ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ, ΙΑΝΟΜΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΣΥΝ Ε ΕΜΕΝΟΥ ΣΤΟ ΙΚΤΥΟ ΜΑΤΣΩΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙ ΗΣ Α.Μ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΗΛΙΑΣ-ΑΡΓΕΙΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2006

2 Όσο οι νόµοι των µαθηµατικών αναφέρονται στην πραγµατικότητα, δεν είναι ακριβείς. Και όσο είναι ακριβείς, δεν αναφέρονται στην πραγµατικότητα. Albert Einstein, Γεωµετρία και Εµπειρία

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εκπόνηση της παρούσας διπλωµατικής εργασίας πραγµατοποιήθηκε κατά το ακαδηµαϊκό έτος Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερµά τον επιβλέποντα αναπληρωτή καθηγητή Ιωάννη Μήλια Αργείτη για την καθοδήγησή µου και για τις ώρες που αφιέρωσε στην ανάλυση της θεωρίας. Ακόµα, ευχαριστώ θερµά τον επίκουρο καθηγητή Θωµά Ζαχαρία για τις πολύτιµες συµβουλές στην ορολογία και λειτουργία των φωτοβολταϊκών στοιχείων. Θέλω επίσης, να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τον µεταπτυχιακό φοιτητή Αντρέα Θεοχάρη και την µεταπτυχιακή φοιτήτρια Ανθούλα Μέντη για την βοήθεια που µου παρείχαν στα προβλήµατα που παρουσιάστηκαν στο πρόγραµµα της εξοµοίωσης. Πάτρα 31/1/2006 Αριστείδης Ματσώκης

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Φωτοβολταϊκά Στοιχεία και Εφαρµογές 1.1 οµή και Λειτουργία των Φωτοβολταϊκών στοιχείων Περιγραφή Φωτοβολταϊκού συστήµατος Φωτοβολταϊκά Πλαίσια Συστήµατα Επίπεδων Φωτοβολταϊκών Πλαισίων Συστήµατα Συγκεντρωτικών Φωτοβολταϊκών Πλαισίων Μηχανισµός Κίνησης Συσσωρευτές Συστήµατα Ρύθµισης Ισχύος Εφαρµογές Συστήµατα ιασυνδεδεµένα µε το ίκτυο Συστήµατα Αποµονωµένα από το ίκτυο.14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : Υπολογισµός Φωτοβολταϊκού Συστήµατος 2.1 Ορισµοί-Εξισώσεις Ηλιακής Ακτινοβολίας Ορισµοί Εξισώσεις Εξισώσεις Ηλιακής Ακτινοβολίας Εξισώσεις Φωτοβολταϊκής Συστοιχίας Μοντέλα Φωτοβολταϊκών Συστηµάτων Μοντέλο ιασυνδεδεµένου Συστήµατος Μοντέλο Αυτόνοµου Φ/Β Συστήµατος Παράδειγµα Υπολογισµού Συστήµατος...27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : Περιγραφή Συστήµατος και Μεθοδολογίας 3.1 Περιγραφή Συστήµατος Μεθοδολογία Εξοµοίωσης Κυκλώµατος Εξισώσεις του Πλήρους Κυκλώµατος Εξισώσεις του Τρέχοντος Κυκλώµατος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο : Αποτελέσµατα Εξοµοίωσης 4.1 Ανορθωτής Εκκίνηση Ανορθωτή...53

5 4.1.2 Μόνιµη Κατάσταση Ανορθωτή Αντιστροφέας Εκκίνηση Αντιστροφέα Μόνιµη Κατάσταση Αντιστροφέα Φωτοβολταϊκό Σύστηµα Εκκίνηση Φωτοβολταϊκού Συστήµατος Μόνιµη Κατάσταση Φωτοβολταϊκού Συστήµατος Φ/Β Σύστηµα µε Ανιχνευτή Σηµείου Μέγιστης Ισχύος Γραφικές Παραστάσεις...98 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...105

6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ελλείψεις καυσίµων και οι διακοπές παροχής ηλεκτρικής ενέργειας όπως αυτές του Αυγούστου του 2003 στις ΗΠΑ και τον Καναδά κατά τις οποίες 50 εκατοµµύρια κόσµου έµειναν χωρίς ρεύµα, µολονότι σπάνιες, δεν παύουν ωστόσο να µας υπενθυµίζουν εγκαίρως ότι είµαστε εξαρτηµένοι από την ενέργεια για τις µεταφορές, τη θέρµανση των σπιτιών τον χειµώνα, τον κλιµατισµό τους το καλοκαίρι και την κίνηση των εργοστασίων, τη λειτουργία των γεωργικών εκµεταλλεύσεων και των γραφείων. Πολλές όµως από τις ενεργειακές πηγές είναι πεπερασµένες (πετρέλαιο, φυσικό αέριο και υδρογονάνθρακες εν γένει). Όµως, η χρήση της ενέργειας υδρογονανθράκων αποτελεί συχνά πηγή ρύπανσης. Βιώσιµη ανάπτυξη σηµαίνει λιγότερη και οικονοµικότερη χρήση ορυκτών καυσίµων. Οι εισαγωγές καυσίµων θα είναι σηµαντικές για το προσεχές µέλλον. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί κάποια στρατηγικά αποθέµατα καυσίµων, ώστε να είναι λιγότερο ευάλωτη σε περίπτωση προβληµάτων στις παγκόσµιες αγορές, πλην όµως η µακροπρόθεσµη ασφάλεια του εφοδιασµού της προϋποθέτει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει να είναι υπέρ το δέον εξαρτηµένη από λίγες χώρες για τον εφοδιασµό της ή ότι η εξάρτησή της αντισταθµίζεται από στενή συνεργασία µε τις παραγωγούς χώρες. Ως εκ τούτου, αναπτύσσεται στενός διάλογος επί ενεργειακών θεµάτων µε τη Ρωσία, που αποτελεί σηµαντική πηγή ορυκτών καυσίµων, και ενδεχοµένως ηλεκτρικής ενέργειας. Η συνεργασία µε εµπορικούς εταίρους στον τοµέα της ενέργειας, και συγκεκριµένα µε αναπτυσσόµενες ή αναδυόµενες οικονοµίες, περιλαµβάνει επενδύσεις και µεταφορά τεχνογνωσίας για την παραγωγή και τη µεταφορά, καθώς η συνεργασία για την ελεύθερη ροή φυσικού αερίου, πετρελαίου και ηλεκτρικής ενέργειας µπορεί να αποβεί αµοιβαία επωφελής. Η ΕΕ έχει φιλόδοξα σχέδια για τη µετάβαση προς ανανεώσιµες πηγές ενέργειας. Παρ όλα ταύτα, προκειµένου να µειωθεί η εξάρτηση από τις εισαγωγές και να ελαττωθεί η ρύπανση, παραµένει θέµα ζωτικής σηµασίας ο περιορισµός της κατανάλωσης ορυκτών καυσίµων, µέσο της αποδοτικότερης χρήσης της ενέργειας στη βιοµηχανία, στις µεταφορές και στις κατοικίες, όπως και µε τη χρησιµοποίηση ανανεώσιµων ενεργειακών πηγών για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τη θέρµανση ή τον κλιµατισµό των κτιρίων και την κίνηση των µέσων µεταφοράς, ιδίως των αυτοκινήτων. Αυτό προϋποθέτει µια φιλόδοξη µεταστροφή προς τη χρήση αιολικής ενέργειας, βιοµάζας, υδροηλεκτρικής και ηλιακής ενέργειας, καθώς και βιοκαυσίµων. Ο απώτερος στόχος είναι να βασίζεται η οικονοµία της ΕΕ στο υδρογόνο, και όχι στα αποθέµατα ορυκτών καυσίµων που λιγοστεύουν. Η Ευρωπαϊκή Τεχνολογική Πλατφόρµα για το Υδρογόνο και τα Στοιχεία Καυσίµου επεξεργάζεται ένα προσχέδιο για την µετάβαση αυτή. Η αλλαγή στα ποσοστά κατανάλωσης πρωτογενών µορφών ενέργειας έχει ευεργετικές επιπτώσεις και στο περιβάλλον. Από το 2005, ισχύουν ανώτατα όρια διοξειδίου του άνθρακα (CO2) που µπορούν να εκπέµπουν στην ατµόσφαιρα οι ευρωπαϊκές βιοµηχανίες. Οι επιχειρήσεις που υπερβαίνουν τα ανώτατα επιτρεπόµενα όρια εκποµπών τους θα πρέπει να προβούν σε συναλλαγές µε άλλες, που δεν έχουν εξαντλήσει όλες τις διαθέσιµες ποσότητες εκποµπών τους. Αυτό το µέτρο θα προωθήσει την αποδοτικότερη χρήση της ενέργειας και, προπάντων, θα ελαττώσει τη ρύπανση και θα εξασφαλίσει την τήρηση των δεσµεύσεων που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση στο 1

7 Πρωτόκολλο του Κιότο για την αλλαγή του κλίµατος και την αντιστροφή της τάσης προς αύξηση της θερµοκρασίας του πλανήτη. Περίπου το 80% της ενέργειας που καταναλώνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ως πηγή τα ορυκτά καύσιµα. Ένα σηµαντικό και αυξανόµενο ποσοστό των ορυκτών καυσίµων προέρχεται από τρίτες χώρες. Υπολογίζεται ότι, έως το 2020, το 70% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ, όπου συµπεριλαµβάνεται το 90% των αναγκών της σε πετρέλαιο, θα καλύπτεται από εισαγωγές. Εποµένως, η ΕΕ είναι ευάλωτη σε περίπτωση περιορισµών του εφοδιασµού ή αυξήσεων των τιµών, που µπορεί να προκύψουν από διεθνείς κρίσεις (βλέπε πολέµους). Χρειάζεται επίσης να καίει λιγότερα ορυκτά καύσιµα ώστε να αντιστρέψει την τάση για αύξηση της θερµοκρασίας του πλανήτη. Για την αντιµετώπιση των προβληµάτων αυτών, επιβάλλεται να γίνει εξοικονόµηση ενέργειας, καλύτερη χρήση της, να αναπτυχθούν οι εναλλακτικές µορφές ενέργειας και να ενισχυθεί η διεθνής συνεργασία. Παρόµοια είναι η κατάσταση και µε τις άλλες αναπτυγµένες χώρες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη θέσει ως στόχο να παράγει το 22% της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιµες µορφές ενέργειας µέχρι το 2010, αν και δεν φαίνεται πιθανό ότι θα τον επιτύχει. Εξετάζει τώρα τον στόχο να εξοικονοµεί κάθε χρόνο τουλάχιστον 1% περισσότερη ενέργεια από ό,τι κατά την τελευταία πενταετία. Μια από τις ανανεώσιµες µορφές ενέργειας που θα διαδραµατίσουν σηµαντικό ρόλο είναι και η ηλιακή ενέργεια. Τα πρώτα φωτοβολταϊκά στοιχεία παρήχθησαν στα τέλη της δεκαετίας του 50. Κατά την δεκαετία του 60 χρησιµοποιήθηκαν βασικά για την παραγωγή ενέργειας σε δορυφόρους. Αργότερα στα µέσα του 70 βελτιώσεις στον τρόπο παραγωγής τους, στην απόδοση και στην ποιότητα τους, οδήγησαν στην πτώση του κόστους τους µε αποτέλεσµα να βρουν εφαρµογή σε συστήµατα χαµηλής ισχύος κυρίως στην φόρτιση µπαταριών στην ναυσιπλοΐα και σε τηλεπικοινωνιακά συστήµατα. Στη δεκαετία του 80 έγιναν πηγή ενέργειας για διάφορες ηλεκτρικές συσκευές όπως είναι οι υπολογιστές τσέπης, ρολόγια, ραδιόφωνα κ.τ.λ. Μετά την ενεργειακή κρίση του 70, έγιναν αξιοσηµείωτες προσπάθειες για την παραγωγή φωτοβολταϊκών για οικιακή και εµπορική χρήση και για τους δύο τύπους συστηµάτων τα αποµονωµένα και τα διασυνδεδεµένα µε το δίκτυο. Σήµερα υπάρχει µια ανάπτυξη στην παραγωγή φωτοβολταϊκών στοιχείων της τάξης 25% ετησίως µε εφαρµογές στην άντληση νερού, τις τηλεπικοινωνίες, στην τροφοδοσία αποµονωµένων οικισµών κ.α. Στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται συγκεκριµένα στοιχεία για την ΕΕ, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία [10], [11]. 2

8 Χώρα Παραγωγή ενέργειας στην ΕΕ το 2003 και 2004 από Φωτοβολταϊκά Συστήµατα σε MWp Σύνολο ιασυνδεδεµένα στο ίκτυο Εκτός ικτύου ιασυνδεδεµένα στο ίκτυο Εκτός ικτύου Σύνολο ΓΕΡΜΑΝΙΑ 408,000 23, , ,000 26, ,000 ΟΛΛΑΝ ΙΑ 38,760 4,680 43,440 44,310 4,769 49,079 ΙΣΠΑΝΙΑ 14,559 12,352 26,911 23,000 14,000 37,000 ΙΤΑΛΙΑ 14,300 11,700 26,000 18,700 12,000 30,700 ΓΑΛΛΙΑ 3,820 17,250 21,070 8,000 18,300 26,300 ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 13,000 0,000 13,000 26,000 0,000 26,000 ΑΥΣΤΡΙΑ 14,660 2,173 16,833 16,493 2,687 19,180 Μ. ΒΡΕΤΑΝΙΑ 5,189 0,714 5,903 7,386 0,778 8,164 ΕΛΛΑ Α 1,107 2,137 3,244 1,256 3,288 4,544 ΣΟΥΗ ΙΑ 0,200 3,600 3,800 0,194 3,672 3,866 ΦΙΝΛΑΝ ΙΑ 0,163 3,239 3,402 0,193 3,509 3,702 ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 0,397 1,672 2,069 0,417 2,226 2,643 ΑΝΙΑ 1,675 0,170 1,845 2,035 0,255 2,290 ΒΕΛΓΙΟ 0,874 0,053 0,927 1,404 0,057 1,461 ΙΡΛΑΝ ΙΑ 0,000 0,080 0,080 0,000 0,100 0,100 ΣΥΝΟΛΟ ΕΕ ,744 82,82 599, ,388 91, ,029 ΗΠΑ 113, , ,200 NA NA NA ΙΑΠΩΝΙΑ 780,730 78, ,623 NA NA NA ΝΑ: εν διατίθενται στοιχεία Από τον πίνακα φαίνεται ότι τρεις χώρες (Ιαπωνία, Γερµανία και ΗΠΑ) έχουν το µεγαλύτερο ποσοστό (κοντά στο 90%) της παραγόµενης ενέργειας από φωτοβολταϊκά. Αυτό δεν είναι τυχαίο όσον αφορά τις δύο πρώτες χώρες αλλά προκύπτει από την πολιτική βούληση των κυβερνήσεων τους. Στην Ιαπωνία µε κρατική επιχορήγηση έχουν εγκατασταθεί περίπου φωτοβολταϊκά συστήµατα σε σπίτια, εµπορικά κέντρα και δηµόσια κτίρια, πολλά εκ των οποίων χρησιµοποιούνται για µελέτες και εξαγωγή συµπερασµάτων, καθώς και µελέτη των σφαλµάτων που εµφανίζονται. Στη Γερµανία προωθήθηκαν µέσο δύο κυρίως προγραµµάτων: «το πρόγραµµα των 1000 οροφών» (1000-roof program) και το «ήλιος στο σχολείο» µε τα οποία εγκαταστάθηκαν πολλά συστήµατα από τα οποία οι επιστήµονες βγάζουν πολύτιµα συµπεράσµατα. Όσον αφορά την Ελλάδα, που σύµφωνα µε το Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) το νότιο τµήµα της χώρας έχει κατά µέσο όρο 8 ώρες ηλιοφάνειας ανά ηµέρα, δηλαδή αξιόλογη ποσότητα ηλιακής ακτινοβολίας, η εγκατεστηµένη ισχύς είναι µόλις 4544 kwp. Πιλοτικά προγράµµατα ανάπτυξης φωτοβολταϊκών συστηµάτων χρηµατοδοτούνται από τις αρχές της δεκαετίας του 90. Τα σηµαντικότερα έργα είναι οι µονάδες παραγωγής της Αγίας Ρούµελης στην Κρήτη και της Κύθνου. Επίσης, φωτοβολταϊκά συστήµατα χρησιµοποιούνται στη ναυσιπλοΐα (τροφοδοσία περίπου 900 3

9 φάρων µε Φ/Β συστήµατα) και στις τηλεπικοινωνίες (αποµακρυσµένες κεραίες κινητής τηλεφωνίας). Για το προσεχές µέλλον σχεδιάζεται η κατασκευή φωτοβολταϊκών συστηµάτων για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του Προεδρικού Μεγάρου, του Μαξίµου και της Βουλής. Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται η εξοµοίωση ενός φωτοβολταϊκού συστήµατος διασυνδεδεµένου µε το δίκτυο. Στο 1 ο κεφάλαιο γίνεται µια σύντοµη περιγραφή των βασικών αρχών λειτουργίας των φωτοβολταϊκών στοιχείων και περιγράφονται οι διάφοροι τύποι τους καθώς επίσης και τα βοηθητικά στοιχεία που µαζί µε την φωτοβολταϊκή συστοιχία αποτελούν ολόκληρο το σύστηµα [4], [5], [6], [7], [8]. Στο 2 ο κεφάλαιο παρατίθενται οι απαραίτητες εξισώσεις για τον υπολογισµό των στοιχείων ενός φωτοβολταϊκού συστήµατος και υπολογίζεται ένα υποθετικό σύστηµα [4], [5], [6]. Στο 3 ο κεφάλαιο παρουσιάζεται το σύστηµα της εξοµοίωσης και αναπτύσσονται η µεθοδολογία και οι εξισώσεις που το περιγράφουν [1]. Τέλος, στο 4 ο κεφάλαιο δίνονται τα αποτελέσµατα της εξοµοίωσης για διάφορες τιµές. 4

10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Φωτοβολταϊκά Στοιχεία και Εφαρµογές 1.1 οµή και Λειτουργία των Φωτοβολταϊκών στοιχείων Τα φωτοβολταϊκά στοιχεία αποτελούνται από ηµιαγωγούς όπως είναι το πυρίτιο. Όταν το φως πέφτει πάνω σ ένα φωτοβολταϊκό στοιχείο, µια συγκεκριµένη ποσότητα απορροφάται από το υλικό του ηµιαγωγού, το οποίο σηµαίνει ότι ένα µέρος της ενέργειας που έχει το φως µεταφέρεται στον ηµιαγωγό. Η ενέργεια αυτή απορροφάται από κάποια από τα ηλεκτρόνια, τα οποία αποδεσµεύονται από τον πυρήνα και κινούνται πλέον ελεύθερα. Ακόµα, τα φωτοβολταϊκά στοιχεία έχουν ένα ή περισσότερα ηλεκτρικά πεδία τα οποία ενεργούν πάνω στα ελεύθερα ηλεκτρόνια ώστε να µετακινηθούν σε συγκεκριµένη κατεύθυνση. Η κίνηση αυτή των ηλεκτρονίων δηµιουργεί ηλεκτρικό ρεύµα το οποίο µπορούµε να πάρουµε στο εξωτερικό κύκλωµα βάζοντας µεταλλικές επαφές στο πάνω και στο κάτω µέρος του στοιχείου. Το ρεύµα αυτό µαζί µε την τάση του στοιχείου, η οποία είναι αποτέλεσµα του εσωτερικού του ηλεκτρικού πεδίου, καθορίζει την ισχύ του στοιχείου. Η παραπάνω διαδικασία δεν είναι τόσο απλή και στηρίζεται σε µια σειρά από φυσικά φαινόµενα. Πρώτα απ όλα, στηρίζεται στις ιδιότητες του πυριτίου που έχει ειδικές χηµικές ιδιότητες λόγω της κρυσταλλικής του δοµής. Ένα άτοµο πυριτίου έχει 14 ηλεκτρόνια κατανεµηµένα σε τρεις στοιβάδες. Οι δύο πρώτες έχουν 2 και 8 ηλεκτρόνια αντίστοιχα και είναι πλήρως συµπληρωµένες, ενώ η τρίτη που είναι και η εξωτερική έχει µόλις 4. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα το άτοµο να επιδιώκει να συµπληρώσει την εξωτερική του στοιβάδα µε σύνολο 8 ηλεκτρονίων. Για να γίνει αυτό εφικτό δηµιουργεί οµοιοπολικούς δεσµούς µε τέσσερα γειτονικά άτοµα πυριτίου. Έτσι δηµιουργείται η κρυσταλλική δοµή του πυριτίου, η οποία όµως δεν είναι καλός αγωγός του ρεύµατος αφού κανένα από τα ηλεκτρόνια δεν είναι ελεύθερο να µετακινηθεί όπως για παράδειγµα συµβαίνει στον χαλκό. Όταν προσδίδεται ενέργεια στο καθαρό πυρίτιο, µπορεί να σπάσουν κάποιοι δεσµοί και να ελευθερωθούν κάποια ηλεκτρόνια οπότε αφήνουν πίσω τους µια οπή. Τα ηλεκτρόνια αυτά περιφέρονται στον κρύσταλλο µέχρι να επανασυνδεθούν σε κάποιον δεσµό (δηλαδή να δεσµευτούν σε κάποια οπή). Για την διάρκεια που κινούνται αποκαλούνται ελεύθεροι φορείς και µεταφέρουν ηλεκτρικό ρεύµα. Όµως στο πυρίτιο οι φορείς αυτοί είναι πολύ λίγοι οπότε και το ρεύµα που δηµιουργούν µικρό και δεν είναι συµφέρον να φτιαχτούν φωτοβολταϊκά στοιχεία µόνο από άτοµα πυριτίου. Στα φωτοβολταϊκά στοιχεία χρησιµοποιείται πυρίτιο µε ατέλειες, δηλαδή πυρίτιο µε κάποιο άλλο στοιχείο τοποθετηµένο ανάµεσα στα άτοµα του, το οποίο αλλάζει ελαφρώς τις φυσικές ιδιότητες των κρυστάλλων. Τα στοιχεία που δύναται να τοποθετηθούν προέρχονται από τις οµάδες 13 (IIIA) και 15 (VA) του περιοδικού πίνακα. Ένα από τα πιο διαδεδοµένα στοιχεία της οµάδας 15 που χρησιµοποιούνται είναι ο φώσφορος (P) που έχει 5 αντί για 4 ηλεκτρόνια στην τελευταία του στοιβάδα. Με ένα άτοµο P αντικαθιστούµε ένα άτοµο ανά άτοµα πυριτίου διαδικασία που αποκαλείται ντοπάρισµα ή νόθευση του πυριτίου (σχήµα-1.1) [5]. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα το άτοµο του Ρ να συνδέεται µε 4 δεσµούς µε τα άτοµα του πυριτίου και να του περισσεύει ένα αδέσµευτο ηλεκτρόνιο, το οποίο δεν συγκρατείται από οµοιοπολικό δεσµό. Αυτά τα ηλεκτρόνια για να αποδεσµευτούν χρειάζονται πολύ λιγότερη ενέργεια, 5

11 οπότε ο αριθµός των ελεύθερων ηλεκτρονίων είναι πολύ µεγαλύτερος απ ότι πριν. Με αυτό τον τρόπο δηµιουργούνται ηµιαγωγοί τύπου n, οι οποίοι είναι πολύ καλύτεροι αγωγοί από το καθαρό πυρίτιο. Με παρόµοιο τρόπο δηµιουργούνται ηµιαγωγοί τύπου-p όταν το πυρίτιο ντοπάρεται µε στοιχεία της οµάδας 13, µε πιο διαδεδοµένο το βόριο (Β), οπότε και εµφανίζεται πληθώρα οπών που είναι κενές θέσεις χωρίς ηλεκτρόνια (σχήµα- 1.2)[5]. Τα φωτοβολταϊκά στοιχεία αποτελούνται από τύπου-n και τύπου-p ηµιαγωγούς ενωµένους οπότε στο εσωτερικό τους δηµιουργείται ένα ηλεκτρικό πεδίο (σχήµα-1.3)[8]. Στους ηµιαγωγούς τύπου-n ο πλεονάζων αριθµός ηλεκτρονίων ισορροπούσε µε τα πρωτόνια του Ρ, και στους ηµιαγωγούς τύπου-p οι οπές ισορροπούσαν µε το πρωτόνιο που έλειπε από τον πυρήνα του Β. Με την ένωση των δύο ηµιαγωγών το p-n στοιχείο που δηµιουργείται δεν θα λειτουργούσε σωστά χωρίς το ηλεκτρικό πεδίο που εµφανίζεται στην p-n επαφή, διότι τα ελεύθερα ηλεκτρόνια που είναι στην n-πλευρά και «αναζητούν» οπές, «βλέπουν» όλες τις οπές της p-πλευράς και προσπαθούν να τις συµπληρώσουν. Αυτό που συµβαίνει όµως είναι ότι όταν στο σηµείο επαφής των ηµιαγωγών αναµειγνύονται οι οπές µε τα ηλεκτρόνια, η ουδετερότητα των δύο ηµιαγωγών διαταράσσεται και δηµιουργείται ένα φράγµα δυναµικού το οποίο κάνει όλο και πιο δύσκολη την κίνηση των ηλεκτρονίων από την n-πλευρά στην p-πλευρά. Τελικά επιτυγχάνεται ισορροπία. Έχουµε ένα πεδίο µεταξύ των δύο περιοχών που συµπεριφέρεται σαν βαλβίδα επιτρέποντας στα ηλεκτρόνια να κινηθούν µόνο προς την µια κατεύθυνση (δίοδος). 6

12 Όταν το φως πέφτει πάνω στο στοιχείο µε την µορφή φωτονίου, η ενέργεια του απελευθερώνει ζεύγη οπών-ηλεκτρονίων. Η διαδικασία αυτή αποτελεί το φωτοβολταϊκό φαινόµενο. Κάθε φωτόνιο που έχει αρκετή ενέργεια κανονικά θα απελευθερώσει ακριβώς ένα ηλεκτρόνιο, οπότε θα δηµιουργηθεί και µία οπή. Εάν αυτό συµβεί αρκετά κοντά στο πεδίο ή εάν το ελεύθερο ηλεκτρόνιο και η οπή κινούνται στην ακτίνα επιρροής του, το πεδίο θα «ωθήσει» την οπή προς την p-πλευρά και το ηλεκτρόνιο προς την n-πλευρά. Αυτό δηµιουργεί περαιτέρω διαταραχή της ηλεκτρικής ισορροπίας, οπότε εάν δώσουµε εξωτερική διέξοδο (σύνδεση µε εξωτερικό κύκλωµα) στο ρεύµα, ηλεκτρόνια θα κινηθούν προς την p-πλευρά για να ενωθούν µε οπές (σχήµα-1.4)[8]. Η κίνηση των ηλεκτρονίων δηµιουργεί ηλεκτρικό ρεύµα και ο χωρισµός των φορτίων µέσω του πεδίου δηµιουργεί τάση. Έτσι και τα δύο µαζί παράγουν ισχύ P=VI. Η απόδοση από πλευράς ισχύος είναι της τάξης του 15%. Πάνω στα φωτοβολταϊκά στοιχεία πέφτει όλο το ηλεκτροµαγνητικό φάσµα του φωτός. Η ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία δεν είναι µονοχρωµατική, αλλά αποτελείται από πολλά διαφορετικά µήκη κύµατος που αντιστοιχούν σε διαφορετικά επίπεδα ενέργειας. Άρα όταν το φως πέφτει στο στοιχείο έχει µεγάλη ποικιλία φωτονίων µε διαφορετικές ενέργειες, οπότε κάποια απ αυτά δεν έχουν αρκετή ενέργεια να δηµιουργήσουν ζεύγη ηλεκτρονίων-οπών και θα απορροφηθούν από το στοιχείο χωρίς να σπάσουν οµοιοπολικούς δεσµούς. Με τα φωτόνια που έχουν περισσότερη ενέργεια απ αυτή που χρειάζεται η περίσσια απορροφάται και γίνεται θερµότητα. Μόνο ένα συγκεκριµένο µέρος της ακτινοβολίας, µετρούµενο σε ev, θα απορροφηθεί από το στοιχείο και θα προκαλέσει το φωτοβολταϊκό φαινόµενο. Αυτή η συγκεκριµένη 7

13 ποσότητα της ακτινοβολίας αποκαλείται ενεργειακό χάσµα και για κρύσταλλο πυριτίου είναι 1.1eV. Αυτές οι δύο περιπτώσεις ευθύνονται για το χάσιµο περίπου του 70% τις προσπίπτουσας ακτινοβολίας. Λύση θα αποτελούσε η χρήση υλικού µε µικρότερο ενεργειακό χάσµα οπότε θα µας ήταν ωφέλιµα περισσότερα φωτόνια. Όµως το χάσµα αυτό καθορίζει το πεδίο άρα και την τάση, οπότε µε την απορρόφηση περισσοτέρων φωτονίων ναι µεν αυξάνεται το ρεύµα, αλλά χάνουµε έχοντας µικρότερη τιµή τάσης και η ισχύς τελικά παραµένει περίπου ίδια. Το ιδανικό χάσµα ισορροπώντας τα παραπάνω είναι 1.4eV για ένα απλό στοιχείο. Επίσης, υπάρχουν και άλλες απώλειες αφού τα ηλεκτρόνια πρέπει να κινηθούν από την µια πλευρά του στοιχείου στην άλλη µέσω του εξωτερικού κυκλώµατος. 1.2 Περιγραφή Φωτοβολταϊκού συστήµατος Το βασικό δοµικό στοιχείο ενός φωτοβολταϊκού συστήµατος είναι η ηλιακή κυψέλη (solar cell). Μια ηλιακή κυψέλη παράγει µικρή ποσότητα ισχύος που είναι 1 µε 2W. Για να αυξηθεί η ισχύς στην έξοδο των κυψελών, τοποθετούµε πολλές κυψέλες µαζί (ενώνοντας την θετική επαφή του ενός µε την αρνητική του επόµενου, δηλαδή εν σειρά, αυξάνουµε την τάση, ενώ ενώνοντας τις θετικές µεταξύ τους και τις αρνητικές µεταξύ τους, δηλαδή παράλληλα, αυξάνουµε το ρεύµα) και έτσι δηµιουργούνται τα φωτοβολταϊκά πλαίσια. Με την συνένωση πολλών πλαισίων µαζί δηµιουργούνται µονάδες µεγαλύτερης ισχύος που λέγονται συστοιχίες. Συνεχίζοντας αυτήν την διαδικασία µπορεί να επιτευχθεί οποιαδήποτε ηλεκτρική ισχύς µας χρειάζεται όσο µικρή ή µεγάλη κι αν είναι. Το βασικό στοιχείο στο εµπόριο είναι το φωτοβολταϊκό (PV) πλαίσιο (module). Το µέγεθος ενός PV πλαισίου χαρακτηρίζεται από την ισχύ που µπορεί να παράγει και συγκεκριµένα µε βάση την ισχύ που δίνει υπό καθορισµένες συνθήκες θερµοκρασίας PV κυττάρου (25 ο C) και ακτινοβολίας (1000W/m 2 ) και είναι γνωστή ως «ισχύς αιχµής» (peak Watt, Wp). Για παράδειγµα, όταν µια φωτοβολταϊκή γεννήτρια δύναται να παράγει 10 Wp αυτό σηµαίνει ότι παράγει 10W για ηλιακή ακτινοβολία 1000W/m 2 και θερµοκρασία κυττάρου 25 ο C. Τα φωτοβολταϊκά πλαίσια αποτελούν ένα µέρος του φωτοβολταϊκού συστήµατος, το οποίο είναι κάθε φορά σχεδιασµένο για συγκεκριµένες λειτουργίες. Οι άλλες συσκευές που προστίθενται στο πλαίσιο µπορούν να ταξινοµηθούν σε τέσσερις κατηγορίες: o Συσσωρευτές, που χρησιµεύουν στην αποθήκευση ενέργειας και στην απόδοσή της όταν αυτό απαιτείται (το βράδυ ή τις βροχερές µέρες). o Αντιστροφείς, που απαιτούνται για την αντιστροφή του συνεχούς ρεύµατος (DC) που παράγεται στο φωτοβολταϊκό σε εναλλασσόµενο (AC). o Ρυθµιστές, που διαχειρίζονται την αποθηκευµένη ενέργεια στον συσσωρευτή και διοχετεύουν ενέργεια στο φορτίο. 8

14 o Κατασκευές, που απαιτούνται για την εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών και των λοιπών συσκευών. Πρακτικά δεν είναι απαραίτητο να υπάρχουν όλες οι παραπάνω συσκευές σε όλα τα συστήµατα. Για παράδειγµα, σε συστήµατα συνεχούς ρεύµατος δεν χρειάζεται αντιστροφέας. Για συστήµατα συνδεδεµένα µε το δίκτυο δεν είναι απαραίτητος ο συσσωρευτής διότι το δίκτυο χρησιµεύει και για αποθήκευση. ηλαδή, όταν υπάρχει περίσσεια ενέργειας στο σύστηµα φωτοβολταϊκών πλαισίων-φορτίου, τότε αυτή διοχετεύεται στο δίκτυο, ενώ σε περίπτωση έλλειψης ενέργειας, η επιπλέον ενέργεια που απαιτείται λαµβάνεται από το δίκτυο. Κάποια συστήµατα απαιτούν συσκευές που δεν σχετίζονται άµεσα µε τα φωτοβολταϊκά πλαίσια. Όπως για παράδειγµα είναι µερικά αποµονωµένα συστήµατα που έχουν ντιζελογεννήτρια για την παροχή ρεύµατος όταν εξαντληθεί η ενέργεια των συσσωρευτών. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας µε γεννήτριες φωτοβολταϊκών πλαισίων συνοδεύεται από πολλά πλεονεκτήµατα, τα σηµαντικότερα εκ των οποίων είναι : 1. Λειτουργούν χωρίς κινητά µέρη και είναι απλά, απαιτούν ελάχιστη συντήρηση και έχουν µεγάλη αξιοπιστία. 2. Λειτουργούν αθόρυβα και χωρίς την χρήση καυσίµων που τα καθιστά φιλικά προς το περιβάλλον. 3. Είναι ευέλικτα. Εύκολα µπορεί να επιτευχθεί οποιαδήποτε ηλεκτρική ισχύς όσο µικρή ή µεγάλη κι αν είναι (από mw µέχρι MW). 4. Λειτουργούν ακόµα και µε νεφελώδη ουρανό αξιοποιώντας την διάχυτη ακτινοβολία Φωτοβολταϊκά Πλαίσια Ένα τυπικό φωτοβολταϊκό πλαίσιο πυριτίου αποτελείται από 36 ηλιακά κύτταρα σε σειρά, έχει έξοδο µε συνεχές ρεύµα και συνεχή τάση. Συνήθως τροφοδοτεί συσσωρευτή τάσης 12V. Όπως φαίνεται και στο σχήµα 1.5 [8] στην επιφάνεια που είναι προς τον ήλιο καλύπτεται από γυάλινο κάλυµµα που είναι ανθεκτικό στις καιρικές συνθήκες και στην υπεριώδη ακτινοβολία, προφυλάσσει τις κυψέλες και τις ηλεκτρικές επαφές από την βροχή, το χαλάζι και το χιόνι που µπορούν να προκαλέσουν διάβρωση. Κάτω από το γυάλινο κάλυµµα υπάρχει αντί-ανακλαστική µεµβράνη, ώστε να µειωθεί το ποσοστό της ανακλούµενης ηλιακής ακτινοβολίας. Πάνω και κάτω από την επιφάνεια του πυριτίου υπάρχουν ηλεκτρικές επαφές από υλικό µικρής θερµικής αντίστασης που το συνδέουν µε το εξωτερικό κύκλωµα. Τέλος, το φωτοβολταϊκό πλαίσιο ασφαλίζεται µέσα σε µια µεταλλική θήκη αλουµινίου. 9

15 Τα φωτοβολταϊκά συστήµατα χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: α) στα κλασσικά επίπεδα συστήµατα και β) στα συστήµατα συγκεντρωτικών συλλεκτών Συστήµατα Επίπεδων Φωτοβολταϊκών Πλαισίων Πρόκειται για τον πιο κοινό τύπο φωτοβολταϊκών πλαισίων. Τα πλαίσια µπορούν είτε να είναι µόνιµα σε µια σταθερή γωνία κλίσης είτε να είναι κινητά και να ακολουθούν την κίνηση του ήλιου. Απορροφούν και την διάχυτη και την άµεση ακτινοβολία. Η σηµαντικότητα του παραπάνω φαίνεται από το γεγονός ότι ακόµα και µε καθαρό ουρανό η διάχυτη ακτινοβολία είναι το 10 µε 20% της συνολικής, σε επίπεδη επιφάνεια. Σε µερικώς συννεφιασµένες µέρες το ποσοστό αυτό φτάνει το 50% και σε τελείως συννεφιασµένες µέρες φτάνει το 100%. Τα πιο απλά επίπεδα πλαίσια είναι σε σταθερή θέση. Τα πλεονεκτήµατα των σταθερών πλαισίων είναι ότι δεν έχουν κινητά µέρη, πρακτικά δεν υπάρχει ανάγκη για επιπλέον εξοπλισµό, και είναι σχετικά ελαφριά. Αυτά τα χαρακτηριστικά τα κάνουν κατάλληλα για να χρησιµοποιηθούν σε µια σειρά από περιπτώσεις, όπως είναι και οι στέγες των σπιτιών. Ο προσανατολισµός των πλαισίων αυτών ώστε να αποδίδουν ικανοποιητικά πρέπει να είναι προς το Νότο και η κλίση (φ+15 ο )±5 ο όπου φ είναι το γεωγραφικό πλάτος της περιοχής. Τα επίπεδα πλαίσια µε µηχανισµό κίνησης επιτυγχάνουν µεγαλύτερη απορρόφηση ακτινοβολίας ανά µονάδα επιφάνειας αφού µπορούν και έχουν την βέλτιστη γωνία κλίσης και προσανατολισµού κάθε χρονική στιγµή. Όµως έχουν επιπλέον κόστος και βάρος λόγω του µηχανισµού κίνησης. Βρίσκοντας µια ισορροπία µεταξύ των δύο µπορεί να γίνει η σωστή επιλογή για την κάθε περίπτωση. 10

16 Συστήµατα Συγκεντρωτικών Φωτοβολταϊκών Πλαισίων Ο κύριος λόγος χρήσης τέτοιων συστηµάτων είναι η ικανότητά τους να χρειάζονται λιγότερες ηλιακές κυψέλες από τα επίπεδα συστήµατα την παραγωγή της ίδιας ισχύος. Οι κυψέλες αποτελούν το πιο ακριβό τµήµα ενός συστήµατος µετρώντας το κόστος ανά µονάδα επιφάνειας. Για το σύστηµα συγκέντρωσης της ακτινοβολίας χρησιµοποιούνται φθηνά υλικά, όπως είναι πλαστικά κάτοπτρα και µεταλλικές θήκες, που συλλέγουν την ηλιακή ενέργεια από µια συγκριτικά µεγάλη επιφάνεια και την εστιάζουν σε µια µικρότερη επιφάνεια στην οποία βρίσκεται η κυψέλη. Αρκετά είναι τα πλεονεκτήµατα των συγκεντρωτικών συστηµάτων έναντι των επίπεδων. Έχουν αυξηµένη ισχύ εξόδου και η απόδοση του συστήµατος είναι µεγαλύτερη έχοντας ταυτόχρονα µικρότερο µέγεθος κυψελών ή µικρότερο αριθµό κυψελών. Το πόσο θα αυξηθεί η απόδοση εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό απ το σχήµα της κυψέλης και από το υλικό που είναι κατασκευασµένη. Ακόµα, η δυνατότητα χρήσης µικρών κυψελών αποτελεί σηµαντικό πλεονέκτηµα διότι είναι πιο δύσκολο να παραχθούν κυψέλες µεγάλης επιφάνειας µε µεγάλη απόδοση απ ότι µικρής επιφάνειας. Απ την άλλη πλευρά, υπάρχουν αρκετά µειονεκτήµατα που πρέπει να αντιµετωπιστούν στο µέλλον. Για παράδειγµα τα απαιτούµενα οπτικά του συστήµατος είναι σηµαντικά πιο ακριβά από τα καλύµµατα των επίπεδων συστηµάτων. Επιπλέον, δεν µπορούν να εκµεταλλευτούν την διάχυτη ακτινοβολία, δηλαδή ακόµη και σε µία ηλιόλουστη µέρα χάνεται το 20% της ακτινοβολίας, οπότε χρειάζεται να ακολουθούν την κίνηση του ήλιου καθ όλη την διάρκεια της µέρας και συνολικά του έτους. Άρα, για την επίτευξη µεγαλύτερης απόδοσης πρέπει ο µηχανισµός κίνησης να είναι µεγαλύτερης ακρίβειας από αυτούς που χρησιµοποιούνται στα επίπεδα συστήµατα. Για την συγκέντρωση του φωτός χρησιµοποιούνται οι ανακλαστήρες και οι φακοί µε πιο διαδεδοµένο τον φακό FRESNEL που έχουν διατοµή σαν δόντι πριονιού για να συγκεντρώσουν το εισερχόµενο φως. Όµως, δεν υπάρχει φακός που να µπορεί να µεταφέρει το 100% του προσπίπτοντος φωτός αλλά συνήθως µεταφέρεται 90-95% ή και λιγότερο (λόγω απορρόφησης και ανακλάσεως). Ένα άλλο πρόβληµα είναι αυτό της υπερθέρµανσης των κυψελών που παράγεται από την µεγάλη συγκέντρωση ακτινοβολίας που γενικά είναι επιθυµητή. Η θερµοκρασία των κυψελών πρέπει να διατηρείται σε χαµηλά επίπεδα διότι µε την αύξηση όχι µόνο µειώνεται η απόδοσή τους αλλά και µακροπρόθεσµα µπορεί να διαταραχθεί η σταθερότητα στη λειτουργία τους ή ακόµα και να καταστραφούν πρόωρα. Μια από τις πιο σηµαντικές προσπάθειες για διατήρηση χαµηλής θερµοκρασίας αποτελεί η ελαχιστοποίηση της ηλεκτρικής αντίστασης των επαφών που µεταφέρουν το ρεύµα στο εξωτερικό κύκλωµα. Αυτό επιτυγχάνεται χρησιµοποιώντας επαφές µεγαλύτερης επιφάνειας, το οποίο έχει όµως σαν αποτέλεσµα να προκαλείται σκίαση στην κυψέλη. Γι αυτό υπάρχουν δύο λύσεις. Η µια είναι η τοποθέτηση πρισµατικού καλύµµατος πάνω από την επαφή οπότε το φως που θα προσέπιπτε στην επαφή, τώρα προσπίπτει στο πρίσµα, εκτρέπεται και διοχετεύεται στην κυψέλη. Η άλλη λύση είναι να τοποθετηθούν και οι δύο επαφές πίσω από την κυψέλη το οποίο όµως απαιτεί πολύ καλής ποιότητος υλικό πυριτίου. 11

17 1.2.3 Μηχανισµός Κίνησης Ο µηχανισµός κίνησης του φωτοβολταϊκού πλαισίου µπορεί να επιτρέπει την κίνηση σε έναν ή σε δύο άξονες. o o Τα συστήµατα ενός άξονα είναι σχεδιασµένα να ακολουθούν την πορεία του ήλιου από την ανατολή στη δύση. Χρησιµοποιούνται κυρίως µε συστήµατα επίπεδων φωτοβολταϊκών πλαισίων και µερικές φορές µε συστήµατα συγκεντρωτικών φωτοβολταϊκών πλαισίων. Τα συστήµατα δύο αξόνων όχι µόνο κάνουν την παραπάνω λειτουργία, αλλά και παρακολουθούν την µεταβολή της απόκλισης του ήλιου κατά την διάρκεια του έτους. Χρησιµοποιούνται κυρίως µε συγκεντρωτικά πλαίσια. Τα συστήµατα δύο αξόνων είναι πιο πολύπλοκα, πιο ακριβά και χρειάζονται µεγαλύτερη συντήρηση σε σύγκριση µε αυτά του ενός άξονα Συσσωρευτές Σε συστήµατα αποµονωµένα από το δίκτυο, το φωτοβολταϊκό σύστηµα πρέπει να παρέχει την ενέργεια κάθε φορά που απαιτείται ανεξαρτήτως αν έχει ήλιο ή όχι. Γι αυτό το λόγο χρησιµοποιούνται συσσωρευτές που αποθηκεύουν την περίσσεια ενέργειας. Οι πιο συχνά χρησιµοποιούµενοι τύποι µπαταριών είναι οι µολύβδου-ασβεστίου και µολύβδου-αντιµονίου. Για περιπτώσεις όπου ο συσσωρευτής είναι εκτεθειµένος σε µεγάλο εύρος θερµοκρασιών χρησιµοποιούνται οι νικελίου-καδµίου. Εξαιτίας της συνεχώς µεταβαλλόµενης τιµής της ηλιακής ακτινοβολίας και του φορτίου, οι συσσωρευτές πρέπει να περνούν από πολλούς κύκλους φόρτισης και εκφόρτισης χωρίς να χάνουν τις ιδιότητές τους γρήγορα. Το ποσοστό της χωρητικότητας του συσσωρευτή που µπορεί να εκφορτιστεί χωρίς να καταστραφεί ονοµάζεται βάθος εκφόρτισης και εξαρτάται από τον τύπο του. Οι µολύβδου-ασβεστίου είναι µικρού βάθους εκφόρτισης και αντέχουν 20% εκφόρτιση σε κάθε κύκλο. Οι νικελίου-καδµίου είναι µεγάλου βάθους εκφόρτισης και αντέχουν 80% εκφόρτιση σε κάθε κύκλο. Οι συσσωρευτές χρειάζονται αλλαγή κάθε 5 µε 10 χρόνια ανάλογα µε τον αριθµό των κύκλων φόρτισης και εκφόρτισης που κάνουν. Οι συσσωρευτές παρέχουν αυτονοµία στο σύστηµα από µερικές µέρες µέχρι δύο βδοµάδες. Η χρονική διάρκεια εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του κάθε συστήµατος, δηλαδή από την τοποθεσία του και την ύπαρξη ή όχι γεννήτριας. Οι συσσωρευτές χαρακτηρίζονται από την τάση τους, η οποία συνήθως είναι πολλαπλάσιο των 12 V, και από την χωρητικότητά τους, που µετριέται σε αµπερώρια (Ah). Για παράδειγµα συσσωρευτής 50Ah, 48V θα αποθηκεύσει υπό ονοµαστικές συνθήκες 2400Wh. Οι συσσωρευτές, πέραν της µείωσης της απόδοσης που προκαλούν, χρειάζονται περιοδική συντήρηση (έλεγχο υγρών) και έναν µεγάλο χώρο για να αποθηκευτούν. Ο σωστός υπολογισµός του µεγέθους του συσσωρευτή του συστήµατος είναι καθοριστικός για την επίτευξη µεγάλης διάρκειας ζωής του, για την ιδανική απόδοση και για την επίτευξη ονοµαστικού κόστους κύκλου ζωής του συστήµατος (LCC). 12

18 1.2.4 Συστήµατα Ρύθµισης Ισχύος Υπάρχουν αρκετά ηλεκτρονικά συστήµατα που χρησιµεύουν στον έλεγχο και στην ρύθµιση της ηλεκτρικής ισχύος που παράγει το φωτοβολταϊκό. Πιο συγκεκριµένα είναι: o Οι ρυθµιστές φόρτισης µπαταριών για την ρύθµιση των κύκλων φόρτισης και εκφόρτισης της συσσωρευτή. Όταν ο συσσωρευτής είναι τελείως φορτισµένος, ο ρυθµιστής δεν αφήνει άλλο ρεύµα να εισρεύσει από το φωτοβολταϊκό στοιχείο στον συσσωρευτή. Οµοίως, όταν ο συσσωρευτής έχει αδειάσει σε ένα προαποφασισµένο επίπεδο, το οποίο ελέγχεται µε µέτρηση της τάσης του συσσωρευτή, ο ελεγκτής δεν επιτρέπει να δώσουν άλλο ρεύµα οι συσσωρευτές προτού επαναφορτιστούν. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα την επιµήκυνση του χρόνου ζωής του συσσωρευτή. o Ο ανιχνευτής σηµείου µέγιστης ισχύος (ΜΡΡΤ), η οποία είναι µια συσκευή που επεξεργάζεται κατάλληλα το ρεύµα και την τάση εξόδου του φωτοβολταϊκού, ώστε σε κάθε χρονική στιγµή το σύστηµα, να απορροφά τη µέγιστη δυνατή ισχύ από το φωτοβολταϊκό. o Οι αντιστροφείς, οι οποίοι µετατρέπουν το συνεχές ρεύµα σε εναλλασσόµενο. 1.3 Εφαρµογές Τα φωτοβολταϊκά συστήµατα βρίσκουν εφαρµογή σε µία µεγάλη γκάµα περιπτώσεων. Τα συστήµατα χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: Συστήµατα που είναι διασυνδεδεµένα µε το δίκτυο. Συστήµατα που είναι αποµονωµένα από το δίκτυο Συστήµατα ιασυνδεδεµένα µε το ίκτυο Στα διασυνδεδεµένα συστήµατα η φωτοβολταϊκή συστοιχία τροφοδοτεί απευθείας µε ηλεκτρική ενέργεια το δίκτυο, οπότε δεν είναι απαραίτητη η ύπαρξη συσσωρευτή. Τα συστήµατα αυτά µπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες: Στα συστήµατα µε κατανεµηµένες φωτοβολταϊκές συστοιχίες όπου οι συστοιχίες είναι τοποθετηµένες στις σκεπές σπιτιών και εµπορικών κέντρων. Στις κεντρικές µονάδες παραγωγής ενέργειας όπου οι φωτοβολταϊκές συστοιχίες συνδέονται µε υποσταθµούς και µετά µε το δίκτυο. 13

19 Στην πρώτη περίπτωση ο καταναλωτής-ιδιοκτήτης που έχει τη συστοιχία, µπορεί να αγοράζει και να πουλάει ενέργεια κάθε χρονική στιγµή. Είναι σε θέση να παίρνει την ενέργεια που χρειάζεται από τη συστοιχία και να χρησιµοποιεί το δίκτυο µόνο όταν είναι απαραίτητο (κατά την διάρκεια της νύχτας ή σε πολύ συννεφιασµένες µέρες). Αυτό γίνεται εφικτό µε την χρήση κατάλληλου µετρητή που έχει την ιδιότητα να είναι αµφίδροµος (διπλό ρολόι). Όταν η συστοιχία τροφοδοτεί το φορτίο του κτιρίου και της περισσεύει ενέργεια, την δίνει στο δίκτυο. Όταν το φορτίο είναι µεγαλύτερο από την παραγωγή της συστοιχίας τότε η ζήτηση ικανοποιείται µε εισαγωγή ενέργειας από το δίκτυο. Έτσι, το δίκτυο δρα σαν µονάδα αποθήκευσης για το φωτοβολταϊκό σύστηµα. Τυπικές τιµές για οικιακά φωτοβολταϊκά είναι 2 µε 4 kwp ενώ για µεγάλα δηµόσια κτίρια είναι 100kWp ή και περισσότερο. Στη δεύτερη περίπτωση έχουµε ολόκληρες µονάδες παραγωγής που αποτελούνται από συστοιχίες φωτοβολταϊκών. Οι µονάδες αυτές εγκαθίστανται και συνδέονται εύκολα µε το δίκτυο, οπότε κατασκευάζονται πολύ πιο γρήγορα από τις συµβατικές. Ακόµα, µπορούν να τοποθετηθούν κοντά στα σηµεία του δικτύου όπου υπάρχει µεγαλύτερη ανάγκη και µπορεί να αυξηθεί το µέγεθός τους προσθέτοντας συστοιχίες όταν αυξηθεί η ζήτηση. Τέλος, έχουν το πλεονέκτηµα ότι δεν καταναλώνουν καύσιµα, δεν παράγουν καυσαέρια ή απόβλητα και επιπλέον είναι αθόρυβες. Τέτοιου είδους µονάδες δεν είναι ακόµα διαδεδοµένες παρόλο που έχουν µηδενικά έξοδα καυσίµου διότι το συνολικό κόστος της παραγόµενης ισχύος ευρώ/w παραµένει αυξηµένο σε σχέση µε τις συµβατικές µονάδες ορυκτών καυσίµων, οπότε οι εταιρίες παραγωγής δεν τις προτιµούν. Τέλος, πρόβληµα δηµιουργεί το ότι η παραγωγή δεν µπορεί να ακολουθήσει την ζήτηση την νύχτα ή όταν δεν έχει ηλιοφάνεια. Τα πλεονεκτήµατα των παραπάνω συστηµάτων είναι η προβλεπόµενη µείωση του κόστους παραγωγής ενέργειας και η προστασία του περιβάλλοντος. Με την παραγωγή ενέργειας κοντά στο σηµείο ζήτησης µειώνεται η απόσταση που πρέπει να διανύσει το ρεύµα και επιτυγχάνεται µείωση των ενεργειακών απωλειών και των απωλειών ισχύος στο δίκτυο. Με αυτόν τον τρόπο, µπορεί να αποφευχθεί ή να αργήσει σηµαντικά η ανάγκη για αναβάθµιση το δικτύου µεταφοράς αφού σε πολλές περιπτώσεις η αιχµή της ζήτησης ταυτίζεται µε την µεγαλύτερη παραγωγή των φωτοβολταϊκών όπως είναι π.χ. τις ώρες 11:00-16:00 το καλοκαίρι. Επίσης, γίνεται προσπάθεια µείωσης του κόστους δοµικών υλικών κτιρίων όπως είναι κεραµίδια µε προσαρµογή πάνω τους φύλλων φωτοβολταϊκών πλαισίων, ώστε να γίνουν ανταγωνιστικά των συµβατικών δοµικών υλικών και να χρησιµοποιηθούν ευρέως Συστήµατα Αποµονωµένα από το ίκτυο Στα αποµονωµένα συστήµατα το φωτοβολταϊκό δεν διασυνδέεται µε το δίκτυο. Τέτοιου είδους φωτοβολταϊκά συστήµατα χρησιµοποιούνται κυρίως σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει AC δίκτυο είτε επειδή έχει µεγάλο κόστος να εγκατασταθεί γραµµή διασύνδεσης του φωτοβολταϊκού συστήµατος µεταξύ της περιοχής και του AC δικτύου είτε τέλος η σύνδεση δεν είναι εφικτή λόγω µεγάλης απόστασης από τις µονάδες παραγωγής. Τα συστήµατα αυτά είναι µικρής ισχύος, συνήθως λιγότερο από 10 kwp. 14

20 Μπορεί να αποτελούνται µόνο από τη φωτοβολταϊκή συστοιχία ή να έχουν και συσσωρευτή ή αντλία νερού ή ακόµα και γεννήτρια. Τα συστήµατα που αποτελούνται µόνο από µία φωτοβολταϊκή συστοιχία είναι συστήµατα που δεν χρειάζονται µονίµως ενέργεια. Εκµεταλλεύονται το γεγονός ότι οι ηλιόλουστες µέρες που κάνουν το σύστηµα να έχει µεγάλη παραγωγή ισχύος παράλληλα προκαλούν αυξηµένες ανάγκες για ψύξη και εξαερισµό χώρων. Έτσι, συνδέοντας τη συστοιχία µε ανεµιστήρες εξαερισµού βελτιώνονται οι συνθήκες του χώρου. Ακόµα, η µεγάλη ηλιοφάνεια αυξάνει τις ανάγκες σε νερό για ύδρευση και άρδευση οπότε η συστοιχία συνδέεται µε αντλία νερού για την άντληση νερού από κάποιο χαµηλότερο σηµείο και την µεταφορά του είτε εκεί που υπάρχει ανάγκη είτε για αποθήκευση σε κάποιο ψηλότερο σηµείο (δεξαµενή). Στη περίπτωση αυτή η δεξαµενή αποτελεί την αποθήκη ενέργειας. Στη περίπτωση ύπαρξης συσσωρευτή το φωτοβολταϊκό σύστηµα παρέχει την ενέργεια κάθε φορά που απαιτείται ανεξαρτήτως αν έχει ήλιο ή όχι διότι οι συσσωρευτές αποθηκεύουν την περίσσεια ενέργειας όταν αυτή υπάρχει και την επιστρέφουν όταν χρειάζεται. Το πόση ενέργεια θα επιστρέψει εξαρτάται από το µέγεθος και το είδος του συσσωρευτή. Χρησιµοποιούνται για φωτισµό ή και για άλλες συσκευές, κυρίως σε τροχόσπιτα και ιστιοφόρα. Όταν υπάρχει άλλου είδους γεννήτρια τότε το σύστηµα είναι υβριδικό. Η γεννήτρια µπορεί να είναι πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Στα συστήµατα αυτά η γεννήτρια και το φωτοβολταϊκό αλληλοσυµπληρώνονται. Το πλεονέκτηµα των συστηµάτων αυτών είναι ότι για να έχουµε επάρκεια σε χρονικές περιόδους µικρής ηλιοφάνειας αντί να βάλουµε φωτοβολταϊκή συστοιχία µεγαλύτερης επιφάνειας και συσσωρευτή µεγαλύτερης χωρητικότητας, παίρνουµε την ισχύ από την γεννήτρια. Επίσης, η κατανάλωση της γεννήτριας και το κόστος συντήρησής της είναι µικρότερο σε σχέση µε ένα ίδιας ισχύος συστήµατος παραγωγής µε µια µόνο γεννήτρια. 15

21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Υπολογισµός Φωτοβολταϊκού Συστήµατος 2.1 Ορισµοί-Εξισώσεις Ηλιακής Ακτινοβολίας Ορισµοί Γεωγραφικό Πλάτος ενός Τόπου (φ): Πρόκειται για την γωνιακή θέση βόρεια ή νότια του ισηµερινού. Παίρνει τιµές o ο 90 φ 90 µε θετικά τα βόρεια πλάτη. Ζενιθία γωνία ( θ Ζ ): Είναι η γωνιακή απόσταση του ήλιου από την κατακόρυφο του τόπου ( µεσηµέρι και θ = 90 Ζ ο για την ανατολή ή την δύση του ηλίου). θ = 0 Ζ ο για Απόκλιση (δ): Είναι η γωνιακή απόσταση του ήλιου από τον ισηµερινό, µε θετικές τις βόρειες ο ο 23,45 21 ΕΚ δ 23,45 21 ΙΟΥΝ. Υπολογίζεται από την σχέση: ( ) αποκλίσεις ( ) ( ) n δ=23,45sin , όπου n είναι η ηµέρα του έτους που υπολογίζεται από τον παρακάτω πίνακα. ΜΗΝΑΣ n για την I-οστή ηµέρα του µήνα Ιανουάριος I Φεβρουάριος 31+I Μάρτιος 59+I Απρίλιος 90+I Μάιος 120+I Ιούνιος 151+I Ιούλιος 181+I Αύγουστος 212+I Σεπτέµβριος 243+I Οκτώβριος 273+I Νοέµβριος 304+I εκέµβριος 334+I 16

22 Ωριαία γωνία (ω): Είναι η γωνιακή µετατόπιση του ηλίου ανατολικά ή δυτικά του τοπικού µεσηµβρινού, λόγω περιστροφής της γης γύρω από τον άξονά της κατά 365 o o 15 h 24h =. Για τις προ µεσηµβρίας ώρες λαµβάνεται αρνητική, ενώ για τις µετά µεσηµβρίας o ο λαµβάνεται θετική (π.χ. για τις 7πµ έχουµε ω= 75 ). Στην περίπτωση που θζ = 0 τότε η αντίστοιχη ωριαία γωνία λέγεται ωριαία γωνία δύσης και δίδεται από την σχέση: ( ) 1 ωs cos -tanφtanδ =, όπου φ, δ οι γωνίες που έχουν ορισθεί. Κλίση επιφάνειας (β): Είναι η γωνία µεταξύ της επιφάνειας και του οριζόντιου επιπέδου ( ο ο 0 β 180 ). Αζιµούθια γωνία επιφάνειας (γ): Είναι η γωνιακή απόσταση επί του ορίζοντος της προβολής της καθέτου στην επιφάνεια ο ο 180 γ 180 και από τον τοπικό µεσηµβρινό µε αρχή τον Νότο. Παίρνει τιµές ( ) είναι θετική προς τα δυτικά. Γωνία πρόσπτωσης (θ): Είναι η γωνία µεταξύ τα άµεσης ακτινοβολίας σε µια επιφάνεια και της καθέτου στην επιφάνεια. Άµεση ακτινοβολία (b): Είναι η ακτινοβολία που λαµβάνεται χωρίς να έχει υποστεί σκέδαση στην ατµόσφαιρα. ιάχυτη ακτινοβολία (d): Είναι η ηλιακή ακτινοβολία που λαµβάνεται, αφού έχει αλλάξει διεύθυνση λόγω σκέδασης στην ατµόσφαιρα. Ολική ακτινοβολία (b+d): Είναι το άθροισµα της άµεσης και της διάχυτης ακτινοβολίας που λαµβάνεται σε µία επιφάνεια. 2 Πυκνότητα ισχύος ακτινοβολίας ( IRRADIANCE, W m ) : Είναι ο ρυθµός µε τον οποίο η ενέργεια που ακτινοβολείται πέφτει σε µια επιφάνεια, ανά µονάδα επιφάνειας. Συµβολίζεται µε το λατινικό G. 17

23 2 Πυκνότητα ενέργειας ακτινοβολίας ( IRRADIATION, INSOLATION,J m ) : Είναι η προσπίπτουσα σε µια επιφάνεια ενέργεια ανά µονάδα επιφάνειας, που βρίσκεται µε ολοκλήρωση της πυκνότητας ισχύος σε κάποιο χρονικό διάστηµα, που είναι συνήθως µια ηµέρα (Η) ή µια ώρα (Ι). Σηµείωση: Στα παραπάνω σύµβολα G, Η, Ι χρησιµοποιούµε σαν δείκτες για την άµεση ακτινοβολία (b), για την διάχυτη ακτινοβολία (d), για την ακτινοβολία στο όριο της ατµόσφαιρας (0), για την ακτινοβολία σε κεκλιµένη επιφάνεια (Τ), για την ακτινοβολία σε κάθετη επιφάνεια (η) και για την ακτινοβολία σε οριζόντια επιφάνεια κανένα δείκτη. Για παράδειγµα το G συµβολίζει την πυκνότητα ισχύος της άµεσης ακτινοβολίας Εξισώσεις Εξισώσεις Ηλιακής Ακτινοβολίας b Ηµερήσια ηλιακή ακτινοβολία σε οριζόντια επιφάνεια στο όριο της ατµόσφαιρας για την n-ιοστή ηµέρα είναι: Gsc n H0 = cos 2π ( cosφcosδ sinωs ωs sinφsinδ) π , 2 όπου η ηλιακή σταθερά ( G sc = 1367 W m )είναι η ηλιακή ενέργεια ανά µονάδα χρόνου που λαµβάνεται ανά µονάδα επιφάνειας σε επιφάνεια κάθετη στη διεύθυνση διάδοσης της ακτινοβολίας, κατά την µέση απόσταση γης-ήλιου, στο όριο της ατµόσφαιρας. Ωριαία ηλιακή ακτινοβολία σε οριζόντια επιφάνεια στο όριο της ατµόσφαιρας για την n-ιοστή ηµέρα για το χρονικό διάστηµα που ορίζεται από τις ωριαίες γωνίες ω, 1 ω 2 µε ω2 > ω1 είναι: ( ) G 2 sc 360n π ω2 ω1 Ι 0 = cos 2π cosφcosδ ( sinω2 sinω1) sinφsinδ π είκτης αιθριότητας που εκφράζει την επίδραση της ατµόσφαιρας στην τιµή της ακτινοβολίας που φθάνει στο έδαφος από αυτή που έχουµε στο όριο της ατµόσφαιρας. Συγκεκριµένα για τον µέσο µηνιαίο δείκτη αιθριότητας έχουµε: Κ Τ Η µέση µηνιαία ηµερήσια ακτινοβολία σε οριζόντια επιφάνεια = =. Η0 µέση µηνιαία ηµερήσια ακτινοβολία στο όριο της ατµόσφαιρας 18

24 Οµοίως, ορίζονται ο ηµερήσιος δείκτης αιθριότητας Κ Τ = H H 0 και ο ωραίος δείκτης αιθριότητας I k = Τ I. 0 Ο υπολογισµός της µέσης µηνιαίας ηµερήσιας διάχυτης ακτινοβολίας Hd γίνεται γνωρίζοντας την µέση µηνιαία ηµερήσια ακτινοβολία σε οριζόντια επιφάνεια H και δίδεται όταν 0.3 KT 0.8 από τις σχέσεις: (Duffie, Beckman) ο Για ω s < 81.4 ο Για ω s > 81.4 Η d H Η d H K 4.189K 2.137K 2 3 = T + T T K 3.427K 1.821K 2 3 = T + T T Για την άµεση και διάχυτη συνιστώσα της ακτινοβολίας έχουµε (Collares-Pereira, Rabl): H d 0.99 για ΚΤ Κ Κ Κ Κ για 0.17<Κ < Τ Τ Τ Τ Τ = Τ + Τ H 0.54Κ για 0.75<Κ < για ΚΤ 0.8 Ο υπολογισµός της ωριαίας ακτινοβολίας γίνεται από ηµερήσια δεδοµένα διότι αυτά συνήθως υπάρχουν. Για την σχέση που συνδέει τα Η, Ι (Collares-Pereira, Rabl) έχουµε: I=rt H µε r t I π cosω cosωs = = ( a+ bcosω ). H 24 sinω cosω s s 19

25 π a= sin ωs 3 Όπου: π b = sin ωs 3 Ο υπολογισµός της ωριαίας διάχυτης ακτινοβολίας µε γνωστή την ηµερήσια διάχυτη ακτινοβολία δίδεται από τη σχέση Liu, Jordan: r d I π cosω cosωs. H 24sinω ω sinω d = = d s s s Για τον υπολογισµό της ακτινοβολίας σε κεκλιµένη επιφάνεια όταν είναι γνωστή µόνο η ολική ακτινοβολία σε οριζόντια επιφάνεια, πρέπει να ξέρουµε τον συντελεστή R που ορίζεται: ολική ακτινοβολία σε κεκλιµένη επιφάνεια R= ολική ακτινοβολία σε οριζόντια επιφάνεια Η ολική ακτινοβολία στην κεκλιµένη επιφάνεια της Φ/Β συστοιχίας δίδεται από τη σχέση: 1+ cos β 1 cos β H T=HbR b+hd + Η ρ 2 2, όπου ρ είναι ο συντελεστής ανακλάσεως του εδάφους και παίρνει τιµές από 0.2 (για κανονικό έδαφος) µέχρι 0.7 (για χιόνι) και H H =H 1- d b H. Η τιµή του συντελεστή R b δίδεται από τη σχέση R b cosθ = cosθ z µε θ, θ z όπως έχουν ορισθεί στην παράγραφο και για τον συντελεστή R έχουµε: rh d d rh d d 1+ cos β 1 cos β R= 1- R b + + ρ. rh t rh t

26 Η µέση µηνιαία ακτινοβολία σε κεκλιµένη επιφάνεια είναι µε ανάλογο τρόπο: 1+ cosβ 1 cosβ 2 2 H T=HbR b+hd + H ρ όπου (για γ=0), R b ' ' ( φ β) δ ω + ω ( φ β) cos cos sin s s sin sinδ =. cosφcosδ sinω + ω sinφsinδ s s ' Η ωs είναι η ωριαία γωνία δύσης για την κεκλιµένη επιφάνεια για την µέση ηµέρα του µήνα και υπολογίζεται από την σχέση: ' ω s ( ) ( ) 1 cos -tanφtanδ, = min cos 1 ( -tan φ-β tanδ ) παίρνουµε όποια τιµή από τις δύο είναι µικρότερη. Ορίζεται επίσης ο µέσος µηνιαίος συντελεστής R ως εξής: HT Hd Hd 1+ cos β 1 cos β R= = 1- R b + + ρ H H H Εξισώσεις Φωτοβολταϊκής Συστοιχίας Η φωτοβολταϊκή συστοιχία χαρακτηρίζεται από την µέση απόδοσή της η p, που είναι συνάρτηση της µέσης θερµοκρασίας του πλαισίου και δίδεται από τη σχέση: ( ) ηp = η R 1 β p Τc ΤR, όπου η R είναι η απόδοση του φωτοβολταϊκού πλαισίου για ονοµαστική θερµοκρασία (25 o C ) και β p είναι το ποσοστό πτώσης της ισχύος του Φ/Β πλαισίου λόγω αύξησης της θερµοκρασίας του. Η Tc σχετίζεται µε τη µέση µηνιαία θερµοκρασία Ta µε την σχέση (Evans,1981): T c T c ( KT ) NOCT 20 Ta = +,

27 όπου ΝΟCΤ (Nominal Operating Cell Temperature) είναι η ονοµαστική θερµοκρασία λειτουργίας του Φ/Β κυττάρου. Οι τιµές των η, NOCT και β εξαρτώνται από το υλικό των κυττάρων που αποτελούν το πλαίσιο. Τυπικές τιµές τους φαίνονται στον παρακάτω πίνακα. Τύπος Φ/Β πλαισίου Απόδοση η R (%) NOCT ( ) R p o C ( ο β % C ) ρ Mono-Si Poly-Si a-si CdTe CIS Η παραπάνω εξίσωση ισχύει µόνο όταν η κλίση της συστοιχίας είναι ιδανική (δηλαδή ίση µε γεωγραφικό πλάτος της περιοχής µείον την απόκλιση). Σε διαφορετική περίπτωση το δεξί µέλος πρέπει να πολλαπλασιαστεί µε έναν συντελεστή διόρθωσης που είναι: C f ( s ) 2 4 = M s, όπου sm η ιδανική γωνία κλίσης και s η πραγµατική γωνία κλίσης. Η ενέργεια E p που παράγεται στη φωτοβολταϊκή συστοιχία είναι Ep = T, H Sη p όπου S η επιφάνεια της συστοιχίας. Όµως η ενέργεια E, που είναι διαθέσιµη στο φορτίο και στον συσσωρευτή είναι λιγότερη αφού υπάρχουν απώλειες λ c στο σύστηµα ρύθµισης ισχύος και διάφορες άλλες απώλειες λ p οπότε : A P ( λp)( λc) E =E 1 1. Άρα η συνολική απόδοση της συστοιχίας είναι: A η Α ΕΑ =. S Η Τ Μοντέλα Φωτοβολταϊκών Συστηµάτων Μοντέλο ιασυνδεδεµένου Συστήµατος Στα διασυνδεδεµένα συστήµατα δεν είναι απαραίτητος ο υπολογισµός του φορτίου και το µέγεθος της φωτοβολταϊκής συστοιχίας. Ο αντιστροφέας που προτείνεται να χρησιµοποιείται είναι ονοµαστικής ισχύος ίσης µε την ονοµαστική ισχύ της Φ/Β συστοιχίας. 22

28 Η ενέργεια που διατίθεται στο δίκτυο είναι η ενέργεια E A ( ενέργεια διαθέσιµη στο φορτίο και στον συσσωρευτή) µειωµένη κατά τις απώλειες στον αντιστροφέα. Άρα: E grid =EA inv η, όπου η inv η απόδοση του αντιστροφέα. Η ενέργεια που θα απορροφηθεί από το δίκτυο είναι ποσοστό ( η abs ) της ενέργειας που παράγεται στη συστοιχία. Οπότε έχουµε: E dlvd =Egridη abs Μοντέλο Αυτόνοµου Φ/Β Συστήµατος Το αποµονωµένο από το δίκτυο σύστηµα µπορεί να αποτελείται είτε µόνο από την Φ/Β συστοιχία και συσσωρευτή είτε να είναι υβριδικό οπότε έχει επιπλέον γεννήτρια. Το µοντέλο του συστήµατος φαίνεται στο παρακάτω σχήµα. Όπου: E : Ενέργεια που δίδεται απευθείας στο φορτίο από τη Φ/Β συστοιχία. D E B : Ενέργεια που έχει αποθηκευτεί στο συσσωρευτή και προέρχεται από τη Φ/Β αααασυστοιχία. E : Ενέργεια που έχει αποθηκευτεί στο συσσωρευτή και προέρχεται από τη γεννήτρια. G Για τον υπολογισµό των τµηµάτων του συστήµατος είναι απαραίτητοι οι παρακάτω υπολογισµοί και µετρήσεις: 23

29 Υπολογισµός του φορτίου (που πρέπει να περιλαµβάνει και τις απώλειες). Στην περίπτωση του υβριδικού συστήµατος ένα ποσοστό του φορτίου θα καλύπτεται από την γεννήτρια. Ο υπολογισµός γίνεται συνήθως έτσι ώστε να µην καλύπτεται µεγαλύτερο από το 75% του φορτίου από τη Φ/Β συστοιχία. Η απαίτηση του φορτίου σε ενέργεια χωρίζεται σε ενέργεια συνεχούς ρεύµατος και σε ενέργεια εναλλασσοµένου ρεύµατος D AC σε ( kwh d ). Η ενέργεια εναλλασσοµένου ρεύµατος δια του βαθµού απόδοσης του αντιστροφέα δίνει την ισοδύναµη ενέργεια συνεχούς ρεύµατος. Οπότε η συνολική απαίτηση του φορτίου σε ενέργεια είναι: D DC, equ D D AC = DC +. ηinv Η ενέργεια αυτή χωρίζεται σε τρία µέρη( D, D, D ) οπότε η συνολική απαίτηση του φορτίου είναι: D = D + D + D DC, equ matched continuous battery matched continuous battery D DC Η D matched εκφράζει το τµήµα της ενέργειας που καλύπτεται απευθείας από τη Φ/Β συστοιχία όποτε υπάρχει αρκετή παραγωγή ενέργειας. Η D continuous εκφράζει την ενέργεια του φορτίου που είναι σταθερή συνέχεια (φορτίο βάσης) και καλύπτεται είτε απευθείας από τη Φ/Β συστοιχία όταν παράγει αρκετή ενέργεια είτε από το συσσωρευτή όταν η παραγωγή της συστοιχίας είναι µικρή. Τέλος, η είναι η ενέργεια του φορτίου που καλύπτεται κατά κύριο λόγο από το συσσωρευτή. D battery 24

30 Η ενέργεια που δίδεται στο φορτίο L από την γεννήτρια πρέπει να είναι E G=L-ED-E B οπότε η γεννήτρια πρέπει να καταναλώνει ενέργεια σε καύσιµο Q G E G =. η ηη R G B Όπου: η R : Βαθµός απόδοσης φορτιστή. η : Βαθµός απόδοσης γεννήτριας. G η : Βαθµός απόδοσης συσσωρευτή. B Υπολογισµός χωρητικότητας συσσωρευτή Η αξιοποιήσιµη ποσότητα της χωρητικότητας του συσσωρευτή σχετίζεται µε την ονοµαστική χωρητικότητά του µε την σχέση: Q u=qbf B, όπου f B είναι συνάρτηση της θερµοκρασίας του συσσωρευτή και του ρυθµού εκφόρτισης. Ο µέσος ρυθµός εκφόρτισης λαµβάνεται ως 24n όπου n οι επιθυµητές ηµέρες αυτονοµίας. Το µέγεθος του συσσωρευτή εξαρτάται από το πόσες ηµέρες αυτονοµίας του συστήµατος θέλουµε. Αν έχουµε σταθερό φορτίο L days αυτονοµίας τότε Q u ( Ah d ) για n ηµέρες ( ) η ενέργεια που θα πρέπει να δώσει ο συσσωρευτής είναι: Q u L n =, όπου DOD η DOD βάθος εκφόρτισης (DOD depth of discharge) και η B η απόδοση του συσσωρευτή. Οπότε η ονοµαστική χωρητικότητα του συσσωρευτή θα είναι: Qu Q B =. Η ποσότητα αυτή υπολογίζεται µε τα στοιχεία κάθε µήνα του έτους και f B τελικά η ονοµαστική χωρητικότητα του συσσωρευτή θα είναι η µέγιστη αυτών. Στην περίπτωση που δεν έχουµε στοιχεία για την f B, τότε για την χωρητικότητα που πρέπει να έχει ο συσσωρευτής έχουµε: L n η C=Q B= 1-DOD ( ) B σε Ah. Υπολογισµός της επιφάνειας της συστοιχίας S Η επιφάνεια της συστοιχίας θα είναι µεταξύ δύο τιµών S και S. Η ελάχιστη τιµή είναι εκείνη που αξιοποιώντας την ηλιακή είναι ικανή να παράγει όλη την ενέργεια που απαιτείται από το φορτίο (συν τις απώλειες) σε όλη την διάρκεια του έτους. Εφόσον θεωρήσουµε ότι η περίσσεια ενέργειας από τους θερινούς µήνες µεταφέρεται στους χειµερινούς, δηλαδή έχουµε θεωρήσει άπειρη δυνατότητα αποθήκευσης. Οπότε έχουµε: min max B 25

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Βασικότερα τμήματα ενός Φ/Β συστήματος Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) συστήματα μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακήΓεωµετρία Γιάννης Κατσίγιαννης ΗηλιακήενέργειαστηΓη Φασµατικήκατανοµήτηςηλιακής ακτινοβολίας ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιο ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιοµπορεί να αναλυθεί σε δύο κύριες συνιστώσες: Περιφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακοίΣυλλέκτες Γιάννης Κατσίγιαννης Ηλιακοίσυλλέκτες Ο ηλιακός συλλέκτης είναι ένα σύστηµα που ζεσταίνει συνήθως νερό ή αέρα χρησιµοποιώντας την ηλιακή ακτινοβολία Συνήθως εξυπηρετεί ανάγκες θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 07-01-2011

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 07-01-2011 Από : Ηµ/νία : 07-01-2011 Προς : Αντικείµενο : Παράδειγµα (Demo) υπολογισµού αυτόνοµου και συνδεδεµένου Φ/Β συστήµατος εξοχικής κατοικίας Έργο : Εγκατάσταση Φ/Β συστήµατος στη Σάµο (Ελλάδα, Γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας

Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις ΦωτοβολταΙκών συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας Απευθείας κατανάλωση Εφεδρική λειτουργία Αυτόνομο Σύστημα 10ΚWp, Αίγινα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 10-02-2010

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 10-02-2010 Από : Ηµ/νία : 10-02-2010 Προς : Αντικείµενο : Παράδειγµα (Demo) υπολογισµού αυτόνοµου και συνδεδεµένου Φ/Β συστήµατος εξοχικής κατοικίας Έργο : Εγκατάσταση Φ/Β συστήµατος στη Σάµο (Ελλάδα, Γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Πληροφορίες για τα Φωτοβολταϊκά Συστήµατα

Γενικές Πληροφορίες για τα Φωτοβολταϊκά Συστήµατα Γενικές Πληροφορίες για τα Φωτοβολταϊκά Συστήµατα Business Unit: CON No of Pages: 6 Authors: AR Use: External Info Date: 01/03/2007 Τηλ.: 210 6545340, Fax: 210 6545342 email: info@abele.gr - www.abele.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός χρήσης. Φωτοβολταϊκό πάνελ. Συνδεσμολογία. Στήριξη των πάνελ

Οδηγός χρήσης. Φωτοβολταϊκό πάνελ. Συνδεσμολογία. Στήριξη των πάνελ Οδηγός χρήσης Φωτοβολταϊκό πάνελ Πρόκειται για πάνελ υψηλής απόδοσης ισχύος από 10Wp έως 230Wp (ανάλογα με το μοντέλο). Ένα τέτοιο πάνελ παράγει σε μια καλοκαιρινή μέρα, αντίστοιχα από 50 Watt/h (βατώρες)

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Εργασία στο μάθημα Οικολογία για μηχανικούς Παπαλού Ελευθερία Α.Μ. 7483 Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Α εξάμηνο έτος 2009-2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ηλιακή ενέργεια και φωτοβολταϊκά 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ HELIOS NATURA HELIOS OIKIA HELIOSRES ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε. Κολοκοτρώνη 9 & Γκίνη 6 15233 ΧΑΛΑΝΔΡΙ Tel. (+30) 210 6893966 Fax. (+30) 210 6893964 E-Mail : info@heliosres.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά συστήµατα-φωτοβολταϊκά & εξοικονόµηση ενέργειας

Ενεργειακά συστήµατα-φωτοβολταϊκά & εξοικονόµηση ενέργειας Επιστηµονικό Τριήµερο Α.Π.Ε από το Τ.Ε.Ε.Λάρισας.Λάρισας 29-30Νοεµβρίου,1 εκεµβρίου 2007 Ενεργειακά συστήµατα-φωτοβολταϊκά & εξοικονόµηση ενέργειας Θεόδωρος Καρυώτης Ενεργειακός Τεχνικός Copyright 2007

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Σκοπός Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη ημιαγωγών η οποία μετατρέπει την φωτεινή ενέργεια που προσπίπτει σε αυτήν σε ηλεκτρική.. Όταν αυτή φωτιστεί με φωτόνια κατάλληλης συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ Χρήσεις: Ξήρανση γεωργικών προϊόντων Θέρµανση χώρων dm Ωφέλιµη ροή θερµότητας: Q = c Τ= ρ qc( T2 T1) dt ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ ΗΛΙΑΚΗ ΨΥΧΡΟΣ ΑΕΡΑΣ ΘΕΡΜΟΣ ΑΕΡΑΣ Τ 1 Τ 2 ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες Μορφές Ενέργειας

Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ενότητα 2: Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Περιεχόμενα ενότητας Ο Ήλιος ως πηγή ενέργειας Κατανομή ενέργειας στη γη Ηλιακό φάσμα και ηλιακή σταθερά

Διαβάστε περισσότερα

Ηλιακήενέργεια. Ηλιακή γεωµετρία. Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. ηµήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης

Ηλιακήενέργεια. Ηλιακή γεωµετρία. Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. ηµήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης Ηλιακήενέργεια Ηλιακή γεωµετρία Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης ηµήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης Ηλιακήγεωµετρία Ηλιακήγεωµετρία Η Ηλιακή Γεωµετρία αναφέρεται στη µελέτη της θέσης του ήλιου σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ Η ΝΕΑ ΜΟΡΦΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ Η ΝΕΑ ΜΟΡΦΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 1 ο ΕΠΑΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΑΞΗΣ ΒΜ 2 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ Η ΝΕΑ ΜΟΡΦΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΚΟΥΡΟΥΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΜΠΙΛΜΠΙΛΗΣ ΜΟΣΧΟΣ Πράσινο Κέρδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα εκ του µηδενός σε ιστορικά πλαίσια ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο φυσικός φωτισµός αποτελεί την τεχνική κατά την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Σπουδαστές: ΤΣΟΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΙΩΤΗ ΣΟΦΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: ΒΕΡΝΑΔΟΣ ΠΕΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα

Φωτοβολταϊκά συστήματα Φωτοβολταϊκά συστήματα από την Progressive Energy 1 Ήλιος! Μια τεράστια μονάδα αδιάκοπης παραγωγής ενέργειας! Δωρεάν ενέργεια, άμεσα εκμεταλλεύσιμη που πάει καθημερινά χαμένη! Γιατί δεν την αξιοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα

Πακέτα λογισμικού μελέτης Φ/Β συστημάτων

Πακέτα λογισμικού μελέτης Φ/Β συστημάτων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Πακέτα λογισμικού μελέτης Φ/Β συστημάτων Ενότητα Διάλεξης: 4.1 Εισηγητής: Γ. Βισκαδούρος Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Με τον όρο Ηλιακή Ενέργεια χαρακτηρίζουμε το σύνολο των διαφόρων μορφών ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο. Το φως και η θερμότητα που ακτινοβολούνται, απορροφούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΝEODΟΜI CONSTRUCTION ENERGY REAL ESTATE

ΝEODΟΜI CONSTRUCTION ENERGY REAL ESTATE ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΓΙΑ ΚΑΛΥΨΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Π. Γκουλιάρας, Ηλεκτρολόγος μηχανικός Δ. Γκουλιάρας, Υδραυλικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Συλλεκτών. 1.1 Συλλέκτες χωρίς κάλυμμα

Είδη Συλλεκτών. 1.1 Συλλέκτες χωρίς κάλυμμα ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΗΛΙΑΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Είδη Συλλεκτών ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗ ΡΟΖA υπ. Διδ. Μηχ. Μηχ. ΕΜΠ MSc Environmental Design & Engineering Φυσικός Παν. Αθηνών ΚΑΠΕ - ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. 1. Ηλιακή ακτινοβολία

ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. 1. Ηλιακή ακτινοβολία ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 1. Ηλιακή ακτινοβολία Ο ήλιος ενεργεί σχεδόν, ως μια τέλεια πηγή ακτινοβολίας σε μια θερμοκρασία κοντά στους 5.800 Κ Το ΑΜ=1,5 είναι το τυπικό ηλιακό φάσμα πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Εφαρμογές Α.Π.Ε. σε Κτίρια και Οικιστικά Σύνολα Μαρία Κίκηρα, ΚΑΠΕ - Τμήμα Κτιρίων Αρχιτέκτων MSc Αναφορές: RES Dissemination, DG

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες Τ.Ε.Ι. Πάτρας - Εργαστήριο Η.Μ.Ε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Πολιτικές, Επιπτώσεις και ηανάγκη για έρευνα και καινοτομίες ΜΕΡΟΣ 3 ο Καθ Σωκράτης Καπλάνης Υπεύθυνος Εργαστηρίου Α.Π.Ε. Τ.Ε.Ι. Πάτρας kaplanis@teipat.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση ενέργειας και χρήση συστημάτων ηλιακής ενέργειας στα κτίρια. Εμμανουήλ Σουλιώτης

Εξοικονόμηση ενέργειας και χρήση συστημάτων ηλιακής ενέργειας στα κτίρια. Εμμανουήλ Σουλιώτης Εξοικονόμηση ενέργειας και χρήση συστημάτων ηλιακής ενέργειας στα κτίρια Εμμανουήλ Σουλιώτης Πρόβλεψη για τις ΑΠΕ μέχρι το 2100 ΗΛΙΟΣ ΑΝΕΜΟΣ ΒΙΟΜΑΖΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΝΕΡΟ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΟΡΥΚΤΑ ΚΑΥΣΙΜΑ Οι προβλέψεις

Διαβάστε περισσότερα

1 Ο ΕΠΑΛ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ-ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT)

1 Ο ΕΠΑΛ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ-ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) 1 Ο ΕΠΑΛ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ-ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Σκοπός της Ερευνητικής Εργασίας Να ευαισθητοποιηθούμε πάνω στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειαςκαι

Διαβάστε περισσότερα

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1 Η2 Μελέτη ηµιαγωγών 1. Σκοπός Στην περιοχή της επαφής δυο ηµιαγωγών τύπου p και n δηµιουργούνται ορισµένα φαινόµενα τα οποία είναι υπεύθυνα για τη συµπεριφορά της επαφής pn ή κρυσταλλοδιόδου, όπως ονοµάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Α. M. Θ. ΝΟΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Α. M. Θ. ΝΟΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Α. M. Θ. ΝΟΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Αρ. Μελέτης: Έργο: ΠΡΟΤΥΠΑ ΕΠΙΔΕΙΚΤΙΚΑ ΕΡΓΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Α.Π.Ε. ΣΤΟ 2 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αϊ Στράτης To ΠΡΑΣΙΝΟ ΝΗΣΙ. 2η Ημερίδα Γεωθερμίας. Εμμανουήλ Σταματάκης. Δρ. Χημικός Μηχανικός

Αϊ Στράτης To ΠΡΑΣΙΝΟ ΝΗΣΙ. 2η Ημερίδα Γεωθερμίας. Εμμανουήλ Σταματάκης. Δρ. Χημικός Μηχανικός 2η Ημερίδα Γεωθερμίας Αϊ Στράτης To ΠΡΑΣΙΝΟ ΝΗΣΙ Εμμανουήλ Σταματάκης Δρ. Χημικός Μηχανικός Τομέας Τεχνολογιών ΑΠΕ & Υδρογόνου email: mstamatakis@cres.gr Το έργο Το έργο «Πράσινο Νησί Αϊ Στράτης» αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

3. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΕ ΚΕΚΛΙΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕ Ο

3. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΕ ΚΕΚΛΙΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕ Ο Σηµειώσεις ΑΠΕ Ι Κεφ. 3 ρ Π. Αξαόπουλος Σελ. 1 3. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΕ ΚΕΚΛΙΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕ Ο Η γνώση της ηλιακής ακτινοβολίας που δέχεται ένα κεκλιµένο επίπεδο είναι απαραίτητη στις περισσότερες εφαρµογές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΕ ΣΤΕΓΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 10Kw

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΕ ΣΤΕΓΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 10Kw ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΕ ΣΤΕΓΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 10Kw 1. Ποιους αφορά το πρόγραµµα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σε κτίρια; Το πρόγραµµα αφορά εταιρίες οι οποίες είτε είναι ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές κάποιου κτιρίου. Θα µπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόρης Οικονοµίδης, ρ. Πολιτικός Μηχανικός

Γρηγόρης Οικονοµίδης, ρ. Πολιτικός Μηχανικός Γρηγόρης Οικονοµίδης, ρ. Πολιτικός Μηχανικός ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ & ΚΛΙΜΑ Μήκος Πλάτος 23.55 38.01 Ύψος 153 m Μέση θερµοκρασία αέρα περιβάλλοντος (ετήσια) E N 18,7 C Ιανουάριος 9,4 C Ιούλιος 28,7 C Βαθµοηµέρες

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

13/9/2006 ECO//SUN 1

13/9/2006 ECO//SUN 1 13/9/2006 ECO//SUN 1 ECO//SUN H µεγαλύτερη εταιρία Ανανεώσιµων Πηγών ενέργειας Πάντα µπροστά στην τεχνολογία Ηµεροµηνίες σταθµοί 1996: Έτος ίδρυσης 2002: ECO//SUN ΕΠΕ 2006: 10 χρόνια ECO//SUN Η ECO//SUN

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ N-THERMON 9mm ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ NEOTEX AEBE.

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ N-THERMON 9mm ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ NEOTEX AEBE. 1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ N-THERMON 9mm ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ NEOTEX AEBE. Μάρτιος 2013 66/2013 1 Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθ. Μ. Σανταμούρης 2 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Δ Η Μ Ο Σ Ι Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Διαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας

Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας Η Αντλία Θερµότητας ανήκει στην κατηγορία των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας. Για την θέρµανση, το ζεστό νερό χρήσης και για την ψύξη, το 70-80% της ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2006 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ Γ. ΖΗΔΙΑΝΑΚΗΣ, Μ. ΛΑΤΟΣ, Ι. ΜΕΘΥΜΑΚΗ, Θ. ΤΣΟΥΤΣΟΣ Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα και Προοπτικές στην Αναβάθµιση Κοινωνικής Κατοικίας: Η Περίπτωση του Ηλιακού Χωριού

Προβλήµατα και Προοπτικές στην Αναβάθµιση Κοινωνικής Κατοικίας: Η Περίπτωση του Ηλιακού Χωριού Προβλήµατα και Προοπτικές στην Αναβάθµιση Κοινωνικής Κατοικίας: Η Περίπτωση του Ηλιακού Χωριού Νίκος Νταβλιάκος - Αριστοτέλης Μπότζιος-Βαλασκάκης Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2004, Ξενοδοχείο Stratos Vassilikos

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Ποσοστό απόδοσης Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Περιεχόμενα Το ποσοστό απόδοσης είναι ένα από τα σημαντικότερα μεγέθη για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας μίας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

(550C, 150bar) MWh/MW

(550C, 150bar) MWh/MW Κανόνες Λειτουργίας Ηλιοθερµικών Σταθµών στη Νησιωτική Ελλάδα Αλέξης Φωκάς-Κοσµετάτος 4 ο Εθνικό Συνέδριο RENES 11 Μαϊου 2010 Πίνακας Περιεχοµένων Συνοπτική παρουσίαση της ηλιοθερµικής τεχνολογίας Προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc Αρχές ενεργειακού σχεδιασμού κτηρίων Αξιοποίηση των τοπικών περιβαλλοντικών πηγών και τους νόμους ανταλλαγής ενέργειας κατά τον αρχιτεκτονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός Οδηγός Αυτόνομων Φωτοβολταϊκών Συστημάτων

Γενικός Οδηγός Αυτόνομων Φωτοβολταϊκών Συστημάτων Γενικός Οδηγός Αυτόνομων Φωτοβολταϊκών Συστημάτων 1 Copyright 2013-2014 Προστατεύεται από Πνευματικά Δικαιώματα Απαγορεύεται η μερική ή ολική αντιγραφή. - Agreenenergy.gr Πίνακας Περιεχομένων AlphaGreen

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση Μπαταρία Ρεύµα Νόµος του Ohm Αντίσταση και Αντιστάσεις Resistivity Ηλεκτρική Ισχύς Ισχύς Οικιακών Συσκευών/Κυκλωµάτων Εναλλασσόµενη Τάση Υπεραγωγιµότητα Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

αρχές περιβαλλοντικού σχεδιασμού Κλειώ Αξαρλή

αρχές περιβαλλοντικού σχεδιασμού Κλειώ Αξαρλή αρχές περιβαλλοντικού σχεδιασμού Κλειώ Αξαρλή ..κατοικία ελαχίστων απαιτήσεων ξεκινώντας τη σύνθεση κτιριολογικό πρόγραμμα οικόπεδο (μορφολογία, προσβάσεις.) κανονισμοί (όροι δόμησης.) κόστος Εξοικονόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Η λύση sun2go TM. energía solar portátil. by The meeco Group

Η λύση sun2go TM. energía solar portátil. by The meeco Group Η λύση sun2go TM energía solar portátil by The meeco Group Plug & Power Η πρόσβαση σας ΣΤΟ ηλεκτρικό δίκτυο είναι ο σκοπός μας η απόσταση σας ΑΠΟ το δίκτυο είναι η πρόκληση για μας. Το sun2go αντιπροσωπεύει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ

ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ Α1) ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΗΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΟΥ Ο ηλιακός τοίχος Trombe και ο ηλιακός τοίχος μάζας αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη Τεχνολογίες και Εφαρµογές Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τµήµα υτ. Κρήτης 22-23 Μαΐου 2009, Χανιά Περιφερειακός Σχεδιασµός για την Ενέργεια στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Αν δεν πιστεύετε τις στατιστικές, κοιτάξτε το πορτοφόλι σας. Πάνω από τη µισή ενέργεια που χρειάζεται ένα σπίτι, καταναλώνεται για τις ανάγκες της θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΣΕΕ-Greenpeace-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 2005 Στέλιος Ψωµάς Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε

Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε Δρ. Γρηγόρης Οικονομίδης Υπεύθυνος Τεχνικής Yποστήριξης ΚΑΠΕ Η χρηματοδότηση Το ΠΕΝΑ υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Θερμικά Ηλιακά Συστήματα

Θερμικά Ηλιακά Συστήματα Θερμικά Ηλιακά Συστήματα Εξοικονόμηση Ενέργειας Ενεργειακή Απόδοση Εξοικονόμηση ενέργειας Τα θερμικά ηλιακά συστήματα της ΤΙΕΜΜΕ, καλύπτουν πάνω από το 90% των αναγκών για ΖΝΧ* και μέχρι το 40% των αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

Σημερινή Κατάσταση και Προοπτικές της Ηλιακής Ενέργειας στην Ελλάδα. Ν. Α. ΚΥΡΙΑΚΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής ΑΠΘ Πρόεδρος ΙΗΤ

Σημερινή Κατάσταση και Προοπτικές της Ηλιακής Ενέργειας στην Ελλάδα. Ν. Α. ΚΥΡΙΑΚΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής ΑΠΘ Πρόεδρος ΙΗΤ Σημερινή Κατάσταση και Προοπτικές της Ηλιακής Ενέργειας στην Ελλάδα Ν. Α. ΚΥΡΙΑΚΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής ΑΠΘ Πρόεδρος ΙΗΤ Δυνατότητες Αξιοποίησης Ηλιακής Ενέργειας Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας (Φ/Β).

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Χ. Τζιβανίδης, Λέκτορας Ε.Μ.Π. Φ. Γιώτη, Μηχανολόγος Μηχανικός, υπ. Διδάκτωρ Ε.Μ.Π. Κ.Α. Αντωνόπουλος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα εκ του µηδενός σε ιστορικά πλαίσια ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ηλιακός θερµοσίφωνας αποτελεί ένα ενεργητικό ηλιακό σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ (Η/Μ ΜΕΛΕΤΗ)

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ (Η/Μ ΜΕΛΕΤΗ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ-ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αχαρνών 464 & Αγ.Αναργύρων Νέα Χαλκηδόνα, ΤΚ 14343 Τηλ. : 210-25 89 917 εσ. 201 Fax : 210 25 89 915 e-mail : texniki@neahalkidona.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Green roo fing Θόλος Κάτοπτρο Στεγάνωση Σωλήνας μεταφοράς και αντανάκλασης Απόληξη 2 Φωτοσωλήνες Νέα τεχνολογία φυσικού φωτισμού Η χρήση φωτοσωλήνων για την επίλυση

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά Συστήματα

Φωτοβολταϊκά Συστήματα Φωτοβολταϊκά Συστήματα 2 ο Γενικό Λύκειο Ναυπάκτου Ερευνητική Εργασία(Project) 1 ου τετραμήνου Υπεύθυνοι Καθηγητές : Κριαράς Νικόλαος Ιωάννου Μαρία 26/01/2012 Φωτοβολταϊκά Συστήματα Ο όρος φωτοβολταϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. του Φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. του Φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του Φοιτητή του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την:

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: Σκοπός της Άσκησης: ΑΣΚΗΣΗ η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: α. Κατασκευή μετασχηματιστών. β. Αρχή λειτουργίας μετασχηματιστών.

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ

Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ Για να κατανοήσουµε τη λειτουργία και το ρόλο των διόδων µέσα σε ένα κύκλωµα, θα πρέπει πρώτα να µελετήσουµε τους ηµιαγωγούς, υλικά που περιέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 31 Τα µεταβαλλόµενα ηλεκτρικά πεδία παράγουν µαγνητικά πεδία. Ο Νόµος του Ampère-Ρεύµα µετατόπισης Νόµος του Gauss s στο µαγνητισµό

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Εμπειρία από Εφαρμογές Φωτοβολταϊκών και Προτάσεις για την Ανάπτυξη των Εφαρμογών στην Ελλάδα

Διεθνής Εμπειρία από Εφαρμογές Φωτοβολταϊκών και Προτάσεις για την Ανάπτυξη των Εφαρμογών στην Ελλάδα Διεθνής Εμπειρία από Εφαρμογές Φωτοβολταϊκών και Προτάσεις για την Ανάπτυξη των Εφαρμογών στην Ελλάδα Χρήστος Πρωτογερόπουλος Δρ Μηχανολόγος Μηχανικός Παγκόσμια Αγορά Εγκατεστημένων Φ/Β Μέγεθος Αγοράς,

Διαβάστε περισσότερα

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04-01-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ-ΠΟΥΛΗ Κ ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

HΛΙΑΚΟΙ ΣΥΛΛΕΚΤΕΣ ΚΕΝΟΥ

HΛΙΑΚΟΙ ΣΥΛΛΕΚΤΕΣ ΚΕΝΟΥ HΛΙΑΚΟΙ ΣΥΛΛΕΚΤΕΣ ΚΕΝΟΥ (VACUUM) VTN ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΠΙΣΗΜΟ ΣΗΜΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Περιγραφή Οι συλλέκτες Calpak VTN είναι ηλιακοί συλλέκτες κενού (Vacuum) οι οποίοι αποτελούνται από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΑΥΤΟΝΟΜΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΞΟΧΙΚΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ

ΟΛΟΚΛΗΡΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΑΥΤΟΝΟΜΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΞΟΧΙΚΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΑΥΤΟΝΟΜΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΞΟΧΙΚΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ Αυτόνομο Σύστημα 1,5 ΚWp, Κερατέα Αττικκής Εγκατάσταση: 05/2007 ΘΕΜΑ: Αυτόνομα Φωτοβολταϊκά συστήματα ονομαστικής ισχύος 240,

Διαβάστε περισσότερα

4. ΕΠΙΠΕ ΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ.

4. ΕΠΙΠΕ ΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ. 4. ΕΠΙΠΕ ΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ. 4.1 Εισαγωγή. Η πλέον διαδεδοµένη συσκευή εκµετάλλευσης της ηλιακής ακτινοβολίας είναι ο επίπεδος ηλιακός συλλέκτης. Στην ουσία είναι ένας εναλλάκτης θερµότητας ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των φωτοβολταϊκών στην εθνική οικονομία

Η συμβολή των φωτοβολταϊκών στην εθνική οικονομία ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Η συμβολή των φωτοβολταϊκών στην εθνική οικονομία Δρ. Αλέξανδρος Ζαχαρίου, Πρόεδρος ΣΕΦ Αθήνα, 14 Δεκεμβρίου 2012 ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT): Ο ΗΛΙΟΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ, ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ.

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT): Ο ΗΛΙΟΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ, ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT): Ο ΗΛΙΟΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ, ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΟΜΑΔΑ Β / ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ: 1)Ο ΗΛΙΟΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΗΛΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ) ΚΑΙ 2)ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΙΡΙΩΝ. 2ο ΓΕΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα