Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών. Τοµέας Ηλεκτρονικής και Υπολογιστών. ιπλωµατική Εργασία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών. Τοµέας Ηλεκτρονικής και Υπολογιστών. ιπλωµατική Εργασία"

Transcript

1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τοµέας Ηλεκτρονικής και Υπολογιστών ιπλωµατική Εργασία Μοντελοποίηση και Προσοµοίωση Μηχανισµών Εντοπισµού Θέσης και Ad-Hoc ροµολόγηση της Πληροφορίας σε Ασύρµατα ίκτυα Βασίλης Κώτσιας Οκτώβριος 2004

2 2

3 Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 ο - Ασύρµατα τοπικά δίκτυα 1.1 Εισαγωγή....σελ Σύγκριση ασυρµάτων και ενσυρµάτων τοπικών δικτύων σελ Το IEEE b στάνταρ σελ Συστατικά ασύρµατου δικτύου.σελ Ad-hoc και infrastructure...σελ.7 Κεφάλαιο 2 ο - Εφαρµογές ενήµερες θέσης 2.1 Εισαγωγή.... σελ "Location-awareness" και "Anytime-Anyplace"... σελ ιάδοση των "υπηρεσιών ενήµερων θέσης"... σελ Προσεγγίσεις για την αναγνώριση θέσης... σελ Εφαρµογές της γνώσης θέσης... σελ Πολιτική των υπηρεσιών αναγνώρισης θέσης... σελ Συµπεράσµατα...σελ.14 Κεφάλαιο 3 ο - Προσοµοίωση ασυρµάτων εφαρµογών 3.1 Προσοµοίωση χαρτογράφησης ισχύος ενδοκτηριακού WLAN µε το!3dbpower σελ Προσοµοίωση αναγνώρισης θέσης µε το!3dbdetect...σελ Προσοµοίωση αυτοπροσαρµοζόµενων ασύρµατων τοπικών δικτύων (ad-hoc WLAN) µε το!3dbadhoc...σελ.30 Κεφάλαιο 4 ο - Επίλογος 4.1 Συµπεράσµατα...σελ Βιβλιογραφία...σελ.57 3

4 Κεφάλαιο 1 ο Ασύρµατα τοπικά δίκτυα 1.1 Εισαγωγή.... σελ Σύγκριση ασυρµάτων και ενσυρµάτων τοπικών δικτύων σελ Το IEEE b στάνταρ σελ Συστατικά ασύρµατου δικτύου.σελ Ad-hoc και infrastructure...σελ.7 4

5 1.1 Εισαγωγή Με περισσότερα από 1 δις κινητά τηλέφωνα παγκοσµίως το 2002, καθώς και άλλες ασύρµατες ηλεκτρονικές συσκευές χειρός όπως οι προσωπικοί ψηφιακοί βοηθοί (PDAs) και οι υπολογιστές τσέπης (Pocket PCs), είναι πλέον δεδοµένη η τεράστια σηµασία των ασυρµάτων τεχνολογιών στην καταναλωτική καθηµερινότητα, ανοίγοντας νέους ορίζοντες εµπορικής εκµετάλλευσης. Το κλασσικό ηλεκτρονικό εµπόριο (e-commerce) αντικαθίσταται από την ευκίνητη εµπορική συνδιαλλαγή (mobile commerce ή m-commerce), έννοια εντελώς καινούργια χωρίς ακόµη συγκεκριµένη κατεύθυνση. Η εξέλιξη της ασύρµατης τεχνολογίας και τεχνογνωσίας δεν θα µπορούσε να αφήσει ανεπηρρέαστα ούτε τα τοπικά πληροφοριακά δίκτυα (LANs). Τα νέα ασύρµατα τοπικά δίκτυα (wireless LANs ή WLANs) κερίζουν συνεχώς έδαφος έναντι των παραδοσιακών ενσυρµάτων δικτύων σε επίπεδο οικιακών, ενδο-εταιρικών, πανεπιστηµιακών και εµπορικών εφαρµογών. Ιδιαίτερη σηµασία έχει η δυνατότητα διασύνδεσης υπολογιστών σε µέσες αποστάσεις - µέχρι µερικά χιλιόµετρα - µε υψηλές ταχύτητες, και η δηµιουργία εξαπλωµένου τοπικού δικτύου στα όρια µιας πόλης. Οι συχνότητες που χρησιµοποιούνται κατά κόρον είναι η ελεύθερες µπάντες των 2.4 GHz και σπανιότερα των 5 GHz, οπότε το πάγιο κόστος λειτουργίας αυτών των δικτύων είναι µηδενικό, σε αντίθεση µε τις υψηλές χρονοχρεώσεις των παραδοσιακών ενσυρµάτων τηλεπικοινωνιακών συστηµάτων. Χαρακτηριστική είναι και η εξάπλωση των ασυρµάτων ISPs (WISPs) που χρησιµοποιούν επίσης την ελεύθερη µπάντα των 2.4 GHz. 1.2 Σύγκριση ασυρµάτων και ενσυρµάτων τοπικών δικτύων Η ευκινησία (mobility) των ασυρµάτων δικτύων είναι παράγοντας που δεν µπορεί να αντισταθµιστεί από τα ενσύρµατα δίκτυα. Η σύγκριση ωστόσο των δύο τεχνολογιών θα καταδείξει τους τοµείς που τα WLANs εξακολουθούν να υστερούν και χρήζουν βελτίωσης : - κόστος : το κεφάλαιο που απαιτείται για εγκατάσταση ασύρµατου τοπικού δικτύου είναι σαφώς υψηλότερο από τα ενσύρµατα "Ethernet" προϊόντα, αλλά µε την πρόοδο της τεχνολογίας το χάσµα µειώνεται. - αξιοπιστία : τα ασύρµατα δίκτυα είναι λιγότερο αξιόπιστα αφού υπόκεινται σε παρεµβολές από διάφορες οικιακές συσκευές όπως φούρνους µικροκυµάτων, ασύρµατα σταθερά τηλέφωνα, τηλεχειριστήρια µηχανισµών. Επηρρεάζονται ακόµη από τα καιρικά φαινόµενα και, βέβαια, από την ύπαρξη τοίχων και άλλων αντικειµένων ανάµεσα στους ποµποδέκτες που βρίσκονται σε σύζευξη. - ταχύτητα : η θεωριτική µέγιστη χωρητικότητα του ασυρµάτου µέσου εξαρτάται από το δεδοµένο στάνταρ και κυµαίνεται µεταξύ 11Mbps εώς 108Mbps. Η ταχύτητα αυτή φαίνεται συγκρίσιµη µε το κλασσικό 10/100Mbps Ethernet, όµως στη πράξη είναι αρκετά µικρότερη αφού οποιαδήποτε παρεµβολή µπορεί να µειώσει αισθητά τη ποιότητα ροής της πληροφορίας. Περαιτέρω υποβάθµιση έχουµε µε την αύξηση του αριθµού των ασυρµάτων τερµατικών του WLAN. - ασφάλεια : τα ασύρµατα δίκτυα είναι λιγότερο ασφαλή λόγω της ευκολίας υποκλοπής της µεταδιδόµενης πληροφορίας δια µέσου του αέρα. 5

6 1.3 Το IEEE b στάνταρ Το Σεπτέµβριο του 1999, το Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών (IEEE) ανακοίνωσε τα χαρακτηριστικά του στάνταρ IEEE b, γνωστό και ως Wi-Fi (wireless fidelity), το οποίο ορίζει το φυσικό επίπεδο και το υποεπίπεδο ελέγχου µέσου πρόσβασης (media access control sublayer - MAC) για πραγµάτωση επικοινωνίας σε ένα κοινό ασύρµατο τοπικό δίκτυο. Στο φυσικό επίπεδο, το IEEE b λειτουργεί µεταξύ των συχνοτήτων 2.4 έως GHz (13 κανάλια) µε µέγιστη χωρητικότητα µέσου 11Mbps. Χρησιµοποιεί τη τεχνική εκποµπής "direct sequence spread spectrum" (DSSS). Το MAC προτόκολο ορίζεται ως "carrier sense multiple access" µε "αποφυγή συγκρούσεων πακέτων" (CSMA/CA). Οταν ένα ασύρµατο τερµατικό έχει πακέτο πληροφορίας για εκποµπή, ακούει το µέσο για να διαπιστώσει αν κάποιο άλλο τερµατικό εκπέµπει εκείνη τη στιγµή (carrier sense). Αν το µέσο εκείνη τη στιγµή χρησιµοποιείται, το τερµατικό περιµένει τυχαίο χρόνο έως ότου ξαναδοκιµάσει. Η τυχαιότητα που εισέρχεται προσπαθεί να εξασφαλίσει πως δεν θα γίνει ταυτόχρονη εκποµπή πακέτων από πολλαπλά τερµατικά (αποφυγή συγκρούσεων). Παρόλα αυτά, συγκρούσεις ενδέχεται να προκύψουν και, σε αντίθεση µε το Ethernet, υπάρχει περίπτωση να µην γίνουν αντιληπτές από τα τερµατικά. Ετσι, το b χρησιµοποιεί το πρότοκολο "request to send/clear to send" (RTS/CTS) και "acknowledgement" (ACK - αποδοχή πακέτου) για να πιστοποιήσει την επιτυχή εκποµπή και λήψη πακέτων. Το b µπορεί να λειτουργήσει µε δύο µεθόδους, τους ad-hoc (αυτοπροσαρµοζόµενο) και infrastructure (υπάρχουσας δοµής). Θα εξεταστούν αναλυτικότερα σε επόµενη παράγραφο. Αλλα δύο νεότερα ασύρµατα στάνταρ που κερδίζουν µε το καιρό έδαφος είναι τα : - IEEE a. Εχει 8 ξεχωριστά κανάλια, χρησιµοποιεί τεχνική εκποµπής "orthogonal frequency division multiplexing" (OFDM) και λειτουργεί στα 5 GHz µε θεωρητική µέγιστη χωρητικότητα 54Mbps. - IEEE g. Εχει 3 ξεχωριστά κανάλια, χρησιµοποιεί τεχνική εκποµπής OFDM, λειτουργεί στα 2.4 GHz και έχει θεωρητική µέγιστη χωρητικότητα 54Mbps (single-band) και 108Mbps (dual-band). 1.4 Συστατικά ασύρµατου δικτύου To ΙΕΕΕ b αποτελείται από τα εξής συστατικά στοιχεία : - τερµατικά (WTs) : είναι οποιαδήποτε ηλεκτρονική συσκευή εφοδιασµένη µε ποµποδέκτη κατάλληλο να λειτουργήσει στα πλαίσια του εν λόγω στάνταρ. Τα τερµατικά µπορούν να επικοινωνήσουν απ'ευθείας µεταξύ τους ή δια µέσου ενός "access point". Τα τερµατικά είναι δυνατό να κινηθούν. - access points (APs) : πρόκειται για ειδικό ασύρµατο τερµατικό που γεφυρώνει το ασύρµατο δίκτυο µε ενσύρµατο. Τα WTs συνδέονται απ'ευθείας µε το AP και επικοινωνούν µε το ενσύρµατο δίκτυο και µεταξύ τους µέσω αυτού. Το AP πρέπει να παραµένει ακίνητο. Είναι το αντίστοιχο των "base stations" των κυψελωτών συστηµάτων κινητής τηλεφωνίας. Αποτελείται από : - τουλάχιστον ένα διαπροσωπείο για σύνδεση µε ενσύρµατο δίκτυο (πχ Ethernet backbone) - ασύρµατο ποµποδέκτη για διασύνδεση µε WTs - "bridging" software IEEE 802.1D, για γεφύρωση του ασύρµατου και ενσύρµατου δικτύου. 6

7 - ports : είναι µια λογική οντότητα µέσω της οποίας πραγµατοποιείται µια ασύρµατη διασύνδεση. Ενα τυπικό WT έχει 1 µόνο port. Τα APs έχουν πολλαπλά ports για πολλαπλές συνδέσεις µε WTs, κατά αντιστοιχεία µε τα "hub/switches" του Ethernet. 1.5 Ad-hoc και infrastructure Οταν τα ασύρµατα τερµατικά είναι ρυθµισµένα για "ad-hoc" λειτουργία (γνωστή και ως "peer-to-peer mode"), µπορούν να επικοινωνήσουν απ'ευθείας µεταξύ τους. ύο ή περισσότερα τερµατικά σε "ad-hoc mode" αποτελούν ένα Independent Basic Service Set (IBSS). Το "ad-hoc" χρησιµοποιείται συνήθως όταν δεν υπάρχει κανένα AP παρόν. Για λειτουργία "infrastructure", απαιτείται τουλάχιστον 1 AP. Τα WT χρησιµοποιούν το AP για µεταξύ τους ανταλλαγή πληροφοριών αλλά και για πρόσβαση στο ενσύρµατο δίκτυο το οποίο µπορεί να είναι intranet ή το internet. Ενα AP µε υποστήριξη πολλαπλών WTs είναι γνωστό ως Basic Service Set (BSS). ύο ή περισσότερα APs συνδεδεµένα στο ίδιο ενσύρµατο δίκτυο είναι γνωστά ως Extended Service Set (ESS). Ενα ESS αποτελεί µέρος ενός λογικού δικτύου γνωστό ως subnet, και διακρίνεται από το Service Set Identifier (SSID). Αν οι φυσικές περιοχές των APs ενός ESS έχουν µερική αλληλοεπικάλυψη, τότε ένα WT µπορεί να περιπλανάται, δηλαδή να µετακινείται µεταξύ των περιοχών που καλύπτει κάθε AP χωρίς να χάνει την σύνδεσή του µε το εν λόγω δίκτυο. Η λειτουργία "infrastructure" έχει µεγαλύτερο κόστος εγκατάστασης και απαιτεί σηµαντική τεχνογνωσία και ρυθµίσεις εκ µέρους των χρηστών. Αντίθετα, το "ad-hoc" ελαχιστοποιεί τις απαιτήσεις αυτές. Ακόµη, η "ad-hoc" λειτουργία παρουσιάζει µεγαλύτερο ερευνητικό ενδιαφέρον καθώς πρόκειται για ασαφές σύστηµα, µη ντετερµινιστικό, µε εφαρµογές εξίσου ασαφείς που µπορεί να προκύπτουν αυθόρµητα και απροσδόκητα (πχ δυσλειτουργία των AP, ταχέως αναπροσαρµοζόµενες συνδέσεις δικτύου σε συνθήκες έκτατης ανάγκης κ.α.). Σε επόµενο κεφάλαιο θα αναπτυχθεί προσοµοίωση µε βάση την "ad-hoc" λειτουργία δικτύου. 7

8 Κεφάλαιο 2 ο Εφαρµογές ενήµερες θέσης 2.1 Εισαγωγή.... σελ "Location-awareness" και "Anytime-Anyplace"...σελ ιάδοση των "υπηρεσιών ενήµερων θέσης"...σελ Προσεγγίσεις για την αναγνώριση θέσης...σελ Εφαρµογές της γνώσης θέσης...σελ Πολιτική των υπηρεσιών αναγνώρισης θέσης...σελ Συµπεράσµατα...σελ.14 8

9 2.1 Εισαγωγή Από το ξεκίνηµα του διαδικτύου µέχρι σήµερα, το ηλεκτρονικό εµπόριο (e-commerce) υλοποιούνταν δια µέσου desktop υπολογιστών συνδεδεµένων στο internet µέσω σταθερής γραµµής. Αυτή η τακτική πρόκειται να αλλάξει, καθώς πολλές e-commerce συναλλαγές αναµένεται ότι θα γίνονται σύντοµα µέσω διαφόρων ασυρµάτων και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών χειρός. Το ασύρµατο e-commerce, γνωστό και ως ευκίνητο εµπόριο (m-commerce), υπολογίζεται ότι θα αποτελέσει σηµαντικό µέρος της παγκόσµιας αγοράς σε µερικά χρόνια. Οπως το e-commerce, το m-commerce µπορεί να οριστεί µε στενή και µε ευρεία έννοια. Ο στενός ορισµός επικεντρώνεται στη δυνατότητα εκπλήρωσης συναλλαγών, συµπεριλαµβανοµένων των χρηµατικών, δια µέσου του ασυρµάτων τηλεπικοινωνιακών δικτύων. Ο ευρύτερος ορισµός από την άλλη, εντοπίζει νέες αναδυόµενες εφαρµογές και υπηρεσίες στις οποίες οι καταναλωτές µπορούν να έχουν πρόσβαση µέσω των διαδικτυακά συνδεόµενων κινητών συσκευών τους. Στον δεύτερο ορισµό περιλαµβάνονται υπηρεσίες επικοινωνίας, πληροφόρησης και ψυχαγωγίας, οι οποίες µπορούν να εµπλουτιστούν µε µια παράµετρο που πολλοί πιστεύουν ότι θα αποτελέσει το σηµαντικότερο λόγο διάδοσης του m-commerce : η λήψη υπόψιν της θέσης του χρήστη (location-aware applications). 2.2 "Location-awareness" και "Anytime-Anyplace" Πολλοί ερευνητές εστιάζουν τη προσοχή τους στη δυνατότητα του m-commerce να υφίσταται "παντού και πάντα". Η σταθερής-θέσης φύση των υπολογιστών και των συνδέσεων στο internet περιορίζει το ηλεκτρονικό εµπόριο στις στιγµές που ο χρήστης βρίσκεται σπίτι του ή στη γραφείο µπροστά από το PC. Πιθανοί πελάτες που βρίσκονται µακριά από τον υπολογιστή τους δεν έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες και τις υπηρεσίες, ούτε µπορούν να πραγµατοποιήσουν ηλεκτρονικές συναλλαγές. Η αναβάθµιση της αγοράς σε "πανταχού παρούσα" µε τη βοήθεια ασυρµάτων συσκευών µπορεί να ξεπεράσει τους προηγούµενους περιορισµούς, κάνοντας δυνατή τη προσπέλαση πληροφοριών και τη εκπλήρωση συναλλαγών τη στιγµή ακριβώς που θα το επιθυµήσει ο χρήστης. Η θέση του αγοραστή και του πωλητή γίνονται πλέον αδιάφορες και η πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες γίνεται ανεξαρτήτως της φυσικής θέσης τους. Περισσότερο διαδεδοµένη ωστόσο είναι η αντίθετη άποψη η οποία θεωρεί πως η θέση αγοράς και πώλησης έχει σηµασία. Παραδοσιακά, οι καταναλωτές επισκέπτονταν τα πλησιέστερα προς αυτούς καταστήµατα. Ακόµα και σε παραγγελίες µέσω internet ή από κατάλογο, οι θέσεις αγοραστή/πωλητή έχουν νόηµα στην παράδοση υλικών προϊόντων, και µπορούν να επηρρεάσουν και άλλα δεδοµένα όπως επιλογή της πηγής προµήθειας του προϊόντος και του τρόπου παράδοσης, το κόστος µεταφοράς, σχετικούς φόρους, τη γλώσσα για τη παροχή πληροφορίας, την υποστήριξη µετά-τη-πώληση κ.α. Ακόµη, το ευκίνητο εµπόριο ανοίγει το δρόµο για νέου τύπου υπηρεσίες, όπως παροχή προσανατολισµού και κατεύθυνσης, αναζήτηση τοπικών στοιχείων, έκδοση εισιτηρίων και άδειας εισόδου, οι οποίες εξαρτώνται άµεσα από τη θέση του χρήστη. Ετσι, η λήψη υπόψιν της θέσης και η προσωπικοποίηση (localization/personalization) είναι επιπρόσθετες και πλέον σηµαντικές διαστάσεις του ευκίνητου εµπορίου. 9

10 2.3 ιάδοση των "υπηρεσιών ενήµερων θέσης" Οπως και µε το ξεκίνηµα του διαδικτυακού ηλεκτρονικού εµπορίου, η πρώτη εµπειρία του m- commerce ήταν απογοητευτική, και έγινε ιδιαίτερα αισθητή στη Ευρώπη όπου η πρώτη γενιά των τηλεφώνων WAP (Wireless Application Protocol) και των υπηρεσιών τους γνώρισαν σηµαντική αποτυχία. Αργοί χρόνοι σύνδεσης, µεγάλες χρονοχρεώσεις, χαµηλής ποιότητας οθόνες, δύσχρηστα διαπροσωπεία, λιγοστό περιεχόµενο και περιορισµένες υπηρεσίες έπαιξαν το καθένα το ρόλο του στην έκβαση αυτή. Παρόλα αυτά, το ενδιαφέρον για το m-commerce παραµένει υψηλό λόγω του µεγέθους του αριθµού συνδροµητών κινητής τηλεφωνίας παγκοσµίως και της ολοένα αύξησης των χρηστών µε ασύρµατες ηλεκτρονικές συσκευές. Οι προσδοκίες είναι αρκετά υψηλές. Ακόµη και χωρίς ειδική συνδροµή εκ µέρους των χρηστών για τις εν λόγω υπηρεσίες, οι περισσότεροι αναµένεται να χρησιµοποιούν εν αγνοία τους τεχνολογίες αναγνώρισης της θέσης τους. Αυτό, λίγο ή πολύ, θα οφείλεται στο ότι οι κυβερνήσεις των ανεπτυγµένων κρατών υποχρεώνουν σήµερα τους παροχείς ασυρµάτων υπηρεσιών να µπορούν να δώσουν πληροφορίες θέσης των συνδροµητών τους. Η υποχρέωση αυτή ξεκίνησε στις ΗΠΑ στις 1 Οκτωβρίου 2001 και θα ολοκληρωθεί µέχρι τις αρχές του Η ίδια εξέλιξη συµβαίνει και στην ΕΕ. Αν και η υποχρέωση αναγνώρισης θέσης έχει πρωταρχικούς σκοπούς την "αντιµετώπιση" καταστάσεων "έκτατης ανάγκης", εν τούτοις η ίδια τεχνολογία θα είναι εκµεταλλεύσιµη για τις νέες αναδυόµενες αγορές. 2.4 Προσεγγίσεις για την αναγνώριση θέσης Εχουν αναπτυχθεί διάφορες τεχνικές για την αναγνώριση θέσης ασύρµατης συσκευής στο χώρο. Αλλες είναι καταλληλότερες για εσωτερικούς χώρους και άλλες για εξωτερικό περιβάλλον. Οι τεχνικές που είναι κατάλληλες για εξωτερικούς χώρους συνοψίζονται στους ακόλουθους πίνακες : Τεχνικές βασισµένες στη συσκευή χειρός Τεχνική Προτερήµατα Μειονεκτήµατα GPS Μέθοδος τριγώνου µε χρήση σηµάτων 4 δορυφόρων από 24 συνολικά Forward Link Trilateration Λήψη σηµάτων από διάφορα base stations και αποστολή των διαφορών τους σε ειδικό base station ανάλυσης των σηµάτων υψιλής ακρίβειας, δεν απαιτεί δικτυακή υποδοµή, ιδιωτικότητα του χρήστη µειωµένη πολυπλοκότητα και κόστος χειροσυσκευής απαιτεί µαγάλη γωνία ορατότητας ουρανού, απαιτούνται καινούργιες χειροσυσκευές µεγάλου µεγέθους, κατανάλωση ισχύος απαιτούνται αλλαγές στην υπάρχουσα υποδοµή και στις χειροσυσκευές 10

11 Observed Time Difference and Enhanced Observed Time Difference Λήψη σηµάτων από διάφορα base stations και ανάλυση των διαφορών τους από τη χειροσυσκευή ιδιωτικότητα του χρήστη αλλαγές στην υπάρχουσα υποδοµή Cell ID Time Of Arrival, Cell ID Time Difference Of Arrival Τεχνικές βασισµένες στη κυψελωτή τεχνολογία Τεχνική Προτερήµατα Μειονεκτήµατα Η θέση του κινητού εξαρτάται από το base station που το εξυπηρετεί Angle Of Arrival Multipath analysis Ανάλυση και εύρεση της γωνίας λήψης του σήµατος κινητού σε 2 ή περισσότερα base stations Σύγκριση λήψης µε γνωστά πρότυπα ήδη χρησηµοποιούµενη λύση, δεν απαιτούνται αλλαγές στο σύστηµα, χαµηλού κόστους, µεγαλύτερης ακρίβειας από το Cell ID, επιπλέον αναγνώριση κατεύθυνσης και ταχύτητας δεν απαιτείται αλλαγή στις χειροσυσκευές δεν απαιτείται αλλαγή στις χειροσυσκευές µικρής σχετικά ακρίβειας, έλλειψη ιδιωτικότητας χρήστη, απαιτείται νέος εξοπλισµός στα base stations έλλειψη ιδιωτικότητας, προβλήµατα από πολλαπλή λήψη του σήµατος (ανακλάσεις), απαίτηση νέου εξοπλισµού στα base stations έλλειψη ιδιωτικότητας, απαίτηση νέου εξοπλισµού στα base stations Υβριδικές τεχνικές Τεχνική Προτερήµατα Μειονεκτήµατα Assisted απαιτούνται νέες GPS χειροσυσκευές Συνδιασµοί πχ. TDOA/AOA Υβριδικό σύστηµα GPS και κυψελωτής τεχνολογίας µειωµένο κόστος για την εισαγωγή GPS στις χειροσυσκευές, µειωµένος χρόνος εύρεσης θέσης, µερικός έλεγχος από το χρήστη µεγαλύτερη ακρίβεια απαίτηση νέας υποδοµής, έλλειψη ιδιωτικότητας του χρήστη Εκτός του GPS, οι προηγούµενες τεχνικές είναι περιορισµένες στη χρήση τους και απαιτούν σηµαντικές επενδύσεις τόσο από τους ιδιοκτήτες των δικτύων όσο και από τους συνδροµητές. Οι τεχνικές αναγνώρισης θέσης σε εσωτερικούς χώρους είναι περισσότερο προσαρµοσµένες στους φορητούς υπολογιστές και τα PDAs παρά στα κινητά τηλέφωνα. Γενικά, οι προσεγγίσεις που ακολουθούνται βασίζονται στο γεγονός πως ο χρήστης αναγκαστικά θα 11

12 βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από τους ποµποδέκτες χαµηλής ισχύος (πχ WLAN AP). Αυτές είναι: - Infrared : εντοπίζουν το χρήστη εφόσον φέρει κατάλληλη συσκευή εντοπισµού (πχ. ειδική κονκάρδα) - Ultrasound : Εκπέµπουν κατάλληλα σήµατα τα οποία επιτρέπουν στο δέκτη να υπολογίσει τη θέση του από τη σχετική θέση των ποµπών. Τα συστήµατα αυτά χρησιµοποιούν ταυτόχρονα και ραδιοσήµατα, και από τη διαφορά τους µε τα σήµατα "ultrasound" επιτυγχάνεται πολύ υψηλή ακρίβεια (µπορεί να ανιχνευθεί ακόµη και ο προσανατολισµός του στόχου) - Radio Frequence (RF) : Ενας στόχος µε ανακλαστήρα ή ποµπό χαµηλής ισχύος µπορεί να εντοπιστεί από κατάλληλα τοποθετηµένους δέκτες εντός του κτιρίου. Ο στόχος εκπέµπει ένα µοναδικό αναγνωριστικό σήµα (ID) και η θέση του υπολογίζεται είτε από τη σχετική θέση των δεκτών, είτε από τη στάθµη της ισχύος του σήµατός του. Εχει περιορισµένη ακρίβεια επειδή είναι ευαίσθητο στην αλλαγή των συνθηκών (πχ παρεµβολή ανθρώπων, επίπλων) - Bluetooth : Πρόκειται για ειδικό στάνταρ ραδιοσυχνοτήτων χαµηλής εµβέλειας (10 µέτρα) για αυτοπροσαρµοζόµενα δίκτυα (ad-hoc networking) για υποστήριξη "προσωπικών δικτύων" (personal area networks - PANs). Η κύρια χρήση του είναι η αντικατάσταση καλωδίων (πχ µεταξύ φορητού CD player και ακουστικών). Μπορεί να χρησιµοποιηθεί και για εντοπισµό θέσης όταν ο στόχος εισέρχεται στην εµβέλεια του συστήµατος. - Wireless LAN : Μπορεί να αναγνωριστεί χοντρικά η θέση ενός χρήστη γνωρίζοντας το AP που τον εξυπηρετεί αφού η εµβέλεια του σπάνια ξεπερνά τα 50 µέτρα. Η ολοένα αυξανόµενη χρήση του από φορητούς υπολογιστές, PDAs και Pocket PCs έχει οδηγήσει στην περαιτέρω έρευνα και ανάπτυξη βελτιωµένων τεχνικών. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εφαρµογή που ανέπτυξε το Carnegie Mellon University, το οποίο χρησιµοποιεί ένα δίκτυο b µε το οποίο καλύπτει όλη την έκταση του πανεπιστηµίου και που το χρησιµοποιεί για την ξενάγηση των επισκεπτών. Οι επισκέπτες µε WLAN συσκευές δέχονται πληροφορίες που διαφοροποιούνται αναλόγως της θέσης τους και που τους καθοδηγούν αυτόµατα σε ξενάγηση των χώρων. Σε επόµενο κεφάλαιο θα αναπτυχθεί προσοµοίωση αναγνώρισης θέσης µε βάση το WLAN στάνταρ. 2.5 Εφαρµογές της γνώσης θέσης Οι εφαρµογές µπορούν να διακριθούν στους εξής τοµείς : - Εκτακτης ανάγκης, ασφάλειας και υγείας : σε τέτοιες περιπτώσεις, οι χρήστες µπορού να καθοδηγηθούν σε ασφαλέστερες τοποθεσίες, να παρακολουθηθούν, ή να οφεληθούν συνδιάζοντας τεχνικές τηλε-ιατρικής - Παροχής πληροφοριών : οι κινούµενοι χρήστες µπορούν να λάβουν πλήθος πληροφοριών σχετικών µε τη θέση τους πχ. πρόγνωση καιρού, τουριστικές πληροφορίες, καταστήµατα, σταθµοί ανεφοδιασµού, ATM, ψυχαγωγία, µέσα µεταφοράς και πολλά άλλα. Πιο ανεπτυγµένες εφαρµογές θα µπορούσαν να επιτρέπουν στο χρήστη το φιλτράρισµα των αποτελεσµάτων, πχ. εύρεση προϊόντος µε κόστος χαµηλότερο µιας τιµής. 12

13 - Καθοδήγησης και δροµολόγησης : περιλαµβάνουν την εύρεση θέσης κάποιου στόχου αλλά και τη καθοδήγηση για βέλτιστη πρόσβαση στο στόχο. Γενικά οι εφαρµογές αυτές αναφέρονται ως υπηρεσίες τηλεµατικής. Θα µπορούσαν να συνδιαστούν µε δεδοµένα κυκλοφοριακής κίνησης πραγµατικού χρόνου. - Συναλλαγής και ειδικής χρέωσης : κάποιες εταιρίες κινητής τηλεφωνίας έχουν διαφορετικές χρονοχρεώσεις αναλόγως της θέσης του χρήστη (πχ. εντός κατοικίας). Ακόµη, συναλλαγές τύπου αγοράς εισιτηρίων και άλλων προϊόντων θα µπορούσαν να επιταχυνθούν. - Παρακολούθησης αντικειµένων : όπως ανθρώπων, ζώων, οχηµάτων κ.α. Χαρακτηριστική είναι η εφαρµογή από µια εταιρία µεταφορών που επιτρέπει την online παρακολούθηση των φορτηγών αυτοκινήτων της και του περιεχοµένου τους. - Ψυχαγωγίας : Μια από τις περισσότερο διαδεδοµένες εφαρµογές ψυχαγωγίας είναι το παιχνίδι BotFighters. Ενας συνδροµητής ειδοποιείται όταν στη περιοχή του πλησιάζει δεύτερος συνδροµητής. Μπορεί τότε ο πρώτος να "επιτεθεί" στον δεύτερο εξ αποστάσεως αν έχει κατάλληλη οπτική επαφή. - Προσέγγισης : Πρόκειται για κατηγορία που καλύπτεται εν µέρει από τις προηγούµενες. Ενεργοποιείται όταν ο χρήστης βρεθεί εντός ορισµένης απόστασης από άλλον χρήστη, επιχείρηση κλπ. Μπορούν έτσι να εµφανίζονται αυτόµατα µυνήµατα, διαφηµίσεις κ.α. 2.6 Πολιτική των υπηρεσιών αναγνώρισης θέσης Με τις νέες υπηρεσίες ανακύπτουν ορισµένα σηµαντικά ερωτήµατα σχετικά µε την πολιτική που θα πρέπει να ακολουθηθεί. Το µέλλον της ιδιωτικότητας αποτελεί τη µεγαλύτερη ανησυχία και προέρχεται από τη δυνατότητα να συνθέσει κανείς µια λεπτοµερή εικόνα των κινήσεων που κάνει κάποιος χρήστης τέτοιων υπηρεσιών. Οι πιθανές καταχρήσεις αυτής της γνώσης ποικίλουν από τις απλά ενοχλητικές (πχ. µε αποστολή διαφήµισης όταν ο χρήστης πλησιάζει σε κατάστηµα) εώς τις επικύνδινες και καταπιεστικές (εισβολή στο χώρο του χρήστη όταν αυτός αποµακρύνεται, άδικη ενοχοποίηση από συµπτωµατικά στοιχεία). Εξάλλου, οι εταιρίες θα αντιµετωπίσουν ηθικά διλήµµατα µε τη γνώση της θέσης των πελατών τους (πχ. υψηλά ασφάλιστρα σε οδηγούς που χρησιµοποιούν δύσκολους δρόµους). Στα ερωτήµατα αυτά, οι εταιρίες απάντησαν µε την απαίτηση συγκατάθεσης των χρηστών για την εφαρµογή αυτών των υπηρεσιών. Με αυτόν τον τρόπο όµως δεν γίνεται άρση των κινδύνων, αφού οι χρήστες ενδεχοµένως να µην γνωρίζουν επακριβώς όλες τις επιπλοκές που θα έχει η συγκατάθεσή τους. Οµως και χωρίς συγκατάθεση, αυτή η πληροφορία θα µπορούσε να δοθεί σε τρίτους πχ. µετά από δικαστική απόφαση. Η χρήση της ελεύθερης µπάντας για τέτοιες υπηρεσίες επιφέρει επιπλέον προβλήµατα. Επιβολή καλής συµπεριφοράς στους παροχείς υπηρεσιών µε το φόβητρο άρσης της άδειας χρήσης της µπάντας δεν είναι δυνατή. 13

14 Για την αντιµετώπιση του προβλήµατος της ιδιωτικότητας, θα πρέπει να τηρηθούν αυστηρά ορισµένες αρχές : - παροχή στους χρήστες όλων των απαραιτήτων πληροφοριών για τις πληροφορίες που θα συλλέγονται, τον τρόπο χρήσης και αποθήκευσής τους, ποιός θα έχει πρόσβαση σε αυτές και τί επιλογές έχουν. - θα πρέπει οι χρήστες να έχουν πολλαπλές επιλογές ως προς το πώς θα γίνει διαχείριση αυτών των πληροφοριών και θα πρέπει να είναι δυνατό οι επιλογές τους να αλλάξουν οποτεδήποτε το επιθυµίσουν - η συγκατάθεση των χρηστών θα πρέπει να είναι συνειδητή, µε υπογραφή αναλυτικού συµβολαίου ως προς τις υποχωρήσεις που κάνουν - ανωνυµία των χρηστών, σε περίπτωση που οι εταιρίες θελήσουν να συλλέξουν στατιστικά στοιχεία - η πρόσβαση στις πληροφορίες θέσης θα είναι πολύ αυστηρά ορισµένη, και οι εταιρίες παροχής των υπηρεσιών θα χρησιµοποιούν µόνο τα δεδοµένα που απαιτούνται από τις υπηρεσίες τους - αυξηµένη ασφάλεια για τις αποθηκευµένες πληροφορίες Αλλα θέµατα που θα πρέπει να εισαχθούν στη πολιτική των εν λόγω υπηρεσιών είναι η εγγύηση καλής ποιότητας και η οριοθέτηση των στάνταρ. Οι κατασκευαστές και οι παροχείς υπηρεσιών συνεργάζονται για αυτό µέσω του οργανισµού Location Interoperability Forum. Ο οργανισµός αυτός θέτει στάνταρ στις εταιρίες προκειµένου να διασφαλίσει το επίπεδο της ποιότητας ακόµη και αν ο χρήστης θελήσει να µετακινηθεί µεταξύ διαφορετικών περιοχών, πόλεων ή και χωρών. 2.7 Συµπεράσµατα Οι νέες αγορές που ανοίγονται µε το ευκίνητο εµπόριο παρουσιάζουν σηµαντικές δυνατότητες. Η συνεργασία των τεχνολογιών αναγνώρισης θέσης σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους είναι πιθανό να συµβεί σχετικά σύντοµα, επισπεύδοντας τις εξελίξεις. Υπάρχουν ωστόσο τεχνολογικά εµπόδια. Οι πολλαπλές τεχνικές προσεγγίσεις του ζητήµατος και οι αντίστοιχες ποικίλες δαπάνες που απαιτούνται, έχουν σχηµατίσει ένα περίπλοκο σετ επιλογών για τους παροχείς των υπηρεσιών, δηµιουργώντας έτσι πιθανά προβλήµατα διασυνεργασίας που µπορούν να έχουν ως αποτέλεσµα την αποτελµάτωση της προόδου. Υπάρχουν πολλές εντυπωσιακές υπηρεσίες υπό ανάπτυξη και µερικές ήδη λειτουργούν επιτυχώς σε ξένες αγορές (πχ το i-mode στην Ιαπωνία) εδώ και µερικά χρόνια. Τα ανοιχτά ζητήµατα όµως της διασφάλισης ποιότητας, της ιδιωτικότητας, και της έλλειψης σαφών στάνταρ παραµένουν. Οσον αφορά τις µελλοντικές εξελίξεις, είναι εµφανές πως η γνώση της θέσης είναι απλά το σηµείο εκκίνησης για την ανάπτυξη της προσωπικοποίησης των παρεχοµένων υπηρεσιών (personalization & context-aware services). Η γρήγορη εξάπλωση παράλληλων ασυρµάτων τεχνολογιών, όπως το Wi-Fi, είναι ταυτόχρονα απειλή και ευκαιρία για τους διαχειριστές της κυψελωτής τηλεφωνίας, και οπωσδήποτε θα διαµορφώσουν τις µελλοντικές εξελίξεις των υπηρεσιών αναγνώρισης θέσης. 14

15 Κεφάλαιο 3 ο Προσοµοίωση ασυρµάτων εφαρµογών 3.1 Προσοµοίωση χαρτογράφησης ισχύος ενδοκτηριακού WLAN µε το!3dbpower σελ Προσοµοίωση αναγνώρισης θέσης µε το!3dbdetect...σελ Προσοµοίωση αυτοπροσαρµοζόµενων ασύρµατων τοπικών δικτύων (ad-hoc WLAN) µε το!3dbadhoc...σελ.30 15

16 3.1 Προσοµοίωση χαρτογράφησης ισχύος ενδοκτηριακού WLAN µε το!3dbpower Η συνεχώς αυξανόµενη ζήτηση υπηρεσιών LAN και internet µε ταυτόχρονη δυνατότητα µετακίνησης (mobility) έχει οδηγήσει στην εγκατάσταση ασυρµάτων ενδοκτηριακών τοπικών δικτύων (WLAN) σε εταιρίες, πανεπιστήµια αλλά και δηµόσιους χώρους όπως αεροδρόµια. Η βέλτιστη εγκατάσταση τέτοιων συστηµάτων είναι συχνά επίπονη και περίπλοκη διαδικασία λόγω της σύνθετης αρχιτεκτονικής δοµής των κτιρίων Σκοπός της προσοµοίωσης Η προσοµοίωση χαρτογράφησης ισχύος έχει σκοπό την θεωρητική επίλυση της εγκατάστασης WLAN σε πολύπλοκα οικοδοµήµατα. Το υπό εξέταση κτίριο εισάγεται στον υπολογιστή σε µορφή τρισδιάστατου µοντέλου. Στη συνέχεια, τοποθετούνται εντός του µοντέλου σηµεία που αντιστοιχούν σε access points (AP) δεδοµένης ισχύος. Τρέχοντας τη προσοµοίωση µπορούµε οπτικώς να εντοπίσουµε "σκοτεινές περιοχές" - µε ανεπάρκεια ισχύος σήµατος. Τα AP µετακινούνται από τις αρχικές τους θέσεις ή και προστίθονται καινούργια έως ότου να καλυφθεί επαρκώς η επιθυµητή επιφάνεια του µοντέλου. Η τελική βέλτιστη λύση θα αποτελέσει τον οδηγό µας για την πραγµατική υλοποίηση του WLAN Σχεδίαση 3D µοντέλου του κτιρίου Στο προκείµενο παράδειγµα επιλέχτηκε το κτίριο ' της Πολυτεχνικής σχολής του ΑΠΘ. Όλες οι βασικές επιφάνειες που θα µπορούσαν να απορροφήσουν µέρος της ισχύος του σήµατος ενός AP έχουν αντιστοιχηθεί σε πολύγωνα. Ανάλογα µε το υλικό κάθε επιφάνειας (τοίχος, πόρτα, τζαµαρία) και το πάχος της, έχει δοθεί σε κάθε πολύγωνο κατάλληλη τιµή που αντιστοιχεί στη δυνατότητα απορρόφησης της επιφάνειας. Φωτογραφία κτιρίου Το 3D µοντέλο του κτιρίου Για την τρισδιάστατη σχεδίαση του κτιρίου χρησιµοποιήθηκε η εφαρµογή Top Model 2 σε περιβάλλον RISC OS 4. Το τελικό µοντέλο αποτελείται από 1254 πολύγωνα και 5016 σηµεία. 16

17 Screenshot του Top Model 2 Κάτοψη του ισογείου του κτιρίου Κάτοψη του 5 ου ορόφου του κτιρίου είγµα του αρχείου τρισδιάστατου µοντέλου : TopModel 3DFile 2.00 View1 0,0,0, , , 0,2880,0, 15, 1, , 0,0, Ambiental 255,255,255, 0 Solar 255,255,255, , 0,0, Environment 0, ,16384,0,16384,0 NColours 0 NMaterials 0 NTextures 0 NLights 0 NPoints 276 Point 0: 0,458752,983032,

18 Point 1: 0,458752,983032,-9 Point 2: 0,851968,983029, Point 3: 0,851968,983029,-6 Point 4: 0, ,983026, Poly 4,SSSS,T[0],M0,C1,4,5,6,7 Poly 4,SSSS,T[0],M0,C1,8,199,73,9 Poly 4,SSSS,T[0],M0,C1,10,194,16,11 Poly 4,SSSS,T[0],M0,C4,183,182,12, Το αρχείο αποτελείται από το header, τη λίστα των σηµείων και τη λίστα των πολυγώνων. Ο header περιέχει γενικά στοιχεία όπως οπτική γωνία, γωνία φωτοσκίασης, αριθµό σηµείων κλπ. Η λίστα των σηµείων είναι συντεταγµένες τριών διαστάσεων. Τέλος, η λίστα των πολυγώνων προσδιορίζει τον τρόπο µε τον οποίο τα σηµεία σχηµατίζουν τα πολύγωνα και τις τιµές δυνατότητας απορρόφησης κάθε πολυγώνου-επιφανείας Τοποθέτηση σηµείων access points Μέσα από την ίδια εφαρµογή που σχεδιάστηκε το 3D µοντέλο του κτιρίου, τοποθετούµε σε κοµβικά σηµεία σφαίρες οι οποίες αναγνωρίζονται από το πρόγραµµα προσοµοίωσης ως AP δεδοµένης ισχύος. Η ισχύς κάθε AP λαµβάνεται ανάλογη της ακτίνας της σφαίρας. Φορτώνουµε το προκύπτον αρχείο στη προσοµοίωση και παρατηρούµε τα πρώτα αποτελέσµατα. Στο προκειµένο παράδειγµα, τοποθετούνται αρχικά 3 µόνο AP χαµηλής ισχύος, 1 στο ισόγειο του κτιρίου και 2 στον 5ο όροφο. Πρόσοψη κτιρίου Αποτελέσµατα µε 3 AP Εφόσον κάποιες περιοχές που µας ενδιαφέρουν εµφανίζονται "σκοτεινές", δηλαδή το σήµα που φθάνει σε αυτές έχει υποστεί σηµαντική απορρόφηση, επανατοποθετούµε τα υπάρχοντα AP 18

19 στο 3D µοντέλο ή προσθαφαιρούµε AP. Εδώ, προσθέτουµε 4 νέα AP, 2 στον 2ο όροφο και 2 στον 8ο όροφο. Πρόσοψη κτιρίου Αποτελέσµατα µε 7 AP Πλάγια όψη του κτιρίου 7 AP Όπως είναι εµφανές από τα αποτελέσµατα, τα ακριανά δωµάτια του κτιρίου έχουν καλυφθεί ικανοποιητικά, ωστόσο υπάρχουν "σκιασµένες" περιοχές στο κέντρο του µοντέλου. Προχωρούµε 19

20 στη τοποθέτηση 2 νέων AP και στην αλλαγή θέσης του AP του ισογείου για εξισορρόπηση της ισχύος. Πρόσοψη κτιρίου Αποτελέσµατα µε 9 AP Οι "σκιασµένες" περιοχές του κτιρίου έχουν ελλατωθεί σηµαντικά, οπότε έχουµε καταλλήξει σε αποτελέσµατα που µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως οδηγός για την πραγµατική υλοποίηση του ενδοκτηριακού WLAN. Στα αποτελέσµατά µας µπορούµε να εφαρµόσουµε κατάλληλα φίλτρα edge-detection και να τα µετατρέψουµε σε χάρτες ισότιµων καµπύλων ισχύος. Κάτοψη 5 ου ορόφου Αποτελέσµατα µε 2 AP 20

21 Κάτοψη 5 ου ορόφου Εφαρµογή φίλτρων και αποτελέσµατα ισότιµων καµπυλών Συναρτήσεις και αλγόριθµοι της προσοµοίωσης χαρτογράφησης Η εφαρµογή προσοµοίωσης χαρτογράφησης!3dbpower παρέχει τη συνάρτηση : power_map% = FN3db_plane(file$,cube%,xstep%,ystep%,zstep%,levels%,xsize%,ysize%) Οι παράµετροι που δίνονται στη συνάρτηση είναι οι : - file$ : όνοµα αρχείου 3D µοντέλου - cube% : pointer σε 3D συντεταγµένες κύβου εντός του οποίου θα υπολογιστεί η ισχύς των access points - xstep%,ystep%,zstep% : οι αποστάσεις µεταξύ των σηµείων για τα οποία θα υπολογιστεί η ισχύς. Υποδηλώνουν έµµεσα την διακριτική ανάλυση του προκύπτοντα χάρτη. Ένα από τα βήµατα πρέπει να είναι "0" αφού ο χάρτης, αν και αναφέρεται στο χώρο, είναι επίπεδος - levels% : είναι ο επιθυµητός αριθµός επιπέδων ισχύος και παίρνει τιµές µεταξύ [ ] levels% = 255, step% = 1 levels% = 255, step% =

22 levels% = 7, step% = 0.25 Οι παράµετροι που επιστρέφουν από τη συνάρτηση είναι οι : - power_map% : pointer στο προκύπτοντα χάρτη. - xsize%,ysize% : το µέγεθος του χάρτη ανά άξονα σε pixels Από τις συντεταγµένες του κύβου cube% και των βηµάτων xstep%,ystep%,zstep%, προκύπτει ένα σύνολο σηµείων. Για κάθε ένα σηµείο, η συνάρτηση καλεί τη ρουτίνα intersection% που λειτουργεί ως εξής : - λαµβάνεται το 1ο AP του µοντέλου - σχηµατίζεται νοητή γραµµή µεταξύ του ζητούµενου σηµείου και του AP - υπολογίζεται το µήκος της γραµµής αυτής και κρατείται στη µεταβλητή distance% - για κάθε πολύγωνο του µοντέλου, ελέγχεται αν υπάρχει τοµή (intersection) µεταξύ της γραµµής και του πολυγώνου - αν υπάρχει τοµή, τότε η τιµή της µεταβλητής distance% αυξάνει ανάλογα µε τη γωνία που σχηµατίζει η γραµµή µε το πολύγωνο και ανάλογα µε την τιµή απορρόφησης του πολυγώνου - από τη τελική τιµή της distance% προκύπτει η ισχύς του 1ου AP για το ζητούµενο σηµείο - λαµβάνεται το επόµενο AP και επαναλαµβάνονται τα παραπάνω βήµατα - όταν προκύψουν οι ισχείς από όλα τα APs για το ζητούµενο σηµείο, θεωρείται ότι το σηµείο κάνει επαφή µε το AP µε τη µέγιστη ισχύ Σηµειώνουµε εδώ πως µε τη παραπάνω µέθοδο, η απορρόφηση της ισχύος µιας επιφάνειας µετατρέπεται σε αύξηση του µήκους µεταξύ του ζητούµενου σηµείου και του AP. Αν για παράδειγµα το σήµα ενός AP µπορεί να φθάσει σε απόσταση 400m χωρίς εµπόδια, τότε για κάθε επιφάνεια που παρεµβάλλεται µεταξύ του AP και ενός τερµατικού θα πρέπει να προσθέτουµε στη µεταξύ τους απόσταση χ µέτρα. Αν η απόσταση αυτή αυξηθεί άνω των 400m, η επαφή του AP µε το εν λόγω τερµατικό δεν θα είναι δυνατή. Οπως είναι προφανές, η χαρτογράφηση απαιτεί πολύπλοκη τρισδιάστατη γεωµετρική άλγεβρα και είναι χρονοβόρα διαδικασία. Για το λόγο αυτό, η ρουτίνα τοµής γραµµής-πολυγώνου είναι γραµµένη σε γλώσσα µηχανής. Ο πηγαίος κώδικας είναι 19KBytes ενώ ο compiled κώδικας είναι 2.5 ή 4KBytes αναλόγως τον τύπο του επεξεργαστή για τον οποίο γίνεται το compilation. 22

23 Screenshot από τον κώδικα της ρουτίνας intersection% Ενδεικτικά, ο επεξεργαστής StrongARM-200MHz µπορεί να ελέγξει µε την ρουτίνα intersection% πάνω από τοµές γραµµής-πολυγώνου ανά δευτερόλεπτο. 23

24 3.2 Προσοµοίωση αναγνώρισης θέσης µε το!3dbdetect Η όλο και συχνότερη εγκατάσταση WLAN σε δηµόσιους χώρους απαιτεί και αύξηση του επιπέδου ασφαλείας του δικτύου. Μία από τις υπηρεσίες ασύρµατων δικτύων που µπορεί να καλύψει αυτήν την απαίτηση αλλά και άλλες ανάγκες, είναι η αναγνώριση θέσης τερµατικού (location aware service) Γενική µέθοδος αναγνώρισης θέσης Η αναγνώριση της θέσης στο χώρο ενός τερµατικού ασύρµατου δικτύου γίνεται καταρχήν µε τη µέτρηση της ποιότητας επαφής του AP µε το εν λόγω τερµατικό. Η µέτρηση αυτή γίνεται από το ίδιο το hardware του ποµποδέκτη που αντιλαµβάνεται τη στάθµη της ισχύος του εκλαµβανοµένου σήµατος. Στη µνήµη του AP υπάρχει καταχωρηµένος χάρτης των στάθµεων της ισχύος σήµατος για τους χώρους του κτιρίου που καλύπτει το AP. Συγκρίνοντας την ληφθείσα στάθµη µε τις τιµές του χάρτη, µπορούµε να µαντέψουµε τη θέση του τερµατικού. Είναι πολύ πιθανό η ληφθείσα στάθµη να αντιστοιχεί σε πολλές τιµές του χάρτη οπότε να υπεισέρχεται σηµαντική ασάφεια. Στη περίπτωση αυτή, χρησιµοποιείται και το σήµα που φθάνει σε δεύτερο AP. Τα 2 AP επικοινωνούν ενσύρµατα µέσω του backbone LAN του κτιρίου. Οι πιθανές θέσεις του τερµατικού που προκύπτουν από κάθε AP φιλτράρονται και µένουν εκείνες που είναι κοινές και για τα 2 AP. Αν η ασάφεια εξακολουθεί να υφίσταται, µπορεί να χρησιµοποιηθεί το σήµα και από 3ο AP ή και περισσότερα ακόµα Βελτιστοποίηση της µεθόδου Υπάρχει το ενδεχόµενο, λόγω έλλειψης ικανού αριθµού APs, να µην µπορεί να γίνει άρση της ασάφειας θέσης τερµατικού µε τη παραπάνω µέθοδο. Στη περίπτωση αυτή µπορεί να χρησιµοποιηθεί η πληροφορία που προκύπτει από τη µετακίνηση του τερµατικού ως προς τα AP. Αν το τερµατικό παρακολουθείται συνεχώς καθώς κινείται, η στάθµη του σήµατος του Θα αλλάξει µέσα σε πολύ συγκεκριµένα πλαίσια. Ας θεωρήσουµε το επόµενο σχήµα που είναι η κάτοψη του 5ου ορόφου του κτιρίου ' µαζί µε το χάρτη των στάθµεων για το δοθέν AP. Κάτοψη 5 ου ορόφου και χάρτης στάθµεων ισχύος από 1 AP Η στάθµη του σήµατος του τερµατικού είναι πχ "100" (άσπρο). Το τερµατικό δύναται να βρίσκεται είτε εντός του χώρου Α είτε εντός του χώρου Β, οπότε ήδη υπάρχει ασάφεια. 24

25 Στη συνέχεια, το τερµατικό µετακινείται προς το χώρο Γ ενώ είναι συνέχεια on-line. Μόλις µπει στον Γ, η στάθµη του γίνεται "50" (ανοιχτό γκρι). Οι χώροι µε στάθµη "50" είναι οι Γ και, οπότε εξακολουθούµε να έχουµε ασάφεια. Μετακίνηση του τερµατικού Ωστόσο, από τον χώρο Β δεν θα µπορούσε να πάει σε χώρο µε στάθµη "50". Αρα, η αρχική του θέση ήταν ο χώρος Α. Επίσης, από τον χώρο Α δεν µπορεί να πάει απ'ευθείας στον αν δεν περάσει πρώτα από άλλες στάθµες διαφορετικές του "50". Αρα, η νέα του θέση είναι ο χώρος Γ και έχουµε πλήρη άρση της ασάφειας µε ένα µόνο AP Συναρτήσεις και αλγόριθµοι της προσοµοίωσης αναγνώρισης θέσης Καταρχήν, η εφαρµογή!3dbdetect φορτώνει µέσω κατάλληλων συναρτήσεων : - το 3D µοντέλο του ορόφου που µας ενδιαφέρει - τον χάρτη στάθµεων του ορόφου για κάθε AP που υπάρχει στον όροφο. Ο χάρτες αυτοί µπορούν να δηµιουργηθούν µε το προαναφερθέν πρόγραµµα προσοµοίωσης χαρτογράφησης!3dbpower - ένα αρχείο κειµένου ("LINK") που ορίζει το όνοµα και τα όρια κάθε χώρου του ορόφου, και τον τρόπο που συνδέονται οι χώροι µεταξύ τους είγµα τέτοιου αρχείου "LINK" είναι το εξής (αναφέρεται στον 5ο όροφο του κτιρίου ) : Μητράκος 10.5,0,-1.5,14.5,3.5,-7.5 Ντελόπουλος 3.5,0,-3.5,6.5,3.5,-7.5 Μήτκας 6.5,0,-1.5,10.5,3.5, ιάδροµος α ++Ντελόπουλος ++Κουζίνα Ηλεκτρονικής ++Στρίτζης ιάδροµος β ++Μήτκας ++Κουζίνα Ηλεκτρονικής ++Μητράκος ++Χατζόπουλος ++Γραµµατεία Ηλεκτρονικής

26 Στο πρώτο κοµµάτι του αρχείου ορίζονται τα όρια των χώρων ως συντεταγµένες κύβου, ενώ στο δεύτερο κοµµάτι επιλέγονται κάποιοι κοµβικοί χώροι (πχ ιάδροµος α) και ορίζεται µε ποιούς άλλους χώρους συνδέονται απ'ευθείας. Στη συνέχεια, η εφαρµογή ορίζει ένα τερµατικό που µπορεί να κινείται στο µοντέλο του ορόφου µεταξύ των χώρων που συνδέονται απ'ευθείας. είγµα του!3dbdetect Ορισµός αρχικών µεταβλητών και κινούµενου τερµατικού Η στάθµη της ισχύος του τερµατικού βρίσκεται µέσω της συνάρτησης power%=fn3db_power(wt%,map%) Οι παράµετροι που δίνονται στη συνάρτηση είναι οι : - wt% : pointer στις 3D συντεταγµένες του τερµατικού - map% : pointer στον χάρτη στάθµεων Η συνάρτηση επιστρέφει την τιµή power% που είναι η ζητούµενη τιµή της στάθµης. 26

27 είγµα του!3dbdetect συνάρτητη FN3db_power Οι πιθανές θέσεις του τερµατικού βρίσκονται από τη διαδικασία : PROC3db_locate(power%,link%,rooms%) - power% : η στάθµη ισχύος που έχει επιστρέψει η συνάρτηση FN3db_power - link% : pointer σε λίστα όπου έχουν οριστεί οι χώροι και οι συνδέσεις µεταξύ τους - rooms% : pointer σε λίστα που περιέχει όλα τα πιθανά δωµάτια στα οποία ήδη µπορεί να βρίσκεται το τερµατικό. Αρχικά είναι κενή Οταν η διαδικασία PROC3db_locate ολοκληρωθεί, η λίστα rooms% θα έχει ανανεωθεί µε όλα τα εκ νέου πιθανά δωµάτια στα οποία θα βρίσκεται το τερµατικό. 27

28 είγµα του!3dbdetect διαδικασία PROC3db_locate Αρχικά ενδέχεται ο αριθµός των πιθανών δωµατίων να είναι µεγάλος, όσο όµως το τερµατικό κινείται, τα πιθανά δωµάτια τείνουν να γίνουν ένα. Ακολουθούν screenshots της προσοµοίωσης ενώ τρέχει παράδειγµα κατά το οποίο ένα τερµατικό κινείται στον 5ο όροφο του κτιρίου. Το τερµατικό βρίσκεται στον κύριο διάδροµο (β) και η εφαρµογή επιστρέφει ως πιθανούς χώρους τους διαδρόµους β και γ. Παράδειγµα εντοπισµού θέσης µε το!3dbdetect Αρχική θέση τερµατικού 28

29 Αµέσως µετά, το τερµατικό εισέρχεται στο γωνιακό δωµάτιο (γραφείο κ.κοντολέων). Η στάθµη όµως που αποκτάει δεν επιτρέπει τη διάκριση µε τα διπλανά δωµάτια που συνδέονται µε τους διαδρόµους β και γ οπότε έχουµε περισσότερα πιθανά δωµάτια. Μετατόπιση του τερµατικού Τελικά όµως, µε περαιτέρω κίνηση του τερµατικού εντός του δωµατίου και εφόσον το δωµάτιο συνδέεται απ'ευθείας µόνο µε τον διάδροµο β, αίρεται η ασάφεια και καθορίζεται πως µόνο στο γραφείο του κ.κοντολέων µπορεί να βρίσκεται το τερµατικό εκείνη τη στιγµή. Τελική θέση του τερµατικού 29

30 3.3 Προσοµοίωση αυτοπροσαρµοζόµενων ασύρµατων τοπικών δικτύων (ad-hoc WLAN) µε το!3dbadhoc Η επόµενη γενιά ασυρµάτων δικτύων σχεδιάζεται να είναι αυτοπροσαρµοζόµενη, αυτοεξυπηρετούµενη, µε όσο το δυνατόν µικρότερη παρέµβαση των χρηστών στη λειτουργία του συστήµατος. Τελικός σκοπός είναι η αυτόµατη δηµιουργία ενός ασύρµατου τοπικού δικτύου µεταξύ συµβατών τερµατικών, απλά µε το άναµα του διακόπτη ON των τερµατικών Σκοπός της προσοµοίωσης Σε περίπτωση σχεδιασµού νέων πολύπλοκων συστηµάτων δικτύων, η εκ των προταίρων προσοµοίωσή τους µε υπολογιστή είναι ζωτικής σηµασίας. Η διαδικασία προγραµµατισµού της προσοµοίωσης είναι επίπονη εργασία, επιτρέπει όµως στο σχεδιαστή να βελτιστοποιήσει το σύστηµα του µε µεγάλη ευκολία. Ολες οι παράµετροι και η βάση της λογικής του συστήµατος είναι στη διάθεση του σχεδιαστή να τις µεταβάλλει ανά πάσα στιγµή και µε εποπτικό τρόπο προκειµένου να επιτύχει τα επιθυµητά αποτελέσµατα. Στη συγκεκριµένη περίπτωση, η προσοµοίωση θα µας βοηθήσει να αναλύσουµε και να ανακαλύψουµε όλες τις τιµές των παραµέτρων που χρειάζονται προκειµένου να επιτύχουµε ένα ad-hoc WLAN µε : - µικρό χρόνο σταθεροποίησης του δικτύου από τη στιγµή της εκκίνησής του - υψηλές ταχύτητες αναµετάδοσης δεδοµένων - γρήγορη αναπροσαρµογή του δικτύου σε περίπτωση µετακίνησης των τερµατικών Μέθοδος αυτο-εδραίωσης ασύρµατου δικτύου Για να αυτο-εδραιωθεί ένα δίκτυο µεταξύ αυτόνοµων ασύρµατων τερµατικών, θα πρέπει καταρχήν το καθένα να µπορεί να δηλώσει µε κάποιο τρόπο την ύπαρξή του στα υπόλοιπα τερµατικά. Αυτό επιτυγχάνεται µε την εκποµπή κατά διαστήµατα ενός ειδικού πακέτου, του "beacon". Το πακέτο beacon περίεχει - µια τιµή-ταυτότητα (id) του τερµατικού που το εκπέµπει.είναι µοναδική για κάθε τερµατικό - όλες τις τιµές-ταυτότητες των υπολοίπων τερµατικών καθώς ένα πίνακα συνδέσεων που περιγράφει τον τρόπο που συνδέονται τα τερµατικά µεταξύ τους Βεβαίως, όταν ένα τερµατικό (1) ανοίγει για πρώτη φορά σε κάποιο χώρο, δεν κατέχει καµιά σύνδεση µε άλλο τερµατικό, ούτε γνωρίζει πώς συνδέονται τα υπόλοιπα τερµατικά µεταξύ τους. Ετσι, το beacon που θα εκπέµπει θα περιέχει απλώς τη δικιά του ταυτότητα. Αν ένα δεύτερο τερµατικό (2) ανοίξει κοντά στο 1, σύντοµα θα δεχτεί το καθένα το beacon του άλλου. Με αυτόν τον τρόπο, θα αλληλοαναγνωριστούν και θα καταχωρίσουν στη µνήµη τους πως κατέχουν απ'ευθείας σύνδεση µεταξύ τους. Μετά από αυτό, µπορούν πλέον να ανταλλάξουν δεδοµένα. 30

31 Ανοίγει τώρα και τρίτο τερµατικό (3) έτσι ώστε να το ακούει το 1 αλλά όχι το 2. Μέσω ανταλλαγής beacon, το 1 θα κάνει επίσης σύνδεση µε το 3 ενώ ταυτόχρονα, θα µεταβιβάσει στο 3 τη πληροφορία πως έχει σύνδεση µε το 2. Μετά τη σύνδεση µε το 3, το 1 θα µεταβιβάσει επίσης τη πληροφορία στο 2 πως έχει σύνδεση µε το 3. Πλέον, µετά από κάποια beacon, και τα τρία τερµατικά θα έχουν τις εξής πληροφορίες : - Το 1 έχει σύνδεση µε το 2 - Το 1 έχει σύνδεση µε το 3 - Αν τα 2 και 3 θελήσουν να ανταλλάξουν δεδοµένα, µπορούν να το κάνουν δια µέσου του 1 Η λογική αυτή µπορεί να επεκταθεί για περισσότερα τερµατικά. Οταν όµως οι συνδέσεις γίνουν αρκετά περίπλοκες, γίνεται φανερό πως χρειάζεται ένας δυνατός αλγόριθµος δροµολόγησης των πακέτων ροµολόγηση πακέτων Οπως αναφέρθηκε, µέσω των beacons µεταδίδεται η πληροφορία της συνολικής µορφής του δικτύου σε όλα τα τερµατικά. Η πληροφορία αυτή είναι αρκετή για να βρει ένα τερµατικό τη βέλτιστη διαδροµή που θα κάνει ένα πακέτο του για να φτάσει σε κάποιο άλλο τερµατικό. Στο διπλανό παράδειγµα, φαίνεται πως για να φθάσει ένα πακέτο από το τερµατικό 1 στο 4, υπάρχουν πολλαπλές επιλογές. Μία όµως είναι η βέλτιστη διαδροµή πακέτου, όπως φαίνεται σηµειωµένη στο σχήµα µε κόκκινο. Ο αλγόριθµος δροµολόγησης πακέτου θα πρέπει να µπορεί να επιλέξει τη συγκεκριµένη διαδροµή έναντι των υπολοίπων. Στην περίπτωσή µας, η λύση προκύπτει µέσω των εξής βηµάτων: - Το τερµατικό 1 ανακαλεί από τη µνήµη τον πίνακα συνδέσεων που έχει δηµιουργηθεί από την ανταλλαγή beacons. - Εξετάζει µε ποιά τερµατικά έχει άµεσες συνδέσεις. Αυτά είναι τα χ1 και 2. - Εξετάζει τα τερµατικά που είναι άµεσα συνδεδεµένα µε το χ1. Αυτά είναι τα χ2 και χ3. - Εξετάζει τα τερµατικά που είναι άµεσα συνδεδεµένα µε το 2. Το χ3 έχει ήδη συναντηθεί (διά µέσω του χ1) οπότε δεν υπολογίζεται καθόλου ως άµεσα συνδεδεµένο µε το 2. Ως άµεσα συνδεδεµένο µε το 2 κρατείται µόνο το 3. 31

32 - Εξετάζει τα άµεσα τερµατικά του χ2. Αυτά είναι τα 1 και χ1. Εχουν ήδη συναντηθεί και τα δύο οπότε απορρίπτονται. - Τα άµεσα τερµατικά του χ3 είναι τα 2 και 3 που έχουν ήδη συναντηθεί οπότε απορρίπτονται. - Εξετάζει τα άµεσα τερµατικά του 3. Σ'αυτά ανήκει το 4 που είναι ο ζητούµενος παραλήπτης, οπότε ο αλγόριθµος σταµατάει εδώ. Τα βήµατα του αλγόριθµου µπορούν να γίνουν καλύτερα κατανοητά µέσω σχηµατικού "δέντρου" : έντρο βηµάτων εύρεσης βέλτιστης διαδροµής πακέτου Καθώς ο αλγόριθµος δροµολόγησης απαιτεί επεξεργαστικό χρόνο εκ µέρους των τερµατικών, τα "µονοπάτια" (paths) που ανακαλύπτει θα πρέπει να καταχωρούνται στη µνήµη για µελλοντική χρήση (cache). Στη περίπτωση που γίνεται αντιληπτή αλλαγή στη τοπολογία του δικτύου, θα πρέπει να ξανακαλείται ο αλγόριθµος Μέθοδος αυτο-διαµόρφωσης ασύρµατου δικτύου Για να υφίσταται µία σύνδεση µεταξύ δύο τερµατικών, θα πρέπει να ανανεώνεται τακτικά µε την ανταλλαγή beacons. Αν µέσα σε ορισµένο χρονικό διάστηµα ένα τερµατικό δεν δεχτεί κανένα beacon από κάποιο άλλο τερµατικό, τότε η σύνδεσή τους γίνεται "εκπρόθεσµη" (timeout) και χάνεται. Ενας λόγος που µπορεί τα beacons να σταµατήσουν να φθάνουν είναι αν κάποιο τερµατικό κλείσει (OFF) ή αλλάξει θέση. Στη περίπτωση αυτή, οι συνδέσεις που δεν µπορούν να υφίστανται πια χάνονται (µέσω timeout), ενώ στη νέα θέση του κινούµενου τερµατικού µπορεί να δηµιουργηθούν καινούργιες συνδέσεις. Αρχική κατάσταση δικτύου 32

33 1 η αλλαγή : Κλείσιµο τερµατικού 2 2 η αλλαγή : Μετακίνηση τερµατικού Σύγκρουση πακέτων Πρέπει να γίνει ιδιαίτερη αναφορά στο φαινόµενο της "σύγκρουσης πακέτων" στα ασύρµατα δίκτυα. Η σύγκρουση πακέτων προκαλείται µε 2 τρόπους : - Οταν σε ένα τερµατικό-παραλήπτη φτάνουν ταυτόχρονα πακέτα από 2 ή περισσότερα τερµατικάαποστολείς - Οταν, κατά τη στιγµή που ένα τερµατικό-αποστολέας εκπέµπει ένα πακέτο, φθάσει σε αυτό ένα πακέτο από κάποιο άλλο τερµατικό Και στις 2 περιπτώσεις το αποτέλεσµα είναι τα πακέτα να καταστραφούν, δηλαδή δεν πρόκειται να εγκριθούν (ACKnowledged) από τους παραλήπτες των πακέτων. Οι αποστολείς των πακέτων θα πρέπει να τα ξαναστείλουν. Το πρόβληµα που τίθεται εδώ είναι πως, αν προσπαθήσουν οι αποστολείς των πακέτων να τα ξαναστείλουν αµέσως µετά, θα έχουµε νέα σύγκρουση και απόρριψή τους. Θα πρέπει τα πακέτα να σταλούν µετά από ορισµένο τύχαιο χρόνο, ώστε η πιθανότητα επανασύγκρουσης να είναι µικρή. Τα συστήµατα δικτύων που λειτουργούν µε τη βοήθεια αυτής της "τυχαιότητας" παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Πρόκειται για µή- ντετερµινιστικά συστήµατα και για την ανάλυσή τους ενδείκνυται η προσοµοίωση µε υπολογιστή Λειτουργία της προσοµοίωσης και βασικές παράµετροι Οι παράµετροι που αποτελούν την "καρδιά" ενός ad-hoc WLAN συστήµατος είναι οι ακόλουθες : - Το bandwidth του µέσου (πχ 11Mbps για τη περίπτωση του b). - Ο αριθµός των slots/sec και το µήκος κάθε slot (slot size). Slot είναι το χρονικό διάστηµα µέσα στο οποίο εκπέµπεται ένα πακέτο πληροφορίας και αντιστοιχεί σε κάποιο σταθερό αριθµό bytes. Οι προηγούµενες 3 παράµετροι συνδέονται µε τον τύπο "αριθµός slots/sec" = "bandwidth" / "µήκος του slot" - Ρυθµός παραγωγής beacons (beacons/sec). Η τιµή αυτή δεν είναι σταθερή και δίνεται έµµεσα ως ο µέγιστος χρόνος µεταξύ 2 beacons. Οταν ένα τερµατικό εκπέµπει ένα beacon, το επόµενο beacon θα εκπεµπθεί τυχαία εντός αυτού του διαστήµατος. - Χρόνος timeout σύνδεσης λόγω µη-λήψης beacon. 33

34 - Χρόνος timeout λήψης πακέτου. Αν κάποιο πακέτο που έχει ζητηθεί δεν φθάσει µέσα σε κάποιο χρόνο, θα ξαναζητηθεί από το τερµατικό. - Μέγιστος αριθµός επαναλήψεων ζήτησης πακέτου. Μέχρι πόσες φορές θα ξαναζητηθεί ένα πακέτο έως ότου απορριφθεί πλήρως η ζητούµενη πληροφορία ως µη προσπελάσιµη. - Μέγιστος αριθµός επαναλήψεων εκποµπής πακέτου. Αν ένα πακέτο δεν µπορεί να φθάσει στον παραλήπτη του, µετά από κάποιες προσπάθειες απορρίπτεται. - Μέσος χρόνος απραξίας ενός τερµατικού αν λάβει NACK (απόρριψη πακέτου). Επίσης, υπάρχουν µερικές παράµετροι που προέκυψε η ανάγκη τους κατά τη περάτωση της προσοµοίωσης. Αυτές είναι : - Μέσος χρόνος απραξίας ενός τερµατικού αν λάβει ACK (έγκριση πακέτου). - Παράγοντας πολλαπλασιασµού των πακέτων που εκπέµπονται αν µεταξύ αποστολέα και παραλήπτη µεσολαβούν πολλά τερµατικά. Τα είδη της πληροφορίας που έχουν επιλεχθεί στην προσοµοίωση για µετάδοση µεταξύ των τερµατικών είναι : - αρχεία γενικού τύπου - constant-bit-rate (CBR) streaming video Στη περίπτωση των αρχείων, ο ρυθµός µετάδοσης πακέτων γίνεται µε σκοπό την πλήρη κάλυψη του προσφερόµενου bandwidth. Στη δεύτερη περίπτωση, ο ρυθµός µετάδοσης πακέτων γίνεται µε σκοπό να καλυφθεί το bit-rate του video οπότε µπορεί να είναι µικρότερος του προσφερόµενου bandwidth. Η επιλογή του video έγινε λόγω του ότι επιτρέπει την εποπτική παρατήρηση της επίδρασης των διαφόρων παραµέτρων της προσοµοίωσης στην αξιοποίηση του προσφερόµενου bandwidth. Το streaming video εισάγει άλλες δύο σηµαντικές παραµέτρους στη προσοµοίωση : - Την απαίτηση σε bandwidth του video για αναπαραγωγή σε πραγµατικό χρόνο. Είναι ίση µε το γινόµενο "καρρέ/sec" * "µέγεθος καρρέ" ("frame rate" * "frame size") - Το µέγεθος buffer αποθήκευσης µελλοντικών καρρέ του video από τα τερµατικά Το bandwidth του µέσου ενός δικτύου είναι σταθερό και εξαρτάται από τη δεδοµένη τεχνολογία που χρησιµοποιείται. Στην περίπτωσή µας, το µέσο είναι ο αέρας και, βάσει των προτύπων που θέτει το IEEE b, θα θεωρούµε σε όλες τις ακόλουθες αναλύσεις το bandwidth ίσο µε 11Mbps (= 1408 KBytes/sec) Είδη Θεωρητικών πακέτων ανταλλαγής πληροφορίας Τα πακέτα που θεωρητικά ανταλλάσονται µεταξύ των τερµατικών της προσοµοίωσης είναι τεσσάρων ειδών : - beacon. Η χρήση του έχει αναφερθεί σε προηγούµενο κεφάλαιο. 34

35 Το αριστερό µέρος του πακέτου είναι ο header και είναι ο ίδιος για όλα τα είδη πακέτων. Το "SYNC" µέρος του πακέτου είναι µια συγκεκριµένη σειρά 0 και 1 (15 bytes συνολικά) που αναγνωρίζεται από τα τερµατικά ως η αρχή νέου πακέτου προκειµένου να συγχρονιστούν κατά την ανάγνωσή του. Το "Αποστολέας" είναι το MAC address του τερµατικού που στέλνει το πακέτο. Το MAC είναι µια τιµή-ταυτότητα, µοναδική για κάθε τερµατικό, µήκους 8 bytes. Το "Pack-id" είναι µια τιµή 1 byte που υποδηλώνει το είδος του πακέτου που ακολουθεί. Στην περίπτωση αυτή, έχει τιµή 0 που αντιστοιχεί σε πακέτο είδους "beacon". Το "MAC array" είναι µια λίστα των MAC όλων των τερµατικών των οποίων γνωρίζει την ύπαρξη το τερµατικό-αποστολέας. Το µήκος του MAC array εξαρτάται από το µέγιστο επιτρεπτό αριθµό τερµατικών στο ad-hoc WLAN. Σε κάθε περίπτωση έχουµε θέσει µέγιστο αριθµό τερµατικών ίσο µε n = 64. Το "Links array" είναι ένας διαγώνιος πίνακας που περιέχει όλες τις απ'ευθείας συνδέσεις µεταξύ των τερµατικών. Κάθε τιµή του πίνακα είναι ένα bit και είναι της διπλανής µορφής. Τα κόκκινα τετράγωνα µόνο χρησιµοποιούνται εποµένως τα υπόλοιπα µπορούν να αγνοηθούν. Το µέγεθός του πάλι εξαρτάται από τον µέγιστο αριθµό τερµατικών n, και είναι n*n/2-n/2 bits, ή αλλιώς n*(n-1)/16 bytes. To "CRC" είναι επίσης κοινό στο τέλος όλων των ειδών πακέτων. Είναι µία τιµή 8 bytes που προκύπτει µε κάποιον αλγόριθµο από όλο το προηγούµενο πακέτο και µπορεί να φανερώσει αν έχει γίνει κάποιο λάθος κατά τη λήψη του πακέτου (error-detection). Συνολικά, το µέγεθος του slot είναι 32+n*(n+127)/16 bytes. Για n=64 γίνεται 796 bytes. Εποµένως, για n=64, το µήκος των slots θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 796 bytes. - request. Με αυτό το πακέτο, ο αποστολέας ζητάει κάποια bytes από ένα αρχείο του παραλήπτη του πακέτου. Ο header, όπως ειπώθηκε, είναι ο ίδιος. Η τιµή του "Pack-id" είναι 1 και αντιστοιχεί σε πακέτο είδους "request". Το µέρος του slot "Παραλήπτης" είναι το MAC του τερµατικού από το οποίο ζητείται η πληροφορία. Το "Pointer" είναι ένας δείκτης στο πρώτο byte της πληροφορίας που ζητάει ο αποστολέας από τον παραλήπτη. Το "Length" είναι ο αριθµός των bytes που επιθυµεί ο αποστολέας του πακέτου. Μετά το CRC, έχει δεσµευθεί ένα χρονικό διάστηµα ίσο µε 16 bytes που αντιστοιχεί στην επιστροφή έγκρισης του πακέτου (ACK) από τον παραλήπτη. 35

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Τοπικά ίκτυα

Κεφάλαιο 5: Τοπικά ίκτυα Κεφάλαιο 5: Τοπικά ίκτυα 5.1 ΤοΠρωτόκολλο ALOHA Αλγόριθµοι επίλυσης συγκρούσεων µε βάση το δυαδικό δένδρο 5.2 ίκτυα Ethernet Πρότυπο ΙΕΕΕ 802.3 5.3 ίκτυα Token Ring - Πρότυπο ΙΕΕΕ 802.5 Τοπικά ίκτυα 5-1

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Απόδοσης Ασύρματων Δικτύων Multimedia

Μελέτη Απόδοσης Ασύρματων Δικτύων Multimedia Πτυχιακή Εργασία Με Θέμα : Μελέτη Απόδοσης Ασύρματων Δικτύων Multimedia Ονοματεπώνυμο : Ιωάννης Μίνως ΑΕΜ : 3120 Τπεύθυνος Καθηγητής : Ιωάννης Βραδελης Ευχαριστίες Ολοκληρώνοντας έναν κύκλο στη ζωή μου

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Πτυχιακή Εργασία Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Σκοπός της σημερινής παρουσίασης είναι να παρουσιαστεί και να αναλυθεί η δομή και ο τρόπος λειτουργίας ενός δικτύου Hot Spot. Υπεύθυνος Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΚΥΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES METROMOLITAN NETWORK) ΠΗΓΕΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΙΕΕΕ 802.11 Τι είναι η ISM (Industrial Scientific and Medical ) ζώνη; Ζώνη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Πολυπλεξία

Κεφάλαιο 3 Πολυπλεξία Κεφάλαιο 3 Πολυπλεξία Μάθημα 3.1: Μάθημα 3.2: Μάθημα 3.3: Πολυπλεξία επιμερισμού συχνότητας χρόνου Συγκριτική αξιολόγηση τεχνικών πολυπλεξίας Στατιστική πολυπλεξία Μετάδοση Δεδομένων Δίκτυα Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac dlan 1200+ WiFi ac 2 dlan 1200+ WiFi ac Υφιστάμενη κατάσταση Οι φορητές συσκευές όλο πληθαίνουν καθημερινά. Όλο και περισσότεροι χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος ZigBee Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος Τι είναι το ZigBee; Ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο χαμηλής Κατανάλωσης Ισχύος σε Wireless Persnal Area Netwrks (WPANs) Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής Password: edi

ΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής  Password: edi ΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τµήµα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Διαλέξεις μαθήματος: http://medisp.teiath.gr/eclass/courses/tio103/ https://eclass.teiath.gr/courses/tio100/

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Διαδικτύου Μέρος 2ο. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 3 ο

Πρωτόκολλα Διαδικτύου Μέρος 2ο. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 3 ο Πρωτόκολλα Διαδικτύου Μέρος 2ο Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 3 ο Internet Protocol (IP) Στο επίπεδο δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP, συναντάμε το πρωτόκολλο IP. Η λειτουργία του IP βασίζεται αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών Εργαστήρια

Δίκτυα Υπολογιστών Εργαστήρια Δίκτυα Υπολογιστών Εργαστήρια Άσκηση 6 η Πολλαπλή Πρόσβαση με Ακρόαση Φέροντος (CSMA-CD) Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Διδάσκων: Παπαπέτρου Ευάγγελος 2 1 Εισαγωγή Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές βαθμίδες του συστήματος των δορυφορικών επικοινωνιών δίνονται στο παρακάτω σχήμα :

Οι βασικές βαθμίδες του συστήματος των δορυφορικών επικοινωνιών δίνονται στο παρακάτω σχήμα : Εισαγωγικά Τα δορυφορικά δίκτυα επικοινωνίας αποτελούν ένα σημαντικό τμήμα των σύγχρονων τηλεπικοινωνιακών συστημάτων. Οι δορυφόροι παρέχουν τη δυνατότητα κάλυψης μεγάλων γεωγραφικών περιοχών. Η δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Υπόστρωµα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer.

Υπόστρωµα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer. Υπόστρωµα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου Medium Access Control Sub-layer. Πρόβληµα Υπάρχει ένα κανάλι το οποίο «µοιράζονται» πολλοί κόµβοι. Πρόβληµα: Ποίος µεταδίδει και πότε; Περίληψη Κανάλια πολλαπλής πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ HIPERLAN/2 & Η ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ IEEE a

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ HIPERLAN/2 & Η ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ IEEE a ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ HIPERLAN/2 & Η ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ IEEE 802.11a ΟΥΡΑΝΙΑ Φ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ Π.ΤΣΙΡΟΓΙΑΝΝΗ Επιβλέπων: κ.στεργιου ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΡΤΑ 2005 ΙΣΤΟΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση 1 η μεταγωγής κυκλώματος? : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της. Ερώτηση 2 η : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της μεταγωγής μηνύματος?

Ερώτηση 1 η μεταγωγής κυκλώματος? : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της. Ερώτηση 2 η : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της μεταγωγής μηνύματος? Μετάδοση Δεδομένων Δίκτυα Υπολογιστών 68 Ερώτηση 1 η μεταγωγής κυκλώματος? : Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της Απάντηση : Στα δίκτυα μεταγωγής κυκλώματος (circuit switching networks), η μετάδοση των

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρµατη λειτουργία (µόνο σε επιλεγµένα µοντέλα)

Ασύρµατη λειτουργία (µόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Ασύρµατη λειτουργία (µόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Οδηγός χρήσης Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Η επωνυµία Windows είναι εµπορικό σήµα κατατεθέν της εταιρείας Microsoft Corporation.

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η. Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η. Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Τι είναι επικοινωνία; Είναι η διαδικασία αποστολής πληροφοριών από ένα πομπό σε κάποιο δέκτη. Η Τηλεπικοινωνία είναι η επικοινωνία από απόσταση (τηλε-).

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 4 ο

Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών. Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 4 ο Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Επικοινωνίες Δεδομένων Μάθημα 4 ο Τα επικοινωνιακά δίκτυα και οι ανάγκες που εξυπηρετούν Για την επικοινωνία δύο συσκευών απαιτείται να υπάρχει μεταξύ τους σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά ίκτυα (LAN).

ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά ίκτυα (LAN). Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας, Κέρκυρα Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος 1. Τεχνικές Πολλαπλής Πρόσβασης Πρωτόκολλα LAN ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΑC

ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΑC ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ Το επίπεδο σύνδεσης αποτελείται από δύο υποεπίπεδα: Το υποεπίπεδο ελέγχου προσπέλασης μέσων (Medium Access Control) Το υποεπίπεδο λογικού ελέγχου σύνδεσης (Logical Link Control) To υποεπίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

DVB (DVB-S, DVB-C, DVB-T, DVB-H)

DVB (DVB-S, DVB-C, DVB-T, DVB-H) 1 Το DVB (Digital Video Broadcasting) αναφέρεται στην µετάδοση ψηφιακού βίντεο και περιλαµβάνει τα εξής συστήµατα µετάδοσης: 1. Τα δορυφορικά συστήµατα DVB-S και DVB-S2 2. Το καλωδιακό σύστηµα DVB-C 3.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης

Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισμού Θέσης Στρίγκος Θεόδωρος Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο el01222@mail.ntua.gr Σκοπός της διπλωματικής εργασίας είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη Σειρά Ασκήσεων ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 1 ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗ 2

Τρίτη Σειρά Ασκήσεων ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 1 ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 Τρίτη Σειρά Ασκήσεων ΑΣΚΗΣΗ 1 o Ένα πακέτο ανώτερου επιπέδου τεμαχίζεται σε 10 πλαίσια, κάθε ένα από τα οποία έχει πιθανότητα 80 τοις εκατό να φτάσει χωρίς σφάλμα. Αν το πρωτόκολλο συνδέσου μετάδοσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #10: Πρότυπο ΙΕΕΕ

ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #10: Πρότυπο ΙΕΕΕ ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #10: Καθηγητής Χρήστος Ι. Μπούρας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών email: bouras@cti.gr, site: http://ru6.cti.gr/ru6/bouras

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Ασύρματων & Κινητών Επικοινωνιών Γ.Κ.:Μάιος 2006

Ασφάλεια Ασύρματων & Κινητών Επικοινωνιών Γ.Κ.:Μάιος 2006 Ασφάλεια Ασύρματων & Κινητών Επικοινωνιών Ασύρματες Επικοινωνίες Μέρος I Slide: 1/26 Περιεχόμενα ΙΕΕΕ 802.11 Εισαγωγή Λειτουργικό μοντέλο 802.11 Στοίβα πρωτοκόλλων του 802.11 Δομή πλαισίων 802.11 Υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer.

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer. Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου Medium Access Control Sub-layer. Πρόβλημα Υπάρχει ένα κανάλι το οποίο «μοιράζονται» πολλοί κόμβοι. Πρόβλημα: Ποίος μεταδίδει και πότε; Περίληψη Κανάλια πολλαπλής πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού Wifi O όρος WIFI (Wireless Fidelity) χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τις συσκευές που βασίζονται στην προδιαγραφή και εκπέμπουν σε συχνότητες 2.4GHz.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 7: Εισαγωγή στα δίκτυα Η/Υ (μέρος Β) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών. ΗΥ335a Δίκτυα Υπολογιστών Διδάσκουσα: Παπαδοπούλη Μαρία BlindSense

Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών. ΗΥ335a Δίκτυα Υπολογιστών Διδάσκουσα: Παπαδοπούλη Μαρία BlindSense Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΗΥ335a Δίκτυα Υπολογιστών Διδάσκουσα: Παπαδοπούλη Μαρία 2015-2016 BlindSense Ομάδα: Αθανασάκη Ευαγγελία 3076 (csd3076@csd.uoc.gr) Αναγνώστου Λεωνίδας 2828

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρματα δίκτυα και πολυμέσα. Αντωνοπούλου Ευθυμία ΓΤΠ 61

Ασύρματα δίκτυα και πολυμέσα. Αντωνοπούλου Ευθυμία ΓΤΠ 61 Ασύρματα δίκτυα και πολυμέσα Αντωνοπούλου Ευθυμία ΓΤΠ 61 Στόχοι Κατανόηση των θεμελιωδών αρχών που διέπουν τις ασύρματες επικοινωνίες και τα δίκτυα Γνωριμία με τα συστήματα των ασύρματων επικοινωνιών Ενημέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα υπολογιστών και Διαδίκτυο (Πηγή:

Δίκτυα υπολογιστών και Διαδίκτυο (Πηγή: Δίκτυα υπολογιστών και Διαδίκτυο (Πηγή: http://www.broadband.gr) Για να γίνει καλύτερα κατανοητή η έννοια της ευρυζωνικότητας, θα γίνει πρώτα μια περιγραφή και επεξήγηση ορισμένων βασικών εννοιών. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μια εισαγωγή στην ασύρματη δικτύωση. Δρ. Χατζημίσιος Περικλής

Μια εισαγωγή στην ασύρματη δικτύωση. Δρ. Χατζημίσιος Περικλής Ασύρματα Δίκτυα και Επικοινωνίες: Μια εισαγωγή στην ασύρματη δικτύωση Δρ. Χατζημίσιος Περικλής Εισαγωγή στην ασύρματη δικτύωση Αύξηση ενδιαφέροντος για ασύρματη τοπική δικτύωση στα μέσα της δεκαετίας του

Διαβάστε περισσότερα

27/3/2010. Ασφάλεια Ασύρματων & Κινητών Επικοινωνιών. Περιεχόμενα εισαγωγή /1 ΙΕΕΕ Εισαγωγή. Λειτουργικό μοντέλο 802.

27/3/2010. Ασφάλεια Ασύρματων & Κινητών Επικοινωνιών. Περιεχόμενα εισαγωγή /1 ΙΕΕΕ Εισαγωγή. Λειτουργικό μοντέλο 802. Ασφάλεια Ασύρματων & Κινητών Επικοινωνιών Ασύρματες Επικοινωνίες Μέρος I Χρήστος Ξενάκης Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Πειραιώς Slide: 1/30 Περιεχόμενα ΙΕΕΕ 802.11 Εισαγωγή Λειτουργικό μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Πλωτάρχης Γ. ΚΑΤΣΗΣ ΠΝ Γιατί χρησιµοποιούµε δίκτυα? Δίκτυο Σύνολο Η/Υ και συσκευών Συνδεδεµένα µε κάποιο µέσο Stand-alone

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1: TCP αποστολέας με παράθυρο αποστολέα = 1

Σχήμα 1: TCP αποστολέας με παράθυρο αποστολέα = 1 I. Παράδειγμα 1: Απόδοση TCP με παράθυρο αποστολέα = 1 a. Ο μηχανισμός όπως έχει περιγραφεί ως τώρα στέλνει μόνο ένα πακέτο και σταματάει να μεταδίδει έως ότου πάρει το ack του πακέτου αυτού (λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΜΕΣΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ

ΠΟΛΥΜΕΣΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΠΟΛΥΜΕΣΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ 1. Εισαγωγή Μετά τη ραγδαία εξάπλωση του ιαδικτύου (Internet) σε όλο τον κόσµο, δηµιουργήθηκε η ανάγκη παροχής πολυµεσικών υπηρεσιών µέσω του ιαδικτύου. Οι βασικές πολυµεσικές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά Δίκτυα. Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων.

Τοπικά Δίκτυα. Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων. Τοπικά Δίκτυα Περίληψη Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων. Αναμεταδότες, Γέφυρες, Μεταγωγείς, δρομολογητές και Πύλες (repeaters, hubs, bridges, switches, routers,

Διαβάστε περισσότερα

Τη φυσική (MAC) διεύθυνση που δίνει ο κατασκευαστής του δικτυακού υλικού στις συσκευές του (π.χ. στις κάρτες δικτύου). Η περιοχή διευθύνσεων που

Τη φυσική (MAC) διεύθυνση που δίνει ο κατασκευαστής του δικτυακού υλικού στις συσκευές του (π.χ. στις κάρτες δικτύου). Η περιοχή διευθύνσεων που 7.7 Πρωτόκολλο ARP 1 ύο είδη διευθύνσεων: MAC - IP Τη φυσική (MAC) διεύθυνση που δίνει ο κατασκευαστής του δικτυακού υλικού στις συσκευές του (π.χ. στις κάρτες δικτύου). Η περιοχή διευθύνσεων που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

J. Glenn Brookshear. Copyright 2008 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley

J. Glenn Brookshear. Copyright 2008 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley Κεφάλαιο 4: ικτύωση και ιαδίκτυο Η Επιστήµη των Υπολογιστών: Μια Ολοκληρωµένη Παρουσίαση (δέκατη αµερικανική έκδοση) J. Glenn Brookshear Copyright 2008 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley

Διαβάστε περισσότερα

ΑσύρµαταΜητροπολιτικά ίκτυα

ΑσύρµαταΜητροπολιτικά ίκτυα ΑσύρµαταΜητροπολιτικά ίκτυα Απαιτήσεις ικτύωση υπολογιστικών συστηµάτων που βρίσκονται διασκορπισµένα σε µια γεωγραφική περιοχή της τάξης µιας «πόλης». Μεγαλύτερό εύρος ζώνης από τα αντίστοιχα τοπικά δίκτυα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 7ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 7ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 7ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Για να διεκπεραιωθεί η μεταφορά των πακέτων από την πηγή στον προορισμό μεταξύ των κόμβων του επικοινωνιακού υποδικτύου απαιτείται η

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο 2011-20112 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 15 Δεκεμβρίου 2011 Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις 1. Θεωρήσετε

Διαβάστε περισσότερα

7.3 Πρωτόκολλο TCP. 1. Το TCP πρωτόκολλο παρέχει υπηρεσίες προσανατολισµένες σε σύνδεση. Σ Λ

7.3 Πρωτόκολλο TCP. 1. Το TCP πρωτόκολλο παρέχει υπηρεσίες προσανατολισµένες σε σύνδεση. Σ Λ Ερωτήσεις 7.3 Πρωτόκολλο TCP 1. Τι είναι το τµήµα (segment) στο πρωτόκολλο TCP; Από ποια µέρη αποτελείται; 2. Για ποιο σκοπό χρησιµοποιείται ο Αριθµός ειράς στην επικεφαλίδα ενός segment TCP; 3. την περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html )

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) Γενικά Για πολλά χρόνια, τα χάλκινα καλώδια (συνεστραµµένα ζεύγη - twisted pairs)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής  Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Εικόνα Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI.

1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Εικόνα Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI. 40 Σύγχρονα τηλεπικοινωνιακά και δικτυακά πρωτόκολλα Εικόνα 1.5.1 Επίπεδα λειτουργίας επαναλήπτη, γέφυρας, δρομολογητή και πύλης ως προς το μοντέλο OSI. 1.5.1 ΓΕΦΥΡΑ (BRIDGE) Οι γέφυρες λειτουργούν τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Η/Υ Θεωρία. Διάλεξη 2η

Δίκτυα Η/Υ Θεωρία. Διάλεξη 2η Δίκτυα Η/Υ Θεωρία Διάλεξη 2η Kάρτες Δικτύωσης (NIC-Network Interface Controller) Βασικές εντολές δρομολόγησης και ανίχνευσης Η κάρτα δικτύου συνδέει τον υπολογιστή στο τοπικό δίκτυο παράγει και λαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

... Αν ν = 16 εγκαταλείπει τις προσπάθειες μετάδοσης του πακέτου. Τοπολογία Διαύλου (BUS).

... Αν ν = 16 εγκαταλείπει τις προσπάθειες μετάδοσης του πακέτου. Τοπολογία Διαύλου (BUS). Άσκηση 1 Ethernet protocol Δύο H/Y, Α και Β, απέχουν 400 m και συνδέονται με ομοαξονικό καλώδιο (γραμμή μετάδοσης) που έχει χωρητικότητα 100 Mbps και ταχύτητα διάδοσης 2*10 8 m/s. Στην γραμμή τρέχει πρωτόκολλο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΚΤΗΣ DVB-T MPEG-4 ReDi 100

ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΚΤΗΣ DVB-T MPEG-4 ReDi 100 ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΚΤΗΣ DVB-T MPEG-4 ReDi 100 Σύντοµος οδηγός για να ξεκινήσετε αµέσως, να παρακολουθείτε ψηφιακή τηλεόραση Περιλαµβάνει: Σύνδεση µε την τηλεόραση, Εκκίνηση για πρώτη φορά & Αναζήτηση καναλιών,

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων.

Περίληψη. Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων. Τοπικά Δίκτυα Περίληψη Ethernet Δίκτυα Δακτυλίου, (Token Ring) Άλλα Δίκτυα Σύνδεση Τοπικών Δικτύων. Αναμεταδότες, Γέφυρες, Μεταγωγείς, δρομολογητές και Πύλες (repeaters, hubs, bridges, switches, routers,

Διαβάστε περισσότερα

Λύση: Λύση: Λύση: Λύση:

Λύση: Λύση: Λύση: Λύση: 1. Ένας δίαυλος έχει ρυθµό δεδοµένων 4 kbps και καθυστέρηση διάδοσης 20 msec. Για ποια περιοχή µηκών των πλαισίων µπορεί η µέθοδος παύσης και αναµονής να έχει απόδοση τουλάχιστον 50%; Η απόδοση θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρµατη λειτουργία (µόνο σε επιλεγµένα µοντέλα)

Ασύρµατη λειτουργία (µόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Ασύρµατη λειτουργία (µόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Οδηγός χρήσης Copyright 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Οι επωνυµίες Microsoft και Windows είναι εµπορικά σήµατα κατατεθέντα της εταιρίας

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρµατη λειτουργία (µόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Οδηγός χρήσης

Ασύρµατη λειτουργία (µόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Οδηγός χρήσης Ασύρµατη λειτουργία (µόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Οδηγός χρήσης Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Η ονοµασία Windows είναι εµπορικό σήµα κατατεθέν της εταιρείας Microsoft Corporation

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 5ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 5ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 5ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 14. Ποιος είναι ο ρόλος των καρτών δικτύου (Network Interface Card, NIC); Απάντηση: Οι κάρτες δικτύου χρησιμοποιούνται για να συνδέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1. Δίδονται: Ποσότητα Πληροφορίας. D4: 300 bit ΔΜ: 2 Kbit E: 10 Mbit. Διαφημιστικά Μηνύματα (ΔΜ) + Εικόνες (Ε)

Άσκηση 1. Δίδονται: Ποσότητα Πληροφορίας. D4: 300 bit ΔΜ: 2 Kbit E: 10 Mbit. Διαφημιστικά Μηνύματα (ΔΜ) + Εικόνες (Ε) Άσκηση 1 Σε ένα δίκτυο τηλεματικής όπου υποστηρίζεται η υπηρεσία Διαχείρισης Στόλου Δημοσίων Οχημάτων Μεταφοράς επιβατών, ο κεντρικός υπολογιστής του κάθε οχήματος λαμβάνει μέσω αισθητήρων τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα και Διαδίκτυο

Δίκτυα και Διαδίκτυο Μανώλης Κοσμίδης Dipl. Electrical & Computer Engineering, MEng E-commerce & Computer Systems, MEdu Management and Leadership Δίκτυα και Διαδίκτυο Βασικές έννοιες δικτύων 1 Τι είναι δίκτυο Ένα δίκτυο υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Διευθυνσιοδότηση 7.6.1. Διεύθυνση Ελέγχου Προσπέλασης στο Μέσο

7.5 Διευθυνσιοδότηση 7.6.1. Διεύθυνση Ελέγχου Προσπέλασης στο Μέσο Κεφάλαιο 7 7.5 Διευθυνσιοδότηση 7.6.1. Διεύθυνση Ελέγχου Προσπέλασης στο Μέσο Σελ. 247-249 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑΛ Κομοτηνής http://diktya-epal-g.ggia.info/ Διευθυνσιοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Γραφικές Τέχνες και Πολυμέσα ΓΤΠ61 Θέμα: «Ασύρματα δίκτυα και πολυμέσα» Αντωνοπούλου Ευθυμία Επιβλέπων καθηγητής Ζευγώλης Δημήτριος Για χρόνια η

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Πρότυπη Εφαρµογή ιαλειτουργικότητας για Φορητές Συσκευές Όνοµα: Κωνσταντίνος Χρηστίδης Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο Αντικείµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ:ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΡΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Bluetooth is

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7.3. Πρωτόκολλο TCP

Κεφάλαιο 7.3. Πρωτόκολλο TCP Κεφάλαιο 7.3 Πρωτόκολλο TCP Πρωτόκολλο TCP Το πρωτόκολλο Ελέγχου Μετάδοσης (Transmission Control Protocol, TCP) είναι το βασικό πρωτόκολο του Επιπέδου Μεταφοράς του μοντέλου TCP/IP. Παρέχει υπηρεσίες προσανατολισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ρ Θεοδώρου Παύλος pavlos@aegean.gr Βιβλίο Μαθήµατος: Επικοινωνίες Υπολογιστών & εδοµένων, William Stallings, 6/e, 2000. ΕΥ - κεφ.9 (1/2) ρ Παύλος Θεοδώρου 1 Εισαγωγή Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΛΕΞΗ 6 Η. ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία. ιδάσκουσα: : ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα. ίκτυα Υπολογιστών και Επικοινωνία. ιάλεξη 6: H Πολύπλεξη

ΙΑΛΕΞΗ 6 Η. ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία. ιδάσκουσα: : ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα. ίκτυα Υπολογιστών και Επικοινωνία. ιάλεξη 6: H Πολύπλεξη ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία ΙΑΛΕΞΗ 6 Η ιδάσκουσα: : ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα ρ. Παντάνο Ρόκου Φράνκα 1 Πολύπλεξη ΗΠολύπλεξηείναι η µετάδοση διαφορετικών ρευµάτων πληροφορίας µέσα από την ίδια φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ (Kεφ. 10) ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ Χαρακτηριστικά Στρατηγικές ροµολόγησης Παραδείγµατα Βιβλίο Μαθήµατος: Επικοινωνίες Υπολογιστών & εδοµένων, William Stallings, 6/e, 2000. ΕΥ - κεφ.10 (2/3)

Διαβάστε περισσότερα

Certified Telecommunications & Network Professional (CTNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0

Certified Telecommunications & Network Professional (CTNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0 (CTNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό του χρήστη (δηµιουργία διαδροµής) Κοινωνικά δίκτυα: Personal guide based on Fingerprint Positioning: a social network approach

Ιστορικό του χρήστη (δηµιουργία διαδροµής) Κοινωνικά δίκτυα: Personal guide based on Fingerprint Positioning: a social network approach Personal guide based on Fingerprint Positioning: a social network approach Λιονάκης Παναγιώτης, Τµήµα Εϖιστήµης Υϖολογιστών Πανεϖιστήµιο Κρήτης Σκοϖός-Αντικείµενο Ανάϖτυξη ενός έξυϖνου συστήµατος (ϖροσωϖικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 3 ΑΣΚΗΣΗ 4 ΑΣΚΗΣΗ 5

ΑΣΚΗΣΗ 3 ΑΣΚΗΣΗ 4 ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΣΚΗΣΗ Μία εταιρεία διανομών διατηρεί την αποθήκη της στον κόμβο και μεταφέρει προϊόντα σε πελάτες που βρίσκονται στις πόλεις,,,7. Το οδικό δίκτυο που χρησιμοποιεί για τις μεταφορές αυτές φαίνεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 CubisLITE Client Οδηγίες Χρήσεως Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενικά 1. Τι είναι ο CubisLITE Server 2. Τι είναι ο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική του πληροφοριακού συστήµατος Cardisoft Γραµµατεία 2003 ιαχείριση Προσωπικού

Αρχιτεκτονική του πληροφοριακού συστήµατος Cardisoft Γραµµατεία 2003 ιαχείριση Προσωπικού Αρχιτεκτονική του πληροφοριακού συστήµατος Cardisoft Γραµµατεία 2003 ιαχείριση Προσωπικού Γενικά Η αρχιτεκτονική ανάπτυξης τους πληροφοριακού συστήµατος Γραµµατεία 2000 υποσύστηµα διαχείρισης προσωπικού

Διαβάστε περισσότερα

CSMA/CA στο Κατανεμημένα Ενσωματωμένα Συστήματα Πραγματικού Χρόνου

CSMA/CA στο Κατανεμημένα Ενσωματωμένα Συστήματα Πραγματικού Χρόνου CSMA/CA στο 802.11 Κατανεμημένα Ενσωματωμένα Συστήματα Πραγματικού Χρόνου Medium Access Control Συνήθως πολλοί κόμβοι μοιράζονται ένα κοινό μέσο Πρόβλημα: απαιτείται διαχείριση της πρόσβασης των κόμβων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών 44 Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών Διδακτικοί στόχοι Σκοπός του κεφαλαίου είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τα βήματα που ακολουθούνται κατά την ανάπτυξη μιας εφαρμογής.

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Διευκρινίσεων για το έργο «Τηλεματικές υπηρεσίες επέκτασης διαχείρισης Αστικού ΚΤΕΛ Χανίων Α.Ε. και εξυπηρέτησης επιβατικού κοινού»

Απαντήσεις Διευκρινίσεων για το έργο «Τηλεματικές υπηρεσίες επέκτασης διαχείρισης Αστικού ΚΤΕΛ Χανίων Α.Ε. και εξυπηρέτησης επιβατικού κοινού» Απαντήσεις Διευκρινίσεων για το έργο «Τηλεματικές υπηρεσίες επέκτασης διαχείρισης Αστικού ΚΤΕΛ Χανίων Α.Ε. και εξυπηρέτησης επιβατικού κοινού» Α/Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΗ-ΑΠΑΙΤΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ 1. Μέρος Γ., Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

7.6 ιευθυνσιοδότηση. Ερωτήσεις

7.6 ιευθυνσιοδότηση. Ερωτήσεις 7.6 ιευθυνσιοδότηση Ερωτήσεις 1. Να εξηγήσετε τους όρους διεύθυνση, όνοµα και διαδροµή στην τεχνολογία TCP/IP και να εξηγήσετε πώς σχετίζονται αυτοί µεταξύ τους. 2. Τι είναι η φυσική διεύθυνση ή διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Certified Wireless Networks Professional (CWNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0

Certified Wireless Networks Professional (CWNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0 Certified Wireless Networks Professional (CWNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1 η Τοπικά Δίκτυα Δεδομένων (LANs)

Άσκηση 1 η Τοπικά Δίκτυα Δεδομένων (LANs) Άσκηση 1 η Τοπικά Δίκτυα Δεδομένων (LANs) 1. Σκοπός της άσκησης Η τεχνική CSMA εφαρμόζεται σήμερα στα περισσότερα ενσύρματα πολλαπλής πρόσβασης τοπικά δίκτυα - μικρής έκτασης - ως η οικονομικότερη και

Διαβάστε περισσότερα

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Η συνολική ποιότητα της σύνδεσης µέσω ραδιοσυχνοτήτων εξαρτάται από την 9000 απολαβή της κεραίας του

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρματα δίκτυα. Bluetooth

Ασύρματα δίκτυα. Bluetooth Ασύρματα δίκτυα Η εξέλιξη των ασύρματων επικοινωνιών τα τελευταία χρόνια έχει δείξει ότι είναι πολύ δύσκολο ένα σύστημα να μπορέσει να ικανοποιήσει όλες τις ανάγκες του χρήστη και να προσαρμοστεί στις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET Κεφάλαιο 6: Συσκευές τηλεπικοινωνιών και δικτύωσης (Θ) Ενεργά στοιχεία δικτύων Δύο συστήματα Η/Υ μπορούν να συνδεθούν χρησιμοποιώντας: Δια-αποδιαμορφωτές

Διαβάστε περισσότερα

7.9 ροµολόγηση. Ερωτήσεις

7.9 ροµολόγηση. Ερωτήσεις 7.9 ροµολόγηση Ερωτήσεις 1. Να δώσετε τον ορισµό της δροµολόγησης; 2. Από τι εξαρτάται η χρονική στιγµή στην οποία λαµβάνονται οι αποφάσεις δροµολόγησης; Να αναφέρετε ποια είναι αυτή στην περίπτωση των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΥΝΧΡΟΝΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΥΝΧΡΟΝΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΥΝΧΡΟΝΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Επιβλέπων καθηγητής:τσιαντης Λεωνίδας Τμήμα τηλεπληροφορικής και διοίκησης Τ.ε.ι Ηπειρου Άρτα 2005 Σπουδαστές: Κοτρώτσιος Λουκάς Παλιάτσας θεόδωρος Θέματα Επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Πιστοποίησης Γνώσεων και Δεξιοτήτων H/Y ΕΝΟΤΗΤΑ 1: «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ»

Πρόγραμμα Πιστοποίησης Γνώσεων και Δεξιοτήτων H/Y ΕΝΟΤΗΤΑ 1: «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» Πρόγραμμα Πιστοποίησης Γνώσεων και Δεξιοτήτων H/Y ΕΝΟΤΗΤΑ 1: «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» Μάθημα 0.2: Το Λογισμικό (Software) Δίκτυα υπολογιστών Αντώνης Χατζηνούσκας 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. Σκοπός του Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό µάθηµα επί των αρχών λειτουργίας του ιαδικτύου. ρ. Κωνσταντίνος Σ. Χειλάς. Ethernet

Επαναληπτικό µάθηµα επί των αρχών λειτουργίας του ιαδικτύου. ρ. Κωνσταντίνος Σ. Χειλάς. Ethernet Επαναληπτικό µάθηµα επί των αρχών λειτουργίας του ιαδικτύου ρ Κωνσταντίνος Σ Χειλάς Ethernet Ένα πλαίσιο (frame) Ethernet 00 d0 06 99 18 28 00 02 b3 0b 86 08 00 45 00 Η επικεφαλίδα του IP 0 ToS 0 ToS 00

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή ιαδικτύωση

Επιχειρησιακή ιαδικτύωση Επιχειρησιακή ιαδικτύωση Τοπικά ίκτυα Γ. ιακονικολάου Γ.Διακονικολάου, Η.Μπούρας, Α.Αγιακάτσικα 1 Σκοπός Κεφαλαίου Τι είναι το τοπικό δίκτυο (LAN); Κατανόηση των συστατικών μερών ενός LAN Είδη και πιθανές

Διαβάστε περισσότερα

Επείγουσα Ανάγκη για βοήθεια Συχνές ερωτήσεις

Επείγουσα Ανάγκη για βοήθεια Συχνές ερωτήσεις Επείγουσα Ανάγκη για βοήθεια Συχνές ερωτήσεις Παρακάτω θα βρείτε μερικές από τις πιο συνήθεις συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη λειτουργία Επείγουσας Ανάγκης για βοήθεια. Βασίζονται στις εμπειρίες των υπαλλήλων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Οι Η/Υ στο κτίριο που βρίσκεται το γραφείο σας συνδέονται έτσι ώστε το προσωπικό να μοιράζεται τα αρχεία και τους εκτυπωτές. Πως ονομάζεται αυτή η διάταξη των

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές Επικοινωνίες & Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα

Κινητές Επικοινωνίες & Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Κινητές Επικοινωνίες & Τηλεπικοινωνιακά Δίκτυα Ενότητα : Στρώμα Ζεύξης στα Δίκτυα ΗΥ- Ethernet MAC Στρώμα Σαββαΐδης Στυλιανός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΩΤΗ ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Τετάρτη 16 Ιουνίου 2004 Οδηγίες: Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3,5 ώρες. Ισχύουν όσα αναφέρονται στους Κανονισµούς Εξετάσεων του ΕΑΠ γενικότερα και της ΘΕ ειδικότερα. Είναι υποχρεωτικό

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα