Μεταβολική οξέωση στη ραβδομυόλυση Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεταβολική οξέωση στη ραβδομυόλυση Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί"

Transcript

1 Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN REVIEW Μεταβολική οξέωση στη ραβδομυόλυση Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί Η ραβδομυόλυση ορίζεται ως σύνδρομο, το οποίο εμφανίζεται μετά από καταστροφή (λύση) ή διαταραχή στην παραγωγή/κατανάλωση ενέργειας των μυϊκών κυττάρων. Tα αίτια της ραβδομυόλυσης διακρίνονται σε φυσικά και μη φυσικά. Η λύση των μυϊκών κυττάρων έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση και την είσοδο στην κυκλοφορία μεγάλων ποσοτήτων οργανικών και ανόργανων κυτταρικών ενώσεων ή στοιχείων (π.χ. πρωτεΐνες/μυοσφαιρίνη, φωσφόρος, κάλιο, ουρικό οξύ κ.λπ.). Τα κυτταρικά αυτά προϊόντα είναι υπεύθυνα για το φάσμα των κλινικο-εργαστηριακών ευρημάτων στη ραβδομυόλυση. Η μεταβολική οξέωση (ΜΟ) με αυξημένο χάσμα ανιόντων είναι μια από τις επιπλοκές της ραβδομυόλυσης. Αίτια της ΜΟ αποτελούν η ενδογενής προσθήκη οξέων, η υπερκαλιαιμία και η οξεία νεφρική ανεπάρκεια (ΟΝΑ). Η τελευταία αποτελεί τη σοβαρότερη ίσως κλινική συνέπεια της ραβδομυόλυσης, η βαρύτητα της οποίας εξαρτάται από τη σοβαρότητα αυτής. Οι κυριότεροι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που εμπλέκονται στην εμφάνιση της ΟΝΑ είναι η νεφρική αγγειοσύσπαση, η σωληναριακή απόφραξη, η τοξικότητα της μυοσφαιρίνης και η οξείδωση των λιπιδίων.... Ε.Μ. Παππάς, 1 Ε.Χ. Ντουνούση, 1 Κ.Π. Κατωπόδης 2 1 Νεφρολογικό Τμήμα, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2 Νεφρολογικό Τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Άρτας, Άρτα Metabolic acidosis in rhabdomyolysis: Pathophysiological mechanisms Λέξεις ευρετηρίου Μεταβολική οξέωση Ραβδομυόλυση Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αρχαιότερη αναφορά για τη ραβδομυόλυση βρίσκεται στη Βίβλο (βιβλίο των Αριθμών), όπου αναφέρεται ότι οι περισσότεροι θάνατοι των Εβραίων κατά την έξοδό τους από την Αίγυπτο οφείλονταν στην υπερβολική κατανάλωση ορτυκιών. 1 Στη σύγχρονη βιβλιογραφία, για πρώτη φορά γίνεται αναφορά το 1881 ενός συνδρόμου με μυοσφαιρινουρία, 2 ενώ τον 20ό αιώνα περιγράφεται η ιδιοπαθής μορφή της ραβδομυόλυσης. 3 Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η τραυματική ραβδομυόλυση αποτέλεσε την κύρια αιτία της οξείας νεφρικής ανεπάρκειας (ΟΝΑ) στους στρατιώτες. 4 Η ραβδομυόλυση ορίζεται ως σύνδρομο με κλινικά και βιοχημικά χαρακτηριστικά, το οποίο εμφανίζεται μετά από καταστροφή (λύση) ή διαταραχή στην παραγωγή/ κατανάλωση ενέργειας των μυϊκών κυττάρων. 5 Tα αίτια της ραβδομυόλυσης διακρίνονται σε (α) φυσικά, όπως π.χ. τραυματισμοί, απόφραξη αγγείων, υπερβολική καταπόνηση μυών, ηλεκτροπληξία, υπερθερμία και (β) μη φυσικά, όπως π.χ. μεταβολικές μυοπάθειες, φάρμακα, τοξίνες, λοιμώξεις, ενδοκρινικές και ηλεκτρολυτικές διαταραχές (πίν. 1). 6 Η λύση των μυϊκών κυττάρων έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση και την είσοδο στην κυκλοφορία μεγάλων ποσοτήτων οργανικών και ανόργανων κυτταρικών ενώσεων ή στοιχείων (π.χ. πρωτεΐνες, φωσφόρος, κάλιο, ουρικό οξύ κ.λπ.), οι οποίες προέρχονται από τα κατεστραμμένα κύτταρα. Η μυοσφαιρίνη (Mb) (πρωτεΐνη μέσου μοριακού βάρους) είναι ένα από τα κυρίαρχα ενδοκυττάρια πρωτεϊνικά στοιχεία που απελευθερώνονται σε μεγάλες ποσότητες στην κυκλοφορία. Τα κυτταρικά αυτά προϊόντα είναι υπεύθυνα για το φάσμα των κλινικο-εργαστηριακών ευρημάτων στη ραβδομυόλυση. Μεταξύ των βιοχημικών διαταραχών στη ραβδομυόλυση είναι και η εμφάνιση μεταβολικής οξέωσης (ΜΟ). Πριν από την περιγραφή των παθοφυσιολογικών μηχανισμών οι οποίοι εμπλέκονται στην ανάπτυξη της ΜΟ, συνοπτικά θα αναφερθούν στοιχεία των παθοφυσιολογικών διεργασιών που ακολουθούν την κακοποίηση των ιστών και συμβάλλουν στην κυτταρική ρήξη. 2. ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΥΟΛΥΣΗΣ Οι παθοφυσιολογικές διεργασίες οι οποίες αναπτύσσονται κατά τη διαδικασία της μυόλυσης που προκαλείται από τις προαναφερθείσες αιτίες (πίν. 1) και οι οποίες, τελικά, οδηγούν στην καταστροφή (ρήξη) των κυττάρων είναι οι ακόλουθες.

2 136 Ε.Μ. ΠΑΠΠΑΣ και συν Πίνακας 1. Αίτια ραβδομυόλυσης. Α. Φυσικά αίτια Β. Μη φυσικά αίτια Α-1. Τραύμα και συμπίεση (compression) Α-1α. Τροχαία ή εργατικά ατυχήματα Α-1β. Φυσικές καταστροφές Α-1γ. Καταχρήσεις ποτών/φαρμάκων/ουσιών Α-1δ. Μακροχρόνια χρήση δηλητηρίων Α-1ε. Κακοποίηση Α-2. Απόφραξη ή μειωμένη αιματική ροή των αγγείων Α-2α. Θρόμβωση Α-2β. Εμβολή Α-2γ. Σύσφιξη αγγείων Α-2δ. Καταπληξία (shock) Α-3. Καταπόνηση μυών Α-3α. Άσκηση Α-3β. Επιληψία Α-3γ. Ψυχιατρική διέγερση Α-3δ. Τρομώδες παραλήρημα Α-3ε. Τέτανος Α-3στ. Υπερβολική δόση αμφεταμίνης Α-3ζ. «Έκσταση» Α-3η. Κρίση άσθματος Α-4. Ηλεκτρικό ρεύμα Α-4α. Υψηλής τάσης ηλεκτρική βλάβη Α-4β. Κεραυνοπληξία Α-4γ. Καρδιακή ανάταξη Α-5. Υπερθερμία Α-5α. Άσκηση Α-5β. Σηψαιμία Α-5γ. Υψηλές θερμοκρασίες περιβάλλοντος Α-5δ. Νευροληπτικό κακόηθες σύνδρομο Α-5ε. Κακοήθης υπερθερμία Β-1. Μεταβολικές μυοπάθειες Β-1α. Νόσος του McArdle Β-1β. Ανεπάρκεια μιτοχονδριακών αναπνευστικών ενζύμων Β-1γ. Έλλειψη τρανσφεράσης της καρνιτίνης (carnitine palmitoyl transferase) Β-1δ. Έλλειψη φωσφο-φρουκτοκινάσης (phosphofructokinase) Β-2. Φάρμακα Β-2α. Οινόπνευμα Β-2β. Διουρητικά Β-2γ. Αμφοτερικίνη Β Β-2δ. Αμφεταμίνη Β-2ε. Κοκαΐνη Β-2στ. Κορτικοστεροειδή Β-2ζ. Φιβράτες/στατίνες Β-2η. Ναρκωτικά/ηρωίνη Β-2θ. Κατασταλτικά του κεντρικού νευρικού συστήματος Β-2ι. Ισονιαζίδη Β-2κ. Λικορίνη (γλυκόριζα) Β-3. Τοξίνες Β-3α. Δηλητήρια φιδιών Β-3β. Νόσος του Haff [Buffalo fish (ΗΠΑ), burbot (Ευρώπη)] Β-4. Λοιμώξεις Β-4α. Τοπικές λοιμώξεις (πυομυοσίτιδες) Β-4β. Μεταστατικές λοιμώξεις (σήψη) Β-4γ. Συστηματικές λοιμώξεις Σαλμονέλα (Salmonella) Λεγεωνέλα (Legionella) Ελονοσία (Falciparum malaria) HIV (human immunodeficiency virus) Ιός Coxsackie Ιοί έρπητα (herpes viruses) Τουλαραιμία (tularemia) Β-5. Ενδοκρινικές διαταραχές Β-5α. Υποθυρεοειδισμός Β-5β. Διαβητικό κώμα (οφειλόμενο σε ηλεκτρολυτικές διαταραχές) Β-6. Ηλεκτρολυτικές διαταραχές Β-6α. Υποκαλιαιμία Β-6β. Υπασβεστιαιμία Β-6γ. Υποφωσφαταιμία Β-6δ. Υπονατριαιμία Β-6ε. Υπερνατριαιμία Β-6στ. Υπεροσμωτικές καταστάσεις Β-7. Πολυμυοσίτιδα/δερματομυοσίτιδα

3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΟΞΕΩΣΗ ΣΤΗ ΡΑΒΔΟΜΥΟΛΥΣΗ Διαταραχή του κυτταρικού μεταβολισμού Η κακοποίηση (stretching) των κυττάρων προκαλεί την αυξημένη είσοδο ιόντων νατρίου (Na + ), χλωρίου (Cl - ) και H 2O στον ενδοκυττάριο χώρο, γεγονός το οποίο οδηγεί σε κυτταρικό οίδημα (διαταραχή της αρχιτεκτονικής των κυττάρων). 5 Επίσης, παρατηρείται αυξημένη είσοδος στα κύτταρα ιόντων ασβεστίου (Ca 2+ ) στην προσπάθεια του οργανισμού να το ανταλλάξει με ιόντα Na +, τα οποία προηγουμένως είχαν εισέλθει στο ενδοκυττάριο διαμέρισμα. Οι μεγάλες αυτές ποσότητες του ενδοκυττάριου Ca 2+ επιδεινώνουν την ήδη υπάρχουσα κυτταρική σύσπαση (εξ αιτίας της αλλαγής της ηλεκτροχημικής ισορροπίας), με αποτέλεσμα την εξάντληση των αποθεμάτων της κυτταρικής ενέργειας και στη συνέχεια τον κυτταρικό θάνατο. 7 Επιπρόσθετα, η αυξημένη ενδοκυττάρια συγκέντρωση του Ca 2+ ενεργοποιεί διάφορα κυτταρικά ένζυμα, όπως τη φωσφολιπάση-α 2, καθώς και διάφορα αγγειοδραστικά μόρια και πρωτεάσες, τα οποία συμβάλλουν στην κυτταρική λύση. 6,8 Τέλος, η προαναφερθείσα ηλεκτροχημική διαταραχή οδηγεί επιπρόσθετα στην παραγωγή ελευθέρων ριζών οξυγόνου (O 2), οι οποίες συμμετέχουν από κοινού με τα διεγερμένα ουδετερόφιλα στις φλεγμονώδεις διαδικασίες που προηγούνται του κυτταρικού θανάτου. 8, Διαταραχή/βλάβη κατά την επαναιμάτωση Στους ιστούς που έχουν υποστεί ισχαιμία, η προηγηθείσα κυτταρική βλάβη επιδεινώνεται κατά την περίοδο της επαναιμάτωσης (reperfusion injury) των ιστών. Η επαναιμάτωση των ιστών, οι οποίοι είχαν υποστεί είτε λειτουργική (π.χ. έμφραγμα μυοκαρδίου) είτε μηχανική (π.χ. τραύμα) ισχαιμία, προκαλεί αφ ενός τη συσσώρευση λευκοκυττάρων εντός των κατεστραμμένων ιστών και αφ ετέρου την παραγωγή ελευθέρων ριζών O 2 (η παραγωγή των οποίων επιτείνεται μετά από την επαναιμάτωση). Τα δύο αυτά γεγονότα είναι υπεύθυνα για τη διέγερση φλεγμονωδών διαδικασιών που συμβάλλουν σημαντικά στον κυτταρικό θάνατο. 6,10 Οι Better και Stein προτείνουν ότι η χορήγηση μεγάλων ποσοτήτων υγρών θα πρέπει να αρχίζει στον τόπο όπου συνέβη το ατύχημα και πριν από την έναρξη μεταφοράς του θύματος Σύνδρομο διαμερίσματος Η σύνθλιψη των μυϊκών κυττάρων μεταξύ των οστών, των περιτονιών και των άλλων μυϊκών ομάδων αφ ενός και αφ ετέρου το κυτταρικό οίδημα (διαταραχή των εξαρτώμενων από την κυτταρική ενέργεια αντλιών της κυτταρικής μεμβράνης) οδηγούν με τη σειρά τους σε διαταραχή των πιέσεων (κυρίως της υδροστατικής) στα διάφορα διαμερίσματα (ενδοκυττάριο, εξωκυττάριο) των ιστών που έχουν υποστεί τη βλάβη. Η υψηλή υδροστατική πίεση προκαλεί περαιτέρω επιδείνωση της προϋπάρχουσας ιστικής βλάβης (συμπίεση των ιστών) με επιδείνωση της προϋπάρχουσας ισχαιμίας. Είναι γενικά αποδεκτό ότι υδροστατική πίεση >30 mmhg προκαλεί σημαντικού βαθμού ισχαιμία. 6 Η μέτρηση της υδροστατικής πίεσης μεταξύ των ιστών αποτελεί την παράμετρο εκείνη που θα καθορίσει το εάν θα πραγματοποιηθεί σχάση ή όχι του τραύματος. Σε ασθενείς με φυσιολογική συστηματική αρτηριακή πίεση, η σχάση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί όταν η πίεση μεταξύ των μυών είναι >50 mmhg ή όταν πίεση που κυμαίνεται στα mmhg δεν δείχνει τάση υποχώρησης μετά από 6 ώρες ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΟΞΕΩΣΗ ΣΤΗ ΡΑΒΔΟΜΥΟΛΥΣΗ Ο κυτταρικός θάνατος, ο οποίος επέρχεται εξ αιτίας των διεργασιών που προαναφέρθηκαν, οδηγεί στην απελευθέρωση μεγάλων ποσοτήτων οργανικών και ανόργανων κυτταρικών στοιχείων στην κυκλοφορία και στην εμφάνιση τοξικών κλινικο-εργαστηριακών εκδηλώσεων. Οι επιπλοκές αυτές είναι σε αρκετές περιπτώσεις δυνητικά θανατηφόρες. 12 Η ΜΟ με αυξημένο χάσμα ανιόντων, όπως προαναφέρθηκε, είναι μια από τις εν λόγω επιπλοκές. 13 Οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που εμπλέκονται στην εμφάνιση της ΜΟ περιγράφονται στη συνέχεια Ενδογενής προσθήκη οξέων Η απελευθέρωση και η είσοδος στην κυκλοφορία μεγάλων ποσοτήτων οργανικών οξέων ή πρόδρομων μορφών οξέων έχει ως αποτέλεσμα την οξεία εγκατάσταση ΜΟ. 13 Επιπρόσθετα, το γαλακτικό οξύ που απελευθερώνεται από τους ιστούς οι οποίοι ισχαιμούν και εισέρχεται στην κυκλοφορία επιδεινώνει την ήδη προϋπάρχουσα ΜΟ. Η εγκατασταθείσα ΜΟ μπορεί να καταστεί άκρως επικίνδυνη για τη ζωή του ασθενούς στην περίπτωση κατά την οποία συνυπάρχει και ηπατική δυσλειτουργία (αδυναμία μεταβολισμού του γαλακτικού οξέος), που προκαλείται εξ αιτίας της πιθανά συνυπάρχουσας υποογκαιμίας Υπερκαλιαιμία Εκτός των οργανικών οξέων, τα οποία προκαλούν την εμφάνιση της ΜΟ, η καταστροφή των κυττάρων έχει ως συνέπεια και την απελευθέρωση ανόργανων στοιχείων, όπως καλίου (K + ), Ca 2+ και φωσφόρου. Η είσοδος στον εξωκυττάριο χώρο και κατ επέκταση στον ενδαγγειακό μεγάλης ποσότητας K + οδηγεί στην εμφάνιση οξείας υπερκαλιαιμίας. Η εγκατάσταση της υπερκαλιαιμίας

4 138 Ε.Μ. ΠΑΠΠΑΣ και συν επιδεινώνει την ήδη υπάρχουσα ΜΟ, επειδή στην προσπάθειά του ο οργανισμός να την αντιμετωπίσει μετακινεί ιόντα K + προς το ενδοκυττάριο διαμέρισμα, ανταλλάσσοντας ένα ιόν K + με ένα ιόν Η +, το οποίο στη συνέχεια εισέρχεται στην κυκλοφορία αυξάνοντας το βαθμό της ΜΟ. Αξίζει να σημειωθεί ότι νέκρωση μυϊκού ιστού βάρους 150 g προκαλεί την απελευθέρωση και την είσοδο στην κυκλοφορία 15 meq K + (1 amp KCl 10% ~ 13 meq K + ) Οξεία νεφρική ανεπάρκεια Η σοβαρότερη ίσως κλινική συνέπεια της ραβδομυόλυσης είναι η ΟΝΑ, η βαρύτητα της οποίας εξαρτάται από τη σοβαρότητα της ραβδομυόλυσης. Να σημειωθεί ότι η ΟΝΑ που συνοδεύει τη ραβδομυόλυση ενδεχομένως να μην οφείλεται σε αυτή καθ αυτή τη ραβδομυόλυση, αλλά σε καταστάσεις όπως η υποογκαιμία, η σήψη και η κατάχρηση νεφροτοξικών φαρμάκων. 6 Η ΜΟ που προκαλείται από την ΟΝΑ είναι ανεξάρτητη της ΜΟ η οποία οφείλεται αποκλειστικά στην είσοδο στην κυκλοφορία ιόντων K + και οργανικών οξέων, όπως προαναφέρθηκε. Για την καλύτερη κατανόηση της ΟΝΑ που εμφανίζεται στη ραβδομυόλυση ακολουθεί η περιγραφή των κυριότερων παθοφυσιολογικών μηχανισμών που εμπλέκονται στην εμφάνισή της και οι οποίοι συνοψίζονται στη νεφρική αγγειοσύσπαση, στη σωληναριακή απόφραξη, στην τοξικότητα της Mb και στην οξείδωση των λιπιδίων Νεφρική αγγειοσύσπαση. Ποσοστό 40 50% του σωματικού βάρους του μέσου ενήλικα αφορά στο μυϊκό σύστημα, η αιμάτωση του οποίου αποτελεί περίπου το 20% της καρδιακής παροχής. 14 Κατά τη ραβδομυόλυση, ο δραστικός όγκος της κυκλοφορίας μειώνεται σημαντικά εξ αιτίας της μεγάλης απώλειας (διαφυγή) υγρών στους κατεστραμμένους ιστούς (απώλεια στον τρίτο χώρο). Έχει αναφερθεί ότι η απώλεια υγρών στην περιοχή της μυϊκής βλάβης μπορεί να φθάσει και μέχρι 18 L. 15 Το αποτέλεσμα αυτής της διαφυγής και της προκληθείσας υποογκαιμίας είναι η μείωση της νεφρικής αιμάτωσης (μείωση δραστικής νεφρικής αιμάτωσης, ERBF). 16 Η συγκεκριμένη μείωση του ERBF οδηγεί σε σημαντικού βαθμού ελάττωση του ρυθμού της σπειραματικής διήθησης (GFR) και στην εγκατάσταση ολιγουρικής ΟΝΑ. Παράλληλα, η υποογκαιμία προκαλεί την παραγωγή αγγειοσυσπαστικών ουσιών, όπως π.χ. διέγερση του συστήματος ρενίνης-αγγειοτασίνης-αλδοστερόνης στην προσπάθεια αποκατάστασης του ενδαγγειακού όγκου. 16 Άλλες αγγειοδραστικές ουσίες οι οποίες επιδεινώνουν τη νεφρική αγγειοσύσπαση είναι π.χ. η ενδοθηλίνη, 17 ενώ η θρομβοξάνη-α 2 δρα προστατευτικά στην επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας. 18 Τέλος, η παραγόμενη σε μεγάλες ποσότητες Mb αναφέρεται ότι έχει άμεση αγγειοσυσπαστική δράση, κυρίως σε όξινο ph, συμβάλλοντας και αυτή στη νεφρική αγγειοσύσπαση και στη μείωση του GFR. 19 Η δράση αυτή της Mb πιθανόν να ασκείται μέσω της μείωσης (κατανάλωσης/ δέσμευσης) του μονοξειδίου του αζώτου (ΝΟ), το οποίο δρα προστατευτικά στη νεφρική αιμάτωση, ιδίως της μυελώδους μοίρας του νεφρού Σωληναριακή απόφραξη. Η Mb είναι μια πρωτεΐνη με μοριακό βάρος Daltons και με ακτίνα στερεοδομής 54 A ο (υποτριπλάσια σχεδόν της Hb). 21 Η συγκέντρωσή της φυσιολογικά στον ορό είναι 3 80 μg/l. Διηθείται ελεύθερα και εισέρχεται στα ούρα όταν η συγκέντρωσή της στον ορό είναι >15 μg/l. 5 Μετά την είσοδό της στα ούρα, προοδευτικά συμπυκνώνεται (αύξηση της συγκέντρωσης στο σωληναριακό αυλό), εξ αιτίας της αυξημένης επαναρρόφησης του H 2O (μαζί με ιόντα Na + ), στην προσπάθεια αποκατάστασης του ενδαγγειακού όγκου, ο οποίος όπως προαναφέρθηκε έχει μειωθεί δραστικά. Αν και η διαλυτότητα της Mb είναι αρκετά μεγάλη, ο συνδυασμός της υψηλής συγκέντρωσης της Mb με το όξινο ph των ούρων ευοδώνει το σχηματισμό σύμπλοκης ένωσης της Mb και της φυσιολογικά παραγόμενης πρωτεΐνης Tamm-Horsfall (Mb-Tamm-Horsfall complex), όπως αρχικά είχε περιγραφεί από τους Bywaters και Beall. 4 Ο εν λόγω σχηματισμός των κρυστάλλων προκαλεί ενδοσωληναριακή απόφραξη και, όπως αναμένεται, αύξηση των ενδοσωληναριακών υδροστατικών πιέσεων. Το τελευταίο, με τη σειρά του, οδηγεί σε διέγερση του σωληναριο-σπειραματικού παλίνδρομου μηχανισμού, ο οποίος προκαλεί οξεία μείωση του GFR. 22 Ωστόσο, πειραματικές μελέτες με μικροπαρακεντήσεις έδειξαν ότι η ενδοσωληναριακή υδροστατική πίεση είναι χαμηλή, γεγονός που μπορεί να εξηγηθεί με τη διαφυγή των ούρων διά μέσου των κατεστραμμένων επιθηλιακών κυττάρων των νεφρικών σωληναρίων Τοξικότητα της Mb. Η Mb, εκτός από την αγγειοσύσπαση των νεφρικών αγγείων και τη μείωση του GFR, έχει και άμεση τοξικότητα στα επιθηλιακά κύτταρα των εγγύς εσπειραμένων νεφρικών σωληναρίων. Η Mb, όπως προαναφέρθηκε, διηθείται ταχέως χωρίς ενδαγγειακή μετατροπή/διάσπαση, σε αντίθεση με την αιμοσφαιρίνη (Hb) [μοριακό βάρος Daltons, ακτίνα στερεοδομής 150 A o ], 23 η οποία ενδαγγειακά διασπάται σε α και β διμερή και ακολούθως διηθείται. 22 Και οι δύο πρωτεΐνες (Mb, Hb) φυσιολογικά επαναρροφώνται εξ ολοκλήρου στην περιοχή του εγγύς εσπειραμένου σωληναρίου, με το μηχανισμό της ενδοκύτωσης

5 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΟΞΕΩΣΗ ΣΤΗ ΡΑΒΔΟΜΥΟΛΥΣΗ 139 (πινοκύτωση). Στη συνέχεια, υφίστανται ενδοκυττάριο μεταβολισμό (καταβολισμό) μέσω του κύκλου της πορφυρίνης. Ο μεταβολισμός τους έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή ελεύθερου σιδήρου (Fe 2+ ), ο οποίος με τη σειρά του μετατρέπεται σε φεριτίνη και αποθηκεύεται. Στη ραβδομυόλυση, η ικανότητα των επιθηλιακών κυττάρων των εγγύς εσπειραμένων σωληναρίων να μετατρέπουν τον Fe 2+ σε φεριτίνη υπερκαλύπτεται (υφίσταται κορεσμό), με αποτέλεσμα την ενδοκυττάρια συσσώρευση Fe 2+. Ο ελεύθερος ενδοκυττάριος Fe 2+ προκαλεί στη συνέχεια (μέσω της ικανότητάς του να παρέχει ηλεκτρόνια) την παραγωγή Ο 2 και ελευθέρων ριζών Ο 2, καθώς επίσης και ελευθέρων ριζών από άλλα στοιχεία εκτός του Ο 2 (nonoxygen free radicals), διεγείροντας έτσι το μηχανισμό του οξειδωτικού stress, ο οποίος συμμετέχει στην καταστροφή των επιθηλιακών κυττάρων των εγγύς εσπειραμένων νεφρικών σωληναρίων. 22, Οξείδωση των λιπιδίων. Η οξείδωση των λιπιδίων είναι ο τέταρτος μηχανισμός μέσω του οποίου προκαλείται νεφρική βλάβη στη ραβδομυόλυση. Η έναρξη της οξείδωσης των λιπιδίων αναφέρεται ότι προέρχεται από την οξειδωτική δράση του Fe 2+ (αντιδράσεις Fenton), η οποία προκαλεί την παραγωγή ελευθέρων ριζών Ο 2, υδροξυλίου (ΟΗ - ) και υπεροξειδίου του υδρογόνου (H 2O 2). 16 Σε πειραματικές μελέτες αναφέρεται ότι η χρησιμοποίηση δεσφεριοξαμίνης αναστέλλει την προαναφερθείσα οξειδωτική διαδικασία (περιορίζοντας έτσι τον ελεύθερο Fe 2+ ), συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στον περιορισμό της νεφρικής βλάβης. 25 Οι ελεύθερες ρίζες Ο 2 στη συνέχεια δρουν στο αραχιδονικό οξύ και προκαλούν την παραγωγή ισοπροστανίων (F 2-isoprostanes), ουσίες οι οποίες αποτελούν δείκτες της οξείδωσης των λιπιδίων. Επιπρόσθετα, οι ουσίες αυτές είναι και ισχυρά αγγειοσυσπαστικά μόρια ασκώντας τη δράση τους μέσω υποδοχέων παρόμοιων με τους υποδοχείς της θρομβοξάνης (thromboxane-like receptors), αν και αναφέρεται ότι είναι υπεύθυνες και για την παραγωγή της ενδοθηλίνης. 25 Εκτός του ελεύθερου Fe 2+ και η Mb αναφέρεται ότι μπορεί να προκαλέσει υπεροξείδωση του αραχιδονικού οξέος 26 και παραγωγή F 2-isoprostanes, κατά τη διαδικασία της οξείδωσης της LDL-λιποπρωτεΐνης, διαδικασία η οποία συνεχίστηκε και μετά την αφαίρεση του Fe 2+ από τις καλλιέργειες. 25 Οι αντιδράσεις κατά τη διαδικασία της οξείδωσης των λιπιδίων μέσω της Mb επιτυγχάνονται χωρίς την ανάγκη εμπλοκής των αντιδράσεων Fenton ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η παθοφυσιολογία της ΜΟ στη ραβδομυόλυση φαίνεται να είναι πολυπαραγοντική με αλληλοεμπλεκόμενους μηχανισμούς τόσο σε κυτταρικό όσο και σε συστηματικό επίπεδο. Κυρίως όμως οφείλεται στην ΟΝΑ που αναπτύσσεται και η οποία θα πρέπει να αντιμετωπιστεί έγκαιρα, ακόμη και με εξωνεφρική κάθαρση, εκτός της συντηρητικής θεραπευτικής αγωγής. ABSTRACT Metabolic acidosis in rhabdomyolysis: Pathophysiological mechanisms E.M. PAPPAS, 1 E.C. DOUNOUSI, 1 K.P. KATOPODIS 2 1 Department of Nephrology, University Hospital of Ioannina, Ioannina, 2 Department of Nephrology, General Hospital of Arta, Arta, Greece Archives of Hellenic Medicine 2013, 30(2): Rhabdomyolysis is defined as a syndrome which occurs after damage/breakdown (lysis) of skeletal muscle cells. The causes of rhabdomyolysis can be divided into natural and unnatural. Large quantities of breakdown products of damaged muscle cells, including proteins, especially myoglobin (Mb), phosphorus, potassium, uric acid, etc., are released into the bloodstream. These products may be harmful and are responsible for a number of clinical symptoms and disturbances in laboratory tests observed in rhabdomyolysis. Metabolic acidosis (MO), with an increased anion gap, is one of the main complications of rhabdomyolysis. The causes of MO are an increase in endogenous acid, hyperkalemia and acute renal failure (ARF). The latter is perhaps the most serious clinical consequence of rhabdomyolysis, the severity of which depends on the severity of the rhabdomyolysis. The main pathophysiological mechanisms responsible for ARF are renal vasoconstriction, tubular obstruction, the toxicity of Mb and lipid oxidation. Key words: Metabolic acidosis, Rhabdomyolysis

6 140 Ε.Μ. ΠΑΠΠΑΣ και συν Βιβλιογραφία 1. HOLY BIBLE. The book of numbers: Chapter 11, verses FLEISCHER R. Über eine neue Form von Hämoglobinurie bein Menschen. Berl Klin Wochenschr 1881, 18: MEYER-BETZ F. Beobachtungen an einem eigenartigen mit Muskellähmungen verbunden Fall von Hämoglobinurie. Dtsch Arch Klin Med 1911, 101:85 4. BYWATERS EG, BEALL D. Crush injuries with impairment of renal function. Br Med J 1941, 1: POELS PJ, GABREËLS FJ. Rhabdomyolysis: A review of the literature. Clin Neurol Neurosurg 1993, 95: SINGH D, CHANDER V, CHOPRA K. Rhabdomyolysis. Methods Find Exp Clin Pharmacol 2005, 27: BRUMBACK RA, FEEDBACK DL, LEECH RW. Rhabdomyolysis in childhood. A primer on normal muscle function and selected metabolic myopathies characterized by disordered energy production. Pediatr Clin North Am 1992, 39: SLATER MS, MULLINS RJ. Rhabdomyolysis and myoglobinuric renal failure in trauma and surgical patients: A review. J Am Coll Surg 1998, 186: ZAGEN RA. Rhabdomyolysis and myohemoglobinuric acute renal failure. Kidney Int 1996, 49: ODEH M. The role of reperfusion-induced injury in the pathogenesis οf the crush syndrome. N Engl J Med 1991, 324: BETTER OS, STEIN JH. Early management of shock and prophylaxis of acute renal failure in traumatic rhabdomyolysis. N Engl J Med 1990, 322: RON D, TAITELMAN U, MICHAELSON M, BAR-JOSEPH G, BURSZTEIN S, BETTER OS. Prevention of acute renal failure in traumatic rhabdomyolysis. Arch Intern Med 1984, 144: GABOW PA, KAEHNY WD, KELLEHER SP. The spectrum of rhabdomyolysis. Medicine (Baltimore) 1982, 61: KÖPPEL C. Clinical features, pathogenesis and management of drug-induced rhabdomyolysis. Med Toxicol Adverse Drug Exp 1989, 4: LEWIS W, DALAKAS MC. Mitochondrial toxicity of antiviral drugs. Nat Med 1990, 1: HOLT S, MOORE K. Pathogenesis of renal failure on rhabdomyolysis: The role of myoglobin. Exp Nephrol 2000, 8: KARAM H, BRUNEVAL P, CLOZEL JP, LÖFLLER BM, BARIÉTY J, CLOZEL M. Role of endothelin in acute renal failure due to rhabdomyolysis in rats. J Pharmacol Exp Ther 1995, 274: BENABE JE, KLAHR S, HOFFMAN MK, MORRISON AR. Production of thromboxane A 2 by the kidney in glycerol-induced acute renal failure in the rabbit. Prostaglandins 1980, 19: HEYMAN SN, GREENBAUM R, SHINA A, ROSEN S, BREZIS M. Myoglobinuric acute renal failure in the rat: A role for acidosis? Exp Nephrol 1997, 5: HEYMAN SN, ROSEN S, FUCHS S, EPSTEIN FH, BREZIS M. Myoglobinuric acute renal failure in the rat: A role for medullary hypoperfusion, hypoxia, and tubular obstruction. J Am Soc Nephrol 1996, 7: ZAIA J, ANNAN RS, BIEMANN K. The correct molecular weight of myoglobin, a common calibrant for mass spectrometry. Rapid Commun Mass Spectrom 1992, 6: VISWESWARAN P, GUNTUPALLI J. Rhabdomyolysis. Crit Care Clin 1999, 15: VAN BEEKVELT MC, COLIER WN, WEVERS RA, VAN ENGELEN BG. Performance of near-infrared spectroscopy in measuring local O(2) consumption and blood flow in skeletal muscle. J Appl Physiol 2001, 90: FREEMAN BA, CRAPO JD. Biology of disease: Free radicals and tissue injury. Lab Invest 1982, 447: PALLER MS. Hemoglobin- and myoglobin-induced acute renal failure in rats: Role of iron in nephrotoxicity. Am J Physiol 1988, 255:F539 F GRISHAM MB. Myoglobin-catalyzed hydrogen peroxide dependent arachidonic acid peroxidation. J Free Radic Biol Med 1985, 1: HOGG N, RICE-EVANS C, DARLEY-USMAR V, WILSON MT, PAGANGA G, BOURNE L. The role of lipid hydroperoxides in the myoglobin-dependent oxidation of LDL. Arch Biochem Biophys 1994, 314:39 44 Corresponding author: K.P. Katopodis, General Hospital of Arta, GR Arta, Greece

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Η + =40nanomol/L ΜΕΤΑΒΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ Κ + ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ Κ + ΟΛΙΚΗ ΠΟΣΟΤΗΤΑ Κ + : 3.000-4.000mEq (50-55mEq/Kg),

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης

Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Χρήστος Κατσίνας Νεφρολόγος, Υπεύθυνος Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας «Μποδοσάκειο» 1. Εισαγωγή Η εγκατάσταση καθώς και η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ;

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ; Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 9 ο Σεμινάριο Διαταραχές Οξεοβασικής Ισορροπίας 25 & 26 Σεπτεμβρίου 2015, ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οξειδωτικό Stress, άσκηση και υπερπροπόνηση

Οξειδωτικό Stress, άσκηση και υπερπροπόνηση Οξειδωτικό Stress, άσκηση και υπερπροπόνηση Τζιαμούρτας Ζ. Αθανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης, ΠΘ Ερευνητής, Ινστιτούτο Σωματικής Απόδοσης και Αποκατάστασης Οξειδωτικό στρες Γενικός όρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νερού Επηρεάζεται από την : Ισορροπία μεταξύ πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά

Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά Θεόδωρος Ελευθεριάδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Υπάρχουν πειραματικά δεδομένα που τεκμηριώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Μεταβολική Αλκάλωση ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης [ΗCO 3- ] = ποσό ΗCO 3- στον εξωκυττάριο όγκο εξωκυττάριο όγκο Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης: Εξωγενής προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής, Εγκαυμάτων και Χειρουργικής Άκρας Χειρός, Γ.Ν.Θ. Γ.Παπανικολάου, Θεσσαλονίκη Τα ηλεκτρικά εγκαύματα αποτελούν το 3-4% όλων των εισαγωγών στα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδ. Γενικής Ιατρικής Γ.Ν. Καλαμάτας

Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδ. Γενικής Ιατρικής Γ.Ν. Καλαμάτας Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ηλίας Μανδηλάρης Ειδ. Γενικής Ιατρικής Γ.Ν. Καλαμάτας Άνδρας, 75 ετών, αγρότης, προσήλθε στο Τ.Ε.Π. με αναφερόμενα από 2ώρου αδυναμία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

MYOΠΑΘΕΙΕΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

MYOΠΑΘΕΙΕΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ MYOΠΑΘΕΙΕΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Ταξινόμηση μυοπαθειών Κλινική εικόνα μυοπαθειών Εργαστηριακός έλεγχος μυοπαθειών Διαφορική διάγνωση μυοπαθειών Θεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8%

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νάτριο Ανθρακικό Όξινο/DEMO (Sodium Bicarbonate/DEMO) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΑ-ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΞΕΙΑΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ. Οικονομίδου Δ. Νεφρολογική Κλινική ΑΠΘ Ιπποκράτειο Θεσ/νίκης

ΑΙΤΙΑ-ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΞΕΙΑΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ. Οικονομίδου Δ. Νεφρολογική Κλινική ΑΠΘ Ιπποκράτειο Θεσ/νίκης ΑΙΤΙΑ-ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΞΕΙΑΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Οικονομίδου Δ. Νεφρολογική Κλινική ΑΠΘ Ιπποκράτειο Θεσ/νίκης ΑΙΤΙΑ ΟΝΒ ΠΡΟΝΕΦΡΙΚΑ ενδαγγειακός όγκος καρδιακή παροχή αγγειοσύσπαση απόφραξη αγγείων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Θέματα παρουσίασης Λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος (URTI) και άσκηση (γιατί;)

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νατρίου Μηχανισμοί που ρυθμίζουν την απέκκριση του Να Βασίζονται στις: μεταβολές της

Διαβάστε περισσότερα

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Επίπτωση Νεφρικής Ανεπάρκειας Τελικού Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ Α. ΝΤΑΛΑΜΑΓΚΑ, MD, MSc, MPH, PhD ΙΑΤΡΟΣ-ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΝ/ΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph. Σπ. Μιχαήλ

Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph. Σπ. Μιχαήλ Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph Σπ. Μιχαήλ Επίδραση του ενδοκυττάριου ph στις κυτταρικές λειτουργίες Κυτταρικός μεταβολισμός Μυϊκή συστολή Κυτταροσκελετός Διακυτταρική σύνδεση Διαμεμβρανική αγωγιμότητα Ενδοκυττάρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ οίδηµα ορίζεται η αύξηση του όγκου του υγρού του διάµεσου χώρου, η οποία οδηγεί συνήθως σε εµφανή διόγκωση ιστών για να διαπιστωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ. Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ. Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Δ/ντής Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ» ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Αγόρι 6 ετών μεταφέρεται στον οικογενειακό ιατρό από τους γονείς του λόγω εμφάνισης δυσκολίας στην κίνηση των άκρων (άνω και

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας 2012-13 ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Ανδρέας Γ. Φάσσαρης Υποπλοίαρχος (ΥΙ) Π.Ν Αναισθησιολόγος Ναυτικό Νοσοκοµείο Αθηνών ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Θεωρία των

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνει γλοιότητα και πηκτικότητα Μειώνει ευκαµπτότητα ερυθρών αιµοσφαιρίων

Αυξάνει γλοιότητα και πηκτικότητα Μειώνει ευκαµπτότητα ερυθρών αιµοσφαιρίων Κάπνισµα Προάγει την αθηρογένεση Περιορίζει την αιµατική ροή Αυξάνει γλοιότητα και πηκτικότητα Μειώνει ευκαµπτότητα ερυθρών αιµοσφαιρίων Επηρεάζει τη πήξη Μειώνει πλασµινογόνο και τον ενεργοποιητή του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο.

Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο. Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο. Iωάννα Ανδρεάδου Τοµέας Φαρµακευτικής Χηµείας, Τµήµα Φαρµακευτικής, ΕΚΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3-2.3mEq/L, PCO 2 11mmHg, K/Na/Cl : 5.1/140/115mEq/L. Γενική ούρων, σάκχαρο 4+,

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Κατά τη διάρκεια των φυσιολογικών ανθρώπινων διεργασιών παραγωγή ενέργειας, αποτοξίνωση από τοξικές ουσίες και ανοσολογική απόκριση, παράγονται από τον οργανισµό ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μικτές ιαταραχές της ΟΒΙ - Προσέγγιση Είδη µικτών διαταραχών της ΟΒΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση της PRAC στις 6-9 Ιανουαρίου 2015

Εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση της PRAC στις 6-9 Ιανουαρίου 2015 22 Ιανουαρίου 2015 EMA/PRAC/63325/2015 Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης-Αξιολόγησης Κινδύνου Συστάσεις της Επιτροπής Φαρμακοεπαγρύπνησης- Αξιολόγησης Κινδύνου (PRAC) σχετικά με ενδείξεις που αιτιολογούν επικαιροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ-ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ- ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ-ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ- ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ-ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ- ΘΕΡΑΠΕΙΑ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΕΙΑΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Οξεία νεφρική ανεπάρκεια ορίζεται ως μια οξεία αύξηση της κρεατινίνης

Διαβάστε περισσότερα

19ο Παγκρήτιο Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Συμπόσιο. Μελαμίνη στο γάλα. Ελένη Αθ. Δημητρίου. Επικ Καθηγήτρια, Τομέας Μητέρας- Παιδιού

19ο Παγκρήτιο Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Συμπόσιο. Μελαμίνη στο γάλα. Ελένη Αθ. Δημητρίου. Επικ Καθηγήτρια, Τομέας Μητέρας- Παιδιού 19ο Παγκρήτιο Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Συμπόσιο Μελαμίνη στο γάλα Ελένη Αθ. Δημητρίου Επικ Καθηγήτρια, Τομέας Μητέρας- Παιδιού Τι είναι η μελαμίνη; Λευκή κρυσταλλική ουσία, ετεροκυκλική οργανική ένωση

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΚΕΝΤΡΗ ΑΣΚΗΣΗ & ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ

ΕΚΚΕΝΤΡΗ ΑΣΚΗΣΗ & ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ Τζιαµούρτας Θανάσης Επίκουρος Καθηγητής Βιοχηµείας της Άσκησης ΤΕΦΑΑ, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΕΚΚΕΝΤΡΗ ΑΣΚΗΣΗ & ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έκκεντρη συστολή έχουµε όταν ο µυς αυξάνει το µήκος του στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Κλινικής Διατροφής: Αντιπαραθέτοντας την πρακτική εφαρμογή της διατροφής στην υγεία και τη νόσο

Αρχές Κλινικής Διατροφής: Αντιπαραθέτοντας την πρακτική εφαρμογή της διατροφής στην υγεία και τη νόσο 1 Αρχές Κλινικής Διατροφής: Αντιπαραθέτοντας την πρακτική εφαρμογή της διατροφής στην υγεία και τη νόσο Marinos Elia Σημεία Κλειδιά Προκειμένου να καταλάβουμε ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Η ανόργανη θρέψη των φυτών

Η ανόργανη θρέψη των φυτών Η ανόργανη θρέψη των φυτών Οργανικά θρεπτικά στοιχεία σάκχαρα που προέρχονται από τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης με τις επακόλουθες μετατροπές Ανόργανα θρεπτικά στοιχεία προέρχονται από το έδαφος, με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Αναπνευστική αλκάλωση Ελένη Μάνου Νεφρoλόγος, Επιμελήτρια Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου» 1. Εισαγωγή Η μερική πίεση του διοξειδίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Αριστείδης Σ. Βεσκούκης, PhD Βιοχημικός - Βιοτεχνολόγος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 Στην αρχαία Ελλάδα, όταν ήκμαζαν, η φιλοσοφία, τα μαθηματικά, η γεωμετρία, και γεννιόταν η ιατρική επιστήμη,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Συµπύκνωση αραίωση ούρων

Συµπύκνωση αραίωση ούρων Συµπύκνωση αραίωση ούρων Boron σελ 1075-1091 Συµπυκνωµένα ούρα υπερωσµωτικά σε σχέση µε τη συγκέντρωση του πλάσµατος Η ικανότητα των νεφρών να παράγουν υπερωσµωτικά ούρα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΣΥΓΚΡΙΣΗ MDRD ΚΑΙ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΚΥΣΤΑΤΙΝΗ C

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΣΥΓΚΡΙΣΗ MDRD ΚΑΙ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΚΥΣΤΑΤΙΝΗ C ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΣΥΓΚΡΙΣΗ MDRD ΚΑΙ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΚΥΣΤΑΤΙΝΗ C Φ. Ηλιάδης 1, Α. Ντέμκα 1, Τ. Διδάγγελος 1, Α. Μακέδου 2, Ε. Μωραλίδης 3,

Διαβάστε περισσότερα