Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Τµήµα Ιατρικής Εργαστήριο Βιοχηµείας ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι. Πληροφορίες για το µάθηµα Οδηγός µελέτης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Τµήµα Ιατρικής Εργαστήριο Βιοχηµείας ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι. Πληροφορίες για το µάθηµα Οδηγός µελέτης"

Transcript

1 Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Τµήµα Ιατρικής Εργαστήριο Βιοχηµείας ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Πληροφορίες για το µάθηµα Οδηγός µελέτης Σκοποί Δεξιότητες Αναλυτική Ύλη Βιβλιογραφία Υλικό Φροντιστηρίων Εργαστηριακές Ασκήσεις Όνοµα Φοιτητή: Λάρισα 2012

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα Πληροφορίες 2 Οδηγός Μελέτης 3 Σκοποί Μαθήµατος 3 Δεξιότητες 3 Αναλυτική Ύλη 4 Βιβλιογραφία 11 Υλικό Φροντιστηρίων 12 1 ο Φροντιστήριο 13 2 ο Φροντιστήριο 18 3 ο Φροντιστήριο 22 Εργαστηριακές Ασκήσεις 28 Κανόνες Ασφάλειας Εργαστηρίου 29 Ασκήσεις Κινητική Ενζυµικών Αντιδράσεων Άσκηση 1 35 Κινητική Ενζυµικών Αντιδράσεων Α Άσκηση 2 38 Κινητική Ενζυµικών Αντιδράσεων Β Άσκηση 3 47 Κινητική Ενζυµικών Αντιδράσεων Γ Άσκηση 4 52 Προσδιορισµός και Ηλεκτροφόρηση Αιµοσφαιρινών Άσκηση 5 59 Προσδιορισµός Λιπιδίων του Αίµατος Ευχαριστίες 69 1

3 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ Ι Η διδασκαλία του µαθήµατος της Βιοχηµείας Ι συνίσταται από διαλέξεις, φροντιστήρια και εργαστηριακές ασκήσεις. Οι διαλέξεις αναπτύσσουν την ύλη που περιγράφεται γενικά στον οδηγό σπουδών και µε λεπτοµέρεια στην Αναλυτική Ύλη που επισυνάπτεται σε αυτό το Φυλλάδιο. Τα φροντιστήρια ανακεφαλαιώνουν και εµβαθύνουν στην ύλη µε την χρήση παραδειγµάτων κλινικών περιστατικών που αναδεικνύουν την εφαρµογή των Βιοχηµικών γνώσεων στην διάγνωση και αντιµετώπιση σοβαρών ασθενειών. Οι εργαστηριακές ασκήσεις αποτελούν την πρακτική άσκηση των φοιτητών και είναι απαραίτητο συµπλήρωµα των διαλέξεων. Σκοπός τους είναι να σας εξοικειώσουν µε την χρήση διαφόρων τεχνικών, την λειτουργία διαφόρων οργάνων και την διεξαγωγή διαφόρων δοκιµασιών που χρησιµοποιούνται συχνά στην Βιοχηµεία, καθώς και στο να σας βοηθήσουν να κατανοήσετε µερικές έννοιες που δεν γίνονται σαφώς αντιληπτές θεωρητικά. Οι ασκήσεις γίνονται σε οµάδες τριών φοιτητών. Οι οµάδες σχηµατίζονται στην αρχή του εξαµήνου και δεν αλλάζουν στην διάρκεια του εξάµηνο. Η συµµετοχή στις ασκήσεις καθώς και η γραπτή αναφορά των αποτελεσµάτων των ασκήσεων, η οποία γίνεται από τους φοιτητές στην διάρκεια των εργαστηρίων στο φυλλάδιο του εργαστηρίου, είναι υποχρεωτική. Δεν επιτρέπεται καµία απουσία. Οι φοιτητές πρέπει να προσέρχονται στα εργαστήρια κατάλληλα προετοιµασµένοι (έχοντας διαβάσει το Φυλλάδιο) και εξοπλισµένοι (µολύβια, χάρακες, κοµπιουτεράκια κλπ) για να εκτελέσουν σωστά τα πειράµατα και να επεξεργαστούν τα αποτελέσµατα συµπληρώνοντας µε επιτυχία την αναφορά των αποτελεσµάτων. Η αναφορά περιλαµβάνει τις µετρήσεις (παρουσιασµένες σε πίνακες, σχεδιαγράµµατα κ.λ.π.), και τα συµπεράσµατα που βγάζετε (π.χ. αν πήρατε τα αναµενόµενα αποτελέσµατα, αν όχι γιατί όχι, πηγές πιθανών λαθών στα πειράµατα κ.λ.π) όπως ζητά κάθε άσκηση. Στο τέλος κάθε άσκησης, η γραπτή αναφορά ελέγχεται από τους διδάσκοντες και υπογράφεται, εφόσον έχει συµπληρωθεί σωστά. Η επιτυχής συµµετοχή στην άσκηση πιστοποιείται από την υπογραφή του διδάσκοντος στη γραπτή αναφορά των αποτελεσµάτων. Στο τέλος του εξαµήνου οι φοιτητές εξετάζονται γραπτά στο περιεχόµενο των Εργαστηρίων. Στις εξετάσεις του Εργαστηρίου εξεταστέα ύλη είναι η θεωρία, η µεθοδολογία και οι τρόποι επεξεργασίας αποτελεσµάτων που περιλαµβάνονται στο Φυλλάδιο ή αναπτύσσονται από τους διδάσκοντες κατά την διάρκεια των εργαστηρίων. Δικαίωµα συµµετοχής στις εξετάσεις του Εργαστηρίου έχουν µόνον όσοι συµµετείχαν µε επιτυχία στις εργαστηριακές ασκήσεις. Οι εξετάσεις του µαθήµατος είναι γραπτές, διάρκειας 3 ωρών, και αποτελούνται από θέµατα προς ανάπτυξη ή πολλαπλής επιλογής. Εξεταστέα ύλη αποτελεί η Αναλυτική Ύλη που επισυνάπτεται σε αυτό το Φυλλάδιο. Δικαίωµα συµµετοχής σε αυτές τις εξετάσεις έχουν µόνον όσοι φοιτητές πέρασαν τις εξετάσεις του Εργαστηρίου. Ο τελικός βαθµός του µαθήµατος υπολογίζεται κατά 80% από τον βαθµό των γραπτών εξετάσεων του µαθήµατος και κατά 20% από τον βαθµό των γραπτών εξετάσεων του Εργαστηρίου. 2

4 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Σκοποί του µαθήµατος Η κατανόηση των βασικών κυτταρικών λειτουργιών σε µοριακό επίπεδο µε την µελέτη: της δοµής και των ιδιοτήτων των πρωτεϊνών και ενζύµων των τρόπων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας του ενδιάµεσου µεταβολισµού των κυρίων βιοµορίων και των µηχανισµών ρύθµισής τους. Η αναλυτική ύλη του µαθήµατος Βιοχηµεία Ι έχει διαµορφωθεί ως εξής: Α. Οι δεξιότητες που πρέπει να αποκτήσουν οι φοιτητές για να θεωρείται επιτυχηµένη η παρακολούθηση τους. Β. Η ύλη που πρέπει να γνωρίζουν καλά οι φοιτητές για να επιτύχουν στο µάθηµα καθώς και το υλικό που πρέπει να έχουν ακούσει οι φοιτητές για να είναι ολοκληρωµένη η διδασκαλία του µαθήµατος. Α. Δεξιότητες που απαιτούνται στα Εργαστήρια της Βιοχηµείας Ι Γενικές δεξιότητες Οι δεξιότητες αποκτώνται κατά την υποχρεωτική παρακολούθηση των εργαστηριακών ασκήσεων και φροντιστηρίων. Ο φοιτητής που θα ολοκληρώσει µε επιτυχία τα παραπάνω θα πρέπει να έχει αποκτήσει την ικανότητα να παρατηρεί φαινόµενα στο εργαστήριο, να καταγράφει και να αναλύει δεδοµένα την ικανότητα να βγάζει συµπεράσµατα από δεδοµένα την ικανότητα να λύνει προβλήµατα την ικανότητα να κατασκευάζει γραφικές παραστάσεις από δεδοµένα την ικανότητα να εξάγει πληροφορίες από γραφικές παραστάσεις την ικανότητα να χειρίζεται τον βασικό εξοπλισµό εργαστηρίου Κλινικής Χηµείας και Βιοχηµείας την ικανότητα να εργάζεται αποτελεσµατικά σε µια οµάδα την ικανότητα να εργάζεται µε ασφάλεια σε εργαστηριακό περιβάλλον την ικανότητα να ακολουθεί οδηγίες την ικανότητα να αντιλαµβάνεται τα εργαστηριακά λάθη και να αναγνωρίζει τις πηγές τους Ειδικές δεξιότητες Ο φοιτητής θα πρέπει να είναι σε θέση να προσδιορίζει την επίδραση της θερµοκρασίας, του ph και της συγκέντρωσης του υποστρώµατος στην ταχύτητα µιας ενζυµικής αντίδρασης. υπολογίζει πειραµατικά τις ενζυµικές κινητικές παραµέτρους Km και Vmax. να χρησιµοποιεί την κινητική ανάλυση για να προσδιορίσει το είδος της ενζυµικής ρύθµισης. προσδιορίσει την συγκέντρωση αιµοσφαιρίνης στο αίµα µε την αντίδραση Drabkin αναλύσει τις αιµοσφαιρίνες δείγµατος αίµατος µε ηλεκτροφόρηση σε πηκτή και να διαγνώσει την ύπαρξη µεταλλαγµένων αιµοσφαιρινών προσδιορίζει ποσοτικά σε ορό αίµατος τα τριγλυκερίδια, την ολική χοληστερόλη, την χοληστερόλη ΗDL και LDL µε ενζυµικές µεθόδους. 3

5 Β. Αναλυτική ύλη Ένζυµα: Καταλυτικοί µηχανισµοί Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τα παρακάτω: Βασικές αρχές κατάλυσης Μηχανισµοί πρωτεασών µε έµφαση τη δράση της χυµοθρυψίνης, καταλυτική τριάδα Φαρµακολογικές εφαρµογές αναστολέων πρωτεασών Μηχανισµοί ανθρακικών ανυδρασών, καταλύση µε τη βοήθεια µετάλλου Μηχανισµοί περιοριστικών νουκλεασών και ο ρόλος του µαγνησίου Μηχανισµοί κινασών µονοφωσφορικών νουκλεοζιτών, ο ρόλος της θηλιάς P Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει τα παρακάτω: o Εξελικτικές σχέσεις των ενζυµικών µηχανισµών Ένζυµα: Ρυθµιστικοί µηχανισµοί Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τα παρακάτω: Αλλοστερικά ένζυµα: χαρακτηριστικά, οµότροπες και ετερότροπες επιδράσεις, συνεργατική σύνδεση υποστρώµατος µε το ένζυµο (µοντέλα), σιγµοειδή διαγράµµατα Αλλοστερική ρύθµιση της ασπαραγινικής τρανσκαρβαµοϋλάσης Ισοένζυµα Οµοιοπολική τροποποίηση-φωσφορυλίωση Πρωτεολυτική ενεργοποίηση - πεπτικά ένζυµα και πήξη του αίµατος Πρωτεΐνες µεταφοράς οξυγόνου Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά την γενική δοµή της αίµης τα χαρακτηριστικά και τα κύρια αµινοξέα του θύλακα της αίµης για την καµπύλη σύνδεσης Ο 2 της µυοσφαιρίνης για τη δοµή και τις υποµοναδες της αιµοσφαιρινης για τη καµπύλη σύνδεσης Ο 2 της αιµοσφαιρίνης για τη µοριακή βάση και σηµασία του αλλοστερικού φαινόµενου της αιµοσφαιρίνης για την επίδραση του 2,3-ΒPG και το φαινόµενο BOHR για τη µοριακή βάση και ανίχνευση της δρεπανοκυτταρικής αναιµίας γενικά για τις θαλασσαιµίες. Πρωτεΐνες του συνδετικού ιστού Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τα συστατικά του συνδετικού ιστού τη δοµή, χαρακτηριστική σύσταση, τροποποιήσεις, βιοσύνθεση και ρόλο του κολλαγόνου τη δοµή, χαρακτηριστική σύσταση, τροποποιήσεις και ρόλο της ελαστίνης τη δοµή, χαρακτηριστική σύσταση και ρόλο των πρωτεογλυκανών και των γλυκοζαµινογλυκανών τις γενετικές και παθολογικές ανωµαλίες του συνδετικού ιστού (σκορβούτο, λαθυρισµός, σύνδροµα Ehlers-Danlos, ατελή οστεογένεση) Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για τους διαφορετικούς τύπους κολλαγόνου o για τον ρόλο των κολλαγόνων µη-ινώδους τύπου o για τον ρόλο και τη σύσταση του βασικού υµένα (κολλαγόνο τύπου IV, λαµινίνη) 4

6 Λιπίδια, βιολογικές µεµβράνες και µεµβρανικές πρωτεΐνες Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τα δοµικά χαρακτηριστικά και την ονοµατολογία των λιπιδίων τα δοµικά χαρακτηριστικά, τη χηµική σύσταση και τις ιδιότητες των βιολογικών µεµβρανών τον ρόλο πρωτεϊνών και λιπιδίων στη δοµή και λειτουργία των µεµβρανών. τους παράγοντες που επηρεάζουν τη ρευστότητα των µεµβρανών για την κίνηση λιπιδίων και πρωτεϊνών µέσα στις µεµβράνες παραδείγµατα δοµής µεµβρανικών πρωτεϊνών. για την παθητική και ενεργό µεταφορά διαµέσου των µεµβρανών. γενικά για αντλίες ιόντων, συζευγµένους µεταφορείς, µεµβρανικά κανάλια, χασµατοσυνδέσεις για τη δράσης της ασπιρίνης, τη λειτουργία των καρδιοτονωτικών, την πολυφαρµακευτική αντίσταση και τη κυστική ίνωση Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o παραδείγµατα σύστασης µεµβρανών σε λιπίδια o εξειδικευµένες κυτταρικές λειτουργίες των λιπιδίων o για τις υδρόφοβες προσθετικές οµάδες πρωτεϊνών o για τις µεθόδους FRAP και FLIP παρακολούθησης της κίνησης των πρωτεϊνών στη µεµβράνη. Μεταγωγή κυτταρικών σηµάτων Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τις βασικές πορείες µεταγωγής σήµατος µοριακών κυκλωµάτων την δοµή και λειτουργία υποδοχέων επτά διαµεµβρανικών ελίκων, πρωτεϊνών G και αδενυλικής κυκλάσης την δοµή και λειτουργία φωσφολιπάσης C και κινάσης C για το ασβέστιο ως κυτοσολικό αγγελιοφόρο Εισαγωγή στο Mεταβολισµό Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τις βασικές έννοιες του µεταβολισµού, τη σχέση µεταξύ αναβολισµού και καταβολισµού, τα κοινά µοτίβα αντιδράσεων. για την ελεύθερη ενέργεια αντίδρασης και τη σηµασία της για την έννοια της σύζευξης αντιδράσεων. για τον ρόλο του ATP και τους τρόπους παραγωγής του τον ρόλο των οξειδοαναγωγικών συνενζύµων (NAD, νιασίνη, FAD, NADP) και του ακέτυλο-συνένζυµου Α. για το ρόλο της φωσφορικής κρεατίνης στους µυς για τους τρόπους ρύθµισης µεταβολικών πορειών και για το ενεργειακό φορτίο του κυττάρου. Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για τους διαφόρους τύπους βασικών αντιδράσεων του µεταβολισµού Πέψη και αποικοδόµηση υδατανθρακών - Γλυκόλυση Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τον βιολογικό ρόλο και τη χηµική φύση της γλυκόζης και των άλλων βασικών υδατανθρακών της διατροφής τις αντιδράσεις της γλυκόλυσης και τα ένζυµα που τις καταλύουν 5

7 την ενεργειακή απόδοση της γλυκόλυσης τις µεταβολικές τύχες πυροσταφυλικού και τη διατήρηση του ισοζυγίου οξειδοαναγωγής τη σηµασία της γλυκόλυσης ως αναερόβιας οδού, τη σηµασία των ισοενζύµων της γαλακτικής δεϋδρογονάσης και την διαχείριση του γαλακτικού από τον ανθρώπινο οργανισµό τον µεταβολισµό της φρουκτόζης και γαλακτόζης για τη γαλακτοζαιµία και τη δυσανεξία σε φρουκτόζη και λακτόζη τη ρύθµιση της γλυκόλυσης: ρύθµιση της φωσφοφρουκτοκινάσης και ο ρόλος της 2,6, διφωσφορικής φρουκτόζης σηµασία των ισοενζύµων για την ιστική µεταβολική εξειδίκευση (εξοκινάση/γλυκοκινάση, φωσφοφρουκτοκινάση, κινάση του πυροσταφυλικού) ρύθµιση κατά την µυϊκή ηρεµία και την έντονη µυϊκή άσκηση για τους µεταφορείς γλυκόζης GLUT για τη σηµασία της γλυκόλυσης στον καρκίνο Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για την σηµασία της υποξίας και του παραγοντα HIF-1 στην ανάπτυξη και καταπολέµηση των συµπαγών όγκων Γλυκονεογένεση Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τα πρόδροµα µόρια σύνθεσης της γλυκόζης τις αντιδράσεις τις γλυκονεογένεσης και το ενεργειακό της κόστος τη ρύθµιση των µη αντιστρεπτών αντιδράσεων για την αντίρροπη ρύθµιση γλυκόλυσης-γλυκονεογένεσης τον κύκλο του Cori και τον κύκλο της αλανίνης. Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για τους κύκλους υποστρωµάτων και τη φυσιολογική τους σηµασία. Κύκλος του κιτρικού οξέος (Κrebs) Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά για την µετατροπή του πυροσταφυλικού σε ακέτυλο-συνένζυµο Α στα µιτοχόνδρια και τη ρύθµιση της αντίδρασης τις αντιδράσεις του κύκλου του Krebs και τα ένζυµα που τις καταλύουν, τη ρύθµιση των κοµβικών ενζύµων και την ενεργειακή απόδοση την ρύθµιση του κύκλου από το ενεργειακό φορτίο και τις ορµόνες τις αναπληρωτικές αντιδράσεις του κύκλου για τα ενδιάµεσα του κύκλου που είναι βιοσυνθετικά πρόδροµα τη βιοχηµική βάση της νόσου Μπέρι-µπέρι και της δηλητηρίαση από υδράργυρο ή αρσενικό Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για την σχέση µεταξύ της πυροσταφυλικής αφυδρογονάσης και της α-κετογλουταρικής αφυδρογονάσης. o για την ακονιτάση ως πρωτεΐνη σιδήρου-θείου o για τον κύκλο του γλυοξυλικού οξέος 6

8 Αναπνευστική αλυσίδα οξειδωτική φωσφορυλίωση Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τα σύµπλοκα, τους κινητούς µεταφορείς ηλεκτρονίων της αναπνευστικής αλυσίδας και τις προσθετικές οµάδες µεταφοράς ηλεκτρονίων για τη δοµή και εξέλιξη του κυτόχρωµατος c για την δηµιουργία ριζών οξυγόνου (ROS) και την καταπολέµηση τους τι είναι και πως δηµιουργείται το χηµειοσµωτικό φαινόµενο (υπόθεση Mitchel). τη γενική δοµή και λειτουργία της F 0 F 1 -ATPάσης για την πρωτονιοκίνητη δύναµη και τη σύζευξη της αναπνευστικής αλυσίδας µε την οξειδωτική φωσφορυλίωση τη ρύθµιση της οξειδωτικής φωσφορυλίωσης (αναπνευστικός έλεγχος). την αναστολή και αποσύζευξη της οξειδωτικής φωσφορυλίωσης. τους τρόπους µεταφοράς των ηλεκτρονίων του κυτταροπλασµατικού NADH στο µιτοχόνδριο (συστήµατα φωσφορικής γλυκερόλης και µηλικού/ασπαρτικού) για τη µεταφορά του ΑΤΡ µέσα και έξω από το µιτοχόνδριο. την ενεργειακή απόδοση της αναπνευστικής αλυσίδας και της πλήρους καύσης της γλυκόζης Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για τα δοµικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά του µιτοχονδρίου o για τα δυναµικά οξειδοαναγωγής o για τον µηχανισµό µοριακού κινητήρα της F 0 F 1 -ATPάσης o για τις µιτοχονδριακές νόσους και τον ρόλο των µιτοχονδρίων στην απόπτωση, τον καρκίνο και τη γήρανση Οδός των φωσφορικών πεντοζών Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τη σηµασία της οδού των φωσφορικών πεντοζών στην παραγωγή NADPH και πεντοζών και τον συντονισµό της µε την γλυκόλυση σε ποιους ιστούς είναι ενεργή, πότε και γιατί τις γενικές αντιδράσεις οξειδωτικού και µη οξειδωτικού κλάδου. τις επιπτώσεις και βιοχηµική βάση της ανεπάρκειας G6PD (φαρµακοεπαγόµενη αιµολυτική αναιµία, φαβισµός) για την ανεπάρκεια θειαµίνης και το σύνδροµο Wernicke-Korsakoff Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o τις ειδικές αντιδράσεις της οδού των φωσφορικών πεντοζών Μεταβολισµός γλυκογόνου Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τη δοµή, φυσικές και χηµικές ιδιότητες του γλυκογόνου. για το ρόλο του γλυκογόνου ως αποθήκη γλυκόζης για την αποικοδόµηση του γλυκογόνου και τη ρύθµιση της φωσφορυλάσης του γλυκογόνου αλλοστερικά και ορµονικά τον ρόλο του κυκλικού ΑΜΡ ως ενδοκυττάριου µηνύµατος κα τη σηµασία του «καταρράκτη αντιδράσεων» για τη σύνθεση γλυκογόνου και τη ρύθµιση της συνθάσης του γλυκογόνου. για τη σηµασία της γλυκογονόλυσης και γλυκογονογένεσης στο ήπαρ και τους µυς για τις νόσους αποθήκευσης γλυκογόνου (γενικά και ειδικά για τις νόσους Von Gierke και McArdle) 7

9 Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για τη γλυκογενίνη o για τη φωσφορυλάση a ως αισθητήριο σύστηµα της γλυκόζης στο ήπαρ o για τον ρόλο της πρωτεϊνικής φωσφατάσης 1 (PP1) στη ρύθµιση του µεταβολισµού του γλυκογόνου Πέψη και αποικοδόµηση λιπιδίων Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τη δοµή και ονοµατολογία των λιπιδίων για τη πέψη των λιπιδίων της τροφής και τη κινητοποίηση τους από το λιπώδη ιστό για τη σύγκριση της απόδοσης αποθήκευσης ενέργειας σε µορφή τριακυλογλυκερολών ή γλυκογόνου για την αξιοποίηση της γλυκερόλης των λιπιδίων για την ενεργοποίηση των λιπαρών οξέων και την µεταφορά τους στο µιτοχόνδριο (ρόλος καρνιτίνης) για τη β-οξείδωση των λιπαρών οξέων και την ενεργειακής της απόδοση τη σηµασία και ρόλο της βιταµίνης Β 12 (κοβαλαµίνης) γιατί από λιπαρά οξέα δεν µπορούµε να συνθέσουµε γλυκόζη (εκτός από εκείνα µε περιττό αριθµό ατόµων άνθρακα) για τα κετονοσώµατα: παραγωγή, ρόλος, µεταβολισµός και σηµασία τους στη νηστεία και το διαβήτη για τη διαβητική κετοξέωση Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για την αποικοδόµηση µονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών οξέων o για τον ρόλο των υπεροξειδοσωµατίων και το σύνδροµο Zellweger Βιοσύνθεση λιπαρών οξέων Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τις βασικές αντιδράσεις και ενεργειακό κόστος της βιοσύνθεσης λιπαρών οξέων (διαφορές µε την αποικοδόµηση) την προέλευση του ακετυλο-coa και του NADPH για την σύνθεση για τη ρύθµιση και συντονισµό της αποικοδόµησης και σύνθεσης λιπαρών οξέων σαν απόκριση στη διατροφή µέσω της καρβοξυλάσης του ακετυλο-coα για τα απαραίτητα λιπαρά οξέα, τη κυκλοοξυγενάση και τη βιοχηµική βάση της δράσης των µη στεροειδών αντιφλεγµονωδών φαρµάκων Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για την επιµήκυνση και δηµιουργία διπλών δεσµών κατά τη σύνθεση λιπαρών οξέων o για τη βιολογική δράση του αραχιδονικού και των παράγωγων του Μεταβολισµός λιπιδίων και χοληστερόλης Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά γενικά για το µεταβολισµό των τριακυλογλυκερολών, φωσφολιπιδίων και σφιγγολιπιδίων και τον ρόλο του φωσφατιδικού και των ενεργοποιηµένων αλκοολών για το βιολογικό ρόλο και δοµή των σφιγγολιπιδίων, γαγγλιοζιτών, πλασµαλογόνων και αιθερικών φωσφολιπιδίων για τις σφιγγολιπιδώσεις, το σύνδροµο αναπνευστικής δυσφορίας και τη νόσο Tay- Sachs για τους βιολογικούς ρόλους της χοληστερόλης τις βασικές αρχές σύνθεσης της χοληστερόλης 8

10 για την αναγωγάση του HMG-CoA και την ρύθµιση της Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει για o τη σύνθεση των πλασµαλογόνων και αιθερικών φωσφολιπιδίων Βιοχηµεία λιποπρωτεϊνών και στεροειδών ορµονών Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά για την κατάταξη, σύνθεση, λειτουργία και διαγνωστική σηµασία των λιποπρωτεϊνών για δοµή και λειτουργία του υποδοχέα της LDL και την σηµασία του στην υπερχοληστερολαιµία και αθηροσκλήρωση. για τη δοµή και λειτουργία των χολικών αλάτων. τη βιοχηµική βάση της φαρµακευτικής αντιµετώπισης της υπερχοληστερολαιµίας γενικά για τις κατηγορίες, ονοµατολογία και δράση των στεροειδών ορµονών. για την βιολογική δράση του κυτοχρώµατος Ρ450 τις βασικές πορείες σύνθεσης των στεροειδών ορµονών για την παραγωγή και φυσιολογική λειτουργία της Βιταµίνης D Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για τον µηχανισµό του κυτοχρώµατος Ρ450 o για τις χηµικές δοµές των στεροειδών ορµονών Αποικοδόµηση πρωτεϊνών και αµινοξέων κύκλος ουρίας Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τη διαδικασία της πέψης των πρωτεϊνών τη διαδικασία ενδοκυττάριας αποικοδόµησης των πρωτεϊνών τις γενικές αρχές και ιστοειδικότητα του καταβολισµού των αµινοξέων τις αντιδράσεις µεταφοράς και απελευθέρωσης αζώτου: τρανσαµίνωση, οξειδωτική και υδρολυτική απαµίνωση, υδρόλυση γλουταµίνης. τη σηµασία και ρόλο της βιταµίνης Β 6 και της φωσφορικής πυριδοξάλης την κλινική σηµασία των τρανσαµινασών το ρόλο της αλανίνης και γλουταµίνης στη µεταφορά αµινοµάδων στο ήπαρ τις γενικές αρχές της απέκκρισης του αζώτου τις αντιδράσεις του κύκλου της ουρίας τη µοριακή βάση, σηµασία και αντιµετώπιση των υπεραµµωνιαιµιών τις γενικές αρχές καταβολισµού του ανθρακικού σκελετού των αµινοξέων. για τις γενετικές ασθένειες του µεταβολισµού των αµινοξέων τη µοριακή βάση, διάγνωση και αντιµετώπιση της φαινυλκετονουρίας. Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για τον µηχανισµό της αντίδρασης τρανσαµίνωσης o για τη δοµή της αµινοµεταφοράσης του ασπαραγινικού o για τα µονοπάτια καταβολισµού των οµάδων C3, C4 και C5 των αµινοξέων o για τα µονοπάτια καταβολισµού της φαινυλαλανίνης και τυροσίνης Βιοσύνθεση αµινοξέων και αίµης Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τις κύριες οδούς ενσωµάτωσης του αζώτου σε βιοµόρια τα απαραίτητα και µη απαραίτητα αµινοξέα τις αντιδράσεις σύνθεσης των µη-απαραίτητων αµινοξέων για τις αντιδράσεις µεταφοράς µονοανθρακικών οµάδων και τον ρόλο του τετραϋδροφολικού οξέος και της S-αδενοσυλµεθειονίνης 9

11 για τον φυσιολογικό και παθολογικό ρόλο της οµοκυστεΐνης τις γενικές αρχές ελέγχου της βιοσύνθεσης των αµινοξέων για τα βιολογικώς σηµαντικά παράγωγα των αµινοξέων τη δοµή και λειτουργία της γλουταθειόνης τις γενικές αρχές βιοσύνθεσης και καταβολισµού της αίµης για τη βιολογική σηµασία και απέκκριση της χολερυθρίνης τη µοριακή βάση και συµπτώµατα των πορφυριών Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει o για την καθήλωση του αζώτου και το σύµπλοκο της αζωτογονάσης o για την σύνθεση των απαραίτητων αµινοξέων o για τη ρύθµιση της συνθετάσης της γλουταµίνης Mεταβολισµός νουκλεοτιδίων Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά το δοµή, ονοµατολογία και βιολογικό ρόλο των νουκλεοτιδίων τις πρόδροµες ενώσεις και τις βασικές αρχές για την de novo σύνθεση των ριβονουκλεοτιδίων τις πορείες περίσωσης για τη βιοσύνθεση των ριβονουκλεοτιδίων τη βιοχηµική βάση, συµπτώµατα και φαρµακολογική αντιµετώπιση της νόσου Lesch- Nyhan την σύνθεση των δεοξυριβονουκλεοτιδίων από ριβονουκλεοτίδια για τα αντικαρκινικά φάρµακα που στοχεύουν την αναγωγάση του τετραϋδροφολικού και τη συνθάση του θυµιδιλικού τη ρύθµιση της σύνθεσης των νουκλεοτιδίων τα προϊόντα καταβολισµού των νουκλεοτιδίων και τη βιοχηµική βάση της ουρικής αρθρίτιδας. Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει το µάθηµα θα πρέπει να έχει ακούσει για o τη δοµή της συνθετάσης του φωσφορικού καρβαµοϋλίου o τις αντιδρασεις της de novo σύνθεση των ριβονουκλεοτιδίων o τον µηχανισµό της αναγωγάσης των ριβονουκλεοτιδίων Σύνοψη και ολοκλήρωση του µεταβολισµού Ο φοιτητής που θα επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τα επαναλαµβανόµενα µοτίβα στη µεταβολική ρύθµιση τις κύριες µεταβολικές πορείες, τις διασυνδέσεις και τις θέσεις ελέγχου τους για τα µόρια σηµαντικούς κόµβους: 6-φωσφορική γλυκόζη, πυροσταφυλοκό και ακετυλο-coa τις κύριες µεταβολικές διεργασίες του εγκεφάλου, των µυών (σκελετικών και καρδιακών), του λιπώδους ιστού, των νεφρών και του ήπατος για τις κύριες ορµόνες του µεταβολισµού για τις µεταβολικές αλλαγές σε επίπεδο οργανισµού κατά τη µεταγευµατική κατάσταση και τη κατάσταση νηστείας τις µεταβολικές διαταραχές στον σακχαρώδη διαβήτη για τις µεταβολικές αλλαγές κατά την άσκηση και την κατανάλωση αλκοόλ 10

12 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Προτεινόµενα συγγράµµατα: 1. Berg J. M., Tymoczko J. L. & L. Stryer: ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Τόµος Ι & II Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης 2. Γεωργάτσου Ι. Γ.: Εισαγωγή στη Βιοχηµεία (5 η Έκδοση) Εκδόσεις Γιαχούδη Άλλα συγγράµµατα στα Ελληνικά: Baynes J. W. & M. H. Dominiczak: Ιατρική Βιοχηµεία (2 η Έκδοση) Επιστηµονικές Εκδόσεις ΠΑΡΙΣΙΑΝΟΥ Α.Ε. Branden C. & J. Tooze: Εισαγωγή στη Δοµή των Πρωτεϊνών Ακαδηµαϊκές Εκδόσεις Devlin Τ. Μ.: Βιοχηµεία - Κλινικοί Συσχετισµοί Τόµος Ι & II Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης Koolman J. & K.-H. Roehm: Εγχειρίδιο Βιοχηµείας Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης Loeffler G.: Βασικές Αρχές Βιοχηµείας µε στοιχεία παθοβιοχηµείας Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης Nelson D. L. & M. M. Cox : Lehninger, Βασικές Αρχές Βιοχηµείας, Τόµος 1, 2 & 3 Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης Murray et al.: HARPER'S εικονογραφηµένη Βιολογική Χηµεία Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης Marshall W.J. & S.K. Bangert: Κλινικη Χηµεία Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης Β. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ Alexander R. R. & J. M. Griffiths: Basic Biochemical Methods Wiley-Liss Anderson S. C. & S. Cockayne: Clinical Chemistry - Concepts and Applications W. Saunders Co Clark J. M., Jr & R. L. Switzer: Πειραµατική Βιοχηµεία Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης Dryer R. L. & F. G. Lata: Experimental Biochemistry Oxford University Press Holme D. J. & H. Peck: Analytical Biochemistry Longman Scientific & Technical Plummer D. Τ.: Practical Biochemistry - An Introduction McGraw-Hill Tietz N. W. (editor): Textbook of Clinical Chemistry W. B. Saunders Co Wilson U. & K. H. Goulding: Principles and Techniques of Practical Biochemistry Edward Arnold 11

13 ΥΛΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΩΝ Κλινικά Περιστατικά Γεώργιος Σίµος 12

14 Η ΠΕΝΙΚΙΛΙΝΗ 1 ο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΝΖΥΜΑ, ΦΑΡΜΑΚΑ & ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Chance favors only the prepared mind, Louis Pasteur ( ) Περιστατικό 1. Ένα νεαρό κορίτσι ήρθε µε τη µητέρα της στα εξωτερικά ιατρεία της παιδιατρικής κλινικής εξαιτίας µιας µολυσµένης πληγής στο γόνατο της. Της δόθηκε συνταγή για Πενικιλίνη G και της ζητήθηκε να επιστρέψει για επανεξέταση µετά από λίγες ήµερες. Στην επόµενη επίσκεψη δεν διαπιστώθηκε καλυτέρευση. Της δόθηκε συνταγή για Οξακιλίνη και της ζητήθηκε να επανέλθει. Στην τρίτη επίσκεψη διαπιστώθηκε ότι η µόλυνση είχε υποχωρήσει. Ο ΦΛΕΜΙΓΚ Ο Αλεξάντερ Φλέµινγκ ( ) γεννήθηκε στη Σκωτία. Έλαβε µέρος στον Α Παγκόσµιο Πόλεµο και υπηρέτησε ως επίατρος σε βρετανικό νοσοκοµείο του Παρισιού. Συγκλονισµένος από τις εκατόµβες θυµάτων που προκαλούν οι λοιµώξεις στους πληγωµένους αποφάσισε να αφιερωθεί στη µικροβιολογία. Εντάχθηκε έτσι στο εργαστήριο του St Mary s Hospital όπου και εκπαιδεύτηκε από τον καθηγητή A. Wright ( ). Το 1922 δηµοσίευσε εργασία για την «λυσοζύµη», βιολογική ουσία που είχε ανακαλύψει και της οποίας απέδειξε την καταστροφική δύναµη στο τοίχωµα ορισµένων βακτηριδίων. Το 1928, παρατήρησε την καταστροφή µεγάλου µέρους µιας καλλιέργειας σταφυλόκοκκου που βρισκόταν σε τρυβλίο Πέτρι το οποίο είχε µολυνθεί από µούχλα. Ο Φλέµινγκ τότε, αντί να πετάξει τη χαλασµένη καλλιέργεια, καταπιάστηκε µε την ταυτοποίηση της µούχλας. Η παρατήρησή του δηµοσιεύτηκε το Μετά από 2 χρόνια ανακαλύφθηκε ότι επρόκειτο για τον µύκητα «Penicillium notatum» και ο Φλέµινγκ ονόµασε τη βακτηριοκτόνο ουσία «πενικιλίνη». Το 1933 πέτυχε επαρκώς δραστικό εκχύλισµα πενικιλίνης µε το οποίο αντιµετώπισε επιτυχώς ένα περιστατικό επιπεφυκίτιδας. Αυτή είναι η πρώτη γνωστή θεραπεία µε πενικιλίνη. Το 1940, δύο ανεξάρτητοι ερευνητές της Οξφόρδης, οι Howard Florey ( ) και Ernst Chain ( ), κατάφεραν µετά από εξαετείς έρευνες να λάβουν καθαρή πενικιλίνη και έφτιαξαν πυκνά διαλύµατά της. Όµως λόγω των βοµβαρδισµών του Λονδίνου αδυνατούσαν να παράγουν µεγάλες ποσότητες. Έτσι η έρευνα µεταφέρθηκε στίς ΗΠΑ. Το 1942 άρχισε η βιοµηχανική παραγωγή πενικιλίνης στις Η.Π.Α. Το 1945 απονεµήθηκε το βραβείο Νόµπελ από κοινού στους Φλέµινγκ, Φλόρεϋ και Τσέιν. 13

15 Η ΠΕΝΙΚΙΛΙΝΗ Η πενικιλίνη είναι αντιβιοτικό που λαµβάνεται από καλλιέργειες µερικών ειδών µυκήτων (πενικίλιον κλπ). Οι αντιµικροβιακές ιδιότητες των καλλιεργειών των µυκήτων ήταν γνωστές από τα παλιότερα χρόνια. Το 1943 η πενικιλίνη παρασκευάσθηκε βιοµηχανικά, έχει τη µορφή λευκής σκόνης ή κίτρινης άµορφης µάζας και είναι ευδιάλυτη στο νερό. Η πενικιλίνη είναι ένα από τα ισχυρότερα σύγχρονα θεραπευτικά µέσα. Χρησιµοποιείται για τη θεραπεία της πνευµονίας, σηπτικών ή πυωδών ασθενειών, διαφόρων µορφών κυνάγχης, διφθερίτιδας, ερυσίπελα, οστρακιάς, βλεννόρροιας, σύφιλης κ.α. Ανθεκτικά στην πενικιλίνη είναι τα βακτήρια του τύφου, της δυσεντερίας, της φυµατίωσης και άλλοι ακόµη µικροοργανισµοί. Η γενική δοµή της πενικιλίνης Πενικιλίνη Ν Πενικιλίνη G ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Η πενικιλίνη είναι παράγωγο ενός τριπεπτιδίου το οποίο περιέχει κατάλοιπα κυστεΐνης και βαλίνης. Σηµειώστε πάνω στο µόριο της πενικιλίνης τους δυο πεπτιδικούς δεσµούς και τις οµάδες που προέρχονται από τα παραπάνω δύο αµινοξέα. 2. Τα ανθεκτικά στη πενικιλίνη βακτήρια εκφράζουν ένα ενζυµο, την πενικιλινάση ή β-λακταµάση που απενεργοποιεί την πενικιλίνη σύµφωνα µε την παρακάτω αντίδραση. 14

16 Τι ακριβώς αντίδραση καταλύει η β-λακταµάση; Ποιο τµήµα του µορίου της πενικιλίνης είναι απαραίτητο για την αντιβιοτική της δράση; 3. Η πενικιλίνη δρα αναστέλλοντας την δράση του βακτηριακού ενζύµου τρανσπεπτιδάση γλυκοπεπτιδίων που συµµετέχει στην δηµιουργία του κυτταρικού τοιχώµατος των βακτηρίων. Συγκεκριµένα, η τρανσπεπτιδάση στο πρώτο βήµα, υδρολύει τον πεπτιδικό δεσµό ανάµεσα σε δυο ακραία κατάλοιπα Αλανίνης ενός πεπτιδίου και δηµιουργείται ένα οµοιοπολικό ενδιάµεσο ακυλοενζυµου. Στο δεύτερο βήµα, η ακυλοµάδα µεταφέρεται στην αµινοµάδα της ακραίας Γλυκίνης ενός άλλου πεπτιδίου δηµιουργώντας έτσι διασύνδεση µεταξύ δυο αλυσίδων πεπτιδογλυκάνης. Αν υποθέσουµε ότι ο καταλυτικός µηχανισµός του πρώτου βήµατος είναι παρόµοιος µε αυτό της δράσης της χυµοθρυψίνης, ποιος είναι ο ακριβής µηχανισµός µε τον οποίο αναστέλλει η πενικιλίνη την τρανσπεπτιδάση των βακτηρίων; Ποιο αµινοξικό καταλοιπο του ενεργού κέντρου της τρανσπεπτιδασαης είναι σηµαντικό σε αυτό τον µηχανισµό; 4. Ορισµένα ηµισυνθετικά παράγωγα της πενικιλίνης δεν καταστρέφονται από την β-λακταµάση και µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την αντιµετώπιση µολύνσεων από ανθεκτικά στην πενικιλίνη βακτήρια. Ένα τέτοιο αντιβιοτικό είναι η οξακιλίνη. Για ποιο λόγο πιστεύετε ότι η β-λακταµάση δεν µπορεί να υδρολύσει την οξακιλίνη; 15

17 Η ΑΝΤΙΘΡΥΨΙΝΗ α1 Περιστατικό 2. Ο αδελφός ενός άνδρα που είχε πεθάνει από αποφρακτική πνευµονοπάθεια ζήτησε να εξετασθεί για να δει αν κινδυνεύει από την ίδια ασθένεια. Η συγκέντρωση της αντιθρυψίνης α1 στον όρο του βρέθηκε πολύ χαµηλή: 0,5 gr/lt (φυσιολογικό εύρος 1,5-3,5 gr/lt). Ο γιατρός του συνέστησε τακτικές εξετάσεις των πνευµόνων και του ήπατος, να µην καπνίζει και να αποφεύγει χώρους µε καπνό (όπως για παράδειγµα οι καφετέριες στη Λάρισα!). ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Τι είναι ακριβώς η αντιθρυψίνη α1 και ποια η λειτουργία της; 2. Από ποια ασθένεια κινδυνεύουν άτοµα µε χαµηλή αντιθρυψίνη α1 και ποια τα χαρακτηριστικά της; 3. Γιατί απαγορεύεται η έκθεση ατόµων µε χαµηλή αντιθρυψίνη α1 στον καπνό; 4. Κινδυνεύουν άτοµα µε φυσιολογικά επίπεδα αντιθρυψίνης α1 από την ίδια ασθένεια και κάτω από ποιες προϋποθέσεις; 5. Γιατί άτοµα µε χαµηλή αντιθρυψίνη α1 κινδυνεύουν από ηπατική νόσο; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ, ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ & ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟ ΚΟΛΛΑΓΟΝΟ Περιστατικό 3. Ένα δεκάχρονο κορίτσι συνοδευόµενο από τη µητέρα του ήρθε στα επείγοντα µε τραύµα στον αριστερό της πήχη. Είπε ότι χτύπησε το χέρι της στα κάγκελα καθώς κατέβαινε τις σκάλες και ανέφερε ότι παρόλο που το χτύπηµα δεν ήταν πολύ δυνατό την ξάφνιασε η ένταση του πόνου. Σύµφωνα µε την ασθενή και τη µητέρα της, το κορίτσι είχε υποστεί διάφορα κατάγµατα στο παρελθόν που είχαν αποκατασταθεί χωρίς επιπλοκές. Παρά τις επίµονες ερωτήσεις, τόσο το κορίτσι όσο και η µητέρα του αρνήθηκαν οποιαδήποτε περίπτωση κακοποίησης. Η ακτινογραφία έδειξε εγκάρσιο κάταγµα της ωλένης. Της τοποθετήθηκε νάρθηκας αλλά ο γιατρός ζήτησε και λήψη βιοψίας δέρµατος για αλληλούχιση του DNA. Τα αποτελέσµατα απεκάλυψαν µια µετάλλαξη στο γονίδιο COL1A1 του κολλαγόνου α1(ι) που προκαλεί αντικατάσταση της γλυκίνης 94 από κυστεΐνη. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Από ποια ασθένεια πάσχει το κορίτσι; 2. Γιατί η µετάλλαξη επηρεάζει την αντοχή των οστών; 3. Το κορίτσι πάσχει από ήπια ή σοβαρή µορφή της ασθένειας; 4. Τι προβλέπετε για την σοβαρότητα της ασθένειας αν η µετάλλαξη είχε µετατρέψει την γλυκίνη α. σε αλανίνη ή β. σε τυροσίνη; 5. Μεταλλάξεις σε ποιες άλλες πρωτεΐνες είναι δυνατόν να προκαλέσουν ασθένειες του συνδετικού ιστού; 16

18 Η ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΝΗ Περιστατικό 4. Ένα δεκατετράχρονο αγόρι, που ήταν γνωστό ότι είχε δρεπανοκυτταρική νόσο, µεταφέρθηκε στο νοσοκοµείο εξαιτίας πολύ έντονου πόνου στο γοφό και το κάτω µέρος της πλάτης. Δυο ηµέρες πριν την εισαγωγή είχε πάει εκδροµή µε τους προσκόπους αλλά τα συµπτώµατα εµφανίστηκαν µια ηµέρα µετά. Κατά την εξέταση διαπιστώθηκε µεγάλο µέγεθος του ήπατος και της σπλήνας (ηπατοσπληνοµεγαλία). Ο αιµατοκρίτης (ποσοστό του όγκου των ερυθροκυττάρων στον όγκο του αίµατος) του ήταν 24% (φυσιολογικός >40%) ενώ συνήθως είχε 25-30%. Οι βιοχηµικές εξετάσεις έδειξαν αυξηµένη συγκέντρωση της χολερυθρίνης (προϊόν αποικοδόµησης της αίµης) του ορού. Στην ακτινογραφία παρατηρήθηκαν στοιχεία ισχαιµικής νέκρωσης της µηριαίας κεφαλής. Του χορηγήθηκε οξυγόνο µε µάσκα και ενδοφλέβια αναλγητικά και η κατάσταση του άρχισε να καλυτερεύει. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Τι προκαλεί την δρεπανοκυτταρική νόσο; Τι προκάλεσε τη κρίση; 2. Γιατί η ηπατοσπληνοµεγαλία είναι κοινή στους πάσχοντες από δρεπανοκυτταική αναιµία; 3. Ποια είναι η αιτία της αναιµίας (χαµηλού αιµατοκρίτη) και της αυξηµένης χολερυθρίνης; 4. Είναι δυνατόν η ισχαιµική νέκρωση της µηριαίας κεφαλής να σχετίζεται µε την δρεπανοκυτταρική νόσο; 5. Πως βοήθησε η παροχή οξυγόνου; 17

19 2 ο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Περιστατικό 1. Ένας 56-χρονος άστεγος άνδρας µε ιστορικό αλκοολισµού µεταφέρθηκε στο νοσοκοµείο σε κωµατώδη κατάσταση. Οι αναλύσεις αίµατος που έγιναν άµεσα έδειξαν: Αλκοόλ: 270 mg/dl Γλυκόζη ορού: 62 mg/dl (φυσιολογικό = 100 mg/dl) Γαλακτικό ορού: 27 mg/dl (φυσιολογικά όρια = 4,5 19,8 mg/dl) Του χορηγήθηκε ενδοφλέβιος ορός µε γλυκόζη και θειαµίνη. ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ Ο αλκοολισµός είναι µια χρόνια ασθένεια που χαρακτηρίζεται από κατανάλωση υπερβολικών ποσοτήτων αλκοόλ και επαναλαµβανόµενες αλλά αποτυχηµένες προσπάθειες να σταµατήσει κανείς το ποτό παρά τις καταστροφικές κοινωνικές και επαγγελµατικές επιπτώσεις. Ο αλκοολισµός αποτελεί ψυχολογική και φυσική εξάρτηση. Πολλοί αλκοολικοί καταστρέφουν την οικογένεια τους, χάνουν την δουλειά τους και συχνά καταλήγουν άστεγοι όπως ο ασθενής του παραδείγµατος. Υπολογίζεται ότι 14 εκατοµµύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ είναι αλκοολικοί. Ο αλκοολισµός επηρεάζει το προσδόκιµο της ζωής και το µειώνει κατά περίπου 15 χρόνια. Ο θάνατος προκαλείται συνήθως από τροχαία ή άλλα ατυχήµατα, πράξεις βίας (αυτοκτονίες ή δολοφονίες) και πολλά ιατρικά προβλήµατα. Τα οξεία προβλήµατα περιλαµβάνουν οξέωση, υπογλυκαιµία, ηπατική ανεπάρκεια και σύνδροµο στέρησης (delirium tremens: τροµώδες παραλήρηµα). Τα χρόνια προβλήµατα περιλαµβάνουν δυσλειτουργία του κεντρικού νευρικού, καρδιαγγειακού και γαστρεντερικού συστήµατος και του ήπατος (κύρωση). Επίσης είναι συχνή η περιφερική νευροπάθεια, πιθανόν λόγω ανεπάρκειας της θειαµίνης. Μεταβολισµός του αλκοόλ (αιθανόλης) στο ήπαρ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Ποιο θα είναι το µεταβολικό αποτέλεσµα της υπερβολικής κατανάλωσης αιθανόλης; Τι παράγεται; 2. Ποιες µεταβολικές οδοί και ποιες συγκεκριµένες αντιδράσεις θα επηρεασθούν από τα παραπάνω παραγόµενα προϊόντα; 3. Πως εξηγείται η υπογλυκαιµία του ασθενή; Είναι επικίνδυνη; 4. Τι προκαλεί η υψηλή συγκέντρωση γαλακτικού στον ορό και που οφείλεται; 18

20 5. Γιατί χορηγήθηκε στον ασθενή θειαµίνη; Τι είναι η θειαµίνη; Ποια ενζυµα και ποιες µεταβολικοί οδοί απαιτούν την παρουσία της; Περιστατικό 2. Ένας 22-χρονος άνδρας µεταφέρθηκε στο νοσοκοµείο λόγω πόνων, έντονης ανησυχίας και τάσης για λιποθυµία. Λίγες ηµέρες πριν είχε υποστεί τροφική δηλητηρίαση (µόλυνση από Salmonella enteritis) και λάµβανε συντηρητική θεραπεία. Είχε υπόταση (92/58 mmhg) και ταχυπαλµία (118 παλµοί/λεπτό). Οι αναλύσεις αίµατος που έγιναν άµεσα έδειξαν: Αιµοσφαιρίνη: 8,9 g/100 ml (φυσιολογική για άνδρες: g/100 ml) Αιµατοκρίτης: 29% (φυσιολογικός >40%) Μικροσκοπική παρατήρηση του αίµατος απεκάλυψε την παρουσία ανωµάλων µορφών ερυθροκυττάρων και χρώση µε κρυσταλλικό ιώδες (crystal violet) απεκάλυψε στο εσωτερικό τους την παρουσία σωµατιδίων Heinz. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1.Τι είναι τα σωµατίδια Heinz; 2. Ποια µπορεί να είναι η αιτία της αναιµίας; 3. Ανεπάρκεια ποιου ενζύµου είναι δυνατόν να εξηγεί τα συµπτώµατα; 4. Γιατί η συγκεκριµένη ανεπάρκεια επηρεάζει κυρίως τα ερυθροκύτταρα; 5. Με ποιο τρόπο τα ερυθροκύτταρα αντιστέκονται στις οξειδωτικές βλάβες; 19

Αναλυτική ύλη µαθήµατος Βιοχηµεία Ι για τις κατατακτήριες εξετάσεις 2011 (για πτυχιούχους ΤΕΙ & ΑΕΙ)

Αναλυτική ύλη µαθήµατος Βιοχηµεία Ι για τις κατατακτήριες εξετάσεις 2011 (για πτυχιούχους ΤΕΙ & ΑΕΙ) Αναλυτική ύλη µαθήµατος Βιοχηµεία Ι για τις κατατακτήριες εξετάσεις 2011 (για πτυχιούχους ΤΕΙ & ΑΕΙ) Ο υποψήφιος για να επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τα παρακάτω: Ένζυµα: Καταλυτικοί µηχανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Αποκαρβοξυλίωση Βιογενείς αμίνες (νευροδιαβιβαστές,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου :

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Ανασκόπηση μεταβολισμού υδατανθρακών ΗΠΑΡ Γλυκόζη ΤΡΟΦΗ Κυκλοφορία ΓΛΥΚΟΓΟΝΟ Γλυκόζη ΗΠΑΡ Κυτταρόπλασμα ΗΠΑΡ (Οξέωση) NADH CO 2 ΟΞΕΙΔ. ΦΩΣΦ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ Η επιβίωση των ζώντων οργανισµών οφείλεται εκτός των άλλων και στην ικανότητά τους να ρυθµίζουν την αποθήκευση και την κινητοποίηση της ενέργειας για το µεταβολισµότους.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα 1α. Ποιες είναι οι σημαντικότερες πηγές ενέργειας του οργανισμού; β. Γιατί οι υδατάνθρακες είναι σημαντικότεροι ως ενεργειακή πηγή από τα λίπη; 2.Το σάκχαρο του αίματος 3.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ. Λίπη. Ταξινόµηση λιπών. Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια. Λιπαρά οξέα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ. Λίπη. Ταξινόµηση λιπών. Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια. Λιπαρά οξέα MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ Θέµατα ιάλεξης οµή και ρόλος των λιπών στην άσκηση ιαδικασία διάσπασης των ελεύθερων λιπαρών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ

ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Αποικοδόμηση πρωτεϊνών αμινοξέων και ο κύκλος της ουρίας Η αποικοδόμηση των πρωτεϊνών της τροφής (πέψη) ή του σώματος (πρωτεόλυση) παράγει αμινοξέα. Τα αμινοξέα δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Βιοσύνθεση (Νουκλεοτίδια κλπ) ΝΗ 4 + + Κετοξέα ΗΠΑΡ Ακέτυλο-CoA

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακό Μάθημα Ι

Φροντιστηριακό Μάθημα Ι Βιολογική Χημεία Ι Δρ Γεωργία Νταλαγιώργου Βιοχημικός Εργαστήριο Βιολογικής Χημείας Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Φροντιστηριακό Μάθημα Ι Κλινικοί συσχετισμοί Αρχές Μεταβολισμού Γλυκόλυση Νεογλυκογένεση Οδός Φωσφορικών

Διαβάστε περισσότερα

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη (αδρεναλίνη) ευνοούν τη β-οξείδωση και την κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικό κατ επιλογήν µάθηµα «Κλινική Βιοχηµεία»

Υποχρεωτικό κατ επιλογήν µάθηµα «Κλινική Βιοχηµεία» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τµήµα Ιατρικής Υποχρεωτικό κατ επιλογήν µάθηµα «Κλινική Βιοχηµεία» - Συνοπτική παρουσίαση του µαθήµατος - Αναλυτική ύλη του µαθήµατος Λάρισα 2010 Συνοπτική παρουσίαση του υποχρεωτικού

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός

Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός αποικοδόµησης τωναµινοξέων. Με αυξηµένο ρυθµός αποικοδόµησης αµινοξέων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr EΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΕΝΟΤΗΤΑ 8: Η ελευθέρωση της ενέργειας, σελ. 155-168 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α.

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Δ. Μόσιαλος

Καθηγητής Δ. Μόσιαλος Μικροβιολογία-Ιολογία Επίκουρος Καθηγητής Καθηγητής Δ. Μόσιαλος Βιοενεργητική μικροβίων Βακτηριακή Γενετική Επισκόπηση Βακτηριοφάγων Προκαρυωτική ποικιλότητα (Βακτήρια) Προκαρυωτική ποικιλότητα (Αρχαία)

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής

Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Στόχοι βιοχημικής παρακολούθησης: Η προστασία ή η βελτίωση της υγείας Η αύξηση της απόδοσης Η μέτρηση βιοχημικών παραμέτρων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ- Λίπη και αθηροσκλήρυνση. Μεσογειακή ίαιτα. Λίπη και αθηροσκλήρυνση: Ο ρόλος της άσκησης

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ- Λίπη και αθηροσκλήρυνση. Μεσογειακή ίαιτα. Λίπη και αθηροσκλήρυνση: Ο ρόλος της άσκησης MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ- ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Θέµατα ιάλεξης Ο ρόλος της διατροφής στην εµφάνιση ασθενειών της καρδιάς Επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ. ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ. Ολοκλήρωση του µεταβολισµού κατά την άσκηση Mougios, in press Α. ΦΩΣΦΑΓΟΝΑ 1. Υδρόλυση ΑΤΡ 2. ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΕΝΖΥΜΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΙΚΗ

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΕΝΖΥΜΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΙΚΗ BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΕΝΖΥΜΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΙΚΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Παράδειγμα: η αναγωγή του αζώτου σε αμμωνία Ν 2 + 3Η

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ορισµός εξεταζοµένων µαθηµάτων στις κατατακτήριες εξετάσεις 2015-2016

ΘΕΜΑ: Ορισµός εξεταζοµένων µαθηµάτων στις κατατακτήριες εξετάσεις 2015-2016 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ 6 Ο χλµ AΛΕΞ/ΠΟΛΗΣ-ΜΑΚΡΗΣ 68100 ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥΠΟΛΗ Τ Μ Η ΜΑ Ι Α Τ Ρ Ι Κ Η Σ Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ε Ι Α H E L L E N I C R E P U B L I

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Η κατάταξη γίνεται με εξετάσεις στα παρακάτω μαθήματα: Οι επιτυχόντες κατατάσσονται στα παρακάτω εξάμηνα ανά Κατηγορία πτυχιούχων

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Η κατάταξη γίνεται με εξετάσεις στα παρακάτω μαθήματα: Οι επιτυχόντες κατατάσσονται στα παρακάτω εξάμηνα ανά Κατηγορία πτυχιούχων ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Από το Τμήμα Ιατρικής ανακοινώνεται ότι για το ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 στο Τμήμα Ιατρικής κατατάσσονται : Οι πτυχιούχου Πανεπιστημίου, Τ.Ε.Ι. ή ισοτίμων προς αυτά, Α.ΣΠΑΙ.Τ.Ε., της Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η υπέρμετρη κατανάλωση οινοπνεύματος αποτελεί τη μοναδική κυριότερη

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 6 ΘΕΜΑ Β. ιαθέτουμε υδατικό διάλυμα CH 3 COONa συγκέντρωσης 0,1 Μ ( ιάλυμα 1 ). Β1. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος 1.

Μονάδες 6 ΘΕΜΑ Β. ιαθέτουμε υδατικό διάλυμα CH 3 COONa συγκέντρωσης 0,1 Μ ( ιάλυμα 1 ). Β1. Να υπολογίσετε το ph του διαλύματος 1. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι:

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Για να είναι μια αντίδραση αυθόρμητη, πρέπει η μεταβολή της ελεύθερης ενέργειας της αντίδρασης να είναι αρνητική. Η μεταβολή της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ & ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ & ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ & ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια Λιπαρά οξέα Σφιγγολιπίδια Άκυλο-CoA

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ Θέµατα ιάλεξης οµή, αριθµός και διαχωρισµός των αµινοξέων Ένωση αµινοξέων µε τον πεπτιδικό δεσµό

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών Γυμνάσιο Κερατέας Κόλλια Γεωργία Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών 1 Τι είναι το αντιβιοτικό; Αρχικά, ως Αντιβιοτικά ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Το ήπαρ To συκώτι (ήπαρ) είναι ένα από τα µεγαλύτερα και σηµαντικότερα όργανα. Βρίσκεται κάτω από τα πλευρά, δεξιά από την κοιλιά. Ζυγίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΛΙΠΙΔΙΑ, ΔΟΜΗ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ & ΣΥΝΘΕΣΗ ΛΙΠΙΔΙΩΝ

ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΛΙΠΙΔΙΑ, ΔΟΜΗ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ & ΣΥΝΘΕΣΗ ΛΙΠΙΔΙΩΝ ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΛΙΠΙΔΙΑ, ΔΟΜΗ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ & ΣΥΝΘΕΣΗ ΛΙΠΙΔΙΩΝ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Λιπαρά οξέα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Κεφάλαιο τρίτο 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που χρειάζονται με την διάσπαση των θρεπτικών ουσιών της τροφής τους. Οι οργανισμοί που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Χηµείας Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Ζήτηµα 1ο Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο στους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΖΥΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ 1. Να εξηγήσετε γιατί πολλές βιταμίνες, παρά τη μικρή συγκέντρωσή τους στον οργανισμό, είναι πολύ σημαντικές για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη

Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη Ενημέρωση των γονέων για την έγκαιρη διάγνωση των εγγενών διαταραχών στα βρέφη Αγαπητοί γονείς, το παιδί σας πρόκειται σύντομα να γεννηθεί ή μόλις έχει γεννηθεί.

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

Τα ένζυµα και η ενέργεια ενεργοποίησης

Τα ένζυµα και η ενέργεια ενεργοποίησης Τα ένζυµα Τα ένζυµα και η ενέργεια ενεργοποίησης Ονοµατολογία των ενζύµων Το πρώτο συνθετικό περιγράφει το υπόστρωµα ή τον τύπο της αντίδρασης που καταλύει. Η κατάληξη άση δείχνει ότι πρόκειται για ένζυµο.

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1o 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο καθαρό νερό β. σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυµα γ. µόνο σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 22/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA-BIOXHMEIA ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ Α A1. δ A2. β A3. Λάθος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Διδάσκοντες Φατούρος Ιωάννης, Eπίκουρος Καθηγητής ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εξερευνώντας τα Βιομόρια Ένζυμα: Βασικές Αρχές και Κινητική

Εξερευνώντας τα Βιομόρια Ένζυμα: Βασικές Αρχές και Κινητική Εξερευνώντας τα Βιομόρια Ένζυμα: Βασικές Αρχές και Κινητική Βιοχημεία Βιομορίων Αθήνα 2015 Γενικές Ιδιότητες Ένζυμα : Βιολογικοί Καταλύτες Τα ένζυμα είναι πρωτεϊνικά μόρια Μικρή ομάδα καταλυτικών RNA H

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 0-03. ΕΝΟΤΗΤΑ : Χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών (απλή αναφορά). ΕΝΟΤΗΤΑ : Η Χημεία της ζωής. ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά). ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗ 19-21 -10681 210 3824614 210 3847670 www.irakleitos.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Δείκτες βλάβης ηπατοκυττάρων Δείκτες χολόστασης Δείκτες ηπατικής δυσλειτουργίας ΔΕΙΚΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

BIOXHMEIA, TOMOΣ II ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ!!! 1

BIOXHMEIA, TOMOΣ II ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ!!! 1 BIOXHMEIA, TOMOΣ II ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ!!! 1 Kwashiorkor 2 Ο μεταβολισμός αποτελείται από εξαιρετικά διασυνδεόμενες πορείες λίπη πολυσακχαρίτες πρωτείνες λιπαρά οξέα γλυκερόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ΛΙΠΙΔΙΑ Τι είναι; - Λειτουργίες. Η. ΜΥΛΩΝΗΣ Κλινική Χημεια Λιπίδια-Λιποπρωτεϊνες - May 12, 2015 ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ΛΙΠΙΔΙΑ Τι είναι; - Λειτουργίες. Η. ΜΥΛΩΝΗΣ Κλινική Χημεια Λιπίδια-Λιποπρωτεϊνες - May 12, 2015 ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Είδη ιπιδίων Ιδιότητες Λιποπρωτείνες Ταξινόμηση Σύσταση σε ιπίδια και αποπρωτείνες Μεταβοισμός Επιθυμητές τιμές οριακές τιμές Δυσιπιδαιμίες - Υπεριποπρωτεϊναιμίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Μεταβολισμό ΙΙ. Ρύθμιση & Μεταβολικά νοσήματα

Εισαγωγή στον Μεταβολισμό ΙΙ. Ρύθμιση & Μεταβολικά νοσήματα Εισαγωγή στον Μεταβολισμό ΙΙ Ρύθμιση & Μεταβολικά νοσήματα Σύνοψη: Εισαγωγή στον Μεταβολισμό ΙΙ Σχεδιασμός του μεταβολισμού Ενεργοποιημένοι φορείς Νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτίδιο (NAD) Nιασίνη (Βιτ.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ηµιτελείς προτάσεις Α1 και Α2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση

Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Κατηγοριοποίηση στις τιμές των λιπών Μεταβολισμός λιπιδίων κατά την άσκηση Επίδραση της οξείας άσκησης Επίδραση της χρόνιας άσκησης Επίδραση της έκκεντρης

Διαβάστε περισσότερα

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Θρεπτικά στοιχεία» Θρεπτικές ουσίες Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για την αύξηση των φυτών: Μακροστοιχεία: C, H, O, N, P, S, K,

Διαβάστε περισσότερα

Οκύκλος ΑΤΡ-ADP Οκύκλος ΑΤΡ-ADP κατά την άσκηση

Οκύκλος ΑΤΡ-ADP Οκύκλος ΑΤΡ-ADP κατά την άσκηση MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΩΣΦΑΓΟΝΩΝ Θέµατα ιάλεξης Ο ρόλος του ΑΤΡ στην απόδοση ενέργειας Ο ρόλος της φωσφοκρεατίνης στην ανασύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΘΕΜΑ 1 ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 3: Εφαρμογές Βιομηχανικής Βιοτεχνολογίας(1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί Στόχοι Βιοτεχνολογικά Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων κατηγορίες υδατάνθρακες πρωτεΐνες νουκλεϊνικά οξέα λιπίδια Οι πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, νουκλεϊνικά οξέα

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα. Ζάχαρη Κρέμες, σοκολάτες Αλεύρι, δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα