Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "e-mail: info@pitsilidis.gr"

Transcript

1 ISSN (X+7) ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ EKΔOTΩN EΦHMEPIΔEΣ ΠEPIOΔIKA Ταχ. Γραφείο KEMΠA Αριθμός Άδειας 385/1989 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Tεύχος 36 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ-ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Μ. ΠΙΤΣΙΛΙΔΗΣ Α.Ε. ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΛΥΦΑΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΜEΝΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤHΡΙΕΣ ΟΔΗΓIΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚH ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚH ΕΞEΤΑΣΗ ΤΡΑΧHΛΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚEΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟY EΛEΓΧΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΚΥΤΤΑΡΟΪΟY Η ΕΠΑΝAΛΗΨΗ ΤΗΣ ΡΙΖΙΚHΣ ΥΣΤΕΡΕΚΤΟΜHΣ; ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚH ΘΕΡΑΠΕIΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚO ΠOΝΟ; ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚH ΕΦΑΡΜΟΓH ΤΗΣ ΑΝAΛΥΣΗΣ ΚΙΝΔYΝΟΥ/ ΟΦEΛΟΥΣ ΣΤΟΝ ΜΗ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚO ΥΠEΡΗΧΟ ΕΥΑΙΣΘΗΣIΑ ΣΤΟ ΣΤHΘΟΣ, ΘΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΚIΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟY ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ: ΩΡΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

2

3 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α TEYXOΣ 36 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ-ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Μ. Πιτσιλίδης ΑΕ, Αγ. Νικολάου 102, Γλυφάδα 16674, Τηλ , Fax , ΚΩΔΙΚΟΣ / 6825 ΕΚΔΟΤΗΣ Μιχάλης Πιτσιλίδης, Λάμπρου Πορφύρα 11, Βούλα ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Νινέττα Βατικιώτη ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Γιώργος Παναγόπουλος ART DIRECTOR Βιργινία Κάππα ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Σπύρος Τζωρτζίνης ΥΠΟΔΟΧΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Σοφία Κολοβού ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Όλγα Κοσσυβάκη ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ Σταμάτης Κωνσταντάτος ΑΡΘΡΑ Αφήστε το τεστ Παπανικολάου-Πάρτε αποστάσεις: Ενημερωμένες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διαγνωστική Κυτταρολογική Εξέταση Τραχήλου...6 Στρατηγικές διαγνωστικού ελέγχου του μεγαλοκυτταροϊού...8 Η επανάληψη της ριζικής υστερεκτομής;...10 Συνδυαστική θεραπεία για τον νευροπαθητικό πόνο;...12 Συστηματική εφαρμογή της ανάλυσης κινδύνου/οφέλους στον μη υποχρεωτικό υπέρηχο...16 Νεώτερα για την θεραπεία της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας κάτω άκρων...18 Ισχύει ότι η λήψη συμπαθητικομιμητικών στην κύηση σχετίζεται με τον αυτισμό;...20 Ευαισθησία στο στήθος, ΘΟΥ και καρκίνος του μαστού...24 Οι κατευθυντήριες οδηγίες της Bethesda για τον διαγνωστικό έλεγχο στο σ. Lynch φαίνεται να βελτιώνουν τα κριτήρια του Άμστερνταμ...28 Ρομποτική χειρουργική: Ώρα για μια εσωτερική αναζήτηση...30 Ολη η διαδικασία pre press γίνεται στις εγκαταστάσεις και με προσωπικό της Μ. Πιτσιλίδης ΑΕ. Η οξική ουλιπριστάλη διευρύνει το παράθυρο της επείγουσας αντισύλληψης...34 Τοκετός δευτέρου διδύμου...38 Μειώνοντας τις λοιμώξεις χειρουργικού τραύματος...40 Αντιμετώπιση της ακράτειας με πεσσούς / FEMINO

4

5 ΑΡΘΡΟ Αφήστε το τεστ Παπανικολάου - Πάρτε αποστάσεις: Ενημερωμένες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διαγνωστική Κυτταρολογική Εξέταση Τραχήλου Περίληψη και σχόλιο Από την Alison Edelman, MD, MPH, Associate Professor, Assistant Director of the Family Planning Fellowship Department of Obstetrics & Gynecology, Oregon Health & Sciences University, Portland Σύνοψη: Οι ενημερωμένες κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαγνωστική κυτταρολογική εξέταση τραχήλου του Αμερικανικού Κολλεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων συνιστούν μικρότερη συχνότητα επιχρισμάτων Παπανικολάου για γυναίκες κάτω των 30 ετών. Πηγή: Cervical cytology screening. American College of Obstetrics and Gynecologists (ACOG) Practice Bullentin. No. 109, December Available at: Accessed Dec. 8, Το Αμερικανικό Κολέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG) δημοσίευσε πρόσφατα ενημερωμένες συστάσεις σχετικά με τη συχνότητα της διαγνωστικής (screening) κυτταρολογικής εξέτασης του τραχήλου. Οι κύριες αλλαγές εντοπίζονταν στις γυναίκες κάτω των 30 ετών, συμπεριλαμβανομένου του πρώτου τεστ Παπανικολάου το οποίο να μη γίνεται πριν από την ηλικία των 21 ετών (και όχι πλέον με βάση την ημερομηνία της έναρξης σεξουαλικών επαφών) και ένα τεστ κάθε 2 χρόνια, για τις γυναίκες ετών. Δεν έγιναν αλλαγές στη συχνότητα εφαρμογής των τεστ Παπανικολάου στις γυναίκες άνω των 30 ετών (οι υγιείς, μη ανοσοκατεσταλμένες γυναίκες με τρία διαδοχικά αρνητικά τεστ Παπανικολάου μπορούν να υποβάλλονται στο τεστ κάθε 3 χρόνια). Σχόλιο Ο Νοέμβριος ήταν ένας γεμάτος μήνας για την περίθαλψη των γυναικών με μεγάλες αλλαγές στις πρακτικές διαγνωστικού ελέγχου. Εάν έχετε τάσεις για παρανοϊκές σκέψεις, μπορεί να αναρωτιέστε μήπως αυτό είναι μέρος μιας συνωμοσίας για τη μείωση του κόστους περίθαλψης. Να σας διαβεβαιώσω, λοιπόν, ότι οι πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες για το τεστ Παπανικολάου μελετώνται για περισσότερο από ένα χρόνο και οι αλλαγές δεν είναι τόσο δραστικές στην πραγματικότητα (βλέπε Πίνακα). Οι αλλαγές αυτές δεν είναι τόσο αμφιλεγόμενες όσο οι κατευθυντήριες για τη μαστογραφία και χαίρουν της υποστήριξης της Αμερικανικής Εταιρείας Κολποσκόπησης και Παθολογίας του Τραχήλου (ASCCP) και της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας (ACS). Υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί με τη μείωση της συχνότητας του τεστ Παπανικολάου για κάθε ηλικιακή ομάδα. Αυτές οι κατευθυντήριες οδηγίες αφορούν τις γυναίκες «χαμηλού κινδύνου», δηλαδή χωρίς ανοσολογική ανεπάρκεια (όπως ασθενείς με HIV/AIDS ή που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση), ή εκείνες με προηγούμενη έκθεση σε διεθυλστιλβεστρόλη (DES). Επιπρόσθετα, τις γυναίκες που έχουν λάβει προηγούμενη θεραπεία για CIN 2, CIN 3 ή καρκίνο του τραχήλου διατρέχουν κίνδυνο υποτροπιάζουσας νόσου και στις οποίες συνιστάται ετήσιος διαγνωστικός έλεγχος για τουλάχιστον μια 20ετία. Πώς μεταφράζονται αυτές οι κατευθυντήριες οδηγίες στο ιατρείο; Δυστυχώς, πιθανότατα να έχετε μερικές γυναίκες μικρότερες των 21 ετών οι οποίες ήδη παρακολουθούνται για δυσπλα- 6 / FEMINO

6 ΑΡΘΡΟ σία. Εξοικειωθείτε με τις κατευθυντήριες οδηγίες της ASCCP που δημοσιεύθηκαν το 2006, σχετικά με την αντιμετώπιση της μη φυσιολογικής κυτταρολογίας και ιστολογίας σε έφηβες. Μπορείτε να «κατεβάσετε» τους κλινικούς αλγορίθμους από τη διεύθυνση: Οι κατευθυντήριες οδηγίες διαφέρουν σημαντικά από την αντιμετώπιση ενήλικων γυναικών, περιλαμβάνοντας πολλή περισσότερη αναμονή με προσεκτική παρακολούθηση και λιγότερες επεμβάσεις εξαίρεσης. Η εκπαίδευση και η καθησύχαση των ασθενών μας σχετικά με αυτές τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες διαγνωστικού ελέγχου μπορεί να είναι δύσκολη και χρονοβόρα. Είναι ενδιαφέρον το ότι οι ασθενείς μου κάτω των 30 ετών φαίνονται ενθουσιασμένες με την προοπτική να αποφύγουν μια γυναικολογική εξέταση και δείχνουν μεγάλη αποδοχή για τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες, ενώ οι ασθενείς μου άνω των 30 ετών δείχνουν ακόμη σκεπτικισμό όσον αφορά το τεστ Παπ ανά τριετία, παρότι αυτή η σύσταση υφίσταται για περίπου 10 χρόνια. Σε κάθε περίπτωση, αυτές είναι οι συμβουλές μου των «60 δευτερολέπτων», οι οποίες ελπίζω να βοηθήσουν ώστε το ιατρείο σας να μη βγαίνει εκτός προγράμματος: Υπάρχουν πολλοί καλοί λόγοι για την καθυστέρηση της διαγνωστικής εξέτασης Παπανικολάου μέχρι την ηλικία των 21 ετών, μεταξύ των οποίων: η λοίμωξη HPV είναι συνήθης αλλά υποχωρεί, οι περισσότερες δυσπλασίες παρουσιάζουν αυτόματη ύφεση, ο καρκίνος του τραχήλου είναι εξαιρετικά σπάνιος (1-2 περιστατικά/ ) και η αποφυγή του διαγνωστικού ελέγχου προλαμβάνει περιττές επεμβατικές εξετάσεις (οι οποίες με τη σειρά τους προλαμβάνουν τον πρόωρο τοκετό). Ο τριετής διαγνωστικός έλεγχος σε γυναίκες χαμηλού κινδύνου 30 ετών και άνω έχει παρόμοια οφέλη με τον ετήσιο έλεγχο. Μια μελέτη σε γυναίκες δεν βρήκε καρκίνους με τεστ Παπανικολάου κάθε 3 χρόνια, αλλά θεωρητικά μοντέλα εκτιμούν την πιθανότητα καθυστερημένου εντοπισμού 3 επιπλέον περιστατικών καρκίνου/ Ωστόσο, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι ο καρκίνος του τραχήλου είναι ένας καρκίνος με αργή εξέλιξη. Για τις γυναίκες ηλικίας 30 ετών και άνω, εάν οι παράγοντες κινδύνου μεταβληθούν (π.χ., ένας νέος σύντροφος), τότε ο διαγνωστικός έλεγχος γίνεται και πάλι συχνότερος. Εμβολιαστείτε: εμβόλιο έναντι του HPV για τις ασθενείς που πληρούν τα κριτήρια. Πίνακας Σύγκριση των νέων έναντι των παλιών κατευθυντήριων οδηγιών της ACOG για τη διαγνωστική κυτταρολογική εξέταση τραχήλου Ηλικιακή ομάδα Νέες κατευθυντήριες οδηγίες Παλιές κατευθυντήριες οδηγίες 21 ετών Τεστ Παπανικολάου στα 21 Τεστ Παπανικολάου στα 21 ή εντός 3 ετών από την έναρξη των σεξουαλικών σχέσεων ετών Τεστ Παπανικολάου κάθε 2 χρόνια Τεστ Παπανικολάου ετησίως 30 ετών (με 3 προηγούμενα Τεστ Παπανικολάου κάθε 3 χρόνια Τεστ Παπανικολάου κάθε 3 χρόνια διαδοχικά αρνητικά τεστ Παπ) ετών Διακοπή των τεστ Παπ Διακοπή των τεστ Παπ Ολική υστερεκτομή για καλοήθη Διακοπή των τεστ Παπ Διακοπή των τεστ Παπ νόσο και απουσία ιστορικού για υψηλού βαθμού CIN ΤΕΥΧΟΣ 36 / 7

7 ΑΡΘΡΟ Στρατηγικές διαγνωστικού ελέγχου Περίληψη και σχόλιο Από τον John C. Hobbins, MD, Professor and Chief of Obstetrics, University of Colorado Health Sciences Center, Denver Σύνοψη: Ο καθολικός διαγνωστικός έλεγχος για πρωτοπαθή μεγαλοκυτταροϊό (CMV) της μητέρας είναι οικονομικά αποτελεσματικός. Απαιτείται περαιτέρω μελέτη για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της ενδοφλέβιας ανοσοσφαιρίνης έναντι του CMV για πρόληψη. Πηγή: Cahill AG, et al. Screening and treating primary cytomegalovirus infection in pregnancy: Where do we stand? A decision-analytic and economic analysis. Am J Obstet Gynecol 2009;201:466.e1-7. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει συναίνεση σχετικά με το πώς πρέπει να γίνεται ο διαγνωστικός έλεγχος για μεγαλοκυτταροϊό (CMV), ένα πρόβλημα που επηρεάζει περίπου 1% των κυήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεδομένου ότι παρουσιάστηκε μια μελέτη η οποία έδειξε ότι η θεραπεία για τον CMV είναι αποτελεσματική κατά περίπου 90% στην πρόληψη δευτερογενούς λοίμωξης στα νεογνά, οι Cahill et al από το Σεντ Λούις, χρησιμοποίησαν διάφορες παραδοχές κατασκευάζοντας ένα μαθηματικό μοντέλο με σκοπό την αξιολόγηση της θεωρητικής δραστικότητας και οικονομικής αποτελεσματικότητας τριών μεθόδων διαγνωστικού ελέγχου: 1) του καθολικού διαγνωστικού ελέγχου, 2) του διαγνωστικού ελέγχου των ατόμων με ιστορικό κίνδυνο (γυναικών με παιδιά <5 ετών ή εργαζόμενων στη φροντίδα παιδιών) ή 3) του διαγνωστικού ελέγχου μόνο σε άτομα με ενδείξεις στο υπερηχογράφημα, ύποπτες για εμβρυϊκή λοίμωξη από CMV. Η μέθοδος διαγνωστικού ελέγχου περιλάμβανε εξέταση μητρικού αίματος για αντισώματα IgG και IgM έναντι του μεγαλοκυτταροϊού. Εάν η εξέταση για IgM ήταν θετική χωρίς παρουσία αντισωμάτων IgG, η ασθενής θεωρείτο θετική στον διαγνωστικό έλεγχο. Εάν ήταν παρόντα τόσο τα IgM, όσο και τα IgG, αλλά με τα δεύτερα να είναι κατά <25% ακόρεστα, οι ασθενείς θεωρούνταν επίσης θετικές στην εξέταση. Η μέθοδος επίσης θεώρησε ότι το αμνιακό υγρό κάθε ασθενούς θετικής στην εξέταση θα εξεταζόταν για την παρουσία CMV/DNA μέσω PCR. Τα άτομα με διάγνωση CMV θα λάμβαναν στην περίπτωση αυτή θεραπεία με 200 U/kg ανοσοσφαιρίνης έναντι του CMV (CMV/IVIG). Βάσει ετήσιου ποσοστού γεννήσεων περίπου 4 εκατομμύρια στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι συγγραφείς υπολόγισαν ότι ο καθολικός διαγνωστικός έλεγχος μετά 20 εβδομάδες θα κατέληγε σε ψευδώς θετικά τεστ. Σε αυτή την κατηγορία (κατηγορία 1), θα υπήρχαν θάνατοι νεογνών και 615 περιστατικά σοβαρής ανικανότητας. Στην κατηγορία 2, θα υποβάλλονταν σε διαγνωστικό έλεγχο 2,1 εκατομμύρια γυναίκες, με αποτέλεσμα ασθενείς με ψευδώς θετικά αποτελέσματα, ενώ με την στρατηγική αυτή θα υπήρ- 8 / FEMINO

8 του μεγαλοκυτταροϊού χαν θάνατοι νεογνών και βρέφη με σοβαρή ανικανότητα. Με τη βοήθεια των ευρημάτων από υπερηχογραφήματα (κατηγορία 3), θα υποβάλλονταν σε διαγνωστικό έλεγχο 1,6 εκατομμύρια ασθενείς, με αποτέλεσμα θανάτους νεογνών και περιστατικά σοβαρής ανικανότητας. Οι συγγραφείς κατέληξαν στο ότι η αποτελεσματικότερη στρατηγική ήταν ο καθολικός διαγνωστικός έλεγχος, αλλά μόνο εάν υπήρχε 47% μείωση της νόσου με την παραπάνω θεραπεία. Ειδικότερα, συγκρίνοντας τον καθολικό διαγνωστικό έλεγχο (κατηγορία 1) με τον έλεγχο μόνο για παράγοντες κινδύνου (κατηγορία 2), η θεραπεία διαγνωσθέντων περιστατικών θα έσωζε περισσότερα παιδιά από σοβαρή νοσηρότητα από CMV, και συγκρίνοντας τον καθολικό διαγνωστικό έλεγχο (κατηγορία 1) με τα ευρήματα από υπερηχογράφημα μόνο (κατηγορία 3), θα προλαμβάνετο σοβαρή ανικανότητα σε βρέφη. Σχόλιο Δυστυχώς, όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς, η αποτελεσματικότητα του καθολικού διαγνωστικού ελέγχου μετά 20 εβδομάδες βασίζεται στην παραδοχή ότι η θεραπεία με τη CMV/IVIG θα είναι αποτελεσματική σε τουλάχιστον 1 στα 2 έμβρυα/νεογνά και, παρότι η μελέτη έδειξε αποτελεσματικότητα 90%, είναι η μόνη μελέτη στη βιβλιογραφία και οι αριθμοί των ασθενών της μελέτης δεν είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακοί. Επίσης, επί του παρόντος, η διαθεσιμότητα της θεραπείας είναι περιορισμένη και είναι ακριβή. Είναι προφανές ότι δεν έχουμε πετύχει ακόμα τον στόχο, και απλώς περιλαμβάνω αυτή την εργασία σε αυτό το τεύχος του περιοδικού για να προϊδεάσω τον αναγνώστη σχετικά με μια πιθανώς αποτελεσματική στρατηγική διαγνωστικού ελέγχου η οποία απαιτεί σημαντικές προσαρμογές με τη βοήθεια αυστηρής προοπτικής διερεύνησης. Εν τω μεταξύ, θα πρέπει οπωσδήποτε να συνεχίσουμε να υποβάλλουμε σε εξετάσεις τα άτομα με ύποπτα ευρήματα στο υπερηχογράφημα, όπως κοιλιομεγαλία, περικοιλιακές αποτιτανώσεις, μεγάλη παρεγκεφαλονωτιαία δεξαμενή (με ή χωρίς υποπλασία της παρεγκεφαλίδας), ασκίτη ή ενδοκοιλιακές αποτιτανώσεις. Το κατά πόσον πρέπει να γίνεται διαγνωστικός έλεγχος στα άτομα της κατηγορίας 2 δεν είναι απολύτως σαφές. Είναι αξιοσημείωτο ότι τα παραπάνω αποτελέσματα είναι ουσιαστικά όμοια στα άτομα που εξετάστηκαν για παράγοντες κινδύνου και για εκείνα με ευρήματα στο υπερηχογράφημα. Ωστόσο, από τη στιγμή που εμφανίζονται τα ευρήματα στον υπέρηχο, μήπως είναι ήδη πολύ αργά; ΤΕΥΧΟΣ 36 / 9

9 ΑΡΘΡΟ Η επανάληψη της ριζικής υστερεκτομής; Περίληψη και Σχόλιο Από τον Robert L. Coleman, MD, Professor, University of Texas; M.D. Anderson Cancer Center, Houston Σύνοψη: Η ανατομική εκτομή των πόρων του Müller ορίζει μια νέα επέμβαση «ριζικής υστερεκτομής» για γυναίκες με καρκίνο του τραχήλου πρώτων σταδίων με ανώτερα ποσοστά επιβίωσης σε μια μονοκεντρική προοπτική μελέτη. Πηγή: Höckel M, et al. Resection of the embryologically defined uterovaginal (Müllerian) compartment and pelvic control in patients with cervical cancer: A prospective analysis. Lancet Oncol 2009;10: Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η TTMR είναι μια βιώσιμη επέμβαση η οποία έχει αναπτυχθεί βάσει αρχών εμβρυολογικής προέλευσης. Ηριζική υστερεκτομή παραμένει η κύρια χειρουργική επέμβαση εκλογής για τις γυναίκες με καρκίνο του τραχήλου πρώτων σταδίων λόγω της δυνατότητας αφαίρεσης της πρωταρχικής εντόπισης του καρκίνου και των περιφερικών ιστών, που βοηθά στην ταξινόμηση του κινδύνου υποτροπής και σε ορισμένες περιπτώσεις, στην υπόδειξη ανοσοενισχυτικής θεραπείας. Η ίδια η επέμβαση προσδιορίζεται με τη βοήθεια ανατομικών σημείων αναφοράς και χειρουργικού όγκου έτσι ώστε να προκύψει ένα «περιθώριο» ελεύθερου όγκου ιστού. Η ριζική αφαίρεση του σώματος της μήτρας, των σαλπίγγων, του πλατύ συνδέσμου της μήτρας και της μεσοσάλπιγγας ή του περιτοναϊκού μεσομητρίου, του τραχήλου, του άνω τμήματος του κόλπου, του πλευρικού ιστού ή υποπεριτοναϊκού μεσομητρίου, των πυελικών ιστών που ορίζουν το μεσομήτριο της ουροδόχου κύστεως, το πρόσθιο και πλευρικό μεσο-ορθό και την ενδοπυελική περιτονία ή συνδεσμικό μεσομήτριο, πρόσφατα περιγράφηκαν βάσει των οδών εμβρυολογικής ανάπτυξης και ονομάζεται επέμβαση ολικής εκτομής του μεσομητρίου (TTMR). Η κύρια διαφορά μεταξύ των δύο ριζικών επεμβάσεων είναι η έκταση και η θέση της εκτομής, η οποία στην περίπτωση της τελευταίας, κατευθύνεται σε ιστούς κοινής αναπτυξιακής προέλευσης. Οι συγγραφείς συνέθεσαν προοπτικά τις εκβάσεις 212 διαδοχικών ασθενών με καρκίνο του τραχήλου σταδίων ΙΒ-ΙΙΑ (και επιλεγμένων ΙΙΒ) οι οποίες αντιμετωπίστηκαν με αυτή τη μέθοδο. Σε καμία περίπτωση δεν χορηγήθηκε συμπληρωματική ακτινοθεραπεία, ωστόσο ασθενείς με περισσότερους από δύο θετικούς λεμφαδένες έλαβαν συμπληρωματική χημειοθεραπεία. Σε διάμεση παρακολούθηση 41 μηνών, εντοπίστηκαν μόνο 10 υποτροπές: από αυτές τρεις ήταν μόνο πυελικές, δύο με πυελικά και απομακρυσμένα συστατικά και πέντε με μόνο απομακρυσμένη νόσο. Η πενταετής επιβίωση χωρίς νόσο και η συνολική επιβίωση ήταν 94%. Η σχετιζόμενη με τη θεραπεία νοσηρότητα βαθμού 2 ήταν 9% και συνήθως ήταν αγγειακή. Η ανατομική τοπογραφία από δύο ιστορικές ομάδες ασθενών με τοπική υποτροπιάζουσα νόσο έπειτα από την καθιερωμένη ριζική υστερεκτομή έδειξε ότι οι πυελικοί ιστοί με μεγαλύτερη πιθανότητα υποτροπής βρίσκονταν στην περιοχή του μεσομητρίου, η οποία δεν προσεγγίζεται συνήθως με την καθιερωμένη επέμβαση. Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η TTMR είναι μια βιώσιμη επέμβαση η οποία έχει αναπτυχθεί βάσει αρχών εμβρυολογικής προέλευσης οι οποί- 10 / FEMINO

10 ες παράγουν ανώτερα χαρακτηριστικά επιβίωσης, απουσία συμπληρωματικής ακτινοθεραπείας της πυέλου. Η ίδια η χειρουργική επέμβαση, ιδιαίτερα όσον αφορά του στόχους της αφαίρεσης, δεν έχει τροποποιηθεί πολύ από την έναρξή της. Σχόλιο Το τρέχον πρότυπο για τη χειρουργική αφαίρεση του καρκίνου του τραχήλου πρώιμων σταδίων περιλαμβάνει ριζική εκτομή του σώματος της μήτρας, του άνω τμήματος του κόλπου, των παραμήτριων ιστών και τμήματος των μητρο-ιερών συνδέσμων συνοδευόμενη από πυελική λεμφαδενεκτομή. Παρά τις τρέχουσες τάσεις χειρουργικής προσέγγισης (π.χ. ενδοσκοπική, κολπική και ρομποτική τεχνική), η ίδια η χειρουργική επέμβαση, ιδιαίτερα όσον αφορά του στόχους της αφαίρεσης, δεν έχει τροποποιηθεί πολύ από την έναρξή της. Πράγματι, η επέμβαση αναπτύχθηκε σύμφωνα με ογκολογικές αρχές ευρέων ελεύθερων όγκου περιθωρίων γύρω από τον πρωτοπαθή όγκο. Η αδυναμία επίτευξης αυτών των στόχων ουσιαστικά προσδιορίζει τις ασθενείς που θεωρούνται υποψήφιες με πτωχή πρόγνωση για επέμβαση και αυτές συνήθως παραπέμπονται για πρωτοπαθή χημειο-ακτινοθεραπεία. Το παρόν άρθρο αμφισβητεί το «πρότυπο» αυτό σε αρκετά, σημαντικά επίπεδα που αξίζει να επισημάνουμε. Παραδείγματος χάριν, η επέμβαση TTMR έχει σχεδιαστεί γύρω από τον πόρο του Müller για την ανάπτυξη της μήτρας και του τραχήλου. Η υπόθεση, την οποία υποστηρίζουν οι συγγραφείς και που δεν στοχεύει μόνο στη διασπορά των μεταστάσεων αλλά και στην ατυχή τοπική υποτροπή, υποστηρίζεται επιμελώς από τα εξαιρετικά δεδομένα επιβίωσης, παρά την απουσία ανοσοενισχυτικής θεραπείας για άτομα «υψηλού κινδύνου» (στενά περιθώρια και θετικοί λεμφαδένες) και από γραφική παράσταση τοπογραφικής ανατομικής περιγραφής των υποτροπών σε δύο αναδρομικές ομάδες, με λεπτομερή παρουσίαση ατελούς εξαίρεσης αυτού του «επικίνδυνου» ιστού με την καθιερωμένη ριζική αφαίρεση. Επιπλέον, οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι περιστατικά με μεταστατική διασπορά στις λεκάνες των λεμφαδένων χρειάζονται μόνο ανοσοενισχυτική χημειοθεραπεία. Η άποψη αυτή στηρίζεται στην πεποίθησή τους ότι η εξαίρεση σχεδόν όλων των ιστών του μεσομητρίου (εκτός από το κατώτατο τμήμα του κόλπου) ουσιαστικά αφαιρεί τον κίνδυνο τοπικής υποτροπής. Αυτό φαίνεται να υποστηρίζεται από το αξιοσημείωτα χαμηλό ποσοστό πυελικών υποτροπών, παρά τη συμμετοχή στη μελέτη σχεδόν 100 ασθενών με «στενά» περιθώρια (<5 mm) και 50 ασθενών με νόσο σταδίου ΙΙΒ. Η σειρά των ασθενών είναι μεγάλη και προοπτική, και αξίζει να επαληθευτεί περαιτέρω, ειδικότερα σε πολυκεντρικό περιβάλλον. Αποτελεί ένα σημαντικό «επόμενο βήμα», καθώς η ερευνητική ομάδα είναι ιδιαίτερα εξειδικευμένη στην πυελική ανατομία στόχο και στην ίδια την επέμβαση. Η αναπαραγωγή των αποτελεσμάτων τους όχι μόνο όσον αφορά τον όγκο της εξαίρεσης στόχου και της έκβασης της επιβίωσης, αλλά και όσον αφορά την ασφάλεια της επέμβασης από λιγότερο έμπειρα χέρια, αποτελεί προϋπόθεση για τη γενίκευση και την εισαγωγή ενός νέου προτύπου. Πράγματι, ακόμη και στα χέρια αυτής της ομάδας, ο μέσος χρόνος της επέμβασης ήταν 7 ώρες, με υψηλή συχνότητα μετάγγισης κατά τη διάρκειά της και παρατεταμένη νοσηλεία (μέση διάρκεια, 12 ημέρες). Ωστόσο, υπάρχει μια κάποια απορία σχετικά με την ειδική ανατομικά εξαίρεση για αυτή τη νόσο και για τη χειρουργική ακρίβεια, η οποία μπορεί πράγματι να μεγιστοποιήσει την επιβίωση για αυτή την ομάδα συνήθως νέων γυναικών, εάν είναι δυνατό να αναπαραχθεί. ΤΕΥΧΟΣ 36 / 11

11 ΑΡΘΡΟ Συνδυαστική θεραπεία για τον νευροπαθητικό πόνο; Περίληψη και Σχόλιο Από τον Jeffrey T. Jensen, MD, MPH, Editor Σύνοψη: Ο συνδυασμός γκαμπαπεντίνης και νορτριπτυλίνης είναι πιο αποτελεσματικός από τη χορήγηση κάθε φαρμάκου ξεχωριστά για τον νευροπαθητικό πόνο. Πηγή: Gilron I, et al. Nortriptyline and gabapentin, alone and in combination for neuropathic pain. A double-blind, randomized controlled crossover trial. Lancet 2009;374: Ασθενείς με διαβητική πολυνευροπάθεια ή μεθερπητική νευραλγία τυχαιοποιήθηκαν στη λήψη μίας από τις τρεις σειρές, ημερήσιας από στόματος γκαμπαπεντίνης, νορτριπτυλίνης ή συνδυασμού των δύο φαρμάκων σε μια double-dummy, διπλά τυφλή μελέτη διασταύρωσης. Κάθε θεραπεία διαρκούσε 6 εβδομάδες και η κύρια έκβαση ήταν ο μέσος ημερήσιος πόνος στη μέγιστη ανεκτή δόση. Από τα 56 άτομα που συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη, 47 ολοκλήρωσαν δύο περιόδους θεραπείας και 45 ολοκλήρωσαν και τις τρεις περιόδους θεραπείας. Ο μέσος ημερήσιος πόνος (που καταγράφηκε σε μια αριθμητική κλίμακα βαθμολόγησης, 0-10) ήταν 5,4 (διάστημα βεβαιότητας 95% [CI] = 5,0-5,8) κατά την έναρξη και στη μέγιστη ανεκτή δόση, ο πόνος ήταν 3,2 (95%CI = 2,5-3,8) για την γκαμπαπεντίνη, 2,9 (95% CI = 2,4-3,4) για τη νορτριπτυλίνη και 2,3 (95% CI = 1,8-2,8) για τη συνδυαστική θεραπεία. Ο πόνος με τη συνδυαστική θεραπεία ήταν σημαντικά χαμηλότερος απ ό,τι με την γκαμπαπεντίνη (-0,9, 95% CI = -1,4 έως -0,3, Ρ = 0,001) ή με τη νορτριπτυλίνη μόνη (-0,6, 95% CI = - 1,1 έως -0,1, P = 0,02). Η πιο συνήθης ανεπιθύμητη ενέργεια ήταν η ξηροστομία, που παρατηρείτο ακόμα με τις θεραπείες της νορτριπτυλίνης και με τη συνδυαστική θεραπεία. Σχόλιο Τίποτα δεν προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία σε έναν μαιευτήρα-γυναικολόγο από μια νέα ασθε- 12 / FEMINO

12

13 ΑΡΘΡΟ Γυναίκες που έχουν αντιμετωπιστεί με πολυπαραγοντικά, με ψυχο-κοινωνική συμβουλευτική, συντηρητική αντιμετώπιση της δυσμηνόρροιας και φυσικοθεραπεία, έχουν χαμηλότερες βαθμολογίες πόνου. νή με χρόνιο πυελικό ή αιδοιικό πόνο. Διδάσκω στους ειδικευόμενους ιατρούς μας ότι ο λόγος της αμηχανίας τους έγκειται σε μια έλλειψη γνώσεων της παθοφυσιολογίας αυτών των διαταραχών πόνου και αποτελεσματικών θεραπευτικών στρατηγικών. Πολύ συχνά επαναπαυόμαστε στην εκπαίδευσή μας ως χειρουργοί και συνιστούμε επεμβατικές μεθόδους. Το τρέχον ασφαλιστικό σύστημα υγείας ενισχύει αυτή τη συμπεριφορά καθώς η αποζημίωσή μας είναι πολύ καλύτερη για την πραγματοποίηση μιας επέμβασης απ ό,τι για επισκέψεις στο ιατρείο. Κατά τη γνώμη μου, εστιάζουμε υπερβολικά στη χειρουργική διάγνωση και θεραπεία της ενδομητρίωσης ως της κύριας αιτίας πυελικού πόνου, χωρίς να υπάρχουν ισχυρά στοιχεία ότι αυτό ωφελεί τις ασθενείς μας. Σε μια μακροχρόνια μελέτη παρακολούθησης ασθενών με ήπια έως μέτρια ενδομητρίωση, οι οποίες συμμετείχαν σε μια τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη μελέτη λαπαροσκοπικής χειρουργικής με laser, ο πυελικός πόνος επανεμφανίστηκε σε ποσοστό περίπου 75% σε λιγότερο από 2 έτη. Ενώ ορισμένοι χειρουργοί θεωρούν το στοιχείο αυτό ως απόδειξη ότι η επαναληπτική επέμβαση δεν είναι μόνο απαραίτητη αλλά και επιθυμητή, υπάρχουν σημαντικά στοιχεία ότι η συντηρητική αγωγή (συνδυασμένα από στόματος αντισυλληπτικά, αγωνιστές της εκλυτικής ορμόνης των γοναδοτροπινών (GnRH), ενέσιμες ή εμφυτεύσιμες προγεστίνες ή ακόμη η λεβονογεστρέλη IUS) προσφέρει όφελος όσον αφορά τη μείωση του πόνου (κυρίως, μείωση της δυσμηνόρροιας) και την εξέλιξη της νόσου. Πράγματι, μια επιτροπή συναίνεσης κατέληξε ότι «χρόνιος πυελικός πόνος παρουσιάζεται συχνά δευτεροπαθώς σε μη γυναικολογικές παθήσεις, οι οποίες θα πρέπει να εξετάζονται κατά την αξιολόγηση των γυναικών που πάσχουν. Για γυναίκες για τις οποίες το ύποπτο αίτιο του πόνου είναι η ενδομητρίωση, η λαπαροσκοπική επαλήθευση της διάγνωσης είναι περιττή, και δικαιολογείται μια δοκιμή με συντηρητική θεραπεία η οποία να περιλαμβάνει θεραπείες δεύτερης γραμμής, όπως δαναζόλη, αγωνιστές της GnRH και προγεστίνες, με την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχουν άλλες ενδείξεις για επέμβαση, όπως η παρουσία ύποπτης μάζας των εξαρτημάτων». Βλέπω υπερβολικά πολλές νεαρές γυναίκες που παραπέμπονται για εξέταση για χρόνιο πυελικό πόνο να έχουν μεγάλο χειρουργικό ιστορικό. Έχοντας αντιμετωπιστεί επιθετικά, χειρουργικά, για ελαφρά έως ήπια ενδομητρίωση, οι γυναίκες αυτές υποβάλλονται σε επαναληπτικές επεμβάσεις κάθε 2 χρόνια και η αφαίρεση τμημάτων του περιτόναιου (peritoneal stripping) οδηγεί σε συμφύσεις των εξαρτημάτων, εκτομή των εξαρτημάτων και τελικά σε υστερεκτομή. Πολλοί γυναικολόγοι εγκαταλείπουν την ασθενή έπειτα από έναν πυελικό «καθαρισμό». Δεδομένου ότι βλέπω τον χρόνιο πυελικό πόνο χωρίς τα όργανα της πυέλου, αναγνωρίζω ότι χρειάζεται ένα διαφορετικό αρχικό παράδειγμα. Η αντιμετώπιση του πυελικού πόνου απαιτεί πολυπαραγοντική προσέγγιση. Τυχαιοποιημένες μελέτες τεκμηριώνουν ότι γυναίκες που έχουν αντιμετωπιστεί με πολυπαραγοντικά, με ψυχο-κοινωνική συμβουλευτική, συντηρητική αντιμετώπιση της δυσμηνόρροιας και φυσικοθεραπεία, έχουν χαμηλότερες βαθμολογίες πόνου και πολύ χαμηλότερα ποσοστά χειρουργικών επεμβάσεων απ ό,τι γυναίκες που αντιμετωπίστηκαν αρχικά λαπαροσκοπικά. Μία από τις σημαντικότερες, ιάσιμες παθήσεις που συνδέονται με χρόνιο πυελικό πόνο και συχνά παραβλέπονται, είναι μυοπεριτονιακός πόνος. Προκειμένου να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά γυναίκες με χρόνιο πυελικό πόνο πρέπει να συνεργαστείτε με έναν φυσικοθεραπευτή που να ενδιαφέρεται για αυτό το πρόβλημα. Η 14 / FEMINO

14 εξέταση στρεσογόνων ψυχοκοινωνικών παραγόντων και του ρόλου παλαιότερης σεξουαλικής κακοποίησης είναι επίσης κρίσιμης σημασίας. Επίσης, υπηρετούμε καλύτερα την ασθενή μας όταν την παραπέμπουμε σε έναν συμπονετικό και καλά εκπαιδευμένο ειδικό. Ως γυναικολόγοι, χρησιμοποιούμε συχνά οπιοειδή και ΜΣΑΦ για την αντιμετώπιση του οξέος πόνου και πόνου από χειρουργείο. Η συνταγογράφηση οπιοειδών για τον χρόνιο πόνο μας κάνει να νιώθουμε άβολα, και αποτελεί τον κύριο λόγο που στους περισσότερους από εμάς δεν αρέσει να εξετάζουμε γυναίκες με χρόνιο πόνο. Αυτό που συχνά μας ξεφεύγει είναι οι «ιστορίες» που φέρνουν τις γυναίκες αυτές στα επείγοντα ή σε μια κλινική ζητώντας φάρμακα για τον πόνο. Συχνά τα φάρμακα συνταγογραφούνται πριν και έπειτα από περιττές χειρουργικές επεμβάσεις. Δεδομένου ότι τα οπιοειδή και τα ΜΣΑΦ δεν είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση του νευροπαθητικού πόνου, καταλήγουμε σε κλιμάκωση της δόσης και ιατρογενή εξάρτηση από ναρκωτικές ουσίες. Ο νευροπαθητικός πόνος μεταδίδεται μέσω μικρών νευρικών ινών, χωρίς μυελίνη. Ενώ δεν έχουμε κατανοήσει πλήρως τους ακριβείς μηχανισμούς που σχετίζονται με την αιτιολογία του νευροπαθητικού πόνου, τα γενικά χαρακτηριστικά του καυστικού, οξέος, δύσκολα εντοπίσιμου πόνου χωρίς εμφανές σωματικό αίτιο παρατηρούνται στις γυναίκες με χρόνο πυελικό ή αιδοιικό πόνο. Παρότι δεν υπάρχουν μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες σχετικά με νευρορρυθμιστές για τη θεραπεία του χρόνιου πυελικού ή αιδοιικού πόνου, κλινικοί ιατροί έχουν λάβει με επιτυχία από μελέτες, παράγοντες που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του χρόνιου διαβητικού νευροπαθητικού πόνου ή της μεθερπητικής νευραλγίας. Μεταξύ των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται ευρύτερα είναι τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά (TCAD) και η γκαμπαπεντίνη. Η κύρια ανεπιθύμητη ενέργεια της ομάδας των TCAD είναι η ξηροστομία. Η νορτριπτυλίνη είναι καλύτερα ανεκτή απ ό,τι η αμιτριπτυλίνη. Πολλές εταιρείες συνιστούν ορισμένα από τα νεότερα, καλύτερα ανεκτά αντικαταθλιπτικά μικτής δράσης, όπως η βενλαφαξίνη και η δουλοξετίνη. Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SSRI), όπως η φλουοξετίνη και η σερτραλίνη, δεν φαίνεται να είναι εξίσου αποτελεσματικοί. Δεδομένου ότι κανένας από αυτούς τους παράγοντες δεν έχει λάβει έγκριση για την αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου, η χρήση είναι εκτός ενδείξεων και πρέπει να συζητείται λεπτομερώς. Η συνταγογράφηση οπιοειδών για τον χρόνιο πόνο μας κάνει να νιώθουμε άβολα, και αποτελεί τον κύριο λόγο που στους περισσότερους από εμάς δεν αρέσει να εξετάζουμε γυναίκες με χρόνιο πόνο. Υποπτεύομαι ότι πολλοί από εσάς ήδη γνωρίζετε και προβαίνετε άνετα στη συνταγογράφηση SSRIs για την κατάθλιψη, επίσης μπορεί να χρησιμοποιείτε μικρότερες δόσεις TCAD για υπνωτική χρήση ή για την ακράτεια επιτακτικού τύπου. Ενώ τα SSRIs δεν είναι αποτελεσματικά στον πόνο, προσωπικά έχω διαπιστώσει ότι η βενλαφαξίνη ή η δουλοξετίνη είναι καλά ανεκτές σε νεαρές γυναίκες και έχουν καλά αποτελέσματα στην κατάθλιψη και τον πόνο. Η γκαμπαπεντίνη είναι εύκολο στη συνταγογράφηση φάρμακο, με εξαιρετικά χαμηλή συστηματική τοξικότητα. Η κύρια ανεπιθύμητη ενέργειά της είναι η ζάλη και μπορεί να αποφευχθεί με αργή κλιμάκωση της δόσης. Περιορισμένα στοιχεία για την προσέγγιση της συνδυαστικής θεραπείας με γκαμπαπεντίνη και αμιτριπτυλίνη σε γυναίκες με χρόνιο πυελικό πόνο, έρχονται από μια μικρή τυχαιοποιημένη μελέτη από τη Γερμανία. Περιμένοντας επιπρόσθετες τυχαιοποιημένες μελέτες γι αυτούς τους παράγοντες σε γυναίκες με χρόνιο πυελικό ή αιδοιικό πόνο, η τρέχουσα αναφορά υποστηρίζει ότι συνδυαστική θεραπεία με ένα TCAD ή άτυπο αντικαταθλιπτικό και γκαμπαπεντίνη είναι μια σημαντική στρατηγική για μείωση του πόνου και της χρήσης οπιοειδών σε γυναίκες με χρόνιο πυελικό πόνο. ΤΕΥΧΟΣ 36 / 15

15 AΡΘΡΟ Συστηματική εφαρμογή της ανάλυσης κινδύνου/οφέλους στον μη υποχρεωτικό υπέρηχο Από τον John C. Hobbins, MD Ένα άρθρο σύνταξης των De Crespigny et al, το οποίο δημοσιεύθηκε στο τεύχος Δεκεμβρίου (2009) της επιθεώρησης Obstetrics and Gynecology, πιθανόν να αναζωπυρώσει την αντιπαράθεση γύρω από τα αναμνηστικά βίντεο και τους μη ιατρικούς (χάριν ψυχαγωγίας) υπερήχους, γενικότερα. Αυτή την περίοδο, ενώ κάποιες επιχειρήσεις «αναμνηστικών» βίντεο συνεχίζουν να κάνουν θραύση, και οι φορείς υγείας προσφέρουν μη υποχρεωτικούς υπερήχους ως μέρος ή επιπρόσθετα σε ενδεδειγμένους υπερήχους, όλοι ουσιαστικά οι επίσημοι ιατρικοί οργανισμοί συνεχίζουν να υποστηρίζουν τη θέση τους ενάντια σε αυτές τις δραστηριότητες. Οι συγγραφείς έχουν χωρίσει τους μη υποχρεωτικούς υπερήχους σε δύο τύπους: αυτούς που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια ενός ιατρικά ενδεδειγμένου απεικονιστικού ελέγχου (MEU) και εκείνους που πραγματοποιούνται ξεχωριστά, για λόγους ψυχαγωγίας μόνο (μη ιατρικός, ψυχαγωγικός υπέρηχος, NEU). Οι De Crespigny και συνεργάτες πιστεύουν ότι η πίεση ενάντια σε οποιονδήποτε από τους δύο τύπους μη ιατρικού υπερήχου είναι «υποκριτική» για διάφορους λόγους. Ασφάλεια Εάν καταδικάζει κανείς τον NEU αποκλειστικά για λόγους ασφάλειας, θα πρέπει να υιοθετήσει μια σχιζοφρενική προσέγγιση στο ζήτημα των βιολογικών επιδράσεων του υπερήχου. Στο πλήθος μελετών που εξετάζουν αυτό το ζήτημα, είτε βάσει ενός in vitro κυτταρικού μοντέλου σε πειραματόζωα, είτε σε έρευνα σε ανθρώπους, δεν υπάρχουν ανεξάρτητα επιβεβαιωμένα στοιχεία που να υποδεικνύουν βλάβη στη μητέρα ή στο έμβρυο από υπέρηχο που χρησιμοποιείται σε διαγνωστική δοσολογία. Ναι, μία μελέτη υποστήριξε υψηλότερο ποσοστό (5%) γεννήσεων αριστερόχειρων αρρένων βρεφών που είχαν εκτεθεί σε υπέρηχο in utero συγκριτικά με τους μάρτυρες. Μια άλλη μελέτη έδειξε ελαφρώς χαμηλότερο βάρος γέννησης (κατά μέσο όρο 25 g) σε βρέφη που εκτέθηκαν σε επανειλημμένους υπερήχους Doppler έναντι των μαρτύρων. Ωστόσο, μεταγενέστερες εξετάσεις παρακολούθησης δεν βρήκαν καμία διαφορά στο μέγεθος ή στη νευρολογική ανάπτυξη εκείνων των παιδιών. Η μοναδική άλλη μελέτη, που αρχικά ελκύει την προσοχή, αφορούσε την έκθεση εγκύων ποντικών σε υπέρηχους σε διαγνωστικές εντάσεις. Ορισμένοι από τους απογόνους αυτών των ποντικών που εκτέθηκαν σε υπέρηχο για περισσότερα από 30 λεπτά είχαν 10% λιγότερα εγκεφαλικά κύτταρα απ ό,τι οι μάρτυρες. Ωστόσο, η πειραματική μέθοδος περιλάμβανε μεγαλύτερης διάρκειας και πιο εντατική έκθεση σε υπέρηχο και δεν ήταν σε καμία περίπτωση παρόμοια με μια τυπική εξέταση εγκύου γυναίκας. Επομένως, με βάση όλες τις μελέτες μέχρι σήμερα, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε απόλυτα μια ελαφρά επίδραση του υπερήχου, αλλά μπορούμε να πούμε ότι βεβαιότατα δεν υπάρχουν ισχυρά στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι προκαλεί βλάβη σε διαγνωστική δοσολογία. Γι αυτό μιλάμε για σχιζοφρένεια. Όπως επισημαίνουν οι De Crespigny et al, με βάση μόνο το ζήτημα της ασφάλειας του υπερήχου, δεν μπορούν να ισχύουν και τα δύο: είτε είναι ασφαλής είτε όχι και είτε γίνεται ενδεδειγμένα είτε για ψυχαγωγία, το ζητούμενο είναι ο ίδιος ο υπέρηχος και όχι ο λόγος για τον οποίο γίνεται. Ρωτούν, γιατί δεν δικαιολογείται η πραγματοποίηση υπέρηχου για «ψυχαγωγία», αλλά είναι αποδεκτή η πραγματοποίησή του για εκπαιδευτικούς λόγους (μια πρακτική που δικαιολογούν ιατρικοί οργανι- 16 / FEMINO

16 σμοί); Επίσης επισημαίνουν ότι πολλές γυναίκες υποβάλλονται σε πολλαπλές ενδεδειγμένες εξετάσεις και η προσθήκη ενός μόνο NEU -ο οποίος πραγματοποιείται αφού ολοκληρωθεί η οργανογένεση-, αντιπροσωπεύει ένα μικρό μέρος της συνολικής έκθεσης αυτού του εμβρύου. Όφελος Όπως σε κάθε δεοντολογική διαφωνία, οι συγγραφείς θέτουν το προβλέψιμο ερώτημα της ωφέλειας έναντι του κινδύνου, αλλά σε αυτή την περίπτωση έχουμε να κάνουμε με δύο άτομα, τη μητέρα και το έμβρυο. Χάριν της επιχειρηματολογίας, προτείνουν να θεωρήσουμε ότι ο κίνδυνος είναι «επαρκώς υψηλός ή επαρκώς αβέβαιος» (το πιθανότερο) για να πραγματοποιείται υπέρηχος μόνο εάν υπάρχει όφελος. Εδώ υπεισέρχονται στην άβολη περιοχή της ωφέλειας του εμβρύου, και καταλήγουν να αντιπαραθέτουν μια ενδεδειγμένη εξέταση με τον NEU. Ισχυρίζονται ότι, δεδομένου ότι η διερεύνηση του εμβρύου στην ενδεδειγμένη εξέταση είναι σχεδιασμένη ώστε να εντοπίσει μια ανωμαλία, πώς μπορεί το έμβρυο να ωφεληθεί από κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε τερματισμό της κύησης; Στη συνέχεια επισημαίνουν ότι σε πολλές (περιττές) περιπτώσεις εκτίθεται το έμβρυο προκειμένου να αναγνωριστεί μια ανωμαλία. Δυστυχώς οι συγγραφείς επέλεξαν να αγνοήσουν την τεράστια ωφέλεια για το έμβρυο της αναγνώρισης μιας μη θανατηφόρας ανωμαλίας ή πάθησης (όπως η υπολειπόμενη ενδομήτρια ανάπτυξη - IUGR), όπου η προσαρμογή της αντιμετώπισης μπορεί να είναι σωτήρια για τη ζωή ή να αλλάξει τη ζωή του εμβρύου. Όσον αφορά το όφελος για τη μητέρα, υπονοούν ότι η σύγκριση μεταξύ MEU και NEU καταλήγει σε ισοδυναμία. Και οι δύο καθησυχάζουν τη μητέρα, αλλά ο NEU ίσως προσθέτει το όφελος του «δεσίματος». Εδώ διαφωνώ έντονα. Οι περισσότερες ασθενείς που βλέπω είναι νευρικές πριν από τον πρώτο τους υπέρηχο ανατομίας του εμβρύου, ενώ είναι φανερά ανακουφισμένες όταν τους πούμε ότι δεν υπάρχουν εμφανείς ανωμαλίες. Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό όφελος. Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι οι συγγραφείς αναρωτιούνται επίσης, γιατί η εκπαιδευτική εξέταση είναι αποδεκτή, όταν ούτε το έμβρυο ούτε η μητέρα ωφελούνται άμεσα από αυτή. Στηριζόμενοι σε όλες τις παραπάνω ανακολουθίες, καταλήγουν ότι «με δεδομένη την τρέχουσα πρακτική, δεν υπάρχει ικανός λόγος με βάση τις βιολογικές επιδράσεις να αντιταχθούμε στον μη υποχρεωτικό (ψυχαγωγικό) υπέρηχο». Σχόλιο Αυτό που φαίνεται να κινητοποίησε τους ιατρικούς οργανισμούς στο να λάβουν θέση κατά του μη υποχρεωτικού υπερήχου, ήταν το γεγονός ότι ο Τομ Κρουζ αγόρασε έναν υπερηχογράφο για ευχαρίστησή του και μόνο και η εμφάνιση πολλών περιπτέρων με υπερηχογράφους στα εμπορικά κέντρα, σχεδιασμένων να γεμίζουν τις τσέπες των ιδιοκτητών τους. Οι συγγραφείς του άρθρου σύνταξης πρόβαλαν ορισμένα καλά επιχειρήματα, αλλά ωραιοποίησαν μερικά αρνητικά στοιχεία. Παραδείγματος χάριν, μου προκάλεσε έκπληξη το ότι δεν ανέφεραν μερικές από τις «ανεπιθύμητες ενέργειες» του NEU, όπως όταν ένας «τεχνικός» μη εκπαιδευμένος στην προγεννητική διάγνωση ενημερώνει την ασθενή - εσφαλμένα- για μια πιθανή ανωμαλία του εμβρύου, ή ακόμα χειρότερα, όταν μια ασθενής της οποίας το έμβρυο έχει κάποια ανωμαλία, καθησυχάζεται σε τέτοιο βαθμό από τον NEU, που παραλείπει τον ενδεδειγμένο υπέρηχο. Αυτό σίγουρα έχει συμβεί και, συνεπώς, αυτά τα ψευδώς-θετικά και τα ψευδώς-αρνητικά αποτελέσματα δεν μπορούν να μη ληφθούν υπ όψιν. Έχουμε την τάση να παραβλέπουμε τον πραγματικό λόγο για τον οποίο οι ασθενείς μας κατευθύνονται στο εμπορικό κέντρο για να πληρώσουν περισσότερα από 200 δολάρια, για ωραίες εικόνες του μωρού τους γιατί πιστεύουν ότι φεύγουν «ριγμένες» από τις τακτικές εξετάσεις για υπέρηχο στο ιατρείο του γιατρού τους. Αυτή η επιθυμία θα μπορούσε να ικανοποιηθεί με μερικά επιπλέον λεπτά 4D (ή ακόμα και 2D) χαράς στο τέλος κάθε εξέτασης. Η παροχή φροντίδας υγείας σήμερα έχει εξελιχθεί σε ένα σημείο όπου συχνά φαίνεται να βρισκόμαστε σε θέση αντιπαλότητας με τους ασθενείς μας. Ποιος καλύτερος τρόπος υπάρχει να αντιμετωπίσουμε αυτή την τάση, από το να ενισχύσουμε ένα άλλο είδος «δεσίματος» -το δέσιμο μεταξύ γιατρού/ασθενή- μέσα από αυτή την απλή δραστηριότητα. ΤΕΥΧΟΣ 36 / 17

17 AΡΘΡΟ Νεώτερα για την θεραπεία της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας κάτω άκρων Γράφει ο Ευάγγελος Π. Δημακάκος, Αγγειολόγος-Παθολόγος, Υπεύθυνος Αγγειολογικού Ιατρείου της Ογκολογικής Μονάδας της Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Η Σωτηρία», Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Λεμφολογικής Εταιρείας. Oόρος «χρόνια φλεβική ανεπάρκεια» κάτω άκρων περιλαμβάνει το μεγαλύτερο πεδίο δράσης της φλεβολογίας, για όλες τις καταστάσεις που προκαλούνται από χρόνιες διαταραχές της φλεβικής επαναφοράς. Κλινικά χαρακτηρίζεται από οίδημα, αίσθημα καύσου, νυκτερινές κράμπες βαριά, κουρασμένα πόδια δερματικές αλλαγές, πόνο, αίσθηση τάσης και νυγμός. Η χρόνια φλεβική ανεπάρκεια εμφανίζεται στο 4-13% του πληθυσμού, ενώ τα ήπια φλεβικά προβλήματα είναι πολύ κοινά, αφού εμφανίζονται σε πάνω από 50 % του πληθυσμού. Η Χρόνια Φλεβική Ανεπάρκεια (Χ.Φ.Α.) εμφανίζεται σε διπλάσια συχνότητα στις γυναίκες, ενώ τα πρώτα συμπτώματά της μπορεί να εμφανιστούν από τη νεαρή ηλικία. Η συντηρητική αντιμετώπιση της Χ.Φ.Α. περιλαμβάνει: 1Γενικές οδηγίες, όπως απώλεια βάρους, αποφυγή ορθοστασίας και καθιστικής ζωής, σύσταση για βάδισμα και κολύμπι, χρήση ανατομικών υποδημάτων κ.α.. 2Ειδικές ελαστικές κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης. 3Διουρητικά, για βραχυπρόθεσμη αγωγή. 4Φαρμακευτική αγωγή, που περιλαμβάνει φυτικά σκευάσματα, όπως οι Ρουτοσίδες, τα Φλαβονοειδή, οι Κουμαρίνες, οι Σαπωνίνες, οι Ανθοκυανίνες και οι Προκυανιδίνες. Σήμερα, στην ιατρική φαρέτρα μας, έρχεται να προστεθεί ένα σκεύασμα, που ανήκει στην κατηγορία των φυσικών φλαβονοειδών, το AS 195 ή πιο γνωστό ως Antistax, που προέρχεται από το εκχύλισμα φύλλων κόκκινης αμπέλου (vinis Vinifera). Το εκχύλισμα AS 195, που ήδη χορηγείται στο εξωτερικό, έχει αποδειχτεί ότι, βοηθά στη διατήρηση της καλής λειτουργίας των φλεβών των κάτω άκρων και στην άμεση αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας. Οι ενδείξεις του σκευάσματος περιλαμβάνουν: μείωση του οιδήματος των κάτω ακρών μείωση των υποκειμενικών ενοχλημάτων που σχετίζονται με ΧΦΑ όπως βαριά ή κουρασμένα πόδια, αίσθημα καύσου, αίσθηση τάσης, κράμπες ή πόνος. Διατίθεται σε δισκία, με προτεινόμενη δοσολογία 1 δισκίο των 360 mg την μέρα την ημέρα και σε gel, που περιέχει mg εκχυλίσματος AS 195/100g, 2-3 φορές την ημέρα. Πρέπει να σημειωθεί, όσον αφορά το gel, ότι μέχρι τώρα δεν υπάρχει κάποιο αντίστοιχο προϊόν τοπικής χρήσης, το οποίο να είναι άμεσα αποτελεσματικό. Πρόσφατα, όμως, κυκλοφόρησε και στην Ελλάδα το AS 195 (Antistax ) Cooling Leg Gel, που είναι το μοναδικό, το οποίο περιέχει φυσικό φλαβονοειδές εκχύλισμα, είναι εύκολα απορροφούμενο και μη λιπαρό προϊόν και βοηθά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της καυσαλγίας, του κνησμού και αναζωογονεί τα κουρασμένα, βαριά πόδια. Στην αντιμετώπιση της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας των κάτω άκρων συνίσταται ο συνδυασμός δισκίων και gel, ο οποίος φέρνει άμεσα και γρήγορα αποτελέσματα. Περαιτέρω αναφορά: Nees S et al. Arzneim./Drug Res., 53(5), (2003) Kiesewetter H et al. Arzneim./Drug Res., 50(1), (2000) Schaefer E et al Arzneim.-Forsch /Drug Res., 53 (4), (2003). 18 / FEMINO

18

19 AΡΘΡΟ Ισχύει ότι η λήψη συμπαθητικομιμητικών στην κύηση σχετίζεται με τον αυτισμό; Περίληψη και Σχόλιο Από τον John C. Hobbins, MD, Professor and Chief of Obstetrics, University of Colorado Health Sciences Center, Denver Σύνοψη: Πρόσφατη ανασκόπηση εξετάζει την πιθανή διασύνδεση μεταξύ χρήσης β2 αδρενεργικών αγωνιστών κατά την κύηση και του αυτισμού. Πηγή: Witter FR, et al. In utero beta 2 adrenergic agonist exposure and adverse neurophysiologic and behavioral outcomes. Am J Obstet Gynecol 2009;201: Επίκαιρα στοιχεία υποδεικνύουν ότι 1 στα 110 παιδιά στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάποια μορφή αυτισμού. Τους τελευταίους δύο μήνες, δημοσιεύθηκαν τέσσερα άρθρα στην επιθεώρηση American Journal of Obstetrics and Gynecology και στην Obstetrics and Gynecology που αφορούσαν φάρμακα κοινής χρήσης στην κύηση και πιθανής συμβολής τους σε ανεπιθύμητες εκβάσεις. Ένα από αυτά τα άρθρα τραβούσε ιδιαίτερα την προσοχή. Οι Witter et al έκαναν ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες των παραγόντων β2 αδρενεργικών υποδοχέων (B2AR) στην κύηση. Η εν λόγω ομάδα φαρμάκων μπορεί να προκαλέσει υπερδιέγερση αυτών των υποδοχέων, με αποτέλεσμα μια ρήξη της λεπτής ισορροπίας μεταξύ συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού συστήματος. Καταπνίγοντας τον δεύτερο, τον μηχανισμό άμβλυνσης, τα ηνία περνούν στο συμπαθητικό σύστημα. Η διέγερση του B2AR έχει αποδειχθεί σε ποντικούς, ότι ασκεί δράση σε κύτταρα του φλοιού, της παρεγκεφαλίδας και του ιπποκάμπου του εμβρύου, τα οποία είναι παρόμοια με εκείνα ατόμων με αυτισμό. Οι συγγραφείς εξέτασαν ποια δεδομένα είναι διαθέσιμα σχετικά με πιθανή διασύνδεση μεταξύ παραγόντων B2AR και αυτισμού: Ορισμένες μελέτες σε ανθρώπους έχουν δείξει αυξημένη επίπτωση αυτισμού σε παιδιά που έχουν εκτεθεί σε παράγοντες B2AR in utero. Μία μελέτη συνέδεσε το άσθμα της μητέρας με τον αυτισμό (ίσως σε σχέση περισσότερο με τη θεραπεία για το άσθμα, παρά με την ίδια τη νόσο). Ορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν πιθανή διασύνδεση μεταξύ μη φυσιολογικής γνωστικής λειτουργίας και κινητικότητας σε παιδιά και έκθεσης της μητέρας σε παράγοντες B2AR, μαζί με φτωχή απόδοση στο σχολείο, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με ριτοδρίνη. Μεγαλύτερη τάση για υπέρταση εφηβικής ηλικίας στα άτομα των οποίων οι μητέρες είχαν λάβει ριτοδρίνη για αναστολή του πρόωρου τοκετού. Όσο για το πόση έκθεση σε B2AR θα ήταν απαραίτητη για να προκαλέσει ένα πιθανό πρόβλημα, αυτό μπορεί να είναι δύσκολο να εκτιμηθεί, δεδομένου ότι μερικά έμβρυα που διαθέτουν έναν γνωστό πολυμορφισμό B2AR είναι πιθανό να είναι πιο ευαίσθητα στις δράσεις αυτών των παραγόντων απ ό,τι άλλα που εκτέθηκαν στην ίδια δόση. Σχόλιο Επίκαιρα στοιχεία υποδεικνύουν ότι 1 στα 110 παιδιά στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάποια μορφή αυτισμού. Παρότι ορισμένοι ερμήνευσαν ότι αυτό υποδηλώνει μια ανησυχητική αύξηση του επιπολασμού της νόσου, 20 / FEMINO

20

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου!

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Η πρόληψη σώζει ζωές. Δηλαδή η συνέπειά σου απέναντί στον εαυτό σου. Και πως μεταφράζεται αυτό;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

Το πληρέστερο πρόγραμμα για μαιευτήρες - γυναικολόγους. data design web site : www.datadesign.gr e-mail : info@datadesign.gr computer applications

Το πληρέστερο πρόγραμμα για μαιευτήρες - γυναικολόγους. data design web site : www.datadesign.gr e-mail : info@datadesign.gr computer applications Λ. Μεσογείων 249, 154 51 Ν. Ψυχικό, Τηλ. 210 6537422 Fax 210 6542785 data design web site : www.datadesign.gr e-mail : info@datadesign.gr Το πληρέστερο πρόγραμμα για μαιευτήρες - γυναικολόγους Καρτέλα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο 25 Νοέμβριος 2014 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ da Vinci Si. Πρωτοπόρο το Κέντρο Ρομποτικής Χειρουργικής του Ιπποκρατείου Το Κέντρο διαθέτει το τελευταίο και πιο σύγχρονο ρομποτικό μοντέλο,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Πετούσης Σ., Μαργιούλα-Σιάρκου Χ., Καλογιαννίδης Ι., Δαγκλής

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014 Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Εισαγωγή Μισό αιώνα µετά τη θεµελιώδη ανακάλυψη της κυτταρολογικής εξέτασης κολπικών

Διαβάστε περισσότερα

Prestige Plus Prestige Comprehensive Standard

Prestige Plus Prestige Comprehensive Standard Διεθνές Πρόγραμμα Υγείας Σύνοψη παροχών AXAPPP Ένα απλό γράφημα για να σας βοηθήσει να επιλέξετε το επίπεδο της κάλυψης που σας ταιριάζει Οι τέσσερις επιλογές που μπορείτε να επιλέξετε Prestige Plus Prestige

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού.

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ιατρό Κάντε τις απαραίτητες ρυθμίσεις μαζί Το να κανονίσετε ένα ραντεβού για να επισκεφτείτε έναν ιατρό, είναι ένα από τα πρώτα θετικά βήματα που μπορείτε να κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ Η ICS (International Continence Society) έχει ορίσει την ακράτεια των ούρων ως μια κατάσταση ακούσιας απώλειας των ούρων, η οποία αποτελεί κοινωνικό και υγιεινoμικό πρόβλημα που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

teuxos_33.qxl 3/19/10 1:36 PM Page 3

teuxos_33.qxl 3/19/10 1:36 PM Page 3 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Tεύχος 33 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ-ΜΑΡΤΙΟΣ 2010 Μ. ΠΙΤΣΙΛΙΔΗΣ Α.Ε. ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ 102, 166 74 ΓΛΥΦΑΔΑ e-mail: pitsilid@otenet.gr ISSN-1109-6160 ΠΙΘΑΝOΤΗΤΑ YΣΤΕΡΕΚΤΟΜHΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής Μονάδα Χειρουργικής Ανωτέρου Πεπτικού Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Οι προπτώσεις των γεννητικών οργάνων αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα όργανα και περιλαμβάνουν το τράχηλο, τη μήτρα και τα τοιχώματα του κόλπου. Οι προπτώσεις του κόλπου μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Μέτρα σχέσης Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Στο τέλος...(learning outcomes) Να γνωρίζετε τα κυριότερα μέτρα σχέσης που χρησιμοποιούνται για μετρήσουμε μια συσχέτηση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΠΑ 51. Νοσοκομείο: Ιδιωτικό ή Δημόσιο νοσηλευτικό Ίδρυμα, κλινική ή θεραπευτήριο, το οποίο πληροί όλες τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

ΕΝΤΥΠΟ ΠΑ 51. Νοσοκομείο: Ιδιωτικό ή Δημόσιο νοσηλευτικό Ίδρυμα, κλινική ή θεραπευτήριο, το οποίο πληροί όλες τις ακόλουθες προϋποθέσεις: ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΠΑΡΟΧΩΝ ΥΓΕΙΑΣ LADYCARE ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΟΙ Το Συμπληρωματικό αυτό Συμβόλαιο αποτελεί μέρος του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου Σύνθετης Προστασίας στο οποίο προσαρτάται και ισχύει μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007

ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007 ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007 Μια αληθινή ιστορία... Ελληνοτουρκικός πόλεµος 1920.. Στρατιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να συμπληρώσετε το Έντυπο Αναφοράς Ανεπιθύμητης Ενέργειας μετά από εμβολιασμό κατά της γρίπης

Πώς να συμπληρώσετε το Έντυπο Αναφοράς Ανεπιθύμητης Ενέργειας μετά από εμβολιασμό κατά της γρίπης Πώς να συμπληρώσετε το Έντυπο Αναφοράς Ανεπιθύμητης Ενέργειας μετά από εμβολιασμό κατά της γρίπης Πεδίο δεδομένων Περιεχόμενο Ημερομηνία αναφοράς Συμπληρώστε την ημερομηνία υποβολής του Εντύπου Αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος 1. Προσφέρει οικονομική ενίσχυση έναντι του υψηλού κόστους νοσηλείας, σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος χρειαστεί να νοσηλευτεί ή να χειρουργηθεί 2. Αποτελεί συμπληρωματική

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence

Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence Εντός των πρώτων 2 ετών μετά το χειρουργείο ο κίνδυνος υποτροπής είναι μεγαλύτερος. Μελέτη ABCSG 8: Σχεδιασμός 12% επί του συνόλου των ασθενών της μελέτης ABCSG

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση

Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr 1

www.tuvaustriahellas.gr 1 1 ΕΝ 15224 & ΟΙ 8 ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ISO 9001:2008 ΑΡΧΗ 1: Εστίαση στον πελάτη ΑΡΧΗ 2: Ισχυρή διοίκηση - ηγεσία ΑΡΧΗ 3: Ενεργής συμμετοχή εργαζομένων ΑΡΧΗ 4: «Διεργασιακή»

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα