ΣΧΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ.Ε. ΤΕΧΝΕΣ ΙΙ: ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΟΡΟΥ 2 η Γραπτή Εργασία Ακαδηµ. Έτους ΘΕΜΑ: «Τα µουσικά όργανα της κλασικής αρχαιοελληνικής και Βυζαντινής περιόδου: κατηγορίες και χρήσεις τους» ΣΧΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ 1. Επαναδιατύπωση θέµατος Στην εργασία αυτή εξετάζεται η οργανοχρησία στην ελληνική αρχαιότητα και στους βυζαντινούς χρόνους, δηλαδή ποια όργανα γνωρίζουµε ότι χρησιµοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες και ποια οι Βυζαντινοί, και πως µπορούµε να τα εξετάσουµε ειδολογικά κατηγοριοποιηµένα. 2. Λέξεις κλειδιά: Bυζαντινή Aυτοκρατορία: το κράτος που ιδρύθηκε το 330 µε τη µεταφορά της πρωτεύουσας της ρωµαϊκής αυτοκρατορίας στην Κωνσταντινούπολη, έως και την τελική άλωση της πρωτεύουσας από τους Οθωµανούς το 1453 Βυζαντινή µουσική: η κυρίαρχη και επίσηµη µουσική έκφραση της Αυτοκρατορίας, που έδραζε στην Κων/λη και κατευθυνόταν από την Εκκλησία Μουσική του Βυζαντίου: όλες οι µουσικές που εµφανίστηκαν µέσα στα όρια της Ανατολικής Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας, οι λόγιες και οι λαϊκές, οι θρησκευτικές και οι κοσµικές, οι θεωρητικές και οι προφορικές, κ.α κλασική αρχαιοελληνική εποχή: είναι η περίοδος της ελληνικής αρχαιότητας µεταξύ του τέλους των περσικών πολέµων (480 π.χ) έως το θάνατου του Μεγάλου Αλεξάνδρου.-(323 π.χ.) αυλός: πνευστό όργανο από καλάµι ή άλλο τεχνητό σωλήνα κιθάρα: χορδόφωνο που στην αρχαιότητα ήταν µορφή άρπας µε ξύλινο ηχείο, αργότερα και ως σήµερα µουσικό όργανο µε ξύλινο ηχείο, επίπεδο στη ράχη και µε βραχίονα που καταλήγει σε κεφαλή µε κλειδιά ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3. Η δοµή της εργασίας εδοµένου ότι το θέµα δεν παρέχει σαφείς υποδείξεις δόµησης, µπορούµε να αναπτύξουµε την εργασία κατά το δοκούν. Εν προκειµένω, θα αφιερώσουµε ένα πρώτο µέρος αναφερόµενο στα µουσικά όργανα της ελληνικής αρχαιότητας και ένα δεύτερο για τα όργανα στο Βυζάντιο. Επίσης είναι δυνατή µια εσωτερική υποδιαίρεση κάθε µέρους σε δύο υποενότητες, από τις οποίες η µία να αναφέρεται στα όργανα (φύση, κατασκευή, χαρ/κα, κα) και µια άλλη στη χρήση τους. 1

2 Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ήδη από την αρχαιότητα η µουσική και ο χορός συνδέονταν στενά µε την οργανοχρησία, στα πλαίσια του πρωτογενούς τριφυούς δρωµένου, η ενότητα του οποίου διατηρείται έως και σήµερα αδιάσπαστη κυρίως στα πλαίσια του λαϊκού πολιτισµού. Στην παρούσα εργασία θα σταθούµε ιδιαίτερα στην κλασική εποχή της ελληνικής αρχαιότητας και στη βυζαντινή, ώστε να δούµε ποια όργανα γνωρίζουµε ότι χρησιµοποιήθηκαν σε κάθε µια από αυτές τις δυο ιστορικές περιόδους και σε ποιες περιστάσεις. Έτσι, µπορούµε να αποκτήσουµε µια εικόνα για τη συνέχεια του ελληνικού µουσικού πολιτισµού σε επίπεδο οργανοχρησίας, αλλά επίσης να επισηµάνουµε διαφοροποιήσεις που οφείλονται κυρίως σε πολιτισµικές ωσµώσεις, αλλά και στις διαφορετικές κοινωνικές, πολιτικές και ιδεολογικές µετατοπίσεις που σηµειώνονται µε το πέρασµα της Ελλάδας από την αρχαιότητα στο µεσαίωνα. Β) ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ: Ι. Η ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ι.i Κατηγορίες µουσικών οργάνων Τα παρακάτω είναι τα µουσικά όργανα της ελληνικής αρχαιότητας για τα οποία γνωρίζουµε από κειµενικά και / ή αρχαιολογικά τεκµήρια: 1) Έγχορδα - Λύρες: Είναι νυκτά όργανα. Εµφανίζονται σε διάφορες µορφές, που συγκλίνουν κατά το ότι υπάρχει ένα ηχείο από το οποίο εκτείνονται προς τα πάνω 2 βραχίονες, οι πήχεις, των οποίων οι άκρες ενώνονται µε τον ζυγόν. Οι χορδές είναι τεντωµένες πάνω στο ηχείο και φτάνουν µέχρι το ζυγό, ενίοτε περνώντας πάνω από έναν καβαλάρη Η φόρµιγγα: Έχει ένα κατακόρυφο, δρεπανοειδές ή ηµικυκλικό, ηχείο µε βραχίονες που κλίνουν προς τα κάτω και µε 4 συνήθως χορδές. Το όλο πλαίσιο ήταν ξύλινο και οι χορδές από στριφτό έντερο ζώου, που παρήγαγαν έναν γλυκό και διαπεραστικό ήχο Η βάρβιτος: Έχει ένα ηχείο καλυµµένο µε δέρµα ζώου, από το οποίο ανεβαίνουν λοξά και προς τα έξω λεπτοί και κάµπυλοι βραχίονες, που στο ανώτερο τµήµα τους έρχονται ξανά κοντά προκειµένου να ενωθούν µε το ζυγό και µετά αποµακρύνονται πάλι. Το ηχείο αποτελείται από (φυσικό ή σε αποµίµηση) όστρακο χελώνας, που δίνει και στο όλο όργανο την ονοµασία χέλυς / χελώνη, ενώ οι βραχίονες είναι συνήθως ξύλινοι και σπανιότερα από κέρατα ζώου. Ο αριθµός των χορδών ήταν κατά κανόνα 7 και επειδή είχαν µεγάλο µήκος, απέδιδαν µια χαµηλότερη τονική περιοχή Η κιθάρα: Πρέπει να ήταν έγχορδο µεγαλύτερο σε µέγεθος και µε πιο δυνατό και γεµάτο ήχο, µε µεγάλο ηχείο σε σχήµα κιβωτίου, το οποίο συνεχίζεται χωρίς διακοπή στους πήχεις. Οι βραχίονες έχουν το κάτω µέρος τους πολύ πλατύ µε µια ελαφρά κλίση προς τα έξω, στη µέση τους γίνονται πιο λεπτοί και πλησιάζουν µεταξύ τους (όπου φαίνεται να έχει προστεθεί κι ένας νέος βραχίονας), ενώ λίγο πριν φτάσουν στο ζυγό 1 Neubecker,J.A., Η Μουσική στην Αρχαία Ελλάδα, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα 1986, σ Στο ίδιο, σσ Στο ίδιο, σσ

3 αποκτούν την αρχική τους απόσταση ανεβαίνοντας κατακόρυφα σε αρκετό µήκος. Στα άκρα του ζυγού είναι τοποθετηµένες σε κανονικά διαστήµατα µεγάλες πλάκες Η «αιωρική» κιθάρα: Έγχορδο µε αρχικά 7 χορδές, µεγάλο ηχείο, από το οποίο ξεκινούν πλατείς και κατακόρυφοι βραχίονες Η άρπα: ιαφοροποιείται όσον αφορά α) το είδος του πλαισίου: αποτελείται από µια οριζόντια βάση και ένα ηχείο, συχνά στο σχήµα επιµηκυµένου τραπεζίου, ενωµένο µαζί της σχεδόν σε ορθή γωνία. Τα 2 κοµµάτια κλείνουν κάποτε στις ελεύθερες άκρες τους µε ένα συνδετικό κοµµάτι σαν υποστήριγµα, σχηµατίζοντας έτσι ένα τρίγωνο. β) το διαφορετικό µήκος των χορδών, που µεγαλώνουν σταδιακά προχωρώντας προς τα έξω Το λαούτο: Ονοµαζόταν επίσης πάνδουρος ή σκινδαψός και απεικονίζεται από το β µισό του 4 ου πχ αι και εξής σε teracotta 7. 2) Πνευστά - αερόφωνα 2.1 Οι αυλοί: Η καταγωγή τους συνδέεται µε τη Μ. Ασία και ανάγεται στις αρχές του 7 ου πχ αι. Το υλικό που συνηθιζόταν για την κατασκευή τους ήταν το καλάµι, αλλά επίσης χρησιµοποιούταν ο λωτός, το ξύλο, το ελεφαντοστό, το κόκαλο και µέταλλα. Ο κλασικός αυλός ήταν διπλοκάλαµος 8. Αποτελούταν συνήθως από 2 σωλήνες κυλινδρικούς ή ελαφρά κωνικούς, ισοµήκεις, µε 1 στο κάτω µέρος και 3-4 στο πάνω µέρος τρήµατα που αργότερα πληθαίνουν. Οι δύο σωλήνες σχηµάτιζαν οξεία γωνία και τους συγκρατούσαν στη θέση τους µε µια κορδέλα, που περνούσε πίσω από το κεφάλι, τη φορβειά. Η τονική τους έκταση έφτανε έως και τους 24 φθόγγους. Στις άκρες των σωλήνων που ακουµπούσαν στο στόµα πρόσθεταν επιστόµια και σ αυτά γλωττίδες. Ανάλογα µε την τονική τους έκταση υπήρχαν 5 είδη αυλών: οι παρθένιοι, οι παιδικοί, οι κιθαριστήριοι, οι τέλειοι και οι υπερτέλειοι Η σύριγγα: Αποτελείται από µια σειρά καλαµένιων σωλήνων ενωµένων µεταξύ τους µε ½ εγκάρσιους µοχλούς ή µε κερί ή µε λινάρι. Κάθε ένας σωλήνας πετύχαινε 1 τόνο, οπότε για τις αλλαγές του τονικού ύψους είτε ενώνονταν σωλήνες διαφορετικού µήκους, είτε γέµιζαν κάθε σωλήνα µε κερί διαφορετικού πάχους 10. Έτσι προέκυπτε η µονοκάλαµη σύριγγα Η σύριγγα του Πανός: ήταν ένα πολλαπλό κλειστό φλάουτο κατασκευασµένο από φραγµένα καλάµια χωρίς επιστόµιο Η ύδραυλις: Υδραυλικό όργανο που επινόησε ο Κτησίβιος από την Αλεξάνδρεια (3 ος πχ αι). Ήταν µεγέθυνση και αναστροφή του µοντέλου της σύριγγας, όπου ο ήχος παραγόταν από τη διοχέτευση αέρα στους αυλούς υπό την υδραυλική πίεση 13. Ήταν πολύαυλη και οι σωλήνες των αυλών της είχαν διαφορετικό µήκος, ώστε να αποδίδουν ο καθένας διαφορετικό φθόγγο. Τα στόµια των αυλών που ο αλητής ήθελε να ηχήσουν άνοιγαν µε πλήκτρα, που πιέζονταν µε τα δάχτυλα Neubecker, όπ.π. σσ Στο ίδιο, σσ Στο ίδιο, σσ Στο ίδιο, σ.84 8 Αγγελόπουλος, Λ., ραγούµης, Μ., Λέκκας,., Μαλιάρας, Ν., Μάµαλης,Ν., Μωραΐτης, Θ., Παπαοικονόµου-Κηπουργού, Κ., Ρωµανού, Κ., Ελληνική Μουσική Πράξη: Αρχαίοι και Μέσοι Χρόνοι, ΕΑΠ, Πάτρα 2003, σ Neubecker, όπ.π. σσ Στο ίδιο, σσ Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ Στο ίδιο, σ Neubecker, όπ.π. σ Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ

4 2.5 Η σάλπιγγα: Αποτελείται από ένα µακρύ µεταλλικό σωλήνα µε κοκάλινο επιστόµιο, που κατέληγε σε ένα είδος καµπάνας. Ενδεχοµένως να χρησιµοποιούσαν και σε αυτό φορβειά 15. 3) Κρουστά 3.1. Τα κρόταλα: Ήταν 2 κρουστά από ξύλο ή µέταλλο που προσάρµοζαν οι χορευτές στα χέρια τους. ύο ευκίνητοι µοχλοί συνδεδεµένοι σε µια στρογγυλή άκρη δονούµενοι έδιναν ένα ρυθµικό κροτάλισµα Τα κύµβαλα: Ήταν δύο κοίλα ηµισφαρικά πιάτα, συνήθως χάλκινα, που τα κρατούσαν από µια θηλιά στερεωµένη στο κέντρο της εξωτερικής τους πλευράς και τα έκαναν να χτυπάνε µεταξύ τους Το τύµπανον: αποτελούταν από µια στεφάνη ζώου πάνω στην οποία ήταν τεντωµένο δέρµα ζώου. Κρατούσαν το όργανο µε το αριστερό τους χέρι και το χτυπούσαν µε τα δάχτυλα του δεξιού 18. Ι.ii Οι χρήσεις των µουσικών οργάνων Τα παρακάτω είναι τα όργανα για τη χρήση των οποίων έχουµε πληροφορίες: Έγχορδα - Λύρες Η λύρα: σε κάθε της µορφή φαίνεται ότι χρησιµοποιήθηκε κατεξοχήν στη λυρική ποίηση, στην οποία έδωσε και το όνοµά της 19. Χρησιµοποιούταν όµως και σε διάφορες πτυχές της ιδιωτικής ζωής, πχ στους γάµους, στη φάση της ετοιµασίας, όπου η νύφη κατά το στόλισµα έπαιζε λύρα ή βάρβιτο ή τρίγωνο, όπως και στην ποµπή προς το σπίτι του γαµπρού συγγενείς και φίλοι ακολουθούσαν τραγουδώντας τον υµέναιο µε συνοδεία κιθάρας ή λύρας 20 Η φόρµιγγα: αναφέρεται ήδη στα οµηρικά έπη και µάλιστα ότι είχε και ο Αχιλλέας 21. Φαίνεται ότι µε το όργανο αυτό συνόδευαν την απαγγελία τους οι ραψωδοί και οι αοιδοί της επικής ποίησης 22 Η βάρβιτος: χρησιµοποιούταν σε εκδηλώσεις σχετικές µε τον Απόλλωνα, αλλά επίσης και στη διονυσιακή λατρεία, στα µαθήµατα µουσικής και στους ποιητές 23 Η κιθάρα: υπάρχει η υπόθεση ότι αντικατέστησε τη λύρα φόρµιγγα ή τη βάρβιτο στις βασιλικές αυλές κατά τον 7 ο αι και ειδικά στις σολιστικές εκτελέσεις, αρχικά για να συνοδεύουν τη µουσική απαγγελία, έπειτα για να παίζουν αριστοτεχνικά καθαρά οργανικά κοµµάτια. Στις απεικονίσεις φαίνεται ότι χρησιµοποιούταν µόνον από άνδρες 24. Η µουσική αγωγή των παιδιών περιλάµβανε σταθερά την διδασκαλία της κιθάρας από τους κιθαριστάς 25. Κιθαρωδικοί αγώνες διεξάγονταν σε διάφορες γιορτές των ελληνικών 15 Neubecker, όπ.π. σσ Στο ίδιο, σ.91 και Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ Neubecker, όπ.π. σ Στο ίδιο, σ Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ Στο ίδιο, σ Neubecker, όπ.π. σ Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ Neubecker, όπ.π. σ Στο ίδιο, σ Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ

5 πόλεων 26. Κιθάρες χρησιµοποιούνταν επίσης σε θρησκευτικές εκδηλώσεις, όπως σε θυσίες προς τους θεούς ή σε νεκρούς 27 ή ακόµη και στην εκφορά του νεκρού 28 Η «αιωρική» κιθάρα: συνδέεται κυρίως µε γυναικείες µορφές, µε τις Μούσες ή µε τις γυναίκες σε σκηνές του σπιτιού 29 Η άρπα: ο οργανοπαίκτης ήταν καθιστός, έπαιζε και µε τα δύο χέρια και στήριζε το ηχείο στον ώµο. Στις παραστάσεις φαίνεται ως όργανο γυναικείο και ειδικά των Μουσών 30. Άρπα µάθαιναν τα κορίτσια από µικρά, ώστε να µπορούν να παίζουν σε σηµαντικές εκδηλώσεις του βίου τους, όπως στο νυφοστόλισµά τους 31 2) Πνευστά - αερόφωνα Οι αυλοί: ήταν πολύ δηµοφιλείς και χρησιµοποιούταν στις περισσότερες και σε διάφορες περιστάσεις αν και πολλοί αριστοκράτες θεωρούσαν τα έγχορδα περισσότερο αρµόζοντα για την κοινωνική τους θέση. Στην Ελλάδα ήρθε όντας συνδεδεµένο µε τη διονυσιακή λατρεία γι αυτό και σε πολλές παραστάσεις απεικονίζονται ως αυλητές οι σειληνοί και οι µαινάδες, σύντροφοι δηλ του ιονύσου 32. Γνωρίζουµε ότι ήταν το κύριο όργανο που χρησιµοποιούταν στις διδασκαλίες (=παραστάσεις) της δραµατικής ποίησης 33. Αλλά και αγώνες αυλωδίας διεξάγονταν σε διάφορες γιορτές των ελληνικών πόλεων 34. Οι αυλοί ήταν απαραίτητοι και στα συµπόσια, όπου παρευρίσκονταν οι αυλητρίδες παίζοντας µουσική 35. Αλλά ήταν αναγκαίοι και σε θρησκευτικές εκδηλώσεις, όπως σε θυσίες προς τους θεούς ή σε νεκρούς 36 ή ακόµη και στην εκφορά του νεκρού 37 Η σύριγγα: ήταν το κατεξοχήν όργανο των βοσκών και γενικώς του απλού λαού 38 Η σάλπιγγα: Χρησιµοποιούταν κυρίως στον πόλεµο, αλλά και σε αναγγελίες αγώνων 39. Πρέπει να χρησιµοποιούνταν συνήθως µόνες τους 40. Στα Ολύµπια είχαν καθιερωθεί και αγώνες σαλπιγκτών 41 3) Κρουστά Τα κρόταλα: Χρησιµοποιούταν από τους ίδιους τους χορευτές και επειδή ήταν θορυβώδη ήταν συνδεδεµένα µε τη λατρεία του ιονύσου, της Μεγάλης Μητέρας των Θεών ή του Πάνα 42. Τα κύµβαλα: χρησιµοποιούταν επίσης στις θορυβώδεις λατρευτικές εκδηλώσεις 43, κυρίως του ιονύσου και της Κυβέλης 44 Το τύµπανον: απεικονίσεις µας πληροφορούν ότι τα χειρίζονταν συχνά οι χορευτές Στο ίδιο, σσ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Neubecker, όπ.π. σ Στο ίδιο, σ Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ Neubecker, όπ.π. σ Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ Στο ίδιο, σσ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Neubecker, όπ.π. σ.89 και Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ Neubecker, όπ.π. σ Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ Στο ίδιο, σ Neubecker, όπ.π. σ Στο ίδιο, σ Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ

6 ΙΙ. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΙΙ.i Κατηγορίες µουσικών οργάνων Τα όσα γνωρίζουµε για τα όργανα της βυζαντινής µουσικής είναι κυρίως από έµµεσες πηγές, καθότι η οργανοχρησία είχε απαγορευτεί από το λειτουργικό τυπικό της Εκκλησίας. 1) Χορδόφωνα: 1.1 κιθάρες: τα πιο γνωστά νυκτά των βυζαντινών χρόνων πήραν την ονοµασία της κιθάρας, αλλά ως προς τη µορφή πρέπει να ήταν πολύ διαφορετική της αρχαίας κιθάρας (µεγάλη λύρα µε ξύλινο ηχείο) και περισσότερο εξέλιξη της αρχαιοελληνικής πανδούρας ή πανδουρίδος, ένα όργανο δηλ που µοιάζει µε το νεότερο ταµπουρά ή µε το µπουζούκι, καθώς έχει αχλαδόσχηµο αγγείο µε µικρό αριθµό από ισοµήκεις χορδές (3-4) τεντωµένες κατά µήκος ενός µακριού λαιµού και δεµένες σε κλειδιά στην άκρη. Οι ονοµασίες που απαντώνται ενδεχοµένως σχετίζονται µε διαφοροποιήσεις στο µέγεθος του οργάνου: λαβούτον, πανδούριν / θαµπούριν / ταµπούριν, κα τοξωτά: είναι χορδόφωνα µε δοξάρι και στο Βυζάντιο εισήχθησαν µέσω της Ανατολής, ίσως των Αράβων κατά τον 9 ο 10 ο αι. Οι αραβικές πηγές το αποδίδουν ως lira, πράγµα που σηµαίνει ότι έχουµε µάλλον επιβίωση της ανάµνησης της αρχαιοελληνικής λύρας και όχι του ίδιου του οργάνου, αλλά απόδοση της ονοµασίας σε ένα νέο. Οι απεικονίσεις παρουσιάζουν ένα όργανο µετρίου µεγέθους, παρόµοιο µε την αχλαδόσχηµη κρητική λύρα, αλλά πιο επίµηκες, το οποίο παιζόταν στηριγµένο στον ώµο του οργανοπαίκτη. 1.3: πολύχορδα: είναι έγχορδα µε µεγάλο αριθµό χορδών (10-15), οι οποίες δεν έχουν ίσο µεταξύ τους µήκος και είναι τεντωµένες πάνω σε ένα µακρύ χέρι. Στο Βυζάντιο υπήρχαν σε διάφορα µεγέθη και σχήµατα και αποδίδονταν µε ονοµασίες αρχαιοελληνικές και νεότερες: ψαλτήριον, άρπα, σαµβύκη, πηκτίς, µάγαδις, αγχίλλιον, πλήκτρον, δεκάχορδον, πεντεδεκάχορδον, κα 47 2) Πνευστά - αερόφωνα 2.1 αυλός / δόναξ / κάλαµος: αερόφωνο αποτελούµενο από έναν ηχητικό σωλήνα και µε οπές κατά µήκος του. Αν και οι ονοµασίες παραπέµπουν στην αρχαιότητα, οι πηγές δε διαφωτίζουν κατά πόσο συνεχιζόταν η αρχαία παράδοση κατά την οποία το όργανο αυτό αποτελούταν από διπλό σωλήνα και παιζόταν µε επιστόµιο από µονό ή διπλό γλωσσίδι, οπότε δε µπορούµε να γνωρίζουµε κατά πόσο τα σουραύλια, οι πλαγίαυλοι ή οι δίαυλοι ήταν διαφορετικά όργανα Βούκινο / βυκάνη: κατασκευαζόταν αρχικά από κέρατο ζώου και έπειτα από µέταλλο, στο οποίο έδιναν παρόµοιο, καµπύλο σχήµα Η σάλπιγγα / τούβα: ήταν ένας ευθύς σωλήνας µε ανοικτό κώδωνα στη µια του άκρη Neubecker, όπ.π. σ Αγγελόπουλος, ραγούµης,λέκκας, κα., όπ.π., σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σσ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ

7 2.4 Το «πολύαυλον όργανον: είναι το αρχαιότερο όλων των πληκτροφόρων, βασισµένο στην ύδραυλι του Κτησίβιου, ο υδραυλικός µηχανισµός της οποίας κατά τη βυζαντνή περίοδο αντικαταστάθηκε από ένα σύστηµα φυσερών. Κατά τον 9 ο αι επί αυτό/ρος Θεόφιλου κατασκευάστηκαν µια σειρά οργάνων που λειτουργούσαν µε αυτόµατο µηχανισµό. Πρέπει να είχε γενικά µικρές διαστάσεις και λειτουργούσε µε µοχλούς 51. 3) Κρουστά: 3.1. Ιδιόφωνα: Τα κρόταλα ήταν κατασκευασµένα από κοµµάτια ξύλου, που χτυπούσαν µεταξύ τους Τα κύµβαλα ήταν ζεύγη µετάλλινων δίσκων, διαφόρων µεγεθών, που επίσης χτυπούσαν µεταξύ τους Τα χειροκύµβαλα ήταν µικρά κύµβαλα, που µάλλον παίζονταν µε τα δάχτυλα, όπως σήµερα τα ζίλια Το πλήθιον / πλίνθιον θεωρείται ότι ήταν αβαθές τύµπανο µε ζεύγη κυµβάλων στην περιφέρεια τους. Κατατάσσεται στα µεγαλύτερα πολύχορδα, καθώς διέθετε 32 χορδές Μεµβρανόφωνα: Οι ανακαράδες ήταν περσοαραβικής προελεύσεως και αποτελούνταν από ζεύγη µικρών ηµισφαιρικών τυµπάνων Τα τύµπανα ποικίλαν σε µορφές, σχήµατα και µεγέθη. Στην πρωτοβυζαντινή περίοδο ονοµάζονταν και ταυρέα, επειδή οι (2 παράλληλες?) µεµβράνες του κατασκευάζονταν από δέρµα ταύρου. ΙΙ.ii Οι χρήσεις των µουσικών οργάνων 1) Χορδόφωνα: Για κάποιους τύπους της βυζαντινής πανδούρας διαβάζουµε µέσα από τα δηµώδη άσµατα και λαϊκά έµµετρα µυθιστορήµατα της υστεροβυζαντινής περιόδου, ενώ για τα τοξωτά µαθαίνουµε από απεικονίσεις. Κιθάρες: Γνωρίζουµε ότι συνθέτες και ψάλτες της µεταβυζαντινής περιόδου (όταν δηλ αυξάνεται η ανατολίτικη επιρροή), όπως ο Πέτρος Πελοποννήσιος, ο Γρηγόριος Λευίτης ή ο Χρύσανθος, γνώριζαν πανδουρίδα, πολίτικη λύρα, νέι, πλαγίαυλο 57. Γενικά όµως ήταν πολύ διαδεδοµένες και συνδεδεµένες µε διάφορες εκφάνσεις του ιδιωτικού βίου, πχ στους γάµους, όπου η νύφη πήγαινε σε ποµπική παρέλαση µε συνοδεία κιθαριστών 58 2) Πνευστά - αερόφωνα Οι αυλοί: Ο αυλός, όπως και η κιθάρα µνηµονεύεται συχνά στα «θυµελικά παίγνια», διασκεδάσεις που διαδραµατίζονταν στους δρόµους των φτωχών συνοικιών, αλλά και στα αρχοντικά σπίτια της αριστοκρατίας, ακόµη και στο Ιερό Παλάτι και στα 51 Στο ίδιο, σσ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σσ.264, Στο ίδιο, σ.156 7

8 οποία συµµετείχαν οργανοπαίκτες, οµάδες ηθοποιών, χορευτών, θαυµατοποιών, κα 59. Έτσι, οι αυλοί στους διάφορούς τύπους τους (µονοί, δίαυλοι, πλαγίαυλοι, φλογέρες, σουραύλια, κα) ήταν γενικώς εξαιρετικά διαδεδοµένοι. Εκτός από τις διασκεδάσεις συχνά αναφέρονται σε σχέση µε την ποιµενική ζωή της υπαίθρου. Η σύριγγα: µνηµονεύεται σχεδόν αποκλειστικά σε σχέση µε το ποιµενικό περιβάλλον. Το βούκινο / η βυκάνη στην απώτατη αρχαιότητα είχε κυρίως ποιµενική χρήση, ενώ στα βυζαντινά χρόνια χρησιµοποιήθηκε στο στρατό (παράδοση που είχε ξεκινήσει από τη ρωµαϊκή εποχή) και µάλιστα αρχικά στο ιππικό. Ακουγόταν στο πεδίο της µάχης για τη µετάδοση του συνθήµατος της επίθεσης, αλλά και στο στρατόπεδο για συνθήµατα έναρξης των εργασιών. Η σάλπιγγα / τούβα: είχε επίσης ρωµαϊκή προέλευση και χρησιµοποιούταν επίσης στο στρατό, λόγω του ότι παρήγαγε οξύ και δυνατό ήχο. Ακουγόταν στο πεδίο της µάχης για το σύνθηµα της λήξης, αλλά και στο στρατόπεδο για το σύνθηµα του τέλους των εργασιών. Χρησιµοποιούταν όµως και εκτός στρατοπέδου, κυρίως για τις επευφηµίες προς τον αυτοκράτορα κατά τη διάρκεια κάποια εορταστικής ή επινίκιας ποµπής στην Κων/λη ή σε άλλη µεγάλη πόλη της αυτό/ριας. Στην υστεροβυζαντινή και ειδικά την Παλαιολόγεια εποχή χρησιµοποιούταν και σε επίσηµες τελετές αναγόρευσης και στέψης του αυτοκράτορα ή και στις εορταστικές εµφανίσεις του. Το «πολύαυλον όργανον»: η µουσική του περιοριζόταν σε σύντοµες εισαγωγικές µουσικές φράσεις. Γι αυτό η λειτουργία του επικεντρωνόταν στον ιππόδροµο της Κων/λης και συνδέθηκε µε τις τελετές της αυλικής εθιµοτυπίας που λάµβαναν εκεί χώρα. Σταδιακά η χρήση του καθιερώθηκε στην τελετουργία και έγινε «βασιλικό», αυτοκρατορικό σύµβολο. Κατά τον 9 ο αι επί αυτό/ρος Θεόφιλου όργανα µε αυτόµατο µηχανισµό χρησιµοποιούνταν για την υποδοχή ξένων πρέσβεων προκειµένου για τον εντυπωσιασµό τους γεγονός που καταδηλοί ταυτόχρονα την αποσύνδεση του οργάνου από τη θρησκευτική του χρήση. Μετά την κατάκτηση της κων/λης από τους Φράγκους το 1204 η χρήση του στο Βυζάντιο παύει, συνεχίζεται όµως πλέον στη ύση, όπου είχε µεταφερθεί από τον 8 ο αι και σταδιακά θα µετεξελιχθεί από κοσµικό σε εκκλησιαστικό όργανο. 3) Κρουστά: ο ρόλος τους ήταν να κρατούν το ρυθµό ή να δηµιουργήσουν εντυπωσιακά εφέ. Χρησιµοποιούνταν κυρίως σε λαϊκές και οικογενειακές διασκεδάσεις, σε χορούς, στο θέατρο και σε γαµήλιους πανηγυρισµούς 60 Οι ανακαράδες γνωρίζουµε ότι χρησιµοποιούνταν και στο στρατό, ειδικά κατά την υστεροβυζαντινή περίοδο, και ίσως µαζί µε τις σάλπιγγες. Τα τύµπανα χρησιµοποιούνταν συνοδευτικές προς τα βούκινα και τις σάλπιγγες στο στρατό Τα κύµβαλα: χρησιµοποιήθηκαν µαζί µε τα τύµπανα 59 Στο ίδιο, σ "Μουσικά όργανα στους χορούς & στις διασκεδάσεις των Βυζαντινών", Ν. Μαλιάρας στο Αρχαιολογία και τέχνες, τεύχος, 91, σ. 70 8

9 Γ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Τα όργανα χρησιµοποιούταν ως αναπόσπαστο µέρος του µουσικού πολιτισµού τόσο στην κλασική αρχαιότητα όσο και κατά τη βυζαντινή εποχή. Πολλά από αυτά που απαντάµε στην πρώτη, µε το πέρασµα στη δεύτερη εξαφανίζονται, πέφτουν σε αχρηστία ή αντικαθίστανται από άλλα, προερχόµενα από άλλους πολιτισµούς και κυρίως της Ανατολής. Και παρά την αποκήρυξη των µουσικών οργάνων από το λειτουργικό τυπικό στα βυζαντινά χρόνια, η ενότητα του τριφυούς δρωµένου µουσική χορός τραγούδι διατηρήθηκε αλώβητη, προσφέροντας µας σήµερα έναν πλούσιο και εξαιρετικά πολύµορφο µουσικό πολιτισµό. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Neubecker, J.A. Η Μουσική στην Αρχαία Ελλάδα, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα Αγγελόπουλος, Λ., ραγούµης, Μ., Λέκκας,., Μαλιάρας, Ν., Μάµαλης, Ν., Μωραΐτης, Θ., Παπαοικονόµου-Κηπουργού, Κ., Ρωµανού, Κ., Ελληνική Μουσική Πράξη: Αρχαίοι και Μέσοι Χρόνοι, ΕΑΠ, Πάτρα "Μουσικά όργανα στους χορούς & στις διασκεδάσεις των Βυζαντινών", Ν. Μαλιάρας στο Αρχαιολογία και τέχνες, τεύχος, 91 9

Μουσική παιδεία και μουσικά όργανα στην Αρχαία Ελλάδα

Μουσική παιδεία και μουσικά όργανα στην Αρχαία Ελλάδα Μουσική παιδεία και μουσικά όργανα στην Αρχαία Ελλάδα Νικόλαος Μπρας Κατασκευαστής μουσικών οργάνων την Αρχαία Ελλάδα η μουσική μεσουράνησε νωρίτερα από τις άλλες καλές τέχνες, στην αποκαλούμενη αρχαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από www.musicportal.gr

Στοιχεία από www.musicportal.gr Στοιχεία από www.musicportal.gr Το αρχαιότερο μουσικό όργανο που έχει ανακαλυφθεί χρονολογείται από τη Μέση Νεολιθική περίοδο (5000 π.χ.) και είναι μια κοκάλινη σφυρίχτρα με μια οπή που βρέθηκε στη Θεσσαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ.Ε. ΤΕΧΝΕΣ ΙΙ:ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΟΡΟΥ 1 η Γραπτή Εργασία Ακαδημ. Έτους 2008-2009 ΘΕΜΑ: «Ο ρόλος και η σημασία της μουσικής στην αρχαία Ελλάδα όπως αντλούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ. 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4

Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ. 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4 Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4 Από τα παλιά χρόνια η κιθάρα χρησιμοποιούνταν ως μέσο ψυχαγωγίας

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική νησιώτικη μουσική

Ελληνική νησιώτικη μουσική Ελληνική νησιώτικη μουσική Περιεχόμενα : Γενικά Ρυθμός Χοροί Σποράδες Κυκλάδες Δωδεκάνησα Ρόδος, Κάσος, Κάρπαθος Επτάνησα Μουσικά Όργανα Λύρα Λαούτο Βιολί Μπουζούκι Ασκομαντούρα Γενικά : Νησιώτικα, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΌΡΓΑΝΑ & ΜΟΥΣΙΚΗ (ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΌΡΓΑΝΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ) 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΑΠ ΕΛΠ40

ΌΡΓΑΝΑ & ΜΟΥΣΙΚΗ (ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΌΡΓΑΝΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ) 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΑΠ ΕΛΠ40 ΕΑΠ ΕΛΠ40 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΕΣ ΙΙ: ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΟΡΟΥ ΌΡΓΑΝΑ & ΜΟΥΣΙΚΗ (ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΌΡΓΑΝΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ) ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13. Τα αερόφωνα με επιστόμιο

Κεφάλαιο 13. Τα αερόφωνα με επιστόμιο Κεφάλαιο 13 Τα αερόφωνα με επιστόμιο Τρόπος λειτουργίας Αξιοποιούνται οι ψηλότερες συχνότητες της αρμονικής σειράς Η τεχνική του υπερφυσήματος ανάγεται σε βασικό (ή και αποκλειστικό) τρόπο παραγωγής ήχου

Διαβάστε περισσότερα

Μια εκπαιδευτική διαδικασία Νικόλας Τσαφταρίδης ΕΕΔΙΠ, Α βαθµίδας Πανεπιστηµίου Αθηνών, Τµήµα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία

Μια εκπαιδευτική διαδικασία Νικόλας Τσαφταρίδης ΕΕΔΙΠ, Α βαθµίδας Πανεπιστηµίου Αθηνών, Τµήµα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΥΛΙΚΩΝ και ΗΧΟΣ Μια εκπαιδευτική διαδικασία Νικόλας Τσαφταρίδης ΕΕΔΙΠ, Α βαθµίδας Πανεπιστηµίου Αθηνών, Τµήµα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Βιολί Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Περίληψη Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΕΙΔΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ. ΤΟΠΟΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ.

ΤΙΤΛΟΣ: ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΕΙΔΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ. ΤΟΠΟΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ. ΤΙΤΛΟΣ: ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΕΙΔΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ. ΤΟΠΟΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΟΥΣ. ΤΙΤΛΟΣ ΥΠΟΘΕΜΑΤΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΡΠΑΡΟΥΣΗ 1. ΜΕΤΡΑ ΕΙ Η ΜΕΤΡΩΝ απλά µέτρα: 2/4, 2/8, 3/4, 3/8 2/4 q q \ e e e e \ x x x x x x x x \ εµβατήριο 2/8

Διαβάστε περισσότερα

ΝΤΟΚΑ ΛΑΜΠΡΙΝΗ 06/055

ΝΤΟΚΑ ΛΑΜΠΡΙΝΗ 06/055 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (ΤΕΙ) ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ KAI ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ KAI ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Περιγραφή εκθεμάτων του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Τρισδιάστατη προσομοίωση αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Τρισδιάστατη προσομοίωση αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τρισδιάστατη προσομοίωση αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων Διπλωματική Εργασία Μπατζιλής Κωνσταντίνος (Α.Ε.Μ 936) Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Όπως η εκκλησιαστική, έτσι και η δημοτική μουσική είναι μονοφωνική και τροπική και δεν ακολουθεί τη δυτική τονική αρμονία.

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Όπως η εκκλησιαστική, έτσι και η δημοτική μουσική είναι μονοφωνική και τροπική και δεν ακολουθεί τη δυτική τονική αρμονία. Το δημοτικό τραγούδι αποτελεί μια σημαντική έκφραση της λαϊκής δημιουργίας. Ως λογοτεχνικό είδος αντλεί το υλικό του από την προφορική λογοτεχνική παράδοση. Στις παραδοσιακές κοινωνίες (στην εποχή της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ. Περικλής Ούτσιος Φίλιππος Ντομασένκο Γιάννης Παζαρτζής Ορέστης Πλιάκης Νικόλας Μπάλτου

ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ. Περικλής Ούτσιος Φίλιππος Ντομασένκο Γιάννης Παζαρτζής Ορέστης Πλιάκης Νικόλας Μπάλτου ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ Περικλής Ούτσιος Φίλιππος Ντομασένκο Γιάννης Παζαρτζής Ορέστης Πλιάκης Νικόλας Μπάλτου Με τον όρο κλασική μουσική αναφέρεται ευρύτερα η Δυτικοευρωπαϊκή μουσική παραγωγή που εκτείνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Κατεύθυνση Β Λυκείου Ιστορία Αρχαία Ελληνική Μουσική

Κατεύθυνση Β Λυκείου Ιστορία Αρχαία Ελληνική Μουσική Σχολική Χρονιά2007-08 Κατεύθυνση Β Λυκείου Ιστορία Αρχαία Ελληνική Μουσική Καθηγήτρια: Αντωνία Φοράρη Αντωνία Φοράρη 1 I. Η Μουσική στην Αρχαιότητα A. Έχουν διασωθεί μόνο ιστορικά ευρήματα που σχετίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Από τους μαθητές: Aσημίνα Μιχαλοπούλου Ευαγγελία Λώλου Άγγελος Λίχας Γιώργος Μαρουλάκης Επόπτης καθηγητής: Πολιτσόπουλος Θανάσης Σχολικό έτος: 2012-2013 A Τετράμηνο Β 3 9 ο Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη

ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη Ο ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ (572-500 ΠΧ) ΗΤΑΝ ΦΟΛΟΣΟΦΟΣ, ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΙΣΚΗΣ. ΥΠΗΡΞΕ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΠΟΥ ΕΘΕΣΕ ΤΙΣ ΒΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ. «Τα µαθηµατικά της Μουσικής» Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ. Κεφάλαιο 5. ΙΑΡΚΕΙΑ: Μια διδακτική ώρα

ΕΙΚΟΝΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ. «Τα µαθηµατικά της Μουσικής» Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ. Κεφάλαιο 5. ΙΑΡΚΕΙΑ: Μια διδακτική ώρα ΕΙΚΟΝΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ Κεφάλαιο 5 «Τα µαθηµατικά της Μουσικής» ΙΑΡΚΕΙΑ: Μια διδακτική ώρα ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΜΕΣΑ (Για τον Καθηγητή) CD player Μελωδικό πολυφωνικό όργανο ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΜΕΣΑ (Για τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5. 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5. 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8 1.1. Περιοδική κίνηση Περιοδικά φαινόμενα 9 1.2. Ταλάντωση - Ταλαντούμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο»

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Οήχος«ταξιδεύει» με κύματα. Μπορούμε να αναπαραστήσουμε τα πυκνώματα και τα αραιώματα των κυμάτων με ένα πλαστικό παιχνίδιελατήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα

Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα (Δασκάλα: Στάλω Χριστοφή) Ι Δημοτικό Σχολείο Πάφου Φλεβάρης 2014 Με αφορμή την ενότητα του βιβλίου των Ελληνικών «Μουσική», ασχοληθήκαμε με την κατασκευή αυτοσχέδιων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματος. Είδος. Έτος. ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ

Μαθήματος. Είδος. Έτος. ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ Τίτλος στο παλαιό Τίτλος Υποχρεωτικά ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ ΜΣ 03 Μπαλαγεώργος Εισαγωγή στη Βυζαντινή Μουσικολογία Υ 1 χειμ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 Οι ήχοι που χρησιμοποιούμε στη μουσική λέγονται νότες ή φθόγγοι και έχουν επτά ονόματα : ντο - ρε - μι - φα - σολ - λα - σι. Η σειρά αυτή επαναλαμβάνεται πολλές φορές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία μουσικά όργανα. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 23o Δημοτικό Αθηνών. Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών

Αρχαία μουσικά όργανα. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 23o Δημοτικό Αθηνών. Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 23o Δημοτικό Αθηνών Αρχαία μουσικά όργανα 1 Συμμετέχοντες Σχολείο: 23 ο Δημοτικό Αθηνών Τάξη: Δ Αριθμός μαθητών: 17 Αριθμός παλιννοστούντων / αλλοδαπών μαθητών: 11 Χώρες προέλευσης

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )»

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Διοργάνωση Συνδιοργάνωση Συνεργαζόμενοι φορείς Σχολικοί Σύμβουλοι Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Χανίων Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήχος. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης

Ο Ήχος. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Ο Ήχος Τµήµα: β1 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: Γεώργιος Ελευθεριάδης Ο Ήχος Έχει σχέση ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία.

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Τ α δ ι κ α ι ώ µ α τ α τ ω ν γ υ ν α ι κ ώ ν σ τ η ν κ ο ι ν ω ν ί α. Εισαγωγή Πολλές έρευνες και µελέτες σχετικά µε τη θέση της γυναίκας απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Εισαγωγή στη μουσική 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός 2 Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Μουσική

Αρχαία Ελληνική Μουσική Αρχαία Ελληνική Μουσική Η Αρχαία Ελληνική Μουσική αποτελεί ολόκληρο τον μουσικό πολιτισμό που συνοδεύει την αρχαία ελληνική ιστορία και μελετάται κυρίως από τον 8ο αιώνα π.χ. και εξής καθώς πριν από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π. ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7 Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ 2013-2014 Περιεχόμενα: Α Τι φορούσαν στα συμπόσια οι άντρες; Τι φορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ. ΜΟΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ.. ΜΕΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ» ΙΑΡΚΕΙΑ 1 Ώρα

ΕΙΚΟΝΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ. ΜΟΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ.. ΜΕΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ» ΙΑΡΚΕΙΑ 1 Ώρα ΕΙΚΟΝΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ.. ΜΕΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ» ΙΑΡΚΕΙΑ 1 Ώρα ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ (Για τον Καθηγητή) CD player. Σχολικό CD Β Γυµνασίου µε τα πρώτα πέντε ηχητικά παραδείγµατα και το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Απόστολος Σιόντας ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Η τονικότητα ΝΤΟ µείζων Πειραµατικό Μουσικό Γυµνάσιο Παλλήνης Παλλήνη 2010 Πρόλογος Καθώς θεωρούµε ότι είναι απαραίτητη η γνώση του περιεχοµένου του µουσικού

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ 2013

ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ 2013 ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ 2013 4 Ο Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο Π Ο Λ Ι Χ Ν Η Σ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΣΑΡΛΑΝΤΖΗ ΜΑΡΙΑ ( ΠΕ1601 ) Η ΕΚΘΕΣΗ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΕΙΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ

Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ Μεθοδική παρουσίαση των θέσεων των φθογγοσήμων στο ούτι, το πολίτικο λαούτο και τον ταμπουρά σε σχέση με τις τονικές αλλαγές. AΘΗΝΑ 1999 2 3 Iούνιος 2001 Χρωστάω

Διαβάστε περισσότερα

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου.

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Ερευνητική εργασία της ομάδας των ρεπόρτερ της Α τάξης του 1 ου ΕΠΑΛ Χίου 2011-2012 (Βιργινία Καλλούδη, Κυριακή Αρβανίτη, Ραφαήλ Καραμανής, Μαρία Λιτσάκη) Περιεχόμενα Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ. Βάρος: 500 gr

ΕΡΓΑΛΕΙΟ. Βάρος: 500 gr ΟΝΟΜΑ Αλφάδι Μεταλλικό πλαίσιο που συγκρατεί μικρό γυάλινο σωλήνα με νερό και φυσαλίδα αέρα. Διαστάσεις: Μήκος ~ 30cm Βάρος: 500 gr Επαλήθευση οριζόντιου επιπέδου. Τρόπος Χρήσης: (πως χρησιμοποιείται το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Κατασκευή: Το μονόχορδο του Πυθαγόρα 2005-2006 Τόλιας Γιάννης Α1 Λ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Α. Τσαγκογέωργα Περιεχόμενα: Τίτλος Εργασίας Σκοπός Υπόθεση (Περιγραφή Κατασκευής) Ορισμός Μεταβλητών

Διαβάστε περισσότερα

Β' Εξαμήνου. Γ Εξάμηνο. Δ Εξάμηνο

Β' Εξαμήνου. Γ Εξάμηνο. Δ Εξάμηνο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ Α' Εξάμηνο 1 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι 1/9/2009 10:00-12:00 13-14 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ (ΔΗΜΟΤΙΚΗ) ΜΟΥΣΙΚΗ Ι 2/9/2009 17:00-19:00

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση μουσικών οργάνων. Χρήση μουσικών οργάνων. Χρήση μουσικών οργάνων. Χαρακτηριστικά μια κλίμακας Ηχητικές αποστάσεις που απέχουν οι νότες

Χρήση μουσικών οργάνων. Χρήση μουσικών οργάνων. Χρήση μουσικών οργάνων. Χαρακτηριστικά μια κλίμακας Ηχητικές αποστάσεις που απέχουν οι νότες Χρήση μουσικών οργάνων Τα όργανα (τυμπανάκια, μαράκες, κουδουνάκια, τριγωνάκια, ντέφια, ξυλόφωνα, μεταλλόφωνα κλπ) χρησιμοποιούνται, στις δραματοποιήσεις των τραγουδιών είτε συνοδεύοντας το ρυθμό, είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Τα τοξωτά χορδόφωνα

Κεφάλαιο 8. Τα τοξωτά χορδόφωνα Κεφάλαιο 8 Τα τοξωτά χορδόφωνα Χαρακτηριστικά το τόξο Κατατάσσονται στο γένος του λαούτου, διότι φέρουν τα κύρια χαρακτηριστικά του Η μόνη διαφορά είναι η αντικατάσταση του πλήκτρου από το τόξο, που θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο εργασίας της ΣΤ τάξης 2012-2013. Η Ταραντέλα (Tarantella)

Σχέδιο εργασίας της ΣΤ τάξης 2012-2013. Η Ταραντέλα (Tarantella) Τσούμας Θανάσης Εκπαιδευτικός Φυσικής Αγωγής Η Ταραντέλα (Tarantella) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συγκεκριμένη πρόταση υλοποίησης σχεδίου εργασίας στο πλαίσιο του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής στην ΣΤ τάξη δεν έγινε τυχαία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών

Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών Μ7 Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών 1. Σκοπός Τα διαστημόμετρα, τα μικρόμετρα και τα σφαιρόμετρα είναι όργανα που χρησιμοποιούνται για την μέτρηση της διάστασης του μήκους, του

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ , Ω Ω Ω TMHMA Ω Ω Ω ες τη λύση! ύσεις των δραστηριοτήτων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης µουσική και ο χορός στην αρχαία λλάδα εριεχόμενα ραστηριότητες γνώσεων ραστηριότητα : ο κουίζ της μουσικής... ραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ

ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ Πρόγραμμα Εισαγωγή: Ε. Μόσχου Μινωική και μυκηναϊκή διατροφή (Στοιχεία σχετικά με την αρχαιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips

Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips Το scratch διαθέτει αρκετά μεγάλη ποικιλία έτοιμων ενσωματωμένων ηχητικών clips τα οποία θα βρείτε πολύ ενδιαφέροντα και θα σας βάλουν σε πειρασμό να πειραματιστείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64

Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64 Φέλιξ Μέντελσον (1809-1847) Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64 Η ορχηστρική μουσική του πρώιμου ρομαντικού συνθέτη Φέλιξ Μέντελσον περιλαμβάνει πέντε συμφωνίες, τις συναυλιακές εισαγωγές Όνειρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑ 1 ο (βαθµοί 2) Σώµα µε µάζα m=5,00 kg είναι προσαρµοσµένο στο ελεύθερο άκρο ενός κατακόρυφου ελατηρίου και ταλαντώνεται εκτελώντας πέντε (5) πλήρης ταλαντώσεις σε χρονικό

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-15 Α/Α ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-15 Α/Α ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-15 Α/Α ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ 1 ΑΓΓΛΙΚΑ ΙI ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΤΖΕΝΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10:00-13:00 ΑΜΦΙΘ.8 2 ΑΓΓΛΙΚΑ ΙV ΜΑΧΙΛΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιδωτό - Γλυπτική με ξύλο

Ψηφιδωτό - Γλυπτική με ξύλο eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:10 PM Page 36 3.3. Κατασκευή ψηφιδωτού α. α. Σχεδιάζουµε την παράσταση του ψηφιδωτού σε διάφανο χαρτί, σηµειώνοντας και τα χρώµατα. β. Γυρίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

3-10-2012 : ΒΙΟΛΕΤΑ ΚΑΝΤΕΣΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ :ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΤΣΙΟΜΙΤΟΥ. Τάνγκραµ

3-10-2012 : ΒΙΟΛΕΤΑ ΚΑΝΤΕΣΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ :ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΤΣΙΟΜΙΤΟΥ. Τάνγκραµ 3-10-2012 ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ : ΒΙΟΛΕΤΑ ΚΑΝΤΕΣΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ :ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΤΣΙΟΜΙΤΟΥ Τάνγκραµ Το τάνγκραµ είναι ένα παλιό κινέζικο παιχνίδι που χρονολογείται πριν το 18 ο αιώνα. Οι πρώτες δηµοσιεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

A.K. 0294. Επώνυμο. Παλαιοθόδωρος. Όνομα. Παναγιώτης. Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα. Τάκης Παλαιοθόδωρος. Τόπος γεννήσεως.

A.K. 0294. Επώνυμο. Παλαιοθόδωρος. Όνομα. Παναγιώτης. Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα. Τάκης Παλαιοθόδωρος. Τόπος γεννήσεως. A.K. 0294 Επώνυμο Παλαιοθόδωρος Όνομα Παναγιώτης Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα Τάκης Παλαιοθόδωρος Τόπος γεννήσεως Καλύβια Ηλείας Ημερομηνία γεννήσεως 3/5/1942 Ημερομηνία θανάτου Εν ζωή Βιογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη

Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη 1 Στην Βόνιτσα υπάρχει το έθιμο του Αχυρένιου Γληγοράκη το οποίο αναβιώνει κάθε Καθαρά Δευτέρα στην πόλη της Βόνιτσας. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα Βουβωνική Χώρα Ι. Βουβωνικός Χώρα Α. Βουβωνικός Σύνδεσµος (του Poupart) Δεν είναι πραγµατικός σύνδεσµος Είναι η αναδίπλωση προς τα έσω του ελευθέρου κάτω χείλους του έξω λοξού µυός από την εκφυσή του από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ Η συμμετοχή και ο ρόλος της κιθάρας, της λύρας και της βαρβίτου στο δημόσιο και ιδιωτικό βίο των αρχαίων Ελλήνων κατά την κλασική περίοδο μέσα

Διαβάστε περισσότερα