Aσθένειες και θεραπεία των γυναικών στο Bυζάντιο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Aσθένειες και θεραπεία των γυναικών στο Bυζάντιο"

Transcript

1 Aσθένειες και θεραπεία των γυναικών στο Bυζάντιο Κατερίνα Νικολάου Βυζαντινολόγος Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Μια νεαρή γυναίκα ευγενικής καταγωγής από την Καππαδοκία εγκατέλειψε την κοσμική ζωή και το μνηστήρα της για να ασπαστεί το μοναχισμό στη μονή της Ειρήνης του Χρυσοβαλάντου στην Κωνσταντινούπολη του 9ου αιώνα. O νέος, θύμα και όργανο του διαβόλου, υπέφερε για το χωρισμό και κατέφυγε σε μάγο, ο οποίος του υποσχέθηκε να κάνει τα πάντα για να τον βοηθήσει. Τα μαγικά είχαν άμεση επίπτωση στην ψυχολογία και στη συμπεριφορά της μοναχής: η καρδιά της καιγόταν από τον πόθο για τον αγαπημένο της, στέναζε, έκλαιγε, φώναζε το όνομά του και ορκιζόταν πως αν δεν τον ξανάβλεπε και δεν απολάμβανε τη ζωή μαζί του θα αυτοκτονούσε έτρεχε στην πύλη της μονής και με χειρονομίες και κραυγές διέταζε τη θυρωρό να της επιτρέψει την έξοδο. 1. O Xριστός θεραπεύει την αιμορροούσα γυναίκα. Ψηφιδωτό, αρχές 14ου αι. Kωνσταντινούπολη, Mονή της Xώρας (καθολικό). Oι φωνές της νέας έφτασαν στα αφτιά της ηγουμένης, η οποία αμέσως κατανόησε τη διαβολική ενέργεια. Κάλεσε όλες τις μοναχές και τις προέτρεψε επί επτά ημέρες να νηστέψουν αυστηρά και να προσεύχονται για τη σωτηρία της αδελφής τους. Τα ξημερώματα της τέταρτης ημέρας, την ώρα που η ηγουμένη προσευχόταν, εμφανίστηκε μπροστά της σε όραμα ο Μέγας Βασίλειος και της υπέδειξε να οδηγήσει την ασθενή μοναχή στην Παναγία των Βλαχερνών, όπου επρόκειτο να θεραπευτεί. Η Ειρήνη, με τη συνοδεία δύο ακόμη μοναχών, μετέφεραν την πάσχουσα στις Βλαχέρνες. Το βράδυ της ίδιας μέρας σε νέο όραμα της Ειρήνης αποκαλύφθηκε η Παναγία, η οποία κάλεσε την αγία Αναστασία (εικ. 5) και την προέτρεψε να αναλάβει, με τη βοήθεια του Μεγάλου Βασιλείου, τη θεραπεία της μοναχής. Στην Ειρήνη είπε να επιστρέψει στο μοναστήρι της, όπου το ίδιο βράδυ συντελέστηκε μέγα θαύμα. Την ώρα της εσπερινής δέησης φάνηκαν στον αέρα η Αναστασία και ο Βασίλειος και άφησαν ένα δέμα στα χέρια της Ειρήνης, μέσα στο οποίο υπήρχαν τα όργανα του μάγου-σατανά: δύο μολυβένια ομοιώματα της νεαρής μοναχής και του μνηστήρα της δεμένα μεταξύ τους με τρίχες και κλωστές καθώς και άλλα μαγικά που πάνω τους ήταν γραμμένα τα ονόματα του δημιουργού της κακίας και των υπασπιστών του. Το πρωί η Ειρήνη έστειλε με δύο αδελφές την πάσχουσα μοναχή, το περιεχόμενο του δέματος και προσφορές στο ναό της Αναστασίας της Φαρμακολύτριας. Εκεί, αφού έβαλαν λάδι στα καντήλια, άναψαν κεριά και έδωσαν τις προσφορές στον επίτροπο του ναού, με τη βοήθειά του άναψαν κάρβουνα και έκαψαν τα όργανα του σατανά. Την ώρα της καύσης ακούστηκαν φωνές από τα αναμμένα κάρβουνα σαν κραυγές χοίρων που σφάζονταν. Ήταν το τελικό θαύμα, η ήττα του διαβόλου και η λύτρωση της μοναχής αδελφής τους. Στην ιστορία αυτή, που μας παραδίδεται από ένα αμφιλεγόμενο ως προς την ιστορικότητά του αγιολογικό κείμενο, τον Βίο της Ειρήνης Χρυσοβαλάντου, 1 περιγράφεται η αντίδραση μιας νεαρής ερωτευμένης γυναίκας που βρέθηκε σε απόγνωση όταν, λίγο μετά τον εκούσιο(;) εγκλεισμό της στο μοναστήρι, υπέφερε από την έλλειψη του αγαπημένου της και συγχρόνως συνειδητοποιούσε ότι δεν επρόκειτο να τον ξαναδεί. Παράλληλα αποκαλύπτεται η βυζαντινή αντίληψη, σύμφωνα με την 28 τχ. 103 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

2 2. Kουτί από ελεφαντόδοντο για την αποθήκευση φαρμάκων, σε μορφή σκόνης πιθανότατα. Στο κάλυμμά του ανάγλυφο με την Yγιεία, κόρη του Aσκληπιού. 6ος αι. Oυάσιγκτον, Συλλογή Dumbarton Oaks. οποία το ερωτικό πάθος και οι ψυχικές διαταραχές που αυτό είναι δυνατό να επιφέρει θεωρούνταν αποτελέσματα δαιμονικής ή και μαγικής επέμβασης και ως τέτοια αντιμετωπίζονταν. Εκτός από τη χρονογραφία, την ιστορία και τα ιατρικά συγγράμματα, τα αγιολογικά κείμενα, και ιδιαίτερα το τμήμα εκείνο των Βίων το οποίο αναφέρεται στα θαύματα που έκαναν οι άγιοι είτε όσο ζούσαν είτε μετά το θάνατό τους, έχουν αποδειχτεί σημαντική πηγή πληροφόρησης σχετικά με τις ασθένειες του γυναικείου βυζαντινού πληθυσμού, τα μέσα θεραπείας τους και τον τρόπο αντιμετώπισής τους από τους συγχρόνους τους. Oι γυναίκες, ως «ασθενής» κοινωνική ομάδα, όχι μόνο δεν αποκλείονταν από τις θαυματουργές επεμβάσεις των αγίων αλλά, αντίθετα, προσφέρονταν ως πεδίο δράσης τους. Δέχτηκαν μεγάλο μερίδιο των ευεργετημάτων τους, γιατί η γυναικεία «ασθένεια» ήταν πρόκληση για την επιβεβαίωση των θεϊκών δυνάμεων. Μεγάλο ποσοστό των θαυμάτων αφορούσε τη θεραπεία γυναικών από ανίατες ή επίπονες ασθένειες, που μπορούσαν να τις περιθωριοποιήσουν κοινωνικά ή και να αποβούν μοιραίες για τη ζωή τους. Oι ασθένειες ήταν είτε ασθένειες του γενικού πληθυσμού (καρκίνος, δερματικές παθήσεις, παθήσεις των ματιών, παράλυση των άνω ή κάτω άκρων, κεφαλαλγία) είτε αποκλειστικά γυναικολογικές παθήσεις, όπως οι αιμορραγίες. Μια απλή ανάγνωση των αγιολογικών κειμένων οδηγεί στην εντύπωση πως το μεγαλύτερο πρόβλημα των βυζαντινών γυναικών ήταν η κατάληψή τους από δαιμονικό πνεύμα, το οποίο αφενός τις οδηγούσε σε πράξεις ανάρμοστες κοινωνικά και αφετέρου τις καθιστούσε προβληματικές για το χώρο στον οποίο ανήκαν (οικογένεια ή μοναστήρι). Σχεδόν οι περισσότεροι άγιοι, ακόμη και εκείνοι που έκαναν ελάχιστα θαύματα, απάλλαξαν γυναίκες που είχαν καταληφθεί από δαιμόνια. Συχνά οι συγγραφείς αρκούνται στην αναφορά της δαιμονικής κατάληψης των γυναικών χωρίς να προσδιορίζουν τα αίτια. Άλλοτε, όμως, η δαιμονική επήρεια εμφανίζεται ως αποτέλεσμα ή τιμωρία ενός σαρκικού αμαρτήματος. Γυναίκες με εμπλοκή σε ερωτικές ιστορίες ή επιρρεπείς στο ποτό και στις διασκεδάσεις, APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ. 103 με συμπεριφορές δηλαδή έξω από το γυναικείο πρότυπο, καταλαμβάνονταν από δαιμόνιο και, πέρα από την παρέμβαση ενός αγίου, απαραίτητη προϋπόθεση για την ίασή τους ήταν η μεταμέλεια. Δεν έλειπαν, όμως, και οι σεμνές γυναίκες, που, αν και είχαν επιλέξει τον μοναστικό βίο, κυριεύτηκαν από δαιμονικό πνεύμα, ως δοκιμασία της πίστης και της αντοχής τους. Oι αντιδράσεις των γυναικών που βρίσκονταν υπό την κυριαρχία πονηρού πνεύματος ήταν συνήθως η απώλεια συνείδησης, οι μορφασμοί, οι άναρθρες κραυγές, το άφρισμα του στόματος. Η περιγραφή είναι δυνατό να αντιστοιχεί σε ένα μεγάλο αριθμό ψυχικών ή εγκεφαλικών παθήσεων, όπως επιληψία, τετραπληγία, κρίση μανίας, ορισμένες από τις οποίες ήταν γνωστές στην αρχαία Ελλάδα ως ψυχικές νόσοι. Oι Βυζαντινοί, για όλες αυτές τις ψυχικές ή εγκεφαλικές παθήσεις, θεωρούσαν υπεύθυνη μια μορφή του διαβόλου, που ήταν, ωστόσο, αντιμετωπίσιμη με θεραπευτικές μεθόδους, όπως η αυστηρή ακινησία και η νηστεία. Kαι αν σε προγενέστερες περιόδους αυτές οι μέθοδοι χρησιμοποιούνταν, στα αγιολογικά κείμενα των μέσων βυζαντινών χρόνων, και κυρίως όσον αφορά το γυναικείο πληθυσμό, φαίνεται ότι αντιμετωπίζονταν σχεδόν αποκλειστικά με θεϊκή παρέμβαση μέσω των αγίων. Σπάνιες είναι οι περιπτώσεις βυζαντινών γυναικών για τις οποίες αναφέρεται προσπάθεια θεραπείας τους σε ειδικά ιδρύματα. Ως συμπτώματα της δαιμονικής κατάληψης παρουσιάζονται και πράξεις των γυναικών, που κάτω από κανονικές συνθήκες δεν ήταν δυνατό να εξηγηθούν και να γίνουν αποδεκτές από τους συγχρόνους τους. H δαιμονική επήρεια μπορούσε να δικαιολογήσει τη γυναίκα που κυκλοφορούσε μόνη στους δρόμους και στα βουνά ή που μιλούσε χωρίς να σκέφτεται 3. H Pεβέκκα τη στιγμή της γέννησης του Iακώβ και του Hσαύ. Oκτάτευχος, 11ος αι. Bιβλιοθήκη Apostolica Vaticana (Vat. gr. 747, φ. 46v). 29

3 4. Περίαπτο από αιματίτη, όπου απεικονίζεται το θαύμα της αιμορροούσας γυναίκας. 10ος-12ος αι. Nέα Yόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο Tέχνης. τις επιπτώσεις των λόγων της. Aπό την άλλη πλευρά, γυναίκες που βρίσκονταν σε αυτή την κατάσταση ήταν δικαιολογημένες αν η συμπεριφορά τους ήταν απρεπής κατά τα κοινώς κρατούντα. Mαρτυρούνται, λοιπόν, περιπτώσεις γυναικών που ως δαιμονισμένες κυκλοφορούσαν και συναναστρέφονταν με άντρες. H συνύπαρξη ανδρών και γυναικών ήταν τότε αποδεκτή, ακριβώς γιατί κανείς από τους ασθενείς δεν είχε τον έλεγχο των πράξεών του. Καθώς η ερωτική επιθυμία και το ερωτικό πάθος αποτελούσαν ταμπού για τη βυζαντινή κοινωνία, η προβολή τους από νεαρές γυναίκες αποδιδόταν σε δαιμονική κατάληψη και καθήκον των αγίων ήταν να τις επαναφέρουν στα αποδεκτά πλαίσια. Από την άλλη πλευρά παρόμοιες ερωτικές επιθέσεις ήταν συχνότατα πειρασμοί, τους οποίους έπρεπε να αντιμετωπίσουν οι άγιοι για να δοκιμαστεί η αντοχή τους στην αγνότητα. Πέρα από τις ψυχολογικές και εγκεφαλικές παθήσεις, που δεν αντιμετωπίζονταν ως τέτοιες, αρκετά συχνές είναι οι αναφορές των αγιολογικών κειμένων σε οφθαλμολογικές παθήσεις των γυναικών. Φλεγμονές επίμονες και επώδυνες, μερική ή ολική απώλεια της όρασης αδήλωτης αιτιολογίας, γλαύκωμα είναι ορισμένες από τις αιτίες που οδήγησαν γυναίκες σε αγίους για να θεραπευτούν. Tετραπληγίες, παραλύσεις ενός ή δύο άκρων και ατυχήματα που προκαλούσαν μόνιμα κινητικά προβλήματα έφερναν τις Bυζαντινές αντιμέτωπες με τη θεία χάρη. Αυτού του τύπου οι μόνιμες αναπηρίες έθεταν τις γυναίκες, όπως και τους άνδρες άλλωστε, στο περιθώριο της κοινωνίας, αφού τις καθιστούσαν ανίκανες όχι μόνο να μετέχουν στην παραγωγική διαδικασία αλλά και να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις του φύλου τους ως συζύγων και μητέρων. Στη Σπάρτη του οσίου Nίκωνος μία γυναίκα με πάρεση των κάτω άκρων ήταν αναγκασμένη να έρπει με τα γόνατα τετραπόδου δίκην. 2 Άλλη γυναίκα, που με σπασμένο το μηρό παρέμενε κλινήρης επί δεκαεπτά χρόνια, μεταφέρθηκε επάνω σε φορείο στον τάφο του οσίου Ευστρατίου και θεραπεύτηκε. 3 Mία από τις μεγαλύτερες μάστιγες όλων των εποχών, ο καρκίνος, ανίατος για τους Bυζαντινούς, έπληττε φυσικά και τον γυναικείο πληθυσμό. Γυναίκα που έπασχε από καρκίνο της στοματικής κοιλότητας πήγε στον όσιο Eυστράτιο, 4 ενώ άλλη γυναίκα στη Σπάρτη, έχοντας μάθει για τη θεραπεία της παράλυτης συντοπίτισσάς της, ζήτησε και βρήκε τη σωτηρία από τον καρκίνο που την κατέτρωγε στο ναό του Oσίου Nίκωνος του Mετανοείτε. 5 Ακόμη και οι πόρνες, κατά την επιταγή του Eυαγγελίου, περιλαμβάνονταν στο κοινό των θαυμάτων των αγίων με σκοπό να επανέλθουν στο σωστό δρόμο ή και να παντρευτούν, αφού ως αιτία της πάθησής τους προβάλλεται η ακόλαστη ζωή τους. H αγία Θωμαΐδα γνώριζε μια γυναίκα άσεμνη και ακόλαστη, που υπέφερε χρόνια από αιμορραγία. Tη συνάντησε και της συνέστησε να αποφεύγει τις ερωτικές σχέσεις στις μεγάλες γιορτές της χριστιανοσύνης. H πόρνη αποδέχτηκε την υπόδειξη της αγίας και εκείνη τη θεράπευσε. 6 Την ευλογία και τη χάρη της Θωμαΐδας δέχτηκε ακόμη μία πόρνη που υπέφερε από καρκίνο του μαστού. 7 Kαι οι δύο αυτές γυναίκες είχαν πληγεί από ασθένειες που, σύμφωνα με τα κείμενα, είχαν άμεση σχέση με τον τρόπο ζωής τους και για τη θεραπεία δεν αρκούσε μόνο η επέμβαση της αγίας, αλλά έπρεπε να προηγηθεί η αποδοκιμασία των ακολασιών τους. Aν σταθούμε μόνο σε αυτά τα παραδείγματα, στα οποία η ασθένεια κατονομάζεται, φαίνεται ίσως μικρό το ποσοστό των γυναικών που προσβάλλονταν από καρκίνο. Πρέπει, όμως, αναμφίβολα να προστεθεί εδώ και ένα τμήμα των περιπτώσεων των γυναικών που φέρονται ότι έπασχαν από αιμορραγία και στην πραγματικότητα δεν ήταν παρά κάποιας μορφής καρκίνος των γεννητικών οργάνων ή και άλλες περιπτώσεις στις οποίες δεν είχε διαγνωστεί η πάθηση. Mεγάλη οδύνη προκαλούσαν στις Bυζαντινές οι δερματικές παθήσεις, δύσκολες στην ίαση και συχνά υποτροπιάζουσες. H παραμόρφωση, που συχνά επιφέρουν, ήταν αιτία ντροπής και απομόνωσης. Το πάθος μιας γυναίκας, που έπασχε από φαγέδαινα, όπως την ονόμαζαν οι γιατροί, δηλαδή από ελκώδη και διαβρωτική εξεργασία, περιγράφεται με μελανά χρώματα. Tο έλκος αυτό, που από τη φύση του ήταν αποκρουστικό και επώδυνο, καθιστούσε μεγαλύτερη τη συμφορά της γυναίκας, γιατί είχε εμφανιστεί στο πρόσωπο και, εκτός από τους πόνους, προξενούσε δυσμορφία και έκανε την πάσχουσα να ντρέπεται. 8 Και άλλη γυναίκα έπασχε από την ίδια ασθένεια (φάγαινα), η οποία κατέτρωγε το κεφάλι της σε σημείο να κινδυνεύει να αποκαλυφθεί ο εγκέφαλος. 9 Eίναι άξιο παρατήρησης το γεγονός ότι, ενώ η λέπρα, η λώβη για τους Bυζαντινούς, είναι γνωστό ότι ήταν ασθένεια διαδεδομένη αφού μάλιστα στον όρο αυτό περιλαμβάνονταν και άλλες δερματικές παθήσεις, τα συμπτώματα των οποίων συγχέονταν με αυτά της λέπρας, δεν επισημαίνονται θαύματα αγίων που να θεραπεύουν γυναίκες λεπρές. Παρ ότι η συγκεκριμένη ασθένεια προβλεπόταν από το νόμο ως αιτία διαζυγίου είναι επομένως δυνατό να υποθέσουμε ότι η εμφάνισή της ήταν συχνή και η περίθαλψη των πασχόντων από αυτή αποτελούσε μέριμνα των ευσεβών χριστιανών αλλά και αντικείμενο φροντίδας ειδικών ευαγών 30 τχ. 103 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

4 ιδρυμάτων, δεν εμφανίζεται στα αγιολογικά κείμενα της μέσης βυζαντινής εποχής να ταλαιπωρεί το γυναικείο τμήμα του βυζαντινού πληθυσμού. Eκτός από τις συνήθεις, ειδολογικά καταταγμένες, παθήσεις που προκαλούσαν τις επεμβάσεις των αγίων, αναφέρονται και μεμονωμένα περιστατικά άλλων ασθενειών ή και ατυχημάτων. Έντονα άλγη στην κοιλιακή χώρα, κεφαλαλγίες, υψηλοί πυρετοί και ρίγη αγνώστου αιτιολογίας, εξόγκωση και σκλήρυνση των αδένων του λαιμού αλλά και ατυχήματα προκάλεσαν την επέμβαση αγίων, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις αναφέρεται ότι οι γιατροί δεν είχε σταθεί δυνατό να βοηθήσουν τις ασθενείς. Aμιγώς γυναικεία πάθηση ήταν η αιμορραγία των γεννητικών οργάνων, που, όπως είναι λογικό, αποτελούσε μέγιστο πρόβλημα. H αναφορά στην ιατρική επιστήμη και στις μεθόδους της είναι γενικά συχνή στα αγιολογικά κείμενα, προκειμένου να 5. H αγία Aναστασία η Φαρμακολύτρια. Tοιχογραφία, 14ος αι. Kύπρος, Nαός Παναγίας Φορβιώτισσας (νάρθηκας). APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ. 103 αποδειχτεί ότι ο Θεός παρενέβαινε όταν όλα τα ανθρώπινα μέσα είχαν αποτύχει. Στις γυναίκες ασθενείς, όμως, οι αναφορές αυτές δεν είναι συχνές και τουλάχιστον όχι για όλες τις παθήσεις. Σε γιατρούς κατέφευγαν κυρίως σε περιπτώσεις δύσκολων τοκετών και αιμορραγιών. Προφανώς νοούνται μαίες ή ιάτραινες, και όχι άντρες γιατροί, που δεν επιτρεπόταν να βλέπουν τα απόκρυφα μέρη της γυναίκας. Oι γιατροί της μεσοβυζαντινής περιόδου ελάχιστα είχαν να προσφέρουν στους δύσκολους τοκετούς σε μητέρα και έμβρυο συγχρόνως, δεδομένου ότι η λύση της καισαρικής τομής, αν και γνωστή, δεν επιλεγόταν. Kαι τούτο όχι γιατί η άσκηση της χειρουργικής κατά τη συγκεκριμένη περίοδο βρισκόταν σε φάση παρακμής μετά την ακμή της κατά τον 7ο αιώνα, αλλά γιατί ανέκαθεν η καισαρική τομή χωρίς αντισηψία επέφερε σε πολύ μεγάλο ποσοστό το θάνατο της μητέρας από μόλυνση. Ήταν μία επικίνδυνη επέμβαση για τη ζωή της γυναίκας, που θεωρείτο πάντα, εκτός από σπάνιες περιπτώσεις, πολυτιμότερη από του εμβρύου. H λύση που επιλεγόταν στις περιπτώσεις δύσκολου τοκετού ήταν συνήθως η εμβρυοτομία. Oι γιατροί, εφοδιασμένοι με τα κατάλληλα εργαλεία (διαστολέα του μητρικού στομίου, ειδικές λαβίδες και κρανιοθραύστη), μπορούσαν να προχωρήσουν σε αυτή την επέμβαση θυσιάζοντας το έμβρυο προκειμένου να σώσουν τη μητέρα, που έτσι θα είχε τη δυνατότητα να φέρει στον κόσμο άλλα παιδιά. Για τις άλλες παθήσεις, πάντα σύμφωνα με τις συγκεκριμένες πηγές και με εξαίρεση το Ιερό Παλάτιο, συνήθως δεν συμβουλεύονταν γιατρό. Θα σκεφτόταν κανείς ότι οι άλλες παθήσεις (καρκίνος, δαιμόνιο, παράλυση ως αποτέλεσμα δαιμονικής επιβουλής) δεν ήταν ιάσιμες κατά την αντίληψη των Bυζαντινών. Για τις δερματικές παθήσεις, όμως, και τις παθήσεις των οφθαλμών θα μπορούσε να τις είχε δει γιατρός, έστω πρακτικός. Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι οι γυναίκες, στην πλειονότητά τους, και ιδιαίτερα όσες δεν ανήκαν σε εύρωστες οικονομικά οικογένειες, δεν κατέφευγαν εύκολα σε γενικούς γιατρούς και δεν επωφελούνταν αρκετά από τις δυνατότητες της βυζαντινής ιατρικής επιστήμης. Όταν αυτό συνέβαινε, προτιμούσαν τις μαίες ή τις πρακτικές ιάτραινες, οι οποίες, κυρίως στην επαρχία, ήταν πιο προσιτές. Όσες γυναίκες είχαν δεχτεί την ευεργεσία αγίων δεν δίσταζαν να εμφανιστούν δημόσια, να επιδείξουν την ίασή τους και να γίνουν αντικείμενα περιέργειας και θαυμασμού από τους συντοπίτες τους. Ήταν και αυτή μία από τις ευκαιρίες που είχαν οι γυναίκες να κυκλοφορούν ελεύθερα και μία από τις καταστάσεις τις οποίες οι σύγχρονοί τους αποδέχονταν και επέτρεπαν προκειμένου να δημοσιοποιηθεί η δύναμη ενός αγίου. Oι γυναίκες δέκτες της θαυματουργού δράσης των αγίων ανήκαν σε όλο το φάσμα της βυζαντινής κοινωνίας, περιλαμβανομένης και της δούλης. Kαμία δεν αποκλειόταν λόγω της κοινωνικής της προέλευσης. Ωστόσο, η ευγενική ή αριστοκρατική καταγωγή σημειωνόταν, ώστε να αποδείξουν οι βιογράφοι το υψηλό επίπεδο των ανθρώπων που προσέτρεχαν στον ήρωά τους, όπως επίσης και η μεγάλη ένδεια, για να αποδειχτεί η φι- 31

5 λευσπλαχνία του αγίου. Στο μεγαλύτερο ποσοστό τους, όμως, οι γυναίκες αναφέρονται απλώς με το δηλωτικό του φύλου τους, γυνή τις, ή της καταστάσεως τους, μοναχή, παρθένος, κόρη. O όρος γύναιον ουδέτερο γένος χρησιμοποιείται επίσης αρκετά συχνά για να υποδηλώσει ότι ο άγιος προσέφερε τις υπηρεσίες του σε άτομα που για εκείνον ήταν απαλλαγμένα από τα δηλωτικά του γένους και του φύλου τους. Oι πιο πλούσιες Bυζαντινές ή οι σύζυγοί τους είχαν τη δυνατότητα να στείλουν ένα μέλος του προσωπικού του σπιτιού και να φέρουν εκεί τον άγιο, αν ήταν στη ζωή, ή να ζητήσουν ένα θαυματουργό αντικείμενο από τον τάφο του. Mε αυτό τον τρόπο απέφευγαν τη δημόσια εμφάνιση και προστατεύονταν από την έκθεση σε αδιάκριτα μάτια. Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις θαυμάτων που προαναφέρθηκαν, οι γυναίκες δεν έκρυβαν την ασθένειά τους. Λίγες ήταν εκείνες που κρατούσαν το «πάθος» τους κρυφό και ανομολόγητο. Oι περισσότερες δεν φαίνεται να ζούσαν απομονωμένες και εγκαταλειμμένες, ενώ σπάνια αισθάνονταν ντροπή για την ασθένειά τους (όπως η γυναίκα που είχε παραμορφωθεί στο πρόσωπο). Ωστόσο, είναι αξιοσημείωτο ότι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους οι γυναίκες, όταν η ασθένεια το επέτρεπε, πήγαιναν μόνες στους αγίους ή στους τάφους τους. Συνοδεύονταν συνήθως οι μοναχές, γιατί από τη θέση τους ήταν αναμενόμενο να έχουν βοήθεια και συμπαράσταση από τις συνασκήτριές τους. Aπό τις λαϊκές, μεταφέρονταν επίσης σε φορείο, χωρίς να διευκρινίζεται από ποιον, οι γυναίκες με κινητικά προβλήματα, χωρίς αυτό να αποτελεί κανόνα, αφού, μεταξύ άλλων, η παράλυτη Σπαρτιάτισσα αναγκάστηκε να συρθεί μόνη στον όσιο Nίκωνα. Όμως, τόσο οι τυφλές όσο και οι παραπληγικές ή ανάπηρες γυναίκες δεν είχαν και πρακτικά τη δυνατότητα να καταφύγουν μόνες στους αγίους. Στις περισσότερες περιπτώσεις που αναζητούσαν μόνες βοήθεια δεν διευκρινίζεται αν ήταν παντρεμένες ή όχι. Όταν ήταν χήρες, συνήθως σημειώνεται ή προκύπτει από τα συμφραζόμενα. Eκτός από όσες είχαν προβλήματα μερικής ή ολικής παράλυσης, οι γυναίκες αντιμετώπιζαν μόνες την 6. Σπαθομήλη (αρ. 46) και κυαθισκομήλη (αρ. 48) από χαλκό. Πρόκειται για ιατρικά εργαλεία, που χρησιμοποιούνταν σε γυναικολογικές επεμβάσεις. O γυναικολόγος Σωρανός καυτηρίαζε με σπαθομήλη τον ομφαλό του βρέφους μετά τη γέννα, ενώ η κυαθισκομήλη χρησιμοποιούνταν ως ξέστρο. 4ος-7ος αι. Συλλογή Γ. Tσολοζίδη. 7. H Παλλαδία προσφέρει στους αγίους Aναργύρους, Kοσμά και Δαμιανό, τρία αβγά, ως ελάχιστη αμοιβή για την ίασή της. Eικονογραφημένο χειρόγραφο (κώδ. 2, φ. 197α), 12ος αι. Άγιον Όρος, Mονή Aγίου Παντελεήμονος. τύχη τους. Aκόμη και αν ήταν παντρεμένες, εμφανίζονταν στους αγίους χωρίς συνοδό. Aς μην ξεχνάμε και εκείνες, για τις οποίες οι σύζυγοι ζητούσαν βοήθεια κατά τη διάρκεια ενός δύσκολου τοκετού, όμως σε αυτές τις περιπτώσεις το κίνητρο δεν ήταν μόνο το ενδιαφέρον για τη σύζυγο αλλά και για το βρέφος που επρόκειτο να γεννηθεί. Στο μεγαλύτερο ποσοστό τους οι Bυζαντινές προσέτρεχαν ασυνόδευτες στους αγίους. Nα υποθέσουμε, λοιπόν, ότι όλες αυτές οι γυναίκες, οι οποίες αναφέρονται στα θαύματα πως έπασχαν από δαιμόνιο ή άλλες ασθένειες, ήταν ανύπαντρες ή και σε αυτή ακόμη την περίπτωση δεν είχαν τη συμπαράσταση κάποιου άλλου μέλους της πατρικής οικογένειάς τους; Mία τέτοια σκέψη θα οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι οι ανύπαντρες γυναίκες αποτελούσαν μεγάλο τμήμα του βυζαντινού πληθυσμού. Aυτή η θέση, όμως, έρχεται σε αντίθεση με τη βυζαντινή πραγματικότητα, όπως προκύπτει από τα αγιολογικά κείμενα στο σύνολό τους και από τις άλλες πηγές. Oι γυναίκες δεν ήταν εύκολο να ζήσουν μόνες στη βυζαντινή κοινωνία και ήταν ακόμη πιο δύσκολο ως ασθενείς να εξασφαλίσουν τη διαβίωσή τους, χωρίς τη συμπαράσταση και τη φροντίδα του συζύγου ή της πατρικής οικογένειας. Ένα μεγάλο ποσοστό ανύπαντρων γυναικών θα συνιστούσε μείζον κοινωνικό πρόβλημα, ενώ ήταν έξω και από το προδιαγεγραμμένο και αποδεκτό πλαίσιο της γυναικείας ζωής. Πώς εξηγείται επομένως το γεγονός; Tο πιθανότερο είναι οι Bυζαντινές αυτές να εμφανίζονται μόνες, χωρίς πατρική ή συζυγική συμπαράσταση, όχι γιατί δεν ανήκαν σε οικογενειακό περιβάλλον ή το περιβάλλον αυτό δεν ενδιαφερόταν για την τύχη τους, από τη στιγμή που δεν ήταν σε θέση να προσφέρουν υπηρεσίες και να ανταποκριθούν στο ρόλο τους. Oι περισσότερες ανήκαν σε κατώτερα κοινωνικά στρώματα και δεν είχαν τη δυ- 32 τχ. 103 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

6 νατότητα να συνοδευτούν από δούλες στις μετακινήσεις τους. Oι κοινωνικοί κανόνες, που απαγόρευαν την ελεύθερη κίνηση των ασυνόδευτων γυναικών, προφανώς δεν ίσχυαν για μέλη της κοινωνίας που η κατάστασή τους τα καθιστούσε ανενεργά και προβληματικά. H άρρωστη Bυζαντινή βρισκόταν, κατά κάποιον τρόπο, στο περιθώριο της κοινωνίας και τα θαύματα των αγίων, εκτός από το να αποδείξουν τις θεϊκές ιδιότητες αυτών που τα τελούσαν, απέβλεπαν στην κατά το δυνατό αποδοχή της ανήμπορης ή ανάπηρης στην κοινωνία ιδίως μετά την αποθεραπεία της. Oι γυναίκες, υγιείς, επανεντάσσονταν στο μοναστικό ή οικογενειακό περιβάλλον, στο οποίο ανήκαν πριν νοσήσουν. ΣHMEIΩΣEIΣ 1. Βίος Ειρήνης Χρυσοβαλάντου, κεφ. 13, σ Βίος Νίκωνος Μετανοείτε, κεφ. 36, σ Βίος Ευστρατίου Αγαύρου, κεφ. 39, σ Βίος Ευστρατίου Αγαύρου, κεφ. 29, σ Βίος Νίκωνος Μετανοείτε, κεφ. 36, σ Βίος Θωμαΐδας, κεφ.14, σ Βίος Θωμαΐδας, κεφ. 13, σ Βίος Λουκά Στειριώτη, κεφ. 85, σ Βίος Παύλου Λάτρους, κεφ. 47, σ MΕΝΤΖOΥ-MΕΪΜΑΡΗ KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ, «Eπαρχιακά ευαγή ιδρύματα μέχρι του τέλους της εικονομαχίας», Bυζαντινά 11 (1982), σ MILLER T. S., H γέννησις του νοσοκομείου στην Bυζαντινή Aυτοκρατορία, μτφρ. N. Kελερμένος, Aθήνα 1998., «Byzantine hospitals», Dumbarton Oaks Papers 38 (1984), σ MΠOΥΡΔΑΡΑ KΑΛΛΙOΠΗ, «H άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος από τη γυναίκα στο Bυζάντιο και η νομική της κατοχύρωση», Πρακτικά του A Διεθνούς Συμποσίου: «H Kαθημερινή ζωή στο Bυζάντιο. Tομές και συνέχειες στην ελληνιστική και ρωμαϊκή παράδοση», Aθήνα 1989, σ ΝΙΚOΛΑOΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, Η γυναίκα στη μέση βυζαντινή εποχή. Κοινωνικά πρότυπα και καθημερινός βίος στα αγιολογικά κείμενα, Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών-Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Μονογραφίες 6, Αθήνα ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ / TΡΩΙΑΝOΣ Σ., «Τα γυναικεία πάθη και οι νομοκανονικές πηγές», Θ Πανελλήνιο Iστορικό Συνέδριο (Mάιος 1988). Πρακτικά, Θεσσαλονίκη 1988, σ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙOΥ NOΝΝΑ, Nοσήματα και ατυχήματα στις αυτοκρατορικές οικογένειες του Bυζαντίου, Aθήνα ΠΕΝΤOΓΑΛOΣ Γ., «Oι περιθωριακοί στο Bυζάντιο. Λεπροί, ανίατοι, ανάπηροι», στο Χρύσα A. Mαλτέζου (επιμ.), Oι περιθωριακοί στο Bυζάντιο. Πρακτικά Hμερίδας, Aθήνα 1993, σ PHILIPSBORN A., «Iερά Nόσος und die Spezial-Anstalt des Pantokrator- Krankenhauses», Byzantion 33 (1963), σ TΡΩΙΑΝOΣ Σ., «Mαγεία και Iατρική στο Bυζάντιο», Θέματα Mαιευτικής- Γυναικολογίας 9/4 (Oκτ.-Δεκ. 1995), σ ΕΠΙΛOΓΗ ΒΙΒΛΙOΓΡΑΦΙΑΣ ΠΗΓΕΣ Bίος Eιρήνης Xρυσοβαλάντου: J.O. Rosenqvist (εκδ.), The Life of St Irene Abbess of Chrysobalanton, Acta Universitatis Upsaliensis, Studia Byzantina Upsaliensia, Oυψάλα Bίος Eυστρατίου Aγαύρου: A. Παπαδόπουλος-Κεραμεύς (εκδ.), Aνάλεκτα Iεροσολυμιτικής Σταχυολογίας ή Συλλογή ανεκδότων και σπανίων ελληνικών συγγραφών περί των κατά την Eώαν ορθοδόξων εκκλησιών και μάλιστα της των Παλαιστινών, 4, Aγία Πετρούπολη 1897 (ανατ. Bρυξέλες 1963), σ Bίος Θωμαΐδας: Acta Sanctorum Nov. IV, σ Bίος Λουκά Στειρώτη: Δ. Z. Σοφιανός (εκδ.), Όσιος Λουκάς. O Bίος του οσίου Λουκά του Στειρώτη, Aγιολογική Bιβλιοθήκη 1, Aθήνα Bίος Nίκωνος Mετανοείτε: Oδ. Λαμψίδης (εκδ.), O εκ Πόντου Όσιος Nίκων ο Mετανοείτε, Eπιτροπή Ποντιακών Mελετών Περιοδικού «Aρχείον Πόντου», παρ. 13, Πηγαί της Iστορίας των Eλλήνων του Πόντου 4, Aθήνα Βίος Παύλου Λάτρους: Th. Wiegand (εκδ.), Der Latmos, Millet 3/1, Βερολίνο 1913, σ ΒOΗΘHΜΑΤΑ AΓΓΕΛΙΔΗ XΡΙΣΤΙΝΑ, «Oι σαλοί στη βυζαντινή κοινωνία», στο Xρύσα A. Mαλτέζου (επιμ.), Oι περιθωριακοί στο Bυζάντιο. Πρακτικά Hμερίδας, Aθήνα 1993, σ BLIQUEZ L., «The lists of Greek surgical instruments and the state of surgery in Byzantine times», Dumbarton Oaks Papers 38 (1984), σ EΥΤΥΧΙΑΔΗΣ A., H άσκησις της βυζαντινής ιατρικής επιστήμης και κοινωνικαί εφαρμογαί αυτής κατά σχετικάς διατάξεις, Aθήνα 1983., Eισαγωγή εις την βυζαντινήν θεραπευτικήν, Aθήνα HARSTAD M., «Saints, drugs and surgery: Byzantine therapeutics for breast disease», Pharmacy History 28/4 (1986), σ KISLINGER E., «H γυναικολογία στην καθημερινή ζωή του Bυζαντίου», Πρακτικά του A Διεθνούς Συμποσίου: «H Kαθημερινή ζωή στο Bυζάντιο. Tομές και συνέχειες στην ελληνιστική και ρωμαϊκή παράδοση», Aθήνα 1989, σ KΩΝΣΤΑΝΤΕΛOΣ Δ., Bυζαντινή φιλανθρωπία και Kοινωνική Πρόνοια, Aθήνα MAKRIS G., «Zur Epilepsie in Byzanz», Byzantinische Zeitschrift 88 (1995), σ Diseases and Treatment of Byzantine Women Katerina Nikolaou Besides chronography, history and medical treatises, the hagiographical texts and particularly the part of Vitae referring to the miracles performed by saints, while in life or after death, have become an important source of information, on the diseases of the female population in Byzantium, the therapeutic means available and the way they were treated by their contemporaries. A large percentage of the miracles have to do with the healing of women suffering from incurable or toilsome diseases that could push them to the social margin or lead them to death. These were either illnesses affecting the entire population (cancer, dermatological and ophthalmological disorders, paralysis of the upper or lower limbs, headaches) or exclusively gynaecological maladies such as the bleeding of genitals. Furthermore, the Byzantines have described a great number of psychic or cerebral disorders, such as epilepsy, tetraplegia and mania fit as seizures of demonic powers. The female patients, particularly those who did not belong to wealthy families, could rarely visit a physician or take advantage of the potentialities of the Byzantine medical science, living almost as social outcasts. The miracles of saints, apart from proving the divine properties of their performers, were aiming to affect the society positively in order to welcome the invalid or handicapped women, especially after their full recovery. APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας;

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας; Σχιζοφρένεια Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Η σχιζοφρένεια, μια πνευματική ασθένεια που προκαλεί διαταραχή στον τρόπο που σκέφτεται το άτομο, επηρεάζει περίπου το 1% του πληθυσμού. Συνήθως ξεκινά από τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ 1ο ΕΠΑΛ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ ΤΜΗΜΑ: Α2 ΟΜΑΔΑ: ΑΝΩΝΥΜΟΙ!!! ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: ΣΚΟΥΤΕΡΗ Ε. ΓΑΛΑΝΗ Α. ΚΑΠΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ

ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ Δρ. Κωνσταντίνος Ν. Φελλάς Αντιπρύτανης Έρευνας καιακαδημαϊκού Προσωπικού Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Χριστιάνα Δίπλη Ερευνήτρια- Ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

& ΑΡΧΑΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ»

& ΑΡΧΑΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ» «ΙΑΤΡΙΚΗ & ΑΡΧΑΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ» Εισηγήτριες ΒΟΥΛΙΓΕΑ ΕΛΕΝΗ, Αρχαιολόγος της Η Εφορείας Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων ΣΙΤΑΡΑ ΜΑΡΙΑ, Αρχαιολόγος της Η Εφορείας Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης

Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης Αν έχετε µια επείγουσα κατάσταση απειλητική για τη ζωή, πηγαίνετε στα επείγοντα περιστατικά ενός νοσοκοµείου ή καλέστε αµέσως το 911. Ο/η

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Πανελλήνιας Ένωσης Σπανίων Παθήσεων- ΠΕΣΠΑ

Παρουσίαση Πανελλήνιας Ένωσης Σπανίων Παθήσεων- ΠΕΣΠΑ Παρουσίαση Πανελλήνιας Ένωσης Σπανίων Παθήσεων- ΠΕΣΠΑ Η ΠΕΣΠΑ είναι ο μόνος φορέας, ΜΚΟ που εκπροσωπεί στη χώρα μας συλλόγους ασθενών σπανίων παθήσεων αλλά και μεμονωμένους ασθενείς. Ιδρύθηκε το 2003 με

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών

Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ, ΕΚΤΡΩΣΕΙΣ, ΤΟΚΕΤΟΣ Ποιοι παράγοντες πρέπει να λαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου Παγκόσμια Ημέρα κατά του Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου http://www.ifhnos.org/world- cancer- day Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας- Θράκης 27η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ

ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ Συνοπτική περιγραφή των καλύψεων του ΤΕΑ ΕΕΚΕ και του Ομαδικού Ασφαλιστηρίου. ΕΙΔΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ TEA-EEKE μέχρι 70 ετών ΟΜΑΔΙΚΟ ΑΣΦ. Τα ημερήσια έξοδα για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία)

ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία) ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία) Σε περίπτωση απώλειας ζωής του ασφαλισμένου από φυσιολογικά αίτια ή ατύχημα καταβάλλεται στους δικαιούχους το ποσό των: 10.000 (έως 40 ετών), 5.000 (41-50 ετών) και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Οκτώβριος 2010 Η 17χρονη σήμερα Α, δημοσιεύει,

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Η νομική διάσταση των σπάνιων νοσημάτων.

Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Η νομική διάσταση των σπάνιων νοσημάτων. 1 Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Θέμα ημερίδας: Χρόνος ημερίδας: Σπάνια νοσήματα και Ε.Σ.Υ. 21-6-09, ώρα 09:30 π.μ. 13:30 μ.μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Κειμένων Α Λυκείου

Εργασία Κειμένων Α Λυκείου Εργασία Κειμένων Α Λυκείου Οικογενειακές Σχέσεις Κείμενα που μελετήθηκαν: «Του νεκρού αδελφού», «Η λυγερή στον Άδη» Ομάδα Γ : Δημήτρης Κουμαράς, Μανούρα Ελένη, Μαργαρίτης Νίκος, Μωραΐτου Έλλη Οι σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία.

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία. ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ Παρασκευή Λογοθέτη Νοσηλεύτρια ΤΕ, Υπεύθυνη Παιδιατρικής Κλινικής Δεν υπάρχει τίποτα που να τρομοκρατεί περισσότερο ένα γονιό από τους σπασμούς. Έρχονται στα Εξωτερικά ιατρεία τρέχοντας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας

Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Department: Διεύθυνση Πωλήσεων Country: Ελλάδα Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Η Ασφάλιση Υγείας σε Επίπεδο Οικογένειας Υπάρχει οικογενειακός προϋπολογισμός. Οικονομίες κλίμακος. Ενιαίες παροχές. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας

Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Ευελιξία Συνθέστε το δικό σας Medical Safety Εστιάστε στα σημεία που θέτει ως προτεραιότητα ο υποψήφιος ασφαλισμένος. 2 3 Βασικά Κριτήρια Επιλογής 1. Ανώτατο Όριο Ετήσιων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ. Εργασία. των μαθητών της Α3 τάξης του 2 ου Γυμνασίου Ελευσίνας

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ. Εργασία. των μαθητών της Α3 τάξης του 2 ου Γυμνασίου Ελευσίνας ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ Εργασία των μαθητών της Α3 τάξης του 2 ου Γυμνασίου Ελευσίνας ΑΓΓΕΛΟΥ ΠΑΠΠΑ ΜΕΡΑΜΠΙ ΤΣΑΝΑΒΑ Ελευσίνα, Μάιος 2012 ΟΡΙΣΜΟΣ Κοινωνικός ρατσισμός ή κοινωνικός αποκλεισμός είναι ο υποτιμητικός

Διαβάστε περισσότερα

Διαμεσολάβηση και Βιοηθική

Διαμεσολάβηση και Βιοηθική Διαμεσολάβηση και Βιοηθική Διεπιστημονικό Συνέδριο Ιατρική Ευθύνη και Βιοηθική ΙΙ, Αθήνα, 14-15/03/2014 Πανεπιστημίου Κύπρου 1 Διαφορές βιοηθικής διαμεσολάβησης από κλασική διαμεσολάβηση Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας»

Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» Υγεία είναι «η κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions A Wolff, 1 J Browne, 1 W P Whitehouse 1,2 1 Family Health Division, Nottingham

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Αναστάσιος K. Καντιάνης Dr. jur. - Δικηγόρος Αλλαγή ιατρικού στόχου επί: Ασθενών προχωρημένου

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ. Όνομα Επώνυμο Χώρα Προέλευσης. Φύλο Ηλικία Ημερομ. Άφιξης Ημερομ. Αναχώρησης. NAI ΟΧΙ NAI ΟΧΙ NAI ΟΧΙ Άσθμα Υπέρταση Διαβήτης

ΙΑΤΡΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ. Όνομα Επώνυμο Χώρα Προέλευσης. Φύλο Ηλικία Ημερομ. Άφιξης Ημερομ. Αναχώρησης. NAI ΟΧΙ NAI ΟΧΙ NAI ΟΧΙ Άσθμα Υπέρταση Διαβήτης Στοιχεία ΙΑΤΡΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ Όνομα Επώνυμο Χώρα Προέλευσης Φύλο Ηλικία Ημερομ. Άφιξης Ημερομ. Αναχώρησης Ιατρείο: Ατομικό ιστορικό εξεταζόμενου/ης NAI NAI NAI Άσθμα Υπέρταση Διαβήτης HIV+ Φυματίωση Καρδιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό

Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό Όπου και να βρεθεί κανείς τον Δεκαπενταύγουστο μοσχοβολά η χάρη Της. Αυτή θα σε οδηγήσει να ανάψεις ένα κερί και να γιορτάσεις μαζί Της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

του Αριστείδη Βικέτου, δημοσιογράφου

του Αριστείδη Βικέτου, δημοσιογράφου του Αριστείδη Βικέτου, δημοσιογράφου Λαμπρή, αλλά και συνάμα λιτή ήταν η Ακολουθία στην γυναικεία Μονή Αγίου Νικολάου Ορούντας, που τελέστηκε το Σάββατο της Διακαινησιμού προεξάρχοντος του Μητροπολίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΜΙΛΗΤΗΣ: ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΕΥΚΑΡΠΙ ΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΝΟΣΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Πρόληψη νόσων είναι οι διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ 1438 / Διάγραμμα 1 ΟΡΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Κάποιες φορές ακούμε να γίνεται συζήτηση για τα άτομα με αναπηρία. Το τελευταίο διάστημα,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευάγγελος Γκικόντες, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος

Γράφει: Ευάγγελος Γκικόντες, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Γράφει: Ευάγγελος Γκικόντες, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο δυσπανευρία; Είναι η επώδυνη σεξουαλική επαφή. Η γυναίκα, είτε όταν την εξετάζει ο γυναικολόγος είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος 1. Προσφέρει οικονομική ενίσχυση έναντι του υψηλού κόστους νοσηλείας, σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος χρειαστεί να νοσηλευτεί ή να χειρουργηθεί 2. Αποτελεί συμπληρωματική

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ M i / τεχνολογικά χρονικά εξουαλικώς t μεταδιδόμενα της Ε. Βαβουράκη* Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι ασθένειες που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ. ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ (ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ) Dr Harris Panagiotalidis

ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ. ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ (ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ) Dr Harris Panagiotalidis ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ (ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ) Dr Harris Panagiotalidis Βασικά Δικαιώματα για Ανθρώπους με Πάρκινσον Καταστατικός

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμέλεια κειμένου: Xριστίνα Λαλιώτου Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Eπιμέλεια κειμένου: Xριστίνα Λαλιώτου Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... H Κόκκινη Χώρα Eπιμέλεια κειμένου: Xριστίνα Λαλιώτου Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 Ίδρυμα ΣΟΦΙΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E.

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών με Ψωρίαση και Ψωριασική Αρθρίτιδα Αριστοτέλους 21, Θεσσαλονίκη, τηλ 21315 553 780, email:epidermia.greece@gmail.com www.epidermia.gr Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση,

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση, Αλκοολισμός ΟΡΙΣΜΟΣ Ο όρος αναφέρεται για πρώτη φορά από έναν Ολλανδό γιατρό στα τέλη της δεκαετίας του 1840, ενώ αναλύθηκε σε νόσο το 1972 από το γιατρό John Coakley Lettson. Αλκοολισμός σημαίνει δηλητηρίαση

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΣΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΜΑΣΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΑΣΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Τι είναι η μαστολογία? Μαστολογία είναι ο κλάδος της ιατρικής πού ασχολείται με τον μαστικό αδένα (μαστός) και τις παθήσεις αυτού. Τι είναι ο μαστός? Ο Μαστός αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδοσία, Μύθοι και Πραγματικότητες

Αιμοδοσία, Μύθοι και Πραγματικότητες ΜΥΘΟΣ 1ος «Τι πήγες κι έδωσες αίμα; Κανόνισε να σου συμβεί τίποτε καμία μέρα, εγώ, πάντως δεν εμπιστεύομαι κανέναν όσον αφορά την υγεία μου» Η ασφάλεια και η υγεία του δότη είναι απόλυτα εξασφαλισμένες.

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία Σουμελά, Μάνα και Προστάτης του Ελληνισμου

Παναγία Σουμελά, Μάνα και Προστάτης του Ελληνισμου Παναγία Σουμελά, Μάνα και Προστάτης του Ελληνισμου 19 Μαΐου ημέρα μνήμης Στο πανέμορφο βουνό της Μακεδονίας Βέρμιο, στη καταπράσινη πλαγιά της Καστανιάς στη Βέροια, ανακαλύπτεις με συγκίνηση, ύστερα από

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Ο πόνος και ο απλός πολίτης

Ο πόνος και ο απλός πολίτης Ο πόνος και ο απλός πολίτης Χ. Καραναστάση, Ι. Σιαφάκα, Ε. Βραχνού, Μ. Κοκολάκη, Φ. Κρεμαστινού, Β. Ντόλου, Φ. Κωνσταντάκη, Ι. Μπερδούσης, Μ. Ρεκατσίνα, Α. Βαδαλούκα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΝΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Βούρδας MRCPsych, CCST Παιδοψυχίατρος Ομήρου 53 Νέα Σμύρνη, 17121, τηλ & φαξ: 210 9346168, www.vourdas.com ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ

Δρ. Απόστολος Βούρδας MRCPsych, CCST Παιδοψυχίατρος Ομήρου 53 Νέα Σμύρνη, 17121, τηλ & φαξ: 210 9346168, www.vourdas.com ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ Παρακαλώ συμπληρώστε το παρακάτω έντυπο φόρμα και φέρτε το μαζί σας στην πρώτη συνεδρία σας. Οι πληροφορίες που δίνετε είναι απόλυτα εμπιστευτικές και θα διευκολύνουν ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

9MYΘΟΙ 1ΑΛΗΘΕΙΑ. για τον καρκίνο του μαστού

9MYΘΟΙ 1ΑΛΗΘΕΙΑ. για τον καρκίνο του μαστού & 9MYΘΟΙ 1ΑΛΗΘΕΙΑ για τον καρκίνο του μαστού ΓΥΝΑΙΚΑ και έχω πάθος για ζωή 01 Η επιστήμη έχει κάνει άλματα στον καρκίνο του μαστού με αποτέλεσμα να έχουμε ουσιαστικά κερδίσει τον πόλεμο ενάντια στη συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Diane M. Rowles, Νοσηλεύτρια στο Rehabilitation Institute of Chicago Απόδοση: Αλέξανδρος Γεωργουλής

Γράφει: Diane M. Rowles, Νοσηλεύτρια στο Rehabilitation Institute of Chicago Απόδοση: Αλέξανδρος Γεωργουλής Γράφει: Diane M. Rowles, Νοσηλεύτρια στο Rehabilitation Institute of Chicago Απόδοση: Αλέξανδρος Γεωργουλής Στις γυναίκες, τα κέντρα του νωτιαίου μυελού μεταξύ Θ11 * και Ο2 * ευθύνονται για τη νεύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17 Απαντά ο κ. Θεμιστοκλής Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Ίσως λίγοι από εμάς να είμαστε ενημερωμένοι για τη σπουδαία εργασία που εκτελεί στο σώμα μας, ένα από τα όργανα του, η χοληδόχος κύστη. Εκεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα