ΓΕΠ ΑΕ ΓΕΝΙΚΗ ΕΞΥΠΠ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΕ. ΤΕΤΡΑΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Τεύχος Ιανουάριος 2012 ΓΕΝΙΚΗ ΕΞΥΠΠ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΕ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΠ ΑΕ ΓΕΝΙΚΗ ΕΞΥΠΠ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΕ. ΤΕΤΡΑΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Τεύχος Ιανουάριος 2012 ΓΕΝΙΚΗ ΕΞΥΠΠ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΕ"

Transcript

1 ΤΕΤΡΑΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Τεύχος Ιανουάριος 2012 ΓΕΠ ΑΕ ΔΟΪΡΑΝΗΣ 181 & ΦΕΙΔΙΟΥ 18 / ΚΑΛΛΙΘΕΑ, Τ.Κ ΤΗΛ.: , ΦΑΞ:

2 Εισαγωγικό σημείωμα Αγαπητοί φίλοι και συνεργάτες, Σας ευχόμαστε Καλή Χρονιά, με Υγεία, Ασφάλεια και αισιοδοξία, ενάντια στις δυσκολίες των ημερών. βαρύτητα στην πρόληψη και εφαρμόζει πρωτόκολλο ιατρικών εξετάσεων με χρήση μηχανημάτων τελευταίας τεχνολογίας, είτε στο ιατρείο της, είτε σε κατάλληλο χώρο των επιχειρήσεων. Στόχος μας είναι και πάλι η ενημέρωσή σας και η υποστήριξη στην προσπάθειά σας να κατανοήσετε τα ζητήματα υγείας και ασφάλειας, να οργανώσετε σωστά την εργασία σας και να αποκτήσετε μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις απαιτήσεις της νομοθεσίας, τους κινδύνους στην εργασία και τα μέτρα ελέγχου των κινδύνων. Ο επιστημονικός υπεύθυνος της ΓΕΠ σε θέματα ασφάλειας τηςεργασίας παρουσιάζει τις απαιτήσεις της νομοθεσίας αναφορικά με την ασφάλεια των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και ειδικότερα των απαιτούμενων ελέγχων και μετρήσεων που επιβάλλεται να διενεργούνται και να υποβάλλονται κατάλληλα στην εταιρία ηλεκτροδότησης. Στην παρούσα έκδοση θα βρείτε ποικιλία θεμάτων υγείας και ασφάλειας που απασχολούν τον σύγχρονο εργαζόμενο και επιχειρηματία, καθώς και νέα της ΓΕΠ σχετικά με την επιτυχία της να επιλεγεί, κατόπιν διαγωνισμού, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υλοποίηση ελέγχων υγείας και ασφάλειας στις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε 82 χώρες ανά τον κόσμο. Σήμερα που περισσότερο από ποτέ, όλοι βιώνουμε τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, η έννοια της ψυχικής υγείας αποκτά διαφορετικές διαστάσεις. Στον παρόν τεύχος θα βρείτε πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία σχετικά με τις ψυχικές διαταραχές που σχετίζονται με την εργασία και συμβουλές για την καλύτερη αντιμετώπιση της εργασιακής καθημερινότητας. Αρχικά, γίνεται μια αναλυτική παρουσίαση σχετικά με τις ραδιενεργές ακτινοβολίες, τις επιδράσεις στην υγεία, και τα όρια επαγγελματικής έκθεσης σε αυτές, ενώ παράλληλα περιγράφονται οι τρόποι με τους οποίους επιτυγχάνεται η παρακολούθηση της επαγγελματικής έκθεσης και οι τρόποι προστασίας. Στη συνέχεια, περιγράφονται οι έννοιες και τα περιεχόμενα του Σχεδίου και του Φακέλου Ασφάλειας και Υγείας, δύο όροι που απαντώνται συχνά και συνήθως συγχέονται δημιουργώντας ερωτήματα, ως προς τις αρμοδιότητες των εμπλεκομένων και τις υποχρεώσεις σύνταξης ή/και υποβολής εγγράφων στις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες. Ακολουθεί ένα θέμα που μας αφορά όλους, καθώς οι απαιτήσεις της εργασίας για τους περισσότερους πλέον εργαζομένους επιβάλουν τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή (Η/Υ). Παρουσιάζονται οι επιπτώσεις στην υγεία, τα συμπτώματα που παρατηρούνται καθώς και τα ενδεδειγμένα μέτρα για τον έλεγχο των κινδύνων που διαπιστώνονται κατά την εργασία σε Η/Υ, όπως αυτά αναλύονται στη σχετική νομοθεσία. Η ΓΕΠ δίνει ιδιαίτερη Όπως πάντα, σας ενημερώνουμε για τα τρέχοντα και αναμενόμενα προγράμματα χρηματοδότησης επιχειρήσεων. Και σε αυτό το τεύχος παρουσιάζονται οι ευκαιρίες χρηματοδότησης μέσα από 3 επιχειρησιακά προγράμματα. Τέλος, η Qualiment, θυγατρική εταιρία της ΓΕΠ, μας ενημερώνει για το γνωστό μικρόβιο E-coli, την παρουσία του στα τρόφιμα, την επίδρασή του στην δημόσια υγεία και τα μέτρα πρόληψης. Ευελπιστούμε και υποσχόμαστε από τεύχος σε τεύχος να γινόμαστε όλο και καλύτεροι, να σας ενημερώνουμε για θέματα που σας απασχολούν και να λύνουμε τυχόν απορίες σας. Σε κάθε περίπτωση, η ΓΕΠ ΑΕ είναι ανοιχτή στον καθένανσας για ερωτήσεις, διευκρινίσεις, συμβουλές και συνεργασία σε ζητήματα που απασχολούν εσάς και την επιχείρησή σας. Γιώργος Λαμπρινός Γενικός Διευθυντής

3 ραδιενεργεσ ακτινοβολιες και ακτινοπροστασια Η ραδιενεργή ακτινοβολία εκπέμπεται από μία ποικιλία φυσικών και τεχνητών πηγών (συσκευών) που χρησιμοποιούνται στη χημική βιομηχανία, στη βιομηχανία τροφίμων, στη φαρμακευτική, στην ιατρική και στη βασική έρευνα. Στη χώρα μας λειτουργεί πυρηνικός αντιδραστήρας με ουράνιο χαμηλού εμπλουτισμού, μικρής ισχύος (5 ΜW), τύπου ανοικτής δεξαμενής, ο οποίος χρησιμοποιείται για ερευνητικούς σκοπούς στο Ερευνητικό Κέντρο Δημόκριτος. Η ύλη αποτελείται από στοιχεία, όπως υδρογόνο, οξυγόνο, σίδηρο, κ.λ.π.. Η βασική μονάδα κάθε στοιχείου είναι το άτομο που αποτελεί μια διάταξη στο χώρο τριών τύπων μορίων: 1. Πρωτονίων, τα οποία έχουν μοναδιαία μάζα και φέρουν ένα θετικό φορτίο. 2. Νετρονίων, τα οποία έχουν μοναδιαία μάζα και μηδενικό φορτίο, είναι δηλαδή ηλεκτρικώς ουδέτερα. 3. Ηλεκτρόνια, τα οποία έχουν μάζα περίπου 2000 φορές μικρότερη από αυτή των πρωτονίων και των νετρονίων και φέρουν ένα αρνητικό φορτίο. Τα πρωτόνια και τα νετρόνια απαρτίζουν το κεντρικό τμήμα του πυρήνα του ατόμου. Τα ηλεκτρόνια καταλαμβάνουν τροχιές και περιστρέφονται γύρω από τον πυρήνα. Σε ένα ηλεκτρικώς ουδέτερο άτομο, ο αριθμός των ηλεκτρονίων ισούται με τον αριθμό των πρωτονίων. Σε ένα στοιχείο, ο αριθμός των πρωτονίων στον πυρήνα του είναι συγκεκριμένος, ωστόσο, ο αριθμός των νετρονίων μπορεί να μεταβάλλεται σχηματίζοντας διαφορετικά ισότοπα του στοιχείου αυτού (Εικ. 1). Ένα συγκεκριμένο ισότοπο ενός στοιχείου αναφέρεται ως νουκλεΐδιο ή νουκλίδιο (nuclide). Το νουκλεΐδιο ταυτοποιείται από το όνομα του στοιχείου και τη μάζα του, για παράδειγμα άνθρακας-14 (ραδιενεργός άνθρακας) ή κάλιο-40. Υπάρχουν ενενήντα στον αριθμό στοιχεία φυσικής προέλευσης, ενώ επιπρόσθετα στοιχεία όπως το πλουτώνιο και το αμερίκιο έχουν δημιουργηθεί από τον άνθρωπο προς χρήση για παράδειγμα σε πυρηνικούς αντιδραστήρες για την παραγωγή ενέργειας. Εάν ο αριθμός των ηλεκτρονίων δεν είναι ίσος με τον αριθμό των πρωτονίων, το άτομο έχει είτε θετική, είτε αρνητική φόρτιση και, όπως λέγεται, ιονίζεται. Έτσι, εάν ένα ουδέτερο άτομο χάσει ένα ηλεκτρόνιο, θα προκύψει ένα θετικά φορτισμένο ιόν. Η διαδικασία απώλειας ή πρόσληψης ηλεκτρονίων καλείται ιονισμός ή ιοντισμός (ionization) και συμβαίνει σε αρκετές φυσικοχημικές διεργασίες. Εικ.1 - Ισότοπα υδρογόνου Κάποια νουκλεΐδια είναι ασταθή και μεταβάλλονται αυθόρμητα σε άλλα μέσω διάσπασης εκπέμποντας ενέργεια υπό μορφή ακτινοβολίας, είτε σωματιδιακής (particulate) όπως για παράδειγμα α και β σωματιδίων, είτε ηλεκτρομαγνητικής (electromagnetic) όπως για παράδειγμα οι ακτίνες-γ. Η ιδιότητα αυτή καλείται ραδιενέργεια (radioactivity), ενώ το ασταθές νουκλεΐδιο ραδιενεργό (radioactive). Τα περισσότερα νουκλεΐδια που απαντώνται στη φύση είναι σταθερά, αλλά υπάρχουν και κάποια που είναι ραδιενεργά, όπως όλα τα ισότοπα του ουρανίου και του θορίου. Πολλά άλλα ραδιενεργά νουκλεΐδια (ή αλλιώς ραδιονουκλεΐδια, ή ραδιοϊσότοπα) έχουν παραχθεί τεχνητά, όπως το στρόντιο-90, το καίσιο-137 και τα ισότοπα των τεχνητών στοιχείων του πλουτωνίου και του αμερίκιου που αναφέρθηκαν παραπάνω. ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ Η ακτινοβολία που εκπέμπεται κατά την ραδιενεργή αποσύνθεση ενός ασταθούς νουκλεϊδίου μπορεί να καταστήσει το μέσο δια του οποίου μεταδίδεται ιονισμένο, γι αυτό και ονομάζεται ιοντίζουσα (ή ιονίζουσα) (ionizing) ακτινοβολία (Εικ. 2). Ένα παράδειγμα ιοντίζουσας ακτινοβολίας είναι οι ακτίνες-χ. Ο ιοντισμός μπορεί να καταλήξει σε χημικά φορτία που μπορούν να οδηγήσουν σε μεταβολές και αλλοιώσεις των ζωντανών κυττάρων και τελικά ίσως και σε ανιχνεύσιμες βιολογικές επιδράσεις. α β Εικ.2 - Προειδοποιητική σήμανση για ραδιενεργή (ιοντίζουσα) ακτινοβολία (α) και σήμανση (λογότυπο) που χρησιμοποιείται σε χώρους μακροχρόνιας ταφής ραδιενεργών καταλοίπων που αποτελούν μεγάλες ραδιενεργές πηγές (β). Η τελευταία φέρει σύμβολα που πιστεύεται ότι, σε μεγάλο βάθος χρόνου, όπου η γνώση για την ερμηνεία των τωρινών συμβόλων κινδύνου μπορεί να χαθεί ενώ τα κατάλοιπα θα εξακολουθούν να παραμένουν ραδιενεργά, θα καταφέρουν να προειδοποιήσουν οποτεδήποτε και οποιονδήποτε για τον υπάρχων κίνδυνο. Οι ιοντίζουσες ακτινοβολίες που απαντώνται στη βιομηχανία, αλλά και σε εργαστηριακές, θεραπευτικές και ακτινοδιαγνωστικές εφαρμογές, είναι οι ακτίνες α, β, γ και Χ. Το προσωπικό μπορεί να ακτινοβοληθεί και άρα να προσβληθεί από πηγές που υφίστανται στον περιβάλλοντα χώρο (εξωτερική ακτινοβόληση) ή από ραδιονουκλεΐδια που έχουν με κάποιο τρόπο εισέλθει και εναποτεθεί μέσα στο σώμα (εσωτερική ακτινοβόληση). Η εξωτερική ακτινοβόληση έχει ενδιαφέρον να μελετηθεί όταν η ακτινοβολία είναι αρκετά διεισδυτική, ώστε να φτάσει στο βασικό στρώμα της επιδερμίδας (ζωντανά επιδερμικά κύτταρα). Η εσωτερική ακτινοβόληση προκύπτει ως αποτέλεσμα εισόδου ραδιενεργού υλικού στον οργανισμό μέσω κατάποσης, μέσω αναπνοής, ή ακόμα και μέσω διείσδυσης από το δέρμα ή ανοιχτές πληγές. Το σωματίδιο α αποτελείται από δύο πρωτόνια και δύο νετρόνια, οπότε είναι διπλά φορτισμένο. Η ακτινοβολία α έχει πολύ μικρό εύρος δράσης και σταματά από λίγα μόλις εκατοστά πάχους στρώματος αέρα, από ένα φύλλο χαρτιού, ή την εξωτερική στοιβάδα του δέρματος (κερατίνη στοιβάδα) που αποτελείται από νεκρά κύτταρα (Εικ. 3). Εκτός σώματος, λοιπόν, με εξωτερική ακτινοβόληση δεν αποτελεί σοβαρή απειλή. Ωστόσο, ραδιονουκλεΐδια που εκπέμπουν ακτινοβολία α στο εσωτερικό του σώματος είναι ιδιαιτέρως επικίνδυνα, διότι τα σωμάτια α χάνουν την ενέργειά τους στους ιστούς σε πολύ μικρές αποστάσεις, προκαλώντας τοπικά έντονο ιοντισμό. Το σωματίδιο β έχει μάζα και φορτίο ίσα με τα αντίστοιχα μεγέθη ενός ηλεκτρονίου. Η ακτίνα δράσης του στους ιστούς εξαρτάται έντονα απ την ενέργειά του. Ένα σωμάτιο β με ενέργεια κάτω από 0.07 MeV δεν διαπερνά την εξωτερική στοιβάδα του δέρματος, αλλά ένα σωμάτιο με ενέργεια 2.5 MeV θα την διαπερνούσε και θα έφτανε σε βάθος περίπου 1.25 cm. Η μονάδα ενέργειας που χρησιμοποιείται εδώ είναι το ηλεκτρονιο-volt [ev], η οποία είναι ένα μέτρο της ενέργειας που κερδίζει ένα ηλεκτρόνιο όταν Εικ.3 - Οι στιβάδες του δέρματος διέρχεται μέσω μιας διαφοράς δυναμικού ενός Volt. Συχνά χρησιμοποιούνται πολλαπλάσια του [ev], όπως το ΜeV που ισοδυναμεί με V. Καθώς τα σωμάτια β επιβραδύνονται διαδιδόμενα στην ύλη, παράγεται ακτινοβολία πέδησης, ένας τύπος ακτίνας Χ όπου η μείωση της κινητικής ενέργειας εκπέμπεται με τη μορφή φωτονίων, η οποία με τη σειρά της διεισδύει σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Έτσι, μια πηγή β-σωματιδίων έξω από το ανθρώπινο σώμα, μπορεί να προκαλέσει β-ακτινοβολία που θα διεισδύσει σε αυτό περισσότερο απ ότι θα αναμενόταν με βάση την ενέργεια της ακτινοβολίας. Ραδιονουκλεΐδια β-σωματιδίων στο εσωτερικό του σώματος θεωρούνται επίσης επικίνδυνα, αλλά ο συνολικός ιοντισμός που προκαλείται από τα σωματίδια β είναι λιγότερο έντονος από αυτόν που προκαλείται από τα σωματίδια α. Οι ακτίνες-γ, οι ακτίνες-χ και η ακτινοβολία πέδησης είναι όλες ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες παρόμοιες στη φύση τους με το κοινό φως και διαφοροποιούμενες ως προς αυτό εξαιτίας των πολύ υψηλότερων συχνοτήτων και ποσοτήτων ενέργειας που τις χαρακτηρίζουν. Ξεχωρίζουν μεταξύ τους ως προς τον τρόπο με τον οποίο παράγονται: η ακτινοβολία-γ εκπέμπεται κατά τη ραδιενεργή διάσπαση. Η πιο γνωστή πηγή ακτίνων Χ είναι ο τεχνικός εξοπλισμός (γραμμικός επιταχυντής), στον οποίο υπό την επίδραση πολύ υψηλής διαφοράς δυναμικού, παράγονται ηλεκτρόνια υψηλής ταχύτητας για να βομβαρδίσουν ένα μεταλλικό στόχο μεγάλου ατομικού αριθμού. Η δε ακτινοβολία πέδησης παράγεται από την επιβράδυνση σωματιδίων β.

4 Η διεισδυτικότητα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας εξαρτάται από την ενέργειά της και τη φύση της ύλης μέσω της οποίας θα διέλθει και με ένα επαρκές ποσό ενέργειας μπορεί να διαπεράσει το ανθρώπινο σώμα. Επομένως πηγές τέτοιας ακτινοβολίας εκτός σώματος μπορούν να είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς. Νετρόνια εκπέμπονται κατά τη διάρκεια πυρηνικών διεργασιών, όπως η πυρηνική σχάση, στην οποία ένας βαρύς πυρήνας διασπάται σε δύο νέα τεμάχια. Παράγονται επίσης, όταν σωμάτια α συγκρούονται με τον πυρήνα συγκεκριμένων νουκλεϊδίων. Τα νετρόνια, όντας ουδέτερα σε ηλεκτρικό φορτίο και άρα ανεπηρέαστα από τα ηλεκτρικά πεδία γύρω από τα άτομα, έχουν μεγάλη διεισδυτική ικανότητα, με αποτέλεσμα οι εξωτερικές πηγές ακτινοβόλησης νετρονίων να θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνες. Η ακτινοβολία νετρονίων δεν προκαλεί άμεσα ιονισμό στην ύλη, αλλά έμμεσα. Όταν ένα νετρόνιο υψηλής ενέργειας χτυπήσει έναν πυρήνα του υλικού στο οποίο διέρχεται, ένα μέρος αυτής της ενέργειας μεταφέρεται στον πυρήνα ο οποίος πάλλεται. Αφού ο πυρήνας είναι ηλεκτρικά φορτισμένος, η κίνησή του δημιουργεί έντονο ιοντισμό σε μικρή απόσταση. ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ Η πληροφόρηση για τις βιολογικές επιδράσεις ιοντιζουσών ακτινοβολιών προέρχεται από πειράματα σε πειραματόζωα και από μελέτες σε ανθρώπους οι οποίοι συνέβη να εκτεθούν σε υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας (π.χ. επιζώντες από τη ρίψη ατομικών βομβών, επιζώντες σε εγκαταστάσεις και περιοχές όπου συνέβησαν πυρηνικά ατυχήματα, όπως στο Τσερνομπίλ και τη Φουκουσίμα, ή ακόμα και σε ασθενείς που υπόκεινται σε ακτινοθεραπεία ή θεραπείες που περιλαμβάνουν την πρόσληψη με κατάποση, ή ενδοφλεβίως, ραδιοφαρμάκων). Στοιχεία βιολογικών επιδράσεων υπάρχουν, επίσης, από μελέτες σε μεταλλωρύχους που ανέπνεαν σε κλειστές ατμόσφαιρες υπογείων σηράγγων με αυξημένα επίπεδα του φυσικής προέλευσης ραδιενεργού αερίου ραδόνιου καθώς και προϊόντων διάσπασης αυτού. Η βασική δομική μονάδα ενός ιστού είναι το κύτταρο. Κάθε κύτταρο έχει έναν πυρήνα που μπορεί να θεωρηθεί ως το κέντρο ελέγχου του κυττάρου. Το DNA είναι το συστατικό εκείνο που φέρει τη γενετική πληροφορία και μέσω του οποίου φτιάχνονται τα χρωμοσώματα που περιέχονται στον πυρήνα. Παρόλο, λοιπόν, που οι τρόποι με τους οποίους προσβάλλει η ακτινοβολία τα κύτταρα δεν είναι πλήρως κατανοητός μέχρι σήμερα, αυτοί περιλαμβάνουν την προσβολή και αλλοίωση του DNA. Δύο είναι οι πιο πιθανοί τρόποι δράσης: ένα μόριο DNA ιονίζεται γεγονός που προκαλεί αλλαγή στο χημικό του μετασχηματισμό, ή αλλάζει η χημική του σύσταση μέσω αντίδρασης που συμβαίνει με κάποιο χημικό μέσο που προκύπτει από τον ιονισμό άλλων συστατικών του κυττάρου. Η χημική μεταβολή σημαίνει αυτόματα ότι το κύτταρο δεν μπορεί να διαιρεθεί περαιτέρω σε δύο νέα κύτταρα, οπότε πρακτικά θεωρείται νεκρό. Πολύ υψηλές δόσεις ακτινοβολίας μπορούν να σκοτώσουν μεγάλους αριθμούς κυττάρων. Εάν εκτεθεί ολόκληρο το ανθρώπινο σώμα σε ισχυρή ακτινοβολία, ο θάνατος μπορεί να επέλθει μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μια δόση της τάξης των 5 gray απορροφούμενη στιγμιαία μπορεί να είναι αρκετή για να αποβεί μοιραία για το θύμα. Εάν εκτεθεί μια μικρή μόνο περιοχή του σώματος σε πολύ υψηλή δόση για σύντομο χρονικό διάστημα, μπορεί αυτή να μην επιφέρει το θάνατο, ωστόσο δύναται σε μικρό χρονικό διάστημα (της τάξης της μιας εβδομάδας) να προκαλέσει για παράδειγμα έντονο δερματικό ερεθισμό εάν πρόκειται για δόση περίπου στα 5 gray, βλάβες οργάνων του σώματος όπως τα μάτια, ή ακόμα και στειρότητα. Όσον αφορά την επιβλαβή επίδραση στα αναπαραγωγικά κύτταρα του ακτινοβολούμενου θύματος, αυτή εκφράζεται σε γενετικές ανωμαλίες που μπορούν να ποικίλλουν σε σοβαρότητα χαρακτηριζόμενες από μη ανιχνεύσιμες, έως και ικανές να προκαλέσουν τερατογεννέσεις ή και στειρότητα. Επίσης, η πρόκληση καρκίνου είναι δυνατή από την έκθεση σε ακτινοβολία ενός αριθμού διαφορετικών τύπων κυττάρων και συνήθως μεσολαβεί μια περίοδος μερικών χρόνων ή και δεκαετιών έως ότου εκδηλωθεί η ασθένεια. Σε ένα εργασιακό περιβάλλον όπου υφίσταται έκθεση εργαζομένων σε ραδιενεργές εκπομπές, η διακινδύνευση όσον αφορά τον καρκίνο και τις κληρονομικές ασθένειες θεωρείται ότι αυξάνεται ανάλογα με τη δόση σε ακτινοβολία. Επιστημονικά επίσης, θεωρείται ότι, δεν υπάρχει επίπεδο έκθεσης που να έχει μηδενική διακινδύνευση. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι, στην έκθεση σε ισοδύναμη δόση 6 Sv αντιστοιχίζεται ποσοστό επιβίωσης 20%, ενώ σε ισοδύναμη δόση 10 Sv το αντίστοιχο ποσοστό είναι σχεδόν μηδενικό. ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ Οι πιο πρόσφατοι Διεθνείς κανονισμοί απαιτούν οι μονάδες για όλα τα εμπλεκόμενα φυσικά μεγέθη να ανήκουν στο σύστημα SI. Στον πίνακα. 1 δίνονται οι μονάδες μέτρησης για τα αντίστοιχα φυσικά μεγέθη και οι σχέσεις που τις συνδέουν με μονάδες που χρησιμοποιούνταν παλιότερα. Φυσικό μέγεθος Νέες μονάδες στο σύστημα SI Ισοδύναμη ποσότητα Παλαιότερες μονάδες Συντελεστές μετατροπής Απορροφούμενη δόση gray (Gy) J kg-1 rad (rad) 1 Gy = 100 rad Ισοδύναμη δόση sievert (Sv) J kg-1 rem (rem) 1 Sv = 100 rem Δραστικότητα becquerel (Bq) s-1 curie (Ci) 1 Bq = Ci Η δραστικότητα μιας ποσότητας ραδιονουκλεϊδίων εκφράζεται από το ρυθμό με τον οποίο συμβαίνει η διάσπασή τους. Η αντίστοιχη μονάδα που είναι το 1 Bq αντιστοιχεί σε μία αυθόρμητη διάσπαση το δευτερόλεπτο. Η απορροφούμενη δόση είναι η μέση ενέργεια που μεταδίδεται από την ιοντίζουσα ακτινοβολία στη μάζα ενός στοιχείου όγκου της ύλης. Η βιολογική επίδραση δεν εξαρτάται μόνο από την απορροφούμενη δόση. Για παράδειγμα, 1 Gy ακτινοβολίας α σε ιστό είναι περισσότερο επιβλαβής απ ότι 1 Gy ακτινοβολίας β. Ως αποτέλεσμα, θεωρήθηκε σκόπιμο να εισαχθεί ένα νέο μέγεθος που να παρέχει βελτιωμένη συσχέτιση μεταξύ της δόσης και της ενδεχόμενης βλάβης. Αυτό το μέγεθος είναι η ισοδύναμη δόση και εκφράζει την απορροφούμενη δόση σταθμισμένη για έναν ιστό ή ένα συγκεκριμένο όργανο μέσω του πολλαπλασιασμού της με έναν συντελεστή βαρύτητας της ακτινοβολίας. Ο συντελεστής βαρύτητας ακτινοβολίας για την ακτινοβολία γ, τις ακτίνες-χ και τα σωματίδια β είναι 1, ενώ για τα σωματίδια α είναι 20. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Αναφορικά με την Ελληνική πραγματικότητα, η πρώτη προσέγγιση στο ζήτημα της προστασίας από τις ιοντίζουσες ακτινοβολίες γίνεται με την Υ.Α ΦΕΚ 280/Β/85, στην οποία αναφέρονται βασικοί κανόνες για την υγεία του πληθυσμού και των εργαζομένων από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Σύμφωνα με αυτό, για την περίπτωση ολόσωμης έκθεσης, το όριο δόσεως καθορίζεται σε 5 msv (0,5 rem) κατά τη διάρκεια ενός έτους. Για την περίπτωση μερικής έκθεσης του σώματος, η μέση δόση σε καθένα από τα επιμέρους όργανα ή ιστούς (δέρμα, χέρια, βραχίονες, πόδια, κ.λ.π.) δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 50 msv (5 rem) ανά έτος. Την πιο πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση, όμως, θεμάτων προστασίας από ιοντίζουσες ακτινοβολίες αποτελεί ο Κανονισμός Ακτινοπροστασίας (Υ.Α ΦΕΚ 216/2001), στον οποίο τίθενται συγκεκριμένα ανώτατα όρια δόσεων για μία σειρά από ξεχωριστές περιπτώσεις. Σημειώνεται ότι, ιδιαιτέρως για τα ιατρικά εργαστήρια στα οποία χρησιμοποιούνται ιοντίζουσες ακτινοβολίες, ισχύουν οι διατάξεις του Νόμου 181/74 αναφορικά με την εισαγωγή, εγκατάσταση και λειτουργία εξοπλισμού παραγωγής ιοντιζουσών ακτινοβολιών. Παραδείγματα κατηγοριών εργαζομένων που εκτίθενται σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες είναι το ερευνητικό προσωπικό σε εργαστήρια πυρηνικής φυσικής, οι ακτινολόγοι, πυρηνικοί, αλλά και ορθοπεδικοί ιατροί που διενεργούν ακτινογραφήσεις πριν και μετά από μια χειρουργική επέμβαση, καθώς και το βοηθητικό προσωπικό που ενδεχομένως απασχολείται σε τέτοιους χώρους εργασίας. Η νομοθεσία απαγορεύει την απασχόληση εργαζομένων κάτω των 18 ετών σε θέση εργασίας όπου σημειώνεται έκθεση σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες, καθώς και εργαζομένων μητέρων που γαλουχούν σε θέσεις εργασίας που συνεπάγονται σημαντικό κίνδυνο ραδιενεργού ρύπανσης. Για ολόσωμη έκθεση επαγγελματικά εκτιθέμενων, το όριο της ενεργού δόσεως είναι 20 msν κατά τη διάρκεια ενός έτους και 100 msν κατά την περίοδο πέντε συνεχόμενων ετών. Είναι δυνατόν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η ενεργός δόση κατά τη διάρκεια ενός μεμονωμένου έτους να φθάσει τα 50 msν, με την προϋπόθεση ότι τα πέντε προηγούμενα συνεχόμενα έτη, συμπεριλαμβανομένου και του τρέχοντος, η ενεργός δόση δεν έχει υπερβεί τα 100 msν. Εάν από κάποια γυναίκα εργαζόμενο δηλώνεται εγκυμοσύνη, πρέπει να λαμβάνονται μέτρα ώστε η έκθεση της γυναίκας στο επαγγελματικό περιβάλλον να είναι τόση, ώστε η προς το έμβρυο ισοδύναμη δόση που αθροίζεται κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ της δήλωσης της εγκυμοσύνης και του τοκετού να είναι τόσο χαμηλή, όσο είναι λογικά εφικτό και να μην υπερβαίνει σε οποιαδήποτε περίπτωση το 1mSν. Χωρίς να παραβιάζονται τα προηγούμενα όρια των 20 και 100 msν, το όριο της ισοδύναμης δόσης για το φακό των οφθαλμών καθορίζεται σε 150 msν ανά έτος, ενώ για το δέρμα σε 500 msν κατά τη διάρκεια ενός έτους. Το όριο ισοδύναμης δόσης για το δέρμα ισχύει για την κατά μέσο όρο δόση σε επιφάνεια 1 cm2 του δέρματος, ανεξαρτήτως της έκτασης της επιφάνειας του δέρματος που εκτίθεται. Το όριο ισοδύναμης δόσης για τα άνω και κάτω άκρα, τους πήχεις και το κάτω μέρος της κνήμης καθορίζεται σε 500 msν κατά τη διάρκεια ενός έτους.

5 Ως αναπόσπαστο μέρος της Μελέτης Εκτίμησης Επαγγελματικών Κινδύνων, η έκθεση των εργαζομένων σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες (όταν υφίστανται) συνεκτιμάται σε ξεχωριστή κατηγορία που συμπεριλαμβάνει όλων των ειδών τις ακτινοβολίες (laser, μικροκυμάτων, υπεριώδεις, υπέρυθρες και ραδιενεργές). Η ΓΕΝΙΚΗ ΕΞΥΠΠ έχει εκπονήσει σημαντικό αριθμό μελετών Εκτίμησης Επαγγελματικών Κινδύνων σε επαγγελματικούς χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (διαγνωστικά κέντρα, γενικά νοσοκομεία) όπου σημειώνεται επαγγελματική έκθεση σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες και έχει κατά περίπτωση προτείνει μέτρα για τον περιορισμό της έκθεσης των εργαζομένων, αλλά και επαληθεύσει με επιτόπιους ελέγχους συμβουλευτικού χαρακτήρα την εφαρμογή τους. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΝΑΝΤΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Η προστασία από την έκθεση σε εξωτερική ακτινοβολία επιτυγχάνεται με τρεις τρόπους: τη θωράκιση, την αύξηση της απόστασης και την ελάττωση του χρόνου έκθεσης. Η θωράκιση περιλαμβάνει την παρεμβολή ενός υλικού μεταξύ της πηγής και του δέκτη, ώστε να απορροφήσει μερικώς ή εντελώς την εκπεμπόμενη ακτινοβολία. Τα πλαστικά αποδεικνύονται στην πράξη ιδιαίτερα αποτελεσματικά για τη θωράκιση πηγών ακτινοβολίας β διότι παράγουν αμελητέα ακτινοβολία πέδησης. Για ακτινοβολίες γ και X απαιτείται ένα παχύ στρώμα υλικού όπως ο μόλυβδος ή το τσιμέντο περιμετρικά της πηγής. Τα τοιχώματα για παράδειγμα ενός χώρου στον οποίο διενεργούνται ακτινοβολήσεις ασθενών, είναι επενδεδυμένα εσωτερικά με φύλλα μολύβδου, ενώ η προθήκη που μεσολαβεί μεταξύ του ακτινολόγου και του χώρου εκπομπής είναι κατασκευασμένη από μολυβδύαλο. Η ακτινοβολία από μία σημειακή πηγή είναι αντιστρόφως ανάλογη με το τετράγωνο της απόστασης από τον δέκτη, οπότε μειώνεται αντίστοιχα και η απορροφούμενη δόση. Ο εξ αποστάσεως χειρισμός ραδιενεργών υλικών (π.χ. με απομονωμένες μακριές τσιμπίδες) είναι ένας τρόπος αύξησης της απόστασης μεταξύ πηγής και δέκτη. Τέλος, όπως γίνεται αντιληπτό, η απορρόφηση είναι επίσης μικρότερη όταν ο χρόνος έκθεσης στο επικίνδυνο υλικό είναι μικρότερος. Στην πράξη επιδιώκεται κατά το δυνατόν να εφαρμόζονται ταυτόχρονα και οι τρεις παραπάνω τρόποι προστασίας. Επιπρόσθετα, εφόσον κρίνεται απαραίτητο, μπορούν να χρησιμοποιούνται από το προσωπικό κατάλληλα μέσα ατομικής προστασίας (Εικ. 4α, β) όπως σκάφανδρα με αυτόνομη τροφοδοσία αέρα, γυαλιά μολυβδύαλου, μπότες ενισχυμένου ελαστικού, γάντια μολύβδου-βινυλίου ή μολύβδου-νεοπρενίου, ποδιές με επένδυση μολύβδου και ολόσωμες φόρμες μολύβδου που απομονώνουν το σώμα από τον περιβάλλοντα χώρο. Εικ.4α - Προστατευτικά γυαλιά μολυβδύαλου. Εικ.4β - Προστατευτική ποδιά με επένδυση μολύβδου για ιοντίζουσες ακτινοβολίες. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΝΑΝΤΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Η προστασία από την έκθεση σε εσωτερική ακτινοβολία επιτυγχάνεται προλαμβάνοντας την πρόσληψη ραδιενεργού υλικού με οποιονδήποτε πιθανό τρόπο (κατάποση, αναπνοή, δερματική απορρόφηση). Η κατανάλωση τροφών ή υγρών, το κάπνισμα και η χρήση καλλυντικών πρέπει να απαγορεύονται σε περιοχές όπου διαχειρίζονται ραδιενεργά υλικά. Επιπρόσθετα, ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δίνεται στη σχολαστική καθαριότητα του χώρου, ώστε να προλαμβάνεται η ενδεχόμενη εξάπλωση ραδιενεργού υλικού στην περίπτωση που κάποιες επιφάνειες έχουν μολυνθεί από αυτό, ή στην περίπτωση που το υλικό διαφεύγει από τη συσκευασία του. Σε τέτοιες περιπτώσεις το υλικό συλλέγεται με αναρρόφηση σε φορητές κυλινδρικές φιάλες ειδικής κατασκευής, ώστε να μην επιτρέπουν την εκπομπή ακτινοβολίας από το εσωτερικό τους στον περιβάλλοντα χώρο (Εικ. 5). Μετά το χειρισμό του υλικού, πρέπει να γίνεται εκτενής πλύση των χεριών πριν την απομάκρυνση από το χώρο και πριν την επαφή με οποιοδήποτε αντικείμενο καθημερινής χρήσης (π.χ. τηλέφωνο, τσάντες, γραφική ύλη, πληκτρολόγιο), ενώ σε περίπτωση που υπάρχει κάποια επιφανειακή πληγή πρέπει οπωσδήποτε να καλύπτεται, διότι αποτελεί πιθανή είσοδο ραδιενεργού υλικού στο αίμα. Εικ.5 - Περισυλλογή ραδιενεργών υπολειμμάτων με αναρρόφηση σε φορητή κυλινδρική φιάλη.

6 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οι κύριοι στόχοι της παρακολούθησης της ακτινοβολίας είναι να εκτιμηθεί η επαγγελματική έκθεση, να αξιολογηθεί η συμφωνία ή η ασυμφωνία με τα πρότυπα και τους κανονισμούς που κατά καιρούς υϊοθετούνται και να αποκτηθούν δεδομένα που συνεισφέρουν στο συνεχή έλεγχο της έκθεσης και ενδεχομένως των επιπτώσεών της. Αναφορικά με τον έλεγχο της έκθεσης σε ακτινοβολία, τα δεδομένα που λαμβάνονται εξυπηρετούν στα εξής σημεία: Στην επισήμανση και αξιολόγηση των κύριων πηγών έκθεσης. Στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων ελέγχου ακτινοβολίας. Στην επισήμανση απρόσμενων περιστατικών και εν γένει καταστάσεων που δεν έχουν προβλεφθεί αλλά περιλαμβάνουν έκθεση σε ακτινοβολία. Στην εκτίμηση της επίδρασης των αλλαγών που έγιναν σε λειτουργικές διαδικασίες. Στη δημιουργία βάσεως δεδομένων πάνω στην οποία μπορεί να βασιστεί η πρόβλεψη της επίδρασης της έκθεσης σε ακτινοβολία για μελλοντικές λειτουργικές διαδικασίες, ώστε να είναι δυνατή η εκ των προτέρων λήψη των κατάλληλων μέτρων ελέγχου. Η εκτίμηση της έκθεσης των εργαζομένων σε εξωτερικές ακτινοβολίες γίνεται με φορητά όργανα τα οποία φέρουν θερμοφωταυγή, ευαίσθητα στην ιοντίζουσα ακτινοβολία, υλικά. Οι δόσεις που προσλαμβάνονται μέσω της αναπνευστικής οδού, εκτιμώνται με φορητούς δειγματολήπτες αέρα (δοσίμετρα) που προσδένονται στο δέκτη, ή τοποθετούνται σε καίρια σημεία εντός του εργασιακού χώρου, όταν επιθυμείται ο έλεγχος των επιπέδων ραδιενέργειας σ αυτόν. Το ραδιενεργό υλικό που έχει εισέλθει στο ανθρώπινο σώμα μπορεί να προσδιοριστεί με αναλύσεις δειγμάτων βιολογικών υλικών (in vitro) ή και με μέτρηση ολόσωμης ακτινοβολίας (in vivo) για τον προσδιορισμό της συγκέντρωσης στο ανθρώπινο σώμα ραδιοϊσοτόπων που εκπέμπουν ακτινοβολία γ. Τα δοσίμετρα αποτελούν τον πιο διαδεδομένο τρόπο παρακολούθησης της έκθεσης των επαγγελματικά εκτιθέμενων σε ραδιενεργή ακτινοβολία. Για τη δοσιμέτρηση χρησιμοποιούνται πλέον τα δοσίμετρα τύπου θερμοφωταύγειας (Εικ. 6α, β). Η συλλογή και αποστολή των δοσιμέτρων για τον υπολογισμό της δόσης και τη βαθμονόμησή τους, γίνεται συνήθως από συνεργαζόμενο ακτινοφυσικό στο τμήμα δοσιμετρίας της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), η οποία αποτελεί τον αρμόδιο δημόσιο φορέα για θέματα ακτινοπροστασίας και πυρηνικής ασφάλειας στη χώρα μας. Εικ.6 - Φορητά δοσίμετρα ιοντιζουσών ακτινοβολιών(α) και χρήση τους (β). Του Σπύρου Σκλαβούνου Δρα Χημικού Μηχανικού Επιστημονικού συμβούλου της ΓΕΠ.

7 Σχέδιο και Φάκελος Ασφάλειας & Υγείας (ΣΑΥ και ΦΑΥ) Το Π.Δ. 305/1996 ( Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας που πρέπει να εφαρμόζονται στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια σε συμμόρφωση προς την οδηγία 92/57/EOK ) στο Άρθρο 3, 3, αναφέρει ότι: Πριν από την έναρξη λειτουργίας του εργοταξίου ο εργολάβος ολόκληρου του έργου και εάν δεν υπάρχει ο κύριος του έργου μεριμνά για την εκπόνηση Σχεδίου ασφάλειας και υγείας και για την κατάρτιση Φακέλου ασφάλειας και υγείας. Προκειμένου να διασαφηνίσουμε το τι είναι το κάθε ένα από αυτά, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι, το ΣΑΥ (Σχέδιο Ασφάλειας & Υγείας), είναι ουσιαστικά ένα είδος μελέτης που περιλαμβάνει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν καθώς και κάθε άλλο στοιχείο που πρέπει να εφαρμόζεται στο εργοτάξιο έτσι ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας και να αποφευχθούν τα εργατικά ατυχήματα και οι επαγγελματικές ασθένειες. Αντίστοιχα το ΦΑΥ (δηλαδή ο Φάκελος Ασφάλειας & Υγείας), είναι η καταγραφή των στοιχείων του έργου, έτσι όπως αυτό τελικά κατασκευάσθηκε, ενώ επιπλέον περιλαμβάνει και μία σειρά οδηγιών και χρήσιμων στοιχείων τα οποία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τη μετέπειτα ζωή του έργου (όπως για παράδειγμα οι εργασίες συντήρησης/καθαρισμού, μετατροπών κλπ.) Η διαφορά μεταξύ των δύο είναι ότι, το ΣΑΥ αποσκοπεί στην πρόληψη των κινδύνων κατά την εκτέλεση του έργου, ενώ το ΦΑΥ στην πρόληψη των κινδύνων κατά τις ενδεχόμενες μεταγενέστερες εργασίες καθ όλη τη διάρκεια της ζωής του έργου. Το ΣΑΥ συντάσσεται πριν την έναρξη των εργασιών του έργου και είναι ένα δυναμικό κείμενο, δηλαδή μπορεί (οφείλει) να αναπροσαρμόζεται ανάλογα με την εξέλιξη των εργασιών και τις ανάγκες του έργου. Το ΦΑΥ πρέπει να αναπροσαρμόζεται κατά την πορεία εκτέλεσης του έργου ανάλογα με τις τροποποιήσεις που επέρχονται σε αυτό, έτσι ώστε μετά την ολοκλήρωσή του, να είναι πλήρες και με όλα τα ως κατασκευάσθη (as build) στοιχεία και τις χρήσιμες οδηγίες. Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία (Π.Δ. 305/96), η σύνταξη ΣΑΥ απαιτείται όταν υπάρχει έστω και μια από τις παρακάτω περιπτώσεις: όταν απαιτείται συντονιστής σε θέματα ασφάλειας και υγείας κατά την εκπόνηση της μελέτης του έργου, δηλαδή όταν στο έργο προβλέπεται να είναι παρόντα περισσότερα του ενός συνεργεία, όταν οι εργασίες που πρόκειται να εκτελεστούν ενέχουν ιδιαίτερους κινδύνους όπως αυτές απαριθμούνται στο προαναφερθέν Π.Δ. Όταν απαιτείται εκ των προτέρων γνωστοποίηση (ομοίως σύµφωνα µε σχετικό Π.Δ. 305/96). Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι, οι παραπάνω προϋποθέσεις υπάρχουν σχεδόν στο σύνολο των έργων (και σίγουρα πάντα σε έργα όπου απαιτείται έκδοση οικοδομικής άδειας), όπερ σημαίνει ότι σχεδόν για όλα τα έργα, πρέπει να συντάσσεται πάντα ΣΑΥ. Επιπλέον, η κατάρτιση ΦΑΥ είναι υποχρεωτική για όλα τα έργα. Την υποχρέωση (ευθύνη) για την κατάρτιση των ΣΑΥ και ΦΑΥ έχει ο εργολάβος ολόκληρου του έργου και εάν δεν υπάρχει, τότε ο κύριος του έργου. Αντίστοιχα, ο Συντονιστής Ασφάλειας & Υγείας κατά την εκτέλεση του έργου μεριμνά και είναι υπεύθυνος για την αναπροσαρμογή των ΣΑΥ & ΦΑΥ. Σε περίπτωση παράλειψη κατάρτισης ΣΑΥ και ΦΑΥ, την ευθύνη έχει το πρόσωπο που όρισε τον Συντονιστή Ασφάλειας & Υγείας. Όπως προαναφέρθηκε, τα ΣΑΥ και ΦΑΥ απαιτείται να έχουν συνταχθεί πριν την έναρξη λειτουργίας του εργοταξίου. Μετά την σύνταξή τους θα πρέπει να φυλάσσονται στο εργοτάξιο, έτσι ώστε να είναι στη διάθεση των ελεγκτικών αρχών (υπηρεσίες Επιθεώρησης Εργασίας). Για τα οικοδομικά έργα τα ΣΑΥ και ΦΑΥ συντάσσονται κατά τη μελέτη του και υποβάλλονται στις αρμόδιες πολεοδομικές υπηρεσίες σαν αναπόσπαστο τμήμα των δικαιολογητικών που απαιτούνται για την έκδοση της οικοδομικής άδειας. Για τα δημόσια έργα, όταν δεν απαιτείται έκδοση οικοδομικής άδειας, το ΣΑΥ και ΦΑΥ αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της τεχνικής μελέτης. Προκειμένου για την ορθή και πλήρη σύνταξη και κατάρτιση των ΣΑΥ και ΦΑΥ, υπάρχουν οδηγίες και υποδείγματα σε σχετικές εγκυκλίους που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες Κρατικές Υπηρεσίες. Όλες οι νομοθετικές διατάξεις είναι ελεύθερα διαθέσιμες σε μορφή pdf στο website της ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΞ.Υ.Π.Π. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Α.Ε., στο link ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ή απευθείας στο Του Γιώργου Ευθυμίου Διπλ. Μηχανικού Ορυκτών Πόρων Διευθυντής του τμήματος Τεχνικών και Βιομηχανικών Έργων της ΓΕΠ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ MAΘΑΙΝ ΥΜΕ για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Περί ακτινοβολίας Τι είναι η ακτινοβολία; Η ακτινοβολία είναι ενέργεια σε

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητές πηγές ακτινοβολιών και η χρήση τους από τον άνθρωπο

Τεχνητές πηγές ακτινοβολιών και η χρήση τους από τον άνθρωπο Ιοντίζουσες ακτινοβολίες είναι οι ακτινοβολίες που μεταφέρουν ενέργεια ικανή να εισχωρήσει στην ύλη, να προκαλέσει ιοντισμό των ατόμων της, να διασπάσει βίαια χημικούς δεσμούς και να προκαλέσει βιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΓΕΝΙΚΑ: ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ -ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Α. ΓΕΝΙΚΑ: ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ -ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΓΕΝΙΚΑ: ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ -ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.Ποιες επιχειρήσεις υποχρεούνται να έχουν τεχνικό ασφάλειας; Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία όλες οι επιχειρήσεις εφόσον απασχολούν έστω και έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΟΥ : 10/2015

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΟΥ : 10/2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΘΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΥ & ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ Υ Π Ο Γ Ε Ι Ω Σ Η Δ Ι Κ

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ.

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ. Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Ραδιενέργεια 1896: Ανακάλυψη από τον Henry Becquerel (βραβείο Nobel 1903)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ 9087 (ΦΟΡ) 1004 της 4/13.9.1996 Προστασία στην πράξη των εξωτερικών εργαζοµένων που εκτίθενται σε κίνδυνο από ιοντίζουσες ακτινοβολίες κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων τους σε ελεγχόµενη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και κατά πόσο αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Καλώς ήλθατε. Ο Σύνδεσμος Εργοληπτών Εγκαταστατών Ηλεκτρολόγων Νομού Ξάνθης ενημερώνει: Εμείς και το ηλεκτρικό ρεύμα. Κίνδυνοι και μέτρα προστασίας

Καλώς ήλθατε. Ο Σύνδεσμος Εργοληπτών Εγκαταστατών Ηλεκτρολόγων Νομού Ξάνθης ενημερώνει: Εμείς και το ηλεκτρικό ρεύμα. Κίνδυνοι και μέτρα προστασίας Καλώς ήλθατε Ο Σύνδεσμος Εργοληπτών Εγκαταστατών Ηλεκτρολόγων Νομού Ξάνθης ενημερώνει: Εμείς και το ηλεκτρικό ρεύμα. Κίνδυνοι και μέτρα 1 Ηλεκτρικό ρεύμα και κίνδυνοι Το ηλεκτρικό ρεύμα είναι βασικό και

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ 4. ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ 4. ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4. ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σχετικά µε τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 26/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Ενότητα: Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία από τις Ακτινοβολίες (Ακτινοπροστασία)

Προστασία από τις Ακτινοβολίες (Ακτινοπροστασία) Προστασία από τις Ακτινοβολίες (Ακτινοπροστασία) Σημαντηράκης Γεώργιος Φυσικός Ιατρικής - Ακτινοφυσικός Δομή της παρουσίασης Εισαγωγή Βασικές Αρχές Ακτινοπροστασίας Εφαρμογή Ακτινοπροστασίας στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Ισότοπα: Χαρακτηρίζονται τα άτομα του ίδιου χημικού στοιχείου που έχουν διαφορετικό αριθμό νετρονίων στον πυρήνα τους. Χρόνος ημιζωής: Είναι ο χρόνος που χρειάζεται ένα ισότοπο για να αποβάλει την μισή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα σηµεία Τ.Π.

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα σηµεία Τ.Π. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ ΤΜΗΜΑ Ο ΟΠΟΙΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΙΚΗΣ ΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας

Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας Ημερίδα Η Συμβολή των Ερευνητικών Κέντρων στην Έρευνα, την Τεχνολογική Ανάπτυξη και την Καινοτομία Τετάρτη,, 1 Απριλίου 2009 Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας Η συμβολή της αναπτυχθείσας τεχνογνωσίας

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας. Ακτινοδιάγνωση

Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας. Ακτινοδιάγνωση Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 2 Κεφάλαιο 1: Οργάνωση- Διοίκηση... 3 Κεφάλαιο 2: Εφαρμογή Πολιτικής και Μέτρων Ακτινοπροστασίας... 4 Κεφάλαιο 3: Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Οδικές Εμπορευματικές Μεταφορές

Οδικές Εμπορευματικές Μεταφορές Οδικές Εμπορευματικές Μεταφορές Φορέας Χρηματοδότησης : Γενική Γραμματεία Εμπορίου Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας Συνολικός προϋπολογισμός Δημόσιας Δαπάνης: 30 εκ. ευρώ ( ) (Τα

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Υπάρχουν περιπτώσεις που μια μέλλουσα μητέρα χρειάζεται να υποβληθεί σε κάποια ιατρική διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία με ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Επίσης, δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα Παρουσίασης 2.11

Περιεχόµενα Παρουσίασης 2.11 Κεφάλαιο2ο Πυρηνική Τεχνολογία - ΣΕΜΦΕ Παρουσίαση2.11 1 Περιεχόµενα Παρουσίασης 2.11 1. Αρχή Λειτουργίας των ΠΑΙ : Η Σχάση 2. Πυρηνική Ηλεκτροπαραγωγή ΠΗΣ 3. Πυρηνικά Υλικά και Τύποι ΠΑΙ 4. Σύγχρονοι ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ιδιότητες των πυρήνων

1. Ιδιότητες των πυρήνων . Ιδιότητες των πυρήνων To πρότυπο του Rutherford για το άτομο είναι όμοιο με αυτό του ηλιακού μας συστήματος. Το άτομο είναι σχεδόν άδειο στο εσωτερικό του. Ο πυρήνας ενός ατόμου μπορεί να θεωρηθεί σαν

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική Δρίτσα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 2. ΤΡΙΤΙΟ,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Δοσιμέτρηση προσωπικού στην Πυρηνική Ιατρική Ε.Καρίνου Τμήμα Δοσιμετρίας, ΕΕΑΕ

Δοσιμέτρηση προσωπικού στην Πυρηνική Ιατρική Ε.Καρίνου Τμήμα Δοσιμετρίας, ΕΕΑΕ Δοσιμέτρηση προσωπικού στην Πυρηνική Ιατρική Ε.Καρίνου Τμήμα Δοσιμετρίας, ΕΕΑΕ www.eeae.gr Πηγές έκθεσης σε εργαζόμενους στον τομέα της πυρηνικής ιατρικής Η Πυρηνική Ιατρική σχετίζεται με το χειρισμό ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: «ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ»

ΜΑΘΗΜΑ: «ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό &Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Μ.Δ.Ε. «Εφαρμογές της Βιολογίας στην Ιατρική» Διευθυντής: Καθηγητής Σταύρος Χαμόδρακας Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας.

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Αντικείμενο Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Θανατηφόρα ατυχήματα από ηλεκτροπληξία στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1980-1995

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 3. ΙΩΔΙΟ, ΡΑΔΙΟ, ΕΞΑΣΘΕΝΗΜΕΝΟ ΟΥΡΑΝΙΟ, ΠΟΣΕΙΔΩΝΙΟ

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 3. ΙΩΔΙΟ, ΡΑΔΙΟ, ΕΞΑΣΘΕΝΗΜΕΝΟ ΟΥΡΑΝΙΟ, ΠΟΣΕΙΔΩΝΙΟ ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική Δρίτσα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 3. ΙΩΔΙΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία από τις ακτινοβολίες. Πλαίσιο και δράσεις. www.eeae.gr. Βασιλική Καμενοπούλου Διεύθυνση Αδειών και Ελέγχων, ΕΕΑΕ

Προστασία από τις ακτινοβολίες. Πλαίσιο και δράσεις. www.eeae.gr. Βασιλική Καμενοπούλου Διεύθυνση Αδειών και Ελέγχων, ΕΕΑΕ Προστασία από τις ακτινοβολίες Πλαίσιο και δράσεις Βασιλική Καμενοπούλου Διεύθυνση Αδειών και Ελέγχων, ΕΕΑΕ www.eeae.gr Η ακτινοβολία παντού γύρω μας 2 Εφαρμογές ακτινοβολιών: ιατρική, έρευνα, βιομηχανία,

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ : «Επισκευή Κτηρίου Παντελίδιου Λήμνου»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ : «Επισκευή Κτηρίου Παντελίδιου Λήμνου» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ : «Επισκευή Κτηρίου Παντελίδιου Λήμνου» Π. Δ. 350 / 1996 ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.) Μυτιλήνη 2015 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Αγ. Παρασκευή, 12.01.2007 Α.Π. : Π/105/014

Αγ. Παρασκευή, 12.01.2007 Α.Π. : Π/105/014 Αγ. Παρασκευή, 12.01.2007 Α.Π. : Π/105/014 Εγκύκλιος Θέμα : Καθορισμός ορίων ασφαλούς έκθεσης του κοινού σε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία στο περιβάλλον σταθμών κεραιών σε εφαρμογή του Ν. 3431/2006 (ΦΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Τι είναι, σε τι χρησιμεύουν; Σταυρούλα Βογιατζή Τμήμα Αδειών & Ελέγχων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ www.

Ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Τι είναι, σε τι χρησιμεύουν; Σταυρούλα Βογιατζή Τμήμα Αδειών & Ελέγχων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ www. Ιοντίζουσες ακτινοβολίες Τι είναι, σε τι χρησιμεύουν; Σταυρούλα Βογιατζή Τμήμα Αδειών & Ελέγχων Η ακτινοβολία ΔΕΝ «φαίνεται» ΔΕΝ «μυρίζει» ΔΕΝ προκαλεί - με την πρώτη επαφή - άμεσα συμπτώματα (πχ τσούξιμο,

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο σχέδιο παρέμβασης για την στήριξη της επιχειρηματικότητας, των επιχειρήσεων και των εργαζομένων

Ολοκληρωμένο σχέδιο παρέμβασης για την στήριξη της επιχειρηματικότητας, των επιχειρήσεων και των εργαζομένων Προκήρυξη νέου Πρόγραμματος Ολοκληρωμένο σχέδιο παρέμβασης για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, των τους, μέσω δράσεων συμβουλευτικής και κατάρτισης καθώς και στήριξης της απασχόλησης σε περιοχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Εκστρατείες Επιθεώρησης Εργοταξίων

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Εκστρατείες Επιθεώρησης Εργοταξίων ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Εκστρατείες Επιθεώρησης Εργοταξίων Σεπτέμβριος - Δεκέμβριος 2012: «Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας και Συντονιστής για τα θέματα Ασφάλειας και Υγείας κατά την εκπόνηση της μελέτης και την εκτέλεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ Α-Ω ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ (ΕΣΥΠΠ)»

ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ Α-Ω ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ (ΕΣΥΠΠ)» ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ Α-Ω ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ (ΕΣΥΠΠ)» Ημερομηνίες Διεξαγωγής: 24/9-8/10-15/10-22/10-29/10 2015 Χώρος Διεξαγωγής:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑ Απαιτούμενες Ενέργειες στο Στάδιο Σχεδιασμού και Προγραμματισμού του Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας I. ΒΑΣΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΣΟΥΛΙ ΗΣ Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΣΟΥΛΙ ΗΣ Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ - STRESS 1 Άγχος - Απόπειρα ορισμού! Το εργασιακό άγχος και γενικά το στρες αναφέρεται στη δυσμενή αντίδραση των ανθρώπων μετά από υπερβολική πίεση ή άλλης μορφής απαίτησηστην οποία υποβάλλονται

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα;

ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα; ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα; Τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία μόνο κατά την διάρκεια της τηλεφωνικής μας επικοινωνίας. Επίσης, όταν ένα κινητό βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΑΘΕΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Aριθµ. Μελέτης : 2/2013 (Υπηρεσίες παροχής συµβουλών σε θέµατα υγείας και ασφάλειας ) Κ.Α.00.6117.004 Κ.Α. 00.6117.005 ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική περιγραφή 2. Ενδεικτικός Προϋπολογισµός 3. Συγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 26 Απριλίου 2006 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δυο χιλιάδες πεντακόσια έμβρυα ήταν τα θύματα(τεχνητές εκτρώσεις) στην Ελλάδα το 1986 από το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνομπίλ, λόγω του φόβου

Διαβάστε περισσότερα

Εκστρατεία Επιθεώρησης Μικρού Μεγέθους Εργοταξίων Ιούνιος, Σεπτέμβριος και Νοέμβριος 2014

Εκστρατεία Επιθεώρησης Μικρού Μεγέθους Εργοταξίων Ιούνιος, Σεπτέμβριος και Νοέμβριος 2014 Λευκωσία, 5 Ιουνίου 2014 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: ΘΕΜΑ: Όλους τους ενδιαφερόμενους Αιμίλιο Μιχαήλ, ιευθυντή Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων Εκστρατεία Επιθεώρησης Μικρού Μεγέθους Εργοταξίων Ιούνιος, Σεπτέμβριος και Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενεργές διασπάσεις. Ραδιονουκλίδια στην ιατρική

Ραδιενεργές διασπάσεις. Ραδιονουκλίδια στην ιατρική Ραδιενεργές διασπάσεις Ραδιονουκλίδια στην ιατρική Νουκλίδια Οι πυρήνες µε διαφορετικό αριθµό πρωτονίων ή/και νετρονίων ονοµάζονται νουκλίδια. Υπάρχουν 1500 περίπου νουκλίδια (φυσικά +τεχνητά). Η ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ Η ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ Η ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ Η ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ? W. Heisenberg: Όλοι οι πυρήνες αποτελούνται αποκλειστικά από νετρόνια (Ν) και πρωτόνια (Ζ) ο συνολικός αριθμός των

Διαβάστε περισσότερα

Al + He X + n, ο πυρήνας Χ είναι:

Al + He X + n, ο πυρήνας Χ είναι: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 IOYNIOY 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Γενική μεθοδολογία της μελέτης Ανάλυση των αποτελεσμάτων του ερωτηματολογίου υποκειμενικής εκτίμησης των εργαζομένων

Γενική μεθοδολογία της μελέτης Ανάλυση των αποτελεσμάτων του ερωτηματολογίου υποκειμενικής εκτίμησης των εργαζομένων Γενική μεθοδολογία της μελέτης Ανάλυση των αποτελεσμάτων του ερωτηματολογίου υποκειμενικής εκτίμησης των εργαζομένων Ο κλάδος της διαμόρφωσης πλαστικών Σπύρος Δοντάς Δρ. Χημικός ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Στόχος: Μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ Μονάδες. Ε.Ν. ΓΑΖΗΣ ΣΕΜΦΕ-Τοµέας Φυσικής 04

ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ Μονάδες. Ε.Ν. ΓΑΖΗΣ ΣΕΜΦΕ-Τοµέας Φυσικής 04 ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ Μονάδες Ε.Ν. ΓΑΖΗΣ ΣΕΜΦΕ-Τοµέας Φυσικής 2003-04 04 1 Η ενέργεια των ιοντιζουσών ακτινοβολιών µετρείται σε µονάδες του ηλεκτρονιοβόλτ (ev), ορίζετα:ι: η ενέργεια που προσλαµβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Εισαγωγή στην Ασφάλεια & Υγεία στην Εργασία Εισαγωγή στην Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ Έλεγχος Ποιότητας Υλικών ΛΕΙΒΑΔΑΡΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΡΑΓΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ O σύγχρονος τρόπος ζωής επιβάλλει σε πολλούς ανθρώπους να περνούν τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ CE ΣΕ ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (Μέρος Β )

ΤΟ CE ΣΕ ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (Μέρος Β ) ΠΥΞΙΔΑ Ν Ο 38 ΤΟ CE ΣΕ ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (Μέρος Β ) Οι ηλεκτρικές ιδιότητες των υποδημάτων για επαγγελματική χρήση Τα υποδήματα για επαγγελματική χρήση διακρίνονται ως προς τις ηλεκτρικές

Διαβάστε περισσότερα

Νικηταράς Νικήτας αν. καθηγητής ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

Νικηταράς Νικήτας αν. καθηγητής ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Νικηταράς Νικήτας αν. καθηγητής ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Η άσκηση - φυσική δραστηριότητα περιέχει: Τον αθλητισμό όχι τον πρωταθλητισμό Την ήπια και μέτρια άσκηση στον ελεύθερο χρόνο (παιχνίδι, περπάτημα, ποδηλασία,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Κανονισμός 178/2002 Περιεχόμενο Γενικές Αρχές Ασφάλειας Τροφίμων και Ζωοτροφών Ίδρυση Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων Τι Αφορά Όλαταστάδιατηςπαραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ» «ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ» ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2005 EEAE ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. www.eeae.

ΑΘΗΝΑ 2005 EEAE ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. www.eeae. ΑΘΗΝΑ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Το πρόγραμμα ακτινοπροστασίας που εφαρμόζει ένα κράτος βασίζεται στις ακόλουθες τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.)

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Περιφερειακή Ενότητα Δράμας ΟΤΑ : Δήμος Κάτω Νευροκοπίου ΥΠΟΕΡΓΟ 1: ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: Ανάπλαση οδών-πεζοδρομίων & ηλεκτροφωτισμού

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Το έτος 2005 ορίστηκε ως έτος Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας στα Ακτινολογικά εργαστήρια Σωτήριος Οικονομίδης Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας

Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας στα Ακτινολογικά εργαστήρια Σωτήριος Οικονομίδης Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας στα Ακτινολογικά εργαστήρια Σωτήριος Οικονομίδης Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας www.eeae.gr Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας (ΣΔΠ) Οδηγίες Προϊόντα συγκεκριμένης ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΣΤΟΙΧΕΙΩΣΗ ΠΥΡΗΝΩΝ

ΜΕΤΑΣΤΟΙΧΕΙΩΣΗ ΠΥΡΗΝΩΝ Ραδιενέργεια ΜΕΤΑΣΤΟΙΧΕΙΩΣΗ ΠΥΡΗΝΩΝ Πυρήνες με μεγάλο ατομικό αριθμό διασπώνται (αυθόρμητα ή εξαιτίας εξωτερικής διέγερσης) σε άλλους με διαφορετικό, υπό ταυτόχρονη έκλυση ακτινοβολίας Το φαινόμενο ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Oι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με την συχνότητα μετάδοσης τους:

Oι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με την συχνότητα μετάδοσης τους: Οι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες είναι ενεργειακά πεδία που δημιουργούνται από ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια. Υπάρχουν φυσικές ακτινοβολίες (η ηλιακή και άλλες κοσμικές ακτινοβολίες, το μαγνητικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 Πυρηνική Ιατρική Εισαγωγή Η Πυρηνική Ιατρική είναι κλάδος της ιατρικής που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΙΟΣ ΝΙΚΑΣ MD, MSc, FEBO Χειρουργός Οφθαλμίατρος ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ MASTER ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΑΛΕΞΙΟΣ ΝΙΚΑΣ MD, MSc, FEBO Χειρουργός Οφθαλμίατρος ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ MASTER ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΛΕΞΙΟΣ ΝΙΚΑΣ MD, MSc, FEBO Χειρουργός Οφθαλμίατρος ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ MASTER ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΟΡΑΣΗΣ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ (COMPUTER VISION SYNDROME) H χρήση υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΛΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΛΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΛΗ Φορτισμένα σωμάτια: Σωμάτια α, β και πρωτόνια Προκαλούν ιοντισμό των ατόμων και διέγερση, ιοντισμό ή και διάσπαση των μορίων. Ενέργεια σωματίου α ή β 1MeV Ενέργεια ιοντισμού

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία: κινητά τηλέφωνα

Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία: κινητά τηλέφωνα Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία: κινητά τηλέφωνα Ενημερωτικό δελτίο υπ. αρ. 193 Ιούνιος 2011 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Κύρια στοιχεία Η χρήση κινητών τηλεφώνων είναι ευρύτατα διαδεδομένη, καθώς υπολογίζεται ότι

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα.

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα. Stress και Δέρμα Γενικά Το δέρμα, ως όργανο αισθητήριο της αφής, θερμοκρασίας, πόνου, ερωτογόνος ζώνης, έχει μεγάλη σημασία σε όλες τις ηλικίες. Είναι όργανο συναισθηματικής έκφρασης και τόπος αποφόρτισης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου

Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΘΕΜΑ ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Μια δέσµη φωτός προσπίπτει στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει σωστά την ηµιτελή πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας».

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Αγιος Στέφανος 30/4/2013 Δ/ΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α.Π. 13372 & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΗΡ.: ΛΕΚΑΡΑΚΟΥ Γ. Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η ΠΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2007 ''ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ''

ΕΝΟΤΗΤΑ 2007 ''ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ'' Έντυπο ΕΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 007 ''ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ'' Α.Α. Ερωτηµατολογίου Α/α ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΒΗΣΑΝ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΤΟΥΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Σκοπός: Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η κατανόηση και επίγνωση των κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα