ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Εκλεκτική Καταλυτική Απονίτρωση Υδατικών Μέσων με Χρήση Η 2 Παρουσία Ο 2 σε Στηριζόμενους Καταλύτες PdCu σε Σύστημα Συνεχούς Ροής ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Π. ΘΕΟΛΟΓΙΔΗΣ Ιούνιος 2012

2 ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Π. ΘΕΟΛΟΓΙΔΗΣ Εκλεκτική Καταλυτική Απονίτρωση Υδατικών Μέσων με Χρήση Η 2 Παρουσία Οξυγόνου σε Στηριζόμενους Καταλύτες PdCu σε Σύστημα Συνεχούς Ροής Εξεταστική Επιτροπή: 1. Κωνσταντίνος Βαρώτσης, Καθηγητής (Πρόεδρος) 2. Κώστα Ν. Κώστα, Αναπληρωτής Καθηγητής (Ερευνητικός Σύμβουλος) 3. Ιωάννης Πασχαλίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής (Μέλος) 4. Μαρία Λοιζίδου, Καθηγήτρια (Μέλος) 5. Διονύσιος Μαντζαβίνος Καθηγητής (Μέλος)

3 Στους ανθρώπους μου

4 ΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ Η παρούσα Διδακτορική Διατριβή διεξήχθη από τον υποφαινόμενο στο Ερευνητικό Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Κατάλυσης του Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου υπό την επίβλεψη του Αναπληρωτή Καθηγητή Δρ. Κώστα Ν. Κώστα (Σεπτέμβριος 2008 Ιούνιος 2012). Οι μετρήσεις Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας ΣάρωσηςΜικροανάλυσης ΑκτίνωνΧ (SEM/EDX) έγιναν στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Επιστήμης και Μηχανικής Υλικών του Τεχνολογικού Πανεπιστήμιου Κύπρου υπό την επίβλεψη του Καθηγητή Δρ. Αντρέα Αναγιωτού και του Μεταπτυχιακού Συνεργάτη Κωνσταντίνου Καπνίση.. Ημερομηνία: 08/05/2012 Υπογραφή..

5 Ευχαριστίες Ίσως το πραγματικό κέρδος της παρούσας διατριβής για μένα δεν βρίσκεται σε κανένα από τα επόμενα πολυσέλιδα κεφάλαια αλλά συμπυκνώνεται στα πρόσωπα που αναφέρονται σε αυτό το μικρό κομμάτι. Με την παρουσίαση αυτής της διατριβής ολοκληρώνεται μια αρκετά μεγάλη φάση της ζωής μου, γεμάτη εμπειρίες, γνώσεις, επιτυχίες, και αποτυχίες, ατελείωτες συζητήσεις, προβληματισμούς αλλά και πολύ γέλιο! Δεν είναι εύκολο να συνοψίσει κανείς όλα αυτά που έγιναν μέσα στα χρόνια ερευνητικής εργασίας σε λίγες γραμμές. Καταρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω από τα βάθη της καρδιάς μου τον Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Κώστα Ν. Κώστα, οποίος όλα αυτά τα χρόνια υπήρξε μέντορας, συμπαραστάτης και αρωγός μου. Χωρίς την ουσιαστική καθοδήγηση του, την υπομονή του και την επιμονή του δεν θα είχαν πραγματοποιηθεί πολλά πράγματα που οδήγησαν σε αυτή την διατριβή αλλά και στη διαμόρφωση του επιστημονικού μου χαρακτήρα. Θα ήθελα επίσης να εκφράσω την απεριόριστη εκτίμηση μου για την μεγάλη κατανόηση που επέδειξε τόσο σε επιστημονικά όσο και σε ανθρωπιστικά θέματα κατά τη διάρκεια της συνεργασίας μας. Έχω την πεποίθηση ότι η συνεργασία μας ήταν καθόλα άριστη. Ένα μεγάλο ευχαριστώ οφείλω επίσης στον Καθηγητή κ. Ιωάννη Παπαδόπουλο για τη πολύτιμη βοήθεια αλλά και τις σημαντικές συμβουλές που μου προσέφερε κατά τη διάρκεια υλοποίησης αυτής της Διδακτορικής Διατριβής, και όχι μόνο. Νιώθω ειλικρινά τυχερός που είχα την τιμή να συνεργαστώ μαζί του. Θα ήθελα ακόμα να ευχαριστήσω το Πρόεδρο του Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Καθηγητή Κωνσταντίνο Βαρώτση για τις εύστοχες παρατηρήσεις και υποδείξεις του καθ όλη τη διάρκεια των σπουδών μου. Ευχαριστώ επίσης θερμά τον Καθηγητή Ιωάννη Πασχαλίδη του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Κύπρου, τον Καθηγητή Διονύσιο Μαντζαβίνο του Τμήματος Μηχανικής Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείο Κρήτης, και την Καθηγήτρια Μαρία Λοιζίδου του Τμήματος Χημικής Μηχανικής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου για την ευγενή αποδοχή τους να συμμετάσχουν στην Εξεταστική Επιτροπή, καθώς και τη γραμματέα του τμήματος, κα Ζωή Κυπερέση για την υποστήριξη και τη βοήθεια της. Ένα ευχαριστώ οφείλω στον Καθηγητή Αναγιωτό Αντρέα και στο Μεταπτυχιακό Συνεργάτη Κωνσταντίνο Καπνίση από το Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Επιστήμης και Μηχανικής Υλικών του Τεχνολογικού Πανεπιστήμιου Κύπρου για την όλη επιστημονική συνεργασία μας και ιδιαίτερα για τις μετρήσεις SEM/EDX.

6 Δεν θα μπορούσα να ξεχάσω τους συναδέλφους Λίλιαν Βαλανίδου, Γιώργο Ολυμπίου και Χαρούλα Πισκοπιανού για την πολύ καλή συνεργασία που είχαμε και για την πολύτιμη βοήθεια που μου προσέφεραν. Οφείλω να εκφράσω ακόμη τις θερμές μου ευχαριστίες στον ακαδημαϊκό και φίλο Δρ. Πέτρο Σάββα για τη μεγάλη του συμπαράσταση και τις πολύτιμες του συμβουλές. Στο σημείο αυτό δε μπορώ να παραλείψω τον αδελφικό μου φίλο Τάσο ο οποίος ήταν πάντα πρόθυμος να με στηρίξει όταν τον είχα ανάγκη. Αυτά που έχω να πω για τους γονείς μου, δεν εκφράζονται με λόγια και δεν ξέρω αν μπορούν να γραφτούν σε μερικές κόλλες χαρτί. Νιώθεις τόσα πολλά που γεμίζουν τα μάτια σου! Το πατέρα μου Πέτρο για την διαρκή του υποστήριξη, που επέτρεψε την επιτυχή διεκπεραίωση των σπουδών μου. Την μητέρα μου Μπουλένια για την απεριόριστη αγάπη, ιδιαίτερη φροντίδα και αγωγή που μου έχει δώσει όλα αυτά τα χρόνια. Τους ευχαριστώ για όλα που μου προσέφεραν μέχρι σήμερα αλλά και γι αυτά που συνεχίζουν να μου προσφέρουν. Σας ευχαριστώ και σας αγαπώ πολύ. Τέλος, ένα μεγάλο ευχαριστώ είναι πολύ λίγο για να εκφράσει τα αισθήματά μου προς τη σύζυγό μου Έλενα που βρίσκεται πάντα υπομονετικά δίπλα μου προσφέροντάς μου αμέριστη στήριξη και αγάπη. Βαδίστε στη ζωή σας παιδιά μου σαν ένα και όχι σαν δυο, αυτά ήταν τα λόγια του πάτερ Σπυρίδωνα λίγο πριν το γάμο μας. Σε ευχαριστώ Έλενα! Χριστόδουλος Π. Θεολογίδης

7 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στα πλαίσια της παρούσας Δ.Δ. έχει γίνει σύνθεση, χαρακτηρισμός και εκτεταμένη μελέτη της καταλυτικής συμπεριφοράς διμεταλλικών καταλυτών PdCu στηριζόμενων σε σύνθετα μεταλλοξείδια (Μ x O y Al 2 O 3 ) ως προς την αντίδραση αναγωγής νιτρικών ιόντων με H 2 παρουσία οξυγόνου (ΝΟ 3 /Η 2 /Ο 2 ). Συγκεκριμένα, μελετήθηκε συστηματικά η επίδραση των ακόλουθων παραμέτρων στις καταλυτικές ιδιότητες των υπό μελέτη στερεών: (α) τύπος αντιδραστήρα (CSTR, και SBR), (β) χημική σύσταση του υποστρώματος, M x O y /γal 2 O 3 (M x O y = CeO 2, MgO, Mn 2 O 3, Cr 2 O 3, Y 2 O 3, MoO 2, Fe 2 O 3 και TiO 2 ), (γ) δραστική φάση (Pd, Cu, και PdCu), (δ) μέγεθος σφαιριδίων γal 2 O 3, (ε) χημική σύσταση του αέριου μίγματος της αντίδρασης, (στ) ογκομετρική ροή της υγρής φάσης, (η) αρχική συγκέντρωση νιτρικών ιόντων στο υδατικό μέσο, (θ) παρουσία διάφορων ιόντων (HCO 3, Cl, SO 2 3 4, PO 4 και Na + ) στην υγρή φάση κ.ά. Τέλος, η παρούσα εργασία αφορά τη διεξαγωγή μηχανιστικών μελετών (SSITKADRIFTS) με στόχο την ταυτοποίηση και τον ποσοτικό προσδιορισμό των ενεργών και ανενεργών ενδιάμεσων ειδών αζώτου που σχηματίσθηκαν στην επιφάνεια διμεταλλικών στηριζόμενων καταλυτών PdCu σε συνθήκες αντίδρασης ΝΟ 3 /Η 2 και ΝΟ 3 /Η 2 /Ο 2, με σκοπό την εξαγωγή σημαντικών μηχανιστικών πληροφοριών που μπορούν να οδηγήσουν στο σχεδιασμό κατάλληλων καταλυτικών συστημάτων για την υπόψιν διεργασία. Επιπλέον, μελετήθηκε η αλληλεπίδραση της επιφάνειας των καταλυτών με τα αέρια (π.χ., Η 2 ) της αντίδρασης κάτω από δυναμικές συνθήκες (TPD, TPSR) με στόχο την μελέτη επί μέρους μηχανιστικών βημάτων (π.χ., εκρόφηση, επιφανειακή αντίδραση). Η έρευνα που διεξήχθη στα πλαίσια της παρούσας Δ.Δ. οδήγησε στην εξαγωγή πολύ χρήσιμων πληροφοριών όσο αφορά την εκλεκτική καταλυτική αναγωγή νιτρικών ιόντων με υδρογόνο παρουσία οξυγόνου σε διμεταλλικούς στηριζόμενους καταλύτες PdCu. Για πρώτη φορά έχει αποδειχθεί ότι σε ένα αντιδραστήρα συνεχούς ροής επιτυγχάνεται σημαντική αύξηση της εκλεκτικότητας σε Ν 2 μέχρι και 30% σε σχέση με τα αυτόκλειστα συστήματα. Συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι ο καταλύτης 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3 σε συνθήκες CSTR παρουσίασε σημαντικά μειωμένη εκλεκτικότητα σε αμμωνιακά (S ΝΗ4+, %) και σε νιτρώδη ιόντα (S ΝΟ2, %) κατά 26 και 6 εκατοστιαίες μονάδες, αντίστοιχα σε σχέση με τον αντιδραστήρα SBR, διατηρώντας παράλληλα την υψηλή του ενεργότητα (X NO3 = 80%). Έχει αποδειχθεί ότι η χημική σύσταση του υποστρώματος επηρεάζει άμεσα τόσο την καταλυτική ενεργότητα (Χ ΝΟ3, %), όσο και την εκλεκτικότητα της αντίδρασης ΝΟ 3 /Η 2 /Ο 2 ως προς το Ν 2 (S N2, %). Ανάμεσα σε μια σειρά υποστρωμάτων που μελετήθηκαν το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος i

8 ΠΕΡΙΛΗΨΗ διοξείδιο του τιτανίου (TiO 2 ) φαίνεται να προσδίδει στον καταλύτη σημαντικά βελτιωμένη απόδοση ως προς την υπόψιν αντίδραση (Χ ΝΟ3 = 81.3% και S Ν2 = 92.3%). Επιπλέον, ο καταλύτης αυτός βρέθηκε να παρουσιάζει εξαιρετική σταθερότητα με τον χρόνο αντίδρασης (t=180h). Η άμεση εμπλοκή του διοξειδίου του τιτανίου στον μηχανισμό αναγωγής των νιτρικών ιόντων επιβεβαιώθηκε από μηχανιστικές μελέτες (TPSR, DRIFTS, SSITKA). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της τεχνικής TPSR στον καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3 μετά από αντίδραση ΝΟ 3 /Η 2, τα επίπεδα της παραγόμενης αμμωνίας ήταν σημαντικά μειωμένα (C NH3 = 0.7 μmol/g), σε σχέση με το καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 (C NH3 = 19.3 μmol/g). Το γεγονός αυτό υποδηλώνει την μειωμένη παρουσία αμμωνιακών ειδών (ΝΗ x ) στην επιφάνεια του στερεού PdCu/γAl 2 O 3. Τα τελευταία ενισχύονται από τα αποτελέσματα των ισοτοπικών πειραμάτων SSITKATPSR, σύμφωνα με τα οποία το ποσό του ενεργού ατομικού προσροφημένου αζώτου που ανάγεται σε Ν 2 βρέθηκε να είναι μέχρι και 35% περισσότερο στην περίπτωση του καταλύτη PdCu/TiO 2 Al 2 O 3. Επιπλέον, μελέτες in situ DRIFTS (SSITKA) έχουν αποδείξει ότι η φύση του υποστρώματος επηρεάζει σημαντικά τη δραστικότητα ενδιάμεσων ειδών αζώτου που σχηματίζονται στην επιφάνεια του καταλύτη, καθόλου όμως τη χημική δομή τους. Συγκεκριμένα, ενεργά προσροφημένα ΝΟΗ σε όξινες θέσεις Lewis του διοξειδίου του τιτανίου βρέθηκαν να απαντούν μόνο στον καταλύτη Pd Cu/TiO 2 Al 2 O 3. Προκειμένου να διευκρινιστεί ο ρόλος της δραστικής φάσης PdCu στην καταλυτική αναγωγή των νιτρικών ιόντων με H 2 πραγματοποιήθηκαν καταλυτικά πειράματα σε μονομεταλλικούς και διμεταλλικούς στηριζόμενους καταλύτες Μ/γAl 2 O 3 (Μ=Pd, Cu, Pd Cu). Ο διμεταλλικός στηριζόμενος καταλύτης 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 παρουσίασε σημαντικά υψηλότερη δραστικότητα σε NO 3 κατά 4060 εκ. μονάδες, γεγονός που υποδηλώνει τη σημαντικότητα των διμεταλλικών κρυσταλλιτών PdCu στην αντίδραση ΝΟ 3 /Η 2. Στη παρούσα Δ.Δ. κρίθηκε απαραίτητη η μελέτη της επίδρασης του μεγέθους σφαιριδίων γal 2 O 3 (dp = 1.8 και 3mm) στην καταλυτική συμπεριφορά του στερεού 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 ως προς την αντίδραση NO 3 /H 2 /O 2. Ο βαθμός μετατροπής ΝΟ 3 (Χ NO3, %) παρουσίασε σημαντική μείωση της τάξης του 28.6% κατά τη χρήση + σφαιριδίων γal 2 O 3 μεγέθους 3mm, ενώ η εκλεκτικότητα της αντίδρασης σε ΝΗ 4 διατηρήθηκε περίπου στα ίδια επίπεδα (S NΗ4+ = ~18.5%). Τα αποτελέσματα αυτά είναι συνυφασμένα με την παρουσία αντιστάσεων στη μεταφορά μάζας (ιόντων) προς την εξωτερική επιφάνεια των σφαιριδίων του καταλύτη (εξωτερικά φαινόμενα μεταφοράς Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος ii

9 ΠΕΡΙΛΗΨΗ μάζας). Για πρώτη φορά πραγματοποιήθηκε συστηματική μελέτη της επίδρασης του οξυγόνου στην καταλυτική συμπεριφορά (X NO3 και S N2, %) του στερεού 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3 σε αντιδραστήρα συνεχούς ροής. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, ο βαθμός μετατροπής των ΝΟ 3 δεν παρουσίασε καμία αξιοσημείωτη μεταβολή (X NO3 > 80%) κατά την παρουσία μέχρι και 20% κ.ο. αέρα στο αέριο ρεύμα της τροφοδοσίας, ενώ μια σχετικά μικρή μείωση της τάξης των 7 εκατοστιαίων μονάδων παρατηρήθηκε σε συνθήκες αντίδρασης 70% κ.ο. Η 2 /30% κ.ο. αέρα. Αντίθετα, η εκλεκτικότητα της αντίδρασης σε ΝΗ + 4 (S ΝΗ4+, %) παρουσίασε σημαντική μείωση μέχρι και 72% με αύξηση της περιεκτικότητας της τροφοδοσίας σε Ο 2 (6.3% κ.ο. O 2 ). Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την εφαρμογή της τεχνικής TPSR ενισχύουν την άποψη για θετική επίδραση του οξυγόνου στην εκλεκτικότητα της αντίδρασης NO 3 /H 2. Συγκεκριμένα, στην περίπτωση όπου χρησιμοποιήθηκε οξυγόνο στην αντίδραση τα επίπεδα της παραγόμενης αμμωνίας ήταν μειωμένα μέχρι και 97%, ένδειξη της μειωμένης παρουσίας προσροφημένων αμμωνιακών ειδών στην επιφάνεια του υπό μελέτη καταλύτη. Το τελευταίο ενισχύεται από τα αποτελέσματα των ισοτοπικών πειραμάτων SSITKA TPSR, σύμφωνα με τα οποία το ποσό του ενεργού ατομικού προσροφημένου αζώτου που ανάγεται σε Ν 2 βρέθηκε να είναι μέχρι και 35% περισσότερο κατά την παρουσία του οξυγόνου στο αέριο ρεύμα τροφοδοσίας. Επιπλέον, μελέτες in situ DRIFTS (SSITKA) έχουν δείξει ότι, η παρουσία του οξυγόνου στην τροφοδοσία επηρεάζει τη φύση των ενεργών ενδιάμεσων ειδών αζώτου. Βρέθηκε ότι, τα διδοντικά νιτρικά (bidentate nitrates) και το μονοξείδιο του αζώτου (ΝΟ) που είναι προσροφημένα στο Pd συμμετέχουν ενεργά σε συνθήκες αντίδρασης ΝΟ 3 /Η 2 /Ο 2. Η οξειδωτική κατάσταση του Pd παρουσία οξυγόνου φαίνεται να ευνοεί την αναγωγή των συγκεκριμένων ειδών αζώτου. Επιπλέον, για πρώτη φορά έχει διεξαχθεί λεπτομερής μελέτη της επίδρασης της ογκομετρικής ροής της υγρής φάσης για την αντίδραση ΝΟ 3 /Η 2 /O 2. Συγκεκριμένα, έχει βρεθεί ότι η αύξηση της ογκομετρικής ροής από 2 σε 6 ml/min προκαλεί σημαντική μείωση της εκλεκτικότητας της αντίδρασης ως προς NH + 4 (16 φορές), χωρίς αξιοσημείωτη μεταβολή του βαθμού μετατροπής ΝΟ 3 (X NO3, %). Όπως αποδείχθηκε, η μείωση της εκλεκτικότητας της αντίδρασης σε ΝΗ + 4 (S ΝΗ4+, %) δεν οφείλεται στον ελαφρώς μειωμένο βαθμό μετατροπής ΝΟ 3 (X NO3, %), αλλά κυρίως στο χρόνο επαφής των αντιδρώντων (ή ενδιάμεσα είδη) με την καταλυτική επιφάνεια. Ο ρυθμός μετατροπής ΝΟ 3 και η εκλεκτικότητα της αντίδρασης ως προς N 2 (S N2, %) είναι άμεσα εξαρτώμενες από την αρχική συγκέντρωση των νιτρικών ιόντων στο υδατικό Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος iii

10 ΠΕΡΙΛΗΨΗ μέσο. Η τάξη αντίδρασης σε σχέση με τα NO 3 βρέθηκε να είναι ίση με 0.9. Σε υψηλές τιμές αρχικής συγκέντρωσης ΝΟ 3 αυξάνεται η πιθανότητα συνδυασμού δύο ειδών που εμπεριέχουν άτομο N, το οποίο συνεπάγεται με αύξηση της εκλεκτικότητας της αντίδρασης ως προς Ν 2 (S Ν2, %). Επιπλέον, αύξηση της καλυπτόμενης επιφάνειας του καταλύτη με είδη που εμπεριέχουν άτομο αζώτου (και οξυγόνου) οδηγεί σε μείωση της εκτεθειμένης επιφάνειας για την προσρόφηση Η 2 (θ H ). Το γεγονός αυτό ελαχιστοποιεί την πιθανότητα περαιτέρω υδρογόνωσης ειδών ΝΟ x προς παραγωγή NH + 4. Μια σημαντική παράμετρος που θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη κατά την πρακτική εφαρμογή του υπό μελέτη καταλυτικού συστήματος απονίτρωσης είναι η ευαισθησία του καταλύτη στην παρουσία διαφόρων άλλων ιόντων στο υδατικό μέσο, και το ενδεχόμενο απενεργοποίησης του. Με εξαίρεση τα ανιόντα Cl, τα οποία βελτίωσαν έστω και ελάχιστα την απόδοση του καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3 ως προς την μετατροπή των NO 3, όλα τα υπόλοιπα ιόντα που μελετήθηκαν (HCO 3 > Na + > 3 PO 4 > SO 2 4 ) προκάλεσαν απώλεια της ενεργότητας του υπό μελέτη στερεού μέχρι και 72% (HCO 3 ). Τα Na + 3 2, PO 4 και SO 4 επηρέασαν σε μικρότερο βαθμό την ενεργότητα του καταλύτη (X NO3 = 55.5, 64.4 και 75.4%, αντίστοιχα), χωρίς καμία σημαντική μεταβολή της εκλεκτικότητας της αντίδρασης ως προς το αέριο άζωτο. Όπως αποδείχθηκε με πειράματα προσρόφησης που πραγματοποιήθηκαν για το συγκεκριμένο καταλύτη, η αυξημένη κατασταλτική δράση των HCO 3 έναντι των υπολοίπων ανιόντων δεν οφείλεται μόνο στην ανταγωνιστική προσρόφηση τους στα ίδια ενεργά κέντρα των NO 3, αλλά και στην υψηλή ενθαλπία χημειορόφησης τους στις θέσεις αυτές, δηλαδή στην ικανότητα τους να απομακρύνουν τα ήδη προσροφημένα νιτρικά είδη. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος iv

11 ABSTRACT ABSTRACT Uptodate, practically all the research conducted regarding the catalytic reduction of nitrates with H 2 concerns experimental work in a batch or semibatch mode. However, the catalytic reduction of nitrates in a continuous flow reactor may present several advantages over the conventional semibatch setup. The continuous mode offers more flexibility concerning the choice of several operating conditions (e.g., liquid flow rate), while it minimizes possible ph problems that are attributed to the continuous alternation of reactants and products concentration with time on stream, a phenomenon observed only in the case of batch or semi batch modes. In the present Doctoral Thesis an attempt is being made, for the first time ever, to study the influence of various experimental parameters on the catalytic reduction of nitrates in a continuous flow stirred tank reactor. Catalytic experiments aiming at the assessment of the catalytic behaviour of PdCu metals supported on series of coated alumina spheres were carried out in a stateoftheart threephase reactor. The present research involves a detailed fundamental study of the selective catalytic reduction of nitrates (NO 3 ) in water mediums towards N 2 formation in the presence of oxygen (5 vol% O 2 ) using H 2 as reducing a agent (hydrogen selective catalytic reduction, H 2 SCR) over PdCu supported on various mixed metal oxides, x wt% M x O y /γal 2 O 3 (M x O y = CeO 2, MgO, Mn 2 O 3, Cr 2 O 3, Y 2 O 3, MoO 2, Fe 2 O 3 and TiO 2 ) at room temperature. In particular, an indepth investigation of the effects of the type of reactor, the support chemical composition, the liquid flow rate, the presence of oxygen in the gaseous feed, the initial concentration of nitrates, the presence of foreign ions in the liquid medium, the active phase, the particle size of alumina etc. on the activity, N 2 selectivity and stability of catalysts with time on stream was conducted. For the first time a detail comparison between the specific catalytic activity observed and the main physicochemical properties (e.g., support chemical composition) of the catalysts were attempted in order to establish correlations between these parameters their specific catalytic activity and selectivity (S N2, %). It was found that the chemical composition of the support can significantly affect both the catalytic activity and selectivity of supported PdCu catalysts towards the NO 3 /H 2 /O 2 reaction. The PdCu clusters supported on TiO 2, CeO 2 and Y 2 O 2 coated γal 2 O 3 spheres showed the best catalytic behavior compared with the rest of supports examined. The most active solid 1wt% Pd0.5wt% Cu/TiO 2 Al 2 O 3 was studied thoroughly for its physicochemical characteristics and their relation to its catalytic activity towards the reactions at hand. Moreover, this catalyst presents an excellent stability with reaction time of NO 3 Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος v

12 ABSTRACT + /H 2 /O 2. In order to elucidate the promoting role of TiO 2 in suppressing the unwanted NH 4 production in water, DRIFTS and the other transient studies were performed. The difference in the reactivity of the various adsorbed Nspecies observed when varying the support chemical composition explains in an adequate degree the large effect of the chemical composition of the support on the supported PdCu catalysts behaviour. The current work reports, for the first time ever, that the selectivity of the reaction at hand can by adjusted by regulating the flow rate of the liquid medium (e.g., nitrates solution) in a CSTR process. Reaction selectivity towards N 2 as high as 96%, can be obtained under certain experimental conditions. In particular, the same NO 3 conversion with NH + 4 selectivity values up to sixteen times lower can be obtained when increasing the liquid flow rate from 2 to 6 ml/min. Moreover, it was proven for the first time, in a continuous flow process, that the presence of oxygen in the gaseous feed has a remarkable positive effect on the reaction s selectivity towards nitrogen. In particular, the reaction s selectivity towards NH + 4 can be reduced by almost 60% after introducing 4.2 vol.% oxygen (or 20 vol.% air) in the reductive feed stream. In situ DRIFTS studies have shown that the oxygen feed concentration has a big impact on the reactivity of active adsorbed Nspecies, and no impact on their chemical structure. TPSR studies have also shown that the formation of NH 3 is favored when oxygen is not present in the feed gas stream, a fact that explains the above results. The reduction rate of nitrates and reaction s selectivity towards NH + 4 strongly depends on the initial concentration of nitrates in the liquid medium. It was found that NO 3 reduction rate is increased by six times while NH + 4 selectivity is decreased by five times when the initial concentration of nitrates is increased from 10 to 100 mg/l. The apparent reaction order with respect to nitrates was found to be 0.9. Also, the presence of HCO 3 in the liquid feed of the NO 3 /H 2 /O 2 reaction can lead to the significant decrease of both catalysts activity and selectivity. On the contrary, the presence of Cl slightly increases catalysts activity, while the presence of Na + 2 3, SO 4 and PO 4 do not affect significantly the catalysts behavior. As previously mentioned, the present work provides also fundamental mechanistic information for the NO 3 /H 2 /O 2 reaction over supported PdCu catalysts. Detailed mechanistic studies (SSITKADRIFTS) have been performed on 1wt% Pd0.5wt% Cu/γ Al 2 O 3 and 1wt% Pd0.5wt% Cu/TiO 2 Al 2 O 3 catalysts concerning the reaction system at hand (NO 3 /H 2 and NO 3 /H 2 /O 2 ). Experiments revealed that the mechanism of N 2 production strongly depends on the nature of the support and presence of O 2 (air) in the gas Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος vi

13 ABSTRACT feed. In particular, these parameters were found to significantly affect the formation of different adsorbed active intermediate Nspecies on the support or Pd metal surface. In more detail, a comparison of the catalysis examines reveals the presence of several similarities and differences which can be summarized as follows: i. Four Nspecies adsorbed on the catalyst surface were reported to be active in the case of PdCu/γAl 2 O 3 catalyst, while five Nspecies were found to be active in the case of PdCu/TiO 2 Al 2 O 3 catalyst, depending on reaction conditions. ii. Adsorbed ionic nitrates on Cu were found to be very reactive, and finally determined to be active species both catalysts, under any reaction conditions. iii. Bidentate nitrates on Pd were found to be active only when oxygen was present in the feed gas stream for both catalysts. iv. Adsorbed bidentate nitrates on the support were determined to be active species for the NO 3 /H 2 reaction over PdCu/γAl 2 O 3 and PdCu/TiO 2 Al 2 O 3 catalysts. The latter species were also found to be very reactive but not active in the case of the NO 3 /H 2 /O 2 reaction over PdCu/TiO 2 Al 2 O 3. The enhanced activity was due to hydrogen spillover from metallic Pd on the support surface. v. One active intermediate Nspecies (linear NO) on Pd was identified to be present in the nitrogenreaction path towards N 2 formation on PdCu/γAl 2 O 3 catalyst. The latter species were also observed in the case of PdCu/TiO 2 Al 2 O 3. vi. Adsorbed nitrosyls (NO + ) on the support were found to be active in the case of the NO 3 /H 2 /O 2 reaction over PdCu/TiO 2 Al 2 O 3, vii. Adsorbed NOH on Lewis acid sites of TiO 2 (Ti 4+ NO/NOH) have been considered as the intermediate active species finally leading to the undesired NH + 4 in the case of Pd Cu/TiO 2 Al 2 O 3, while the same species seem to be also reactive in the case of PdCu/γ Al 2 O 3. viii. Adsorbed NH + 4 on Bronsted acid sites of TiO 2 were observed only in the case of the NO 3 /H 2 reaction over PdCu/TiO 2 Al 2 O 3. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος vii

14 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ 1 ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ Νιτρικά Ιόντα Μορφές Αζώτου Προέλευση των Νιτρικών Ιόντων Νομοθεσία για τη Μείωση των Νιτρικών Ιόντων Επίδραση των Νιτρικών Ιόντων στην Ανθρώπινη Υγεία Επίδραση των Νιτρικών Ιόντων στο Περιβάλλον Μέθοδοι Απομάκρυνσης των Νιτρικών Ιόντων Κατάλυση Περιβαλλοντική Κατάλυση Καταλυτικό Φαινόμενο Μεταλλικοί Στηριζόμενοι Καταλύτες Χημική Προσρόφηση Απενεργοποίηση Καταλυτών Σύνθεση Διμεταλλικών Στηριζόμενων Καταλυτών PdCu Τεχνικές Χαρακτηρισμού Καταλυτών Βιβλιογραφία 116 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Εκλεκτική Καταλυτική Αναγωγή Νιτρικών και Νιτρωδών Ιόντων Παρουσία Υδρογόνου σε Μεταλλικούς Στηριζόμενους Καταλύτες Διμεταλλικοί Στηριζόμενοι Καταλύτες Δραστική ή Ενεργός Φάση Υπόστρωμα ή Φορέας 131 Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος ix

15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή Ρόλος του Υποστρώματος Φύση του Υποστρώματος Σχηματισμός ΝΗ 4 + : To Κυριότερο Πρόβλημα της Καταλυτικής Αναγωγής ΝΟ 3 με Η Εισαγωγή Επίδραση ph Τεχνικές Παρεμπόδισης Σχηματισμού ΝH Μηχανισμός της Αντίδρασης Εισαγωγή Σχηματισμός ΝΟ από ΝΟ Σχηματισμός Ν 2 από ΝΟ Σχηματισμός NH Σχέση Κρυσταλλικής Δομής Προϊόντων Αντίδρασης Κινητική της Αντίδρασης Εισαγωγή Κινητικά Μοντέλα Επίδραση Συνθηκών Αντίδρασης Επίδραση της Αρχικής Συγκέντρωσης Νιτρικών Ιόντων Επίδραση Διαφόρων Ιόντων στο Υδατικό Μέσο Επίδραση της Ροής του Αέριου Ρεύματος Τροφοδοσίας Επίδραση της Ογκομετρικής Ροής της Υγρής Φάσης Επίδραση της Θερμοκρασίας Βιβλιογραφία 168 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή Σύνθεση Καταλυτών 175 Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος x

16 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 3.3 Φυσικοχημικός Χαρακτηρισμός Καταλυτών Φασματοσκοπία Ατομικής Απορρόφησης (Atomic Absorption Spectroscopy, AAS) Προσδιορισμός Ειδικής Επιφάνειας (ΒΕΤ) Φασματοσκοπία Μάζας (Mass Spectrometry, MS) Φασματοσκοπία Διάχυτης Ανάκλασης Υπέρυθρης Ακτινοβολίας με Μετασχηματισμό Fourier (DRIFTS) Θερμοπρογραμματιζόμενες Τεχνικές (Η 2 TPD και TPSR) Μέθοδος Ισοτοπικής Εναλλαγής (Steady State Isotopic Transient Kinetic Analysis, SSITKA) Ηλεκτρονική Μικροσκοπία ΣάρωσηςΜικροανάλυση ΑκτίνωνΧ (Scanning Electron Microscopy, SEMElectron Diffraction XRay Analysis, EDX) Καταλυτικές Μετρήσεις Βιβλιογραφία 198 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Εκλεκτική Καταλυτική Αναγωγή ΝΟ 3 με Η Φυσικοχημικός Χαρακτηρισμός των Καταλυτών Φασματοσκοπία Ατομικής Απορρόφησης (Atomic Absorption Spectroscopy, AAS) Προσδιορισμός Ειδικής Επιφάνειας (ΒΕΤ) Ηλεκτρονική Μικροσκοπία ΣάρωσηςΜικροανάλυση ΑκτίνωνΧ (Scanning Electron Microscopy, SEM Electron Diffraction XRay Analysis, EDX) Θερμοπρογραμματιζόμενη Εκρόφηση Η 2 (TPDH 2 ) Καταλυτικά Πειράματα Επίδραση Χημικής Σύστασης του Υποστρώματος Επίδραση Συγκέντρωσης (% κ.ο.) Οξυγόνου στην Τροφοδοσία Επίδραση Ογκομετρικής Ροής 227 Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xi

17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Επίδραση Παρουσίας Διαφόρων Ιόντων στην Υγρή Τροφοδοσία Επίδραση Αρχικής Συγκέντρωσης Νιτρικών Ιόντων Μελέτη Σταθερότητας Καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O με το Χρόνο Αντίδρασης Προσρόφηση Νιτρικών Ιόντων Επίδραση Δραστικής Φάσης Pd, Cu, και PdCu Μελέτη της Καταλυτικής Ενεργότητας Στερεών 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/Al 2 O 3 και 1% κ.β. Pd/CuΟAl 2 O Επίδραση Τύπου Αντιδραστήρα (Semi Batch Reactor, SBR & Continuous Stirred Tank Reactor, CSTR) Επίδραση Μεγέθους Σφαιριδίων γal 2 O Πειραματικές Μετρήσεις με τη Χρήση Φασματοσκοπίας Υπερύθρου (FTIR, Insitu DRIFTS) Ταυτοποίηση της Χημικής Δομής Ενδιαμέσων Ειδών Αζώτου Δραστικότητα Προσροφημένων Ειδών Αζώτου που Σχηματίζονται κατά την Αντίδραση ΝΟ 3 /H 2 και ΝΟ 3 /H 2 /Ο 2 ως προς το Η Ταυτοποίηση Χημικής Δομής Προσροφημένων Ενεργών Ειδών Αζώτου σε Συνθήκες Αντίδρασης ΝΟ 3 /H 2 και ΝΟ 3 /H 2 /Ο 2 (SSITKA DRIFTS) 4.5. Πειράματα Θερμοπρογραμματιζόμενης Επιφανειακής Αντίδρασης (TPSR) TPSR σε Ροή Ηe μετά από Αντίδραση ΝΟ 3 /H 2 ή ΝΟ 3 /H 2 /Ο TPSR σε Ροή Ηe μετά από Ισοτοπική Εναλλαγή με 15 ΝΟ 3 (SSITKA TPSR) Βιβλιογραφία 312 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 317 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 324 Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xii

18 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 1.1: Παγκόσμια κατανάλωση αζωτούχων λιπασμάτων (σε εκατομμύρια τόνους ανόργανου αζώτου) κατά την περίοδο Σχήμα 1.2: Κατανάλωση αζωτούχων και άλλων λιπασμάτων (σε εκατομμύρια τόνους ανόργανου αζώτου) στις χώρες της Ε.Ε. κατά την περίοδο Σχήμα 1.3: Κατανάλωση λιπασμάτων (σε εκατομμύρια τόνους ανόργανου αζώτου) για την περίοδο σύμφωνα με μοντέλα πρόβλεψης. Σχήμα 1.4: Εισροή νιτρικών ιόντων γεωργικής προέλευσης σε εσωτερικά ύδατα χωρών της Ε.Ε για το έτος Σχήμα 1.5: Πηγές νιτρορύπανσης των υδατικών οικοσυστημάτων. Σχήμα 1.6: Τα επίπεδα των νιτρικών ιόντων σε υπόγεια ύδατα χωρών της Ε.Ε. για τη περίοδο Σχήμα 1.7: Τα επίπεδα των νιτρικών ιόντων σε ποτάμια χωρών της Ε.Ε. για το έτος Σχήμα 1.8: Τα επίπεδα των νιτρικών ιόντων σε ποτάμια χωρών της Ε.Ε. για τη περίοδο (μέση συγκέντρωση συνολικού αζώτου σταθμών σε ποτάμια με βάση τη θάλασσα στην οποία εκβάλουν). Σχήμα 1.9: Τομείς που καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία και σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την προστασία των υδάτων. Σχήμα 1.10: Ευπρόσβλητες ζώνες σε υψηλά επίπεδα νιτρικών ιόντων οι οποίες είναι ευάλωτες σε φαινόμενα ευτροφισμού (γαλάζιο: έχουν οριστεί, πράσινο: πιθανές ευαίσθητες ζώνες). Σχήμα 1.11: Η προώθηση της κατάλυσης στην προστασία του περιβάλλοντος και στη ευρύτερη ζωή. Σχήμα 1.12: Πρόβλεψη της παγκόσμιας αγοράς για καταλύτες ενεργειακής και περιβαλλοντικής χρήσης για την περίοδο Σχήμα 1.13: Συγκριτικό διάγραμμα ομογενούς και ετερογενούς καταλυτικής αντίδρασης (ΔG ο < 0). Σχήμα 1.14: Σχηματική απεικόνιση ενός στηριζόμενου καταλύτη Au/MgO. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xiv

19 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 1.15: Γραφική αναπαράσταση επιφάνειας σωματιδίου δραστικής καταλυτικής φάσης (1: κενά, 2: επιπλέον άτομα, 3: πολλαπλά επίπεδα, 4: αναβαθμίδες, 5: εσοχές). Σχήμα 1.16: Ενεργά κέντρα σε επιφάνεια στερεού (π.χ. μεταλλοξειδίου) (α) και στηριζόμενου κρυσταλλίτη μετάλλου (β). Σχήμα 1.17: Δομικές μεταβολές της αλουμίνας με την θερμοκρασία. Σχήμα 1.18: Σχηματική απεικόνιση φαινόμενου spillover H 2. Σχήμα Μηχανισμός διασπαστικής χημικής προσρόφησης υδρογόνου (Η 2 (g)) στη καταλυτική επιφάνεια και διάχυση του ατομικού Η στο υπόστρωμα. Σχήμα Αναπαράσταση του τρόπου και θέσης προσρόφησης ατομικού οξυγόνου σε επιφάνεια μετάλλου. Σχήμα 1.21: Σχηματική αναπαράσταση των τροχιακών στην επιφάνεια μετάλλου κατά τη διασπαστική χημειορόφηση Ο 2. α) Διάσπαση πδεσμού σε δύο άτομα μετάλλου σε γεφυρωτή θέση, β) διάσπαση σδεσμού σε ontop άτομο μετάλλου. Σχήμα 1.22: Σχηματική αναπαράσταση της προσρόφησης και διάσπασης του Ο 2 στην επιφάνεια. Σχήμα 1.23: Σχηματική απεικόνιση της διαδικασίας εναπόθεσης του καταλυτικού επιστρώματος στο εσωτερικό των τοιχωμάτων σφαριδίων γal 2 O 3. Σχήμα Πειραματική διάταξη παρασκευής καταλυτών με υγρό εμποτισμό. Σχήμα 1.25: Η διεργασία του υγρού εμποτισμού κατά την παρασκευή στηριζόμενου καταλύτη Pd. Σχήμα 1.26: Η διφασική περιοχή μεταξύ φορέα υδατικού διαλύματος σε τρεις περιοχές ph. Σχήμα 1.27: Διάγραμμα λειτουργιών που λαμβάνουν χώρα σε φασματογράφο μάζας. Σχήμα 1.28: Σχηματικό διάγραμμα τετραπολικού αναλυτή μάζας. Σχήμα 1.29: Σχηματικό διάγραμμα πολλαπλασιαστή δευτερογενών ηλεκτρονίων τύπου Pie (Pietype Secondary Electron Multiplier, SEM). Σχήμα 1.30: Τυπικό φάσμα θερμοπρογραμματιζόμενης εκρόφησης αερίου (TPD). Σχήμα 1.31: Δυναμική απόκριση του σήματος του φασματογράφου μάζας (m/z=2,40) κατά την αλλαγή της τροφοδοσίας από 100%He σε 1%Ar/1%H 2 /He. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xv

20 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 1.32: Τυπικό διάγραμμα θερμοπρογραμματιζόμενης εκρόφησης Η 2 (TPD) για μεταλλικά στηριζόμενο καταλύτη. Σχήμα 1.33: Μαθηματική προσομοίωση πειράματος TPSR. Επίδραση του μηχανισμού υδρογόνωσης. RDS = αργό βήμα της αντίδρασης. Σχήμα 1.34: Τυπικές αποκρίσεις των ισοτοπικών μοριακών ειδών Ν 2 όπως αυτές λαμβάνονται κατά τη διάρκεια πειράματος SSITKA το οποίο περιλαμβάνει βηματική εναλλαγή στην αέρια τροφοδοσία 14 ΝΟ/Η 2 /Ο 2 15 ΝΟ/Η 2 /Ο 2. Σχήμα 1.35: Υπολογισμός της προσροφημένης ποσότητας Q s (t) με βάση τις δυναμικές αποκρίσεις F, M και A. Σχήμα 1.36: Οπτική διάταξη συμβολομέτρου Michelson: L πηγή Laser, ΒS Διαχωριστής δέσμης (Beam Splitter), M Καθρέπτες, S Οθόνη (screen), DL αποκλίνων φακός. Σχήμα 1.37: Συμβολογράμματα [I(s)] και αντίστοιχα φάσματα εκπομπής [I(ν)] μονοχρωματικής (α) και πολυχρωματικής (β) πηγής. Σχήμα 1.38: Σχηματικό διάγραμμα ενός τυπικού κελιού DRIFTS. Σχήμα 1.39: Διάγραμμα τυπικής συσκευής για μετρήσεις Β.Ε.Τ. Σχήμα 1.40: Ισόθερμος (Τ=77Κ) Β.Ε.Τ για εμπορικό δείγμα CaO. Σχήμα 1.41: Ενεργειακές μεταπτώσεις στην φασματοσκοπία ατομικής απορρόφησης. Σχήμα 1.42: Αρχή της ατομικής φασματοσκοπίας. Α: Νέφος ατόμων, Β, Β : Δέσμη διερχόμενης ακτινοβολίας ομοαξονικά και κάθετα με τον ανιχνευτή αντίστοιχα και Γ: Ανιχνευτής. Σχήμα 1.43: Κύρια μέρη μιας διάταξης φασματόμετρου ατομικής απορρόφησης. Σχήμα 1.44: Διάταξη συσκευής ΦΑΑ με φούρνο από σωλήνα γραφίτη. Σχήμα 1.45: Το σύστημα κατά L Vov. Σχήμα 1.46: Απεικόνιση πλατφόρμας L Vov. Σχήμα 1.47: Εγκάρσια θερμαινόμενος φούρνος γραφίτη (Transverse Heated Graphite Atomizer, THGA). Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xvi

21 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 1.48: Σχηματική παράσταση ενός συστήματος διόρθωσης υποβάθρου με ακτινοβολία πηγής συνεχούς φάσματος. Ο τεμαχιστής (chopper) μπορεί να παραληφθεί, εάν οι λυχνίες λειτουργούν εναλλασσόμενα. Σχήμα 1.49: Σχηματική παράσταση ενός ηλεκτροθερμικού οργάνου απορρόφησης που διαθέτει διόρθωση υποβάθρου βασιζόμενη στο φαινόμενο Zeeman. Α: λυχνία κοίλης καθόδου, Β: περιστρεφόμενος πολωτής, C: συνιστώσες πολωμένες δέσμες κάθετες μεταξύ τους, D: σχάση των ενεργειακών επιπέδων και δημιουργία τριών κορυφών, Ε: απορρόφηση της ακτινοβολίας και F: περιοδικό σχήμα απορρόφησης Σχήμα 1.50: Σήματα στο διορθωτή Zeeman. Σχάση αρχικής φασματικής γραμμής σε π και σ συστατικά, υπό την επίδραση μαγνητικού πεδίου. (Α) εγκάρσιο σύστημα (transverse) και (Β) διαμήκες σύστημα (longitudinal) Zeeman. Σχήμα 1.51: Μεταβολή της έντασης του προσπίπτοντος φωτός κατά τη διέλευσή του από υλικό πάχους dx. Σχήμα 1.52: Σχηματική διάταξη της αρχής λειτουργίας του φασματοφωτομέτρου απορρόφησης ορατού υπεριώδους. Σχήμα 1.53: Επίδραση ατομικού αριθμού και δυναμικού επιτάχυνσης στον όγκο αλληλεπίδρασης. Σχήμα 1.54: Φαινόμενα αλληλεπίδρασης δέσμης δείγματος. Σχήμα 1.55: Σχηματική παράσταση ενός συστήματος διόρθωσης υποβάθρου με ακτινοβολία πηγής συνεχούς φάσματος. Ο τεμαχιστής (chopper) μπορεί να παραληφθεί, εάν οι λυχνίες λειτουργούν εναλλασσόμενα. Σχήμα 156: Δευτερογενή ηλεκτρόνια. Σχήμα 1.57: Συνεχές φάσμα ακτίνων Χ. Σχήμα 1.58: K και L γραμμές χαρακτηριστικών ακτίνων Χ. Σχήμα 1.59: Ηλεκτρόνια Auger. Σχήμα 1.60: Διάγραμμα λειτουργίας ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης. Σχήμα 1.61: Διάγραμμα εκπομπής δέσμης Σχήμα 1.62: Διάγραμμα εστίασης σε διαφορετικές αποστάσεις εργασίας. Σχήμα 1.63: Εικόνες ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης (SEM) στις οποίες παρουσιάζεται η μορφολογία κρυστάλλων χαλκού πριν (α) και μετά (β) από διάβρωση. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xvii

22 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 1.64: Τυπική εικόνα ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης (SEM) κατανομής φάσεων από οπισθοσκεδαζόμενα ηλεκτρόνια. Οι λαμπρότερες επιφάνειες δηλώνουν φάσεις με μεγαλύτερο μέσο ατομικό αριθμό. Σχήμα 1.65: Χαρακτηριστικό φάσμα μικροανάλυσης ακτίνων Χ για την ποιοτική ανάλυση του δείγματος. Σχήμα 2.1: Ενεργότητα διαφόρων καταλυτών στην αναγωγή των ΝΟ 2 (Χ ΝΟ2, %) παρουσία H 2 και την εκλεκτικότητα της αντίδρασης ως προς NH + 4 (S ΝΗ4+, %); 5%Pd/Al 2 O 3, 5%Pt/Άνθρακα, 5%Ru/Al 2 O 3, 2%Ir/Al 2 O 3 και 2%Rh/Al 2 O 3. Σχήμα 2.2: Καταλυτική συμπεριφορά διμεταλλικών στηριζόμενων καταλυτών Pd Μ/Al 2 O 3 (M=Fe, Co, Pt, Ni, Ag, Cu). Σχήμα 2.3: Επίδραση του λόγου Pd:Cu (α) και της συνολικής φόρτισης των μετάλλων Pd Cu (β) στην ενεργότητα διμεταλλικών στηριζόμενων καταλυτών PdCu/ΤιΟ 2 στην αντίδραση αναγωγής των νιτρικών ιόντων παρουσία Η 2. Σχήμα 2.4: Μηχανισμός αναγωγής νιτρικών ιόντων με Η 2 σε καταλύτη Pd/CeO 2. Σχήμα 2.5: Μηχανισμός αναγωγής νιτρικών (α) και νιτρωδών ιόντων (β) στο καταλύτη Pd/TiO 2. Σχήμα 2.6: Επίδραση της χημικής σύστασης του υποστρώματος διμεταλλικών στηριζόμενων καταλυτών Pd Cu σε σύνθετα μεταλλοξείδια του τύπου M x O y Al 2 O 3 στις συγκεντρώσεις NO 3 (α) και ΝΗ + 4 (β). Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =100mg/L; t=2h; T=25 o C; P=1atm; W κατ =4.0g. Σχήμα 2.7: Επίδραση του ph στην μετατροπή των νιτρικών ιόντων και το σχηματισμό αμμωνιακών ιόντων σε διμεταλλικούς στηριζόμενους καταλύτες 5% κ.β. Pd1.25 % κ.β. Sn/Al 2 O 3 και 5% κ.β. Pd1 % κ.β. In/Al 2 O 3. Σχήμα 2.8: Επίδραση της χημικής σύστασης του αέριου μίγματος τροφοδοσίας της αντίδρασης στις συγκεντρώσεις NO 3 (α) και ΝΗ + 4 (β) για το καταλύτη PdCu/TiO 2 Al 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: [NO 3 ] o =100mg/L; t=2h; T=25 o C; P=1atm; W κατ =4.0g. Σχήμα 2.9: Λεπτομερής ανάλυση του μηχανισμού της αντίδρασης αναγωγής νιτρικών ιόντων με H 2 σε διμεταλλικούς στηριζόμενους καταλύτες PdΜ (Μ=Cu, Sn, In). Σχήμα 2.10: Θέσεις προσρόφησης και αναγωγής ΝΟ 3 καταλύτες PdCu σύμφωνα με τους Prusse et. al. [43]. και ΝΟ 2 σε διμεταλλικούς Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xviii

23 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 2.11: Σχηματισμός N 2 κατά την καταλυτική αναγωγή των νιτρικών ιόντων με τη μεσολάβηση των ενδιάμεσων ειδών NO και N 2 O. Σχήμα 2.12: Διαγραμματική απεικόνιση του μηχανισμού της αντίδρασης αναγωγής ΝΟ 2 με H 2 σε μονομεταλλικούς στηριζόμενους καταλύτες Pd/γAl 2 O 3. Οι διακεκομμένες γραμμές αντιπροσωπεύουν τις πιθανές οδούς για το σχηματισμό Ν 2 Ο και Ν 2. Σχήμα 2.13: Σχηματισμός N 2 κατά την καταλυτική αναγωγή των νιτρικών ιόντων μέσω ανασυνδυασμού των ενδιάμεσων προσροφημένων ειδών NO και NH. Σχήμα 2.14: Σχηματισμός N 2 κατά την καταλυτική αναγωγή των νιτρικών ιόντων μέσω ανασυνδυασμού των ενδιάμεσων προσροφημένων ειδών NO και N. Σχήμα 2.15: Σχηματισμός NH 3 μέσω διαδοχικής επιφανειακής αντίδρασης Η 2 με το NO. Σχήμα 2.16: Αναγωγή του Cu 2 O ads σε μεταλλική κατάσταση (ενεργό) Cu o με υδρογόνο μέσω μηχανισμού spillover από το Pd. Σχήμα 2.17: Διασπαστική χημειορόφηση και διάχυση υδρογόνου μέσω spillover από μεμονωμένους κρυσταλλίτες Pd σε διμεταλλικούς κρυσταλλίτες PdCu. Σχήμα 2.18: Συμμετοχή διαφορετικών ενεργών κέντρων του στηριζόμενου καταλύτη Pd Cu στο μηχανισμό της αντίδρασης. Σχήμα 2.19: Διαγραμματική απεικόνιση του μηχανισμού της αντίδρασης αναγωγής νιτρικών ιόντων με H 2 σε διμεταλλικούς στηριζόμενους καταλύτες PdCu/υδροταλσίτες. Σχήμα 2.20: Μηχανισμός της αντίδρασης αναγωγής νιτρικών ιόντων με H 2 σε διμεταλλικούς στηριζόμενους καταλύτες PdCu/υδροταλσίτες. Σχήμα 2.21: Μηχανισμός της εκλεκτικής αναγωγής των ΝΟ 3 με Η 2 σε καταλύτες Pd Cu/TiO 2 διαφορετικού μεγέθους κρυσταλλιτών PdCu (συμπλέγματα): < 3.5 nm (αριστερά); > 3.5 nm (δεξιά). Ρόζ: διμεταλλικές θέσεις PdCu και γκρί: μονομεταλλικές θέσεις Pd. Σχήμα 2.22: Η λογαριθμική σχέση του αρχικού κινητικού ρυθμού αναγωγής των νιτρικών ιόντων συναρτήσει της αρχικής συγκέντρωσης NO 3 σε καταλύτη 0.5% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3. Σχήμα 2.23: Επίδραση Cl, SO 4 2 και HCO 3 ιόντων σε καταλύτες PdCu/υδροταλσίτες. στην καταλυτική αναγωγή των νιτρικών Σχήμα 2.24: Επίδραση της ροής του υδρογόνου στην αναγωγή των νιτρικών ιόντων σε διμεταλλικούς στηριζόμενους καταλύτες PdCu(2:1)/TiO 2. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xix

24 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 2.25: Επίδραση της ροής (α) και της μερικής πίεσης (β) του υδρογόνου στην καταλυτική αναγωγή των νιτρικών ιόντων σε διμεταλλικούς στηριζόμενους καταλύτες Pd Cu (4:1)/Al 2 O 3. Σχήμα 2.26: Επίδραση της θερμοκρασίας στην εκλεκτικότητα της αντίδρασης σε Ν 2 (α) και στην επιφανειακή κάλυψη των ειδών NO και NH (β) κατά την καταλυτική αναγωγή των νιτρικών ιόντων παρουσία Η 2 σε διμεταλλικούς καταλύτες PdSn/γAl 2 O 3 σε αντιδραστήρα συνεχούς ροής (CSTR). Σύμβολα:... πειραματικά δεδομένα, δεδομένα με βάση θεωρητικό μοντέλο. Σχήμα 3.1: Σχηματική περιγραφή της πορείας σύνθεσης διμεταλλικών στηριζόμενων καταλυτών PdCu/M x O y Al 2 O 3. Επικάλυψη σφαιριδίων γal 2 O 3 με τη τεχνική της Εμβάπτισης (α) και εναπόθεση μετάλλων Pd ή Cu σε μικτά μεταλλοξείδια με τη μέθοδο του Υγρού Εμποτισμού (β). Σχήμα 3.2: Επίστρωση στερεού PdCu/γAl 2 O 3 (α 1, α 2 ) με διοξείδιο του τιτανίου (TiO 2 ) (β 1, β 2 ) με την τεχνική της Εμβάπτισης. Κρυσταλλίτες PdCu (1), ΤiO 2 (2) και γal 2 O 3 (3). Σχήμα 3.3: Σχηματική απεικόνιση της πειραματικής διάταξης που χρησιμοποιήθηκε για την διεξαγωγή μηχανιστικών πειραμάτων DRIFTS. Σχήμα 3.4: Σχηματική απεικόνιση της πειραματικής διάταξης που χρησιμοποιήθηκε για τη διεξαγωγή πειραμάτων ΤPD και TPSR. Οι αριθμοί στο σχήμα αντιστοιχούν σε: (1) παγίδες νερού και οξυγόνου, (2) ON/OFF βαλβίδα, (3) φίλτρο [1 μm], (4) βαλβίδα ελέγχου μαζικής ροής, (5) βαλβίδα ελέγχου αντιρροής, (6) θάλαμος ανάμιξης [3ml], (7) τρίπορτη βαλβίδα, (8) ρυθμιστής πίεσης, (9) μετρητής πίεσης, (10) πεντάπορτη βαλβίδα, (11) ροόμετρο, (12) βαλβίδα ελέγχου ροής [ΒΜ, Bubble Meter], V1, V2, V4, V6 τετράπορτες χρωματογραφικές βαλβίδες, V3 και V5 εξάπορτες χρωματογραφικές βαλβίδες, M.S: Φασματογράφος Μάζας. Σχήμα 3.5: Πίνακας ελέγχου και ρύθμισης διαφόρων παραμέτρων (π.χ., πίεσης, θερμοκρασίας, ροής και μίγματος αερίων) της πειραματικής συσκευής που χρησιμοποιήθηκε για τη διεξαγωγή των πειραμάτων. Σχήμα 3.6: Σύστημα αντιδραστήρα φούρνου όπου: (α) αντιδραστήρας, (β) θερμοστοιχείο, (γ) καταλυτική κλίνη, (δ) υαλοβάμβακας, (ε) έξοδος αντιδραστήρα, (ζ) κεραμικό υλικό, (η) είσοδος αερίων, (θ) είσοδος θερμοστοιχείων, (ι) είσοδος αερίου αντίδρασης. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xx

25 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 3.7: Σχηματική απεικόνιση της πειραματικής διάταξης που χρησιμοποιήθηκε για τη διεξαγωγή των καταλυτικών πειραμάτων. (Α 1, Α 2, Α 3, Α 4 ) Μετρητής ροής αερίων, (Β) μετρητής θερμοκρασίας μεταλλικού περιβλήματος (hot box), (Γ) μετρητής θερμοκρασία του διαλύματος εσωτερικά του αντιδραστήρα, (Δ) μετρητής ανάδευσης στροφές ανά λεπτό, (Ε) μετρητής πίεσης, (Ζ) μετρητής ροής υγρού, (Η) συσκευή ρύθμισης της διαφορικής πίεσης, (Θ) μετρητής όγκου του διαλύματος, (1) χειροκίνητη βαλβίδα αερίων, (2) σύστημα ελέγχου ροής μάζας (mass flow control), (3) βαλβίδα ελέγχου ροής (check valve), (4) θάλαμος ανάμιξης αερίων (distributor blender), (5) PLC IB31, (6) φούρνοςθερμαινόμενο μεταλλικό περίβλημα (hot box), (7) θερμοστοιχείο ή θερμοζεύγος του διαλύματος (thermocouple), (8) θερμοστοιχείο του μεταλλικού περιβλήματος (thermocouple of hot box), (9) μηχανισμός ανάδευσης, (10) μανομετρική βαλβίδα ελέγχου αντίστροφης ροής (back pressure), (11) συσκευή ρύθμισης της πίεσης του υγρού (damper), (12) αντλία Gilson, (13) τετράπορτη βαλβίδα (14) μικρομετρική βαλβίδα ελέγχου της πίεσης, (15) έξοδος αέριων προϊόντων, (16) τρίπορτη βαλβίδα, (17) χειροκίνητη βαλβίδα εξόδου υγρού για τη ρύθμιση της διαφορικής πίεσης, (18) έξοδος υγρού υπό συνεχή ροή. Σχήμα 3.8: Σύστημα αντιδραστήραμηχανισμός ανάδευσης όπου: (α) Μηχανισμός ανάδευσης, (β) έξοδος αέριων προϊόντων, (γ) είσοδος αέριου μίγματος τροφοδοσίας, (δ) θερμοστοιχεία (thermocouples), (ε) καλάθι MahoneyRobinson, (ζ) είσοδος υγρού. Σχήμα 3.9: Σχηματική απεικόνιση της πειραματικής διάταξης που χρησιμοποιήθηκε για την διεξαγωγή καταλυτικών πειραμάτων σε αντιδραστήρα CSTR. Σχήμα 4.1:. Ηλεκτρονικές φωτογραφίες σάρωσης (SEM) για καταλύτες 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/ 5% κ.β. M x O y Al 2 O 3. Al 2 O 3 (α), M x O y = CeO 2 (β), Cr 2 O 3 (γ) Fe 2 O 3 (δ) MgO (ε), Mn 2 O 3 (στ) MoO 2 (η), TiO 2 (θ), Y 2 O 3 (ι). Κατανομή των μετάλλων Al (κίτρινο), Cu (πράσινο), Pd (ρόζ), M (Ce, Cr, Fe, Mg, Mn, Mo, Ti, Y) (γαλάζιο). Σχήμα 4.2: Ηλεκτρονική φωτογραφία σάρωσης (SEM) (α) και φάσμα μικροανάλυσης ακτινώνχ (β) τυχαίου σημείου της επιφάνειας του καταλύτη PdCu/TiO 2 Al 2 O 3. Σχήμα 4.3: Ηλεκτρονική φωτογραφία σάρωσης (SEM) (α) και φάσμα μικροανάλυσης ακτινώνχ (β) τυχαίου σημείου της επιφάνειας του καταλύτη PdCu/TiO 2 Al 2 O 3. Σχήμα 4.4: Ηλεκτρονικές φωτογραφίες σάρωσης (SEM) επιφάνειας στερεού καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/5% κ.β. TiO 2 Al 2 O 3 πριν (α) και μετά (β) την αντίδραση ΝΟ 3 /Η 2 /Ο 2. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xxi

26 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 4.5: Ηλεκτρονικές φωτογραφίες σάρωσης (SEM) επιφάνειας στερεού καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/5% κ.β. MoO 2 Al 2 O 3 πριν (α) και μετά (β) την αντίδραση ΝΟ 3 /Η 2 /Ο 2. Μορφή της επιφάνειας μετά την αντίδραση (1). Σχήμα 4.6 Ηλεκτρονικές φωτογραφίες σάρωσης (SEM) επιφάνειας στερεού καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 μετά από 2h (α) και 90h (β) αντίδρασης ΝΟ 3 /Η 2 /Ο 2. Σχήμα 4.7: Φάσματα θερμοπρογραμματιζόμενης εκρόφησης Η 2 (ΤPDΗ 2 ) για το καταλύτη 1% κ.β. Pd/γAl 2 O 3 μετά από προσρόφηση Η 2 στους 25 ο C (α) και 200 ο C (β). Συγκριτική ανάλυση των δυο φασμάτων που λήφθηκαν σε διαφορετικές θερμοκρασίες προσρόφησης (γ). Σχήμα 4.8: Φάσματα θερμοπρογραμματιζόμενης εκρόφησης Η 2 (ΤPDΗ 2 ) για το καταλύτη 0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 μετά από προσρόφηση Η 2 στους 25 ο C (α) και 200 ο C (β). Συγκριτική ανάλυση των δυο φασμάτων που λήφθηκαν σε διαφορετικές θερμοκρασίες προσρόφησης (γ). Σχήμα 4.9: Φάσματα θερμοπρογραμματιζόμενης εκρόφησης Η 2 (ΤPDΗ 2 ) για το καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 μετά από προσρόφηση Η 2 στους 25 ο C (α) και 200 ο C (β). Συγκριτική ανάλυση των δυο φασμάτων που λήφθηκαν σε διαφορετικές θερμοκρασίες προσρόφησης (γ). Σχήμα 4.10: Φάσματα θερμοπρογραμματιζόμενης εκρόφησης Η 2 (ΤPDΗ 2 ) για τους καταλύτες 0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3, 1% κ.β. Pd/γAl 2 O 3 και 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γ Al 2 O 3 μετά από προσρόφηση Η 2 στους 25 ο C (α) και 200 ο C (β). Σχήμα 4.11: Επίδραση της χημικής σύστασης του υποστρώματος διμεταλλικών στηριζόμενων καταλυτών 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/5% κ.β. M x O y Al 2 O 3 στο βαθμό μετατροπής ΝΟ 3 (Χ ΝΟ3, %). Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4mL/min; t=2.5h, W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm Σχήμα 4.12: Επίδραση της χημικής σύστασης του υποστρώματος διμεταλλικών στηριζόμενων καταλυτών 1%κ.β.Pd0.5%κ.β.Cu/5%κ.β.M x O y Al 2 O 3 στην εκλεκτικότητα της αντίδρασης ως προς ΝH + 4 (S ΝΗ4+, %), ΝΟ 2 (S Ν02, %) και Ν 2 (S Ν2, %). Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4mL/min; t=2.5h, W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.13: Επίδραση της σύστασης του αέριου μίγματος τροφοδοσίας στο βαθμό μετατροπής NO 3 (Χ ΝΟ3, %) στον καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4mL/min; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xxii

27 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 4.14: Επίδραση της σύστασης του αέριου μίγματος της τροφοδοσίας στην + εκλεκτικότητα της αντίδρασης ως προς ΝH 4 (S ΝΗ4+, %) στον καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4mL/min; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.15: Επίδραση της ογκομετρικής ροής της υγρής φάσης στην καταλυτική συμπεριφορά (X NO3, S ΝΗ4+, και S Ν02, %) του στερεού 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =50mg/L; t=2.5h; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.16: Επίδραση της ογκομετρικής ροής της υγρής φάσης στην εκλεκτικότητα της αντίδρασης ως προς ΝH + 4 (S ΝΗ4+, %) σε σταθερή μετατροπή ΝΟ 3 στον καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =50mg/L; t=2.5h; W κατ =4g (FF=2mL/min) και 4.5g (FF=6mL/min); T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.17: Επίδραση διαφόρων ιόντων που απαντούν στο νερό στο βαθμό μετατροπής των NO 3 (X NO3, %) στο καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4mL/min; t=2.5h; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm; [HCO 3 ]=50(i) και 400(ii) mg/l; [Cl 2 ]=200 mg/l; [SO 4 3 ]=150 mg/l; [PO 4 ]=30 mg/l; [Na + ]=27.8 mg/l. Σχήμα 4.18: Επίδραση διαφόρων ιόντων που απαντούν στο νερό στην εκλεκτικότητα της αντίδρασης ως προς ΝH + 4 (S ΝΗ4+, %), ΝΟ 2 (S Ν02, %) και Ν 2 (S Ν2, %) στον καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4mL/min; t=2.5h; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm; [HCO 3 ]=50(i) και 400(ii) mg/l; [Cl ]=200 mg/l; [SO ]=150 mg/l; [PO 4 ]=30 mg/l; [Na + ]=27.8 mg/l. Σχήμα 4.19: Επίδραση της αρχικής συγκέντρωσης NO 3 στο ρυθμό μετατροπής τους στον καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; FF=4mL/min; t=2.5h; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.20: Επίδραση της αρχικής συγκέντρωσης NO 3 στην εκλεκτικότητα της αντίδρασης ως προς ΝH + 4 (S ΝΗ4+, %), ΝΟ 2 (S Ν02, %) και Ν 2 (S Ν2, %) στον καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/TiO 2 Al 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 / 20% κ.ο. αέρα; FF=4mL/min; t=2.5h; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.21: Εξάρτηση της μετατροπής ΝΟ 3 (Χ ΝΟ3 ) σε σχέση με το χρόνο της αντίδρασης ΝΟ 3 /Η 2 /Ο 2 στον καταλύτη 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 σε αντδραστήρα Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xxiii

28 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ συνεχούς ροής. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 / 20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4 ml/min; t=2.5h; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.22: Εξάρτηση της εκλεκτικότητας σε ΝH + 4 (S ΝΗ4+, %), ΝΟ 2 (S Ν02, %) και Ν 2 (S Ν2, %) σε σχέση με το χρόνο της αντίδρασης ΝΟ 3 /Η 2 /Ο 2 στον καταλύτη 1% κ.β. Pd 0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 / 20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =75 mg/l; FF=4 ml/min; t=2.5h; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.23: Μεταβολή της συγκέντρωσης ΝΟ 3 συναρτήσει του χρόνου προσρόφησης (ΝΟ 3 /Ηe) και αντίδρασης (ΝΟ 3 /Η 2 /Ο 2 ) σε γal 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=100% κ.ο. He (25h) και 80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα (2h); [NO 3 ] o =75 mg/l; FF=4mL/min; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.24: Μεταβολή της συγκέντρωσης ΝΟ 3 συναρτήσει του χρόνου προσρόφησης (ΝΟ 3 /Ηe) σε διμεταλλικό καταλύτη PdCu/γAl 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=100% κ.ο. He; [NO 3 ] o = 75 mg/l; FF=4mL/min; W κατ =4 g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.25: Μεταβολή του βαθμού μετατροπής ΝΟ 3 (Χ ΝΟ3, %) συναρτήσει του χρόνου αντίδρασης NO 3 /H 2 /Ο 2 στα στερεά 1% κ.β. Pd/γAl 2 O 3, 0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 και 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4mL/min; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. + Σχήμα 4.26: Μεταβολή της εκλεκτικότητας της αντίδρασης ως προς ΝH 4 (S ΝΗ4+, %) συναρτήσει του χρόνου αντίδρασης NO 3 /H 2 /Ο 2 στα στερεά 1% κ.β. Pd/γAl 2 O 3, 0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 και 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4mL/min; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.27: Μεταβολή της εκλεκτικότητας της αντίδρασης ως προς ΝΟ 2 (S ΝΟ2, %) συναρτήσει του χρόνου αντίδρασης NO 3 /H 2 /Ο 2 στα στερεά στερεά 1% κ.β. Pd/γAl 2 O 3, 0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 και 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4mL/min; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.28: Μεταβολή της μετατροπής NO 3 (Χ ΝΟ3, %) σε σχέση με το χρόνο αντίδρασης για τα στερεά 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 και 1% κ.β. Pd/5% κ.β. CuΟ Al 2 O 3. Συνθήκες αντίδρασης: GFSC=80% κ.ο. H 2 /20% κ.ο. αέρα; [NO 3 ] o =75mg/L; FF=4mL/min; W κατ =4g; T=25 o C; P=1.2atm. Σχήμα 4.29: Μεταβολή της εκλεκτικότητας της αντίδρασης ως προς ΝH + 4 (S ΝΗ4+, %) σε σχέση με το χρόνο αντίδρασης για τα στερεά 1% κ.β. Pd0.5% κ.β. Cu/γAl 2 O 3 και 1% κ.β. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος xxiv

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ ΠΡΟΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ Ίσως η τεχνική με τη μεγαλύτερη ποικιλία εφαρμογών και την εντυπωσιακότερη ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία. Η τεχνική MS παρέχει πληροφορίες σχετικά με: Τη στοιχειακή σύσταση του δείγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία SIMS (secondary ion mass spectrometry) Φασματοσκοπία μάζης δευτερογενών ιόντων

Φασματοσκοπία SIMS (secondary ion mass spectrometry) Φασματοσκοπία μάζης δευτερογενών ιόντων Φασματοσκοπία SIMS (secondary ion mass spectrometry) Φασματοσκοπία μάζης δευτερογενών ιόντων Ιόντα με υψηλές ενέργειες (συνήθως Ar +, O ή Cs + ) βομβαρδίζουν την επιφάνεια του δείγματος sputtering ουδετέρων

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το μικροσκόπιο ως αναλυτικό όργανο. Το μικροσκόπιο δεν μας δίνει μόνο εικόνες των παρασκευασμάτων μας.

Το μικροσκόπιο ως αναλυτικό όργανο. Το μικροσκόπιο δεν μας δίνει μόνο εικόνες των παρασκευασμάτων μας. Το μικροσκόπιο ως αναλυτικό όργανο. Το μικροσκόπιο δεν μας δίνει μόνο εικόνες των παρασκευασμάτων μας. Η διάκριση των μικροσκοπίων σε κατηγορίες βασίζεται, κατά κύριο λόγο, στην ακτινοβολία που χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη

Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη Θεσσαλονίκη 2015 ΑΛΚΥΝΙΑ: C ν H 2ν-2 Ο τριπλός δεσμός άνθρακα άνθρακα Τριπλός δεσμός αλκυνίου ΑΛΚΥΝΙΑ Μόρια πρότυπα για «μοριακούς διακόπτες» Μικροσκοπία σάρωσης σήραγγας (Scanning

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΕΡΙΝΗΣ ΠΡΟΣ ΥΨΗΛΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ: ΥΔΡΟΓΟΝΟΛΥΣΗ ΠΡΟΣ 1,2-ΠΡΟΠΑΝΟΔΙΟΛΗ

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΕΡΙΝΗΣ ΠΡΟΣ ΥΨΗΛΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ: ΥΔΡΟΓΟΝΟΛΥΣΗ ΠΡΟΣ 1,2-ΠΡΟΠΑΝΟΔΙΟΛΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΕΡΙΝΗΣ ΠΡΟΣ ΥΨΗΛΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ: ΥΔΡΟΓΟΝΟΛΥΣΗ ΠΡΟΣ 1,2-ΠΡΟΠΑΝΟΔΙΟΛΗ Ε.Σ. Βασιλειάδου, Α.Α. Λεμονίδου Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, 6 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΛΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΗΓΑΝΙΣΜΑ Χριστοφόρου Ανδρέας Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΑΠΟ Y ΑΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΑΠΟ Y ΑΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΑΠΟ Y ΑΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ Χ. Πολατίδης, Γ. Κυριάκου Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο, 54124 Θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία αυτή µελετήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πυρηνοποίηση. http://users.auth.gr/~paloura/ Ομο- & ετερογενής πυρηνοποίηση: αρχικά στάδια ανάπτυξης υλικών ή σχηματισμού νέας φάσης.

Εισαγωγή στην πυρηνοποίηση. http://users.auth.gr/~paloura/ Ομο- & ετερογενής πυρηνοποίηση: αρχικά στάδια ανάπτυξης υλικών ή σχηματισμού νέας φάσης. Εισαγωγή στην πυρηνοποίηση. http://users.auth.gr/~paloura/ Αντικείμενο Ομο- & ετερογενής πυρηνοποίηση: αρχικά στάδια ανάπτυξης υλικών ή σχηματισμού νέας φάσης. Ομογενής πυρηνοποίηση: αυθόρμητος σχηματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός υλικών με ιόντα

Χαρακτηρισμός υλικών με ιόντα Χαρακτηρισμός υλικών με ιόντα 1. Secondary ion mass spectroscopy (SIMS) Φασματοσκοπία μάζας δευτερογενών ιόντων. Rutherford backscattering (RBS) Φασματοσκοπία οπισθοσκέδασης κατά Rutherford Secondary ion

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11 Εργαστήριο Περιβάλλοντος, Σίνδος Σελ.(page) 1/10 ΕΚΘΕΣΗ ΟΚΙΜΩΝ T E S T R E P O R T Πελάτης Client ιεύθυνση πελάτη Client s address Περιγραφή δειγµάτων Samples description ειγµατοληψία Sampling Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ATOMIC ABSORPTION SPECTROMETRY, AAS)

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ATOMIC ABSORPTION SPECTROMETRY, AAS) ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ATOMIC ABSORPTION SPECTROMETRY, AAS) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΑ Η Φασματομετρία Ατομικής Απορρόφησης είναι μια μέθοδος ΑΤΟΜΙΚΗΣ φασματομετρίας. Προσδιορίζεται η συγκέντρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματική διαδικασία προσδιορισμού ιοντικής σύστασης ατμοσφαιρικών σωματιδίων

Πειραματική διαδικασία προσδιορισμού ιοντικής σύστασης ατμοσφαιρικών σωματιδίων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ Τομέας Μεταλλουργίας και Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Επιστήμης και Τεχνολογίας Προστασίας του Περιβάλλοντος στη Μεταλλουργία και Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΙΙ «Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΑ Τρεις τύποι φιλτραρίσµατος χρησιµοποιούνται στα αυτόνοµα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ Ορισµός ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ - Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µικρού µήκους κύµατος (10-5 - 100 Å) - Συνήθως χρησιµοποιούνται ακτίνες Χ µε µήκος κύµατος 0.1-25

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Β. Tσιρίδης 1, Π. Σαμαράς 2, Α. Κούγκολος 3 και Γ. Π. Σακελλαρόπουλος 1 1 Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΑΤΣΟΥΚΑ. Μεσολογγίου και Αγίας Λαύρας, Χανιά, Κρήτη

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΑΤΣΟΥΚΑ. Μεσολογγίου και Αγίας Λαύρας, Χανιά, Κρήτη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΑΤΣΟΥΚΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙA Ονοματεπώνυμο Όνομα πατρός Όνομα μητρός Οικογενειακή κατάσταση Βασιλική Ματσούκα Κωνσταντίνος Αικατερίνη Άγαμη Ημερομηνία γέννησης 18 Ιουνίου 1979

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΔΡ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΠΙΝΑΣ Post Doc Researcher, Chemist Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης Email: binasbill@iesl.forth.gr Thl. 1269 Crete Center for Quantum Complexity and Nanotechnology

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου Α) Να επιλέξετε σε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις τη σωστή απάντηση: 1. To στοιχείο που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡIΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΩΝ Ir KAI Ir-Ru ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΚΕΛΙΑ ΠΡΩΤΟΝΙΑΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πατρών, 26504, Πάτρα.

ΣΥΓΚΡIΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΩΝ Ir KAI Ir-Ru ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΚΕΛΙΑ ΠΡΩΤΟΝΙΑΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πατρών, 26504, Πάτρα. 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη ΣΥΓΚΡIΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΩΝ Ir KAI Ir-Ru ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΚΕΛΙΑ ΠΡΩΤΟΝΙΑΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Α. Γκούσεβ 1, Α. Κατσαούνης 1 και

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Σκοπός Μέθοδος 14 Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Η άσκηση αυτή αποσκοπεί στην κατανόηση της αρχή λειτουργίας του οπτικού φασματοσκόπιου και στην

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA)

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) H ιστορική εξέλιξη των αυτόµατων µεθόδων ανάλυσης Κλασική ανάλυση Ασυνεχής αυτόµατη ανάλυση Ανάλυση συνεχούς ροής? Τα πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΕ ΝΕΡΟ ΓΕΝΙΚΑ Με το πείραμα αυτό μπορούμε να προσδιορίσουμε δύο βασικές παραμέτρους που χαρακτηρίζουν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

Nανοσωλήνες άνθρακα. Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες. Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά

Nανοσωλήνες άνθρακα. Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες. Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά Nανοσωλήνες άνθρακα Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά Νανοσωλήνες άνθρακα ιστορική αναδρομή Από το γραφίτη στους Νανοσωλήνες άνθρακα Στο γραφίτη τα άτομα C συνδέονται ισχυρά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να γράψω μία επιστημονική εργασία?

Πώς να γράψω μία επιστημονική εργασία? Α. Π. Θ., Τμήμα Φυσικής Ενημερωτικές διαλέξεις για φοιτητές/τριες «Έρευνα στο Τμήμα Φυσικής» Πώς να γράψω μία επιστημονική εργασία? Εργασία για εργαστήριο??? Βιβλιογραφική εργασία?? Πτυχιακή εργασία? Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΩΝ ΖΕΥΓΑΡΙΩΝ Ραφαέλλα Ζάττα Λεμεσός 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Δρ Κυριάκος Παπαδόπουλος Ερευνητής Α Ινστιτούτο Φυσικοχημείας ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία Άσκηση 4 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Φασματοφωτομετρία Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία Ηλεκτροχημεία 4. Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 8 Τίτλος: «Εκκεντρότητες αντισεισμικού σχεδιασμού ασύμμετρων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ. ΚΑΘΕ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΕΙ ΤΙΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΑΙΘΑΛΗΣ

ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΑΙΘΑΛΗΣ Πρακτικά 2 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Χηµικής Μηχανικής, σελ.325 (1999) ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΑΙΘΑΛΗΣ Ε.. Παπαϊωάννου,.Θ. Ζάρβαλης και Α.Γ. Κωνσταντόπουλος Ίδρυµα Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ (X-RAY SPECTROMETRY) ΑΘΗΝΑ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ (X-RAY SPECTROMETRY) ΑΘΗΝΑ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ (X-RAY SPECTROMETRY) ΑΘΗΝΑ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ 1895: Ανακάλυψη ακτίνων Χ (Wilhelm Conrad). 1912: Οι ακτίνες Χ περιθλώνται από τα άτομα ενός κρυστάλλου όπως περιθλάται

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης.

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. Ο9 Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. 1 Σκοπός Όταν αναλύεται το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα τότε λαμβάνεται το φάσμα του. Ειδικά το φάσμα των αερίων αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΕΙ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΕΙ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΑΝΤΙΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΕΙ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ιεργασίεςπου εφαρµόζονται συνήθως στην επεξεργασία του πόσιµου νερού Κροκίδωση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Μάθημα 6 ο Καταλυτική Πυρόλυση Θερμική Πυρόλυση Ιξωδόλυση Εξανθράκωση Γλύκανση Παραγωγή Υδρογόνου Ανάμιξη Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Καταλυτική Πυρόλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ. Μ.Ε.Κ. Ι (Θ) Διαλέξεις Μ4, ΤΕΙ Χαλκίδας Επικ. Καθηγ. Δρ. Μηχ. Α. Φατσής

ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ. Μ.Ε.Κ. Ι (Θ) Διαλέξεις Μ4, ΤΕΙ Χαλκίδας Επικ. Καθηγ. Δρ. Μηχ. Α. Φατσής ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ Μ.Ε.Κ. Ι (Θ) Διαλέξεις Μ4, ΤΕΙ Χαλκίδας Επικ. Καθηγ. Δρ. Μηχ. Α. Φατσής ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ Ο καταλύτης είναι ουσία που σε ελάχιστη ποσότητα, επηρεάζει την ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ Αρ. Μελέτης: 2 / 2015 ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου του ανενεργού ΧΥΤΑ και του αποκαταστημένου ΧΔΑ Δήμου Σερρών έτους

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Αναλυτική υποδομή χαρακτηρισμού αερολύματος για ερευνητικό έργο και παροχή υπηρεσιών

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Αναλυτική υποδομή χαρακτηρισμού αερολύματος για ερευνητικό έργο και παροχή υπηρεσιών Αναλυτική υποδομή χαρακτηρισμού αερολύματος για ερευνητικό έργο και παροχή υπηρεσιών Δειγματολήπτες Αιωρούμενων Σωματιδίων με φίλτρο High Volume Impactor Κρουστικός διαχωριστής που συλλέγει σωματίδια διαμέτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΧΣΔΥΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ. Πηπρηαθή κειέηε

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΧΣΔΥΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ. Πηπρηαθή κειέηε ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΧΣΔΥΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ Πηπρηαθή κειέηε IR ΚΑΙ UV/VIS ΦΑΜΑΣΟΚΟΠΙΚΟ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΜΟ ΣΟΤ ΤΜΠΛΟΚΟΤ Co-BLM ΠΑΡΟΤΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΙΑ DNA Υανάθαιπμξ Υνζζημδμφθμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ

ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, 5. ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Σπαθής Ά.,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Η ακτινοβολία χ που εξέρχεται από το σώμα, αλληλεπιδρά με το φθορίζον στρώμα της ΕΠ, μετατρέπεται

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Αγωγιμότητα των μεταλλικών Υλικών

Ηλεκτρική Αγωγιμότητα των μεταλλικών Υλικών Τα αγώγιμα υλικά Ηλεκτρική Αγωγιμότητα των μεταλλικών Υλικών Mακροσκοπικά η ηλεκτρική συμπεριφορά των υλικών είναι: Τα ηλεκτρόνια μπορούν να κινηθούν ελεύθερα στο κρυσταλλικό πλέγμα I=V/R {R=ρL/S, σ=1/ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΗ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ

ΠΡΑΣΙΝΗ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Ε. Σαματίδου, Α. Μαρούλης, Κ. Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, Χ. Γεωργολιός Αριστοτέλειο Παν. Θεσ/νίκης, Τμήμα Χημείας, 54006 Θεσ/νίκη, Τηλ.: 2310-997884. e-mail: apm@chem.auth.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία, δραστηριοποιείται από το 1983, με αντικείμενο την μελέτη, το σχεδιασμό και την επίπλωση καταστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Νέα µέθοδος προσδιορισµού κατανοµής µεγέθους πόρων για νανοπορώδη υλικά

Νέα µέθοδος προσδιορισµού κατανοµής µεγέθους πόρων για νανοπορώδη υλικά ΑΚΜΩΝ Νέα µέθοδος προσδιορισµού κατανοµής µεγέθους πόρων για νανοπορώδη υλικά Νέα µέθοδος προσδιορισµού κατανοµής µεγέθους πόρων για νανοπορώδη υλικά Τα πορώδη υλικά αποτελούν µια πολύ σηµαντική κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ: Μέτρηση της έντασης της (συνήθως) ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με (φωτοηλεκτρικούς ήάλλους κατάλληλους) μεταλλάκτες, μετάτην αλληλεπίδραση της με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΑΥΛΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟΥ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΑ ΜΕ ΑΝΑΚΛΑΣΤΗΡΕΣ (PABR)

ΥΔΡΑΥΛΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟΥ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΑ ΜΕ ΑΝΑΚΛΑΣΤΗΡΕΣ (PABR) ΥΔΡΑΥΛΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟΥ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΑ ΜΕ ΑΝΑΚΛΑΣΤΗΡΕΣ (PABR) Μιχαλόπουλος Ι., Λύτρας Χ., Σεϊντής Γ., Λυμπεράτος Γ. Εργαστήριο Οργανικής Χημικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα