Λάουρα Αλιπράντη, Αιµιλία Βλαχογιάννη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λάουρα Αλιπράντη, Αιµιλία Βλαχογιάννη"

Transcript

1 ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Μια επισκόπηση από την πλευρά του φύλου, 19 ος -20 ος αιώνας ρ Λάουρα ΑΛΙΠΡΑΝΤΗ-ΜΑΡΑΤΟΥ ιευθύντρια Ερευνών ΕΚΚΕ Εισαγωγή H κατηγοριοποίηση του εργατικού δυναµικού µε βάση το φύλο δεν είναι πρόσφατη. Οι γυναίκες εξαρχής συγκεντρώνονται σε ορισµένα επαγγέλµατα και καταλαµβάνουν χαµηλές θέσεις στην επαγγελµατική ιεραρχία, αµείβονται συνήθως λιγότερο από τους άνδρες συναδέλφους τους, ενώ δηµιουργούνται γυναικεία επαγγέλµατα που αντιστοιχούν στις «φυσικές» ικανότητες των γυναικών 1. Οι διαφοροποιήσεις στην αγορά εργασίας ανάµεσα στα δύο φύλα, τα «ανδρικά και γυναικεία» επαγγέλµατα εντάσσονται λοιπόν στο ευρύτερο καθεστώς των κοινωνικών διακρίσεων που χαρακτηρίζει τις σύγχρονες κοινωνίες και τις αγορές εργασίας των αναπτυγµένων χωρών. Είναι δε στενά συνδεδεµένες µε προκαταλήψεις και ιδεολογήµατα που επηρεάζουν όχι µόνο το εργασιακό περιβάλλον, αλλά και την ίδια την εκπαιδευτική διαδικασία, µε αρνητικές συνέπειες για τις γυναίκες, αλλά και για την κοινωνία γενικότερα. Η διαφοροποίηση αυτή συνίσταται ουσιαστικά στη συγκέντρωση των γυναικών σε ορισµένους κλάδους απασχόλησης, στους οποίους αποτελούν και την πλειονότητα. Οι διακρίσεις αυτές παραπέµπουν στη διχοτόµηση της αγοράς εργασίας µια διχοτόµηση η οποία συνδέεται άρρηκτα και µε την ιεράρχηση των δύο τµηµάτων της αγοράς αυτής σε ανώτερες=ανδρικές εργασίες και σε κατώτερες=γυναικείες εργασίες. Λάουρα Αλιπράντη, Αιµιλία Βλαχογιάννη 1 Βλ. Perrot, M. (1988). Η εργασία των γυναικών στην Ευρώπη, Ερµούπολη: Επιστηµονικό και Μορφωτικό Ίδρυµα Κυκλάδων. 1

2 1. Εκβιοµηχάνιση και γυναικεία απασχόληση Ας αρχίσουµε µε µια σύντοµη ιστορική επισκόπηση για την περίοδο της εκβιοµηχάνισης, τον 19 ο αιώνα. Η µελέτη των Louis Tilly και Joan Scott, Γυναίκες εργασία και οικογένεια, αποτελεί βασική µελέτη για το πώς η εκβιοµηχάνιση χρησιµοποίησε αλλά κα µεταµόρφωσε τους ανδρικούς και γυναικείους ρόλους στο πλαίσιο της οικογένειας. Όπως αναφέρουν οι συγγραφείς, µε την αποµάκρυνση της οικιακής σφαίρας από την παραγωγή και πιο συγκεκριµένα από την βιοµηχανική παραγωγή οι γυναίκες αποσύρονται σταδιακά από κάθε παραγωγική εργασία και κλείνονται στο σπίτι. 2 Πάντως, θα πρέπει να τονιστεί ο αντιφατικός τρόπος που αντιµετωπιζόταν η εργασία των γυναικών τον 19 ο αιώνα. Από τη µια µεριά εκθειάζεται η νοικοκυρά και από την άλλη υπάρχει ανάγκη να εργαστούν και οι γυναίκες στην παραγωγή. Η λύση βρέθηκε µε την εργασία στο σπίτι. Πράγµατι, η χρήση της ραπτοµηχανής στο σπίτι ήταν σαν να µεταφέρθηκε το εργοστάσιο στο χώρο του σπιτιού. Οι άνδρες είναι ωστόσο οι αρχηγοί της οικογενειακής επιχείρησης, συντονίζουν την οµάδα εργασίας και οι γυναίκες χρησίµευαν περισσότερο ως βοηθοί. Ο πρώτος τοµέας που εκµηχανίστηκε στη διάρκεια του 19 ου αιώνα είναι αυτός της νηµατουργίας και θα ακολουθήσει και η υφαντουργία. Η υφαντουργία, τοµέας-κλειδί της πρώτης εκβιοµηχάνισης, αποτελεί σηµαντικό κλάδο απασχόλησης των γυναικών. Η συµµετοχή των γυναικών στις πρώτες «µανιφακτούρες» και εργοστάσια, σύµφωνα µε ιστορικά δεδοµένα ήταν µεγάλη και συχνά φτάνει µέχρι και το 75% του συνολικού αριθµού των απασχολούµενων στον τοµέα αυτό. Όσο για την φύση της γυναικείας βιοµηχανικής εργασίας, αυτή αφορά συνήθως βοηθητικές εργασίες που δεν απαιτούν µεγάλη ειδίκευση. Φυσικά οι άνδρες είναι πιο ψηλά στην ιεραρχία και ασκούν κάποιο έλεγχο: είναι επιστάτες και αρχιεργάτες 3. Στην περίοδο αυτή ξαναβρίσκουµε το σχήµα που περιγράφει ο Ρ. Τabet για τις πρωτόγονες κοινωνίες: µόλις εισάγεται µια µηχανή κάπως πιο δύσκολη στη χρήση της, την οικειοποιούνται οι άνδρες, ενώ οι γυναίκες αποµακρύνονται από αυτή την εργασία. 4 Οσον αφορά το βιοµηχανικό κλάδο εκτός από την υφαντουργία, οι γυναίκες δούλευαν στη χηµική βιοµηχανία και στη βιοµηχανία τροφίµων (παραγωγή ζάχαρης, κονσερβοποιία διαφόρων αγροτικών προϊόντων κλπ.) που αποτελούν τοµείς επεξεργασίας και όχι παραγωγής ενός προϊόντος, όπως δηλαδή στην κατασκευή µιας ατµοµηχανής ή ενός σπιτιού. Ωστόσο, η εργατική τάξη που διαµορφώνεται την περίοδο της εκβιοµηχάνισης αναπαριστάνεται µέσα από αντρικές µορφές και όχι µέσα από τα γυναικεία εργατικά χέρια: δηλαδή τον άντρα µεταλλουργό, τον άνδρα εργάτη οικοδοµών. Η αντίσταση που προβάλλεται σχετικά µε την είσοδο των γυναικών σε κάποιους βιοµηχανικούς κλάδους οφείλεται βασικά στη δύναµη αυτών των συµβόλων γεγονός που αναδεικνύει την καθοριστική δύναµη που έχουν αυτά στις σχέσεις των δυο φύλων µέχρι σήµερα. Ένας άλλος σηµαντικός τοµέας απασχόλησης των γυναικών αποτελεί η επαγγελµατική απασχόλησή τους µε τα οικιακά, δηλαδή οι έµµισθες υπηρεσίες στα σπίτια. Εξαιτίας της αστικοποίησης και της αύξησης των αστικών στρωµάτων αυξάνεται σηµαντικά και η ζήτηση των υπηρετριών στις πόλεις, ενώ οι έµµισθες υπηρεσίες σε σπίτια µετατρέπονται σταδιακά σε αποκλειστικά γυναικείο επάγγελµα. Οι µόνοι άνδρες που συνέχισαν να προσφέρουν υπηρεσίες στα σπίτια είναι οι οδηγοί των πρώτων αυτοκινήτων. 5 Παράλληλα όµως µε την εκβιοµηχάνιση, αναδύεται µια οικιακή σφαίρα, απόλυτα αυτονοµηµένη από την παραγωγή και µια νέα µορφή που την εµψυχώνει: είναι η οικοδέσποινα, όπως την αποκαλούν στα αστικά στρώµατα και η νοικοκυρά, όπως ονοµάζεται στις λαϊκές τάξεις. Οι παράγοντες που δηµιούργησαν µια αυτόνοµη οικιακή σφαίρα, είναι πολλοί και σύνθετοι και εκτός από τα νέα οικονοµικά δεδοµένα και τις τεχνολογικές εξελίξεις υπάρχουν ποικίλοι κοινωνικοί παράγοντες. 6 2 Βλ. Tilly Louise and Scott Joan. (1978). Women, Work and the Family. London, New York. Lemieux D.- Mercier L., (1992). Les femmes au tournant du siècle Québec : IQRC. 3 Βλ. Perrot, M. (1988). όπ π., σ Βλ. Tabet P. ( 1979). Les mains, les outils et les armes. L Homme, Vol 19, No 3-4 : Βλ. Perrot Μ., ό.π. σ Βλ. Perrot, M., ό.π., σ

3 Ο διαχωρισµός αυτός των ρόλων και καθηκόντων καθώς και των τοµέων δράσης και απασχόλησης ανάµεσα στα δυο φύλα είχαν αρνητικά αποτελέσµατα στις σχέσεις τους µέχρι σήµερα ακόµα και αν οι άνδρες πίστευαν και εξακολουθούν να πιστεύουν ότι αυτά ήταν προς όφελος των γυναικών Η εργασία των γυναικών στον 20 ο αιώνα 2.1 Α µισό Το πρώτο µισό του 20 ου αιώνα χαρακτηρίζεται από σηµαντικές ανακατατάξεις που ήταν οικονοµικής φύσης. Πρόκειται για τη δεύτερη βιοµηχανική επανάσταση του πετρελαίου, του κινητήρα εσωτερικής καύσης, του αυτοκινήτου και του αεροπλάνου. Η υφαντουργία παύει να είναι η βασίλισσα της βιοµηχανίας. Τώρα είναι η µεταλλουργία και τα µεγάλα εργοστάσια αυτοκινήτων που συνιστούν τους κύριους πόλους ανάπτυξης της οικονοµίας. Από την πλευρά της οικονοµίας έχουµε την εµφάνιση επίσης του τριτογενούς τοµέα, που αναπτύσσεται µε πολύ ταχείς ρυθµούς. ηµιουργείται σταδιακά µια κοινωνία όπου κυριαρχεί η υπαλληλία των γραφείων, ενώ το Κράτος Πρόνοιας κάνει δειλά την εµφάνιση του. Για τις γυναίκες όµως τι σηµαίνουν οι αλλαγές αυτές; Οι πόλεµοι (Α και Β Παγκόσµιοι) δηµιούργησαν τεράστιο δηµογραφικό πρόβληµα και το κράτος ως ρυθµιστής ενισχύει το θεσµό της οικογένειας γεγονός που δεν ευνοεί τη γυναικεία εξωοικιακή απασχόλησή τους. Η εικόνα που προβάλλεται είναι αυτή της µητέρας που ανατρέφει τα παιδιά της. 8 Πάντως, διαµορφώνονται διαφορετικές τάσεις στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Οι γυναίκες εξακολουθούν να αποτελούν τα ¾ του δυναµικού στο βιοµηχανικό τοµέα της υφαντουργίας, στην παραγωγή υφασµάτων και στη ραφή των ενδυµάτων. Την περίοδο αυτή κυριαρχεί η γυναίκα µοδίστρα. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «ο άνδρας έχει την ξυλουργική και τη µεταλλουργία και η γυναίκα τη ραπτική και την οικογένεια». Οι γυναίκες προσπαθούν να µπουν σε νέους τοµείς, όπως η τυπογραφία αλλά συναντούν αντιστάσεις. 9 Όσον αφορά τον τριτογενή τοµέα οι γυναίκες είναι πρώτα απ όλα δασκάλες. Επίσης, τις βρίσκουµε να εργάζονται στις διάφορες υπηρεσίες κυρίως στις Τηλεπικοινωνίες και στο Ταχυδροµείο. Οι υπηρεσίες αυτές είναι ένα επάγγελµα που ελκύει τις γυναίκες γιατί είναι καθαρό, καθωσπρέπει και κατάλληλο γι αυτές. Επίσης, παράλληλα µε την ανάπτυξη των µεγάλων «καταστηµάτων νεωτερισµών», το επάγγελµα του πωλητή συγκεντρώνει όλο και περισσότερες γυναίκες µε αποτέλεσµα τη µετατροπή του σε γυναικείο. Οι µόνοι άνδρες που απασχολούνται σε αυτό κατέχουν θέσεις υπεύθυνων 10. Άλλα επαγγέλµατα είναι αυτό της νοσοκόµας και της δακτυλογράφου που είναι τυπικά γυναικείο. Όπως λέγεται χαρακτηριστικά: τα πλήκτρα του πιάνου και της γραφοµηχανής είναι το ίδιο πράγµα! Με άλλα λόγια περνώντας από το πιάνο στη γραφοµηχανή, ξαναβρίσκουµε τον παραδοσιακό ρόλο της γυναίκας. Παράλληλα, οι γυναίκες από τον αστικό χώρο εισέρχονται σε ορισµένα επαγγέλµατα που έχουν σχέση µε την εκπαίδευση: το ιατρικό, το δικηγορικό αλλά πάντα σε πολύ περιορισµένο αριθµό. 2.2 Η εργασία των γυναικών στην Ελλάδα Και στη χώρα µας την περίοδο αυτή, παρατηρούνται παρόµοιες τάσεις και το γυναικείο εργατικό δυναµικό, όπως αναφέρει στη µελέτη της η Ε. Αβδελά (1988), συγκεντρώνεται σε συγκεκριµένους κλάδους του δευτερογενούς τοµέα, (κλωστοϋφαντουργία, καπνοβιοµηχανία, χαρτοποιία, βυρσοδεψία), στον τοµέα των υπηρεσιών και στις προσωπικές υπηρεσίες. Η εργασία των γυναικών στη βιοµηχανία δεν γνώρισε ωστόσο την έκταση, όπως στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η Ελλάδα δεν υπήρξε βιοµηχανική χώρα και ο συνολικός αριθµός 7 Βλ. Μαράτου-Αλιπράντη, Λ. (2000). Η οικογένεια στην Αθήνα Οικογενειακά πρότυπα και συζυγικές πρακτικές», Αθήνα: Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, σσ Βλ. Lemieux D.- Mercier L., (1992). Les femmes au tournant du siècle Québec : IQRC 9 Βλ. Perrot, M. ό.π., σ Το ίδιο. 3

4 των απασχολούµενων γυναικών είναι γενικά περιορισµένος στον αστικό χώρο το πρώτο µισό του αιώνα µας και αντικατοπτρίζει τη δοµή της οικονοµίας στη χώρα µας (η συµµετοχή κυµαίνεται από 13% το 1907 έως 22% το 1951) 11. Αντίθετα, η υπαλληλία (δηµόσιος και ιδιωτικός τοµέας) απορροφά µεγάλα ποσοστά γυναικών. Οι γυναίκες προσλαµβάνονται ως δακτυλογράφοι, λογίστριες, ταµίες ή πωλήτριες στον ιδιωτικό τοµέα. Στο δηµόσιο τοµέα οι γυναίκες είναι συνήθως τηλεφωνήτριες, δακτυλογράφοι, νοσοκόµες, εκπαιδευτικοί, ενσηµοπωλήτριες, χαµηλόβαθµες υπάλληλοι γραφείου, καθαρίστριες 12.. Η καθαρίστρια είναι εξάλλου η σύγχρονη εξέλιξη της υπηρέτριας και προέρχεται από τα φτωχά στρώµατα της πόλης. Εξάλλου, σε πρόσφατη µελέτη που αναλύεται ο κοινωνικοοικονοµικός ρόλος της οικιακής εργασίας από την Αναγέννηση µέχρι σήµερα επισηµαίνεται πως αυτή συντελεί τόσο στην κατανόηση όσο και στη διαµόρφωση της σύγχρονης Ευρωπαϊκής ταυτότητας και συνδέεται µε τις δηµογραφικές και κοινωνικές αλλαγές αλλά και µε τα συστήµατα κοινωνικής πρόνοιας. 13 Πάντως, παρά τα περιορισµένα στοιχεία για τη χώρα µας, η µισθωτή εργασία των γυναικών την περίοδο αυτή παρουσιάζει κοινά δεδοµένα: χαµηλούς µισθούς, κατώτερες θέσεις, ανειδίκευτες ή υπερεξειδικευµένες εργασίες, περιορισµούς στην εξέλιξη, απαγορεύσεις/αντιστάσεις εισόδου σε διάφορους κλάδους, σαφή διαχωρισµό στην εργασιακή διαδικασία από τους άνδρες µισθωτούς. Όπως έχει υποστηριχτεί εξάλλου, η µορφή που παίρνει η συµµετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, την περίοδο αυτή επιβεβαιώνει αντί να αµφισβητεί την κοινωνική τους κατωτερότητα. Και όπως γράφει η R. Milkman: «επειδή η αµειβόµενη εργασία εξακολουθεί να κατατάσσεται ανάλογα µε το φύλο και να συνδέεται µε τον οικογενειακό τους ρόλο, η αύξηση της συµµετοχής τους στην εργατική δύναµη βελτίωσε σε πολύ µικρό βαθµό τη θέση και το ρόλο των γυναικών στο πλαίσιο της οικογένειας» εύτερο µισό του 20 ού αιώνα -21 ος αιώνας Στο δεύτερο µισό του αιώνα µας, µετά από τους δυο πολέµους επιχειρείται αρχικά µια επαναξιολόγηση της οικιακής εργασίας και µια προσπάθεια να γίνει πιο ελκυστική και πιο ανάλαφρη µε µηχανικά µέσα και η νοικοκυρά να εξελιχθεί σε επαγγελµατία της οικοκυρικής τέχνης: η κουζίνα αναδεικνύεται στον πιο σηµαντικό χώρο του σπιτιού σύµφωνα µε τα αµερικανικά πρότυπα, τα οποία µε καθυστέρηση φτάνουν στην Ευρώπη. Παρά τις δυσκολίες, οι εργαζόµενες γυναίκες αυξάνονται συνεχώς. Οι γυναίκες προωθούνται σε νέους τοµείς και οι παραδοσιακές εργασίες, η µοδίστρα και οι έµµισθες υπηρεσίες υποχωρούν. Οι άντρες θα κρατήσουν για τους εαυτούς τους τις εργασίες που απαιτούν ειδίκευση, ενώ ο αριθµός των υπαλλήλων γυναικών που δουλεύουν σε Υπουργεία θα σηµειώσει σηµαντική αύξηση. Οι γυναίκες δακτυλογράφοι και γραµµατείς αποτελούν τη νέα κατηγορία των υπαλλήλων γυναικών αποκλειστικά. Εξάλλου, η ταχύτατη οικονοµική ανάπτυξη στις δυτικού τύπου κοινωνίες συντελεί στη διεύρυνση των δυνατοτήτων συµµετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας. Ειδικότερα, 11 Βλ. Μαράτου-Αλιπράντη, Λ. (1985). «Γυναικεία απασχόληση και νεοελληνική πόλη στο Α µισό του 20 ου αιώνα». Στο Πρακτικά του ιεθνούς Συµποσίου Ιστορίας Η Νεοελληνική Πόλη, Αθήνα: Μνήµων, σ Βλ. Αβδελά, E. (1990). ηµόσιοι υπάλληλοι γένους θηλυκού. Αθήνα: Ίδρυµα Έρευνας και Παιδείας της Εµπορικής Τράπεζας. 13 Βλ. Fauve-Chamoux Ant. (ed.) (2004). DomesticService and the Formation of European Identity. Understanding the Globalization of Domestic Work, 16 th -21 st Centuries. Bern: Peter Lang. 14 Milkman R. (1979). Women s work and the economic crisis. In N. Cott-E. Pleck (eds). A Heritage of her own. New York, p

5 κατά τη µεταπολεµική περίοδο, οι γυναίκες φαίνεται να εισέρχονται δυναµικά στην αγορά εργασίας, αν και όχι µε τον ίδιο ρυθµό και χρονικό σηµείο έναρξης σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Η ίδια η εργασία επαναπροσδιορίστηκε συνολικά και µετατράπηκε σε κοινωνική αξία, αξία µετρήσιµη, ποσοτική, ενώ και οι νοοτροπίες των γυναικών αλλάζουν σταδιακά. Κάτω από την πίεση καινούργιων κοινωνικών, οικονοµικών και πολιτικών δεδοµένων και δοµών και υπό το πρίσµα νέων νοµοθετικών ρυθµίσεων, οι γυναίκες αποκτούν ολοένα και µεγαλύτερη µόρφωση και διεκδικούν ισότιµα µια θέση απασχόλησης στη σύγχρονη αγορά εργασίας. Παράλληλα, ορισµένα παραδοσιακά εµπόδια φάνηκαν να ξεπερνιούνται: η γέννηση παιδιών και η δηµιουργία οικογένειας δεν φαίνεται να αποτελεί πλέον κυρίαρχο ρόλο αποµάκρυνσης από την αγορά εργασίας, ιδιαίτερα στην περίπτωση των γυναικών µε υψηλό µορφωτικό επίπεδο 15. Από την άλλη πλευρά όµως, η σηµασία των συµβολικών αξιών που προσδιορίζουν το αρσενικό και το θηλυκό αποτελεί κι αυτή καθοριστικό παράγοντα για την κατανόηση του προβλήµατος της γυναικείας απασχόλησης και των γυναικείων επαγγελµάτων, ενώ αναδεικνύουν τον κατά φύλο παγιωµένο κοινωνικό διαχωρισµό. Βλέπουµε λοιπόν ότι αν και η οικονοµική ανάπτυξη συµβάλλουν στην αύξηση του γυναικείου εργατικού δυναµικού και δηµιουργούν νέες ανάγκες και δοµικές ανακατατάξεις στην αγορά εργασίας, εντούτοις πολλές γυναίκες σήµερα παρά τη σαφή βελτίωση του επιπέδου εκπαίδευσής τους εξακολουθούν να βρίσκονται αντιµέτωπες µε παραδοσιακές δοµές, να βιώνουν τους παραδοσιακούς ρόλους στο πλαίσιο της κοινωνικής και επαγγελµατικής τους ζωής. 3. ιακρίσεις στην αγορά εργασίας: άµεσες και έµµεσες Η διαφοροποίηση της απασχόλησης σε «ανδρική» και «γυναικεία», όπως επισηµαίνεται, αναφέρεται στη συγκέντρωση των γυναικών σε ορισµένους κλάδους απασχόλησης, ενώ οι παραδοσιακά γυναικείοι κλάδοι είναι εξ ορισµού «υποβαθµισµένοι» Οι άµεσες διακρίσεις Εξάλλου, οι διακρίσεις σε βάρος των γυναικών είναι δύο ειδών: οι άµεσες και οι έµµεσες. Οι άµεσες αφορούν τις διαφορές στην αµοιβή και τις διαφοροποιήσεις στους κλάδους απασχόλησης (τη συγκέντρωση του γυναικείου εργατικού δυναµικού σε συγκεκριµένα επαγγέλµατα και θέσεις) οι οποίες λίγο-πολύ αντικατοπτρίζουν την άποψη ότι οι βιολογικές διαφορές ανάµεσα στα δύο φύλα συνεπάγονται διαφορές ικανοτήτων προς εργασία διαφορές για παράδειγµα της νοηµοσύνης. 17 Αυτό που επισηµαίνεται στην έρευνα των Koukoulis-Spiliotopoulos et al. 18, είναι ότι οι διακρίσεις αυτές εν µέρει προωθούνται και από συγκεκριµένους Νόµους και Νοµολογίες καθώς η σχετική µε την γυναικεία απασχόληση νοµοθεσία διέπεται από δύο βασικές αρχές: εκείνης της προστασίας της γυναίκας έξω από το σπίτι της και εκείνη της ισότητάς της µε τον άνδρα συνάδελφό της. Η προστασία αυτή αφορά τα ιδιαίτερα (βιολογικά) χαρακτηριστικά του θηλυκού φύλου (προστασία της µητρότητας κλπ.) και ουσιαστικά συνιστά αναγνώριση των διαφορών των φύλων. Πολύ συχνά όµως συγχέονται οι διαφορές αυτές του φύλου µε άλλες, που έχουν να κάνουν µε τις κοινωνικές αντιλήψεις για τις διαφορές αυτές κι έτσι η προστασία που παρέχουν οι Νόµοι δεν εξαντλείται στην αναγνώριση των διαφορών φύλου, αλλά επεκτείνεται και στην αναγνώριση διαφορών εξαιτίας του φύλου (όλες οι νοµοθεσίες έχουν κατά καιρούς περιλάβει π.χ. διατάξεις που απαγορεύουν ή περιορίζουν τη νυχτερινή απασχόληση της γυναίκας). Το αίτηµα για ισότητα από την άλλη µεριά αφορά την εξάλειψη των κατά γένη διακρίσεων και την εξασφάλιση κοινωνικής ισότητας µεταξύ των ανόµοιων φύλων. 15 Βλ. Μαράτου-Αλιπράντη, Λ. (2000), ό.π. 16. Βλ. Μουσούρου Λ. Μ. (2003). Γυναίκα και Απασχόληση Αθήνα: Gutenberg, σ Βλ. Μουσούρου Λ. Μ. (2003). Όπ.π., σ Koukoulis-Spiliotopoulos, S., P. Agellopoulos-Zervoyiannis and A. Petroglou, (1982), La position des femmes dans le Droit du Travail et la Sécurité Sociale : Rapport National: Grèce. Ιn B. Aaron and D. F. Farwell (eds), Position of Women in Labor rand Social Security Law, vol. III, International Society for Labor Law and Social Security, The Bureau of National Affairs Inc., Washington DC, pp

6 Το ζήτηµα αντιµετωπίζεται µε την αντικατάσταση του όρου «ισότητα» από τον όρο «ισοτιµία»: ο πρώτος παραπέµπει στην υπέρβαση των διαφορών και ο δεύτερος στην ισότητα εν διαφορά Οι έµµεσες διακρίσεις Όπως επισηµαίνεται διεθνώς, «έµµεσες διακρίσεις είναι αυτές που είναι αποτέλεσµα των κοινωνικά προσδιορισµένων συνθηκών κάτω από τις οποίες οι γυναίκες αποφασίζουν να εργασθούν συνθήκες που περιλαµβάνουν τον κοινωνικό ρόλο στον οποίο κοινωνικοποιήθηκαν». Οι έµµεσες διακρίσεις δε µπορούν να εξαλειφθούν µε την λήψη άµεσων µέτρων (µια αλλαγή νόµου για παράδειγµα) µπορούν να καταπολεµηθούν µέσω της µακρόχρονης διαδικασίας ευαισθητοποίησης σχετικά µε τις επιπτώσεις των διαφόρων επιπέδων διακρίσεων και πεποιθήσεων που είναι βαθιά ριζωµένες και από τις οποίες εξαρτάται η καθηµερινή κοινωνική πρακτική. Οι έµµεσες διακρίσεις βρίσκονται στην βάση της σύνθεσης του γυναικείου εργατικού δυναµικού (κυρίως όσον αφορά την ηλικία, την οικογενειακή κατάσταση και την εκπαίδευση) όπως και της συγκέντρωσής του σε συγκεκριµένες οικονοµικές δραστηριότητες και σε συγκεκριµένες εργασίες» 20. Εξάλλου, δεν πρέπει να ξεχνάµε και τις δύσκολες συνθήκες που δηµιουργεί η παρούσα συγκυρία στην αγορά εργασίας, µε την έµφαση στην ευελιξία της απασχόλησης (µερική, προσωρινή απασχόληση) και στη λεγόµενη «προσαρµοστικότητα» των εργαζοµένων, δηλαδή την ανάγκη συνεχούς εκπαίδευσης και επανακατάρτισής τους Σύγχρονες τάσεις στην ελληνική αγορά εργασίας Η ελληνική οικονοµία στηρίζεται κατά βάση και σε αντίθεση µε ό,τι συµβαίνει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες σε τοµείς όπως ο τουρισµός, η εµπορική ναυτιλία και οι κατασκευές. 22 Η ραγδαία είσοδος της τεχνολογίας στην βιοµηχανία και το κύµα ανεργίας που αυτή συνεπάγεται σε πανευρωπαϊκή κλίµακα δεν επηρέασε τόσο την Ελλάδα όσο άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αναλυτικότερα η χώρα µας θα µπορούσε να χαρακτηριστεί κοινωνία των υπηρεσιών και των δεκάδων χιλιάδων υπαλλήλων καθώς και κοινωνία της οικοδοµής και των δοµικών έργων. Τόσο ο πρωτογενής τοµέας όσο και ο δευτερογενής τοµέας (µεταποιητική βιοµηχανία) συρρικνώνονται, ενώ ανθούν µη παραγωγικοί τοµείς, όπως οι εκµισθώσεις και οι κάθε είδους χρηµατοοικονοµικές δραστηριότητες 23. Οι Έλληνες-ιδες είναι κυρίως: πωλητές-τριες, ιδιοκτήτες και «προϊστάµενοι» µικρών εµπορικών επιχειρήσεων και υπάλληλοι γραφείου (οι µισοί απ' αυτούς, δακτυλογράφοι). Πάρα πολλοί ασκούν εξάλλου το επάγγελµα του οδηγού κάθε κατηγορίας (µέσων µαζικών µεταφοράς, φορτηγών, ταξί κλπ.). Είναι επίσης καθηγητές-τριες δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, σερβιτόροι, ιδιοκτήτες µικρών εστιατορίων, ιδιοκτήτες ή προϊστάµενοι µικρών ξενοδοχείων, κτίστες, γιατροί, δάσκαλοι, λογιστές. Σταθεροί σε αριθµό παραµένουν, εδώ και δεκαετίες, οι δηµόσιοι υπάλληλοι ένας στους έξι εργαζόµενους αυτής της χώρας φέρει αυτόν τον τίτλο. 24 Σε άνοδο είναι οι τεχνολόγοι, οι νοσοκόµοι, οι απασχολούµενοι µε τα χρηµατοπιστωτικά και τις αγοραπωλησίες, οι λογιστές και οι υπάλληλοι λογιστηρίου. Υπό εξαφάνιση είναι επαγγέλµατα όπως του καπνοκαλλιεργητή, του γαζωτή ή του κόπτη (αφού ο κλάδος της κλωστοϋφαντουργίας κατακρηµνίζεται), του γουναρά και του υποδηµατοποιού. Όσο για τους βοσκούς, λίγοι Ελληνικής καταγωγής έχουν αποµείνει και η εγκατάσταση των 19 Βλ. Καλιόρης Γ. (1979). Η ισότητα της διαφοράς, Αθήνα: ιογένης (Τα σηµερινά προβλήµατα), εύτερη έκδοση. 20 Βλ. Μουσούρου Λ. Μ Οπ. π.. σ Η συµµετοχή των γυναικών στα προγράµµατα κατάρτισης και επανακατάρτισης αποτελεί στόχο οικονοµικών και πολιτικών διεθνών οργανισµών (π.χ. Επιτροπή Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 1986:10-11 και IRDAC, 1990). 22 Το ίδιο, σ Βλ. εληθανάση, Μ «Ελλάς, χώρα υπαλλήλων και υπηρεσιών». Η Καθηµερινή της Κυριακής, 23/01/ Το ίδιο. 6

7 αλλοδαπών οικονοµικών µεταναστών στην ελληνική ύπαιθρο έδωσε λύση στην έλλειψη αγρεργατών και συνεβαλε στην επιβίωση του αγροτικού τοµέα. 25 Όσον αφορά τις αυξοµειώσεις στα επιµέρους επαγγέλµατα, αυτές είναι εντυπωσιακές: οι απασχολούµενοι στον αγροτικό τοµέα παρουσιάζουν µείωση της τάξης του 32%, δηλ. ο ένας στους τρεις απασχολούµενους του 1993 έχει χαθεί (έχει πάρει σύνταξη, έχει αλλάξει δουλειά, έχει µείνει άνεργος-η κλπ.). Τα επαγγέλµατα του τοµέα της βιοµηχανίας παρουσιάζουν κι αυτά συρρίκνωση µε εντυπωσιακότερη εκείνη του τοµέα της υφαντουργίας και της ένδυσης, που παρουσιάζει µείωση της τάξης του 55%. Ο τοµέας των υπηρεσιών παρουσιάζει τεράστιες αυξήσεις, µε µεγαλύτερη (+110%) εκείνη της κατηγορίας που περιλαµβάνει τους εξειδικευµένους πωλητές, τους χρηµατιστές, τους µεσίτες και όσους ασχολούνται γενικά µε την εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων. Η αύξηση αυτή είναι της τάξης του 65% για τους άνδρες και του 184% (σχεδόν τριπλάσιες) για τις γυναίκες. Οι δοµικές αυτές αλλαγές φαίνονται καθαρά στον Πίνακα 1, όπου παρουσιάζονται οι συνολικές εξελίξεις στους τρεις βασικούς τοµείς της οικονοµίας. Πίνακας 1. Εξέλιξη του οικονοµικά ενεργού πληθυσµού στους τρεις βασικούς τοµείς της οικονοµικής δραστηριότητας, κατά φύλο %, Γεωργία Βιοµηχανία Υπηρεσίες Α Γ Α Γ Α Γ Α Γ Α Γ Πηγή: ΕΣΥΕ. Επεξεργασία δεδοµένων απογραφών 1961, 1971, 1981, Αν εξετάσουµε την εξέλιξη των απασχολουµένων σε σχέση µε τη θέση τους στο επάγγελµα από το 1993 έως το 2004, παρατηρούµε ότι ο αριθµός των αυτοαπασχολουµένων παρουσιάζει ελάχιστη αύξηση 1,6%. Αντίθετα, όµως οι µισθωτοί παρουσιάζουν µεγάλη άνοδο (38,5%). Ανέρχονται σε 2,745 εκατοµµύρια και καταγράφουν µια νέα τάση στην εργασία. Οι βοηθοί στην οικογενειακή επιχείρηση έχουν µειωθεί κατά 39% και ο αριθµός τους ανέρχεται στις Η µείωση αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγο στις γυναίκες ηλικίας 45 ετών και άνω, οι οποίες ήταν βοηθοί στις αγροτικές εκµεταλλεύσεις και σταµάτησαν να εργάζονται, αφενός λόγω της συρρίκνωσης του τοµέα αυτού, είτε εγκαταστάθηκαν σε αστικά κέντρα και αφετέρου λόγω της αντικατάστασής τους από οικονοµικούς µετανάστες 26. Εξετάζοντας στη συνέχεια τα πολυπληθή επαγγέλµατα στην Ελλάδα µε βάση τα δεδοµένα του Πίνακα 2, στον οποίο παρατίθενται σε φθίνουσα κατάταξη τα 15 πιο πολυπληθή επαγγέλµατα κατά την τελευταία δεκαετία, διαπιστώνουµε ότι οι «πωλητές-τριες» και οι «µικροί επιχειρηµατίες» αποτελούν σήµερα το πιο πολυπληθές επάγγελµα, ενώ οι κατηγορίες «ανειδίκευτοι εργάτες και «ανειδίκευτοι υπάλληλοι γραφείου» που ήταν παλαιότερα µειώνονται. Πίνακας 2. Τα πιο πολυπληθή επαγγέλµατα στην Ελλάδα, Γεωργοί πολυκαλλιεργητές 1 Πωλητές σε κατάστηµα 2 ιευθύνοντες επιχειρηµατίες και προϊστάµενοι µικρών επιχειρήσεων χονδρικού και λιανικού εµπορίου 2 ιευθύνοντες επιχειρηµατίες και προϊστάµενοι µικρών επιχειρήσεων χονδρικού και λιανικού εµπορίου. 3 Ανειδίκευτοι υπάλληλοι γραφείου 3 Γεωργοί, πολυκαλλιεργητές 4 Πωλητές σε κατάστηµα 4 Οδηγοί αυτοκινούµενων οχηµάτων 25 Βλ. Μπάγκαβος Χρ. (2003) «ηµογραφικές διαστάσεις της µετανάστευσης στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ενωση». Στο Κ. Κασιµ.ατη (επιµ.) Πολιτικές µετανάστευσης και Στραγηκές ένταξης. Αθήνα: Gutenberg σ ΕΣΥΕ, Αποτελέσµατα απογραφών 1991,

8 5 Οδηγοί αυτοκινούµενων οχηµάτων 5 Ανειδίκευτοι υπάλληλοι γραφείου 6 Καπνοκαλλιεργητές 6 Οικιακοί βοηθοί, καθαριστές, πλύντες και ασκούντες συναφή επαγγέλµατα 7 Οικιακοί βοηθοί, καθαριστές, πλύντες και ασκούντες συναφή επαγγέλµατα 7 Στενογράφοι, δακτυλογράφοι και υπάλληλοι που χειρίζονται µηχανές µε πληκτρολόγιο 8 Σερβιτόροι 8 Καθηγητές δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης 9 Καθηγητές δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης 9 Σερβιτόροι 10 Προβατοτρόφοι και αιγοτρόφοι 10 Γραµµατείς διοικήσεως, βοηθοί νοµικών, ασφαλιστές. 11 ιευθύνοντες επιχειρηµατίες και προϊστάµενοι µικρών εστιατορίων και ξενοδοχείων 11 ιευθύνοντες επιχειρηµατίες και προϊστάµενοι µικρών εστιατορίων και ξενοδοχείων. 12 Κτίστες 12 Κτίστες 13 Γαζωτές, κεντητές κ.ά. 13 Ταµίες, ταµειολογιστές και ασκούντες συναφή επαγγέλµατα 14 άσκαλοι δηµοτικών σχολείων 14 άσκαλοι δηµοτικών σχολείων 15 Μηχανικοί και εφαρµοστές αυτοκινήτων οχηµάτων και µοτοσικλετών 15 Ιατροί Πηγή: Η Καθηµερινή της Κυριακής, 23/ 01/ Όσον αφορά τις ειδικότητες των εκπαιδευτικών µε προοπτικές οι προωθούµενες αλλαγές στην τεχνολογική εκπαίδευση, αλλά και στα αναλυτικά προγράµµατα του ηµοτικού, του Γυµνασίου και του Λυκείου δίνουν περισσότερες ευκαιρίες για ορισµένες ειδικότητες, οι απόφοιτοι των οποίων έως τώρα αργούσαν πολύ ώσπου να διοριστούν στη δηµόσια εκπαίδευση. Επίσης, η αύξηση των ολοήµερων δηµοτικών σχολείων εκτίναξε τη ζήτηση για δασκάλους και οδηγεί πολλούς απόφοιτους καθηγητικών σχολών στην απόφαση να δώσουν κατατακτήριες εξετάσεις για µία θέση στα παιδαγωγικά τµήµατα των πανεπιστηµίων. Η δε σταδιακή κατάργηση των Τεχνικών Επαγγελµατικών Εκπαιδευτηρίων και η αντικατάστασή τους από τα Επαγγελµατικά Λύκεια (έχει εξαγγελθεί για την επόµενη σχολική χρονιά ) θα τονώσει τη ζήτηση για όλες τις βασικές ειδικότητες γενικής παιδείας (φιλόλογοι, µαθηµατικοί, φυσικοί) 27,. Η σύγχρονη παγκοσµιοποιηµένη οικονοµία επηρεάζει πολλαπλά και την Ελλάδα, αλλά υπάρχουν παράλληλα επιµέρους ιδιαιτερότητες που χαρακτηρίζουν την ελληνική οικονοµία: ο άλλοτε κραταιός αγροτικός τοµέας γνωρίζει πρωτοφανή συρρίκνωση (περίπου στο ένα τρίτο την τελευταία δεκαετία) και µαζί του η κτηνοτροφία και η αλιεία (παρ όλ αυτά οι αγρότες στην Ελλάδα εξακολουθούν να είναι πολυάριθµοι σε σχέση µε τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες). Η βιοµηχανία (που δεν ήταν ποτέ σε σηµαντική ανάπτυξη στην Ελλάδα) δέχεται 27 Βλ. Λακασά, Α. (2006). «Ειδικότητες εκπαιδευτικών µε προοπτικές» Η Καθηµερινή της Κυριακής /1/2006) 8

9 ακόµα ένα «πλήγµα» καθώς πολλές επιχειρήσεις µεταφέρουν τις παραγωγικές τους δραστηριότητες σε γειτονικές βαλκανικές χώρες και σε άλλες της Ανατολικής Ευρώπης Η επαγγελµατική απασχόληση των γυναικών στην Ελλάδα και στις χώρες της ΕΕ Η διερεύνηση και επεξεργασία των πρόσφατων στατιστικών στοιχείων δείχνει ότι εξακολουθούν να υφίστανται σηµαντικές και ουσιαστικές διαφορές ανάµεσα στην ανδρική και τη γυναικεία απασχόληση σε όλες τις χώρες της ΕΕ, τόσο όσον αφορά την κλαδική κατανοµή των θέσεων απασχόλησης όσο και τη θέση που κατέχουν οι γυναίκες στην επαγγελµατική ιεραρχία στο εσωτερικό των κλάδων και των επιχειρήσεων. Στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. παρατηρείται αύξηση της γυναικείας παρουσίας στην αγορά εργασίας µετά το 1960, ενώ στην Ελλάδα αυξάνεται µετά το Εξετάζοντας το συνολικό ποσοστό απασχόλησης (απασχολούµενοι ως ποσοστό του οικονοµικά ενεργού πληθυσµού) στη χώρα µας, διαπιστώνουµε ότι είναι σηµαντικά χαµηλότερο από το αντίστοιχο µέσο ποσοστό της Ε.Ε. των 15. Πράγµατι, η τιµή του δείκτη στην Ελλάδα βρίσκεται στη χαµηλότερη θέση της κλίµακας, ακόµη χαµηλότερα και από τις αντίστοιχες τιµές που ισχύουν για άλλες νότιες χώρες της Ε.Ε (Πίνακας 3). Ωστόσο, όπως φαίνεται στον Πίνακα 3, το µεγαλύτερο µέρος της συνολικής διαφοράς οφείλεται στο πολύ χαµηλό ποσοστό απασχόλησης του γυναικείου πληθυσµού, σχεδόν 13% χαµηλότερο από το µέσο επίπεδο της Ε.Ε. των 15. Πίνακας 3. Εργασιακή κατάσταση γυναικών, ΕΕ 2002 (%) Απασχολούµενες Άνεργες Μη ενεργές Βέλγιο 59,7 4,5 35,9 ανία 76,4 3,5 20,1 Γερµανία 65,4 6,1 28,5 Ελλάδα 56,9 6,2 36,9 Ισπανία 58,4 7,3 34,2 Γαλλία 62, Ιρλανδία 65 2,9 32,1 Ιταλία 55,4 5,7 39 Λουξεµβούργο 63,6 1,7 34,7 Ολλανδία 74,5 2 23,5 Αυστρία 68,2 3,5 28,3 Πηγή: Eurostat, LFS, 2002 Ακόµη, οι γυναίκες αποτελούν το 63% του συνολικού αριθµού των ανέργων, το 34,7% των µισθωτών και µόνο το 13% των εργοδοτών (LFS, 2002) 30. Ωστόσο, στη χώρα µας, η ύπαρξη ενός µεγάλου αριθµού µικρών οικογενειακών επιχειρήσεων, και µε δεδοµένο τους στενούς δεσµούς που παρατηρούνται µεταξύ των µελών της οικογένειας, έχουν ευνοήσει την µη αµειβόµενη και µη καταγεγραµµένη εργασία των µελών της οικογένειας. Ο τουρισµός και η γεωργία δύο οικονοµικές δραστηριότητες 28 Βλ. Κατσανέβα Θ. (2002), Επαγγέλµατα του µέλλοντος και του παρελθόντος, Αθήνα: Πατάκη. 29 Βλ. Πετρινιώτη Ξ. (1989). «Η συµµετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναµικό και η περίπτωση της Ελλάδας» Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, Νο 74, σελ Καραµεσίνη, Μ., 1998, Γυναίκες και Απασχόληση στην Ελλάδα. Τάσεις και διεθνείς συγκρίσεις, Αθήνα, Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Παντείου Πανεπιστηµίου. 30 Βλ. Γιδαράκου, Ι., ηµοπούλου, Ε., Καζακόπουλος, Λ., Σκορδίλη, Σ. 2005, (Τρίτο Κεφάλαιο) Στο Στρατηγάκη, Μ. (επιµ.), Επιχειρηµατικότητα γυναικών, όψεις ιδιοκτησίας και διοίκησης. Αθήνα: Gutenberg σ. 65 κ.ε. 9

10 µείζονος σηµασίας στην Ελλάδα χαρακτηρίζονται από εποχικότητα (σε ορισµένες περιπτώσεις συµπληρώνουν η µία την άλλη) και ευνοούν την εποχική εργασία, καθώς επίσης και την πολύ-δραστηριότητα, η οποία είναι πολύ διαδεδοµένη στις αγροτικές περιοχές. Παράλληλα, σε ορισµένους τοµείς της µεταποίησης, όπως στην παραγωγή ενδυµάτων, την επεξεργασία τροφίµων, την αργυρο-χρυσοχοΐα, τα παιδικά παιχνίδια κλπ., η ανάθεση υπεργολαβιών σε ανεξάρτητες µικρές εταιρείες ή ακόµη και σε άτυπα οικιακά εργαστήρια αποτελεί κοινή πρακτική 31. Είναι καταφανές λοιπόν ότι η συµµετοχή των γυναικών σε άτυπες εργασίες στη χώρα µας είναι δυσανάλογα υψηλή σε σύγκριση µε τους άνδρες, οι οποίοι προτιµούν πιο σταθερές και ασφαλείς εργασίες. 32 Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα ένα µεγάλο µέρος της πραγµατικής γυναικείας απασχόλησης να µην καταγράφεται και η εκτίµηση της συµµετοχής των γυναικών στην εγχώρια αγορά εργασίας που στηρίζεται αποκλειστικά στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία να είναι σηµαντικά υποεκτιµηµένη 33. Σχετικά µε τους τοµείς απασχόλησης, όπως επισηµαίνεται σε σχετική Έκθεση, οι γυναίκες κατέλαβαν θέσεις που ήταν παραδοσιακά ανδρικές µόνο στους τοµείς εκείνους που αυξήθηκαν οι θέσεις εργασίας. Αντίθετα, σε τοµείς µε σταθερό εργατικό δυναµικό, ο διαχωρισµός µεταξύ ανδρών και γυναικών παρέµεινε ο ίδιος και σε πολλές περιπτώσεις αυξήθηκε 34. Έτσι, οι γυναίκες συγκεντρώνονται, σε ακόµα µεγαλύτερο βαθµό από άλλοτε, σε εργασίες που θεωρούνται «γυναικείες». Όταν ένας παραδοσιακά «ανδρικός» εργατικός τοµέας έµενε σταθερός ή µειωνόταν, ο συσχετισµός µεταξύ ανδρών και γυναικών παρέµενε ο ίδιος 35. Πίνακας 4. Το χάσµα των δύο φύλων στην απασχόληση (Ποσοστιαία διαφορά µεταξύ ανδρών και γυναικών απασχολούµενων Ε.Ε. και επιλεγµένες χώρες ΕΕ , ,3 15,7 ΕΕ ,1 18,7 18,1 17,2 16,6 Ευρωζώνη 13 12,2 11,7 11,6 11,4 Αυστρία 18 17,7 15,7 13,4 13 Βέλγιο 17, ,8 16,9 15,5 Κύπρος - 25,4 22,1 19,8 18,4 Τσεχία 16,6 16,3 16,3 16,9 16,8 Γερµανία 15,4 14,8 14,1 12,8 11,9 ανία 9,7 9,2 8,2 8,3 9,1 ΕΕ 8 7,4 7,6 8,6 8,2 Ελλάδα 30,2 29,9 29,9 28,9 28,6 Ισπανία 30,8 29,9 29,4 28,5 27,2 Φινλανδία 5,8 5,9 5,4 3,8 4 Γαλλία ,7 12,8 12,2 31 Βλ. EC 2002, The life of woman and men in Europe A statistical portrait, data , Luxembourg: Office of publications of European Commission. 32 Η Εκθεση «Το γένος του συνδικαλισµού στην Ευρώπη το 2002» που συντάχθηκε από την Ευρωπαϊκή Συνοµοσπονδία Συνδικάτων (CES) αποκαλύπτει ότι µία από τις αιτίες που οι γυναίκες δεν συνδικαλίζονται, είναι οι «άτυπες εργασίες», θέσεις που επίσης δεν προστατεύονται κοινωνικά. 33 Βλ. Γιδαράκου, Ι., ηµοπούλου, Ε., Καζακόπουλος, Λ., Σκορδίλη, Σ , ό.π. 34 Bulletin on Women and Employment in the E.U.,1993, Nο 3: Βλ. Καραµεσίνη Μ., «Μισθολογική ιεράρχηση των επαγγελµάτων και επαγγελµατική αναδιάρθρωση της µισθωτής απασχόλησης», Σύγχρονα Θέµατα. 10

11 Ουγγαρία 13,4 13,4 13,1 13,1 12,6 Ιρλανδία 22,5 22,1 21,5 19,9 19,2 Ιταλία 29 28,4 27,4 27,1 16,9 Λιθουανία 4,9 2,8 2,7 5,5 5,6 Λουξεµβούργο 25,9 24,9 24,1 23,5 21,3 Λετονία 10,2 7,7 6,2 7,5 8,2 Μάλτα - 41,9 44,1 40,8 - Ολλανδία 18,6 18,6 17,6 16,2 15,1 Πολωνία 13 12,3 11,5 10,7 10,5 Πορτογαλία 16,3 16,1 15,7 15,1 13,5 Σουηδία 4,6 4,2 3,4 2,7 2,7 Σλοβενία 8,8 8,8 9,8 9,6 9,8 Σλοβακία 12,2 10,7 10, ,1 Ην. Βασίλειο 13,5 13,3 13,3 12,7 12,8 Πηγή: Harmonised Unemployment Series, LFS, Eurostat Ο Πίνακας 4 µας δείχνει τις διαφορές το χάσµα - στα ποσοστά απασχόλησης ανάµεσα στους ανδρες και τις γυναίκες διαχρονικά. Στη χώρα µας τα αντίστοιχα ποσοστά είναι αρκετά υψηλά συγκριτικά µε άλλες χώρες ενώ παρατηρείται µικρή η µείωση κατά τη πρόσφατη περίοδο. Πάντως, η µεγαλύτερη διαφορά στην απασχόληση ανάµεσα στους άνδρες και τις γυναίκες παρατηρείται στη Μάλτα. 3.3 Κάθετος διαχωρισµός στην αγορά εργασίας Ο κάθετος διαχωρισµός µε βάση το φύλο αφορά τη συγκέντρωση ή την υπεραντιπροσώπευση γυναικών/ανδρών σε ορισµένα επίπεδα της επαγγελµατικής ιεραρχίας. Όπως βλέπουµε στον παρακάτω Πίνακα 2, το ποσοστό των ανδρών που εργάζονται σε διευθυντικές θέσεις είναι σχεδόν διπλάσιο του αντίστοιχου ποσοστού των γυναικών, τόσο σε επίπεδο Ε.Ε. των 15 όσο και σε εθνικό επίπεδο. Οι σχετικές διαφορές τείνουν να είναι ακόµη υψηλότερες στην κατηγορία των «υψηλότερες διευθυντικές βαθµίδες». Όπως βλέπουµε στον παρακάτω Πίνακα 4, στην Ελλάδα, οι γυναίκες πρακτικά απουσιάζουν στην κατηγορία αυτή. Πίνακας 4 Άνδρες και γυναίκες (%) που απασχολούνται σε διευθυντικές θέσεις στο σύνολο των απασχολούµενων, 2000, Ελλάδα/ ΕΕ. Ελλάδα Ε.Ε.-15 Άνδρες Συνολικό ποσοστό διευθυντικών στελεχών 12,1 10,1 Γενική ιεύθυνση 0,1 1,3 Παραγωγή, ιοίκηση 1,0 3,1 Άλλες κατηγορίες 0,7 2,2 ιοίκηση µικρών επιχειρήσεων 10,3 3,5 Γυναίκες Συνολικό ποσοστό διευθυντικών στελεχών 6,8 5,7 Γενική ιεύθυνση 0,0 0,4 Παραγωγή, ιοίκηση 0,3 1,3 Άλλες κατηγορίες 0,4 1,6 11

12 ιοίκηση µικρών επιχειρήσεων 6,1 2,4 ΠΗΓΗ: EC, 2002b. Ακόµη, το ελληνικό µοντέλο διαφοροποιείται από το αντίστοιχο ευρωπαϊκό στην κατηγορία «ιευθυντές-τριες µικρών επιχειρήσεων». Λόγω της αφθονίας πολύ µικρών επιχειρήσεων στην Ελλάδα, τα αντίστοιχα δεδοµένα σε εθνικό επίπεδο είναι εµφανώς υψηλότερα έναντι του ευρωπαϊκού µέσου όρου, τόσο για τους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Η πρόσβαση λοιπόν των γυναικών στα επίπεδα επαγγελµατικής ιεραρχίας υψηλού κύρους είναι ακόµη περιορισµένη. Γενικά, ένας δυσανάλογα µικρός αριθµός γυναικών, συγκριτικά µε τον αντίστοιχο αριθµό των ανδρών, έχει πρόσβαση στις υψηλές βαθµίδες της επαγγελµατικής ιεραρχίας. Τα τεχνητά ή αόρατα εµπόδια που εµποδίζουν την επαγγελµατική ανέλιξη των γυναικών έχουν οριστεί ως «γυάλινη οροφή». Βασίζονται κυρίως σε ορισµένες απόψεις και προκαταλήψεις που επιβραδύνουν ή σταµατούν την ανέλιξη των γυναικών στις υψηλότερες θέσεις της επαγγελµατικής ιεραρχίας. 4. Η Τεχνολογία της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (ΙCTs τοµείς) και η γυναικεία παρουσία Το µεγαλύτερο πάντως κεφάλαιο της σύγχρονης εποχής είναι η γνώση µε τη γενικότερη µορφή της αλλά και τις επιµέρους εξειδικεύσεις της. Ο πολιτισµός που βασιζόταν στην παραγωγή φυσικών προϊόντων έχει χαθεί ανεπιστρεπτί. Το µεγαλύτερο πλέον εφόδιο είναι η γνώση και η εξοικείωση µε τις νέες τεχνολογίες. Η πληροφορική είναι λοιπόν το «εισιτήριο» για το µέλλον και εύστοχα έχει επισηµανθεί ότι όποιος δε γνωρίζει να χειρίζεται υπολογιστές θεωρείται περίπου ως αναλφάβητος (στην αγγλική είναι γνωστός ο όρος ως «computer illiterate»). Η χρήση της πληροφορικής γενικεύεται στους περισσότερους επαγγελµατικούς τοµείς και κύριο χαρακτηριστικό των νέων επαγγελµάτων είναι η αυξηµένη τεχνογνωσία στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, στους αυτοµατισµούς και γενικότερα στην υψηλή τεχνολογία. Θα περίµενε κανείς ότι η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στην αγορά εργασίας να οδηγούσε στην κατάργηση της διάκρισης των εργασιών σε «ανδρικές» και «γυναικείες» αφού τα νέα σύγχρονα µηχανήµατα παραγωγής δεν απαιτούν πλέον µυϊκή δύναµη και έτσι οι συγκεκριµένες εργασίες θα µπορούσαν να εκτελούνται το ίδιο αποτελεσµατικά και από τα δύο φύλα. Ωστόσο, ο συνεχιζόµενος διαχωρισµός των νέων ειδικοτήτων µας υπενθυµίζει για άλλη µια φορά τη σηµασία του κοινωνικού φύλου ως γενεσιουργού παράγοντα του κατά φύλου καταµερισµού της εργασίας: η προνοµιακή σχέση των ανδρών µε την τεχνολογία δεν είναι µια σχέση «φυσική» που βασίζεται σε ιδιαίτερες βιολογικά καθορισµένες ικανότητες, αλλά µια σχέση κοινωνική που αρχίζει νωρίς και διαφαίνεται πριν από την είσοδο του ατόµου στην αγορά εργασίας 36. Χαρακτηριστικό είναι ότι σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις, η εισαγωγή νέων τεχνολογιών δεν διαφοροποίησε τις παραδοσιακές γυναικείες εργασίες. Έτσι, η εισαγωγή νέων τεχνολογιών στα τυπογραφεία, είχε σαν αποτέλεσµα να αντικατασταθούν οι τυπογράφοι (ανδρικό επάγγελµα) µε γυναίκες φωτοσυνθέτριες (σχεδόν αποκλειστικά γυναίκες). Ακόµη, οι κυριότερες εργασίες στο γραφείο, «γραµµατείς» και «δακτυλογράφοι» παραµένουν γυναικείες εργασίες 37. Επίσης, όπως επισηµαίνεται σε σχετικές µελέτες, η θέση των γυναικών στις τράπεζες µετά την εισαγωγή της πληροφορικής µεταβάλλει τη θέση τους και συµβάλλει στην αποδυνάµωσή τους στο πλαίσιο της ιεραρχίας 38. Στην Ελλάδα, σύµφωνα µε έρευνες που πραγµατοποιήθηκαν το και το , διαπιστώνεται µια σηµαντική διαφορά µεταξύ ανδρών και γυναικών στη χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ). Η χρήση των ΤΠΕ που στην Ελλάδα 36 Βλ. Στρατηγάκη, Μ., 1989α, το ίδιο, σελ Το ίδιο. 38 Βλ. Στρατηγάκη, Μ., 1989β. «Η θέση των γυναικών στις Τράπεζες µετά την εισαγωγή της πληροφορικής». Στο Μαρµατάκη, Μ. και Πετρινιώτη, Ξ. (επιµ.), 1989, Γυναίκες, Εργασία, Νέες τεχνολογίες, Αθήνα: Σύνδεσµος για τα ικαιώµατα της Γυναίκας: Επιχειρησιακό Πρόγραµµα «Κοινωνία της Πληροφορίας», 2002, Εθνική Έρευνα για τις Νέες Τεχνολογίες και την Κοινωνία της Πληροφορίας, Υπουργείο Οικονοµίας και Οικονοµικών Ειδική Γραµµατεία για την Κοινωνία της Πληροφορίας. 40 Ε ΕΤ, 2004, Εθνική Έρευνα για τις Νέες Τεχνολογίες και την Κοινωνία της Πληροφορίας 12

13 είναι ακόµα σε αρχικά στάδια, βρίσκεται σε στάδια µεγάλης ανάπτυξης και µάλιστα παρατηρείται γενικά µια αξιοσηµείωτη τάση µείωσης του ψηφιακού χάσµατος σε διαφορετικές δηµογραφικές κατηγορίες. Εξαίρεση στον κανόνα αυτό αποτελεί η αύξηση του ψηφιακού χάσµατος κατά φύλο που µπορεί κανείς να παρατηρήσει στα παρακάτω γραφήµατα: Γράφηµα 1. Χρήση Η/Υ κατά φύλο, ,8 30, ,8 24,1 21,9 21,1 18,1 ΑΝ ΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ V Γράφηµα 2. Χρήση Ίντερνετ κατά φύλο, , ,6 16,2 12, ,9 8,7 V ΑΝ ΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ Αντί επιλόγου Με βάση τα δεδοµένα που παρουσιάσαµε σχετικά µε τα παλαιά και νέα επαγγέλµατα και τις έµφυλες διαφοροποιήσεις, διαπιστώθηκε ότι ο παραδοσιακός οριζόντιος και κάθετος διαχωρισµός µε βάση το φύλο εξακολουθεί να υφίσταται. Οι γυναίκες, όπως είδαµε, διατηρούν την υπεροχή τους σε παραδοσιακούς γυναικείους τοµείς των υπηρεσιών. Όσον αφορά τις πιο σύγχρονες κατηγορίες και τις θέσεις υψηλής τεχνολογίας λίγες συµµετέχουν, ενώ στις ανώτερες διευθυντικές θέσεις αν και τα ποσοστά βελτιώνονται είναι ακόµη πολύ πιο χαµηλά από τα αντίστοιχα ανδρικά. Αντίθετα, παρατηρείται µεγάλη συγκέντρωση γυναικών στον τριτογενή τοµέα, στην κατηγορία «παροχή υπηρεσιών», στους υπαλλήλους γραφείου (χαµηλά και µεσαία στελέχη). Ακόµη, περιορισµένη είναι παρουσία γυναικών σε θέσεις απασχόλησης στον τοµέα της Τεχνολογίας της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών και λιγότερες γυναίκες κάνουν χρήση των νέων τεχνολογιών, 13

14 Η πρόσβαση λοιπόν των γυναικών στα επίπεδα επαγγελµατικής ιεραρχίας υψηλού κύρους είναι ακόµη περιορισµένη. Τα τεχνητά ή αόρατα εµπόδια που εµποδίζουν την επαγγελµατική ανέλιξη των γυναικών έχουν οριστεί ως «γυάλινη οροφή». Οι τάσεις αυτές επηρεάζουν αρνητικά την ουσιαστική αλλαγή της θέσης και του ρόλου της γυναίκας στο πλαίσιο της σύγχρονης κοινωνίας. Το γεγονός αυτό συνδέεται τόσο µε την δυσκολία ουσιαστικής ανατροπής των κυρίαρχων κοινωνικο-οικονοµικών δοµών όσο και µε την αδρανοποίηση ή την µη χρήση/ εφαρµογή των θεσµικών αλλαγών και µέτρων που θα µπορούσαν να βελτιώσουν την επαγγελµατική θέση των γυναικών και την ισότιµη συµµετοχή τους. 14

ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Μια προσέγγιση από την πλευρά του φύλου

ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Μια προσέγγιση από την πλευρά του φύλου ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ - ΑΞΟΝΑΣ 4 - ΜΕΤΡΟ 4.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ 4.1.1 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 4.1.1.α ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΘΗΝΑ 2004 1 2 Απασχόληση και ανεργία των γυναικών: το χάσμα

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2004 ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Νίκος Ε. Ντερµανάκης

Περιεχόµενα. Νίκος Ε. Ντερµανάκης Σ τ α τ ι σ τ ι κ ό ε λ τ ί ο 1 Ο Ι ο ύ ν ι ο ς 2 0 0 4 Το εύρος της «γυάλινης οροφής» σε επιλεγµένους κλάδους στην Ελλάδα Νίκος Ε. Ντερµανάκης Περιεχόµενα Το εύρος της «γυάλινης οροφής» σε οµάδες κλάδων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024 Η συστηματική παρακολούθηση των διαχρονικών τάσεων στην αγορά εργασίας και η πρόβλεψη της μελλοντικής κατάστασης αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3 2010-2020 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 1 0-2 0 2 0 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Υπεύθυνοι Λειτουργοί Κυριάκος Κυριάκου,

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τρίτη, 8 Μαΐου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Κυριάκος Φιλίνης Συνέδριο με θέμα: Διάσπαση και Αποκλεισμός: Κατανοώντας και Ξεπερνώντας τις Πολύπλευρες Επιπτώσεις της Κρίσης» Αθήνα, 25 Νοεμβρίου 2015 Στόχος του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα 1 Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα Αλεξιάδης, Σ. (Ph.d. in Regional Economics) Κοκκίδης, Σ. (Πτυχιούχος Στατιστικής) Σπανέλλης, Λ. (MSc στην Στατιστική) * Εισαγωγή Ο αγροτικός τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 -

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου στο Λιανικό Εμπόριο, για το μήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Στη διαδικασία διαμόρφωσης των κοινωνιών, συνέβαλλε και η γυναικεία εργασία κάτω βέβαια από διάφορες μορφές ανισοτιμίας. Σταδιακά όμως, μέσω των γυναικείων συνδικαλιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας

Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας Πολύ μακροχρόνια ανεργία σε % του ενεργού πληθυσμού Euro area(eur 11:BE,DE,ES,FR,IE,IT,LU,NL,AT,PT,FI) 1992 1992 1993 1993 1994 1994 Άντρες 2.2 Γυναίκες 4.3 Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή Αυστρία 1998 0 0 1999 1.1 1.7 2000 1.1 1.7 2001 0 0 2002 1.1 1.7 2003 0 0 2004 0 0 Βέλγιο 1998 0 0 1999 0 0 2000 1.2 2.2 2001 1.3 2.2 2002 1.3 2.2 2003 1.2 2.2 2004 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ιοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 2: Η ιάρθρωση της Απασχόλησης κατά Τµήµα στα Ελληνικά Ξενοδοχεία Ποσοστό απασ χολο

Πίνακας 2: Η ιάρθρωση της Απασχόλησης κατά Τµήµα στα Ελληνικά Ξενοδοχεία Ποσοστό απασ χολο Σ Υ Ν Ο Ψ Η Αντικείµενο της µελέτης είναι η ανάλυση της διάρθρωσης της απασχόλησης στα ελληνικά ξενοδοχεία. Η παρούσα µελέτη αποτελεί την τρίτη και τελευταία µελέτη που στηρίζεται σε δύο δειγµατοληψίες

Διαβάστε περισσότερα

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3)

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3) Μονάδα : Χιλιάδες Αυστρία 1978 661.30 2,040.10 8.40 162.40 84.00 3,188.00 208.40 1,139.30 315.70 1979 594.60 2,244.60 8.70 172.50 87.20 3,343.90 179.10 1,090.50 323.60 1980 37.30 2,301.90 9.00 183.70 91.00

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονικές Τάσεις Δεικτών Ανθρώπινου Δυναμικού στην Κύπρο: Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2004-2010

Διαχρονικές Τάσεις Δεικτών Ανθρώπινου Δυναμικού στην Κύπρο: Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2004-2010 Διαχρονικές Τάσεις Δεικτών Ανθρώπινου Δυναμικού στην Κύπρο: Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2004-2010 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Η φτώχεια γένους θυληκού. Δρ Λ. Αλιπράντη- Μαράτου

Η φτώχεια γένους θυληκού. Δρ Λ. Αλιπράντη- Μαράτου Η φτώχεια γένους θυληκού Δρ Λ. Αλιπράντη- Μαράτου Διευθύντρια Ερευνών στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, ΕΚΚΕ Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια, η πολυπλοκότητα των μετασχηματισμών που παρατηρούνται έχουν

Διαβάστε περισσότερα

2 0 0 0-2 0 0 6. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας

2 0 0 0-2 0 0 6. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2 0 0 0-2 0 0 6 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 - FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2 0 0 2-2 0 0 8

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2 0 0 2-2 0 0 8 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2 0 0 2-2 0 0 8 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ OΣ Πειραιάς, Μάρτιος 2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η Γενική Γραµµατεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος ανακοινώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012

ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΑΡΤΙΟΣ 2004 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Το ξένο εργατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ /ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ-ΟΛΜΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012

ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ /ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ-ΟΛΜΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΛΜΕ - ΟΛΜΕ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Απασχόληση στα Ελληνικά Ξενοδοχεία

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Απασχόληση στα Ελληνικά Ξενοδοχεία ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 5 Μαΐου 2004 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η Απασχόληση στα Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. σε χιλιάδες 4200 4150 4100 4050 4000 3950 3900 3850 3800 3750 3700

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. σε χιλιάδες 4200 4150 4100 4050 4000 3950 3900 3850 3800 3750 3700 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 13 Σεπτεµβρίου 2012 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Β Τρίµηνο 2012 Κατά το Β Τρίµηνο του 2012 ο αριθµός των απασχολούµενων ανήλθε σε 3.793.147

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΕΩΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1997 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Η παρακολούθηση των εξελίξεων στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010 Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας Μάρτιος 2010 Περιεχόµενα Ταυτότητα έρευνας 4 Συµπεράσµατα 5 Συνοπτικά αποτελέσµατα Μέρος Α: Απόψεις εργαζοµένων 10 1. Γενικά χαρακτηριστικά εταιρείας 11 Προφίλ εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Ημερίδα TEE "Η Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα και ο ρόλος των Ελλήνων Μηχανικών" Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. αθλητικός µάνατζερ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. αθλητικός µάνατζερ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα παρουσιαστεί ο ρόλος του αθλητικού µάνατζερ Οι εξειδικευµένες υπηρεσίες που µπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΕΡ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΕΡ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα παρουσιαστεί ο ρόλος του αθλητικού µάνατζερ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ, ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΛΛΑ ΑΣ ΣΕΙΡΑ: ΜΕΛΕΤΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΤΕΥΧΟΣ 02

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ, ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΛΛΑ ΑΣ ΣΕΙΡΑ: ΜΕΛΕΤΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΤΕΥΧΟΣ 02 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ, ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΛΛΑ ΑΣ ΣΕΙΡΑ: ΜΕΛΕΤΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΤΕΥΧΟΣ 02 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑ ΤΟ 2006 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέες μορφές απασχόλησης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ποιες είναι οι νέες μορφές απασχόλησης; Σύμβαση ορισμένου χρόνου Μερική απασχόληση Προσωρινή απασχόληση Σύμβαση έργου Υπεργολαβία Εκ

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά Το Βήµα 13/01/2002 Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά * Η γήρανση του πληθυσµού και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας αποθαρρύνουν τους νέους για τη δηµιουργία οικογένειας Της ΜΑΡΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Η ηρωίδα στην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Προβλέψεις Απασχόλησης στην Κύπρο 2004 & 2005

Προβλέψεις Απασχόλησης στην Κύπρο 2004 & 2005 Προβλέψεις Απασχόλησης στην Κύπρο 24 & 25 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Κύριος σκοπός της μελέτης είναι η παροχή προβλέψεων για την απασχόληση στην Κύπρο για τα χρόνια 24 και 25. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από την πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ IΘΑΚΗΣ 29, 112 57 ΑΘΗΝΑ url: http://www.aueb.gr/statistical-institute ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ & ΕΡΕΥΝΑΣ Ιθάκης 29 Αθήνα 112 57

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α B ΤΡΙΜΗΝΟ 2014

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α B ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α B ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Σύνοψη... 3 2. Εξέλιξη ευρυζωνικών γραµµών... 4 3. Πορεία σύγκλισης µε τη υπόλοιπη Ευρώπη... 4 4. Ανάλυση µε βάση τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία, βρίσκονταν

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

2 0 0 8-2 0 1 8 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

2 0 0 8-2 0 1 8 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 0 8-2 0 1 8 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007 Επιμέλεια Έκδοσης Χριστάκης Χριστοφή, Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

22 Αρχιτέκτονες, μηχανικοί και ασκούντες συναφή επαγγέλματα

22 Αρχιτέκτονες, μηχανικοί και ασκούντες συναφή επαγγέλματα 22 Αρχιτέκτονες, μηχανικοί και ασκούντες συναφή επαγγέλματα Συνοπτική Περιγραφή Η ευρεία επαγγελματική κατηγορία Αρχιτέκτονες, μηχανικοί και ασκούντες συναφή επαγγέλματα περιλαμβάνει, σύμφωνα με την Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίµηνο 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 19 εκεµβρίου 2013

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίµηνο 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 19 εκεµβρίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 19 εκεµβρίου 2013 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίµηνο 2013 Κατά το Γ Τρίµηνο του 2013 ο αριθµός των απασχολούµενων ανήλθε σε 3.635.905

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους.

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους. Η ποιότητα της μετάφρασης και η συνοχή της με το πρωτότυπο κείμενο εργασίας αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των συγγραφέων της μετάφρασης. Σε περίπτωση οποιασδήποτε αντίφασης μεταξύ του αρχικού έργου και

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών.

Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών. Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας Τεύχος 18 Μάρτιος 2004 ελτίο Ανταγωνιστικότητας Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών.

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

4. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ( ). Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ). ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά εργασίας στους κλάδους παρέµβασης, στην ευρύτερη περιοχή του Κεντρικού Τοµέα Αθηνών

Η αγορά εργασίας στους κλάδους παρέµβασης, στην ευρύτερη περιοχή του Κεντρικού Τοµέα Αθηνών ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η αγορά εργασίας στους κλάδους παρέµβασης, στην ευρύτερη περιοχή του Κεντρικού Τοµέα Αθηνών ρ. Μιλτιάδης Σταµπουλής, ρ. Οικονοµολόγος της Εργασίας Επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

2 0 0 0-2 0 0 6. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Σύγκριση με Ευρωπαϊκή Ένωση ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

2 0 0 0-2 0 0 6. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Σύγκριση με Ευρωπαϊκή Ένωση ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Σύγκριση με Ευρωπαϊκή Ένωση 2 0 0 0-2 0 0 6 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Υπεύθυνοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 26 Μαΐου 2004 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τουριστική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα Σταύρος Π. Γαβρόγλου Παρατηρητήριο Απασχόλησης (ΠΑΕΠ) sgavroglou@paep.org.gr Τι είναι η ευελιξία

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με έρευνα του ΣΕΒ επαγγέλματα με ζήτηση στο μέλλον είναι τα ακόλουθα:

Σύμφωνα με έρευνα του ΣΕΒ επαγγέλματα με ζήτηση στο μέλλον είναι τα ακόλουθα: Τουρισμός: Υπολογίζεται ότι θα δημιουργήσει 220.000 θέσεις εργασίας την επόμενη δεκαετία. Παρά το αρνητικό στοιχείο της εποχικότητας υπάρχουν σημαντικές προοπτικές σε επαγγέλματα όπως : Υπεύθυνος οργάνωσης

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 2 0 0 0 2 0 0 4 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2005 Υπεύθυνοι Λειτουργοί Κυριάκος

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσµατα Έρευνας για τη µισθοδοσία αντρών και γυναικών στον κλάδο του ωροµίσθιου κυβερνητικού προσωπικού.

Αποτελέσµατα Έρευνας για τη µισθοδοσία αντρών και γυναικών στον κλάδο του ωροµίσθιου κυβερνητικού προσωπικού. Αποτελέσµατα Έρευνας για τη µισθοδοσία αντρών και γυναικών στον κλάδο του ωροµίσθιου κυβερνητικού προσωπικού. Η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία του Υπουργείου Οικονοµικών,τα οποία όµως συµπεριλαµβάνουν και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΙΣΗ ΑΜΟΙΒΗ - ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΟ ΚΕΝΟ Η ανισότητα των αµοιβών ανδρών και γυναικών σε επιλεγµένους κλάδους και επαγγέλµατα στην Ελλάδα Οι περιπτώσεις των κλάδων του λιανικού εµπορίου, τουρισµού, τραπεζών και υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΛΤΑ Πηγή: Ευρυδίκη (2011a, 2012) ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ποσοστό φοιτητών που πληρώνουν δίδακτρα για φοίτηση στον 2 o κύκλο σπουδών 13,8% Κανένας δεν πληρώνει ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ 31,0% Όλοι πληρώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 2012

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 2012 ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 20 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...3 2. Εξέλιξη ευρυζωνικών γραμμών...4 3. Πορεία σύγκλισης με τη υπόλοιπη Ευρώπη...4 4. Ανάλυση με βάση τον τύπο

Διαβάστε περισσότερα

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους;

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Με το ν.3838/2010 εισήχθησαν στην ελληνική έννοµη τάξη ρυθµίσεις

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1999 1 ΣΥΝΟΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΙΑΡΚΕΙΑ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟΥ 2001

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΙΑΡΚΕΙΑ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟΥ 2001 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΙΑΡΚΕΙΑ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟΥ 1 (ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ) Λυκούργου 14 16, 1 66 Αθήνα Τηλεφωνικό Κέντρο: 2 3289,

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

12. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

12. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης . Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Έτος Ίδρυσης: 97 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ Περιεχόμενα. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ( ).... Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (συνολικά στοιχεία).... Κατανομή των μελών ΔΕΠ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Στοιχεία της Επετηρίδας για την Παγκόσμια Ανταγωνιστικότητα του International Institute for Management Development - IMD World Competitiveness Yearbook 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ To Περιφερειακό Ταµείο Ανάπτυξης Ηπείρου στα πλαίσια του Ν.3174/2003 και

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ To Περιφερειακό Ταµείο Ανάπτυξης Ηπείρου στα πλαίσια του Ν.3174/2003 και ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ To Περιφερειακό Ταµείο Ανάπτυξης Ηπείρου στα πλαίσια του Ν.3174/2003 και προκειµένου να υλοποιήσει την από 12.12.2003, Αρ.Πρωτ.17 «Έγκριση επιχειρησιακών ύ προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα