, ενδοδοντία, τερηδόνα, προσθετική, περιοδοντολογία, εμφυτευματολογία, στοματική χειρουργική, ορθοδοντική και οδοντιατρική καταστολή) τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και οι σχολές προτρέπονται να ανατρέξουν σε ήδη υπάρχοντα έγγραφα. Παραδείγματα είναι διαθέσιμα για την Ενδοδοντία, την Παθολογία Στόματος, τη Χειρουργική Στόματος, τη Γηροδοντιατρική και την Παιδοδοντιατρική (10-15). Σε πεδία όπου συγκεκριμένες ικανότητες ή μαθησιακά αποτελέσματα δεν είναι καθορισμένα, ελπίζεται ότι η παρούσα έκθεση θα ενθαρρύνει τους ειδικευμένους εκπαιδευτές να παράγουν τις αντίστοιχες πληροφορίες. Ο τομέας αυτός μπορεί αφορά σε ασθενείς διαφορετικών ηλικιακών ομάδων (παιδιά, έφηβοι, ενήλικες και ηλικιωμένοι) ή συγκεκριμένα σε μία ηλικιακή ομάδα και σε εκείνους τους ασθενείς με ειδικές ανάγκες και απαιτήσεις. Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι γνώστης των περιορισμών των ασθενών αυτών και να γνωρίζει πότε ο ασθενής χρήζει παραπομπής για εξειδικευμένη οδοντιατρική και ιατρική φροντίδα. Κύριες Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 6.1) εκπαιδεύει τους ασθενείς και να διαχειρίζεται συνολική πρωτοβάθμια περίθαλψη των ασθενών όλων των ηλικιών (παιδιά, εφήβους, ενήλικες και τον γηράσκοντα πληθυσμό και τους ηλικιωμένους) με ενδεδειγμένο τρόπο, αποτελεσματικά και με ασφάλεια, επικεντρώνοντας στις σύγχρονες έννοιες της πρόληψης, διαχείρισης κινδύνου και θεραπείας των στοματικών παθήσεων, η οποία (περίθαλψη) να υποστηρίζει τη διατήρηση της γενικής αλλά και της στοματικής υγείας, βελτιώνοντας το ατομικό επίπεδο ποιότητας της ζωής. 21

22 6.2) αντιμετωπίζει ασθενείς των οποίων οι ειδικές ανάγκες, επιθυμίες και απαιτήσεις (π.χ. παιδιά) μπορεί να επηρεάσουν την οδοντιατρική τους φροντίδα και να γνωρίζει πότε χρήζουν παραπομπής. 6.3) εφαρμόζει κατάλληλες τεχνικές για την αντιμετώπιση του στοματοπροσωπικού πόνου, περιλαμβανομένων διαταραχών της ΚΓΔ, δυσανεξίας και ψυχολογικής διαταραχής. 6.4) διαχειρίζεται την περιοδοντική νόσο. 6.5) αντιμετωπίζει την τερηδόνα και άλλες απώλειες σκληρών οδοντικών ιστών. 6.6) αντιμετωπίζει πολφική και περιακρορριζική νόσο και διαταραχές. 6.7) αποκαθιστά ελαττωματικά, μη-ελαττωματικά και/ή ελλείποντα δόντια αποδίδοντας αποδεκτό σχήμα, λειτουργία και αισθητική. 6.8) σχεδιάζει και να εκτελεί όλες τις συνήθεις προσθετικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των οδοντικών παρασκευών και της λήψης αποτυπώματος. 6.9) κατανοεί και να εφαρμόζει τις αρχές της εμβιομηχανικής στις ακίνητες και κινητές αποκαταστάσεις ελλειπόντων δοντιών. 6.10) αντιμετωπίζει και να διαχειρίζεται καταστάσεις που απαιτούν ήσσονες χειρουργικές επεμβάσεις σκληρών και μαλακών οστών και να χορηγεί και/ή να συνταγογραφεί κατάλληλους υποστηρικτικούς φαρμακευτικούς παράγοντες. 6.11) αντιμετωπίζει συνήθεις νόσους και διαταραχές του στοματικού βλεννογόνου. 6.12) αντιμετωπίζει ελάσσονες αναπτυξιακές ή επίκτητες οδοντοφατνιακές, λειτουργικές και σχετιζόμενες με την ανάπτυξη ανωμαλίες της νεογιλής, μεικτής και μόνιμης οδοντοφυΐας. 6.13) προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει την πλειονότητα των ιατρικών και οδοντιατρικών εκτάκτων περιστατικών που συναντώνται στην οδοντιατρική πράξη. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: 22

23 να είναι ικανός να: 6.14) εφαρμόζει θεραπευτικές ενέργειες βασισμένες στην τεκμηρίωση, όταν διατίθενται. 6.15) αξιολογεί συστηματικά όλα τα αποτελέσματα των θεραπευτικών ενεργειών, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών σχετικά με την ικανοποίηση του ασθενούς και/ή της οικογένειας/φροντιστή του από τη θεραπεία, και να παρέχει ή και να συνιστά επιπρόσθετες ενέργειες και σχέδια θεραπείας για διατήρηση της στοματικής υγείας. 6.16) σχεδιάζει στρατηγικές που αφορούν στην πρόβλεψη, πρόληψη και αποκατάσταση προβλημάτων που σχετίζονται με τις συνήθειες στοματικής υγιεινής των ασθενών και να προτείνει στους ασθενείς στρατηγικές για τον έλεγχο τυχόν επιβλαβών στοματικών έξεων. 6.17) εκπαιδεύει τους ασθενείς σχετικά με την αιτιολογία και την πρόληψη των ασθενειών του στόματος και να τους ενθαρρύνει στην ανάληψη της ευθύνης για τη στοματική τους υγεία. 6.18) διδάσκει στοματική υγιεινή, να προσφέρει θεραπεία με τοπική φθορίωση και κάλυψη οπών και σχισμών των δοντιών. 6.19) παρέχει διατροφολογικές υποδείξεις και διατροφολογική εκπαίδευση σχετική με τη στοματική υγεία. 6.20) συνταγογραφεί κατάλληλους φαρμακευτικούς παράγοντες και να παρακολουθεί τα αποτελέσματά τους, συμπεριλαμβανομένου του χημικού ελέγχου της οδοντικής μικροβιακής πλάκας. 6.21) πραγματοποιεί προληπτικές και επανορθωτικές πράξεις, ανάλογα με την ηλικία, την αξιολόγηση κινδύνου και το είδος του δοντιού, για τη διατήρηση της ακεραιότητας των δοντιών, την πρόληψη παθολογικών καταστάσεων των σκληρών οδοντικών ιστών και τη βελτίωση της υγείας των μαλακών ιστών. 6.22) αναγνωρίζει την προέλευση και τη διατήρηση του φόβου και της ανησυχίας της οδοντιατρικής θεραπείας και να τα αντιμετωπίζει με βάση τεχνικές συμπεριφοράς. 6.23) επιλέγει και να χορηγεί φάρμακα για την αντιμετώπιση του πόνου και της ανησυχίας πριν, κατά τη διάρκεια, και μετά τη θεραπεία. 23

24 6.24) πραγματοποιεί τοπική αναισθησία (εμπότιση ή στελεχιαία) στη στοματική κοιλότητα για προσθετικές αποκαταστάσεις και χειρουργικές επεμβάσεις ή οποιαδήποτε άλλη θεραπεία, ανάλογα με την περίπτωση, για την αντιμετώπιση στοματοπροσωπικού πόνου, και να είναι ικανός να αντιμετωπίζει πιθανές επιπλοκές της τοπικής αναισθησίας. 6.25) ενημερώνει τους ασθενείς σχετικά με το ρόλο της στοματικής υγιεινής στην αιτιολογία της περιοδοντικής νόσου, να τους εκπαιδεύει σε κατάλληλες μεθόδους στοματικής υγιεινής και να τους ενθαρρύνει στο να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη στοματική τους υγεία. 6.26) πραγματοποιεί υπερουλική και υποουλική απόξεση καθώς και ριζική απόξεση, χρησιμοποιώντας τόσο μηχανικά μέσα, όσο και εργαλεία, ακόμα δε να αφαιρεί τις χρωστικές και τη μικροβιακή πλάκα. 6.27) διαγιγνώσκει, να εξηγεί και να συζητά με τον ασθενή την ανάγκη για προκεχωρημένες περιοδοντικές χειρουργικές επεμβάσεις και να γνωρίζει την κατάλληλη διαδικασία παραπομπής σε ειδικό. 6.28) αξιολογεί τα αποτελέσματα της περιοδοντικής θεραπείας, να σχεδιάζει και να παρακολουθεί πρόγραμμα διατήρησης του θεραπευτικού αποτελέσματος, σε συνεργασία με οδοντιατρικό υγιεινολόγο (dental hygienist), που να περιλαμβάνει και συζήτηση των παραγόντων κινδύνου και υποτροπής. 6.29) γνωρίζει πότε και με ποιον τρόπο να χορηγεί κατάλληλη αντιμικροβιακή αγωγή στην αντιμετώπιση νόσων σχετιζόμενων με την μικροβιακή πλάκα. 6.30) εξετάζει τον οδοντικό φραγμό για τερηδόνα, φθορά, περιλαμβανομένης αποτριβής, απόσπασης και διάβρωσης, και άλλης βλάβης των σκληρών οδοντικών ιστών. 6.31) προσδιορίζει τον βαθμό τερηδονικού κινδύνου του ασθενούς, τον κίνδυνο οδοντικής φθοράς ή άλλης βλάβης στους σκληρούς οδοντικούς ιστούς. 6.32) αυξάνει την γνώση του ασθενούς για την αιτιολογία και τα μέσα πρόληψης της τερηδόνας, κάθε μορφής φθοράς ή άλλης βλάβης των σκληρών οδοντικών ιστών. 6.33) πραγματοποιεί θεραπευτικές πράξεις σχεδιασμένες να διατηρούν τη ζωτικότητα και τον αμυντικό μηχανισμό του συστήματος πολφού/οδοντίνης. 24

25 6.34) εκτελεί διαδικασίες που αποσκοπούν στην μεταβολή του χρώματος του δοντιού πριν την εκτέλεση των απαραίτητων επανορθωτικών διαδικασιών. 6.35) αποκαθιστά βλάβες δοντιών, συμπεριλαμβανομένης της τερηδόνας, με άμεσες και έμμεσες τεχνικές, χρησιμοποιώντας υλικά και τεχνικές που διατηρούν τη ζωτικότητα του πολφού, αποκαθιστούν την ανατομικότητα του δοντιού, καθώς και τη λειτουργικότητα και την αισθητική του σε βαθμό αποδεκτό από τον ασθενή, προλαμβάνοντας βλάβες των σκληρών οδοντικών ιστών και εξασφαλίζοντας την υγεία των μαλακών ιστών. 6.36) αναπτύσσει ένα πρόγραμμα συντήρησης ώστε να μεγιστοποιήσει την κλινική επίδοση των αποκαταστάσεων. 6.37) διαγιγνώσκει, να επεξηγεί και να αντιμετωπίζει την επιδείνωση και την αποτυχία των αποκαταστάσεων που παραμένουν σε κλινική λειτουργία. 6.38) αξιολογεί την πολφική και περι-ακρορριζική περιοχή, να θέτει τη διάγνωση και την πρόγνωση και να διαμορφώνει σχέδιο θεραπείας. 6.39) πραγματοποιεί θεραπεία ζώντος πολφού. 6.40) επιδεικνύει ικανοποιητική μη-χειρουργική ενδοδοντική θεραπεία μονόρριζων και πολύρριζων δοντιών, (αναγνωρίζοντας και αντιμετωπίζοντας αποτυχίες της ενδοδοντικής θεραπείας). 6.41) κατανοεί τα ιατρογενή λάθη που μπορούν να συμβούν κατά τη μηχειρουργική ενδοδοντική θεραπεία και τον τρόπο αποφυγής τους. 6.42) πραγματοποιεί ενδοδοντικές θεραπείες σε απλές περιπτώσεις μονόρριζων και πολύρριζων δοντιών. 6.43) αναγνωρίζει ενδείξεις για χειρουργική και περίπλοκη μη-χειρουργική ενδοδοντική θεραπεία και να πράττει αναλόγως. 6.44) αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει τα οδοντιατρικά έκτακτα περιστατικά, συμπεριλαμβανομένων των πολφικής, περιοδοντικής και τραυματικής αιτιολογίας. 6.45) σχεδιάζει αποτελεσματικές έμμεσες αποκαταστάσεις, πρόσθιες και οπίσθιες στεφάνες, στεφάνες με άξονα, απλές γέφυρες, ολικές και μερικές οδοντοστοιχίες, συνδυασμό ακινήτων αποκαταστάσεων με μερικές οδοντοστοιχίες, μασητικούς νάρθηκες και να αναλαμβάνει ορισμένες από 25

26 αυτές τις εργασίες, όπως ορίζεται από τη χώρα στην οποία ασκεί το επάγγελμά του. 6.46) περιγράφει στους ασθενείς τις αρχές και τεχνικές αισθητικών θεραπειών, εξηγώντας τις διαφορές μεταξύ προσδόκιμων και επιτεύξιμων αποτελεσμάτων. 6.47) καθορίζει τα υλικά και τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά των προσθετικών μηχανισμών στα πλαίσια της επαγγελματικής σχέσης με το οδοντοτεχνικό εργαστήριο. 6.48) διεξάγει ποιοτικό έλεγχο των αποκαταστατικών και προσθετικών μηχανισμών. 6.49) περιγράφει στους ασθενείς τους κινδύνους, τα οφέλη και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της χρήσης οστεο-ενσωματούμενων εμφυτευμάτων στα πλαίσιο του σχεδίου συνολικής αντιμετώπισης. 6.50) περιγράφει στους ασθενείς τις αρχές και τις τεχνικές που σχετίζονται με τα οστεο-ενσωματούμενα εμφυτεύματα ως στηρίγματα αποκαταστάσεων. 6.51) περιγράφει τις ενδείξεις, αντενδείξεις, τις αρχές και τεχνικές χειρουργικής τοποθέτησης των ενδοστικών τμημάτων των οστεο-ενσωματούμενων εμφυτευμάτων. 6.52) αντιμετωπίζει οξείες στοματικές λοιμώξεις, περιλαμβάνοντας πιθανή παραπομπή και συνταγογράφηση κατάλληλων φαρμάκων. 6.53) πραγματοποιεί απλές εξαγωγές δοντιών που έχουν ανατείλει. 6.54) πραγματοποιεί χειρουργική επέμβαση για απλή αφαίρεση ριζών και ημιεγκλείστων δοντιών. 6.55) αντιμετωπίζει κοινές χειρουργικές και μετεγχειρητικές επιπλοκές. 6.56) συμβουλεύει ασθενείς σχετικά με τη φύση και τη βαρύτητα μη απειλητικών για τη ζωή παθήσεων και ανωμαλιών του στοματικού βλεννογόνου, παρέχοντας ρεαλιστικές επιλογές και προσδοκίες αντιμετώπισης. 6.57) πραγματοποιεί μικρής έκτασης διαγνωστικές διαδικασίες στους μαλακούς ιστούς. 26

27 6.58) εφαρμόζει τις βασικές αρχές διατήρησης της στοματικής υγείας σε ασθενείς με επανορθωτικούς και προσθετικούς μηχανισμούς. 6.59) συμμετέχει στη διάγνωση και κατάλληλη παραπομπή ασθενών με απειλητικές για τη ζωή παθήσεις του στοματικού βλεννογόνου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του στόματος. 6.60) διαγιγνώσκει τον στοματο-προσωπικό πόνο, να τον αντιμετωπίζει καταλλήλως ή να παραπέμπει τον ασθενή σε αντίστοιχο εξειδικευμένο συνάδελφο. 6.61) αξιολογεί τη φυσιολογική ή μη οδοντική ανάπτυξη, ανατολή και σύγκλειση της νεογιλής, μεικτής και μόνιμης οδοντοφυΐας και να αντιμετωπίζει απλά ορθοδοντικά προβλήματα. 6.62) σχεδιάζει, να τοποθετεί και να ρυθμίζει μηχανήματα διατήρησης χώρου και να σχεδιάζει, τοποθετεί και να ρυθμίζει ενεργά κινητά μηχανήματα για τη μετακίνηση ενός δοντιού ή τη διόρθωση σταυροειδούς σύγκλεισης. 6.63) αντιμετωπίζει κατάλληλα όλες τις μορφές ορθοδοντικών εκτάκτων περιστατικών, συμπεριλαμβανομένης της παραπομπής σε ειδικό, όταν απαιτείται. 6.64) αναγνωρίζει επιβαρυντικές στοματικές έξεις που μπορεί να επιδεινώσουν συγκλεισιακές ανωμαλίες και να αποτρέπει τις επιπτώσεις τους μέσω της εκπαίδευσης και κατάρτισης των ασθενών και με χρήση μηχανημάτων, όπου απαιτείται. 6.65) αναπτύσσει και να εφαρμόζει μια αποτελεσματική στρατηγική για την πρόληψη των οδοντιατρικών και ιατρικών έκτακτων περιστατικών στο οδοντιατρείο, και να έχει καθιερώσει πρωτόκολλα αντιμετώπισης αυτών των περιστατικών, εάν και οπότε εμφανιστούν. 6.66) αναγνωρίζει και να παραπέμπει αμέσως οδοντιατρικά ή ιατρικά έκτακτα περιστατικά, τα οποία είναι πέραν των δυνατοτήτων ενός γενικού οδοντιάτρου. 6.67) παρέχει άμεση αντιμετώπιση απλών οδοντιατρικών τραυματισμών της νεογιλής ή μόνιμης οδοντοφυΐας ή να παραπέμπει βαρύτερα περιστατικά σε ειδικούς ή στις αντίστοιχες υπηρεσίες υγείας του παιδιού. 6.68) αντιμετωπίσει τραυματισμούς της νεογιλής και μόνιμης οδοντοφυΐας. 27

28 6.69) εφαρμόζει τεχνικές υποστήριξης της ζωής και απινίδωσης για αντιμετώπιση καρδιακής αναστολής και άμεση αντιμετώπιση άλλων επειγόντων περιστατικών, όπως καρδιαγγειακών ατυχημάτων, αφυλακτικής αντίδρασης, απόφραξης της άνω αναπνευστικής οδού, μεταβολικών διαταραχών (π.χ. υπογλυκαιμία και υπεργλυκαιμία), αντιδράσεις από φάρμακα ή εθιστικές ουσίες, της αγγειονευρικής (αγγειοκινητικής) κρίσης, επιληπτικής κρίσης, αιμορραγίας, διαταραχής της συνείδησης, και άλλων ιατρικών εκτάκτων περιστατικών που μπορούν να εμφανιστούν κατά την οδοντιατρική πράξη. να έχει γνώση: 6.70) των τεχνικών καταστολής για οδοντιατρικές επεμβάσεις, με εισπνοή και ενδοφλέβια χορήγηση σε ενήλικους και ανήλικους ασθενείς, καθώς και σε ασθενείς με αναπηρίες και συστηματικά νοσήματα. 6.71) της επίδρασης του καπνού στο στοματικό βλεννογόνο και να γνωρίζει τρόπους με τους οποίους θα βοηθά τους ασθενείς που επιθυμούν να σταματήσουν τη χρήση του. 6.72) των δευτερογενών αιτιολογικών παραγόντων της περιοδοντικής νόσου. 6.73) και εμπειρία του σχεδιασμού και της εργαστηριακής διαδικασίας κατασκευής στεφανών, γεφυρών, μερικών και ολικών οδοντοστοιχιών και να είναι σε θέση να πραγματοποιήσει τις κατάλληλες κλινικές διορθώσεις / ρυθμίσεις σε αυτές τις αποκαταστάσεις. 6.74) της εκτέλεσης απλών προ-προσθετικών χειρουργικών επεμβάσεων σε σκληρούς και μαλθακούς ιστούς. 6.75) της φυσιολογικής κρανιοπροσωπικής ανάπτυξης και διάπλασης από τη γέννηση έως την εφηβεία. 6.76) των αρχών θεραπείας των οδοντοπροσωπικών ανωμαλιών, συμπεριλαμβανομένων των συνήθων ορθοδοντικών / γναθοπροσωπικών πράξεων. 6.77) της αξιολόγησης της φυσιολογικής ή μη οδοντικής ανάπτυξης, ανατολής και σύγκλεισης της νεογιλής, μεικτής και μόνιμης οδοντοφυΐας. 6.78) του χειρισμού των οδοντιατρικών υλικών στην αποκατάσταση της οδοντοφυΐας. 28

29 να είναι εξοικειωμένος με: 6.79) τη θεραπεία (φαρμακευτική και χειρουργική) συνήθων στοματικών παθήσεων. 6.80) τις δυνατότητες και τους περιορισμούς (κίνδυνοι και οφέλη) των οδοντιατρικών τεχνολογικών διαδικασιών. 6.81) τη χειρουργική και μη-χειρουργική αντιμετώπιση του γναθοπροσωπικού τραύματος. 6.82) τις ενδείξεις μη τυχαίου τραυματισμού και του τρόπου παραπομπής στις αντίστοιχες υπηρεσίες προστασίας ανηλίκων. ΤΟΜΕΑΣ VII. ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ Κύρια Ικανότητα: Βελτίωση Στοματικής Υγείας Ατόμων, Οικογενειών και Κοινωνικών Ομάδων Ο απόφοιτος οδοντίατρος πρέπει να είναι ικανός να υποστηρίζει τη βελτίωση της στοματικής υγείας ατόμων, οικογενειών και κοινωνικών ομάδων. Υποστηρικτικές Ικανότητες Ο απόφοιτος θα πρέπει: να είναι ικανός να: 7.1) εφαρμόζει τις αρχές της προώθησης της υγείας και πρόληψης των ασθενειών μέσω ολοκληρωμένων προληπτικών μέτρων σε άτομα και κοινωνικές ομάδες ανάλογα με τον προσδιορισμό του κινδύνου. 7.2) κατανοεί τις σύνθετες αλληλεπιδράσεις μεταξύ της στοματικής υγείας, της διατροφής, της γενικής υγείας, των φαρμάκων και των ασθενειών, που μπορούν να επιδρούν στη φροντίδα της στοματικής υγείας και στις ασθένειες του στόματος. 7.3) παρέχει κατάλληλη καθοδήγηση διατροφής. να έχει γνώση: 29

30 7.4) της οργάνωσης και της παροχής υγειονομικής περίθαλψης στην κοινωνία και στις εξειδικευμένες νοσοκομειακές υπηρεσίες στη χώρα της εκαπίδευσής του. 7.5) της συχνότητας των συνήθων οδοντιατρικών καταστάσεων στη χώρα εκπαίδευσης/άσκησης. 7.6) των κοινωνικών, πολιτισμικών και περιβαλλοντολογικών παραγόντων, οι οποίοι συμβάλουν στην υγεία ή εμπλέκονται στην ασθένεια. 7.7) των στρατηγικών υπερπήδησης των φραγμών στην οδοντιατρική περίθαλψη ασθενών με αναπηρίες, ηλικιωμένων, κοινωνικά περιορισμένων ατόμων, καθώς και ατόμων προερχόμενων από εθνοτικές μειονότητες. 7.8) της εκπαίδευσης βοηθητικού προσωπικού σε βασικές αρχές προώθησης της στοματικής υγείας. 30

31 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Οι τομείς του εγγράφου για τη Φυσιογνωμία και τις Ικανότητες για τον Απόφοιτο Ευρωπαίο Οδοντίατρο επισημαίνουν ότι κατά την αποφοίτηση, ο οδοντίατρος πρέπει να έχει αναπτύξει κατάλληλη νοοτροπία ώστε να θέτει σε προτεραιότητα το συμφέρον του ασθενούς και να έχει μάθει να δρα με επαγγελματισμό. Επιπροσθέτως, οι οδοντίατροι πρέπει να δρουν περισσότερο σε συνεργασία με άλλα μέλη της οδοντιατρικής ομάδας και άλλους υγειονομικούς συναδέλφους προς το συμφέρον των ασθενών. Η ομαδικότητα στην προσέγγιση του ασθενούς πρέπει να ξεκινά στη διάρκεια της προπτυχιακής οδοντιατρικής εκπαίδευσης και να ενσωματώνεται στο πρόγραμμα σπουδών (16). Η φυσιογνωμία υποψηφίων μελών της οδοντιατρικής ομάδας καθορίζεται σαφώς από τους Sanz και συν. (2008) σε μια από τις αναφορές του Παγκοσμίου Συνεδρίου υπό την DentEd III στο Δουβλίνο το Σεπτέμβριο του 2007 (17). Επιπροσθέτως, οι σταθερές και οι διαφορές στις ικανότητες πρέπει να είναι αντίστοιχες των αναγκών του τοπικού πληθυσμού (16). Συνεπώς η Φυσιογνωμία και Ικανότητες για τον Απόφοιτο Ευρωπαίο Οδοντίατρο του ΑDEE δεν υπάρχει λόγος να αφορά μόνο στα Ευρωπαϊκά οδοντιατρικά ιδρύματα, αλλά έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει τη βάση σύγκλισης για τη φυσιογνωμία του διεθνούς οδοντιάτρου (9). Η 2 η αυτή έκδοση του Φυσιογνωμία και Ικανότητες για τον Απόφοιτο Ευρωπαίο Οδοντίατρο αποσκοπεί στην καθοδήγηση και τον προβληματισμό όσων παρέχουν οδοντιατρική εκπαίδευση, όταν αυτοί εκτιμούν όλες τις απόψεις της όποιας αλλαγής του προγράμματος σπουδών στην οδοντιατρική εκπαίδευση σε προπτυχιακό επίπεδο στη χώρα τους. Η προπτυχιακή εκπαίδευση που δημιουργεί ένα οδοντίατρο με συγκεκριμένο επίπεδο ικανοτήτων πρέπει να λειτουργεί ως εφαλτήριο που προσδίδει την έννοια της συνεχιζόμενης επαγγελματικής ανάπτυξης και της δια βίου μάθησης. Το παρόν έγγραφο εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ADEE στο Ελσίνκι τον Αύγουστο Η αναθεώρηση του παρόντος εγγράφου αναμένεται το

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Κόστος συμμετοχής Ασφαλισμένου (Ποσό σε ) 1. ΓΕΝΙΚΑ Οδοντιατρική εξέταση 6 Καθαρισμός οδόντων μέχρι δύο (2) φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΑΘΗΝΑ 2012 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ Στην Οδοντιατρική Σχολή του Εθνικού & Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Α. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Α.1. ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΣΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΠΡΑΞΗ 23912/2012 00009256 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε.

ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΠΡΑΞΗ 23912/2012 00009256 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. Ελλάδος Κεντρικά Γραφεία Διεύθυνση Ομαδικών Ασφαλίσεων No Αρ. Συμβολαίου Συμβαλλόμενος ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΠΡΑΞΗ 23912/2012 00009256 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. Allianz (fij) Μ'αυτή την Πρόσθετη Πράξη, η

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 Κανονισμοί δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 22 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

H Αναβάθμιση της Οδοντιατρικής Φροντίδας στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

H Αναβάθμιση της Οδοντιατρικής Φροντίδας στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Λεωφ. Κηφισίας 39 Αθήνα 210 6871706 president@eopyy.gov.gr H Αναβάθμιση της Οδοντιατρικής Φροντίδας στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Υπο διαμόρφωση Σελ. 2 1. Εισαγωγή Οι δείκτες στοματικής υγείας των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές δραστηριότητες

Κλινικές δραστηριότητες Ο ηλικιωμένος ασθενής στη δευτεροβάθμια περίθαλψη Φλώρα Ζερβού-Βάλβη MPhil Med, Δρ Οδοντ Συντονίστρια Διευθύντρια Οδοντιατρικού Τμήματος Ειδικής Μονάδας ΑΜΕΑ Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείο Βούλας» Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Περιοδοντολογία Στην καθημερινή Πράξη

Κλινική Περιοδοντολογία Στην καθημερινή Πράξη Κλινική Περιοδοντολογία Στην καθημερινή Πράξη Διοργάνωση: Ελληνική Περιοδοντολογική Εταιρεία Στοματολογική Εταιρεία Θεσσαλίας Οδοντιατρικός Σύλλογος Λάρισας Τόπος διεξαγωγής: Ξενοδοχείο DIVANI PALACE,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ Ζ.Σ. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ Οδοντίατρος Ιατρός Ειδικευθείς στην Περιοδοντολογία στο Πανεπιστήμιο Pennsylvania ΗΠΑ Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Περιοδοντολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Fellow

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος Οδηγός Εκπαίδευσης Εργαζομένων Σε Ύψος Συντάκτης: Ι. Πετρομιανός www.hmga.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ...1 2. ΠΗΓΕΣ...3 3. ΟΡΙΣΜΟΙ 3 4. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ...4 5. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

Ηρακλής Καρκαζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Δήμος Καλύβας, Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Μπομπέτσης, Λέκτορας

Ηρακλής Καρκαζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Δήμος Καλύβας, Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Μπομπέτσης, Λέκτορας 1 Για τον παρόντα Οδηγό συνεργάστηκαν μέλη ΔΕΠ από όλα τα εμπλεκόμενα Εργαστήρια/ Κλινικές (Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική, Περιοδοντολογία, Προσθετική, Διαγνωστική και Ακτινολογία Στόματος)

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Ποιότητας

Εγχειρίδιο Ποιότητας ΚΩΔΙΚΟΣ: ΕΓΧΠ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΜΟΔΙΠ Εγχειρίδιο Ποιότητας Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας κατά ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2008 ΑΝΤΙΤΥΠΟ 1 ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Περιεχόμενα 1. Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Αθήνα: Κονίτσης 33, 15125 Μαρούσι Τηλ. 210-8063665, 6129290, Fax 210-8062113, e-mail: info@ergastirio.eu Site: www.ergastirio.eu ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

* Αισθητικές άμεσες και έμμεσες εμφράξεις (λευκά σφραγίσματα): Η χρήση υλικών, όπως

* Αισθητικές άμεσες και έμμεσες εμφράξεις (λευκά σφραγίσματα): Η χρήση υλικών, όπως ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ: Η Διαφορά της ΓΕΝΙΚΗΣ απο την ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ οδοντιατρικής,είναι: Γενικη οδοντιατρκή: Αφορά την υγεία του στόματος,καθώς και την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Distance Education Unit Δημόσια Υγεία (18 ΜΗΝΕΣ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO) Περιγραφή Στόχος του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών Δημόσια Υγεία είναι να δώσει στους φοιτητές την ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Οι επόμενες σελίδες αποτελούν την Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική. Τα άρθρα της Διακήρυξης είναι τα κοινώς συμφωνηθέντα σε ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

www.endomak.com.mk www.endomak.mk

www.endomak.com.mk www.endomak.mk www.endomak.com.mk Τι είναι η Endomak Η ENDOMAK είναι ιδιωτική οδοντιατρική κλινική με πολυετή επιτυχημένη πορεία και έχει εξαιρετική εμπειρία στη Γενική Οδοντιατρική, στην Ενδοδοντική, στην Κοσμητική

Διαβάστε περισσότερα

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Σκοπός Να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στις συγκλεισιακές ανωμαλίες & στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15 Αίθουσα Μικροσκοπίων Ά ορόφου (Νέο Κτήριο) ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τι σημαίνει σωστή στοματική υγιεινή; Η σωστή στοματική υγιεινή μας εξασφαλίζει στόμα υγιές και ευχάριστη αναπνοή. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία

Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία Ενημερωτική Ομιλία για την επιτροπή Προληπτικής, Σεληνίδου Αγγελική Οδοντίατρος Δημόσιας Υγείας Πρόεδρος της Επιτροπής Προληπτικής ΟΣΠ

Διαβάστε περισσότερα

3 ΗΜΕΡΙΔΑ EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ. Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στο οδοντιατρείο 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

3 ΗΜΕΡΙΔΑ EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ. Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στο οδοντιατρείο 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ www.ssos.gr η 3 ΗΜΕΡΙΔΑ EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στο οδοντιατρείο Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα (αίθουσα Ολυμπία) ΔΩΡΕΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

301 Ιατρικής Ιωαννίνων

301 Ιατρικής Ιωαννίνων 301 Ιατρικής Ιωαννίνων Σκοπός Αποστολή του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να ασχολούνται με την εφαρμογή μεθόδων για την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των ασθενειών του ανθρώπου. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Γυναικολογική Νοσηλευτική Φροντίδα Κωδικός Μαθήματος: MA0321 ΜΑ0322 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ & ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Φραγκίσκος Φραγκίσκος, Αν. Καθηγητής Πανεπ. Αθηνών Παπανικολάου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ

Κεφάλαιο 5 ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ Άρθρο 5.1 - Γενικά Κεφάλαιο 5 ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ Στο ΕΜΠ εφαρμόζεται σύστημα διασφάλισης ποιότητας, καθώς και πλαίσιο αρχών και διαδικασιών μέσω των οποίων επιτυγχάνεται διαφάνεια στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΠΕΔΥ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΠΕΔΥ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΠΕΔΥ Κωνσταντίνος Ι. Ουλής Καθηγητής, Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Μέλος ΔΣ, Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Αθήνα Απρίλιος 2015

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Χρήστος Παναγιωτίδης, Ph.D Αναπλ. Καθηγητής Κυτταρικής/Μοριακής Βιολογίας Τμήμα Φαρμακευτικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Email:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πρωτόκολλο προγράμματος πρόληψης και προαγωγής της στοματικής υγείας «Ημέρες Πρόληψης» Εισαγωγή Ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά (ΟΣΠ) εδώ και 30 χρόνια πρωτοπορεί στο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Τίτλος Μαθήματος Συντετμημένος Τίτλος: Πλήρης Τίτλος: ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Κωδικός Μαθήματος: MA0111 ΜΑ0112 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Έτος Σπουδών:

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET)

Πρακτική Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET) Πρακτική Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET) Περιγραφή ενός συγκεκριμένου μαθήματος (course) με τη μορφή Μαθησιακών Αποτελεσμάτων Μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε)

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε) ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΡΟ ΟΣ Mediterranean Hotel 35, Cos str. 85100 Rhodes, Greece Tel.: +30 22410 24661, ISDN Line: +3022410 97000 Fax: +30 22410 22828

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας

Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας Ερευνητική Εργασία B 3 2 ο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης Εμμανουέλλα Στρογγύλη-Τσιότσου Λάζαρος Τράικος Ελένη Φαρμάκη Η Διαιτολογία Η Διαιτολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Τέρμα Μαγνησίας, 62124,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

DENTIST EDUCATION INSTITUTE. www.dentistedu.com

DENTIST EDUCATION INSTITUTE. www.dentistedu.com DENTIST EDUCATION INSTITUTE www.dentistedu.com Αναγνωρισμένα προγράμματα Κλινική εκπαίδευση Υψηλή τεχνολογία Καινοτομίες Matrix CGF CD34 IPG DentistEdu Technique Βλαστοκύτταρα CD34 Έρευνα Μάρκετινγκ Επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ TMHMA ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ σε Παιδιά, Εφήβους και Ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες

Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες Οι Κοινοτικές Υπηρεσίες Υγείας, Merri Community Health Services, φιλοδοξούν να προάγουν τον συνυπολογισμό και την συμμετοχή των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρός Ακτινοδιαγνώστης 1. Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο 2. Μονάδα Έρευνας Ακτινολογίας Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση προγραμμάτων σπουδών

Πιστοποίηση προγραμμάτων σπουδών Πιστοποίηση προγραμμάτων σπουδών Συμπεράσματα από συμμετοχή σε Ημερίδα ΑΔΙΠ 28-2-2014 Καλλιόπη Μιχαήλ-Κλεφτούρη καθηγήτρια 2/4/2014 Μονάδα Διασφάλισης της Ποιότητας ΑΤΕΙΘ Αλλαγές στο νομικό πλαίσιο (Ν.4009/2011)

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΥ & ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Διάγνωση & Παρέμβαση

ΔΕΠΥ & ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Διάγνωση & Παρέμβαση Επιμορφωτικό Πρόγραμμα ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΔΕΠΥ & ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Διάγνωση & Παρέμβαση Προσκεκλημένη Ομιλήτρια Ζηκοπούλου Όλγα Ψυχολόγος Υπ. Διδ. Πανεπιστημίου Μακεδονίας Πιστοποιημένο Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΙΚΤΥΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ, υποστηρίζεται από τον όμιλο ιατρικών εταιρειών. «ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΕ», ο οποίος δραστηριοποιείται από το 1996 στο χώρο της

Το ΔΙΚΤΥΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ, υποστηρίζεται από τον όμιλο ιατρικών εταιρειών. «ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΕ», ο οποίος δραστηριοποιείται από το 1996 στο χώρο της ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΕ Το ΔΙΚΤΥΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ, υποστηρίζεται από τον όμιλο ιατρικών εταιρειών «ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΕ», ο οποίος δραστηριοποιείται από το 1996 στο χώρο της πρωτοβάθμιας υγείας, παίζοντας καθοριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Α. Καβαδέλλα, Κ. Τσιχλάκης, Α. Κοσιώνη, Ι. Τζούτζας, J. Cowpe, A. Bullock Οδοντιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Αθήνα Cardiff University,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση».

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». 1. Προϋποθέσεις για τη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) Κάθε Μεταπτυχιακός

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η κάρτα Dental Card

Τι είναι η κάρτα Dental Card Τι είναι η κάρτα Dental Card Στα πλαίσια της παροχής υπηρεσιών που εξυπηρετούν την αρχή του υγιούς ανταγωνισμού, η οποία σήμερα είναι ιδιαίτερα σημαντική λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά και της αυξημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΕΠΑΡΚΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΣΤΟΧΟΙ ΕΠΑΡΚΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΘΕΜΑ: ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Νίκος ρίτσας, Υπεύθυνος Συστηµάτων ιαχείρισης Ποιότητας ΠΛΕΓΜΑ Α.Ε., Κατερίνα Κατελάνου, Σύµβουλος Ποιότητας ΠΛΕΓΜΑ Α.Ε, Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού Οδοντικά προβλήματα των κουνελιών και των τρωκτικών Σεραφείμ Αθ. Παπαδημητρίου επ. καθηγητής Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι τόσο τα κουνέλια όσο και

Διαβάστε περισσότερα

MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ

MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Περιεγχειριτική Νοσηλευτική στη Μαιευτική Γυναικολογία Κωδικός Μαθήματος: MA0551 ΜΑ0552

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα