Ποιότητα τροφίμων. Σύγχρονα υλικά συσκευασίας 21/5/2015 ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ποιότητα τροφίμων. Σύγχρονα υλικά συσκευασίας 21/5/2015 ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ"

Transcript

1 ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Περίληψη ιαλέξεων Ε. Κατσανίδης Ποιότητα τροφίμων Η καταλληλότητα των τροφίμων για κατανάλωση Η καταλληλότητα των τροφίμων να ικανοποιούν τον καταναλωτή Το σύνολο των χαρακτηριστικών και των ιδιοτήτων του τροφίμου που ικανοποιεί τις προσδοκίες και τις απαιτήσεις του καταναλωτή Χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν την ποιότητα του τροφίμου 1. Αυτονόητα χαρακτηριστικά - Ασφαλές - Ωφέλιμο (Θρεπτική αξία) 2. Οργανοληπτικά χαρακτηριστικά Εμφάνιση Χρώμα Γευστικότητα Άλλα χαρακτηριστικά Ιδιότητες του τροφίμου που ικανοποιούν τις απαιτήσεις & τις προσδοκίες του καταναλωτή Ερωτήματα καταναλωτή 1. Τρόπος παραγωγής -«Πώς, πότε, πού» έχει παραχθεί το προϊόν; - Είναι παραδοσιακό ή βιομηχανικό προϊόν; - Έχει παραχθεί με ή χωρίς συντηρητικά; 2. Ηθικές αξίες - Συμβατό ή βιολογικό προϊόν; - Προϊόν από ζώα εντατικής ή ελεύθερης βοσκής; - Προϊόν σε περιέκτη φιλικό ή εχθρικό στο περιβάλλον; Ιδιότητες του τροφίμου ως εμπορεύσιμο αγαθό που ικανοποιούν τις απαιτήσεις και τις προσδοκίες του καταναλωτή Εγγυήσεις για την προέλευσή του 1. Πιστοποίηση 2. Σύστημα ιχνηλασιμότητας Χαρακτηριστικά της συσκευασίας 1. Αισθητική & λειτουργικότητα 2. Πληροφόρηση 3. Άνεση στη χρήση 4. ιαχείριση περιέκτη Εμπορικά χαρακτηριστικά 1. ιαθεσιμότητα προϊόντος 2. Τιμή Σύγχρονα υλικά συσκευασίας Υλικά συσκευασίας Κατανάλωση 2000 Σε εκατ. τόνους -Χαρτί-χαρτόνι - Πλαστικά - Γυαλί - Μέταλλα - Ξύλο - Κεραμικά -Ύφασμα

2 Συσκευασία Τροφίμων Το σύνολο των δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν το σχεδιασμό, την κατασκευή & την τοποθέτηση του τροφίμου σε περιέκτη που: Περιέχει το τρόφιμο χωρίς ποσοτικές μεταβολές Προστατεύει το τρόφιμο χωρίς να αλληλεπιδρά μαζί του Προσελκύει τον καταναλωτή Ενημερώνει τον καταναλωτή ιευκολύνει την εμπορία του προϊόντος Παρέχει άνεση στον καταναλωτή - Στη χρήση του προϊόντος - Στη διαχείριση του περιέκτη Η συσκευασία προστατεύει το τρόφιμο Από παράγοντες του περιβάλλοντος που υποβαθμίζουν την ποιότητά του - Μηχανικά αίτια Συμπίεση, πρόσκρουση, θρυμματισμός, κ.α. - Φυσικούς παράγοντες Υγρασία, οξυγόνο, φως, θερμοκρασία, πτητικές ουσίες, σκόνη, καυσαέρια - Βιολογικούς παράγοντες Βακτήρια, μύκητες, ζύμες, ιούς, έντομα και τρωκτικά Προστασία από μηχανικά αίτια Συσκευασία με τοιχώματα - Ισχυρά - Άκαμπτα εξωτερικά & ελαστικά εσωτερικά (κυματοειδές χαρτόνι) Συμπληρωματικά υλικά συσκευασίας => Αφρώδη πλαστικά, Φύλλα από μαλακό χαρτί, Χάρτινοι χυτοί περιέκτες Σφικτή συσκευασία Συρρικνωμένη συσκευασία Συσκευασία «μαξιλάρι» Προστασία από υγρασία Περιέκτης στεγανός στους υδρατμούς Καταψυγμένα προϊόντα (εγκαύματα κατάψυξης) =>Συρρικνωμένη συσκευασία Φρούτα και λαχανικά => Περιέκτες ελεγχόμενης διαπερατότητας (οπές) Αποφυγή μεταφοράς υγρασίας (Pizza) Αποφυγή συμπύκνωσης υδρατμών Προστασία από το οξυγόνο Συσκευασία bag in box Σωληνάρια τύπου οδοντόπαστας Συσκευασία - Υπό κενό - Τροποποιημένης ατμόσφαιρας Προστασία από το φως Αδιαφανείς περιέκτες => Αδυναμία αξιολόγησης προϊόντος => Λύση: Μηχανισμός παραθύρου - Χρωματισμένοι περιέκτες - Επικαλυμμένοι περιέκτες 2

3 Προστασία από μεταβολές της θερμοκρασίας Συνέπειες από αύξηση θερμοκρασίας? Συμβολή συσκευασίας για προστασία από μεταβολές θερμοκρασίας => Περιορισμένη - Τσάντες για μεταφορά καταψυγμένων - Αφρώδεις περιέκτες - Περιτύλιξη σοκολάτας με φύλλο αλουμινίου =>Αντανάκλαση ακτινοβολίας Ειδικότερες απαιτήσεις σε συσκευασία σχετικές με μεταβολές της θερμοκρασίας Προϊόντα θερμικής επεξεργασίας => Αντοχή - Σε υψηλές θερμοκρασίας - Σε θερμικά σοκ - Στο είδος της θέρμανσης = Υγρή = Ξηρή = Με μικροκύματα => Καλή θερμοαγωγιμότητα Καταψυγμένα προϊόντα => Αντοχή σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες => Καλή θερμοαγωγιμότητα Πτητικές ουσίες Τρόφιμα πλούσια σε άρωμα => Αποφυγή απωλειών Λιπαρά τρόφιμα => Πρόσληψη δυσάρεστων οσμών Αντιμετώπιση => Συσκευασία στεγανή στις πτητικές ουσίες Πηγές πρόσληψης δυσάρεστων οσμών - Αντικείμενα ή τρόφιμα στο άμεσο περιβάλλον - Το υλικό ή ουσίες κατασκευής της συσκευασίας -- Γυαλί => τελείως αδρανές -- Χαρτί: ουσίες, μούχλα -- Πλαστικά: χαρακτηριστική οσμή το καθένα -- Κονσέρβες: Ίχνη σιδήρου (ppm) => Ανεπιθύμητη οσμή σε νερό, μπίρα, γάλα, χυμούς πορτοκαλιού Προστασία από τους μικροοργανισμούς Επίδραση μικροοργανισμών - Επωφελής => Ζυμούμενα προϊόντα - Επιζήμια => Αλλοιογόνοι & παθογόνοι μ.ο. Επίδραση συσκευασίας στους μ.ο - Αποφυγή επιμολύνσεων - ημιουργία συνθηκών στο εσωτερικό (Ο 2, Η 2 Ο) => Εμποδίζουν την ανάπτυξη μ.ο. => Ευνοούν την ανάπτυξη μ.ο => Κίνδυνος αλλοίωσης π.χ. - Αλλαντίδια υπό κενό => γαλακτικά βακτήρια - Αφυδατωμένα προϊόντα => πρόσληψη υγρασίας => αύξηση a w => ανάπτυξη μ.ο. => αλλοίωση Προστασία από τους μικροοργανισμούς Συσκευασία απολύτως αναγκαία - Προϊόντα θερμικής επεξεργασίας - Προϊόντα υποβαλλόμενα σε ακτινοβόληση - Προϊόντα ασηπτικής επεξεργασίας - Προϊόντα σε συσκευασία => υπό κενό => τροποποιημένη ατμόσφαιρα Λοιπά προϊόντα: Αποφυγή επιμολύνσεων Αρνητική επίδραση μ.ο. στον περιέκτη - Χαρτί, σελοφάν => Ανάπτυξη μούχλας - Πλαστικό => Ανάπτυξη βακτηρίων (Serratia mercescens) κόκκινη χρωστική, αλλοίωση τροφίμου Προστασία από έντομα & τρωκτικά Με την παρουσία ή τα απορρίμματα τους - Πιθανή μεταφορά παθογόνων ή και ασθενειών - Απόρριψη προϊόντος - υσφήμηση επιχείρησης Προστασία - Κανόνες υγιεινής - Μέτρα ορθής πρακτικής 3

4 Προσέλκυση καταναλωτή Η συσκευασία αποτελεί - Ταυτότητα προϊόντος - Μέσο διαφοροποίησης από ομοειδή προϊόντα - Μέσο επικοινωνίας & επαφής με καταναλωτή - Πρεσβευτής σε ξένες αγορές - Ανάγκη για συσκευασία Ελκυστική & μοναδική Καλαίσθητη Σοβαρή και απλή - Στοιχεία προσέλκυσης Σχήμα & Μέγεθος Χρώματα & Εικόνες Πληροφόρηση καταναλωτή - Ονομασία & φυσική κατάσταση προϊόντος - Σύσταση προϊόντος - Καθαρή ποσότητα - Χρόνος ελάχιστης διατηρησιμότητας - Ιδιαίτερες συνθήκες διατήρησης - Όνομα & διεύθυνση παρασκευαστή - Οδηγίες χρήσεως - Κωδικός αριθμός (Κονσέρβες, τρόφιμα σε κουτιά) - Λοιπές πληροφορίες Η συσκευασία διευκολύνει την εμπορία του προϊόντος εξασφαλίζοντας Ασφαλή παράδοση Στο σωστό χρόνο Σε καλή κατάσταση Με το μικρότερο κόστος Η συσκευασία πρέπει να διευκολύνει τον καταναλωτή - Μηχανισμός εύκολου ανοίγματος - Σταδιακής χρήσης - Θέρμανση σε φούρνο μικροκυμάτων - Μέσο σερβιρίσματος -«Παράθυρο» διαφάνειας - ιαχείριση αποβλήτων Συσκευασία υναμικός κλάδος της βιομηχανίας Αποτελεί το «μοντέρνο ρούχο» για τα παραγόμενα προϊόντα => Ανάγκη για συνεχή ανανέωση => Νέες επενδύσεις => Νέα προϊόντα => ιεύρυνση αγορών => Αύξηση κερδών Κινητήρια δύναμη: - Βελτίωση του επιπέδου ζωής του καταναλωτή - Ευαισθητοποίηση του καταναλωτή για το περιβάλλον Αρνητικές επιπτώσεις από τη συσκευασία τροφίμων Αύξηση του κόστους (10-50%) Αδιαφανείς περιέκτες => Αδυναμία αξιολόγησης του προϊόντος => Αντιμετώπιση: Μηχανισμός παραθύρου Πιθανός κίνδυνος μεταφοράς ουσιών Μόλυνση περιβάλλοντος =>Αντιμετώπιση: Υλικά βιοδιασπώμενα & ανακυκλώσιμα 4

5 Αλληλεπίδραση συσκευασίας & συσκευασμένου τροφίμου Συνέπεια => Μεταφορά ουσιών (Αερίων, υδρατμών, ενώσεων χαμηλού ΜΒ) 1. Τρόφιμο Συσκευασία Περιβάλλον 2. Περιβάλλον Συσκευασία Τρόφιμο 3. Τρόφιμο Συσκευασία 4. Συσκευασία Τρόφιμο => Γνωστή ως Μετανάστευση Μεταφορά ουσιών από Τρόφιμο Συσκευασία Περιβάλλον & Περιβάλλον Συσκευασία Τρόφιμο Στεγανός περιέκτης => Αδύνατη κάθε μεταφορά Μη στεγανός περιέκτης => υνατή μεταφορά, f = (διαπερατότητα) Συνέπειες: Μεταβολές στο τρόφιμο ανάλογες - Με τη φύση του τροφίμου - Με τη φύση της μεταφερόμενης ουσίας => Τελικό αποτέλεσμα Υποβάθμιση ποιότητας τροφίμου Μεταφορά ουσιών από Τρόφιμο Συσκευασία Συνέπειες =>Απώλειες συστατικών - Μείωση θρεπτικής αξίας - Μεταβολή οργανοληπτικών χαρακτηριστικών => Επίδραση στις ιδιότητες περιέκτη Στερεό λίπος σε κύπελο PS για 6 μήνες => Μείωση αντοχής - Στη θραύση κατά 40% - Στην ενέργεια θραύσης κατά 50% => Προβληματική η αντοχή της συσκευασίας Μετανάστευση (Συσκευασία Τρόφιμο) Ολική & Ειδική μετανάστευση Συνέπειες - Μεταφορά τοξικών ουσιών =>Κίνδυνος για την υγεία του καταναλωτή - Μεταφορά ουσιών που επηρεάζουν την οσμή & γεύση => Υποβάθμιση ποιότητας προϊόντος Απόρριψη προϊόντος Προσδιορισμός μετανάστευσης Αντικειμενικός τρόπος - Απευθείας στο τρόφιμο - Σε παρόμοιες συνθήκες θερμοκρασίας & χρόνου επαφής Σημαντικές & ανυπέρβλητες δυσκολίες Χρήση προσομοιωτών - Συνθήκες θερμοκρασίας & χρόνου επαφής Πιο ακραίες από τις πραγματικές / αναμενόμενες Η μέγιστη επιτρεπόμενη ολική μετανάστευση για οποιαδήποτε πλαστική ύλη είναι 10 mg/dm 2 ή 60 mg/kg τροφίμου. Προσομοιωτές Υγρά τρόφιμα => Αποσταγμένο νερό ή νερό ισοδύναμης ποιότητας Όξινα τρόφιμα => Υδατικό διάλυμα 3% οξικού οξέος (w/v) Αλκοολούχα προϊόντα => Υδατικό διάλυμα 15% αιθανόλης (v/v) Λιπαρά τρόφιμα => Εξευγενισμένο ελαιόλαδο ή μίγμα συνθετικών τριγλυκεριδίων ή ηλιέλαιο 5

6 Συνθήκες δοκιμών ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ (*) Χρησιμοποιείται ο προσομοιωτής Γ σε θερμοκρασία επαναρροής. (**) Χρησιμοποιείται ο προσομοιωτής στους 150 C ή 170 C επιπλέον των προσομοιωτών Α, Β και Γ κατά περίπτωση, στους 100 C ή σε θερμοκρασία επαναρροής. Τα πλαστικά ως υλικά συσκευασίας Αλματώδης αύξηση - Χαμηλό κόστος - Πολλαπλές ιδιότητες => Ιδανικό υλικό συσκευασίας για πολλά τρόφιμα => Σταδιακή αντικατάσταση παραδοσιακών υλικών συσκευασίας π.χ. Χαρτί, γυαλί, μέταλλα Ιδιότητες Πλαστικών Ευκολία μορφοποίησης - Σε χαμηλές θερμοκρασίες - Με μικρή κατανάλωση ενέργειας => Ποικιλία περιεκτών & σχημάτων 2. Χαμηλή πυκνότητα (g/cm 3 ) Χαρτί , Πλαστικά 1.4, Γυαλί 2.6, Αλουμίνιο 2.7, Λευκοσίδηρος 8 => Μικρό βάρος => Εύκολη μεταφορά & με χαμηλό κόστος 3. Θερμοσυγκολλούμενο υλικό => Ερμητικό κλείσιμο Χαρτί & σελοφάν => Καίγονται Αλουμινόχαρτο => Τήκεται => Πολλά πλαστικά σχηματίζουν ισχυρή θερμοσυγκόλληση ακόμη και μεταξύ μη καθαρών επιφανειών Ιδιότητες Πλαστικών Χωρίς θραύσματα & αιχμηρά άκρα => Ασφαλή για τον καταναλωτή Γυαλί & μεταλλική κονσέρβα => κίνδυνος τραυματισμού 5. Επικάλυψη με μέταλλα - Μεταλλιζέ μεμβράνες => Βελτίωση εμφάνισης & στεγανότητας 6. Σχετικά αδρανή έναντι πτητικών ουσιών => εν προσδίδουν οσμές εν προσροφούν οσμές 7. Ανθεκτικά σε συνθήκες περιβάλλοντος - εν μουχλιάζουν, όπως το χαρτί - εν διαβρώνονται, όπως τα μέταλλα => Κατάλληλα για προϊόντα έντονα διαβρωτικά - Ορισμένα ευαίσθητα στο φως Ιδιότητες Πλαστικών Στεγανότητα σε υδρατμούς & οξυγόνο - Μεγάλη ποικιλομορφία => Αύξηση στεγανότητας :1. Πολύφυλλες μεμβράνες 2. Μεμβράνες συνεξώθησης 9. ιαπερατότητα στο φως - ιαυγή (διάφανα) - Θαμπά - Αδιαφανή 10. υνατότητα χρωματισμού - Ποικιλία χρωματισμών 6

7 Ιδιότητες Πλαστικών υνατότητα εκτύπωσης - Συναγωνίζονται χαρτί & σελοφάν 12. Αντίσταση στο σχίσιμο & τρύπημα - Πλεονεκτεί έναντι χαρτιού, σελοφάν & αλουμινόχαρτου 13. Αντοχή στο σπάσιμο - Σε συνδυασμό & με το μικρό βάρος => Αντικατάσταση του γυαλιού Ιδιότητες Πλαστικών Μοναδική δυνατότητα α. Συρρίκνωσης => Συρρικνωμένη συσκευασία β. Τεντώματος => Περιτύλιξη γ. ιόγκωσης => Αφρώδη υλικά => Μόνωση & απόσβεση κραδασμών 15. Πλήρης χρησιμοποίηση πρώτης ύλης - Επαναχρησιμοποίηση ελαττωματικών περιεκτών 16. Αντοχή σε μεγάλο εύρος θερμοκρασιών - Από 40 ο C έως ο C => Από την κατάψυξη στον φούρνο Πλαστικά & Περιβάλλον Αρνητικές επιδράσεις - Πολλαπλές εφαρμογές => Στερεά απόβλητα => Αύξηση του κόστους διαχείρισης - εν μουχλιάζουν & δεν σκουριάζουν => Συσσώρευση => Μόλυνση περιβάλλοντος => Υπόγειων νερών - Καύση πλαστικών (με χλώριο) => Παραγωγή διοξινών = πολύ τοξικές => Μόλυνση χόρτων & νερών => Τροφική αλυσίδα => Κίνδυνος για την υγεία Αντιμετώπιση προβλήματος στερεών αποβλήτων των πλαστικών Εναπόθεση σε χωματερές Καύση με ανάκτηση θερμότητας Ανακύκλωση Αποικοδομήσιμα πλαστικά Θετικές επιδράσεις - Μικρή κατανάλωση ενέργειας => Εξοικονόμηση φυσικών πόρων - Μικρό βάρος => Μείωση κόστους μεταφοράς κατά 40% (γυαλί & μέταλλα) => Εξοικονόμηση καυσίμων => Εξοικονόμηση φυσικών πόρων => Μείωση καυσαερίων => Καθαρότερο περιβάλλον 1. Εναπόθεση σε χωματερές - Κίνδυνος μόλυνσης υπόγειων νερών - Χρόνος αποσύνθεσης > 200 έτη - Αντιδράσεις κατοίκων 2. Καύση με ανάκτηση θερμότητας - Θέρμανση κτιρίων - Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας => Πρόβλημα CO 2, ιοξίνες Εφαρμογή: Ιαπωνία 36%, Ε.Ε. 30%, ΗΠΑ 15% 3. Ανακύκλωση πλαστικών = Ανάκτηση εμπορεύσιμου αγαθού Ανακύκλωση στη χώρα μας Κώδικας ανακυκλώσιμων πλαστικών Στοιχεία 2003 Στερεά Ανακύαπόβλητα κλωση (%) (%) Λευκοσίδηρος Αλουμίνιο Χαρτί/Χαρτόνι Πλαστικά Γυαλί Ξύλο

8 Σύμβολα ανακύκλωσης Tα βέλη σκέτα ορίζουν ότι κάτι είναι ανακυκλώσιμο. Τα βέλη μέσα σε ένα κύκλο ορίζουν ότι κάτι είναι από ανακυκλωμένο υλικό. Μέσα στα βέλη μπορεί να γράφεται το ποσοστό του υλικού που προέρχεται από ανακύκλωση. Μέθοδοι ανακύκλωσης πλαστικών 1. Μηχανική ανακύκλωση Λεπτοτεμαχισμός => ιαχωρισμός (πυκνότητα) => Τήξη => Μορφοποίηση σε καλούπια => Νέα πλαστικά αντικείμενα 2. Χημική ανακύκλωση Χημικές διεργασίες => Πρωτογενή χημικά προϊόντα (π.χ. Αιθυλένιο) 3. Ανακύκλωση με ανάκτηση α. Πετρελαίου β. Νάφθας γ. Αερίου => ευτερογενής πρώτη ύλη για - Νέα πλαστικά - Χρώματα - Άλλα υλικά 4. Αποικοδομήσιμα πλαστικά α. Βιο-διασπώμενα Βιοδιασπώμενα πλαστικά Πολυγαλακτικό οξύ β. Φωτο-διασπώμενα Θερμοπλαστικά & θερμοστατικά πολυμερή Θερμοπλαστικά & θερμοστατικά πολυμερή Θερμοπλαστικά - Γραμμικά πολυμερή - Μαλακώνουν μετά από θέρμανση & σκληραίνουν μετά από ψύξη => 2/3 πλαστικών παγκοσμίως Θερμοστατικά ή θερμοσκληραινόμενα - ιασταυρωμένα πολυμερή - Μαλακώνουν μετά την πρώτη θέρμανση - Σκληραίνουν μετά την ψύξη & παραμένουν μονίμως σκληρά => Βερνίκια κονσερβών 8

9 ιάκριση πλαστικών Με βάση την προέλευσή τους 1. Συνθετικά πλαστικά 2. Φυσικά πλαστικά ιάκριση συνθετικών πλαστικών 1. Πολυμερή προσθήκης - Η μακρομοριακή αλυσίδα σχηματίζεται => Με τη συνεχή προσθήκη μορίων μονομερούς στην αλυσίδα με το μηχανισμό ελεύθερων ριζών 2. Πολυμερή συμπύκνωσης => υο διαφορετικά μονομερή αντιδρούν & σχηματίζουν νέο μονομερές το οποίο πολυμερίζεται Ουσίες που προστίθενται για την παραγωγή των πλαστικών 1. Πληρωτικά υλικά: Αύξηση αντοχής & μείωση κόστους π.χ. Αμίαντος, χαρτί, λιγνίνη, αιθάλη + Οργανοσιλάνια: Ουσίες σύνδεσης πληρωτικών ουσιών & πλαστικού 2. Πλαστικοποιητές Τοξικές ουσίες => απαγορεύονται για τρόφιμα ύσκαμπτα πλαστικά => Εύκαμπτα & ευκατέργαστα 3. Σταθεροποιητές: Για προστασία από - Φως: Απορροφητές υπεριώδους ακτινοβολίας (PVC, PVDC) - Οξυγόνο: Αντιοξειδωτικά (Φαινολικές ουσίες) 4. Αντιστατικά π.χ. Αμίνες => Αποφυγή στατικού ηλεκτρισμού => Κίνδυνος πυρκαγιών, Συγκράτηση σκόνης 5. Άλλα πρόσθετα - Συντηρητικά => Προστασία από μικροοργανισμούς - Λιπαντικά => ιευκολύνουν τη μορφοποίηση - ιογκωτικά => Παραγωγή αφρώδους πλαστικού Κρυσταλλική & άμορφη δομή πλαστικών Υψηλές θερμοκρασίες: Πλαστικά = Υγρά => Άμορφη μάζα από μακρομοριακές αλυσίδες σε κουβάρι Ψύξη σε θερμοκρασία κρυσταλλικής τήξης (Tm) => Στερεοποίηση πολυμερούς => Κρυσταλλική δομή: Ευθυγράμμιση αλυσίδων => Κρυσταλλικά πολυμερή => Ημικρυσταλλική δομή: Nησίδες κρυσταλλικής δομής που περιβάλλοντα από άμορφη μάζα => Ημι-κρυσταλλικά πολυμερή Πολλά θερμοπλαστικά παραμένουν ρευστά με υψηλό ιξώδες (γυαλί) => Εύθραυστα σε χαμηλές θερμοκρασίες - Ψύξη σε θερμοκρασία υαλώδους μετάπτωσης (Tg) => Μεταβολή:Μαλακά & Ελαστικά Στερεά & Εύθρυπτα => Άμορφα πολυμερή Επίδραση της δομής στις ιδιότητες του πλαστικού Άμορφα πολυμερή - ιαφανή - Πολύ χαμηλές τιμές Tg - Μαλακά & ελαστικά σε χαμηλές θερμοκρασίες => Κατάλληλα για συσκευασία καταψυγμένων Κρυσταλλικά πολυμερή - Αδιαφανή - Αύξηση κρυσταλλικότητας => Αύξηση σταθερότητας σε υψηλές θερμοκρασίες - Πολύ υψηλές τιμές Tm => Κατάλληλα για συσκευασία αποστείρωσης - Σε θερμοκρασίες ψυγείου => Εύθρυπτα Οπτικές ιδιότητες πλαστικών ιαπερατότητα στο φως = ιερχόμενο φως / προσπίπτον φως => ιαφανή (transparent) πλαστικά Αδιαφανή (opaque) πλαστικά Στιλπνότητα = Λόγος αντανάκλασης πλαστικού/καθρέπτη - Στιλπνή επιφάνεια = ελκυστική εμφάνιση ιαύγεια πλαστικού - υνατότητα διάκρισης αντικειμένων πίσω από το πλαστικό - ιαυγές πλαστικό => Σταθερό δείκτη διάθλασης σε όλο το πάχος Θαμπάδα = γαλακτερή ή θολή εμφάνιση - Ατέλειες στην επιφάνεια => ιάχυση φωτός Πλαστικά προσθήκης = Παράγωγα του αιθυλενίου 9

10 Πολυμερισμός Τύποι πολυαιθυλενίου Polyethylene, PE 1. Πολυαιθυλένιο χαμηλής πυκνότητας - Low density polyethylene, LDPE 2. Πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας - High density polyethylene, HDPE 3. Γραμμικό πολυαιθυλένιο χαμηλής πυκνότητας - Linear low density polyethylene, LLDPE 4. Συμπολυμερή του αιθυλενίου - Αιθυλεν-οξικός βινυλεστέρας, EVA - Αιθυλενο-βινυλική αλκοόλη, EVOH - Ιονομερή, Ionomers Ιδιότητες PE LDPE Παράγεται σε συνθήκες: υψηλών πιέσεων ( atm) & υψηλών θερμοκρασιών ( o C) => ιακλαδιζόμενη δομή μακρομοριακής αλυσίδας - Χαμηλή πυκνότητα g/cm 3 - Χαμηλό κόστος παραγωγής - Παρεμποδίζεται η ευθυγράμμιση αλυσίδων => Περιορισμένη κρυσταλλική δομή (50%) - Χαμηλή τιμή T m = 98 o C => Μαλακώνει - Ακατάλληλο για υλικό αποστείρωσης - Μαλακό & εύκαμπτο υλικό => Αίσθηση κηρού - Ελαστικό στους -60 o C => Κατάλληλο για καταψυγμένα LDPE - Στεγανότητα: Καλή στους υδρατμούς, ιαπερατό σε O 2 & CO 2 - Ευαίσθητο στα λίπη & έλαια => Ακατάλληλο για συσκευασία τους - Σε επαφή με αιθέρια έλαια =>Ράγισμα περιβαλλοντικής καταπόνησης - Το πλέον αδρανές πλαστικό - Το πλαστικό με τις περισσότερες εφαρμογές (χαμηλό κόστος, ευκαμψία) =>Η μεμβράνη : Θερμοσυγκολλάται, συρρικνώνεται, τεντώνει => Μετατρέπεται σε αφρώδες & κυψελωτό υλικό (Ευπαθή προϊόντα) HDPE Παράγεται σε συνθήκες: Χαμηλών πιέσεων (έως 40 atm) & Χαμηλών θερμοκρασιών (50-70 o C) => ομή αλυσίδας: Γραμμική & μη διακλαδιζόμενη Συνέπεια: 1. Υψηλή πυκνότητα g/cm 3 2. Υψηλή τιμή T m = 137 o C - Κατάλληλο για υλικό αποστείρωσης 3. Κρυσταλλική δομή (90%) - Σκληρό & δύσκαμπτο => Πολλαπλές εφαρμογές - Μεμβράνη με οπές για Φ & Λ, πρ. Αρτοποιίας - Φιάλες & άλλα μέσα για αποστείρωση - Βαρέλια για έντονα διαβρωτικά προϊόντα - Κιβώτια μεταφοράς για γάλα, μπύρα, κλπ. 10

11 LLDPE Παράγεται σε συνθήκες - Όμοιες με HDPE + ενσωμάτωση αλκενίων => Εμποδίζεται η έντονη διακλάδωση - Ίδια πυκνότητα με LDPE - Συνδυασμός ιδιοτήτων LDPE & HDPE Από LDPE: - Οπτικές ιδιότητες (διαύγεια) - Ικανότητα θερμοσυγκόλλησης Από HDPE: - Μηχανικές ιδιότητες & αντοχή EVA Αιθυλενοξικός βινυλεστέρας Συμπολυμερές του PE με 6-8% οξικό βινυλεστέρα Εφαρμογές: - Συγκολλητικό μεμβρανών σε πολύφυλλες μεμβράνες - Μεμβράνες LDPE με καλύτερες ιδιότητες -- Θερμοσυγκόλληση σε χαμηλές θερμοκρασίες -- Ευκαμπτότητα σε βαθειά κατάψυξη -- Αντοχή στο σχίσιμο => Συσκευασία κολονών πάγου Αιθυλένο-βινυλική αλκοόλη (EVOH) Παράγεται από 55-70% EVA + μεθανόλη => Βινυλική αλκοόλη Έχει τη χαμηλότερη διαπερατότητα σε O 2 από όλα τα πλαστικά => Καταλληλότερο για προστασία τροφίμων από το Ο 2 Είναι υγροσκοπικό λόγω ΟΗ - Πρόσληψη υγρασίας => Αύξηση διαπερατότητας => Αποφυγή: Ενδιάμεσο στρώμα σε πολύφυλλες μεμβράνες με χαμηλή διαπερατότητα σε υδρατμούς EVOH EVOH Συγκριτικά πλεονεκτήματα σε σχέση με το PVDC - Μικρότερη πυκνότητα, χαμηλότερο κόστος - Όχι χλώριο => Όχι διοξίνες Άλλες ιδιότητες - Καλές μηχανικές ιδιότητες - Τελείως αδρανές => Συσκευασία χυμών, μαγιονέζας, λιπαρών τροφίμων Ιονομερή Άτομα Η σε COOH έχουν αντικατασταθεί με άτομα Na ή Zn Ιδιότητες - Εξαιρετική προσκόλληση σε φύλλα αλουμινίου - Θερμοσυγκόλληση => Ισχυρή αμέσως μετά την κατασκευή της => Ακόμη & σε επιφάνειες καλυμμένες με προϊόν - Αντοχή στο σχίσιμο => Συρρικνωμένη συσκευασία προϊόντων με αιχμηρές επιφάνειες 11

12 PP Πολυπροπυλένιο Ατακτικό PP - Άμορφη δομή, μαλακό & κολλώδες, - Συγκολλητικό μέσο Με τη βοήθεια καταλύτη => Ισοτακτικό ή προσανατολισμένο OPP - Κρυσταλλική δομή - Το ελαφρότερο πλαστικό (0.9 g/cm 3 ) Μεμβράνη OPP - ιαυγής & στιλπνή - Ανθεκτική στο σχίσιμο - Ανθεκτική στους ο C => Κατάλληλο για φούρνους μικροκυμάτων Εφαρμογές: - Πολλαπλές, Κύπελλα γιαούρτης PVC Πολυβινυλοχλωρίδιο Παράγεται σε χαμηλές πιέσεις στους ο C - Ατακτικό => άμορφη δομή - ιαυγές, στιλπνό & σκληρό - Στεγανό σε Η 2 Ο & Ο 2 - Αντίσταση σε λίπη & έλαια => Φιάλες Μεμβράνη PVC - Τεντώνει 50% => Περιτύλιξη - Συρρικνώνεται => Συρρικνωμένη συσκευασία - Ανθεκτική σε λίπη & υψηλές Θ/ες => Σακίδια μαγειρικής boil-in-bag Μειονεκτήματα - Περιέχει χλώριο => ιοξίνες Υψηλή πυκνότητα => κόστος => Μονομερές, αρχικά καρκινογόνο, σήμερα επιτρεπτό, όριο <1ppm => Εξάτμιση πλαστικοποιητών => Εύθρυπτο PVDC Πολυβινυλιδενοχλωρίδιο Περιέχει 2 χλώρια - Υψηλή πυκνότητα 1.7 g/cm 3 - Μεγάλο κόστος παραγωγής => Παράγεται ως συμπολυμερές με PVC (5-50%) Ιδιότητες PVC/PVDC - Στεγανότητα περίπου ίδια με EVOH => Πλεονέκτημα: Μη υγροσκοπικό => εν επηρεάζεται από τη Σχ. Υγρ. => Μειονέκτημα: - Μεγαλύτερη πυκνότητα, υψηλότερο κόστος - Περιέχει χλώριο => ιοξίνες Άλλες ιδιότητες - Ισχυρή θερμοσυγκόλληση - Αντοχή σε υψηλές Θ ες => αποστείρωση - Συρρικνώνεται στους 70 o C => Συρρικνωμένη συσκευασία PTFE Πολυτετραφθοροαιθυλένιο Εμπορικό όνομα: Teflon & fluon εσμοί F-C: Ισχυρότεροι στη φύση => Το πλέον αδρανές σε χημικά μέσα Λεία κηρώδη επιφάνεια Χαμηλό συντελεστή τριβής => Τράπεζες κοπής κρέατος Αντέχει σε θ ες -100 ο C έως +300 ο C Σχηματισμός επικίνδυνων ουσιών στους 540 ο C εν καίγεται Μαλακώνει στους 327 ο C εν κολλά => Επικάλυψη τηγανιών PTFCE Πολύ-τριφθορο-αιθυλένιο Σχηματίζει μεμβράνη Εμπορικό όνομα: Aclar Στεγανότητα στους υδρατμούς = Εφάμιλλη του φύλλου αλουμινίου PS Πολυστυρόλιο ή Πολυστερίνη Ατακτικό => Άμορφη δομή - ιαυγές, σκληρό & εύθρυπτο Ευαίσθητο σε κτυπήματα, προσκρούσεις, συμπίεση Μαλακώνει στους o C=>Όχι αποστείρωση Πτώση : Υπόκωφος μεταλλικός ήχος Εφαρμογές: - Κύπελλα - Αφρώδη & διογκωμένα υλικά συσκευασίας 12

13 PET Πολυτερεφθαλικός αιθυλεστέρας Πολυμερές συμπύκνωσης - Το πλέον ανακυκλώσιμο πλαστικό PET Πολυτερεφθαλικός αιθυλεστέρας Ιδιότητες - Εξαιρετική αντοχή - ιαυγές - Χαμηλή διαπερατότητα σε Ο 2 & CO 2 - Εύκαμπτο από -70 έως 135 o C - εν θερμοσυγκολλείται => Επικάλυψη με LDPE ή PVDC Εφαρμογές: - boil-in-bag (+ 135 o C ) - Φιάλες ανθρακούχων αναψυκτικών (Αντοχή, CO 2 ) - Φιάλες μεταλλικών νερών ( ιαύγεια) PA Πολυαμίδια, γνωστά ως Nylon Ιδιότητες & εφαρμογές ως το PET - Κρυσταλλική δομή - Σκληρά & αδρανή - Αντοχή στο σχίσιμο & τρύπημα Πολυαμίδια (Nylon) - Εύρος θερμοκρασιών -60 ο έως 200 o C => Κατάλληλο για αποστείρωση - ιαπερατότητα: Υψηλή σε Η 2 Ο Χαμηλή σε Ο 2 & πτητικές ουσίες - Πρόβλημα: Υψηλό κόστος, υγροσκοπικό Υψηλές θ ες θερμοσυγκόλλησης Nylon σε άμορφη δομή: - Εξαιρετική αντοχή, Κρυσταλλική διαύγεια - Χαμηλή διαπερατότητα σε Ο 2 => Φιάλες, βάζα, άλλα μέσα συσκευασίας Αναγεννημένη κυτταρίνη ή σελοφάν Σελοφάν = διαφανής κυτταρίνη Παράγεται από καθαρή κυτταρίνη Πολτός ξύλου > (NaOH, CS 2 ) > Βισκόζη > (H 2 SO 4 ) > Καθαρή κυτταρίνη Απλή μεμβράνη σελοφάν => Περιορισμένη εφαρμογή - Στιλπνή & διαφανής, Σχίζεται εύκολα - εν θερμοσυγκολλείται - Στεγανή σε αέρια, διαπερατή σε Η 2 Ο - Αναπνέον φιλμ => Συσκευασία φρούτων, λαχανικών & ψωμιού - Υγροσκοπικό Επικαλυμμένη μεμβράνη => Ευρεία εφαρμογή - Με νιτροκυτταρίνη => Στεγανή σε υδρατμούς - Με PVC/PVDC => Στεγανή στο οξυγόνο - Με LDPE => Θερμοσυγκόλληση - Με PVC => Προσαρμογή σε μηχανικές καταπονήσεις Εμπορικός Κώδικας: π.χ. 445 ΜΧΧΤ/S Πλαστικές μεμβράνες Απλή μεμβράνη: Πάχος <0.1mm Πλαστικό φύλλο: Πάχος > mm Κατασκευή => Εξώθηση 13

14 Προσανατολισμένες μεμβράνες Μοναξονικός & διαξονικός προσανατολισμός Βελτίωση μηχανικών ιδιοτήτων 15% μικρότερη διαπερατότητα σε υδρατμούς Μεμβράνες περιτύλιξης Ικανότητα να τεντώνουν χωρίς θέρμανση => Περιτύλιξη τροφίμων & αντικειμένων Εύκολη προσκόλληση ελεύθερου άκρου Τέντωμα => Προσανατολισμός πολυμερούς => Αύξηση ακαμπτότητας & αντοχής Κατάλληλες μεμβράνες - LDPE, LLDPE, EVA - PP => Τέντωμα μέχρι 600% - PVC Επικαλυμμένες μεμβράνες Στόχος: Η βελτίωση των ιδιοτήτων της βασικής μεμβράνης που επικαλύπτεται Σελοφάν με PVDC => Μείωση διαπερατότητας σε Ο 2 Σελοφάν με νιτροκυτταρίνη => Μείωση διαπερατότητας σε Η 2 Ο Σελοφάν με LDPE => Θερμοσυγκόλληση Μεταλλιζέ μεμβράνες Βελτιώνουν - Την ελκυστικότητα - Τις στεγανοποιητικές ιδιότητες - Αντανακλούν το φως Πολύφυλλες μεμβράνες Αλλεπάλληλα στρώματα πλαστικών μεμβρανών με ή όχι άλλα εύκαμπτα υλικά συσκευασίας Συγκόλληση με ειδικές κόλλες Εξασφάλιση συνδυασμού ιδιοτήτων για την άριστη συσκευασία προϊόντος Μεμβράνες συνεξώθησης Αλλεπάλληλα στρώματα πλαστικών μεμβρανών Εξέρχονται ταυτόχρονα από τον εξωθητή - Αποτελούν ενιαία μεμβράνη & δεν αποχωρίζονται - Έχουν χαμηλότερο κόστος Εξασφάλιση συνδυασμού ιδιοτήτων για την άριστη συσκευασία προϊόντος 14

15 Μεμβράνες συνεξώθησης Εύκαμπτη συσκευασία Υλικά εύκαμπτης συσκευασίας - Πλαστικές μεμβράνες - Χαρτί - Φύλλο αλουμινίου Είδη εύκαμπτης συσκευασίας - Περιτύλιξη - Σάκοι & σακίδια - Σακίδια μαγειρικής - Σακίδια αποστείρωσης - Bag-in-box - Συρρικνωμένη συσκευασία - Επιδερμική συσκευασία Σακίδια μαγειρικής (Συσκευασία boil-in-bag) Ανθεκτική στις συνθήκες από την κατάψυξη στη χύτρα βρασμού Επιτρέπει τη διείσδυση της απαιτούμενης ποσότητας νερού για το βράσιμο Κατάλληλες μεμβράνες: PP, Nylon, PET, HDPE Σακίδια αποστείρωσης (Retort pouches) Ιδιότητες μεμβρανών - Πλήρης στεγανότητα - Εξαιρετική αντοχή σε συνθήκες αποστείρωσης Πολύφυλλη μεμβράνη από PET/Alu ή Nylon ή EVOΗ ή PVDC/PE ή PP, Γιατί?? Πλεονεκτήματα έναντι κονσερβών & βάζων - Γρηγορότερος ρυθμός θέρμανσης & ψύξης => Μείωση χρόνου 30-50% => Καλύτερη ποιότητα - Επαναθέρμανση στο σακίδιο 3-5 λεπτά - Ασφαλές άνοιγμα - Μικρό βάρος & όγκο κενών => Οικονομία μεταφοράς & αποθήκευσης - Ιδανικά για στρατό, ορειβάτες, εκδρομείς Μειονεκτήματα - Μικρό μέγεθος - υσκολίες πλήρωσης & επεξεργασίας Συσκευασία Bag in box Αποτελείται από πλαστική σακούλα σε χάρτινο κουτί ως μέσο στήριξης Η πλαστική σακούλα από πολύφυλλη μεμβράνη - Απόλυτα στεγανή στο οξυγόνο & φως - Συρρικνώνεται με την έξοδο του προϊόντος χωρίς να επιτρέπει την είσοδο αέρα Εφαρμογές: Ρευστά προϊόντα ευαίσθητα στο οξυγόνο & φως που καταναλώνονται σταδιακά Συρρικνωμένη συσκευασία (Shrink packaging) Μεμβράνη διαξονικά προσανατολισμένη Εφαρμογή κενού => Σχήμα προϊόντος Ελαφρά θέρμανση συσκευασμένου προϊόντος => Έντονη συρρίκνωση & επαφή πλαστικού με το προϊόν 15

16 Επιδερμική συσκευασία (Skin packaging) Εδώδιμες μεμβράνες & επικαλύψεις Η πλαστική μεμβράνη προσκολλάται στο προϊόν & σχηματίζει φυσικό περίβλημα => Βελτίωση εμφάνισης Εφαρμογές: Cook-in-ham, Νωπό κρέας, Ιχθυηρά Παράγονται από φυσικά πολυμερή => Μπορούν να καταναλωθούν μαζί με το τρόφιμο Ενεργούν βοηθητικά προς την κύρια συσκευασία => Βελτιώνουν την ποιότητα Αυξάνουν τη διάρκεια συντήρησης Εδώδιμες μεμβράνες & επικαλύψεις Πλεονεκτήματα - εν δημιουργούν απόβλητα - Είναι βιοδιασπώμενα => φιλικά στο περιβάλλον - Μέσα ενσωμάτωσης χρωστικών, ουσιών οσμής και γεύσης, συντηρητικών - Συσκευασία και επικάλυψη μεμονομένων τεμαχίων - Μέσο διαχωρισμού συστατικών σε στρώματα (Pizza) - Μέσο ενθυλάκωσης ουσιών & ενσωμάτωσης σε τρόφιμα Μετανάστευση από πλαστικά Ουσίες που μεταναστεύουν - Μονομερή & ολιγομερή πλαστικών Βινυλοχλωρίδιο, ακρυλονιτρίλιο, στυρόλιο, BPA - Πρόσθετα κατασκευής πλαστικών - Ουσίες σχηματιζόμενες κατά την κατασκευή του περιέκτη Αλδεΰδες (ακεταλδεΰδη), κετόνες - Συγκολλητικές ουσίες - Μελάνες Πολυκαρβονικά Bis Phenol A (BPA) Μετανάστευση από πλαστικό περιέκτη σε στερεό προϊόν Μηχανισμός μετανάστευσης: ιάχυση - Αρχικό στάδιο μετανάστευσης: m = f (C o, t 1/2 ) - Μετά από 5 ημέρες στους 40 ο C: m = f (t 1/2 ) => Σταθερή 16

17 Μετανάστευση σε υγρά προϊόντα Προσρόφηση υγρού προϊόντος στο πλαστικό ιόγκωση πλαστικού στο στρώμα προσρόφησης Αύξηση του συντελεστή διάχυσης Μεταφορά ουσιών από το διογκωμένο στρώμα στο προϊόν: => Με έκπλυση => Εντονότερη σε περιέκτη με λεπτά τοιχώματα (<20 μm) Παράγοντες που επηρεάζουν τη μετανάστευση 1. Χρόνος επαφής M = f (τετραγωνικής ρίζας χρόνου επαφής) 2. Επιφάνεια επαφής M = f (επιφάνειας επαφής) Κύλινδρος 500 ml μπορεί να έχει τις εξής διαστάσεις: Ελάχιστη επιφάνεια επαφής όταν Χ = (h/r) 1/3 = 1.25 => Ο κύλινδρος αυτός θα έχει την ελάχιστη μετανάστευση => Συσκευασία υγρών προϊόντων σε περιέκτες >1 λίτρου Παράγοντες που επηρεάζουν τη μετανάστευση 3. Η θερμοκρασία Παράγοντες που επηρεάζουν τη μετανάστευση 4. Συγκέντρωση ουσίας στον περιέκτη 5. Μοριακό βάρος ουσίας ΜΒ < 300 => Σημαντική μετανάστευση ΜΒ > 1200 => Πολύ περιορισμένη 6. Μοριακή δομή της ουσίας Γραμμικά μόρια => Γρηγορότερη διάχυση 7. Φύση προϊόντος Τρόφιμα που διαλυτοποιούν μέσα στο πλαστικό την ουσία που μεταναστεύει => Αυξάνουν τη μετανάστευση Παράγοντες που επηρεάζουν τη μετανάστευση 8. Η δομή του πλαστικού ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ-1 17

18 Ανοξείδωτος χάλυβας Εφαρμογές - Μαγειρικά σκεύη - Αντικείμενα οικιακής χρήση - Μηχανολογικός εξοπλισμός Ιδιότητες 1. Αντοχή στη διάβρωση Cr>12% => Οξείδιο Cr-Fe Σταθερό Cr + C => Καρβίδια Cr => Μείωση αντοχής Για σταθερή αντοχή => + Νικέλιο 8% + Μολυβδένιο 2-4% 2. Αδρανές υλικό 3. Καθαρές επιφάνειες Λευκοσίδηρος Στάδια παραγωγής Εξέλαση => διαμόρφωση σε φύλλο - Απλή εξέλαση (0.2 mm), Γενικής χρήσης - ιπλή εξέλαση ( mm) => Αντοχή Επικασσιτέρωση - Θερμή εμβάπτιση - Ηλεκτρολυτική μέθοδος + Στίλβωση Παθητικοποίηση => ιάλυμα HCrO 4 ή KCrO 4 Αντοχή στη διάβρωση Λίπανση => Επάλειψη με λάδι, Γιατί?? Πλεονεκτήματα Αυξημένη σκληρότητα Αντοχή στις πιέσεις στη θερμική επεξεργασία Πλήρη στεγανότητα Αντίσταση στη διάβρωση αν λακκαριστεί σωστά Μορφοποιείται, λακάρεται, λιθογραφείται εύκολα Χαμηλό κόστος Ικανοποιητική εμφάνιση Καλή θερμική αγωγιμότητα Ευνοϊκή επίδραση σε εμφάνιση, οσμή, γεύση των τροφίμων Εφαρμογές λευκοσιδήρου Κονσέρβες & δοχεία λευκοσιδήρου Μειονεκτήματα - Περιορισμένη δυνατότητα σχημάτων - Κόστος μεταφοράς Τύποι λευκοσιδήρου L : Ανθεκτικός στη διάβρωση => Για τρόφιμα έντονα διαβρωτικά MR : Ο πλέον κοινός, Για όλα τα τρόφιμα N : Για περιέκτες με αντοχή στην ακαμψία D : Για κονσέρβες δυο τεμαχίων Κ : Με συνεχές στρώμα κράματος Fe-Sn g/m 2 Επιχρωμιωμένος χάλυβας TFS Ιδιότητες - εν μπορεί να ηλεκτροσυγκοληθεί => Μόνο κονσέρβες 2 τεμαχίων, Γιατί?? & Καλύματα κονσερβών λευκοσιδήρου - Μειωμένη αντοχή στη διάβρωση => Βερνίκωμα & από τις 2 πλευρές Όχι σε καλύματα με εύκολο άνοιγμα, Γιατί?? 18

19 Πλεονεκτήματα - Ελαφρύ υλικό - Αντίσταση στην ατμοσφαιρική διάβρωση - Πλήρη στεγανότητα - Αδρανές => εν επηρεάζει τη γεύση εν προσδίδει οσμές - Μαλακό & εύκαμπτο - Λεία & ελκυστική επιφάνεια => Εύκολη διακόσμηση - Καλή θερμική & ηλεκτρική αγωγιμότητα - Ανακυκλώνεται εύκολα => Εξοικονόμηση 95%ενέργειας Αλουμίνιο Μειονεκτήματα Υψηλό κόστος Μειωμένη αντοχή & διάρκεια ζωής ως προς λευκοσίδηρο Προβλήματα λεύκανσης σε ορισμένα τρόφιμα Όχι για προϊόντα με θέρμανση σε φούρνους μικροκυμάτων Μόνο κονσέρβες 2 τεμαχίων Κονσέρβες 3 τεμαχίων Κονσέρβες 2 τεμαχίων Αλουμινίου, Λευκοσιδήρου, TFS Κονσέρβες 2 τεμαχίων Εξέλασης & Σιδηρώματος (D&I) Λεπτά τοιχώματα Συσκευασία μπίρας, αναψυκτικών & προϊόντων με CO 2 Κονσέρβες 2 τεμαχίων Συνεχούς εξέλασης (DRD) Έχουν παχύτερα τοιχώματα Συσκευασία προϊόντων θερμικής επεξεργασίας Κονσέρβες 2 τεμαχίων Πλεονεκτήματα - Μια διπλή ραφή => Ασφάλεια Ευκολία κατασκευής - Οικονομία μετάλλου - Συνεχής επιφάνεια => Ελκυστική διακόσμηση - Αποτελεσματικότερο εσωτερικό βερνίκωμα => Περιορισμός διάβρωσης Νεότερη εξέλιξη - Κονσέρβες 2 τεμ. από TFS & επικάλυψη επιφανειών με PET 19

20 Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Κονσέρβες λευκοσιδήρου ενός τεμαχίου με δακτυλίδι στον κορμό στο οποίο θερμοσυγκολλάται μεμβράνη αλουμινίου με άνοιγμα easy peel Κονσέρβες ψαριών ορθογώνιες με άνοιγμα easy peel Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Περιέκτες αλουμινίου με κάλυμμα από φύλο αλουμινίου που αφαιρείται με δακτύλιο έλξης, easy open end, ή easy peel και βιδωτό πώμα μορφοποιημένους περιέκτες αλουμινίου. Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Κονσέρβες λευκοσιδήρου ή αλουμινίου,dot top, σημείο πίεσης στο καπάκι για άνοιγμα Klick klack άνοιγμα Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Ασύμμετρες κονσέρβες δύο τεμαχίων με άνοιγμα easy peel. Σχηματοποιημένες λευκοσιδηρές κονσέρβες με easy open end Κονσέρβες λευκοσιδήρου με easy open end με οδηγίες στο καπάκι Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Κουτί λευκοσιδήρου με μεταλλικό καπάκι. οχείο λευκοσιδήρου με easy open end Συσκευασίες Cook-in tray. Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Καινοτομίες στο υλικό των συσκευασιών Creasteel Metal foil για μικροκύματα Transparent inks MetalFΧ Bright steel can 3,5 cm ύψος και 10cm διάμετρος επιτρέπουν την θέρμανση κονσερβών λευκοσιδήρου με μικροκύματα. Τα τελευταία 20 χρόνια έχουν εισαχθεί 3500 νέες ποιότητες χάλυβα με νέες ιδιότητες. 20

21 Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Χρωματισμένα καλύμματα Σχεδιασμός ιαφορετικά σχήματα και μεγέθη Σχεδιασμένα καλύμματα Εκτυπωμένο πώμα Εκτυπωμένα άκρα στα καλύμματα Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Μπύρα σε βαρελάκι Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Λευκοσίδηρο τριών τεμαχίων με ΡΕΤ Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες 21

22 Νεότερες εξελίξεις στις μεταλλικές συσκευασίες Οικολογική συνείδηση σεβασμός στο περιβάλλον Μείωση ποσότητας μετάλλου που χρησιμοποιείται Ανακύκλωση των μεταλλικών συσκευασιών και προσπάθεια κατασκευής 100% ανακυκλούμενων περιεκτών ώστε να μειώνονται και τα παραπροϊόντα των βιομηχανιών κατασκευής των. Προσπάθειες για επαναχρησιμοποίηση κάποιων μεταλλικών συσκευασιών ιάβρωση κονσερβών ιάβρωση => Καταστροφή μετάλλου λόγω ηλεκτροχημικών αντιδράσεων με το περιβάλλον του ιάβρωση κονσερβών Μεταφορά μετάλλων στο τρόφιμο Μεταβολές στην οσμή & γεύση Κίνδυνος για την υγεία καταναλωτή Πιθανή διαρροή προϊόντος ιάβρωση κονσερβών Ηλεκτρολύτης?? Μέσο=>Η 2 Ο => Ιόντα Βύθιση μεταλλικής ράβδου σε διάλυμα ηλεκτρολύτη με ιόντα του ίδιου μετάλλου ημιουργία διαφοράς δυναμικού = υναμικό οξειδοαναγωγής Σύστημα μετάλλου ηλεκτρολύτη = Ημιστοιχείο Γαλβανικό στοιχείο 2 μέταλλα με διαφορετικό Ε Η - Στον ίδιο ηλεκτρολύτη - Συνδεδεμένα μεταξύ τους => Μετακίνηση e -, Πως?? Γαλβανικό στοιχείο Άνοδος (-) => Μέταλλο με τη μεγαλύτερη αρνητική τιμή Ε Η Φθείρεται Κάθοδος (+) => Μέταλλο με τη μικρότερη αρνητική τιμή Ε Η Προστατεύεται Παράγοντες που επηρεάζουν το ρυθμό διάβρωσης μετάλλου 1. Θερμοκρασία - Αύξηση θ ας => Αύξηση ρυθμού διάβρωσης 2. Πόλωση ηλεκτροδίων = Αλλαγή της ηλεκτροχημικής σειράς των μετάλλων => Μείωση της U => Μείωση διάβρωσης 3. Πόλωση καθόδου: 2H + => 2 e - + H 2 => Στρώμα φυσσαλίδων => Μη επαφή ηλ/τη & καθόδου => Αντιστροφή ροής e - 4. Επιβραδυντές ή παρεμποδιστές διάβρωσης => Κολλοειδείς ουσίες προσκολλούμενες στα ηλεκτρόδια σταματούν τη διάβρωση 5. Παθητικοποίηση - Σχηματισμός οξειδίων στην επιφάνεια των μετάλλων - Σταθερά στην επίδραση του ηλεκτρολύτη => ιακοπή διάβρωσης ιάβρωση αλακάριστων κονσερβών 1. Με αποκασσιτέρωση => 2. Με βελονισμό 22

23 ιάβρωση αλακάριστων κονσερβών Αποκασσιτέρωση Κανονική αποκασσιτέρωση 3-4 mg/kg.μήνα - Προϊόντα με χαμηλό ph: ανανάς, ροδάκινο, βερίκοκο, εσπεριδοειδή - Προϊόντα πλούσια σε θειούχα αμινοξέα: κρέας, ψάρια, λαχανικά, γαλακτοκομικά Ταχεία αποκασσιτέρωση - Έντονη παραγωγή H 2 - Μεταφορά πολύ Sn στο προϊόν Συμβαίνει όταν: - Λεπτό στρώμα κασσιτέρου - Παρουσία επιταχυντών διάβρωσης νιτρικά, ανθοκυάνες, χρωστικές - Σε προϊόντα έντονα διαβρωτικά π.χ. Χυμός λεμονιού, μούρα, φράουλες, πρ. τομάτας, σπανάκι, φασολάκια, σπαράγγι ιάβρωση αλακάριστων κονσερβών Ταχεία αποκασσιτέρωση Με έντονη παραγωγή Η 2 Στάδια αποκασσιτέρωσης σε κονσέρβα με όξινα τρόφιμα Έναρξη με το κλείσιμο της κονσέρβας 1 ο Χωρίς παραγωγή Η 2, λόγω παρουσίας ελάχιστου οξυγόνου & επιταχυντών διάβρωσης 2 ο Μικρή παραγωγή Η 2, περίπου 2 έτη 3 ο Έντονη παραγωγή Η 2, διάλυση σιδήρου, διόγκωση κονσέρβας Τοξικότητα κασσιτέρου Μικρή ποσότητα Sn - Κανένα πρόβλημα - Βελτίωση γεύσης (Ντομάτα) Υψηλές συγκεντρώσεις Sn Sn>300 ppm κομπόστα Sn>800 ppm πορτοκαλάδα - Ελαφρές δηλητηριάσεις Προδιαγραφές ΚΤ Sn<150 ppm αναψυκτικά Sn<250 ppm τρόφιμα Άλλες χώρες ppm ιάβρωση αλακάριστων κονσερβών Με βελονισμό Σε προϊόντα έντονα διαβρωτικά Αναψυκτικά με φωσφορικό οξύ Κονσέρβες αχλαδιών Παράγοντες που αυξάνουν τη διαβρωτική ικανότητα Οργανικά οξέα Φωσφορικά Φυσικές & συνθετικές χρωστικές Επιταχυντές διάβρωσης - Οξυγόνο - Νιτρικά - Θειούχες ενώσεις 23

24 Βερνίκωμα κονσερβών Στόχος => Αποφυγή διάβρωσης Αύξηση διάρκειας ζωής της κονσέρβας Μείωση απαιτήσεων σε επικασσιτέρωση Ελκυστικότερη εμφάνισης προϊόντος Απαιτήσεις κονσερβοποιημένων προϊόντων σε βερνίκωμα Κονσέρβες γυμνού σώματος & βερνικωμένων άκρων - Μανιτάρια, σπαράγγι, καρότα, πρ. ντομάτας, μήλα, αχλάδια, ροδάκινα Κονσέρβες βερνικωμένου σώματος & άκρων - Προϊόντα χαμηλής διαβρωτικής ικανότητας Λαχανικά, κρέατα, μαγειρεμένα φαγητά Κονσέρβες επαναβερνικωμένες ή με επαναβερνικωμένη την πλάγια ραφή - Προϊόντα με έντονη διαβρωτική ικανότητα (Πίνακας 3.6) - Προϊόντα με επιταχυντές διάβρωσης Κονσέρβες με ειδικό βερνίκι - Προϊόντα με επιταχυντές διάβρωσης - Προϊόντα πλούσια σε θειούχες ουσίες (Θειούχος κηλίδωση) - Προϊόντα ευαίσθητα σε ίχνη Sn, Χυμοί & φρούτα με ανθοκυανίνες - Προϊόντα ευαίσθητα σε ίχνη Fe, Μπύρα & αναψυκτικά Θειούχος κηλίδωση Προϊόντα πλούσια σε θειούχες ενώσεις => Θέρμανση => Θειούχες ενώσεις => Θειούχες κηλίδες => Ακίνδυνες - Ντοματοπολτός, αρακάς, καλαμπόκι, Προϊόντα κρέατος, γάλακτος, αλιευμάτων Sn + S => SnS 2 Κηλίδες κυανό-μαύρες Ισχυρά προσκολλημένες Στην καλυμμένη επιφάνεια Fe + S => FeS 2 Κηλίδες μαύρες Χαλαρά συγκρατημένες => Μεταφορά στο τρόφιμο Επιφάνεια ελεύθερου διαστήματος Αντιμετώπιση - Σωστές προδιαγραφές επικασσιτέρωσης - Σωστό βερνίκωμα με προσθήκη ZnO => ZnS Λευκό χρώμα - Γόμωση αργιλίου στα βερνίκια για κρέας=> Απόκριψη κηλίδων Προσοχή: - Όχι ZnO & γόμωση αργιλίου σε όξινα τρόφιμα => Άλατα Αργιλίου & Ψευδαργύρου => Επικίνδυνα ιάβρωση λακαρισμένων κονσερβών Αποκασσιτέρωση - Στην αρχή σκούρες κηλίδες - Έντονη => Αποκόλληση βερνικιού ιάβρωση με βελονισμό - Σε προϊόντα έντονα διαβρωτικά - Κίνδυνος 1. Μεταφορά τοξικών Pb, As 2. ιάτρησης της κονσέρβας Μεταφορά σιδήρου & τοξικών μετάλλων Μεταφορά Fe => Μεταφορά Pb - Συγκέντρωση στο στερεό τμήμα του τροφίμου - Σε ανοιγμένη κονσέρβα => Αύξηση συγκέντρωσης Pb Μεταφορά προϊόντος Συνέπειες μεταφοράς Fe Fe < 100 ppm => Ουδέν πρόβλημα Fe > 100 ppm => Αλλοίωση γεύσης Φ&Λ Εξωτερική διάβρωση κονσερβών Υποβάθμιση εμφάνισης Κίνδυνος διάτρησης Μέτρα αποφυγής - Σωστή επικασσιτέρωση - Σωστό βερνίκωμα - Όχι εκδορές & κτυπήματα - Ταχεία ψύξη κονσερβών - Στέγνωμα κονσερβών - Αποθήκευση σε δροσερό, ξηρό & καλά αεριζόμενο περιβάλλον 24

25 ιάβρωση αλουμινίου Αλουμίνιο σε επαφή με αέρα => Ανθεκτικό στη διάβρωση Σε περιβάλλον με ph <4 ή ph >9 Το Al 2 O 3 => ιασπάται ιάβρωση αλουμινίου Τρόφιμα με ph >8 => εν υπάρχουν => Υπάρχουν τα διαλύματα καθαρισμού => ιάβρωση => Όχι για καθαρισμό εξοπλισμού από αλουμίνιο Κονσέρβες αλουμινίου - Απουσία O 2 => Απομάκρυνση Al 2 O 3 => ιάβρωση - Οξαλικά άλατα (Σπανάκι) => ιάβρωση - Χλωριούχα άλατα => Εντονότερη διάβρωση Αντιμετώπιση: Βερνίκωμα κονσερβών ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΥΑΛΙΝΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ Φύση του γυαλιού Από φυσικής άποψης: - Υγρό που υπέστη υπέρψυξη => Σε συνθήκες περιβάλλοντος: Άμορφο στερεό, εύθρυπτο & δύσκαμπτο Από χημικής άποψης: - Μίγμα ανόργανων οξειδίων Πρώτες ύλες κατασκευής του γυαλιού Τύποι γυαλιού - Νατρίου & ασβεστίου = Κοινό γυαλί - Αλουμινίου (20% Al 2 O 3 ) = Ανθεκτικό σε υψηλές θερμοκρασίες - Βορίου, 6% βόριο, (Pyrex) = Ανθεκτικό σε θερμικά σοκ Κατασκευή γυάλινων περιεκτών 25

26 Πλεονεκτήματα γυάλινης συσκευασίας Μειονεκτήματα γυάλινης συσκευασίας 1. Εύθραυστη 2. Μειωμένη αντοχή σε θερμικό σοκ 3. Μεγάλο βάρος 4. Φθορές επιφάνειας 5. Επικίνδυνη η παρουσία θραυσμάτων γυαλιού Μείωση ευθραυστότητας Με αύξηση του πάχους => αντοχής σε εσωτερικές πιέσεις αντοχής σε θερμικά σοκ, αντοχής σε κτυπήματα Με μείωση πάχους & επικάλυψη με πλαστικό (ΡΕ) => στιλπνότητας, απωλειών στις γραμμές πλήρωσης, θορύβων Με αποφυγή απωλειών από θερμικά σοκ: με ανόπτηση Τάσεις στην παραγωγή γυάλινων περιεκτών Λεπτότερα τοιχώματα + Εξωτερική επικάλυψη Μείωση βάρους 20% => Μείωση κόστους μεταφοράς => Εξοικονόμηση α υλών & ενέργειας Αύξηση στιλπνότητας Μείωση θορύβου στις γραμμές Μείωση κινδύνου θραύσης ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΧΑΡΤΙΝΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ Χάρτινη συσκευασία Χαρτί = Βάρος φύλλου < g/m 2 Χαρτόνι = Βάρος φύλλου > g/m 2 Πρώτο χαρτί => 105 μ.χ. στην Κίνα από φύλλα μουριάς 751 μ.χ. ιαδόθηκε στους Άραβες & μετά σε όλο τον κόσμο 26

27 Χαρτί & χαρτόνι ως υλικά συσκευασίας Πλεονεκτήματα 1. Χαμηλό κόστος 2. Εύκολα διαθέσιμες Α ύλες 3. Μεγάλες δυνατότητες εφαρμογής 4. υνατότητα συνδυασμού με άλλα υλικά συσκευασίας 5. Ποικιλία τύπων από πλευράς αδιαφάνειας 6. Ανθεκτικό σε κατάψυξη & φούρνους μικροκυμάτων 7. Προκαλούν τη μικρότερη μόλυνση περιβάλλοντος 8. υνατότητα ανακύκλωσης μέχρι 80% Μειονεκτήματα 1. ιαπ/τητα σε υδρατμούς, αέρια, πτητικές & λιπαρές ουσίες 2. ιαβροχή => Απώλεια αντοχής 3. Ανάγκη προστασίας από την υγρασία Παραγωγή χαρτιού/χαρτονιού Πρώτες ύλες - Ξύλο κωνοφόρων (ίνες 2.5 Χ), Άχυρο, Λινάρι, Βαμβάκι, Σπάρτο - Μεταχειριμένο χαρτί Σύσταση ξύλου - Κυτταρίνη 40-45%, Ημικυτταρίνες 15-25%, Λιγνίνες 26-30% Είδη χαρτιού Χαρτί τύπου Kraft Kraft (Σκανδιναβικά) = υνατός Βάρος χαρτιού g/m 2 Επεξεργασία με θειϊκά άλατα => Αυξημένη αντοχή Σάκοι kg για άλευρα, ζάχαρη, τσιμέντα ιακρίνεται σε - Λευκασμένο για συσκευασίες τροφίμων - Καστανό για περιτυλίξεις Χαρτί επεξεργασμένο με θειώδη Ελαφρότερο από το Kraft Χρώμα λευκό Κατάλληλο για εκτύπωση Τσάντες σακούλες Λαδόχαρτο Υφίσταται ειδική επεξεργασία => Σπάσιμο ινών κυτταρίνης => Προσρόφηση νερού => Αντίσταση στη διείσδυση λιπαρών ουσιών Περιτύλιξη λιπαρών τροφίμων - Κρέας, ψάρια, γαλακτοκομικά προϊόντα 27

28 Χαρτί γλασσέ έχεται την επεξεργασία του λαδόχαρτου + Θέρμανση & συμπίεση όταν είναι ακόμη υγρό => Στιλπνό, διαφανές & με λεία επιφάνεια εύθρυπτο => Μεγαλύτερη αντίσταση σε σχέση με λαδ/ρτο στις λιπαρές & πτητικές ουσίες => ιαπερατό σε υδρατμούς Ευαίσθητο στην υγρασία Συσκευασία φρέσκου καφέ Περγαμινόχαρτο Παράγεται από καθαρή κυτταρίνη Βύθιση χαρτοπολτού σε διάλυμα πυκνού H 2 SO 4 => ιογκώνει & καταστρέφει τις ίνες κυτταρίνης Εξαιρετική αντοχή όταν είναι βρεγμένο Αδιαπέραστο στις λιπαρές ουσίες Κατάλληλο - Περιτύλιξη βουτύρου, μαργαρίνης, μαλακών τυριών, λιπαρών τροφίμων - ιαχωρισμό τεμαχίων φέτας σε δοχεία& βαρέλια Κηρωμένο χαρτί Λαδόχαρτο ή χαρτί γλασσέ καλυμμένο με κηρούς => Μείωση διαπερατότητας σε υγρασία Στρώμα κηρού εύθρυπτο Ικανο να θερμοσυγκολληθεί (αδύνατη) Κατάλληλο για προστασία από υγρασία - Cornflakes & άλλα προϊόντα αρτοποιϊας Κύπελλα μιας χρήσης Χαρτί ανθεκτικό στη διαβροχή Επεξεργασία με ουρία, μελαμίνη, φαινόλες => εσμοί Η μεταξύ ινών κυτταρίνης => Αντοχή στο χαρτί σε διακυμάνσεις υγρασίας Πολύφυλλες μεμβράνες για συσκευασία υγρών τροφίμων π.χ. Χάρτινη ασηπτική συσκευασία - Χαρτί ετικέτας Λεπτόφυλλο χαρτί Είδη χαρτονιού Πολύ μαλακό & ελαφρύ (17-30 g/m 2 ) Κατάλληλο - Για περισυσκευασία ευπαθών προϊόντων, π.χ. Φρούτα - Περιτύλιξη προϊόντων, π.χ. Ψωμί 28

29 Επεξεργασίες βελτίωσης ιδιοτήτων χαρτιού & χαρτονιού Είδη χάρτινης συσκευασίας Κολλάρισμα - Προσθήκη χημικών ουσιών πριν τη μορφοποίηση σε φύλλο => Επιβράδυνση απορρόφησης νερού & μελανιών Επίστρωση με συγκολλητική ουσία + Κάλυψη με εύκαμπτο υλικό π.χ. Φύλλο αλουμινίου, Χαρτί γλασέ, λαδόχαρτο Κάλυψη με πλαστικές μεμβράνες π.χ. PE, PP, PET, Nylon Χαρτοκιβώτια Σύνθετες κονσέρβες & βαρέλια Από συμπαγές χαρτόνι - Αντοχή στο σχίσιμο & το τρύπημα - Βαρύτερο & ακριβότερο από το κυματοειδές - Όχι προστασία από κραδασμούς Από κυματοειδές χαρτόνι - Ελαφρότερο & φθηνότερο - Προστασία από κραδασμούς - Μειωμένη αντοχή κυρίως μετά τη διαβροχή Χάρτινοι χυτοί περιέκτες Μικρό βάρος Απορρόφηση κραδασμών => Ευπαθή προϊόντα Απορρόφηση υγρών => Συσκευασία κρέατος κ.α. Όχι στατικός ηλεκτρισμός ιαμόρφωση σε κάθε σχήμα Χάρτινη ασηπτική συσκευασία Χωρίς φύλλο αλουμινίου => Γάλα, Γιατί?? Με φύλλο αλουμινίου => Χυμοί φρούτων 29

30 Πλεονεκτήματα περιέκτη τύπου Brick Συντελεστής βάρους = (Β. Περ./Β.Προ.)χ100 Συντελεστής όγκου = (Όγκ. Προ./Όγκ.Περ.)χ100 Συσκευασία Σ/της Β. Σ/της Όγ. - Χάρ.ασ. τ. Brick 2.5% 79% - Πλαστική 3.9 % 1.25L 47.7% - Γυάλινη 38.0% 0.75L 36.2% - Αυγό 11.0% - Πορτοκάλι 35.0% - Μπανάνα 62.0% Γεμίζει πλήρως => Ανθεκτικός στις εξωτερικές πιέσεις χωρίς παραμόρφωση υνατότητα αποθήκευσης καθ ύψος Πλήρης αξιοποίηση αποθηκευτικού χώρου Προκατασκευασμένοι χάρτινοι περιέκτες Πώς γίνεται η αποστείρωση?? Πως απομακρύνεται ο αέρας από το ελεύθερο διάστημα σε ευαίσθητα προϊόντα?? Πλαστικά κύπελλα Προκατασκευασμένα Τύπου form fill - seal Συσκευασία Bag in box Αποτελείται από πλαστική σακούλα σε χάρτινο κουτί ως μέσο στήριξης Η πλαστική σακούλα από πολύφυλλη μεμβράνη - Απόλυτα στεγανή στο οξυγόνο & φως - Συρρικνώνεται με την έξοδο του προϊόντος χωρίς να επιτρέπει την είσοδο αέρα Εφαρμογές: Ρευστά προϊόντα ευαίσθητα στο οξυγόνο & φως που καταναλώνονται σταδιακά ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Συσκευασία τροποποιημένης ατμόσφαιρας Τοποθέτηση προϊόντος σε στεγανό περιέκτη Αφαίρεση αέρα (Οξυγόνο 20.96%) Εισαγωγή επιλεγμένων αερίων Κυρίως: ιοξείδιο του άνθρακα, άζωτο, οξυγόνο Κλείσιμο περιέκτη Συντήρηση υπό ψύξη Πλεονεκτήματα - Ποιότητα προϊόντων εφάμιλλη των νωπών & χωρίς συντηρητικά - Αύξηση χρόνου συντήρησης & εμπορίας των προϊόντων - Αύξηση των πωλήσεων -- Με νέα προϊόντα -- Σε νέες αγορές - Αύξηση των κερδών 30

31 Επίδραση της συσκευασίας σε τροποποιημένη ατμόσφαιρα (ΣΤΑ) στο χρόνο συντήρησης (ημέρες) ορισμένων τροφίμων (Fellows, 2000) Προϊόν Στον αέρα Σε ΣΤΑ Συντήρηση με ψύξη - Χοιρινό κρέας - Βοδινό κρέας - Κοτόπουλο - Ψάρια - Νωπά ζυμαρικά - Νωπή πίτσα - Σάντουιτς Συντήρηση χωρίς ψύξη - Ψωμί - Κέικ - Καφές Ιδιότητες αερίων για τη ΣΤΑ CO 2 N 2 Ο 2 Βακτηριοστατική & μυκητοστατική δράση Συγκέντρωση 20-30%, Χαμηλές Θερμοκρασίες ιαλύεται στο νερό & τα λίπη => Κίνδυνος κατάρρευσης συσκευασίας => Σχηματίζει H 2 CO 3 => Μείωση ph => Έξοδος οπού Αδρανές αέριο Αδιάλυτο σε νερό & λίπη => Αποφυγή κατάρρευσης συσκευασίας Εκδίωξη οξυγόνου => Επιλεγμένη εφαρμογή Νωπό κρέας => Λαμπερό χρώμα Άπαχα ψάρια => Αναστολή C. botulinum Φρούτα & λαχανικά => Αποφυγή αναερόβιας αναπνοής Εφαρμογές της ΣΤΑ σε κρέατα & ψάρια Νωπό κρέας 60-80% Ο 2, 20-30% CO 2 Προϊόντα κρέατος 30-50% CO 2, 50-70% N 2 Άπαχα ψάρια 30% Ο 2, 40-60% CO 2, 10-30% N 2 Λιπαρά ψάρια 60% CO 2, 40% N 2 Εφαρμογές της ΣΤΑ σε φρούτα και λαχανικά Ελεγχόμενη διαπερατότητα περιέκτη σε αέρια Ο 2 3-5%, CO 2 3-8% με παθητική ή ενεργητική δημιουργία Θερμοκρασία 0-5 ο C, Τροπικά φρούτα, τομάτες, πιπεριές >10 ο C, Μπανάνες>15 ο C Συσκευασία βιο-τροποποιημένης ατμόσφαιρας Συσκευασία σε τροποποιημένη ατμόσφαιρα + Προστατευτικές καλλιέργειες Αποτελούνται από γαλακτικά βακτήρια Ανενεργά κατά τη συντήρηση με ψύξη Απότομη αύξηση της θερμοκρασίας => Ταχεία ανάπτυξη καλλιέργειας => Αναστολή ανάπτυξης παθογόνων βακτηρίων ==> ιασφάλιση της υγείας του καταναλωτή Συσκευασία υπό κενό Συνίσταται στην απομάκρυνση του αέρα από τον περιέκτη πριν το κλείσιμο => Αποτελεί μορφή της συσκευασίας σε τροποποιημένη ατμόσφαιρα => Βελτιώνει την ποιότητα & αυξάνει τη διάρκεια συντήρησης των προϊόντων Ενδείκνυται για τη συσκευασία - προϊόντων κρέατος - λιπαρών τροφίμων - αφυδατωμένων τροφίμων 31

32 ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΝΕΡΓΟΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ Ενεργός συσκευασία Σύνολο από συστήματα ή τεχνικές ρουν συμπληρωματικά με την κύρια συσκευασία Αλληλεπιδρούν κατά τρόπο ελεγχόμενο & επιθυμητό - Με το υλικό συσκευασίας - Την ατμόσφαιρα στο εσωτερικό της συσκευασίας - Με το ίδιο το τρόφιμο Συμβάλλουν - Στη διατήρηση της ποιότητας - Στην αύξηση του χρόνου συντήρησης του συσκευασμένου τροφίμου Συστήματα & Τεχνικές ενεργού συσκευασίας έσμευσης οξυγόνου έσμευσης διοξειδίου του άνθρακα ή διοξειδίου του άνθρακα και οξυγόνου Εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα έσμευσης αιθυλενίου Απελευθέρωσης συντηρητικών Απορρόφησης υγρασίας Απορρόφησης ουσιών με ανεπιθύμητη οσμή & γεύση Ενζυμικής αποικοδόμησης της λακτόζης και της χοληστερόλης Περιέκτη αυτο-ρυθμιζόμενης θερμοκρασίας Περιέκτη μεταβαλλόμενης διαπερατότητας Σύστημα έσμευσης οξυγόνου Στόχος: Μείωση συγκέντρωσης οξυγόνου <0.01% => Παρεμπόδιση -Aνάπτυξης μυκήτων, ζυμών & αερόβιων βακτηρίων - Οξείδωσης λιπών, ελαίων, βιταμινών, χρωστικών - Πρόκλησης ζημιών από έντομα & αυγά εντόμων Μηχανισμός - Χημικές ουσίες: Σκόνη σιδήρου, διθειονικό νάτριο, ασκορβικό οξύ, ασκορβικά άλατα, κατεχόλη. - Ένζυμα: Οξειδάση της γλυκόζης / καταλάση. Εφαρμογή - Σακουλάκι στο ελεύθερο διάστημα - Ετικέτες στο εσωτερικό της συσκευασίας - Ενσωμάτωση σε πολύφυλλες μεμβράνες Προϊόντα Ψωμί, κέικ, μπισκότα, πίτσα, ζυμαρικά, τυρί, προϊόντα κρέατος και ψαριών, καφές, αφυδατωμένα προϊόντα, αναψυκτικά, κ.α. Μitsubishi Ageless Eπίδραση του συστήματος Ageless στην περιεκτικότητα του πράσινου τσαγιού σε βιτ. C (συσκευασμένο σε πλαστικό περιέκτη από πολύφυλλη μεμβράνη- 25 ο C). Fe Fe e - ½ O 2 + H 2 O + 2e - 2 OH - Fe OH - Fe (OH) 2 2 Fe (OH) 2 + ½ O 2 + H 2 O 2 Fe(OH) 3 Eπίδραση του συστήματος Ageless στην τιμή υπεροξειδίων προτηγανισμένου κεικ ρυζιού σε σχέση με τη διατήρηση του προϊόντος σε ατμόσφαιρα αζώτου και στον αέρα 32

33 Μηχανισμός δράσης της Οξειδάσης της Γλυκόζης (δέσμευση Οξυγόνου) Σύστημα δέσμευσης α. ιοξειδίου του άνθρακα β. ιοξειδίου του άνθρακα και οξυγόνου Στόχος: Αποφυγή διόγκωσης και ρήξη του περιέκτη ιατήρηση του πλούσιου αρώματος Μηχανισμός α. Οξείδιο ασβεστίου και ενεργός άνθρακας, β. Υδροξείδιο του ασβεστίου και σκόνη σιδήρου. => Αύξηση στο 3πλάσιο του χρόνου συντήρησης Εφαρμογές Φρεσκοψημένος/σφεσκοκομμένος καφές Γλυκόζη + Ο 2 + Η 2 Ο Γλυκονικό οξύ + Η 2 Ο 2 ( Oξειδάση Γλυκόζης ) 2 Η 2 Ο 2 2 Η 2 Ο + Ο 2 ( Καταλάση ) Σύστημα εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα Στη συσκευασία τροποποιημένης ατμόσφαιρας Το CO 2 διαλύεται στο νερό & τα λίπη => Μείωση δράσης Κίνδυνος κατάρρευσης της συσκευασίας σε τροποποιημένη ατμόσφαιρα => Στόχος: Αντιμετώπιση των παραπάνω προβλημάτων Μηχανισμός ικαρβονικό νάτριο σε σακουλάκι σε πορώδες υλικό Ενεργοποίηση από οπό προϊόντος Εφαρμογές Νωπά κρέατα και λιπαρά ψάρια σε τροποποιημένη ατμόσφαιρα Σύστημα δέσμευσης αιθυλενίου Στόχος - Αποφυγή ταχείας ωρίμανσης φρούτων & λαχανικών σε τροποποιημένη ατμόσφαιρα Μηχανισμός - Υπερμαγγανικό κάλιο σε πηκτή πυριτικού οξέος - Μεταλλικοί καταλύτες με ενεργό άνθρακα σε σακουλάκι - Ορυκτά σε σκόνη (ζεόλιθος, ελαφρόπετρα) σε μεμβράνη Εφαρμογές - Φρούτα: Μήλα, βερίκοκα, πορτοκάλια, μπανάνα, μάνγκο - Λαχανικά: Ντομάτες, καρότα, πατάτες, λάχανα Βρυξελλών - Λοιπά οπωροκηπευτικά Σύστημα απελευθέρωσης συντηρητικών Στόχος: Αύξηση χρόνου συντήρησης προϊόντων Αντιμικροβιακοί παράγοντες Aιθανόλη, διοξείδιο του θείου, οργανικά οξέα, σορβικό κάλιο, βακτηριοσίνες (νισίνη), εκχυλίσματα καρυκευμάτων (θυμόλη), θειοσουλφονικά (αλισίνη), ένζυμα (υπεροξειδάση, λυσοζύμη), πρωτεΐνες (κοναλβουμίνη) και μέταλλα (ιόντα αργύρου). Αντιοξειδωτικά: Βουτυλική υδροξυανισόλη (ΒΗΑ), βουτυλικό υδροξυτολουόλιο (ΒΗΤ), βιταμίνη Ε. Φωτοδυναμικά συστήματα (για την απελευθέρωση συντηρητικών ουσιών) Ουσίες εμποτισμένες - Σε μέσα συσκευασίας - Σε επιφάνειες εξοπλισμού ή εργασίας Ενεργοποιούνται - Με φυσικό φυσικό φως ή ακτίνες laser Εκπέμπουν - ιοξείδιο του χλωρίου - Άλλα συντηρητικά Εφαρμογές ημητριακά (cereals) κρέατα, ψάρια, ψωμί, τυρί, φρούτα και λαχανικά, πρόχειρα φαγητά (snack foods), πίτσα, κέικ, ψωμί, μπισκότα, κ.α. Τρόπος εφαρμογής Μεμβράνες ή υλικά εμποτισμένα με συντηρητικά => Απελευθέρωση στο ελεύθερο διάστημα Μετανάστευση στην επιφάνεια του τροφίμου 33

Συσκευασία Τροφίµων. Πλαστική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίµων. Πλαστική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίµων Πλαστική Συσκευασία Εισαγωγή «Πλαστικά» γιατί πλάθονται σε οποιοδήποτε σχήµα Τα πολυµερή είναι οργανικές ενώσεις το µόριο των οποίων σχηµατίζεται από την επανάληψη µιας ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίμων. Πλαστική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίμων. Πλαστική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίμων Πλαστική Συσκευασία Εισαγωγή «Πλαστικά» γιατί πλάθονται σε οποιοδήποτε σχήμα Τα πολυμερή είναι οργανικές ενώσεις το μόριο των οποίων σχηματίζεται από την επανάληψη μιας ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίμων. Διάρθρωση διαλέξεων

Συσκευασία Τροφίμων. Διάρθρωση διαλέξεων Συσκευασία Τροφίμων Εισαγωγή Αθανάσιος Αλεξόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Υγιεινής Τροφίμων Διάρθρωση διαλέξεων Εισαγωγή Πλαστική συσκευασία Μεταλλική συσκευασία Γυάλινη συσκευασία Χάρτινη συσκευασία Ασηπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΟΜΑΔΑ: ΜΠΟΜΠΟΛΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΟΜΑΔΑ: ΜΠΟΜΠΟΛΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΟΜΑΔΑ: ΜΠΟΜΠΟΛΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίµων. Εισαγωγή. ιάρθρωση διαλέξεων

Συσκευασία Τροφίµων. Εισαγωγή. ιάρθρωση διαλέξεων Συσκευασία Τροφίµων Εισαγωγή ιάρθρωση διαλέξεων Εισαγωγή Πλαστική συσκευασία Μεταλλική συσκευασία Γυάλινη συσκευασία Χάρτινη συσκευασία Ασηπτική συσκευασία Συσκευασία τροποποιηµένης ατµόσφαιρας Ενεργός

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίµων Μεταλλική Συσκευασία Εισαγωγή Συνηθέστερα χρησιµοποιούµενα µέταλλα: Σίδηρος (σαν ανοξείδωτος χάλυβας σε σκεύη και εξοπλισµό) Κασσίτερος (λευκοσίδηρος σε συνδυασµό µε σίδηρο στις κονσέρβες

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Συμπύκνωση Τι είναι η συμπύκνωση Είναι η διαδικασία με την οποία απομακρύνουμε μέρος της υγρασίας του τροφίμου, αφήνοντας όμως αρκετή ώστε αυτό να παραμένει ρευστό (> 20-30%). Εφαρμόζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Θέρμανση Τροφίμων με Ηλεκτρική Ενέργεια

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Θέρμανση Τροφίμων με Ηλεκτρική Ενέργεια Περιεχόμενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή 1.1 Tρόφιμα...21 1.2 Βιομηχανία Τροφίμων...24 1.3 Αίτια Αλλοίωσης των Τροφίμων...25 1.3.1 Χαρακτηριστικά μικροοργανισμών...26 1.3.2 Άλλα αίτια αλλοίωσης των τροφίμων...29

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΤΟΥ ΓΥΑΛΙΟΥ Eνδογενείς και εξωγενείς. Eνδογενείς: Η σύσταση του γυαλιού. Υλικά που σχηµατίζουν το δίκτυο του γυάλινου υλικού. ιοξείδιο του πυριτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Εισαγωγή ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Το γαλβανικό κελί (γαλβανική διάβρωση) είναι μια ηλεκτροχημική αντίδραση οξείδωσης-αναγωγής (redox), η οποία συμβαίνει όταν δύο ανόμοια μέταλλα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων

Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Κονσερβοποίηση Ως κονσερβοποίηση εννοούμε τη θερμική επεξεργασία (παστερίωση ή εμπορική αποστείρωση) των τροφίμων τα οποία βρίσκονται μέσα σε ερμητικά κλειστούς (μεταλλικούς,

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Ι 2 Κατηγορίες Υλικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Παραδείγματα Το πεντάγωνο των υλικών Κατηγορίες υλικών 1 Ορυκτά Μέταλλα Φυσικές πηγές Υλικάπουβγαίνουναπότηγημεεξόρυξηήσκάψιμοή

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων κεφάλαιο 1 Ασφάλεια των Τροφίμων 1.1 Ποιότητα...19 1.2 Ασφάλεια...20 1.3 Σχέση Ποιότητας και Ασφάλειας...21 1.4 Προαπαιτούμενα του HACCP...21 1.4.1 Υποδομή-εγκαταστάσεις...22 1.4.2 Εκπαίδευση...24 1.4.3

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Αλκοόλη Ολική οξύτητα Πτητική οξύτητα Ελεύθερος θειώδης ανυδρίτης

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Συντήρηση τροφίμων με την εφαρμογή ακτινοβολιών ιονισμού Γενικά Επισήμανση ακτινοβολημένων τροφίμων (Radura) Η ακτινοβόληση των τροφίμων είναι μια φυσική μέθοδος συντήρησης η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίμων. Ενότητα 9: Υλικά Συσκευασίας(3/4), 2ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκων: Αντώνιος Καναβούρας

Συσκευασία Τροφίμων. Ενότητα 9: Υλικά Συσκευασίας(3/4), 2ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκων: Αντώνιος Καναβούρας Συσκευασία Τροφίμων Ενότητα 9: Υλικά Συσκευασίας(3/4), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκων: Αντώνιος Καναβούρας Μαθησιακοί Στόχοι Η εξοικείωση με τα υλικά συσκευασίας, των

Διαβάστε περισσότερα

TSIRIKOS Group. www.tsirikos.com [ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ] ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

TSIRIKOS Group. www.tsirikos.com [ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ] ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ TSIRIKOS Group www.tsirikos.com [ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ] Οι εξοπλισμοί και τα εξαρτήματά επεξεργασίας τροφίμων θα πρέπει να συμμορφώνονται με τους κώδικες GMP (Good Manufacturing Practices) και GHP (Good

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων

Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Ζεμάτισμα Τροφίμων Παράγοντες αλλοίωσης τροφίμων Βιολογικοί παράγοντες Βακτήρια, μύκητες, παράσιτα, έντομα, τρωκτικά κλπ Φυσικοί παράγοντες Θερμοκρασία, υγρασία, μηχανική καταπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας Τσόγκας Βασίλης ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η συγκέντρωση του πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα, η κοινωνική και τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Απόβλητα Ν. 1650/1986 Απόβλητο θεωρείται κάθε ποσότητα ουσιών, θορύβου, αντικειμένων ή άλλων μορφών ενέργειας σε οποιαδήποτε φυσική κατάσταση από τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

Το γυαλί παρασκευάζεται με σύντηξη χαλαζιακής άμμου, η οποία αποτελεί το βασικό συστατικό του (διαμορφωτή), ενός ή περισσότερων συλλιπασμάτων και

Το γυαλί παρασκευάζεται με σύντηξη χαλαζιακής άμμου, η οποία αποτελεί το βασικό συστατικό του (διαμορφωτή), ενός ή περισσότερων συλλιπασμάτων και Το γυαλί παρασκευάζεται με σύντηξη χαλαζιακής άμμου, η οποία αποτελεί το βασικό συστατικό του (διαμορφωτή), ενός ή περισσότερων συλλιπασμάτων και ενός (ή περισσότερων) σταθεροποιητών. Αν δεν χρησιμοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα»

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 1 Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 2 Κάδοι για τη συλλογή των απορριµµάτων Οι κάδοι που µοιράστηκαν στα πρώτα πιλοτικά σπίτια είναι τέσσερις µεγάλοι κάδοι χωρητικότητας 120 λίτρων καθώς

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν µια ξεχωριστή κατηγορία τροφίµων. Ο λόγος που ξεχωρίζουν είναι ότι τα προϊόντα αυτά είναι ζωντανά, δηλαδή αναπνέουν και µεταβολίζονται και µετά τη συγκοµιδή

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής Άσκηση 4η Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής 2 Θεωρητικό μέρος Αναλυτική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές για να δώσει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 98 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ Με τον όρο επιμετάλλωση εννοούμε τη δημιουργία ενός στρώματος μετάλλου πάνω στο μέταλλο βάσης για την προσθήκη ορισμένων επιθυμητών ιδιοτήτων. Οι ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 01 Κατηγοριοποιήση υλικών-επίδειξη δοκιμίων Διδάσκοντες: Δρ Γεώργιος Ι. Γιαννόπουλος Δρ Θεώνη Ασημακοπούλου Δρ ΘεόδωροςΛούτας Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Παράγοντες που επηρεάζουν τη Συσκευασία Τροφίμων

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Παράγοντες που επηρεάζουν τη Συσκευασία Τροφίμων ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Παράγοντες που επηρεάζουν τη Συσκευασία Τροφίμων Factors affecting Food Packaging ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΟΚΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Βασίλης

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδαστική εργασία των φοιτητριών: Δέσποινα Γιαννούλα - Mozhgan Nassirzadeh

Σπουδαστική εργασία των φοιτητριών: Δέσποινα Γιαννούλα - Mozhgan Nassirzadeh Σχεδιασμός και υλοποίηση μεταλλικής συσκευασίας τσαγιών της ελληνικής υπαίθρου με στόχο την προώθηση των προϊόντων στην αγορά της Ε.Ε Σπουδαστική εργασία των φοιτητριών: Δέσποινα Γιαννούλα - Mozhgan Nassirzadeh

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ. Ενότητα 8: ΠΟΛΥΜΕΡΗ ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΗΜΜΥ

ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ. Ενότητα 8: ΠΟΛΥΜΕΡΗ ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΗΜΜΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Ενότητα 8: ΠΟΛΥΜΕΡΗ ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΗΜΜΥ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων για κάθε μάθημα, τα οποία θα βασίζονται στο ίδιο Αναλυτικό Πρόγραμμα και θα παρουσιάζουν τα ίδια θέματα από μια άλλη ίσως σκοπιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΧΗΜΙΚΗΑΝΑΛΥΣΗ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑθηνάΒουρούδη Μαρούλα Κιούση ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αναπόσπαστο κομμάτιτηςπαραγωγικήςδιεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Χυµού Φρούτων Εισαγωγή Αναφερόµαστε κυρίως σε εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, λεµόνια, κίτρο), σε πυρηνόκαρπα (βερίκοκα, ροδάκινα, δαµάσκηνα, αχλάδια) και µήλα.

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο 19 1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο Γενικά Αλκένια ονομάζονται οι άκυκλοι ακόρεστοι υδρογονάνθρακες, οι οποίοι περιέχουν ένα διπλό δεσμό στο μόριο. O γενικός τύπος των αλκενίων είναι C ν Η 2ν (ν 2). Στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΑΠΟ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΑΠΟ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΑΠΟ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΥ ΦΑΝΟΥΡΙΑ ΛΟΝΤΟΥ ΜΑΡΙΑ - ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΣΚΥΒΑΛΑΚΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΣΥΓΚΟΜΙ Η ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΣΥΓΚΟΜΙ Η ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΡΟΣ I ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΣΥΓΚΟΜΙ Η ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ Α) Γενικά...21 B) Βιολογικοί Παράγοντες οι οποίοι συντελούνστην Υποβάθμιση της Ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Συσκευασία. 5.1 Εισαγωγή. κεφάλαιο

Χάρτινη Συσκευασία. 5.1 Εισαγωγή. κεφάλαιο 5 κεφάλαιο Χάρτινη Συσκευασία 5.1 Εισαγωγή Το χαρτί (paper) και το χαρτόνι (board) είναι υλικά σε μορφή φύλλου που παράγονται από ίνες ή τμήματα ινών κυτταρίνης, οι οποίες διαπλέκονται και συνδέονται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΥΛΩΝ Υδατάνθρακες Λίπη Πρωτεΐνες Νερό Ανόργανα συστατικά Βιταμίνες Υπευθ. Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Οι

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ.

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. 1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ο σίδηρος πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στη χημικά καθαρή του μορφή. Συνήθως είναι αναμεμειγμένος με άλλα στοιχεία, όπως άνθρακα μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, πυρίτιο, κ.α.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΟΙΝΟΥ

ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΟΙΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΟΙΝΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΟΥΣΣΗΣ Ο οίνος είναι αλκοολούχο ποτό που λαμβάνεται με ζύμωση χυμού σταφυλιών (γλεύκος, μούστος) Συστατικά Οίνου

Διαβάστε περισσότερα

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua.

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua. χαρτί χαρτόνι γυαλί πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα υπόλοιπα απόβλητα ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! «Ανάπτυξη και εφαρμογή πιλοτικού συστήματος για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 5: Στερεά απόβλητα και Αστική Ρύπανση (Μέρος 2 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά τα συνδετικά κουφώματα αναφέρονται στα κουφώματα που είναι κατασκευασμένα από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC).

Γενικά τα συνδετικά κουφώματα αναφέρονται στα κουφώματα που είναι κατασκευασμένα από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC). Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτές ΚΕ.ΠΑ Γενικά τα συνδετικά κουφώματα αναφέρονται στα κουφώματα που είναι κατασκευασμένα από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC). To PVC είναι το τρίτο πιο

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της ΕΚΦΕ Εύβοιας Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της Απαραίτητα όργανα Προχοϊδα Σιφώνι Κωνική φιάλη Απαραίτητα υλικά 10 ml

Διαβάστε περισσότερα

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Ανανίας Τοµπουλίδης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Εκποµπές NO Χ που παράγονται

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Τεχνολογία παρασκευής παγωτών

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Τεχνολογία παρασκευής παγωτών ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνολογία παρασκευής παγωτών Γενικά Πολύπλοκο προϊόν με πολλούς ορισμούς και ταξινομήσεις από χώρα σε χώρα Ελληνική νομοθεσία: Παγωτά ορίζονται τα προϊόντα που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΩΣ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΤΕ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΩΣ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΤΕ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ Δήμος Καλαμαριάς ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΩΣ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΤΕ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ Αντιδημαρχία Καθαριότητας, Ανακύκλωσης & Πρασίνου Διεύθυνση Καθαριότητας - Ανακύκλωσης ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Η κομποστοποίηση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. 1.1 Ο κόσμος των υλικών

Εισαγωγή. 1.1 Ο κόσμος των υλικών Εισαγωγή 1 1 Εισαγωγή Βατάλης Αργύρης 1.1 Ο κόσμος των υλικών Tα υλικά αποτελούν μέρος της βάσης όλων των τεχνολογικών εξελίξεων. Όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες και το επίπεδο ζωής επηρεάζονται σε μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ. Δρ. Αθ.Ρούτουλας Καθηγητής

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ. Δρ. Αθ.Ρούτουλας Καθηγητής ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Δρ. Αθ.Ρούτουλας Καθηγητής Ο χάλυβας οπλισμού, υπό κανονικές συνθήκες, προστατεύεται έναντι της διάβρωσης, εξ αιτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟ. Μέταλλα

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟ. Μέταλλα ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟ Μέταλλα Τα μέταλλα αποτελούν μία από τις τρεις βασικές κατηγορίες διαχωρισμού των στοιχείων του περιοδικού συστήματος. Οι δύο άλλες κατηγορίες είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ Τα πλαστικά πριν από εκατό χρόνια δεν υπήρχαν. Σήμερα, μόνο στην Ευρώπη, παράγονται κάθε χρόνο πάνω από ογδόντα κιλά πλαστικά ανά κάτοικο. Τα πλαστικά που προκύπτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ι

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ι ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ι Επώνυµο: Όνοµα: Πατρώνυµο: ΑΜ: Εξάµηνο: Ηµεροµηνία: Θέµα 1. Υπογραµµίσατε ή κυκλώσατε ή γράψετε τη λέξη που δίδει ή συµπληρώνει σωστά την πρόταση. (Μονάδες 3). 1. Μια βιοµηχανική

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΑ Φ ΝΕΙ Ε ΕΣ Ε ΧΗΜΕ Μ Ι Ε ΑΣ ΓΥΜΝ Μ ΑΣΙΟΥ

ΙΑΦΑ Φ ΝΕΙ Ε ΕΣ Ε ΧΗΜΕ Μ Ι Ε ΑΣ ΓΥΜΝ Μ ΑΣΙΟΥ Οξέα Βάσεις Άλατα τάξη Γ γυµνασίου Τα οξέα έχουν ξινή γεύση Οξέα και ανθρακικό ασβέστιο Τα οξέα µεταβάλλουν το χρώµα των δεικτών Οξέα και µέταλλα Τα οξέα αντιδρούν µε πολλά µέταλλα και πολλές φορές παράγεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα του Προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές επεξεργασίας Τροφίμων

Αρχές επεξεργασίας Τροφίμων Αρχές επεξεργασίας Τροφίμων Εισαγωγή - Γενικά Ιστορικά Η προσπάθεια του ανθρώπου να επεξεργασθεί και να συντηρήσει τα τρόφιμα σηματοδοτεί την αρχή του πολιτισμού. Σε αυτό συντέλεσαν μια σειρά από ανακαλύψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ ΦΥΤΙΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΜΕΘΟΔΟΙ & ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ)

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ ΦΥΤΙΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΜΕΘΟΔΟΙ & ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ ΦΥΤΙΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΜΕΘΟΔΟΙ & ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ) Γενικά Περίπου το 80% των τροφίμων που παράγονται παγκοσμίως υφίστανται κάποια κατεργασία πριν την κατανάλωση.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Απορριμμάτων

Διαχείριση Απορριμμάτων Διαχείριση Απορριμμάτων Βιβλιογραφικές πηγές Περιβαλλοντική Τεχνολογία, 2008, Α. Ανδρεαδάκης κ.α., Κεφάλαιο 7, Εκδόσεις Συμμετρία (κατά κύριο λόγο) Introduction to Environmental Engineering and Science,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 11 : Βιομηχανικά Στερεά και Υγρά Απόβλητα Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Η ύλη συναντάται σε τρεις φυσικές καταστάσεις: Στερεή: έχει καθορισμένη μάζα, σχήμα και όγκο. Υγρή: έχει καθορισμένη μάζα και όγκο, ενώ σχήμα κάθε φορά παίρνει το σχήμα του δοχείου που το

Διαβάστε περισσότερα

Για την παραγωγή του γίνεται ανάμειξη τηγμένης πρώτης ύλης με

Για την παραγωγή του γίνεται ανάμειξη τηγμένης πρώτης ύλης με Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτής ΚΕ.ΠΑ ΦΑΙΝΟΛΙΚΟΣ ΑΦΡΟΣ Ο φαινολικός αφρός γνωστός και σαν ισοκυανουρίνη είναι σκληροποιημένος αφρός ο οποίος όπως και οι πολυστερίνες ανήκει στα

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση ΣΤ 1 ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ανακύκλωση ΣΤ 1 ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ανακύκλωση ΣΤ 1 ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γεια σας! Είμαι η Μαρία και θα σας μιλήσω για την ανακύκλωση μπαταριών. Γεια σας! Είμαι η Χαριτίνη και θα σας μιλήσω για την κομποστοποίηση. Γεια σας! Είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία & Εξαγωγές

Συσκευασία & Εξαγωγές Συσκευασία & Εξαγωγές Μανώλης Δανιήλ Διευθυντής ΟΠΕ 19/7/2013 1 19/7/2013 2 19/7/2013 3 19/7/2013 4 19/7/2013 5 19/7/2013 6 19/7/2013 7 19/7/2013 8 19/7/2013 9 19/7/2013 10 19/7/2013 11 Τι πρέπει να κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ Ταξινόμηση Κεραμικών ανάλογα με τις εφαρμογές τους: Ύαλοι Δομικά προϊόντα από πηλούς Λευκόχρωμα κεραμικά σκεύη Πυρίμαχα Κεραμικά εκτριβής Κονιάματα Προηγμένα κεραμικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (Δ. Δ.7 ο ) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΛΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (Δ. Δ.7 ο ) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΛΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (Δ. Δ.7 ο ) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΛΗ ΘΕΜΑ 1 ο (7+8+10=25 μονάδες) 1) 2 mol HNO 3 (νιτρικού οξέος) περιέχουν: α) 6 άτομα οξυγόνου, β) 28g αζώτου, γ) 96g οξυγόνου, δ) 6 mol

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Ο ρ ι σ µ ο ί. Μέταλλα. Κράµατα. Χάλυβας. Ανοξείδωτος χάλυβας. Χάλυβες κατασκευών. Χάλυβας σκυροδέµατος. Χυτοσίδηρος. Ορείχαλκος.

ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Ο ρ ι σ µ ο ί. Μέταλλα. Κράµατα. Χάλυβας. Ανοξείδωτος χάλυβας. Χάλυβες κατασκευών. Χάλυβας σκυροδέµατος. Χυτοσίδηρος. Ορείχαλκος. 47 ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Ο ρ ι σ µ ο ί. Μέταλλα. Χηµικές ενώσεις χαρακτηριστικό των οποίων είναι ο µεταλλικός δεσµός. Είναι καλοί αγωγοί της θερµότητας και του ηλεκτρισµού και όταν στιλβωθούν αντανακλούν το

Διαβάστε περισσότερα

άκρα). ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΙΙ - ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ 1. Ηλεκτροσυγκολλήσεις αντιστάσεως (κατά σημεία, ραφής, με προεκβολές και κατά

άκρα). ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΙΙ - ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ 1. Ηλεκτροσυγκολλήσεις αντιστάσεως (κατά σημεία, ραφής, με προεκβολές και κατά 1. ΕΙ Η ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΩΝ 1.1 Γενικά για τις συγκολλήσεις Συγκόλληση είναι η μόνιμη σύνδεση δύο ή περισσοτέρων μεταλλικών αντικειμένων με την επίδραση θερμότητας ή πίεσης ή και των δύο μαζί, με ή χωρίς την

Διαβάστε περισσότερα

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ Παραπροϊόντα αλκοολικής ζύµωσης Τα παραπροϊόντα της αλκοολικής ζύµωσης είναι χηµικές ενώσεις που προέρχονται είτε από τον ίδιο το µηχανισµό της αλκοολικής ζύµωσης, είτε από το µεταβολισµό της ζύµης, είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΥΠΠΕΘ (με Αρ. Πρωτ. 150022/Δ2/15-9-2016) Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. 1.1 Γνωριμία με το εργαστήριο του Χημικού Από τον εργαστηριακό οδηγό να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟΣ ΕΜΠΟΤΙΣΜΟΣ

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟΣ ΕΜΠΟΤΙΣΜΟΣ Εισαγωγή συντηρητικών χημικών ουσιών Παράγοντες αλλοίωσης: έντομα, μύκητες, θαλασσινοί ξυλοφάγοι οργανισμοί, φωτιά κλπ Χώρες φτωχές σε ξύλο πχ Ελλάδα Αύξηση δά διάρκειας Μεγάλη σημασία Παγκόσμιο επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 817/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Αυγούστου 2013 για την τροποποίηση των παραρτημάτων II και III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Συσκευασίας Μπαχαρικών

Σχεδιασμός Συσκευασίας Μπαχαρικών ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ Σχεδιασμός Συσκευασίας Μπαχαρικών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ 2016

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ 2016 ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ 2016 Κεραμικών και Πολυμερικών Υλικών Κώστας Γαλιώτης, καθηγητής Τμήμα Χημικών Μηχανικών galiotis@chemeng.upatras.gr 1 Εισαγωγή Όπως ήδη είδαμε, η μηχανική συμπεριφορά των υλικών αντανακλά

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1. Κατά βάρος σύσταση πρώτων υλών σκυροδέματος συναρτήσει του λόγου (W/C).

Πίνακας 1. Κατά βάρος σύσταση πρώτων υλών σκυροδέματος συναρτήσει του λόγου (W/C). E: Να γίνει διάκριση μεταξύ τσιμέντου και σκυροδέματος A: Το τσιμέντο είναι ένα από τα συστατικά του σκυροδέματος. Το τσιμέντο σε ανάμειξη με το νερό δημιουργεί τη συνδετική ουσία («κόλλα»), που διατηρεί

Διαβάστε περισσότερα

HYPERDESMO -D-2K. Πολυουρεθανική Βαφή ύο Συστατικών, Χαµηλής Ελαστικότητας, για Σφράγισµα, Στεγάνωση & Προστασία απέδων και άλλων Εφαρµογών.

HYPERDESMO -D-2K. Πολυουρεθανική Βαφή ύο Συστατικών, Χαµηλής Ελαστικότητας, για Σφράγισµα, Στεγάνωση & Προστασία απέδων και άλλων Εφαρµογών. Page 1/5 Πολυουρεθανική Βαφή ύο Συστατικών, Χαµηλής Ελαστικότητας, για Σφράγισµα, Στεγάνωση & Προστασία απέδων και άλλων Εφαρµογών. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Το HYPERDESMO -D-2Κ είναι βαφή, πολυουρεθανικής βάσεως, δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΖΗΜΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΖΗΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΙΤΙΑ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΡΩΣΗ = ΟΞΕΙΔΩΣΗ

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΖΗΜΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΖΗΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΙΤΙΑ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΡΩΣΗ = ΟΞΕΙΔΩΣΗ 1 ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΖΗΜΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΖΗΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΙΤΙΑ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΡΩΣΗ = ΟΞΕΙΔΩΣΗ 2 ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ: Κάθε αυθόρμητη ή εκβιασμένη, ηλεκτρομηχανική

Διαβάστε περισσότερα

// AESTHETICS G-DECO. Silk-Screen Printing

// AESTHETICS G-DECO. Silk-Screen Printing GDECO SilkScreen Printing GR SilkScreen Printing Το γυαλί, χάρη στις ιδιότητές του, χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ως διακοσμητικό υλικό, καθώς μπορεί να συνδυαστεί με χρώμα για να επιτύχει ένα εικαστικό

Διαβάστε περισσότερα

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το κρεας, γίνεται και χρήση άλλων αλατων όπως νιτρικών και νιτρωδών.

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας Προϊόντος ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008

Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας Προϊόντος ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 Τμήμα 1: Ταυτότητα και Πληροφορίες Προϊόντος Χημική Ονομασία: Διογκωμένο Πολυστυρένιο (EPS) Κατασκευαστής: Γ. Κ. ΡΙΖΑΚΟΣ ΑΒΕΤΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΔΙΟΓΚΩΜΕΝΟΥ ΠΟΛΥΣΤΥΡΕΝΙΟΥ ΕΔΡΑ: ΒΙ.ΠΕ. ΛΑΜΙΑΣ Τ.Κ. 35100 Τηλ. Επικ.:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 04 Επιμετάλλωση Διδάσκοντες: Δρ Γεώργιος Ι. Γιαννόπουλος Δρ Θεώνη Ασημακοπούλου Δρ Θεόδωρος Λούτας Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών Πάτρα 2011 Διάβρωση Διάβρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθηµα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων και

Διαβάστε περισσότερα